Book Title: Jain Katha Sangraha Part 05
Author(s): Kalyanbodhivijay, 
Publisher: Jinshasan Aradhana Trust
Catalog link: https://jainqq.org/explore/600266/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ // zrI prema-bhuvanabhAnu padma hemacandra sadgurubhyo nmH|| zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIjainakathA saMgraha (paJcamo bhAgaH) :prakAzaka: zrI jinazAsana ArAdhanA TrasTa dukAna naM. 5, badrikezvara sosAyaTI, 82, netAjIsubhASa roDa, marIna DrAiva, 'i' roDa, muMbaI - 400 002. Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ||shrii prema-bhuvanabhAnu-para-hemacandra-sadurubhyo nmH|| zrIjaina zrIjaina kathAsaMgrahaH zrI jaina kathA saMgraha (bhAga-5) kathAsaMgrahaH (1) zrI devakumAra caritram (2) zrI kavakannA caritram (3) aba nISakamuni caritram (4) zrI viSNukumAra muni caritram (0) (8) zrIratnacUDakamA zrI harizcandra kathAnakam zrIkAmadeva nRpati kathA zrIdhanya kathAnakam preraNA - AzIrvAda :- pa.pU. vairAgyadezanAdakSa AcAryadeva zrImad vijaya hemacaMdrasUrIzvarajI mahArAjA..... saMpAdaka: pa.pU. munirAja zrI kalyANabodhi vijayajI mahArAja. . prakAzaka:- zrI jinazAsana ArAmanA TrasTa vIra saM. 2524 vi.saM. 2054 mulya rU.100/ Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina zrIjaina kathAsaMgrahaH kathAsaMgrahaH C dravya sahAyaka :) zrI jaina kathAsaMgraha" bhAga-5nAM prakAzanano saMpUrNa lAbha 11,>>/- thI bhAdaraNanagara che. mUrtipUjaka jaina saMdha, malADa, muMbaI. 11,0/- zrI zreyaskara aMdherI gujarAtI jaina saMdha, IlaroDa, muMbaI. 11,0/- thI vaDAcauTA saMvegI jaina saMgha, surata. (pU. paMnyAsathI padhasenavijayajI gaNivarSanI preraNAthI) - lIdhela che..... TrasTa temaNe karelI mRtabhaktinI bhUri bhUri anumodanA kare che......... hI. zrI jinazAsana ArAdhanA TrasTa (prAptisthAna) (zrI jinazAsana ArAdhanA TrasTI zrI jinazAsana arAdhanA TrasTIzrI jinazAsana ArAdhanA TrasTa dukAna naM. 5 badrikezvara sosAyaTI kanAsAno pADo, mULIbena aMbAlAla jaina dharmazALA marIna DrAIva, 'I roDa, muMbaI 2. pATaNa. (u.gu.) sTezana roDa, vIramagAma. Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIjaina kathAsaMgrahaH prakAzakIya zrI jinazAsana ArAdhanA TrasTa sAta kSetra paikI AgamonA punaruddhAranuM bhagIratha kArya karI rahyuM che....lagabhaga 175 thI upara AgamAdi prAcina prationI 4%(4nakala karI bhAratabharanA saMghomAM bheTa rUpe mokalI ApI che. ne hajI A thatoddhAranuM kArya deva gurunI asIma kRpAthI cIla jhaDape ne suMdara rIte AgaLa vadhI rahyu che. Aje zrI jaina kathA saMgraha bhAga-2.. ne prakAzIta karatA TrasTa anaMta AnaMda anubhave che.... pUrvanA maharSioe je Adarza mahApuruSonA jIvana caritranuM Alekhana karyuM che te nAnI nAnI chuTI chavAyI ne adbhuta AdarzarUpa kathAo punaH saMpAdita thatA eka viziSTa kathA saMgraha graMtha jaina saMghamAM prakAzIta thai rahyo che... kathAonA purva prakAzaka pratye A prasaMge khUbaja kRtajJatA vyakta karIe chIe. munizrI kalyANabodhi vijayajI mahArAje A kathA saMgrahane saMpAdita karavAno suMdara prayana karyo che... aMte A mahApuruSonA kathAcaritranA vadhu ne vadhu vAMcanathI tenA Adarzone sAme rAkhI adhyAtmika vikAzanI keDIe sau koI cheAgaLa vadhatA rahe eja eka abhyarthanA lI. zrI jinazAsana ArAdhanA TrasTa TrasTIo caMdrakumAra bI. jarIvAlA navInabhAI bI. zAha lalitabhAI Ara koThArI puMDarIkabhAI e. zAha Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIjena kathAsaMgrahaH yathAmati A graMthanuM saMpAdana karyuM che. saMdarbhonA anusaMdhAnAdi dvArA kavacit azuddhio dUra karavAno yathAmati prayAsa karyo che. je kayAMka adharA zabdonA saraLa paryAyavAcI zabdo ke artha nIce TIppanakamAM mukyA che. badhAja graMtho saraLa saMskRta bhASAmAM hoI saMskRtanA prAthamika abhyAsuone A kathAgraMtha khUba ja upayogI thai paDaze. mahApurUSonA AdarzajIvana caritro- zailInI rocakatA-bhASAnI saraLatA vi.vi. dvArA A graMtha aneka AtmAone aneka rIte upayogI thai paDaze. badhI ja kathAo nAnI paNa rocaka che. 5.pU. gurudevazrI AcAryazrI vijaya hemacaMdrasUri ma.sA.nA AzIrvAdathI zrIjanakathA saMgrahanA svarUpamAM anya paNa aneka chuTIchavAI kathAone saMgrahita karI saMpAdana karavAnI bhAvanA che. prastuta saMpAdana kAryamAM mArA sahavartI sevAbhAvI laghubaMdhu munizrI aparAjIta vijayajI ma. tathA muni zrI ratnAboSi vijayajI ma. no suMdara sahakAra maLela che, aMte prastuta kathAgraMthanA vAMcana manana thI aneka AtmAo mahApuruSonA adabhuta Adarzo ane AlaMbanone najara samakSa rAkhI temanA mArge AgaLa vadhavAno prayatna karavA dvArA Atmahita sAthe eja abhyarthanA.... muni kalyANabodhi vijayajI Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIjaina kathAsaMgrahaH be zabda... - prastuta 'jaina kathA saMgraha bhAga-5 nA puna saMpAdanano mukhya srota pUjyapAda vairAgyadezanAdakSa gurudevajI A.zrI. vijaya hemacaMdrasUrIzvarajI mahArAjanuM preraNAbaLa tathA AzIrvAda. - cAra anuyoga paikI kathAnuyoga e badhA ja prakAranA jIvo mATe taravAnuM eka saraLa ne amogha sAdhana che...... pUrva mahApuruSonA adbhuta jIvana caritranA zravaNathI paNa pramAdanI bhekhaDo tuTI paDatA adhyAtmika mArge utkrAMti karavAnuM anupama kauvata pragaTa thAya che. te mahApurUSonuM AlaMbana dhruvatArAnI garaja sAre che. 2 , ne huM paNa jyAre e mArge prayANa karu ? temanA jevuM Adarza jIvana hu paNa kema jIvI na zakuM ? pariSaho ne upasargonI. vaNajhAra vacce temanA jevu vIrya ne parAkrama huM paNa kema phoravI na zakuM?" vi.vi. vicAradhArA Adarza jIvana jIvavAnI aMta:preraNA arpe che. mATe ja kathAnuyoganI mahattA jaina darzanamAM vizeSa che. ne tethI ja dIkSita banIne kaThora jIvana jIvanArA ne chaThThA guNasthAnakavALA mahAtmAoe sadAcAramaya jIvana jIvanArA suzrAvako ne saMkaTonA vamaLamAM paNa zIlavratane akhaMDIta rAkhanAra pativratA mahAsatIonA caritro lakhyA che. eka bAju kahevAya che ke "gIrINo vecAvaDIyuM na ku" grahasthonI vaiyAvacca na karavI arthAt tenA saMsargamAM na AvavuM - tenI sAthe saMbaMdha na vadhAravo - tenI vaiyAvaccAdi na karavA * ne bIjI bAju temanA ja caritro lakhavA ? A ja jainazAsanano anekAMtavAda che. prastuta kathAsaMgrahamAM meM to kazu ja karyuM nathI. A badhA kathA graMtho judA judA bhaMDAromAM chuTAchavAyA hatA. keTalAka kathAnakonI ekAda be pratio mAMDa maLe tevI durlabha hatI. badhI ja pratio lagabhaga aprApya jevI ne jIrNaprAyaH hatI, tethI tene punaHmudrita karavAnuM nakkI karyuM. Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ namo namaH zrIgurupremasUrI - divya kRpA:- siddhAMtamahodadhi sva. AcArya devazrImad vijaya premasUrIzvarajI mahArAjA. zubhAzISa:- vardhamAna taponidhi gacchAdhipati sva. AcArya deva zrImad vijaya bhuvanabhAnusUrIzvarajI mahArAjA. puyaprabhAva:- parama pUjya samatAsAgara sva. paMnyAsajIzrI pravijayajIgaNivaryazrI. preraNA - mArgadarzana:- pa. pU. AcArya deva zrImad vijaya hemacaMdrasUri mahArAja. -: prakAzaka:zI jinazAsana ArAdhanA TrasTa dukAna naM. 5, badrikezvara sosAyaTI, 82, netAjI subhASa roDa, marIna DrAiva, "i" roDa, muMbaI - 400002. Jian Zhi Zhuan Zhuan Zhuan Zhuan Zhuan Zhuan Zhuan Zhuan Zhuan Zhuan Zhuan Zhuan Zhuan Ban Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ BtrIzrInIktrIzrI bIka batrIne mRtasevAnA kAryamAM sadAnA sAthIo ( zrutasamuddhAraka) ke bhANabAI nAnajI gaDA, muMbaI. (pa.pU. gacchAdhipati AcAryadeva zrImadvijaya bhuvanabhAnusUri ma.sA. nA upadezathI ) ke* zeTha ANaMdajI kalyANajI, amadAvAda, ke;- zrI zAMtinagara zvetAMbara mUrtipUjaka jaina saMgha, amadAvAda. (pa.pU. tapasamrATa AcAryadeva zrImadvijaya himAMzusUri ma.sA.nI preraNAthI) ke zrI zrIpALanagara jaina upAzraya TrasTa, vAlakezvara, muMbaI. (pa.pU. gacchAdhipati AcAryadeva zrImadvija rAmacaMdrasUri ma.sA.nI divyakupA tathA pU. AcAryadeva zrImadvijaya mitrAnaMdasU. ma.sA.nI preraNAthI) ke- zrI lAvaNya sosAyaTI zvetAMbara mUrtipUjaka jaina saMgha, amadAvAda. (paM. pU. paMnyAsajI zrI kulacaMdravijayajI gaNivarSanI preraNAthI) ke * nayanabALA bAbubhAi sI. jarIvALA hA. caMdrakumAra, manISa, kalpaneza (pa.pU. munirAjazrI kalyANabodhi vi.ma.sA. nI preraNAthI ) - kezarabena ratanacaMda koThArI hA, lalitabhAi (pa.pU. gacchAdhipati AcAryadeva zrImad vijaya jayaghoSasUrIzvarajI mahArAjanI preraNAthI ) ke zrI zvetAMbara mUrtipUjaka tapagacchIya jaina pauSadhazALA TrasTa, dAdara, muMbaI. ke zrI muluMDa zvetAMbara mUrtipUjaka jaina saMdha, muluMDa, muMbaI. ( pUjyapAda AcAryadeva zrI hemacaMdrasUri ma.sA. nI preraNAthI) ke zrI zAMtAka zvetAMbara mUrtipUjaka tapAgaccha saMdha, zAMtAkujha, muMbaI. pUjyapAda AcAryadeva zrI hemacaMdrasUri ma.sA. nI preraNAthI ) zrI devakaraNa mULajIbhAI jaina derAsara peDhI, malADa (vesTa), muMbaI. ( pa. pU. munirAjazrI saMyamabodhi vi. ma.sA.nI preraNAthI) Treka- saMghavI aMbAlAla ratanacaMda jaina dhArmika TrasTa, khaMbhAta, (pU. sA. zrI vasaMtaprabhAzrIjI ma. tathA pU. sA. zrI svayaMprabhAzrIjI ma. tathA pU. sA. zrI divyayazAzrIjI ma. nI preraNAthI mULIbenanI ArAdhanAnI anumaMdanArtha, } katrItranetrIktrI Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ == syilRRRRRRRRRRRRRRRREN4 RRIERRRRRRRRRIEEEEEERIES mRtasavAnA kAryamAM sadAnA sAthIo - bAbu amIcaMda panAlAla AdIzvara jaina Tempala cerITebala TrasTa, vAlakezvara, muMbaI-6.(pU. munirAjazrI akSayabodhi vi. ma. tathA pU. munirAja zrI mahAbodhi vi. ma. tathA pU. munirAjazrI hiraNyabodhi vi. ma. nI preraNAthI ) zrI zreyaskara aMdherI gujarAtI jaina saMgha, muMbai, (pU. munirAjazrI hamadarzana vi. ma. tathA pU. munirAjazrI ramyaghoSa vi. ma. nI preraNAthI). zrI jaina zvetAMbara mUrtipUjaka saMdha, maMgaLapArekhano khAMco, zAhapura, amadAvAda. ( pa. pU. AcAryadeva zrI rucakacaMdra sUri ma. nI preraNAthI ) phera zrI pArzvanAtha zvetAMbara mUrtipUjaka jaina saMgha, sAMghANI esTeTa,ghATakopara, (vesTa) muMbaI. (pU. munizrI kalyANabodhi vi. ma. nI preraNAthI) - zrI navajIvana sosAyaTI jaina saMgha, bombe senTala, muMbaI. (pU. munirAjazrI akSayabodhi vi. ma. nI preraNAthI). * zrI kazyANajI sobhAgacaMda jaina peDhI, pIMDavADA. (siddhAMtamahodadhi sva. A. zrImad vijaya premasUrIzvarajI ma.sA.nA saMyamanI anumodanArthe) - zrI ghATakopara jaina zvetAMbara mUrtipUjaka saMgha, ghATakopara (vesTa), muMbaI. (vairAgyadezanAdA pU A. zrI hemacaMdrasUri ma.sA.nI preraNAthI) keka- zrI AMbAvADI zvetAmbara mUrtipUjaka jaina saMgha amadAvAda. (pU.muni zrI kalyANabadhi vijayajI ma.sA.nI preraNAthI). - zrI jaina zvetAmbara mUrtipUjaka saMgha vAsaNA amadAvAda. (pU. A. zrI nararatnasUri ma. nA saMyamajIvananI anumodanArthe pU. tapasvI ratna A. zrI himAMzusUrIzvarajI ma.sA. nI preraNAthI) zrI premavardhaka ArAdhaka samiti, dharaNidhara derAsara pAlaDI, amadAvAda. (pU. gaNivarya zrI akSayabodhi vijayajI ma.sA. nI preraNAthI) ke zrI mahAvIra jaina ve. mUrtipUjaka saMgha, pAlaDI, amadAvAda, zera kezavalAla mULacaMda jaina upAzraya, (pa.pU. A. zrI rAjendrasUri ma.sA.nI preraNAthI). zrI mATuMgA jaina zvetA. mUrtipUjaka tapagaccha saMgha enDa ceriTIjha, mATuMgA, muMbaI. * zrI jaina zvetAmbara mUrtipUjaka saMgha, nAdiyA (rAjasthAna) (pU. gaNivarya zrI akSayabodhi vijayajI ma.sA. tathA munizrI mahAbodhi vijayajI ma.sA. nI preraNAthI) gAgAgA Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ IRIRatilal B ( zratoddhArako - zrI lakSmIvardhaka jaina saMgha, pAlaDI, amadAvAda. (pa.pU. munirAjazrI nipuNacaMdra vijaya ma.sA.nI preraNAthI ). ~ zrI naDIyAda zvetAMbara mUrtipUjaka jaina saMgha, naDIyAda. (5.pU. munirAja zrI varabodhi vijayajI ma.sA.nI preraNAthI). zrI sAyana zvetAMbara mUrtipUjaka jaina saMgha, sAyana, muMbaI. 4- zrI pArzvanAtha zvetAMbara mUrtipUjaka jaina saMgha, saMghANI esTeTa, ghATakopara (vesTa), muMbaI. mRtasalAnA kAryamAM sadAnA sAthIo trinetrIgrInne allia - zrI bAbubhAI sI. jarIvAlA TrasTa, nijhAmapurA, vaDodarA. * zrI bApunagara zvetAMbara mUrtipUjaka jaina saMgha, amadAvAda. (pU. gaNivaryazrI akSayabodhivijayajI ma.sA. tathA munirAjazrI mahAbodhi vijayajI ma.sA.nI preraNAthI). - zrI sumatinAtha zvetAMbara mUrtipUjaka jaina saMgha, memanagara, amadAvAda. ' (pU. munirAjazrI dharmarakSita vi. ma. tathA pU. munirAjazrI hemadarzana vi. ma. nI preraNAthI ). * sva. zrI suMdaralAla dalapatabhAI jhaverI. hA, jamudabena, punamacaMdabhAI, jasavaMtabhAI vagere. - zrI munisuvrata svAmi jaina zvetAMbara mUrtipUjaka maMdira TrasTa, kolhApura. Te- zrI araviMdakumAra kezavalAla jhaverI jaina rilijIyasa TrasTa, khaMbhAta. Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 1 // 20-30 20 20 1 300 20 20 20 20 20 20 20 20 20 // arham // zrI zaMkhezvara pArzvanAthAya namaH / / zrI prema-bhuvanabhAnu-padma- hemacaMdra sadgurubhyo namaH / pUrvAcAryavihitaM zrIdevakumAracaritam / zreyaH zrIsadyane tasmai namaH zrInAbhijanmane / yannAmApi nRNAM datte, kalpazAkhIva kAmitam // 1 // yasyAH prasAdaparivardhitazuddhabodhAH pAraM vrajanti sudhiyaH zrutatoyarAzeH / sAnugrahA mayi samIhitasiddhaye'stu sarvajJazAsanaratA zrutadevatA'sau // 2 // prAgjanmasukRtAnmantrasiddhibuddhisamRddhayaH / prabhavanti nRNAM devakumArasyeva bhUtale // 1 // tathAhi // zrIdevakumAra caritram // // 1 // Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // zrIdevakumAra caritram // RRRRRRRE 2800 MS // 22 // . // pure'bhUtkusumapure, sUranAmA narezvaraH / virodhidhvAntavidhvaMsikaraprasarasundaraH // 2 // tatra dattAbhidha: zreSThI, yatra srvbhrkssme| mitho viyogabhItyeva, guNAH sarvepi lilyire||3|| tasya priyA mahAlakSmI mnA yaaNruupsundraaN| vinayaH saha zIlena, na muJcati kadAcana ||4||tyorvilsto(rmnyonyaa''shlissttcittyoH| kulakramAtsamAyAtasunayopAttavittayoH // 5 // dIneSu dadatordAnaM saddharmArjanasajayoH / sukhena samayo yAtyajJAtarAtridhubhAgayoH // 6 // // yugmam / / anyadA ca mahAlakSmIrlakSmIriva gavAkSagA / bhktyaa'nurktcettiisNvaahymaankrmaambujaa||7|| sarvAGgAbharaNA''zliSTA, ghanasArasamanvitam / svAdamAnA ca tAmbUlaM nistAmbUlaM smujjhtii|| 8 // palyaGkasthAM vayasyAM ca, pratyAsanagRhe sthitaaN| lAlayantI nijaM bAlaM, bAlAmekAmalokata // 9 // // tribhirvizeSakam / / tto'nntbhvaabhystmhaamohvshNvdaa| sA zyAmavadanA'dhyAyi, bahunAsmaddhanena kim ? // 10 // yadAropya nijotsaGge nijamaGgajamunmukham / dugdhalubdhadRzA naiva lAlayAmi smitAnanam // 11 // manye'haM bhuvanaM pretavanaM putravivarjitaM / svamapi svaM vinA putraM, parakIyaM prajAyate // 12 // sutaM vinA na vRddhatve, nivRtti; kA'pi jAyate / na jAyate ca nAmA'pi ko devAnapi pUjayet ? // 13 // zyAmAsyAM sahasA vIkSya, tAmekA ceTikA'vadat / parAbhiprAyakuzalA, nirmalA kuzalAbhidhA // 14 // svAmimyakasmAtkasmAttvaM, candralekheva vaasre| Pai Pai Pai Pai Pai Wu Wu Wu Wu Wu Wu Wu Wu Wu // 2 // Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ In ri zrIdevakumAra caritram / / kathAsaMgrahaH // 3 // . vicchAyAsi karamRSTamAlatImAlikeva ca ? // 15 // svAminA vihitaM kiJcit kimu smarasi vipriyam ? / athAkuNThA samutkaNThA, bandhuvarganirIkSaNe // 16 // cirAtrAtasya vittasya, vinAzaH kimajAyata? / kiM vA parijane ko'pi, tavA''dezaM na ca vyadhAt ? // 17 // atha kiJcit zarIrasthamasukhaM te vijRmbhitam ? / ciradhyAto'thavA ko'pi, phalito na manoratha: ? // 18 // kRtvA prasAda, sarva me, nivedaya yathAtatham / zreSThino'gre yathA''khyAya, sAdhayAmi samIhitam // 19 // atha zreSThipriyA prAha, mama svAmiprasAdataH / sarvamasti bhuvi sukhamekaM sutasukhaM vinA // 20 // idaM pUrvArjitaireva, karmabhistu prjaayte| vahetpuruSakAro'tra, puMsAmalpo'pi no punH|| 21 // tadetasya tvayA''khyeyo, naivArthaH sarvathA'pi hi| so'pi mA bhUdahamiva duHkhAnAM bhAjanaM param / / 22 // yathA yathA parA ni, ramamANAni pshyti| bhUSitAlaGkatAnyuccaiH, khidyate sA tathA tthaa|| 23 // khidyamAneti sA rAkAsudhAdIdhitimUrtivat / dinaiH katipayairjAtA, bADhaM kRzatanurlatA // 24 // tathArUpAM nirIkSyaitAM, zreSThI papraccha vallabhe ! / jvaladdavAnalaspRSTalateva kimu vIkSyase ? // 25 // mA bhUdasyA'sukhamiti, na sA kathayati sma tu| samAkulamanAH zreSThyapRcchannaimittikAnatha // 26 // gaNayitvA grahabalaM, tairAkhyAyei dinAdhipaH / etasyAH kurute pIDAM, pUjayA sa prazAmyati // 27 // tataH zreSThI bahu dravyaM, teSAM pUjArthamArpayat / te E SEEE // 3 // Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ BE zrIjaina kathAsaMgrahaH BO||shriidevkumaar caritram / / // 4 // dravyapIDayA'nyonyagrahapIDAM vadanti ca // 28 // bahudravyavyayenApi, guNamaprekSya yoSitaH / mohena darzayAmAsa, zreSThI tAM mantravAdinAm / / 29 / / tamuvAca priyA'sthAne mA vidhehi dhanavyayam / svayameva bhaviSyAmi sajA'haM kramayogataH // 30 // dattaH prAha priye preyaH, kiM tvatto'pidhanaM mm| suvarNAdvallabhaH kiM syAt suvarNasya malo nRNAm ? // 31 // yadA savAryamANopi na tiSThati dhanaM vyayan / tatastayA samagro'pi sadbhAva: svo niveditaH // 32 // tataH zreSThI karau gharSace cakre na sundaram / tvayA yadevamatrArthe, khede svAtmA prapAtitaH // 33 // tathA'trAhaM kariSyAmi, yathA tava suto bhavet / narANAM vyavasAye hi, lAbha: sarvatra jAyate // 34 // tadvacaHzravaNAttasyAH, phullAnyAni tatkSaNAt / Arambhato vasantasya praphullanti latAH khlu||35||shuciibhuuto'nydaa shresstthiisvlpsvkpricchdH| dattaH praNayinIzikSaH pUjopakaraNAnvitaH // 36 // manorathAste pUryatAmityAzIrvacanaM mudA / svagotrajaratIdattaM, pratIcchan svacchamAnasaH // 37 // nagarAdahirArAme, mahAdevakulasthitAm / nAmnA kAmadudhAM devImArAdumacalanmudA / / 38 // // tribhirvizeSakam // snapayitvA vilipyatAM, pUjayitvA ca so'vadat / tadaiva sAmprataM devi ! caraNA: zaraNAya me||39|| ityuktvA pAvane sthAne, darbhamastaragarbhagaH / sattvavRtti samAlambyopavAsAn kartumudyataH // 40 // tasyAmatha tamasvinyAmucanapuraniHsvanaiH / sUcayatyAgarma svasya pratyakSAjani devatA // 41 // // 4 // Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 5 // ---|-- | 200 000 / 500 200 200 10000 udyotaM bhUSaNairdivyaiH sarvataH kurvatI ca sA / uvAca vatsa ! tuSTA'smi, varaM vRNu nijecchayA / / 42 / / karI kirITIkRtyA'tha, datto dattorusammadaH / avadaddIyatAM devi ! suto rakSAkSamo mama / / 43 / / devI viSaNNamukhyAha, virUpe samaye tvyaa| prArthitA'haM tataH putro, bhaviSyati tavAntakRt / / 44 / / kiyantyapi dinAni tvaM, yadi vatsa ! pratIkSase / tatputraM te dade kIrtilakSmIvinayazarmadam // 45 // dadhyau zreSThI pratIkSe'haM kiyantyapi dinAni khet / tataH sA mriyate loke mama hAsyaM ca jAyate // 46 // kartu nAlamupavAsAMstadeSA kurute miSam / tato bhavatu bhAvyaM me sA jIvatu mamA''yuSA / / 47 / / kAlena mRtyuH putrAnme, sadyastu dayitAmRtiH / dhyAtvetyuvAca putraM me dehi devyadhunaiva hi // 48 // naiva doSo mametyuktvA, devyUce pazcimena me / sahakAro'sti tasyaikaM, bhavatA gRhyatAM phalam / / 49 / / devyAM tirohitAyAM sa lobhAdAdAdvahUn phalAn / bhAvinaste sutatvenedRk ceto'sya sato'pyabhUt / / 50 / / yAvadvahUnyupAdAya phalAnyuttarati sma saH / tAvadekaM tada'bhUlazAnyanyAni tu Dume / / 51 / / tataH savismayaH svasyAnucitaM cintayannatha: / tAmramArpayattasyai, sA tuSTA taccakhAda // 52 // tatraiva divase tasyA garbho devIprabhAvataH / abhUttena sahAGgAnyapyasyA upacayaM yayuH / / 53 // atiktAmlakaTukSArA''hArAhArAcca sA'nizam / mandaM mandaM gatirgarbha dadhau taddhanavarddhanam // 54 // tasyAzca ya 0 00 001 15000 2000 15000 300 300 300 ||Ye || // zrIdevakumAra caritram // // 5 // Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 6 // |||||||||||||| 200 200 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 0 200 200 200 203 dohadAn garbhAdrohadAn zreSThyapUrayat / sampUrNasamaye devatulyaM sutamasaudasau / / 55 / / tatazca prasphurattUragItanRtyamanoharam / AyadakSatapAtraughaM, mAnyamAnamahAjanam // 56 // kulasImantinIvargasImantapra' kuGkam / sthAlakSiptapatrapUganAlikeradukUlakam // 57 // duHsthe manorathAtItadIyamAna - mahAdhanam / vidhIyamAnadevAcaM, vardhApanamajAyata / / 58 / / // tribhirvizeSakam // mAsyatIte'sya rUpeNa, devatulyasya sotsavam / pitRbhyAmabhidhA devakumAra iti nirmame // 59 // dhAtrIbhiH paJcabhiratha, lAlyamAnavapurlataH / pravRddhaH pratipaccandra iva sa prativAsaram // 60 // sucitrANi vicitrANi, vastrANyAbharaNAnyapi / datto vyadhApayattasya cittavittAnurUpataH / / 61 / / kalAcAryaM samAhUyArpayacca svasutaM pitA / tasyAbhyAse kalAbhyAsastasya zasyaH kramAdabhUt / / 62 / / pitrA'tha zikSAcAryAya, dattaM vittaM tathA yathA / bhujyamAnamapi niSThAM, na yAtyAsaptamaM kulam / / 63 / / athebhyakanyayA sArdhaM, samAnakulazIlayA / pitrA citrotsavaM devakumAraH pariNAyitaH // 64 // vArtAmapi sa naitasyAH, pRcchati sma tataH pitA / pracikSepa durlalitagoSThyAM taM bhogahenave // 65 // sa yAti taiH samaM devakulA''diprekSaNe kSaNe / punarAkAryamANo'pi, paNyastrINA gRhe punaH // 66 // zreSThI pRcchati vRttAntaM, sutasyaite yathAtatham / kathayanti vadante'tha dUyate tadabhogataH // 67 1 pratna junu 30 30 30 30 30 30 30 300 300 380 BE SE 308 BHE BHESE 30 30 30 30 30 30 30 30 338 348 306 305 306 346 306 308 308 308 308 308 308 308 305 306 308 308 306 308 306303 300 // zrIdevakumAra caritram // // 6 // Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram // // 7 // // so'nyadA kArite rAjJA ramye ratnarvinirmite / gato devakule mitraistaiH sudurlalitaiH samam // 68 // sa - svarNatoraNAbhyaNe, tatraikAM zAlibhaJjikAm / hasantImiva jalpantImivaikSata maNImayIm // 69 // draSTuM lagnastadaGgAni, sa nimessvivrjitH| kIlitastambhitA''-lekhyalikhitAGga ivordhvagaH // 70 // paJceSuNeSubhirviddha iva bhUmyAM sa nizcalaH / uvAca tatra lAvaNyaM, mayA'pAyi ciraM dRzAm // 71 / / vadAdhunA kRtArthatvaM yathA zravaNayorbhavet / athavA na kSamA vaktuM, nAryaH prathamasaGgame ? // 72 // tathA'pi hi tvayAtmA me, RjudRSTyA smrpitH| na vIkSyo'haM kaTAkSaistu bhavatyA marmavedhibhiH / / 73 // vadanniti hasitvA sa mitrarUce bhavAnidam / vakti kasyAH puro ratnamayI paJcAlikA hysau|| 74 / / tadapratyayataH spRSTvA, tAM pAnamitAnanaH / sa tasthau gaditaM mitrai viSAdaM kuru mitra ! maa|| 75 // yadIyapratirUpeNa, zilpinA ghaTitAsako / tAmeva darzayAmaste, kimasyAmAdarastata: ? // 76 // sa prAha prAg graheNeva, rAgeNAhaM viDambitaH / suhRdo'pi hi yUyaM ca, vipratArayatAdhunA // 77 // atho bahuvidhAn kRtvA, zapathAMstaM babhASire / asyA yathAbhUdutpattistathA tvaM masRNA zRNu // 78 // kiyatAmapi varSANAM, parato'tra samAgataH / dUradezAntarAtsUtradhAro vijJAnagarvitaH // 79 // sa ca saubhAgyamaJjaryA, vezyAyA rUpanirmitI / siMhadvAre narendrasya, cakre patrAvalambanam // 80 // ko'pi saubhAgyamaJjaryAH pratirUpaM walaaaaaadmi HMMMARRRRRE // 7 // Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram // // 8 // yathAsthitam / ghaTayecastaM kuzalaM, manye'tha ghaTayAmyaham ||1||apressaaN ghaTayatAM na sA ghATe smaagtaa| sa dezAntarasUtrI tu ghaTayAmAsa tAmimAm // 2 // tasyApi hi ghaTayata: samatA kishidaagtaa| abhada puNAkSaranyAyAtsA vidherapi kurvataH // 3 // AkaNyati sa papraccha, tasyAM vezyAM tu rAgavAn / te prAhuna tire'sti gatastaiH saha tatra saH // 84 // niNyAya sevadhimivaM tamAgacchantamantikAt / bhakkA sahakAbhimukhaM preSitapreSyakA jnaa|| 85 // dahyamAnA'gurI puSpagRhamuktAvalini / sthitAM vAsagRhe citravicitre maNikuTTime // 86 // preGkhAzayyAM samArUDAM kare kalitadarpaNAm / rUpaM nirUpayantI svAM sutAM saubhAgyamajhArIm // 7 // dUrAdvidhApayAsake'bhyutthAnaM sA sasambhramam / adAdabhyukSaNaM ratnamayabhUdhAradhArayA // 8 // // caturbhiHkalApakam // tatpradattA''sane so'tha, visRjya svasuhajjanam / niviTo bahumAnena, mAnapUritamAnasaH / / 89 // tatazca svAgatapraznapUrvamakkA paTUnyadhAt / cATUni taM rakhAyituM, paTuH kapaTanATake // 10 // adya jAtAni netrANi, kRtakRtyAni suMdara ! / puNyairagaNyAtaM yaddarzanaM duHkhkrssnnm||11|| kRtArtha cAya bhavanaM tvatpAdAmbujapAvanam / adya saubhAgyamaJjaryA, jayapatramavApyataH ||12||pRnnvnniti vacastasyA vezyAM pazyaMca tatsutAm / satyaM mitravaco mene, svargasthaM svaM ca dattajaH ||9||daasiinaamnudaasiinaadeshmkaa tato dadau / yuSmAbhirmajanaM devakumAraH kAryatAmiti // 94||tN // 8 // Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 9 // 1303-20811 300 500 500 500 500 500 500 500 300 | 3 | 30 30300300308 300300300300 300 300 300 300 300 300 300 300 300-500 300-300 | 2300 2005 | 200 100 1200 snAnamaNDape nItvA'bhyajya tAH samavAhayat / tathA yathA'tisaukhyena, na sa kiJcidacetayat // 95 // tato maNimayotsuGgA''sanasthaM gandhavAribhiH / tAstamasnapayan svarNakalazairalasaiH karaiH / / 96 / / rUkSayitvAGgamavyaGgavasanAni samarpya ca / vilipya dattvA karpUramizraM tAmbUlamapyayam / / 97 / / akkayoce'tra palyaGke tAvadvizramyatAM kSaNam / yAvadrasavatI sarvarasavatyuttamA bhavet // 98 // kSaNaM vizramya saubhAgyamaJjaryA sa samanvitaH / niviSTaH sthAla ekasmin, zuSkArkaphalazAlinam // 99 // sarvendriyaprItikaraM ramyaM pAnakapAnataH / balabuddhikaraM bhojyaM, bubhuje bhUbhujAM nibham // 100 // // yugmam / / atha pradoSe bhogAGgasamarpaNapurassaram / samaM saubhAgyamaJjaryA'jaryAn bhogAnabhuGkaM saH // 1 // vezyA taM nijavijJAnaguNenAraJjayattathA / yathA'maMsta saM saMsArasArametAvadeva hi // 2 // mudrAM preSyAkare preSyA''nAyayatkanakaM sadA / svarNapaJcazatImAnaM snehAnmAtArpayatsadA // 3 // svarNa yathA yathAbhyeti, pratipattiM tathA tathA / akvA darzayate tasya, lubdhA paradhane'dhikAm // 4 // sutAM vaktyasya bhAvena, vartitavyaM sadA tvayA / sA tathA taM vazIcakre, yathA'bhUdvirahAsahaH // 5 // saGgItakuzalaiH premA''kulaizca pramadAkulaiH / tUryatrikaM kriyamANaM, kadAcana nirIkSate // 6 // saubhAgyamaJjarIvAdyamAnAM vINAM kadAcana / zRNotyukhAnikAzcApi kurute sa kadAcana // 7 // gAyakairgIyate gItaibaMdibhiH paThyate sa tu / gRhe ratnamaye BOSI I BE CUBE BOBE SEENEE | BIBE | BE SE | | | | 305 | 300 300 300 300 300 300 300 300 300 30 300 300 300 300 308 38 | 30 30 300 300 300 300 300 300 316 // zrIdevakumAra caritram // // 9 // Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram // // 10 // 'rAtridinabhAgaMna vetti sH||8|| itthaM dvaadshbhirvaadshsvrnnkottyH| bhogapanimagnena bhuktAstena tayA samam // 9 // anyadA yAcituM svarNasahasra preSi ceTikA / akayA mudrikAratnamarpayitvA tadaukasi // 10 // nAmnaiva sA mahAlakSmIrmAtA lkssmiivivrjitaa| vimucyA'zrUNyaGgalagnaM nijaM bhuussnnmaarpyt||11|| puro devakumArasya, vRttAntA''khyAnapUrvakam / mumoca ceTI tanmatvA, prAha saubhaagymnyjrii||12|| tvaM vyAvRtyArpavaitAni, tathA cakre tatazca saa| tathaiva pratipattiM tu kurute'sya pnnaanggnaa||13|| akkA prAha sutAM putri ! tvamenaM tyaja nirdhanam / sA prAha svarNakoTInAM, dAtAmba ! tyajyate katham ? // 14 // tadastvayaM ciraM nAnyaiH, kArya mama dhanena ca / mukhenaivAkSahInenaitaddhInena dhanena kim ? // 15 // matvA tadIyanirbandhamakA provAca ceTikAH / tathA kAryamanaucityaM, yathA niryAtyayaM gRhaat||16|| tatastA na tadAdezaM, kurvate kurvate'thavA / kAlakSepena manyante taM caJcApratimaM ca taaH||17|| prAtastasyA'nyadA kAupi, tatsammukhamamArjayat / tAM parA''ha kathaM dhUliM kSipasyenaM na pazyasi ? // 18 // sA prAha vallabhazcette'so tattvaM nijAJcalam / vidhehasyAntara iti, pravadantIH parasparam // 19 // kRtakRtrimakopA'kA,nyaSedhatsa tvcintyt| mama nirvAsanopAyo'vazyameva vidhiiyte||20||aacaaro hi paNastrINAM, nirdhanastyajyate janaH / etAM vihAya nA'nyatra sukhaM viSayajaM punH||21|| tadratvA svagRha 38|UMARRRRRER al // 10 // Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 11 // 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300-300 12 | 300 2001 200-300 | 2300 200 2000000000000000 200 2008 | 2300-2003 200 dravyArjanopAyaM karomyaham / nizcintyeti mukharAgamabhindannUcivAnimAm // 22 // jAtAni dvAdazAbdAni, sthitasyAtra mama priye ! / nantuM pitRpadAMstenotkaNThA tadyAmyahaM gRham // 23 // sA prAhA'pratipattiH kiM, kApyabhUnme parokSata: ? / kiM vA mama kimapyA''go, viralaM prema cAbhavat ? // 24 // sa prAha naikamapyeSu, mamotkaNThaiva kevalam / dinaiH katipayairatra, punareSyAmi sundari ! / / 25 / / ityuktvA tatra yAte svamokaH zokavivarjitam / mene'kkA paNanArI tu bhUtodvAsitasodaram / / 26 / / gato devakumArastu, natvA papraccha mAtaram / kathaM jIrNamabhUdrehaM, kathaM parijano gataH ? // 27 // kva tAtaH kva snuSA ? proce, mAtA vatsa ! dhanaM vinA / gRhamIdRk parijano, gataH zreSThyasti haTTake // 28 // tannAsti kiJcidadhunA, yena vyavaharatyayam / nirAzA ca vadhUrvatsa ! gatA pitRgRhaM nijam // 29 // tadvatsa ! sundaraM cakre yadetahiM gRhaM smRtam / te'nye janAH sutAdyeSAM sukhaM syAdasukhaM tu nau // 30 // AvAbhyAM tvaM kusaMsarge, kSipto mohavazAdasi / mayA ca spheTitaM dravyaM sarvaM tava kRte suta ! / / 31 / / akkAparibhavAdvezyAvirahAnni:svabhAvataH ! / ambopAlambhatastAtabhayAccAratimApa saH / / 32 / / dizaH pazyati zUnyAkSo dadhyau yAvaddhanaM pituH / bhuktaM tAvati datte'hamanRNo'rjAmi tattataH // 33 // arthaH kAlavilambenopAyaiH sarvaiH prajAyate / nirvilamba upAya: syAt yadi ko'pi varaM tataH // 34 // iti dhyAyannayaM bhrAmyannekAmAlokya yoginIm / nato 10000008120200000032355 300300300 500 500 500 500 500 500 500 500 500 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 365 // zrIdevakumAra caritram // // 11 // Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 12 // 20 300 3 3 3 300 200 25 30 30 23 3 3 3 3 3 3 300 300 300 300 300 30 2 T dIpAlikAkoTiM, jIva setyAziSaM dadau // 35 // sa prAha bhagavatyevaM mA vAdIrIdRzaM vada / yattvaM priyasva vegena duHkhino jIvitena kim ? // 36 // soce ko duHkhahetuste'rthAbhAvastadudIrite / kRpayA guTikAmekAmarpayAmAsa tasya sA // 37 // AkhyaccAsyAH prabhAveNa yathAkAmInarUpatA / bhavetputraH nArUpaM sa ca pazyedyathAsthitam // 38 // asyA yadIdRzI zaktirguTikAyAH svabhAvataH / lAbhenAtha guTikAyAH pramanAH sa manAgabhUt / / 39 / / praNamya yoginImeSa, punaH svasthAnamAgataH / tasyAmbayA tu tattAtaH, proce nirbharsito mayA // 40 // purA'yaM nahi yuSmAbhistadvAcyaM kiJcanA'dhunA / tADyamAno yato'nartha, karttA yAtA'thavA kvacit // 41 // atha zakramahe parvavyAkule nikhile jane / yathecchaM saJcaratyasya, kuvikalpo'janIdRzaH // 42 // yaccaurya vidadhAmyadya, gatvA rAjakule yathA / manorathAH saphalatAM yAnti kiM janamoSaNaiH ? // 43 // siMhasya hi capeTAyAH, sthAnaM mattebhakumbhiSu / na punarmRgayUtheSvAdadAneSu mukhe tRNam // 44 // dhyAtveti yamajihvAgranizitAmasiputrikAm / dRDhIkRtya baddhvA, bADhaM paTyA ca sAhasI // 45 // yAsyAmi preSaNaM draSTumityuktvA pituragrataH / cacAlAcintayaddattaH, zreSThI naitaddhi sundaram // 46 // yadeSa veSamAdhAyaivaMvidhaM calito'dhunA / tato'nuyAmi dhyAtveti, hahaM saMvRttya so'nugAt // 47 // itaH zreSThisuto gacchan, apadvAraM nRpaukasaH / udghATaM daivavazato'pazyatsandhiM mukhaM 0 0 0 0 0 300 300 300 3500 300 3500 3500 300 300 3500 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 30 30 0 3000 3000 // zrIdevakumAra caritram // // 12 // Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ FE zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram // // 13 // ca so'cchinat // 48 // praviSTazcaikakaM bhUpaM, palyavasthamudaivata / palyapAdAnadrAkSIccA'narghyamaNinirmitAn // 49 // samagrasyApi rAjyasya, sArabhUtAnimAnayam / jighRkSurekamAkRSya, tatra vetrAsanaM ddau||50|| dvitIyaM ca tRtIyaM ca, sa evaM pAdamagrahIt / zreSThI tu pravizantaM taM, vIkSya bhIto vyacintayat // 51 // adyAvasAnakAlo me, devIvAkyaM hi naa'nythaa| yattadotsukacittena, duSputro'yaM mayA'rthitaH // 52 // anena prathamaM tAvat, dravyaM mama vinAzitam / bahiH prANAH paraprANAnadhunA nAzayiSyati // 53 // prApte nRpanarairasmin, praatloksy pazyataH / asmAkamanvayocchedo, bhavitA kiM karomi tat ? // 54 // mama dUrasthitasyaiSa, praviSTaH sahasA'pi hi| tato nivartayAmyenamiti sa pravivikSati // 55 // apadvAre sa praveSTumasamarthoM gatAgatam / kurvan dhRSTatvamAlamjya, prAvikSadvIkSituM sutam // 56 // khAtadvAre ca palyApAdatritayavIkSaNAt / dadhyAvihAsti duSputra iti nAmnA tamAhnata // 57 // sa dRSTazca sutenAha, tvaM nivartasva pApataH / sa prAha jAtamevaitattAta! vAcyaM na kiJcana // 58 // tAte madhyAgate turya, pAdaM gRhAti yaavtaa| sutastAvannarAdhIzaH, prApa nidrAdaridratAm // 59 // zastrI yAvannRpo lAti, tAvadRkSatvataH sutH| yayau sandherbahiH zreSThI, zIrSa kRtvA bahiH punaH // 60 // niryAti yAvatA tAvatpAdayopatirdadhau / doSNodevakumArastu, niryAti sa tthaa'pin||61 / / dattaH prAha sutaM chittvA, ziro me nazya vegataH / yathA // 13 // Page #24 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Mani zrIjaina kathAsaMgrahaH an zrIdevakumAra caritram // Banninaianiamin // 14 // yazaHzarIraM me, na yAti cirapAlitam // 62 // sutaH prAha kathaM kurve, tAtaghAtajapAtakam / granthisthaM svamukhe'kSepsIdatha tAlapuTaM viSam / / 63 // taM matvA mRtamadhyAyatputro dhig mama jIvitam / hanmi kSurikayA''tmAnaM, tadahaM pApakAriNam / / 64 / / dvayorapyatha mRtayoH, ko nau vahiM pradAsyati ? / mRtyu prApsyati mAtA'pi, vidIrNahRdayA kSaNAt // 65 // jano vakSyati ni:svatvAt, caurya dvAvapi ckrtuH| tannirmalasya tAtasya, kalaGko mA bhavatvayam // 66 // zyAmAsyatA satAM mA bhUhurjanAnAM ca haasytaa| kAyacchAyeva durlayA, bhavinAM bhvitvytaa|| 67 // caurya tAtA''gamo bhUpaprabodhaH kathamanyathA ? / tAtaM vinA ca kiM rAtnaiH pAdaistyaktvA vrajAmi tAn // 68 // kintu tAtamRterete, heturgrAhyAstato myaa| karomi cAmisaMskAraM, tAtazIrSasya samprati ||69||dhyaatvetyaattshirHpaadtryH sa gRhamAgamat / rAjJA''kRSTe kabandhastu, kevalo dadRze dRshaa||70|| sa tu pAdatrayaM guptaM, nyasya zIrSasya pUjanaM / kRtvA jvalanasaMskAra, vidadhe tatkSaNAdapi // 71 // sa ca tAto gato grAmamityambApurato'vadat / dinAnAM katipayAnAM, paryante ca sameSyati // 72 // rAjA ca prAtarAsthAne, tanmantripurato'vadat / vismitAste jagurdeva ! siddho'vazyaM sa taskaraH // 73 // duSpraveze ca saudhe'tra, sndhicchitkthmnythaa?| palyApAdatritayaM, kathaM harati cA'nyathA ? // 74 // dattaputro'pi vRttAntaM, jJAtuM nRpagRhaM gtH| praNamya ca pituH sthAne, nyavikSata vicakSaNaH / / 75 // 40 // 14 // Page #25 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH 0||shriidevkumaar caritram / / HE // 15 // mantrimukhyaM nRpaH prAha, yenaivaM svadhiyA kRtam / sa kartA rodanaM yena, dvau badantau zrutau mayA // 76 // tadutpATya kabandho'yaM siMhadvAre vimucyatAm / yazca roditi sa grAhyastalArakSeNa tatkSaNam // 77 // prAha devakumAro'tha devaH sundaramAdizat / caurastu nizi kartatattannizyAdizyatAM bahu // 78 // tato nRpastalArakSamAdideza vizeSataH / rajanyAH samaye sarva paribhAvyamidaM tvayA // 79 // talArakSo nRpAdezaM jagRhe svagRhe sa tu / gato dattasuto dathyau, siMhadvAre narezituH // 80 // pratyakSaM pauralokasya, kRtvA rodanakakriyAM / nRpaM vilakSyatAM neSye, pratijJAmiti hRdyadhAt // 81 // tatropAyaM vicintyaiSa, nagarasya gato bahiH / vRddhAmapazyadAyAtI, takravikrayakAriNIm // 82 // tAmUce labhyate takraM, maTTakena samanvitam ? Ametyukte tayA mUlyaM tasyai so'bhyadhikaM ddau||83|| digAlokaM vidhAyAthArpayitvA vAsasI nije / tasyAH kambalakAnyalpamUlyAnyAdAya ca svayam // 84 // hRSTAM tAM preSya ca grAme, nikSipya guTikA mukhe| takravikrAyakarUpeNekSyamANaH puriijnaiH||85|| siMhadvArasthitaM lokaM, militaM vIkSya so'vadat / nirbhayaM labhyate takraM, labhyate takramuccakaiH // 86 // pattimekamapRcchaca, kimeSa nikhilo janaH / pazyatyAdaratastathyaM, kathyatAM tnmmaagrtH||87|| sa tu tadrakSaNavyagrastasya nottaramapyadAt / paraH punaH punaH pRcchanvirAmaM bhjtismn||88||prtH sphiTareraMDa ityAkrozavacaH kRthaa| tena sa prerito gADhamAtmAnaM // 15 // Page #26 -------------------------------------------------------------------------- ________________ rianimaigan zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram // - // 16 // CES IN bhUtale'mucat / / 89 // maTTakaM sphuTitaM tyaktaM takraM cakranda so'tha ca / hA! mAturgRhamAgatya, pradAsyAmyuttaraM kimu ? // 9 // sA madhyasthairathApracchi, kena rodiSi hetunA ? | sA prAha takraM vikretuM grAmAdasmi smaagtaa|| 91 // kimeSa prekSyate loka iti pRSTo russaa'skii| mAMpreryA'pAtayanmAtA, tanmAM niHsArayiSyati ? // 92 // tataH kasya gRhe gatvA zayanAsanabhojanam / kariSye'haM duHkhitAyAH kazca sArAM kariSyati ? // 93 // hA! hA! tAtaviyogena, jAtA'haM duHkhabhAjanam / karoti ko mama trANaM mamAdhAratayA'dhunA? // 14 // vilapantImiti prekSya, tAM madhyasthA janA jguH| talArakSaM takramamUlyamasyAH pradIyatAm // 15 // varAkI nirdhaneyaM yad bhojane'pi ssNshyaa| taddehi kRpayA kiJcid yAti svasthAnake yathA // 16 // iti tairbhaNyamAno'yamadAnmUlyaM kRpAvazAt / gatazca kRtakRtyo'yaM, guTikAmAkRSanmukhAt // 97 // piturmRte: zucaM sandhApUraNAcca mudaM dadhan / aparAhe nRpasthAne, jagAma punareva saH // 98 // ArakSakeSu pRSTeSu, nRpeNaiko vyajijJapat / takravikrAyikAvRttaM, nRpo'tha prAha tAn prti|| 99 // hatA yUyaM yato nAyaM, prakaTaM vilapanniti / cauraH strIveSabhRjAtaH, kaitavena vimohitAH // 200 // na kevalaM ca cakranda, yuSmAneSa mumoSa ca / takramaTTakamUlyAni, gRhan pratyakSameva vaH // 201 // sa eva matimAn cauraH, chadyasatyaM cakAra yaH / sandhAmapUrayacca svAM, kabandhaM nayatAdhunA // 202 // zmazAne sa pradAtA'gni-matha zreSThisuto'vadat / NEERIT Baaaaaaaa // 16 // Page #27 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH 32||shriidevkumaar caritram / / // 17 // caurAptyupAyaM ko veda, devAdaparamIdRzam ? // 203 // tadrakSaNakRte bhUpaH, svabhaTAnAdizattataH / grAhyastatrAgatA strI vA, pumAnveti suzikSayan // 204 // caurabuddhiprayogeNa, janaH sarvazcamatkRtaH / taM sarvatra nRpAdezAttalArakSo'pyazodhayat // 205 // so'rdharAtre'tha citrAGgaH, 'khaTIgairikakajalaiH / kapilomAdhikazmazruH, 'kapardA''bharaNAJcitaH // 206 // kaNThalambitanimbastrak, bhibaavtNskH| zuktikhaNDaprakaTitadaMSTrAyugmabhayaGkaraH // 207 / / skandhadvitayavinyastaprajvaladdIpapaJcakaH / sazabdapAdukAyugmavinyastacaraNadvayaH // 208 // zIrSanyastabahucchidrAnta-dIpaghaTabhISaNaH / pizAcazAM phetkAraiH, kurvan mukulakuntalaH // 209 // uDDAmaraDamarakathvAnena dhvanayannabhaH / bhApayannapi bhUjAnipaTAnAM prakaTo'bhavat // 210 // // paJcabhiH kulakam // taM vIkSya teSAM cittAni, sacintAni cakampire / amantrayantrado bhIma, bhUtamAyAti kiJcana // 211 // pratyakSA mArirevaiSA, helAgrasanalAlasA / tannazyate khalIkartu, na yuktA jIvitecchubhiH // 212 // iyatAM ca punardaNDaM, nRpo'pi na kariSyati / adaNDyaM hi sahasraM syAdekaH prAhA'tha buddhimAn // 213 // dUre bhUtvA''stha maunena, syAtkalako hi nazyatAm / kenApi mRtakeneyaM, mAristRptimavApsyati // 214 // te'tha vRkSAntare bhUtvA, tasthunizcalavigrahAH / sa 1khddii| 2 koddii| // 17 // HEREIN Page #28 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH AiR||shriidevkumaar caritram / / Hei // 18 // MIRMIRMIRRRRRRRRIERIERRRRRRRRRI MIRRIRAMIRMIRRRRRRRRRRRRRRRRR phetkurvan kabandhaM tadAdAyA'gAcca dUrataH / / 215 // nadIpUrA''gataiH kASThairagniM dattvA ghaTasthitam / uSitvA ca vane prAtaH, prakSAlyAkaMgato gRham // 216 // paridhAya pradhAnAni, vasanAni nRpauksi| gatvA natvA ca rAjAnaM, yathAsthAnaM nyavikSata // 217 // atha prage samAgatya, bhaTA bhUpaM vyajijJapan / ardharAtre'bhyagAnmAriH, sA'smAbhirna khliikRtaa|| 218||caur eva paraM jJeya, iti buddhyA tathA punaH / zavAnAM madhyataH sthitvA, gataM dUrataraM bhuvam / / 219 // tayA'nirvAlitastatra, vayaM vyAvRtya cAgatAH / yAvatIkSAmahe tAvattatkabandhaM na dRzyate // 220 // bahuSvapi tadAdAyi tayA kenApi hetunaa| bhavadbhiIrubhirjAtaH steno mAridhiyA hi saH / / 221 // cirAjjAtaM bhaTatvaM ca, ityuktvA mediniibhujaa| te sarve'pi vidadhire, ruSA viSayatADitA: // 222 // // yugmam // atha pRSTastalArakSaH, prAha prApi mayApi na / athAmAtyo'vadaddeva taskaraH sa mahAmatiH // 223 // rAjyasAramupAdAyAdyApyevaM yo vijRmbhate / tadrakSA rakSyate deva ! stenaH so'bdhaye dAsyati // 224 // rakSArakSAkRte mApastalArakSamathAdizat / prAha dattasuto deva! vizuddhA mantriNo mati: // 225 // atha svayaM talArakSo, rakSAyA rakSaNodyataH / kRtavAsaH suzayyAstho, rakSAkUTAntike'vasat // 226 // tatraiva tasthuSastasyAhorAtratritayaM gtm| dRSTastatra na ko'pIti, bhagnotsAha ivaa'bhvt||227|| turyAyatha talArakSapratibaddhapaNastriyaH / kamalazrInAmikAyA rUpaM guTikayA vyadhAt // 228 // // 18 // Page #29 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar critrm|| // 19 // Qun Qun Qun Qun Pai Fei Fei Fei Fei Fei Fei Fei Fei MININNERRRRRIANRNINNNNN grAmagrAmAtsamAgatya, sAyamuttIrya cApagAm / pralambamuktAmAlena, tenAtmA prakaTIkRtaH // 229 // tAM vIkSya pattayastasya, prabhorAkhyatsa cAdizat / ihA''nayata tAM vIkSya, talArakSo'vadanmudA // 230 // mahotsavamayI rAtri vinI me tvadAgamAt / kathaM svAmini! saJjAto'dhunA yuSmAkamAgamaH ?? // 23 // soce grAme'tra devISTayAtrAM kartumahaM gtaa| tAM natvA valamAnA'tra, prAptA mArgavazAttataH // 232 // tato mAmanujAnIhi, gantuM zaktA na nizyaham / sAlaGkArA nissahAyA, dhAsyatyambA'dhRti tathA // 233 / / devInimittako brahmAbhigraho'styadya me priya ! / vajrA''hata iva prAha, talArakSo'tha tAmiti // 234 / / kotkaNThito'haM va tvaM ca, jAtAdya brhmcaarinnii| tathApi nirvinodo'haM, kSaNArtha tiSTha me'ntike // 235 / / kAlaM kiyantamapyastu, dyUtakrIDA tvayA saha / sahAyAMste ca dAsyAmi, pazcAdahamitaH priye ! // 236 // tathetyukte tayA tena, kSArasyopari dApitam / dyUtasya phalakaM sAraiH samArabdhaM ca khelitum // 237 // tasyAstenAGgulI mudrAratnaM sanmUlyamarpitam / tayA tu mudrikAmAtraM, krIDantyA vijitaza saH // 238 // tato yAsyAmyahamiti, badantI yAvadutthitA / tAvattena dhRtA celAJcale hAre karo'lagat // 239 // tayA'tha lAghavenAzu, chittvA muktAlatAM svayam / tasyA bASpAca muktAca, samakAlaM tato'patan // 240 / / vyalApIcca kathaM kSAre, muktAH prApyA myaa'dhunaa| dAsye kimuttaraM mAtuH, kimatrAhaM hhaa''gtaa!||241|| // 19 // Page #30 -------------------------------------------------------------------------- ________________ am taimalamiania zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram / / EIR RIE // 20 // sa tAM prAha vyalApIrmA, yokamapi mauktikam / yAti cettaddade'haM te, kSAraM sphuTaya vAsasA // 242 // sarvA gRhANa muktAH svAH, hRdi smarazarAhate / galito bhUbhRdAdezaH, tasya tadgatacetasaH / / 243 // tayA tathA'tha vIjitvA, dUraM kSAro'pasAritaH / yathA'patannadItIre, muktAH sarvAstato'grahIt / / 244 // kalye pradAya te mUlyaM, grahISyAmyaGgulIyakam / uktveti dattvA tAmbUlaM vyasRjattAM bhaTaiH saha // 245 // te pravizya puradvAre, nivRttA atha ca prge| gato nRpasabhaM dattasUnurnatvA nyavikSata / / 246 // talArakSo'pi samprAptaH, prastAve ca vyajijJapat / naiva ko'pyAgamaddeva ! tatra me vasataH sataH // 247 // tathA'pi kazcidAyAta iti pRSTaH sa bhUbhujA / kamalazrIvyatikara, prAha bhUpastatovadat // 248 // kamalazrIna sA tena, tAdRgAtmA tu darzitaH / cenna pratyeSi tatsA'tra samAkAryA'pi pRcchyatAm / / 249 // sA pRSTA prAha kalye'haM, na gatA svagRhAdahiH / gRhNAmi divyamatrArthe, naranAthastato'vadat // 250 // pratyayo me talArakSapratyayArtha tu bhASitaH / zreSThisUH prAha muSTo ya-dA''rakSo'nyasya kA kathA ? // 251 // vyacintayattalArakSaH kathaM lapsye'GgulIyakam ? / vilakSe ca nRpe prAhaika upAyo'sti tadvide // 252 // piNDadAnaM gRhe yasya, nizcayena sa taskaraH / sarvatra''rakSapuruSA, atha lagnA nirIkSitum // 253 // prAha devakumAro'mbAM kiJcitpraguNamasti kim ? / ditsAmyAhAramandhAnAM, duHsthAnAmasti sA'vadat // 254 // HEMEIRETREERatl RRRRRRE REE // 20 // Page #31 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH 2 ||shriidevkumaar caritram // 05135 // 21 // kRtvA guggulalepena, vilepanamasau gataH / jIrNadevakule'zrauSIdandhAniti ca vAdinaH / / 255 // kenApi bhojitA nAdya, sa nizyetAnyamantrayat / mithastAn lagayitvA ca, doSNA svena puro'bhavat // 256 // mArge guggulagandhena, kuSTisArtha jano'vidat / dUreNa yAti gamane, na ko'pi pratibandhakaH // 257 // yathecchaM bhojayitvA tAn, vivikte'vAsayacca saH / dine jAte punarapi, sa taiH piNDamapAtayat / / 258 // TimbarAjasya nAmnA'tha tAn bhojanamakArayat / dvAdaza dvAdaza drammAna, dakSiNAyAM dadau ca saH // 259 / / kRtvA hRSTAMza tAmbUlacandanAyaiH punarnizi / tatraiva muktvA tAnandhAMn, dattajaH svagRhaM gataH // 260 // ardharAtre talArakSanRvargaH parito bhraman / andhadevakulA''yAto'zrauSItteSAM mitho giraH // 261 // yathA'dya bhojayAmAsa, ko'pi naH ko'pi no purA / tathA piNDaM ca no hastairdharmAtmA'pAtayacca saH // 262 // dakSiNA ca parA dattA, parApekSA yathA na naH / dinAni katyapyAhAre, zrutvetyAhuH parA narAH // 263 / / hakkApUrva bhavadbhiH kva, bhuktaM prajJAdRzo'vadan / parataptikarAH ke'mI, prakSipantyamRte viSam // 264 / / talArakSanarA: prAhuH piNDazcaurasya mandire / bhavadbhiH pAtito daNDastatkAryastadvadeva vaH // 265 // satye tu kathite mokSo, bhavatAmatha te'vadan / jAtyandhAH sadanaM tasya kathayAmaH kathaM varam ? // 266 // te prAhuH RRRRRRRRRRRRRRRMIRMIRMI0 // 21 // Page #32 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH MIN ||shriidevkumaar caritram // // 22 // kathyatAM nAma, TimbarAja itiirite| taiH pare prAhuretantra, satyaM nAmA'ca te'vadan // 267 // teneti kathitaM 'nogre'thaikenaikaH samAhataH / lakuTenAtha pUccakrurhA hanyante dvijA iti // 268 // milito'tha jano'jJAtatattva: provAca mArakAn / varAkAH kimu jAnanti, januSAndhA ime dvijAH ? // 269 // caurakrudhA'ndhAna ghnanto, mA''bhAnakaM kurutA'mRSA / kola: khAdati niSpAvAn, bhajyate 'paTukAnanam / / 270 / / kathaJcitpuralokena, te'ndhA viprA vimocitAH / talArakSaH prage rAjJo'gre'tha vRttAntamAkhyat // 271 // nRpaH kUrce karaM kRtvA, prAha tAtodaihikam / stenena nikhilaM cakre, svapratijJA ca pUritA // 272 / / athA''ha dattajo deva ! matirvijayate nRNAm / tayA hIno mahInAtho'kSauhiNImapi hArayet // 273 // sadasyatha nRpaH pazyan sAmantAdyAnavAkhAn / vilakSo vAravadhvoce, cAdAsye'haM malimlucam // 274 / / sA turya pAdamAdAya, gatauko'kAmabhASata / grAhyo nA grahaNe yacchan, rAnapAdaM paro na tu // 275 // tato grahaNakaM dAtumetAnAM sA maNImayam / nRNAmadarzayatpAda, vinaitaM grahaNaM na hi // 276 // yAvaddevakumArastu, pathyeti nRpamandirAt / tAvadAkarNayatsAdhu-dezanAsvaramudvaram // 27||s pravizyA''zrayasyAntardizyamAnAM ca sUribhiH / bhavyAnAM purato'zrauSItkathAM cauryavivarjane // 278 // tathAhi kAmpIlyapure, nRpazcakrezvarAdhipaH 1 nogrenaH agre| 2 colaadhaany| 3 govatsamukhaM / RECEIRRIGEET RROR M // 22 // Page #33 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar critrm|| // 23 // / vasundharApatestasya yuktaM patnI vasundharA // 279 // mantrI tasyA'rjano nAmA'rjano matiyazo rsaiH| . devakI sevakIbhUta-guNA tasyAsti vallabhA / / 280 // tayoH parazurAmAkhyaH, sutaH prajJAguNastutaH / saGgItavAdyakhImitro, gRhakAryaparAGmukhaH // 281 / / samaye'pi na sevArtha, prayAti pRthivIpateH / kevalaM zAstrasaMlIna-citto'sti sahito budhaiH // 282 // sa mantriNA'nyadA proce, gRhakAryANi cintaya / zAstraikavyagracittastu, grahilatvamavApsyati // 283 // kSuttRSArtasya cAdhAro, na zAstreNa bhaviSyati / kuTumbasyApi nA''pAro, nRpasevAM tataH kuru // 284 // piturvAkyaM parIhAsaM, manvAno'sthAttathaiva saH / prAyo janasya sarvasya, svabhAvo dussprityjH|| 285 // zalyavahuHkhadaH so'bhUt, piturgAmbhIryato ntu| tasya duHkhAvahaM kiJcidavadavadatAMvaraH // 286 // anyadA ca narendrasya, kaNThA''bharaNamaddhatam / mahAmUlyaM paJcavarNamaNimaNDalamaNDitam / / 287 / / nRpA''diSTo naro'mAtyasyArpayitvA jagAda tam / sthAne nyasedaM mA'vajJAmityuktvA sa jagAda ca // 288 // mantryutsukaH samapyana-malaGkAraM tanUbhuvaH / gato rAjakulaM mantri-putraHzAkhaMtvacintayat // 289 / / abudhyamAno durbodha-martha tmmuctttte| vijanaM vIkSya taM hRtvA, dAsaH kAlIsuto'nazat // 290 / / jJAto'rtho mantriputrastadavIkSyA''bharaNaM hRdi| kSubhito'pRcchadanyonyAnatha mantrI samAgataH // 291 / / gatamAbharaNaM matvA, krodhakhedavazaMvadaH / uddhatabhrakuTiH spaSTaM, Miamimarimmiaminata // 23 // Page #34 -------------------------------------------------------------------------- ________________ IEEE zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram / / // 24 // iswalBEISEX rUkSAkSaramado'vadat / / 292 // tvaM re ! putracchalAtkAlaH, kalito'si kulasya naH / vidheyavidhinA rAjA, prasAdyo hi kathaM mayA ? // 293 / / ko'smAkaM mAryamANAnAM, paritrANaM kariSyati / tattvaM dhUma ivA'puNya-kASTotthaH zyAmatAkaraH / / 294 // iti nirbhartsayan mantrI, pradhAnairiti bhaassitH| antaraurvo'pi zItatvaM, na jahAti mahAmbudhiH // 295 // vibhAvya tAH ca mAnArtha-hAnisantApavaJcanAH / duzcaritrANi dhAmnazca, matimAnna prakAzayet // 296 / / taccaitatparazurAmeNa, hAritaM bhUSaNaM tathA / tatkiM yuSmAbhirapyAtmagarimA hAryate'dhunA? // 297 / / tato'mAtyo'bhajanmaunaM, sutazcitte tvacintayat / guNo'pi mama tAtasya citte doSatayA'vizat / / 298 // tattejaHkhaNDane sthAtuM, na me yuktaM raveriva / dhyAtveti niryayAvarddha-rAtre gAtreNa kevalam // 299 // gatazcottaradezastha-mindraprasthAbhidhaM puram / tatrA''rAme ca parazurAmo vishraammaaddhe||300|| tatra dharmayazonAmno, munerguNayutasya sH| zRNoti sma svamAdhurya-jitavINAsvaraM svaram // 301 // taM natvA dezanAM zrutvA-'dattAdAnAdviramya saH / kRtArthaM manyamAnaH svamindraprasthAntarA''gamat // 302 // zreSThinA jayadevena, pradhAnena purAntarA / cakre sa ca paricayaM, raJjitastadguNairayam // 303 // yata: sthAnAdapi bhraSTA, guNavanto nRpairapi / uhyante zirasA pazya, maNayo rohnnaadiv|| 304 // pUgIphalaM ca patrANi, nAlikeraturaGgamAH / sthAnabhraSTAzca zobhante, siMhA: satpuruSA alanianianiuminaintaintainsinatantamins BREIN 2010 MER // 24 // Page #35 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // zrIdevakumAra caritram // // 25 // gajAH ||305||s tasyaiva gRhe putra-rItyA''ste'nyatra vaasre| gataH puSkariNI tena, saha zreSThI grisstthdhiiH|| 306 // karakramamukhAmbhoja-zocaM tasya prakurvataH / galati sma mahAmUlya-maGkalIyamalakSitam / / 307 // calati zreSThini gRhA'bhimukhaM mantrinandanaH / tadAdAyAcalatpRSThe, zreSThI sasmAra tatpadhi // 308 // taM paraH prAha kiM yUva-mAkulA iva so'vadat / mudrAratnaM pathi kApi, patitaM samprati smRtam // 309 // Arpayanmantriputrastat, tuSTaH zreSThI tamAhUta / adyApi vartate dharmoM, dRzyante tvAdRzA narAH // 310 // AtmavatsarvabhUtAni, paradravyANi loSTavat / mAtRvatparadArANi, yaH pazyati sa sannaraH // 311 // kalikAlasya kAluSyai-nAMdyApyuvI kalakyate / taddhanyaM mandiraM devA, tvAdRzA yatra sannarAH // 312 // dvAvapi sthAnamAyAtAvanyadA mantrinandane / paTacchatratanau zreSThitaTA''sanamadhizrite // 313 // sa 'dAsero darzayituM, nRpA''bharaNamAgataH / zreSThino'nte'vadat zreSThI nRpocitamidaM nanu // 314 // pratyabhijJAya taM mantri-putraH zreSThisuto jgii| uvAca ca kutastvaM re! kAlIsuta ! samAgataH ? // 315 // jJAtvA'pi mantriputraM taM, dAseraH prAha ko bhavAn ? / kacAhaM kastvayA sArdha-mAste paricayaH puraH? // 316 // prAha mantrisuto'mAtya-syArjanasya kiM bhavAn dAsaH ? sa prAha prAnto'si, taddAsatvaM vdnmm||317 ||shresstthii 1dAsIputraH Manianimar Miamirminainamaintain // 25 // Page #36 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 26 // 303001 JOB 5000 300 300 300 300 500 500 500-500 300530 30 30 30 300 300 300 500 500 500 500 5000 SEE M provAca tattvaM svaM tattvaM vada sa dhRSTatAm / kRtvA''ha rohaNezasya, bhRtyo'haM gaGganAmakaH // 318 // vikretuM bhUSaNaM preSi, svAminA mUlyamasya ca / suvarNalakSaM smitvA'tha zreSThI provAca mUrkha re ! // 319 // asamyagapi no samyag vaktuM vetsi yadekakam / ratnamazreSThamapyasya, labhate svarNalakSakam / / 320 / / ardha tu samudAyasya, kartuM zaknoti ko'pi na / tattvayA rohaNotpatti-rmRSA cakre svatarSataH / / 321 // tvayA'rthapAtanAdasyA - narthe svAtmA'pi pAtitaH / hRtasya vastuno mUlyaM, na jAnanti hi taskarAH // 322|| kruddho dAso'vadatko'haM dRSTo yuSmAbhirIdRza: ? / reNutulyaM paradravyaM mama kiM tat harAmyaham ? / / 323 // tadarpayantu me yuSma-tsaGge jIvitasaMzayaH / zreSThyarpayanniSiddhastanmantriputreNa nizcayAt // 324 // muSTo muSTo vadan dAsaH, siMhadvAraM sa cAgamat / rAjJA pRSTaH svavRttAntaM, prAguktaM nijagAda saH / / 325 / / rAjJA dvAvapyathAhUya, pRSTau mantrisuto'vadat / svavRttAntamatho kAlI-putraH proce'khilaM mRSA / / 326 / / ihArthe duSTadevyagre - pyAtmAnaM zodhayAmyaham / atha rAjA samAnAyya, tadbhUSaNamalokata / / 327 / / tadullasadyuti prekSya, jighRkSuH kSmAdhavo'vadat / dAsa re! yadi satyo'si, padmAnyAdatsva tannadAt // 328 // carcikAmarcaye taizca dhRSTatvamavalambya saH / vizannadaM kSaNAdeva, bhakSito makarAdibhiH // 329 // tvamapyanena vidhinA, gRhANeti nRpodite / sa prAhaitadazuddhyA'pi zuddhirdeva ! mamAbhavat // 330 // mayA na khaNDayitavyo, RHE HE 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 300 300 3500 300 30000000011 T // zrIdevakumAra caritram // // 26 // Page #37 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram // // 27 // devA''dezastavA'pi hi / ityuktvA zaucavAn lagaH, praveSTuM sa smaran jinam // 331 // utkSiptAGgrejale * tasya, makaraHpRSThamArpayat / tatra nyastapado gRhan, kamalAni bahUni sH|| 332 // zuddhaH zuddho vadatyevaM, jane sa ca viniryyo| prakSiptA sumamAlA ca tatkaNThe caNDikArcakaiH // 333 // damyau nRpo grahISyAmi, balAdAbharaNaM yadi / tato me'payazo grAhyaM, punaretadyathA tthaa|| 334 // dhyAyantrityeSa vijJapto, jayadevena deva ! yat / kAmpIlyapurabhUnAtha-mantriNo nandano haasau|| 335||n sAmAnyo'sya mAhAtmyaM, dRSTaM devena hi svayam / tadarpayitvA'laGkAra, sammAnya ca visRjytaam||336 / / dayo mantrisutaH kASTha-paJjarAdvajapaJjare / mamA'bharaNamapatat, rAjA'tha zreSThinaM jagI // 337 / punarvijJapayeruktvA bhrUkSepAd vyasRjatsabhAm / jUce mantribhuvA zreSThI, nRpA''kUtaM na sundaram // 338 // sa manyate mantriputro, ruSTo me kiM kariSyati ? / urabhaka ivebhasya maNDUka iva bhoginaH // 339 // na vettIti yadanayo, vihito na hi sundaraH / kamalAunchAditaM cakSu-nayamArga na pazyati // 340 // mArgapraSTastato'vazya, viSame'sau patiSyati / tadastu me ca Adezo, yAmyahaM nagaraM nijam // 341 // mayA dRSTastvalakAraH, kApyayaM na pryaasyti| zreSThI prAha pratIkSasva, punarvijJapaye nRpam // 342 // itazca guNadhavalaH, sacivastatra tiSThati / tasya priyA yathArthA''khyA nAmnA sarvAGgasundarI // 343 // tayoH parasparaM prema-bharamantharacetasoH / yAti kAla: RE // 27 // Page #38 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // zrIdevakumAra critrm|| // 28 // aa kalAmAtra-lIlayA kAmalIlayA // 34 // anyadA parvaNi kvApi, nadyAM saparivArikA / snAtuM vAhanamArUDA, gatA sarvAGgasundarI // 345 // tasyAmantaHpraviSTAyAM, jitAni mukhshobhyaa| niHzrIkAni kamalAni, mamajurlajayA jale // 346 // kRtasnAnA'tha savanottIrNA sA zrIrivA'zubhat / 'talinaikavasanabhRt zoSayantI kacoccayam // 347 // kikillimUle kiGkili-pallavAbhakaradvayam / adrAkSIcakSa ekastAM, tadrUpeNa hi mohitH|| 348 // dadhyAvaho aho rUpaM, munInAmapi mAnasam / hRtvA manye'nayA'nako, grahISyati jayadhvajam // 349 // tadA'bhaviSyadyoSA, laavnnyaamRtvaahinii| haranetrAgninA nUnaM, tato nA'yakSyata smaraH // 350 // sa eva devaH samudA-nayA yaH ko'pimaanitH| mAdRzAnAmapuNyAnAM, jAtimAtreNa devatA / / 351 // kathaM me bhAvinI seyaM, harAmi yadi tad dhruvam / prAgbhartRvirahaklezAna smiikssitsaadhikaa-||352|| pratyakSIbhUya madhuravAkyairanunayAmi cet / tato'pi nAnukUlA me, satItvanaTitA bhavet // 353 // itthaM vicintayatyasmintrasau saparivArikA / gatA nijagRhaM yakSa-stUpAyAMzcintayatyalam // 354 // sanbhyAyAmanyadA mantrI, gato nRpatimandire / rAjakAryAciraM tasthau nA''gAdavasare nije // 355 // taM matvA'vasaraM divya-zaktyA yakSo vidhAya ca / rUpaM paricchadaM veSa-mamAtyasyA'vizadgRhe 1 sajalottIrNA / 2 sUkSmaikavasanabhRt / ######Qun Qun Ji BRRRRRRI Wiatainainainaiaai IraTA Page #39 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram // // 29 // // 356 // uktvA'ntaHpravizato dvAHsthA ! deyaH kasyA'pi nAntarA / pravezo dvAri kAryA ca, bADhamatra niyantraNA // 357 // balAdvizaMzca niHzaGka, hantavyastadudIrite / na kAryaH pratyayo dhUrtA dhUrtayanti yato jnm||358|| dvAHsthairAttastadAdezo, ykssstunnturnggtH| uttIyaikSiSTa tAM vAsa-bhavane diiprdiipke||359|| dahyamAnAgurukSoda-ghanasArasugandhini / sthitAM mahArhapalya? sphArazRGgAradhAriNIm // 360 // ||yugmm // lamacATUni kattuMsa, sA sA''zaGkA tato'bhavat / / dadhyau ca kimayaM cATu-,kAro nava ivA'dya me||361|| kathaM ca mama dahyete darzanenAsya darzane / mameSa raNaraNakaH, ksmaaniHkaarnnstthaa?||362|| yAvattasyottaraM datte, na sA sA''zakamAnasA / tAvadrAjakulAt dvAre, mantrirAjaH samAgamat // 363 // udghATayatare dvArA-NIti dvA:sthAnuvAca saH / sAdhikSepaM jaguste'tha, kastvaM kimabhidho'si c?||364|| sa prAha kire grahilA, mattA atha zayAlavaH ? / yadvijAnItha nA''yAntaM, mAM svakIyamapi prabhum ? // 365 // te prAhuH pUrvagadito, doSayuktastvameva hi / paragehapravezecchu-guhezastu purA''gataH // 366 // tadraccha kuzalaM vAJchan, na pravezo bhavAdRzAm / dhUrtAnAmatra mantryAha, kiM kenA'pi prtaaritaa:?||367|| dhUrtena prAk praviSTena, yadguNadhavalo hyaham / te prAhurguNadhavalo, balIvardo'si satyataH ! // 368 // HERER // 29 // MIRMIR Page #40 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 30 // -------SELEC 10-300 500 500 500 500 500 300 3500 300 3500 300 3500 500 500 500 500 500 500 300 300 300 1 dvArItthaM tumule jAte, cerTI sarvAGgasundarI / prAha re ! kimidaM sA'tha taM vRttAntamacIkathat / / 369 / / mantripalyatha zRGgAraM, palyaGkena sahA'mucat / DUce ca samyag vijJAnaM, vinA brahmavrataM mama // 370 // vilakSyo guhyakastasyAH, pazyannAsyamavAsthita / mantrI dadhyAvaho kiJci dacintyamidamApatat // 371 // prAtaH kiJcitpratIkAraM, karttAsmIti vicintya saH / vivikte'gAdgRhe tasya, niHzabdamiva sA'vadat // 372 / / prAtardvAHsthAya saGketaM dattvA dvAraM pidhAya ca / yakSo rAjakulaM yAto nRpaM natvA nyavikSata / / 373 / / karaNasthe'tra mantrI sve, pravezaM nA''pa vezmani / yakSaprakhyAtasaGketaM saGgamI bhAvatADitaH // 374 // yayI karaNamadrAkSI-nmUrtiveSaparicchadaiH / taM svatulyaM jano mantri-yugmaM vIkSya ca vismitaH // 375 // vivadAnau catau yAtAvupabhUpaM jano'pi ca / satyo'hamanRtastveSa, iti dvAvapi cocatuH // 376 / / nRpapRSTarahasyAni kathayAmAsatuzca to zuddhau dvAvapi dIvyetAM, satyadaivatazaktitaH // 377 // yakSasya krIDAmAtraM tat sarvahAnistu mantriNaH / tataH sa nagarasyA'ntaH, paTahenetyaghoSayat // 378 // yaH kazcidapanayati, visaMvAdamimaM sudhIH / dravyakoTImahaM tasyo panayAmi nayAgrimaH / / 379 / / vAdyamAnaM ca paTahaM, mantriputrastamaspRzat / sa mantriNamupAgAcca, ninye tenopabhUpatim // 380 // satyamantrI nRpasyAkhyadevA'yamapaneSyati / visaMvAdamatha prAha, nRpo bhUSaNalobhabhRt // 389 // na cet pratijJAnirvAhaM, karoSi Jiu Tie |Tie Gai |Zhi 30303003005001001 0 Ji Ji Xin Shou SEE 30 300 300 300 300 300 30 30 30 30 3000 3000 3000 2300 300 300 300 300 300 3000 200 0 300 30 10 1 0 // zrIdevakumAra caritram // // 30 // Page #41 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjena kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar critrm|| // 31 // tvaM tatastava / ko daNDo ? mantribhUH prAha, yaH prabhoH pratibhAsate // 382 / / athAgre bhUmipAlasya, * mantriNorviniviSTayoH / militeSu pradhAneSu, paureSvapi ca kautukAt / / 383 // uvAca parazurAma ubhAvapi hi mantriNau / mayA'nayAdhvA yazcakre, pramANaM yuvayoH sa yat ? // 384 // tAbhyAmevamiti prokte, mantriputro'vadayuvAm / tarhi vAcAtrayaM dattAM, muditau dadatuzca tau // 385 // tataH kalazamAnAyya, nyAyavartmasthito'vadat / mukhena kalazasyA'sya, pravizya sahasA'pi yaH // 386 // ko'pi niyati nAlena, sa satyo'parathA'paraH / athA'karottathA yakSo, rabhasA divyazaktitaH // 387 // abravItparazurAmo, na satyo'yaM yathA nRNAm / zaktireSA na tallekha-yonireSa prakhelati // 388 // matvA kalitamAtmAnaM, matyA tena manISiNA / yakSo vilakSo vegena, gatastasmAdadarzanam // 389 // mantrI mudA dadAno'tha, dravyakoTiM mahIbhujA / niSiddho duSTacittena, jagAda cedRzaM sphuTam // 390 // indrajAlamidaM sarvamayaM kokuTiko vyadhAt / dezAntarIyapuruSA mahAdhUrtA bhavanti yat // 391 // citte punardharAdhIzaH, camatkAramadhArayat / tadA''bharaNalobhAndha-tayaivonmArgagaH punaH / / 392 / / vimanA duzcaritreNa, dhAtrIbharturjano'khilaH / samaM parazurAmeNojvalAsyena yayau gRhAn // 393 // bhUSaNadravyalAbhAnAmupAyaM devayoniH / ra daambhikH| - - // 31 // Page #42 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIdevakumAra critrm|| 16 // 32 // SALAT dhyAyataH stH| dinAH parazurAmasya, yAnti stutyasya gocaraiH / / 394 ||svessu kAryeSu sIdanti, mahAnto'pi zazI ytH| vizvaM dhavalayedvizvaM svakaM hantuMnatu kSamaH // 395 // nRpastu chidramAdhAtuM, tadA''bharaNalobhataH / tadahiryAnamArgeSu, mudrAratnAdyamocayat / / 396 // bhRtyAn sapratyayAnatra, kArye'nAryAnyayojayat / sa tu dhUlivadullaGghya, tadyAti sma munIndravat // 397 // bhRtyairetya yathAdRSTe, kathite medinIpatiH / svayamAhvayayanmantri-putraM citraM dadhad hadi // 398 // bhUSaNena samaM tenA'GgalagnaM bhUSaNaM nijam / prItaH prayacchati smAsya, guNaiH ko vA na gRhyt?|| 399 // yataH -adattaM nA''datte kRtasukRtakAmaH kimapi yaH, zubhazreNistasmin vasati kalahaMsIva kmle| vipattasmAddUraM vrajati rajanIvAmbaramaNe-vinItaM vidyeva tridivazivalakSmI jati tam // 400 // atha mantriNamAkArya, dravyakoTiH pradApitA / tasyApyamitasanmAnaM, mantriNA bahudhA dde|| 401 // tuSTaM taM pRthivInAthaH, prazazaMsa ca sNsdi| bhavAdRzeSu matyeSu vasatsu vsudhaatle|| 402 // 'bhogabhartA dadhAtyu:-mude-tya'stamito raviH / vArddhinoMjjhati maryAdAM kAle varSanti vaaridaaH|| 403 // adyA'pi ca pravarttante, satyazaucAdayo gunnaaH| nRpaM parazurAmo'tha, natvA'gAnmandiraM mudaa|| 404 // // tribhirvizeSakam // zreSThinaM jayadevaM cA-''pRcchaya premNA susArthagaH / 1shessH| HE // 32 // H Page #43 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 33 // | 300 300 300 3081 100000100000 200 20001000203129 sumuhUrte pracalitaH, kAmpIlyapuramAgamat / / 405 / / praviSTo mandire tuSTo, janakastu tadA''gamAt / tannRpAbharaNaM tacca, nRpAbharaNamArpayat // 406 // kAlIsutasya vRttAntamAkhyacca nikhilaM pituH / nIto nRpAntikaM tenA''nIya sammAnito mudA // 407 // itthaM paradhanagrAhI, sa dAsa iva nazyati / zriyaM zlAghAM ca labhate'paraH parazurAmavat // 408 // zrutvA devakumArastu, dharmAkhyAnaM dadhau hRdi / nAtaH paraM paradravyaM, hariSye'haM manAgapi / / 409 // vAravezyApratijJAM ca darzayitvA kathaJcana / sAdhUnAM pAdamUle'haM prapadye ca jinoditam / / 410 / / dhyAtveti sa nijasthAna-mAgato nRpmnydaa| vyaMjijJapada'haM velA - kUlaM tAtAntike gamI / / 411 / / yadyAsyatyambudhau tAto, militvA'haM samaimi tat / anujJAtastato rAjJA, tadaivAmbAgrato'vadat // 412 / / yathA pazcAnna jAyeta, vitte zaGkA virUpikA / janezasya jananyAzca, dattasyA'darzane ciram / / 413 / / gacchannadhvani so'pazya- dekaM yoginamuttamam / taM natvA patrapUgAdi, sa tasya mudito dadau / 414 / / vinayaM kurvatA tenA- S'varjito yoginAM varaH / uvAca tava tuSTo'smi, vada kiJciddade yathA / / 415 / / paraH prAha kRtArtho'hamasmi vo darzanAdapi / pUjyapAdAn punaH smartu, mantramAdAtumutsahe / / 416 // yenAtmAnaM darzayituM yasyecchAmi sa pazyati / na tvanye iti tenokte, tasyAyaM mantramArpayat / / 417 / / DUce ca te suto mantrA - tsAdhyasiddhirbhaviSyati / yaste sutastu bhAvI saH, tvAM ES BE BHBE SEEN | 3 3 3 3 3 | 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300-300 500 500 500 300 300 300 300 300 300 300 300 // zrIdevakumAra caritram // // 33 // Page #44 -------------------------------------------------------------------------- ________________ BIRRI SI zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram // // 34 // BREE drakSyati sadaiva hi // 418 // sannivezo'sya mantrasya, sata IdRza eva yat / atha devakumAreNa, pUjA tasyocitA kRtaa|| 419 // tamanujJApya ca sthitvA, grAme dvivAn dinAn kvacit / punaH svapuramAyAto'milanmAturnRpasya ca // 420 // dadhyau ca tasyA vezyAyAH, sandhA chedyA kathaM myaa?| datte ratnamaye pAde, mahAna'rthavyayo bhavet // 421 // agacchaMstAmabalayA'pi hi syAM vijitaH punaH / dravyasya tu phalaM nRNAmabhimAnasya sAdhanAt // 422 // tasmAdekena pAdenA'bhimAnaM sAdhayAmyaham / pAzcAtyAbhyAmapi dvAbhyAM, mama bhAvi samIhitam // 423 // dhyAtveti prAcyaguTikA-prabhAvAda'nyarUpabhRt / janaradRzyamAno'nyaiH, sAyaM mantraprabhAvataH // 424 // gatastasyA gRhe pAdaM, maNimayamadarzayat / akkA svaduhituzcAkhyatsA'bhyutthAnAdi cA''carat // 425 // so'tha tatroSitastasyAH, kAmasaGgrAmazilpavit kauzalaM darzayannetaccittaratnamacUcurat // 426 / / uktaHprAtastayA'traiva, yUyaM kuruta bhojanam / niSiddhe tena soce ta-nityA''gatyA prasadyatAm // 427 // evamastviti tAM procya, smRtvA mantraM ca cetasi / soDagAdadRzyatAM tasyAH, pazyantyA eva ttkssnnm|| 428||saadthyau vismitA saiSa, siddho vidyAdharo'thavA / athA''gatAkA provAca, bhujaGgaH kiM na dRshyte?|| 429 // tadvRttAntaM nivecaiSA, prAha zaktyA ya IdRzaH / sa kathaM gRhyate ? jJAte, svarUpe tu zanaiH zanaiH // 30 // kAryastadgahaNopAyo-'tha sA rAjakulaM // 34 // Page #45 -------------------------------------------------------------------------- ________________ FazrIdevakumAra kathAsaMgrahaH na caritram / / // 35 // yayo / darzito nRpaterane, khaTdApAdo maNimayaH // 431 // // yugmam // babhASe'ntaHsasambhrAntaH, pazyatA'syA:parAkramam / sarve cAsthurvinamrAsyA, mantryAdyA hIbharAdiva // 432 // prAha devakumAro'tha deva! dIpazikhA ydi| guhAtamo'panayate, tatkiM dinkRto'dhikaa?|| 433 // sUcIcchidrapraveze ca, musalaM kuzalaM na cet / etAvatA kathaM deva! sUcI muslto'dhikaa?|| 434 // pipIlikAmupAdAtumakSamazcanmataGgajaH / tatkiM mataGgajAdapya-dhikA deva! pipiilikaa?||435 // anyacca darzite caure-'tha pAdatraye'pi hi| vijJaiH satyapratijJeyaM, manyate nAtha ! nA'nyathA // 436 // atha sA prAha sAmarSA, tava garvo'sti cenmtH| tattvaM vidhehi santhAMsvAM, sa prAha tava saMvidaH // 437 // prekSeprAntaM tataH pazcAdyatkiJcana karomyaham / svayaM prekSiSyase taddhi, narAdhIzo'tha tAM jgau|| 438 // bhadre! samutsukA mA bhUH, kramazo vtsrairpi| pAzcAtyapAdayugala-mAnAyaya malimlucAt // 439||svyN suzikSitA'trArthe, zikSaNIyA'si kiM ? zubhe! / svabhAvadhavalajyotsnA, kiM kenApi dhavalyate ? // 440 // kRtaprasAdadAnA sA, visRSTA'tha mhiibhujaa| mAti nakvApi tucchA'pi, mahilA shjaadpi|| 441 // nizyadRzyaH pravizyaiSa, padmazrIsajJayA tyaa| kRtocitapratipattiH, palyAkesa niviSTavAn / / 442 // vinA'pi hi grahaNakamAyAtaH 1 prtijnyaayaaH| 2 svbhaavaat| CRIMEREMMMMMED MMIRMIRMIRMIRMIRMIRMIRRIAN // 35 // R Page #46 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar critrm|| 3120 // 36 // Pai Pai Pai Pai Pai Pai Lian Qun Qun Maiaminaiwala sa tthaa''htH| raJjitA kramazo dAtA, ytpaadaavpraavpi||43|| smayate ramate vakti, tena mAtAvadeva saa| yAvatsukhAyate tasya cittA''varjanahetave // 444 // vIkSate ca tadaGgAni, sa tu nidrAti tatra na / avizvasanna caatmaanmlpmpyrpytylm|| 445 // nimeSaistu tayA'jJAyi, nRsiddho'yaM na devtaa| prAtastayA dRzyamAnaH, sa yayau nijamandiram // 446 // iti yAtyetyayaM nityaM, tadgRhe grahaNaM vinA / asau tyajatyasambhUtivAsarAMstu prayatnataH / / 447 // pratyahaM tasya vRttAntaM, rAjJe vijJapayatyasau / apatyasambhavadinamAnaM cA''khyadvizeSataH / / 448 // rAjJoce tatkimapyasya, cintyaM marmapadaM tataH / naikadA taddinaM tenAjJAyi guLatha sA'bhavat // 449 / / sa prAha prakaTe garbhe, kuto garbhastavA'bhavat ? / tayoce bhavato dathyau, so'thaiSAbhASate mRssaa||450 // sa kAlo yanmayA tyakto'nayA tu clcittyaa| ko'pyanyo ramito nA'nya-putrAnme'sti tato bhayam // 451 // mamaiva tanayaH syAcce-tkariSye'haM ttstthaa| yathA sa mama rUpaM na, sarvathA'pi vilokate // 452 // kimarvAk kAtaratvena, tattadA cintayiSyate / sa dhyAtvetyabhinnamukha-rAgo maunaM smaashryt|| 453 / / tayA garbhavyatikare, narezasya nivedite / sa prAha rakSa yatnena, garbha tatsambhavaM zubhe ! // 454 // atha garbhAnubhAvena, sasnehA sA vyacintayat / dApayiSyAmyamuSyA'haM, prANAnAmabhayaM nRpAt // 55 // sampUrNasamaye'sUta, sutaM saGketitairdinaiH / sa // 36 // Page #47 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 37 // 30 30 300 2001 2000 3500 300 300 300 300 300 300 300 300 300 300-300 500 500 500 500 500 500 500 SE | 0 | EN tAmUce mocayainaM gRhe'nyatra sadhAtrikam / / 456 / / anyathA nA''gamiSyAmi, gRhe'haM prAha sA tataH / kArayiSyasi yattvaM ca kariSye tadahaM priya ! // 457 / / paraM devakumArAbhaM, pratyakSaM prekSya nandanam / nijaM svanetranirmANaM, prANeza ! saphalIkuru // 458 // svanAmazaGkito dadhyau, sa kiM jJAto'nayAsmyaham / yadvA'laM zaGkhayA putrasyopa- mAnamidaM dadau / / 459 / / utkaNThitaH sa tAM prAha, taM darzaya mamAgrataH / maNipAlanakAdena mAnIyA'darzayacca sA / / 460 // sa taM smitamukhaM svasya, tulyaM sammukhavIkSakam / snehena lAlayAmAsa cucumba ca muhurmuhuH // 461 // dadhyau ca sUcayatyasyA -''kAro'pi mama putratAm / daivenaivaMvidhaH saiSa, nirmame tu paNastriyAm // 462 / / bhujaGgamaparIvAra- stadayaM candanadrumaH / nidhAnaM prakaTaM caitat, duSTabhUtairadhiSThitam // 463 // ratnametanmahAmUlyaM, paraM pAmarapANigam / ayamargalito hInakule 'zvetamataGgajaH // 464 // itthaM harSaviSAdAnAM viSayaM svaM nirudhya saH / hasannAha mamAtulyaM, kathaM vakSi mamA'Ggajam ? / / 465 / / hriyA tasyAmadhomukhyAM, cirAttena nijA'GkRtaH / tasyAH samarpitaH pANyorako bhaNitA ca sA / / 466 // amuM katyapi varSANi mocayA'nyagRhe punaH / yadi vAJchasi kalyANaM, sA dadhyau jJAnavAnayam / / 467 / / tatpazyatyazivaM kiJciditi tasya vaco vyadhAt / dhAtrikAsUtraNAM .1 airAvaNaH / Mi Mi |Sen |Tang Tang || 1300 300 300 300 300 300 300 300 315 || 300 300 300 300 300 300 300 300 300-300 | 300-300 | 300-300 300 300 300 30 300 30 30 300 300 300 315 33 // zrIdevakumAra caritram / / // 37 // Page #48 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 38 // GI || kRtvA svayaM sArAM karoti ca / / 468 / / sa cAtirUcirastasyAH prANebhyo'pi hi vallabhaH / sajjanasnehavadvRddhiM, prayAti prativAsaram / / 469 / / padmazrIvAravezyAyAzcaurAdajani nandanaH / jAtamAbAlagopAlamiti sarvatra vizrutam // 470 // rAjJya'nyadA sadaHsthe'syA mAgatAyAM ca saMsadi / nRpaM vyajijJapaddeva kumAraH sphAravAgiti / 471 / / deva! caurasya vArttA'pi naSTA'syAH sandhayA saha / caurAt putreNa jAtenA-'thavA sandhAmapUrvasau // 472 / / tenetyukte mahIpAlo 'hasat sabhyajanaiH saha / sajjalajjA tu padmazrIbhUdvedhApyavAGgukhI // 473 / / tAmAzvAsya nRpo deva kumAraM prAha nanvaho ! / kathaM sa gRhyate cauro ? yo'dRzyo bhavati kSaNAt // 474 // kiM caivaMvidhazaktiH sa sarva muSNAti no puram / yattanmanye janasyoparyA''dhatte karuNAmayam // 475 // atha provAca padmazrI deva etAvadeva kim / vakti zaktiphalaM tasya, sarvazaktimayo hi saH / / 476 / / tena kelIkilatvena gRhItAH pAdakA api / na punardravyalobhena, sarvakAryakSamo hi saH / 477 / / tataH prApto'pi devasya sa hantuM naiva yujyate / athA'ha dattabhUrdevA''varjiteyaM pramoSiNA / / 478 / / upAyena tadetena tasya prArthayate'bhayam / zaktistasyA'dhikA vazyA, vezyA'pi yadasau kRtA / / 479 // atha prAha nRpaH prAptaH, sa yadA bhavitA tathA / tadA'hamabhayaM tasyA 'vazyaM dAsyAmi nAnRtam / / 480 // vezyA mahAprasAdo'bhUditi prAha sasammadA / dadhyau zreSThisutaH samyagasI // zrIdevakumAra caritram // ||38|| Page #49 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar critrm|| . // 31 // LLLLLLJLJSJLLJSJJLJ. mayyanurAgiNI // 481 // vacanasya vizeSeNA-anurAgo hi prakAzyate / mAdhurya sahakArasya, yathA varNavizeSataH // 442 // rAjJA visRSTo'vA''sthAne, samagro'pi sabhAjanaH / praNAmapUrvakaM svasvasthAnakAni smaasdt||483|| atha devakumArasya, suto'bhUt pnycvaarssikH| gAtrasyopacayeneSa, jJAyate assttvaarssikH||484 // pitarau prekSya DimbhAnAM, mugdhaH svAmbAmuvAca saH / kathaM me janako nA'sti, hasitvA sA'ha tiSThati // 485 // tanme darzaya sA prAha, darzayiSyAmi te prge| nizyAgatasya tasyA''khyatsutoktaM sA'tha so'pi taam||486 // rahasyabhedabhItyA'ha, niSiddhA'sya mayA nanu / nA''neyo'tra sutaH sopA-lambhaM sA prAha taM prati // 487 // manye vaz2amayastvaM yacirAdapi didRkSase / na svamutkaNThitaM putraM, vikalpaM ca dadhau hRdi // 488 // ayaM dhruvaM yathAvasthaH, svasutena nirIkSyate / tatpracchannaM tamAnAyya kariSye'dya parIkSaNam // 489||dhyaatvetyshikssyccettii, gavAkSeNa tujaH' pitA / darzanIyastvayA channamatha ceTI tathA''nayat // 490 // apRcchacca naraM mAtuH, pArthe pazyasi vA navA?| sa prAha sulu pazyAmi, soce varNena kIdRzaH ? // 491 // sa prAha svarNavarNo'sti dvitIye divase'tha ca / sute pRSTe suvarNA''bha, badatyambA'pi vismitA // 492 // zyAmaM pazyAmyahaM mithyA, sutaH satyaM tu pazyati / tasyApi zaktiH 1 sutsy| // 39 // . Page #50 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH IMMIRMIRE ||shriidevkumaar caritram / / // 40 // putrenasphuratItyadhikaH sutH||49||smnye'traiv vAstavyaH, svoplkssnnbhiirukH| nAtmAnaM darzayatyasya, kurve paricitaM tataH // 494 ||dhyaatvetyuktaa tayA dAsI tvayA katyapi vAsarAn / darzanIyaH pitA'rbhasya yathA tenopalakSyate // 495 // padyazrIranyadaikAnte naranAthaM vyajijJapat / deva ! dezabhayaM caura-labyupAyaM ythaa''dye|| 496 // nRpeNA'numate soce, devo devakule nije| nivezya darzayitvA ca, narAnekaikazo'pi : hi|| 497 // sutaM pRcchantu pArthasthaM tavA'yaM syAtpitA na vA ? / talArakSanaraizcAkA-raNaM kArya gRhe gRhe| 498 // taiH pUrveNa pravezyAzca, niHsAryA:pazcimena c| DimmaH pratyabhijAnAti yaM sa cauraH sunishcitm|| 499 // nRpeNA'tha tathA''rabdhe, praghoSo nagare'bhavat / zrutvA devakumArasyA-'tulyaM zalyamabhUt hadi / 500||drshito'hN tayA manye, sutasya kthmnythaa| nRpeNedRzamArambhi, bhAvyaM bhavati naanythaa||501|| na'tokaM dvAdazAbdayA'pi, prApa saubhaagymnyjrii| svalpairapi dinastveSA, pApaM channaM na tiSThati // 502 // upAyaM na prapazyAmi, kichid yadvA parAkhe / nazyanti buddhayo daive, iti sunizcitaM mayA // 503 // tattAvattatra gacchAmi, yaddhAvyaM taddhaviSyati / dhyAtveti svayamevA'yaM tatra devakule gataH // 504 // talArakSanaraistatra, pradhAnapuruSAn kramAt / pravezamAnAnekaikAnapRcchannRpatiH zizum // 505 // atha 1 putrm| NEEEEEE // 40 // Page #51 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjana kathAsaMgrahaH // 41 // Pi Hao Wei Pi Hao 20030030 30 30 30 30 30 25 001 2001 200 500 300-300 500 500 300 300 3500 300 300 385 30 300 300 300 300 300 300-3 devakumAro'pi, prastAve tai: pravezitaH / sa dhRSTatvamavaSTabhya, praviSTaH kaSTavarjitaH // 506 // praNamya prasthite bAlaM, prAha sarvasahAprabhuH' / tava tAto bhavatyeSa ? sa prAha sutarAmiti / / 507 // vismita nRpo devakumAraM prAha kiM tava / idaM vilasitaM ? tena, proce deva ! sunizcitam / / 508 / / tasya buddhiprapaJcena, rAjA raJjitamAnasaH / prAhA'bhayaM tavA''khyAhi, kathaM pAdAstvayA 'citAH ? // 500 // kathaM vA suta eva tvA-mIkSayate nA'paro janaH ? / padmazriyA tava kRte, kathaM vA yAcito'bhayam ? // 510 // so'tha vyajijJapat santi tathaiva maNipAdakAH / kRtvA prasAdaM devastAnakSatAnAdadAtu tat / / 511 / / abhimAnavazenaiva, sarvametanmayA kRtam / duSkaraM na punardravya-lAlasena manAgapi / / 512 / / putra evekSaya tu tatraiva ! kAraNam / guTikAmantramAhAtmya-midamIdRzameva yat / / 513 / / tayA tvabhayadAnaM yat, yayAce mama hetave / DimbhasambhUtisambhUtaH, pratibandho'tra kAraNam / / 514 / / tayA na ruciraM cakre tvabhayaM yAcamAnayA / yato na ko'pi zaknoti karttuM mama parAbhavam / / 515 / / sa vidyudvadathA'dRzyo dRzyo'pyajani cakSuSAm / mativyaktyA ca zaktyA ca tasya rAjA'tiraJjitaH // 596 // paJcamantrizatImukhyaM taM vyadhAnmuditazca saH / padmazrIrapi santuSTA, pUrNayA svapratijJayA / / 517 / asAdhyAnyapi kAryANi, 1 rAjA: / 2 sthagitA: / 22 SE SE HE BHET MERE HERE ME SEE BOE BON 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 300 300 300 300 300 300 300 255 300 300 300 // zrIdevakumAra caritram // // 41 // Page #52 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||shriidevkumaar caritram / / setsyantyetena mantriNA / ityAnandena no mAti mahInAtho mahItale // 518 // sutena bodhitA'mbA'pi, sudhAmadhurayA giraa| AnAyitA gRhe patnI pariNItA ca sAdaram // 519 // saubhAgyamaJjarI sA'pi, pAzrIzca sutaanvitaa| gRhItazcAhato dharmaH, shriigunnaakrsuuritH||520|||| yugmam // tadIyamatimAhAtmyAtasya rAjJaH pare nRpAH / akharvagarvayuktA apyabhUvaMste sadA vazAH // 521 // pravardhamAne bhUpasya prasAde prativAsaram / sarveSAmapi saukhyAnAM, sa bhAjanamajAyata // 522 // zrutvA dharmAkhyAnametadvicArya, zrAddhA ! dharma mA kurudhvaM pramAdam / yena zreyobhAjanIbhUya yUyaM, sarvajJoktAM muktimAzizrayadhvam // 523 // prAgjanmasukRte devakumArakathAnakaM sampUrNam // // 42 // // 42 // Page #53 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ||aiim // zrI zaMkhezvara pArzvanAthAya nmH| ||shrii prema-bhuvanabhAnu-para-hemacaMdra-sadgurubhyo nmH|| zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvnaacritrm| gadyasaMskRtabhASAtmakaM shriikyvnnaacritrm| // 1 // zrImantaM varddhamAnaM jinavaramanaghaM traizaleyaM prapUjyaM, nAmaM nAmaM suvidvtprvrnijgurudvndvpaadaarvindm| bhavyAtmasvAntatuSTya kSititalamahitaM saccaritraM tadetat sadgacaM bodhibIjapradamatilalitaM nirmimIte yatIndraH // 1 // iha khalu bharatakSetre prAcyadivibhAge sakalarddhizAlinI samRddhizAlijanAzeSabhogyaparipUrNA rAjagRhI nAma prakhyAtanagarI jAgarti, tatra rAmacandra iva nyAyaniSThaH zreNiko nAma bhUjAnirAsIt / amuSya naranAthasya pazatapradhAnamukhyaH zrIabhayakumAranAmA mantrIzvaro'bhavattamAm / tasyAmeva nagavA dhanadattanAmA mahebhyaH pradhAnavyApArI nivasati sma / tAruNye khalvetasya kApi santatirnodapadyata, kintu carame vayasi bhAgyayogAdekaH sUnurajAyata / tadA zreSThinaH sUnujA prItiH kAcidasImaiva samutpede / ata eva putrajanmani // 1 // Page #54 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| // 2 // mahotsavaM nAnAvidha vitanvAna: padinAni bahUni dAnAni ca dadAnaH pramodabharaH zreSThI dvAdaze'hanijAtasya sUnormahatA mahena kayavaneti nAma vyadhAt / tasya putrasya lalATaphalake kAciMdadbhutaiva bhAgyarekhA dIpyamAnA''sIt / eSa bAla: sitadale pIyUSamayUkha iva vavRdhe / paJcame varSe pitrA lekhanazAlAyAM prveshitH| alpIyasA kAlenaiva sa sarvAsu vidyAsu naipuNyamIyivAn / ayaM khalu pratyahaM vidyAvinodenaiva kAlaM gamayan mAtApitrormAnasamAhnAdayan manasA cAnavarataM zubhaM bhAvayan vairAgyavAsanApravAha eva nimajannAsIt / vyAvahArika-laukikakRtye tu stokamapi tanmano no lagati sma / kevalaM sAhityacarcAtadabhyAsayoreva sukhamamanyata / yaduktam - kAvyazAstravinodena, kAlo gacchati dhImatAm / vyasanena ca mUrkhANAM, nidrayA kalahena vaa||1||tto'nen kulajArambhopamA sakalakalAkuzalA nAmnA jayazrImahAmahena pitrA pariNAyitA, parametasyAM tAruNyapUrNAyAmapi manovRttirmanAgapi tena nA'dAyi, kevalamAtmIyavairAgyavAsanAyA vighAtinItyeva mene / ata eva kadApi tAM jayazriyaM premabhareNa rahasi nA''zlikSatro luloke, navA kimapi jajalpa manmatharAjadhAnI jayazrIstu prANanAthamAtmasAtkattukAmA navaratakaTAkSekSaNasasmitamadhurAlApAdihAvabhAvAn vitanvAnA''sIt, parametasyAH sakalo'pyupAya UparabhUmau bIjavApa iva babhUva / tataH sA sarvametanniz2abUM nigaditumaiSIt / yadyapi loke kiyatI zvazrUH .. // 2 // Page #55 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 3 // paraputrIti matvA divAnizaM vadhUM duHkhIkaroti, dAsyAdikRtyaM duSkaramapi tayaiva kArayate, kalahAyate ca sadaiva tayA saha vadhvA tAdRzI zvazrUH / jagati stokaiva tAdRzI bhAgyazAlinI vadhUrasti, yA tAdRzakalahajAM pIDAM nAnubhavati, yadIdRzI bharturbhrAtA bhaginI vA syAttarhi tAdRzyAM tasyAM kiyantaM sadbhAvaM vadhUH kuryAditi vijJAH svayameva tarkayeyuH / asyAH zvazrUstu tAdRzI nA'sIt, sA khalu sadaiva nijavadhUM madhurayaiva girAbhASata, snehamayenaiva cakSuSA vyalokata, nijaduhitaramiva bhRzaM lAlayati sma, satyavasare sukhaduHkhayorvArttAmapi pRcchati sma, uttamaM bhojyaM tasyai dattvaiva svayaM bhuGkte sma, kupitA'pi sA tAM kadApi dhruvI krUrAM dRzaM vA nA'darzayat, tasyAM bhartturanurAgo manAgapi nAstIti jAnAnA'pi paramanayA vArttayA vadhvA bahuduHkhaM bhaviSyatIti ghiyA tadagre kadA'pi tAM vArttA na vyAjahe / athaikadA vicchAyavadanAM cintAturAM jayazriyaM vilokya zvazrUrapRcchat vatse ! kathamadya tavA'yaM vadanazazI zokasvarbhAnunA grastaprAyo dRzyate ? kinte mAtApitarau smRtipathamAyAtau ? athavA matputreNAvajJAtA'si ? vatse ! sadaiva tavA''nanaM prasannamAloki, tadevA'dya cintAturaM vicchAyaM darIdRzyate katham ? satyaM viddhi-ahaM khalu tava sukhaduHkhAbhyAmeva sukhinI duHkhinI vA bhavAmi, tvAmahaM putrIto'pi viziSTAM jAnAmi, atastrapAM vihAya zokakAraNaM mAM brUhi / yataH- ajJAtasya duHkhasya kApi cikitsA zrIkayavannAcaritram / 11311 Page #56 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| // 4 // njaayte| iti abhASitamAkarNya jayazrIramAviSTa-ayi zatru! bhavatyA anukampayA vidyate me sakalA sukhasAdhanasAmagrI, mAtuH piturvA viyogoM manAgapi mAM naiva bAdhate, dAsyAdivargo'pi saharSa mamAdezaM zirasA bahatyeva, vasanA''bharaNAderapi lipsA naivAsti / duHkhasya kAraNantvanyadevAsti, yad bhavAdRzagurujanAgre nigaditumapi trapAM bibharmi, akathane ca manasi kheda eva nitarAmucchalati, tadapi cirAdeva mAmatitarAM nipIDayati / adya bhavatI mamA'navaratamaGgalacikIratyAgraheNa papraccha ato'haM ciraduHkhinI tatrabhavartI nigadAmi yanme tAdRzaduHkhaheturanyaH ko'pi nAsti, kintu bharturaprasAda eva mhaamukaamsti| mAtaH! tvAmadhikaM kiM lapAmi, adyAvadhi tadantikaM pauna:punyena gatAmapi mAmekadApi nA'vIvadat / aho ! lapanantu dUramAstAm, sasnehamazyadapi na, jJAnAdajJAnAdvA tadIyamavinayamadyAvadhi mayA nAkAri, nirantaraM saprematadanukUlamevA''carAmi, tathApi bajrAdapi kaThinaM tadIyaM hRdayaM mayi nirAgasyabalAyAmadyAvadhi naiva prasasAda / bhavadgRhA''gamana-dinAdadyAvadhi tAvakaH zizurvihasannekavAramapi mAM nA'vocata / pUjyatame ! yatsukhaM lipsantI mAtApitarau nijasakhIca hitvA bhavatyAH sadanamAgAm, tatsukhasyAulAbhe kasyAgre pUtkuryAm ? kiM me taM vinA ko'pyanyaH sukhayitA sambhavati yasmiMstAdRksukhAzAM kuryAm ? yadIdRzyeva duHsthitizciraM tiSThettahiM bAlavidhavAto'pyadhika // 4 // Page #57 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIna kathAsaMgrahaH // 5 // duHkhamanubhaviSyAmi / tvaM khalu zirazchatramasi, ator3ha mAmakaM soDhumazakyaM duHkhamavagatya tannivAraNopAya'maciraM vidhAya me navojjIvanaM pradehi / yathAgre punarIdRzaduHkhabhAjanaM na syAm, ito'gre yAvannigaditumicchati tAvadanubhUtaduHkhAtirekAdvidIrNahRdayA kevalamazrudhArAmeva moktuM lagnA sA jayazrIH / ' itthamAkrozantyAH putravadhvAH zokena zokAkulIbhUtA zvazrUrapi kSaNaM ruditvA vadhvA azrUNi vyapanIyatAmavAdIt-vatse ! mA zocI:, tavedaM duHkhaM zrotRRNAmapi duHsahaM manye, yA te vidveSiNI sA'pIdRzaM duHkhaM jAtucidapi mA'nubhUt / IdRzaM sarvarddhitadanamAgatyApi tvamantargataduHkhAgninA dandahyase tanno draSTuM zaknuyAm / atastvaM dhIrA bhava, duHkhaM jahAhi / adyaprabhRtyeva tava duHkhavighAtAya yatiSye, etatsatyaM vidAGkarotu bhavatI / yathA'cirAdeva sarvaM manoduHkhamapanIya tvAM sukhinIM vidhAsyAmi, tvamidAna nizcintA bhava / yAvatte duHkhaM varIvartti tAvadahaM duHkhamevA'nubhavAmi, lezato'pi sukhamadhigantuM nArhAmi / itthaM tAmAzvAsya tadaiva sA nijapaterabhyA' zamAgatya zokAturA tasthau / athainAM mlAnavadanAmAlokya dhanadattaH zreSThyapi kiJcit sAzaGko'bhavat, sApi duHkhAtizayAtstabdhIbhUtA kimapi jalpituM nA'zakat / tAvaddhanadatto'jalpat-priye ! kathamadya tava mukhaM sakhedamAlokyate ?, kiM kazcidutpAto jAtaH, athavA 1 abhyAzam - samIpam / zrIkayavannAcaritram / 11411 Page #58 -------------------------------------------------------------------------- ________________ AR zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvnaacritrm| // 6 // kimamaGgalamajAyata, yenedRzaM vicchAyaM vadanaM dadhAsi ? tvAmIdRzI prekSya mahAnme saMzayo jAyate, ataH satvaraM manogataM duHkhkaarnnmaackssv| itthaM patyurbhASitaM zrutvA punaH zokavyAkulatAmadhigatA satI bhRzaM rudatI dhairyamAlambya sA'vadatpriyatama ! gRhe vadhUH sadaiva duHkhaM bhuGkte, tatkiM no jAnAsi ? yadyapi tadvijAnataste tadviSaye yannigadAmi tatpiSTapeSaNameva bhavati, parantu tadasahyaM kaSTameva nigadituM bhRzaM prerayati / yadyapi mAdRzI buddhivikalA strIjAtIyA bhavAdRzaM matimantaM kimapyupadizediti naiva ghaTate tathApi gatyantaramalabhamAnayA mayA vaktavyameva, no cenmahatI hAniH saMbhaviSyati / svAmin ! pazya pazya Avayoreka eva carame vayasi sUnurutpede, samRddhistu bhUyasI varttate, parantu putrasya kauzalyaM vyavahAre viSaye vA manAgapi naiva vilokyate, divAnizaM vairAgyazAstrameva tyAgIva bhAvayate / yadi tadeva yogyaM manuSe tahi rambhopamayA kanyayA saha tadudvAhaH kathamakAri ? mayA tu vadhvA IdRzaM duHkhaM soDhuM naiva zaMkyate / tatra bhavatApi vyavahAranipuNena tadupekSaNaM naiva karttavyam, ato'haM prArthaye yathA''zu kayavannA sAMsArike vyavahAre mano dadIta tathA prayatasva / atrA''lasyaM mA'gAH, yathA ca vadhUTyAM patnyAmanurajyettathA'hrAya' vidhaatvym| // 6 // Page #59 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvnnaacritrm| // 7 // athA'munA lalanAlapitena dhanadatta: tasyAH kIyatI dhIriti parimAti sma, tathA strISu naisargikaM matimAndyaM pratipAdayatsu nItivAkyeSu ca prAmANyaJjagrAha / atrAvasare tatpratibodhanAya zreSThI nyagAdItayi sundari ! tavedaM vaco vaiSayikalokAnAmevopayuGkte, parantu AvayoH putraH kayavannA tu tadasArameva manute, vartate ca paramArthavicAre / yasya lakSmIralpIyasI bhavati sa eva sutaM gRhakRtye vyavahArakRtye ca yojayate / mama tu lakSmIraparimitA tiSThati tarhi kathamAtmakalyANakAripathAduttArya mithyAtvamaye prapaJce taM pAtayeyam ? / sa khalu kimapyanucitaM nA''carati kintu, yadartha mahAtmAno yatante tadevAdhigantuM sadaiva purAkRtasukRtanicayodayAdihApi sAdhIyarsI bhAvanAM bhAvayate, atastvaM tadartha maashociiH| priye ! kimetanna vetsi yadekasya gRhasya nirmANe bhUyAn kAlo lagati, tasyaiva bhaJjane tu kSaNamapi na lagati / itthameva nivRttimArge zAzvatasukhaprade pravRttireva ktthinaa| yata: pApIyAMsastasminmArge naiva pravarttante, kintu sukRtina eva / bhAgyayogAttatra pravarttamAnAnAmadha:pAtanantu sarveSAM sukarameva jAnIhi / ata eva sanmArge pravarttamAnaM putraM mA'dhaH pAtayethAH, kiJca svayaM tatra mArge pravartituM na zaknuyAM cedanyasya zreyasi mArge pravRttasya vighnakaraNe mahApApIyAn, adhamA'dhamazca syAm / ataH subhage ! zubhe'smin kRtye prastaraM ca mA kSetrIharIzamalInavicAraM mA kRthaaH| // 7 // Page #60 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina shriikyvnaacritrm| kathAsaMgrahaH // 8 // itthaM dhanadattena pratibodhitApi sA vasumatI nijAgrahaM na tatyAja kintu roSa evA'dhivavRdhe, tataH kopA''TopAdavAdIt svAmin ! kimidaM bravISi ? kaH pumAn satyAmamitalakSmyAM tvamiva viSayavimukhaM yuvAnamupekSeta tadupAyaM vA na kurvIta, kimetadarthameva suciraM putramacIkamathA- ? hA hA !!! divAnizaM navoDhA kAminI gRhe rorudyate, putrastu yauvana eva vairAgyaM nItaH kathametanme dhairya no vilumpet ? ataH kayavannAputraM vilAsijanasaGgatyAM kSipa, yathA''zu vyavahAre naipunnymaapnuyaat| ' itthaM palyA atyAgrahAdasau dhanadatto vijJo'pyajJa iva tathA kartumurIkRtavAn / tataH zreSThI nijaputrasamAnavayaso yUnaH puMso vilAsinaH katipayAnAkArya zikSayAmAsa-bhoH ! yathA'sau kayavannA viSayasevane paTIyAn bhavettathA bhavanto yatantAm / tataste viSayavilAsinaH zreSThinaH pArthAtpracura dhanamAdAya prathamaM vasantotsave zreSThinaH putramAninyire / tatrAnekataruNyastanuzriyA'psarasa iva bhAsamAnA anaGgamapi sAGgaM vidadhAnA munInAmapi manAMsyadhIrANi kurvatyaH sarAgaM gAyanti sma / yadyapi zreSThinaH putraH prAk kadApIdRzIM kAminIjanalIlAM no prekSAJcakrivAn, tathA'pi saMsargatastatkAlameva manasi cAJcalyamadhyagacchat / tataste tAsAM saGgItasthAne taM niitvntH| tatra tAsAM nATyaM tAruNyamadbhutaM lAvaNyaM NA // 8 // Page #61 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvnaacritrm| // 9 // madhuraM vINAninAdaM tathAlinyAdInAM layaJca zrutvA kayavannAmano vAgurAyAM mRga iva pratibaddhamajAyata / ukta-subhASitena gItena, yuvatInAza liilyaa| manona bhidyate yasya, sa yogI hyathavA pshuH||2|| -madhuragAnena strINAM zRGgArajaiH kaTAkSAdiceSTitairyasya manazcittaM na bhidyate-no calati sa pumAn yogIjitendriyaH, athavA pazuriti / atha tatra vasantotsave kayavanA'bhidhasya zrRGgArikatvakaraNe yuvatInAM nRtyaM hAvabhAvAdireva paryApto jajJe / taMtaH prabhRti vairAgyabhAvanA tu tanmano vihAya dUramagamat, kevalaM zRGgAra eva sadanaM cakrivAn / kiM bahunA, tadAsaktasya tasyA'zanapAnAderapi vismRtirajAyata / tataH sa tairvayasyaiH saha vezyAsadanamAgatya tadIyahAvabhAvAdibhiH kAmakiro'bhavat / yato hi vezyAvivekayoAnAjJAnayoriva mahadantaramasti, tarhi tasyA vezmani nivasato janasya bhakSyA'bhakSyapeyA'peyAdyapekSaNaM jAtvapi naiva sambhavati / tato'sau vAravilAsinI zreSThiputraM vazamvadaM vidhAya madhupAnAdinA pramattena tena saha svairamanavarataM ramamANA''sIt aho ! kusaGgadoSAtkiM kiM nAcarati ? yadAha- AnandamRgadAvAmiH, zIlazAkhimadadvipaH / jJAnadIpamahAvAyurayaM khalasamAgamaH ||3||-ayN khalasamAgamaH-kusaGgatiH AnandalakSaNamRgasya dAvAgniH, zIlazAkhinaH zIlarUpI yastarustadunmUlanAya mattamAtaGgaH, jJAnadIpasya nirvApaNe mahAvApurasti, ata eva kusaGgatyA puMsaH zIlA''nandavivekAdayo // 9 // Page #62 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvnaacritrm| // 10 // guNA vinazyanti / ato nItivAkyAni paunaHpunyenA''hUyAhUya lokAn bodhayanti-yad -bho bhavyAH ! yUyaM kusaGgAdidoSAtsatsaGgatiM mA tyjt| aho ! ka gopIcandrasya maunavatI jananI ka ca kayavanAmAtA vasumatI ? etayorubhayormerusarSapayorivAntaramasti / yasmAtsA maunavatI viSayAsaktaM svaputraM gopIcandramevaM pratibodhayAmAsa / vatsa ! kadAcidekadA jagajighatsurasau balIyAn kAlastvAmapi kavalIkariSyatyeva, ata eva tvadIyabhogavilAsaM darza dazaM nadIyaM locanayugalaM duHkhAjjalaM jahAti / hanta ! eSa eva bhogavilAsastvAM mAnuSyamahattvAdadhaH pAtayati, Arohayati ca balAhurgateH panthAnam / ata enaM narakayAtanAnAyakaM viSayabhogaM jahAhi, zAzvatasaukhyapradaM vairAgyameva juSasva, itthaM mAtustathyopadezAttatkAlameva gopIcandro viSayavaimukhyamadhigatya prtibuddhvaan| vasumatItu nirmale sanmArge pravRttamapi sUnuM mahatA''yAsena garhite durgatidAyake pathi praavrtyt| haM ho! sadAcAreNa putrasya mAtApitroH svasya ca mahAneva lAbho jAyate, kumArgapravRttyA tu kiyatI hAnirudetIti prAyaH sarveSAM viditmevaasti| ato mAtApitRbhyAmAtmajaH sanmArga eva pravartanIyaH, na jAtvapi kupathe vasumatIvat / aho !' // 10 // Page #63 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| // 11 // mohamAhAtmyam-yaH khalu kayavannA purA'navarataM zAstracarcAyAmevA'raMsta sa evA'dhunA kusaGgatyA madirAM pAyampAyaM pramAdyati / AsIcca yasya purA kAvyAdivinodaparizIlanaiva sadA'bhUttasyaiva sAmprataM vArAGganA''liGganacumbanagAyanAdivinodrenaiva kRtkRtytaa| yasya ca prAg vairAgyAdanyatkimapi naivArocata, sa evA'dhunA zreGgArikasaGgItarase kilA''kaNThaM niramAMkSIt / yazca purA nijapreyasImapi rAkSasImiva vairAgyavAsitahRdayadUSikAmamaMsta, sa evA'dya rUpAvilAsabhUmau pAtampAtaM paramAnandaM manute / yaH purA dharmakathayaiva tRpyati sma, so'yamadya kuTilakAminIbhogavilAsenaivAtmAnaM tRptaM manute / yata:- Adityasya gatAgatairaharahaH sakSIyate jIvanaM, vyApArarbahukAryabhAranikaraiH kAlo na vijJAyate / dRSTvA janmajarAvipattimaraNaM trAsazca notpadyate, pItvA mohamI pramAdamadirAmunmattabhUtaM jagat ||4||aaditysysuurysy gatAgate-rgamAgamaiH, aharahaH-pratyaham jIvanamAyuH saGghIyate-nazyati, ca punaH bahukAryabhAranikaraiH anekakAryasakulApAraH kAlo na jJAyate, kiyAn kAlo yAta ityapi no vetti, lokAnAM janma jarAM vipattiM maraNaJca pazyatAM trAso bhIti!tpadyate, ato'numIyate-yadidaM jagat mohamImohAtmikAMpramAdamadirAMpramattakarImadirAM pItvA-nipIya unmattabhUtamabhUt / ata aihikAmuSmikanAnAvidhAM viDambanAM pazyantaH zRNvantazca lokA dharma eva na prvrttnte| // 11 // Page #64 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 12 // ata eva kayavannA zIlazAlinIM navoDhAM nijakAminImapi vismRtya vezyAyA eva kiGakarIbhUya tadrAgapAzena baddhaH pazurivaikapadamapi gantuM nA'zaknot / yazcAsItprathamo vilAsI so'pi vezyArAgapAze zreSThinaH sutaM gADhamAbaddhya zreSThinaH pArzvAttuSTidAnaM gRhItvA kRtakRtyo jAtaH / yasyAM vezyAyAM kayavannA sAnurAgo jajJe sA devadattA iti nAmnA prasiddhA''sIt / iyaM khalu nRtyAdikuzalA bhUtvA'pi sadAcAriNyevAbhUt / puruSAntaraM nA'bhajata, kevalaM kaMyavannAbhidhameva / anayA saha ramamANasyAmuSyA'pekSitAni dravyANi mAtA vasumatI preSayati sma / itthaM tayA satrA ramamANasya kayavannAkasya rAtrindivasasyApi bhAnaM nA'bhUt / athaikadA tayA sArdhamaTTAlikAyAM sAnandamAsIna AsIttadA zAradIcandrikApi tadanurAgamedhayantI kilAsssIt / atrAntareM kazcidanucaro'dhastAdavocata-svAmini ! kazcidekaH pumAn kayavannAbhidhena satrA militumAgAt, bhavatyA AdezazcedupariSTAtpreSayeyam / athA''yAtu sa pumAn iti tayokte samAyAtaM bhRtyaM tatrA''nayat / tadA puruSo'vadat-bhoH ! manmukhena tava mAtApitarau yadUcAte tannizamyatAm - he vatsa! svastyastu, gRhaM tyaktvA tatra nivasataste dvAdazavarSANi gatAni paramadyAvadhigRhA''gamanAya nehase, tvAdRzasya yogyatamasya garIyasi kule sambhUtasya satputrasyaivaM naiva ghaTate, AvAM te mAtApitarau sAmprataM zrIkayavanAcaritram | // 12 // Page #65 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 13 // jayA jarjarIkRtau svaH / ata eva tvAM draSTumatyantamutsukau svaH / ataH zIghramAyAhi, gRhasthitamApaNIyaJca sakalaM dravyaM sambhAlaya / adya zvaH parazvo vA''gamiSyasIti manorathaM kurvANAvAvAM dvAdazavarSANi vyatyaiSvA tatrAnAgamane mahadevAstyAvayorduHkham, atastUrNamatrAgatya sarvaM gRhakRtyaM vilokaya, AvAM sukhinau vidhehi ca, tvadanyaH ko'pi draSTA naivAsti dhanasya gRhasya ceti tvAmAGkhAtumAgato'smyaham / ityanucareNa nigadite kayavannA'vAdIt- are ! kimevaM jalpasi ? kimatra nivasato me dvAdazavarSANi vyatItAni ? ahantu tAvartI rajanImeva jAne / mAtA tu premabAhulyAnmAmakaM virahaM ciraM soDhuM naiva zaknoti, atastAvartI rAtrimapi tAvanti varSANi jAnAti / tadA punaH sandezahArI sacakitamAha-zreSThin ! tava jananyA dvAdazadineSu dvAdazavatsarasya vibhramo nAsti, kintu 'mArapAravazyena divAnizametayA vAravilAsinyA jJAnavivekAdimahAratnamoSiNyA saha ramamANastvameva dvAdazavarSANi gatAnyapi tAvanmAtrANi ghasrANi jAnISe / iti dUtoditAM giramAkarNya zreSThisUnurAha - bhoH ! astvevameva parantu tvamadhunA yAhi, mama mAtApitarau sapraNAmametatkathaya yadAgamiSyati kiyadbhirdinaiva putraH, kAmapi cintAM bhavantau mA kRSAtAm yuvAM vIkSitumahamapyutsuko vartte, kintu samprati sahasA sukhamettadvihAya tatrAgantuM manaH 1 kAmadeva / zrIkayavanAcaritram / * // 13 // Page #66 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 14 // khidyatetamAm / iti kayavanoktiM lAttvA sa dUto yathAgatastathA pratasthe, Agatya ca sarvamudantaM tau vyAjahAra / tatrAvasare mahAduHkhaM kurvan vRddhatamo dhanadatto vasumatImAha- priye ! purA tvaM maduktiM nAjIgaNastatphalamadhunA pazya, putraM vilAsinaM vidhitsatI sAmprataM putrAdapi nirastA jAtA'si / kimadhikaM tanmukhamapazyatorAvayorgateSvapi dvAdazavatsareSu kusaGgAttatraiva trapAM vihAya yadarthaM tvayA sarvametadakAri tAM vadhUmapi vismRtya nivasati / putrazikSAyai tathA''carantI bhavatI vadhUzca sarvaM prAptavatI / itthaM trayo'pi te tato nirAzAH pazcAttApaM vitenire / kathaM punarayaM tAM vihAya gRhameSyatIti vimRzantAvapi tau kamapyupAyaM naiva lebhAte / tatastau taccintayA'navarataM khidyamAnau jarAjIrNau nIraktIkRtau nirazanau bhavantau putrazokAdeva mRtyuM ninyAte / tadanantaramekAkinI jayazrIH satataM mahAduHkhaM bhuJjAnA''sIt / itazcApaNIyakozAtte kAryakarttAro yathAbhAgaM sarvamAtmasAccakrire, yadAsItsadane tadapi jayazrIH patyurAdezena tatraiva vezyAlaye preSitavatI / itthaM naSTArthA sA jayazrIrAtmodarapUrtimapi vidhAtuM duHkhamapazyat / tadopAyAntaramalabhamAnA tarkaNA tantUnutpAdya kAlaGgamayAmAsa / hanta ! kIdRzaM durdaivavilasitamabhUt, yena sukhalipsayA'nuSThitaH sakalo'pi tasyAH prayAsaH kaSTAyaiva yAtaH / daive prAtikUlyamupagate mahatAmapIdRzyeva duHsthitirjAyate, yasmAdamI jIvAH sukhaduHkhe bhAgyAnusArAdeva labhante, yadA yadApaMtati tadA tadavazyaM bhoktavyameva sarvairapi / zrIkayavanAcaritram / // 14 // Page #67 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathA saMgrahaH // 15 // athaivaM svIyAM duHsthitiM vicArayantI jayazrIH zokasAgare mamajja / yadidAnIM mayA kimanuSTheyam, kathaM vA dharmA'virodhena jIvanaM nirvAhyamityAdi bahudhA vicintayantI prAnte sA kiledRza yuktiM sasmArayadi sArikA pakSiNI patyA ciraM pratipAlitA supAThitA narabhASAbhASiNI gRhe tiSThati, enAmeva sandezaharI vidhAya tadantike preSayeyaM cediSTaM setsyatIti manye / iti nizcitya tadantikamAgatya menAM zikSituM lagnA- ayi priyasArike ! bahudivasAdasmin sadyani bAleva suciraM mama bhartrA pratipAi tiSThasi, sati ca tasmin bahUn bhogAnabhuthAH, ata idAnIM tatpratikAraM vidhehi, mama tava ca pAlayitA samprati vezyAsadane varttate, tatra gaccha, maduktaM yathAvattaM brUhi he nAtha ! yA te sahacarI jayazrIrvarttate, sA khalu dvAdazavarSaistava viyogAgninA dandahyate, taddinAdadyaparyantaM tvAmapazyantI nidrAM zRGgAraM zarIrazuzrUSaNaJca tyaktavatI, kimadhikaM vadAmi ? tasyAH duHsthitiM rasanA'pi no vaktumuttiSThati, manmukhena tvAmevaM nigadati sma / yat-tvaM khalu madarthaM haMso bhUtvA'pi kathaGkAraM kAkatAmayAsIH / nUnamahaM svarNadhiyA tvAmupeyuSI, parantu prAnte pittalameva khalvabhUH / prANeza ! madIyedRzakarkazayA girA kopaM mA gAH kintu 'mantumenaM kSamitvA tvadekazaraNAmanAthAmmAmananyagatikAmava, tAvakInadarzanapIyUSapAnakAGkSiNIM mAM ciraM 1 mantu puM. aparAdha zrIkayavanAcaritram | // 15 // Page #68 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH VAD shriikyvtraacritrm| // 16 // yatvedayasi kimetaducitaM manuSe ? bhavAn guNavAn vicAravAnasti, ato me jJAnAdajJAnAd vA'' yAtamapi mantuM kSamethAH / jhaTiti niraparAdhinI ciravirahiNI jIvitA''zAmapi tyajantI dAsI maamvlokyethaaH| bahukAlikatAvakInavirahAnaladandahyamAnA bhavantI sAmpratamadhIrA kathamapi dhairya manasi manAgapi dhattuM naiva pAraye / anavarataM nayanayugalasambhUtaprabhUtavAriNA klinnA tiSThAmi, kiJca mahati kule sambhUya kulatrapAyai tilAJjaliM dattvA'tinikRSTavezyAgAre nivasanaM tvAdRzAM zrutizAlinAM puMsAM lajjAmeva janayati, -ahantu mativikalA kAcidabalA tatra bhavatAM dAsyasmi, ata eva kimadhikaM jalpAmi ? priyatame ! menake ! tUrNamuDDIya tatra yAhi, sarvametatsandezaM bhartAraM yathAvatkathaya, iti tAM sandizya gavAkSe samAgatya , tasthau jayazrI: ? / tatrAvasare'tyAyataM vizAlaM sadanamAlokya nirdhanatvAtpretAvAsamiva bhayaGkaraM manvAnA paritaH prekSamANA duHkhapUrNahRdayA bhRzaM suciraM ruroda / tasminnavasare ko'pyAzvAsanakaro'pi nAsIt, atazcirarodanena tadIyAJcalamapi nitarAM cikvinda, sAtatyena rodanAttadIye nayane'pyucchUne'bhUtAm / tatraikAkinI jayazriyamadhikaM krandantI punaH punaracalenA'zrudhArAmapanayantIM vIkSamANA menA'pi duHkhAturA roditumalagat / asyA rodanena jayazrIradhikaM khedamAyayau, ata eva dhairyamavalambya tasyA azrUNi nijAmalena punnyaamaas| tasminnevA'vasare jayazriyAH zubhasUcanAya vAmAkSi tIvra pusphor| tathAcoktam WALNALIPAANIMAL BASEASE // 16 // Page #69 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathA saMgrahaH // 17 // sItAkapIndrakSaNadAcarANAM sugrIvarAmapraNayaprasaGge / rAjIvahemajvalanopamAni, vAmAni netrANi parisphuranti // 5 // sugrIvarAmayoH praNayasya- sakhitvasya prasaGge samaye sItAyAH kapIndrasyavAle: kSaNadAcarasya - dazAnanasya ca rAjIvahemajvalanopamAni kamalakanakadahanA''kArINi vAmAni netrANi parisphuranti smaH / etenAyataM yatstrINAM vAmAkSisphuraNaM tatkAlabhAvizubhaphalasUcakam / duHkhasyAntamavagacchantI jayazrIstadordhvamapazyat, akasmAdevaM kazcitpumAMstatrAgataH prekSi / asI khalu sAdhAraNaveSaM vidadhat savrIDaH sazoko locanAbhyAmazrudhArAM muJcannAsIt / enamAlokya sA manasyevaM tarkayati yadasau kaH kena hetunA sahasA'trA''yAtaH ?, tadA so'jalpat- ayi preyasi ! zaGkAM kAmapi mA gAH / sa evAhaM durdaivavipAkayogAttvAmanuraktAM suzIlAM vihAya kusaGgadoSAdajavad garhitAcArI nistrapaH kayavannAbhidho'smi / aho ! kiyAMste mayA klezo'dAyi, purA'pyekadApi tvAM sukhinImakRtvA'dyAvadhi duHkhAmbudhAveva nyamajjayam / nijaM sunirmalamapi kulaM kalaGkayan sa eva nirlajjo'smi, kulajAmapi svIyAM tyaktvA vezyAgAre tadanurAgAcciraM nivasannavazyamasmyahaM narAdhamaH / mAtApitarau ca viyogAgninA bhasmasAtkurvANo nUnaM narapizAca evA'smi / evamAtmIyakulAcAradharmAcArAbhyAM jalAJjaliM pradAya zrIkayavanA caritram / // 17 // Page #70 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 18 // XXXXX durgatipradAyake kumArge pravartamAnaH sa evAhamajJAnAndho'smi / preyasi ! tvaJca me gRhadevateva pUjyatamA . varttase, kulajA'si, dharmavatyasi, dhairyaM dadhAnA'si, saGkaTe patitvA'pi nUnamubhayakulanirmalakarI vidyase, nUnamahaM tAvakInA'tisamujjvalazIlapratApAtpunarAgato'smIti jAne / tavedRzapremNaH paripUrNataiva balAdAkRSya maamtraa''niitvtii| devi ! yadaparAddhaM mayA tatkSamasva iti bhartuH kathitena sakhedAnunayavacanena vrIDayA kSaNaM namrAnanA jayazrIH patiM kimapi vaktuM nA'cIkamata, kintu kRtAJjaliH satI bharttAramevamavAdIt svAmin! adyApi kimapi no gatam, sakalaM punaruktambhavitumarhati tatsatyaM jAnIhi / iyatA vizeSaNena mAM gurvI mA kArSIH, yadahaM tAdRzoktyA vrIDAmeva bibharmi / ahaM te dAsyasmi, atastaducitavacasaiva mAM bhASethAH / yazcAdyAvadhi mayA duHkhamabhoji tatrApi lezato'pi tatrabhavatAM doSo na dIyate, kintu purAkRtanijakarmaNAmeva / ataH kSamAprArthanamapi tava naiva ghaTate / daivAdAgato'syadhunA, tenAnumIyate yadavaziSyate madbhAgyamapi / yadyapyadhunA tatrabhavatAM gehe durdazA jAtA'sti, paramAyatau sarvaM . paripUrNatAmeSyati tatra saMzayo no kAryaH / yadAvayorantarAtmA vizuddhaH zubhabhAvakazca varvartti / itthaM kRtapazcAttApaM bharttAraM sA jayazrIrAzvAsayAmAsa / itazca sA devadattA vArAGganA kayavannopari bhUyasIM prItiM kurvANA''sIt, tarhi kimabhUt, yena zrIkayavanAcaritram / ||18|| Page #71 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kavAsaMgrahaH // 19 // tAmanuraktAmapi tyaktavAn kayavanneti ? itthaM jAnIta- yadA'muSya gRhe niHsvatAM nIte tatpreyasI stokamapi 'dhanaM tasyai preSituM no zazAka, tadA taM nirdhanaM jAnAnA tadakkA devadattAmevaM prAha-vatse ! etasya sadanAtko'pi kimapi naiva preSayati, ata enaM ra jahIhi, sadanAcca niSkAzaya, yA khalu tvAdRzI rUpAjIvA vilasati sA jAtvapi nirdhanaM no bhajate, kintu sadhanaM dAtArameva / yathA zAkhApatrAdinA viyuktaM vRkSaM ciramuSitA api pakSiNastatkAlameva jahati, jalairvihInaM saro vA pathikA ujjhanti / vezyA tu dhanalipsayaiva mudhApremANaM bahirAviSkurute, na kadAcid vAstavikam, yAvadeva dhanaM prabhUtaM prayacchettAvadeva tasminnanurAgiNyA bhavitavyamityeva vezyAnAM kulapaddhatirvarttate, nirdhanatAmupagatasya puruSasya mohe tu naiva patitavyamiti vRddhoktiM sA devadattA sAdhIyasIM nA'maMsta / yasmAdeSA tena satrA yAvajjIvaM prItimakArSItsA khalvanyAdRzIva dhanamAtrakAGkSiNI nA'sIt, kintu premNa eva kaamukii| ata eva sakopaM tAmAha ak ! yathA bhaNasi tathAkartuM nAhaM zaknomi manuSyANAmuttamAnAM cittaM dvaividhyaM na dhatte kintvekAkArameva / yeSAM manaH pratikSaNaM vividhasaMyogaviyogavidhitsayA cakravatparibhrAmyati tattu na mAnavIyaM kintu pAzavameva vidAGkuru / mayA tu yAvajjIvaM nijamanastasminnekasminnevA''rpitam, tatra vaiparItyaM kadApyahaM naiva kariSyAmi / yA ca tathA cikIrSati sA'dhamAdhamatAmandhatAJca loke prathayatitamAm / tato'hamanyaM dAtAraM guNinaM vA zrIkayavanAcaritram / // 19 // Page #72 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| // 20 // naiva kaamye| itthaM kayavanAM jihAsantyA tayAkayA saha paunaHpunyena sA devadattA kalahAyamAnA''sIt / yadA'sau vRddhoktaM naiva cakre tadA sA'kA taniSkAzanopAyaM zocantI prAnte caikasmin divase kayavanAM paruSamevamAcacakSe- are ! kIdRzo'sau nistrapo manAgapyasya zarIre lajA nodeti / haho ! mAtApitrormRtyau satyAmapyasau svagehametuM nehate, IdRzasya pazukalpasya janmanA kevalaM kSitireva bhArAkrAntA bobhavIti / iti duHsahAM kaTUktiM samAkarNya tatkAlameva svagehampratyacAlItsaH / niryAte cAmuSmin sarvametadviditvA cekhidyamAnA sA devAMga akArya bhRzaJcukopa / itazcA'sau nijapreyasyA jayazriyA sAkaM yAvadAlapati tAvatsarvA''bharaNamaNDitA kAcidekA'balA tatrAgatya puratastasthau, abhyadhAccaprANeza ! zazAGka vinA candrikA cettiSThettarhi tvAM vinA'hamapi tiSTheyam / tvaJca mAM sukhenA'tyAkSIH, ahantu bhavantaM prANanAthaM naiva tyajAmi, yAvajIvaM tatrabhavato sthAsyAmi, dAsIbhUyaiva abhyarthaye caitadeva yatpunaro'pyevaM mA tyAkSIH / aye sujJAH! sA devadattA akayA saha kalahaM vidhAya kayavanAMpreyAMsamapazyantI tadAlayaM vanamiva duHkhadamavagacchantI sArabhUtAnyAbharaNAni mahArhANi vasanAni ca lAtvA kayavannAsadanamAgAt / tatrAgatya kuDmalIkRtya ca pANI nidhAya ca tadane tAnyAbharaNAni nyagAdIdevamjIviteza ! etAni purA tvayaiva dattAni, agre'pi saha dehena caiSAM svAmI tvamevA'si, ata etAni // 20 // Page #73 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| // 21 // vikrIya gRhavyavasthA vidhIyatAm / ityAzcaryamAlokamAnA jayazrIryAvaccakitA'bhavattAvattAmapi devadattA sAdaraM jyAyasI bhaginImiva praNanAma, madhurayA girA vyAjahAra ca / tatrAvasare ubhe te sodare bhaginyAviva mizaH kAzidagadanIyAmeva prItiM prApatuH, sApatnyaJca vihAya manasIlivamapi nAnIya dve api nitarAM mumudAte / tadA tayoH pramodasAgaraH sImAnamaujjhat, te ca pramudite vilokamAna: kayavannA'pi nitarAM tutoSa, premamUrtibhyAmAbhyAM saha sukhamanubhavan samayaM vytyetumlgt| ___ avaikadA kayavanA devadattA''nItA''bharaNaM kacidApaNe vikrIya tadardha patnIdvayanirvAhAyA'tiSThipat, anaca vyApartumaiSIT / athaikasmin divase kasyacidekasya sAMyAtrikasya poto jigamiSurastIti zrutvA tasminnevopavizya vyApAravidhitsayA dezAntaraM yiyAsurabhavat, ata eva gRhavyavasthA vidhAya dve api palyau samAhUya vaktumArebhe-ayi devyau ! samprati dhanopArjanAya dezAntaraM jigamiSAmi, ato yuvAM tAvanmAmakaM viyogaM sukhena sahevAm, nijAcArapAlanatatparAbhyAM bhavatIbhyAmavasare dharmo'pyArAdhanIyaH yathAvakAzaM sAmAjikAH striya ekatrIkRtya svIyasadvicAraH pravartanIyaH / preyasyau! tvAdRzakalAkuzalacaturataralalanAH kimanyatkathayAmi? // 21 // Page #74 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjena kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| . // 22 // itthaM strIdvayamAbhASya sAyakAle sagehAccacAla tatrAvasare strIbhyAM bhaNitaH-prANanAtha ! yAhi iti nigadituM jihvA kathamapi nottiSThati, parametarhi mAGgalike'vasare'pazakunaM mAbhUditi tadapi sukhenaiva jalpAva:-idAnImAnandajAtamapi nayanajalamamaGgalamiti bhiyA tadapi naiva muJcAvaH / kevalameSa evA''ntaraharSodgAro vilasati, yad bhavAn kuzalIbhavan nijeSTasiddhiM vidhAya tUrNamatrAgatyAvAmAhAdayatu, zAsanadevatAzca te panthAnaM sukhamayaM kurvantu vighnAMzca nighnantu, dezAntare ca sadaiva sAvadhAnena tvayA sthAtavyam, manAgapi madarthamunmanA mA bhUH, gRhAdyarthamapi cintA no kAryA, AvAM jAtvapi mA vismArSIH / jAne tadetatsAkSAllakSmIsarasvatyorAziSamiva manvAnaH kaJcanA'nanubhUtamevAnandamiyAya, ata eva pramudito'sau kayavanA tadAnandakallolitastata: pryyau| . potaca prabhAte yAsyati nizAyAM kacitsthitvA vizrAntiH kAryeti dhiyA nagarAd bahirekatra devAlaye prAvizat / tatra caiko bhagnaprAyo maJcako jIrNatarA kanthA ca praikSi, tatastAmeva kanthA maJcakopari saMsthApya suSvApa / athA'sau sukhasuptaH svapne gRhalIlA vyApAracAlokamAna AsIt / athArdharAtre paritastamisranicaye prasRte sakaleSu manuSyeSu nidrAdevyA utsaGge prasupteSu viluptalokA''rave'tibhItiprade madhyarAtrisamaye kiJcidUre samAgacchantIH paJcastriyaH prekSAcakre, tatraikA kare dIpaM dadhAnA''sIt / itastataH // 22 // Page #75 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIkayavatrA-- zrIjaina kathAsaMgrahaH critrm| // 23 // prekSamANAstAH kAntAH pazcApi tanmandirAntikaM samAyayuH, tAsvekA vayovRddhAcatamrazca tAruNyaparipUrNA Asan / vRddhA ca ghRtapANidIpA tatra devAlaye samAgatya maJcakopari suptamekaM puruSamadrAkSIt, AkRtyA ca taM pumAMsaM kulInaM bhavyaJcA'budhyata / tadanu sA vRddhA tAzcatasro'pi taruNIrAkAryA''jJApayAjakAraaye taruNyaH ! adya bhagavAn prasasAda, siddhazca me manorathaH, yUyaM tUrNa sakhaTramenaM puruSa sukhasuptamutpATya svIyaM sadanaM nayata, vilamba mA kRSata, iti vRddhoktimAkarNya tatkAlameva tAstathA vidadhire, sA vRddhA ca dIpena mArga darzayantyagre ccaal| tAzca tAM khaTvAM manAgapyakampayantyo maunameva bhjntystaamnujgmuH| vRddhAyA bhItyA drutameva tAstaM maJcakaM sapuruSa svasadanaM ninyire| bho bhavyAH! tA yuvatyaH kA Asan ? iti nivedanamantarA vaH kathAsvAdo nodeSyatIti matvA tAsAM paricayo dIyate; imAH khalu tasyA vRddhAyAH putrasya patnya Asan / tasyAmeva rajanyAM dvitrighaTyA: prAgeva tasyA ekastaruNo nirapatyazca putraH sarIsRpeNa daSTo mamAra / gRhe ca tasyAH samRddhirmahIyasI vavRte / tadAnIntanarAjabhItyA mRte ca nirapatye sute sarva dhanaM rAjA''tmasAt kariSyati luNTAko vA sarvametadapahariSyatIti bhiyA sA vRddhA kilaivaM prAyatata / sA khalu khIjAtIyA bhUtvA'pi nijIjasA 1sarIsRpeNa - ahinaa| ARSBREE // 23 // Page #76 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvnaacritrm| // 24 // matyA caikavAraM mahaujasamapi pumAMsaM jayantI samAsIt / putravadhUSvapi nijapratApaM tathA pAtayAmAsa yathA tadAdezamantarA padamekamapi calituM na zekustAH, tasyAH purastAt kimapi vaktumapi tA naiva prabhavanti sma, asyA AdezAdeva tA idamapyAceruH / asyA mArjAranayanamiva nayanaM, rAkSasIsamamAnanaM vilokyaiva tA yuvatyo nitarAM bibhyati sma, ata eva dAsya iva tAstadAdezamazeSamakAryamapi kRtavatyaH / tataH prabhAte jAte pAnI nijaiH kanakatulitaiH karairazeSAM kSitiM svarNAbhAM vitanvAne kayavannA jjaagr| tadA dRzamunnIya caturdikSu pAtayanakasminnatibhAsure manohare divyAgAre svaM sukhAsInamapazyat, paryA'dhastAdupaviSTAzcatasro yuvatIranimeSaM svameva prekSamANA adarzat / yato hi sA vRddhA tena sahAlApAdikartuM tA aadissttvtii| ekamapUrva devavimAnopamaM bhavanaM dvitIyAM tatrA'bhUtavidhAyicitrAdizobhAJja vilokya vilokyA'sau cakito jAtaH / tadA dapyau kimayaM svapnaH satyaM vA asatyam ? arthAdahaM jAgarmi ? nidrAmi vA ? purA kadApi yA nAlokitAstAMstaruNya etAH kAH ? bhavanacAdaH kasya ? iyatI sampattiH etAH kAntatamA manoramA vimAnakalpaM bhavanaJca mama naivAsIdityevaM yAvadvimarza karoti tAvattatrAgatya sA vRddhA jagAdavatsa ! adya te jAgaritumiyAn pramAdaH kathaM jAtaH ? pratyahaM sUryodayAt prAgeva kilotthAya prAbhAtikaM karma kurvannAsI:, kathametAste kAntA api kAmavilAsAyAsazithilAstvAM na jAgarayAJcakaH?, putra ! // 24 // . Page #77 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 25 // uttiSThottiSTha, 'AhnikaM karmA''zu vidhehi / ittha vRddhAyAH prapaJcakalpanA tu kayavannAmanaH prodbhutAzcaryodadhimucchAlitavatyeva, ata eva sa gambhIravicAre papAta yadahaM sadanasyAsya na prabhuH / nigadati ceyaM vRddhA mAM putram, parametajjAtvapi naiva ghaTate / kathametAM rambhopamAM strIcatuSTayIM svIyAM maMsye, mama tUbhe patnyAveva staH / te api tAbhyo bhinna eva / kathamIdRzo vyatyayo sahasaivA'jani ? kimahaM sa eva kayavannAkhyo'smi, anyo veti saMzaye samudite 'katipayAtmIyavinirNItalakSaNadarzanAnnizcIyate - yatsa evA'smIti parantu kimarthaM kena vedRzamahAdbhutAmAyAracanA'kArIti no jJAyate, suSuptau khalu tAdRzasvapnAvalokanAdbhaviSyataH kalpanAM kuryAM cettadapi no ghaTate / yataH svapno hi nidrANasyaiva sambhAvyate, ahamadhunA prabuddho'smi bhrAntirvA'jJAne jAyate / nAhamajJAnI, itthaM nAnAvidhakalpanayA yatsamAdheyaM tadabodhi kayavannAkhyaH / itazca tAzcatasraH yuvatyo rahasi gatvA kimapi mantraNAM mithaH kartuM lagnAH / tAsu prathamA jagAda - bhaginyaH ! vANDA sarvA api naH svasadRzIreva vidhitsati kim ? kathamAnItamenaM puruSaM patiM kartumarhAmaH 1 AhinakaM daivasikaM zrIkayavannA caritram / // 25 // Page #78 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikpvnaacritrm|| // 26 // ? dvitIyA nyagAdI are! evaM jAtucidapi na bhavitumarhati, kimekasmin bhave bhavadayena bhavitavyam, kulajAnAM lalanAnAMtu kadA'pyevaM no yujyate, yAzca nIcakule jAyante tAsAmevaivaM ghaTate, vayantu satkule samutpedimahe tahi yena kenApi puMsA satrA patisambandhaM kathaM kurmaH ? tRtIyA jalpitavatI- sakhyaH! sarvametatsatyamasti parameSA raNDA yadvakSyati tadeva sarvAsAM karaNIyaM bhaviSyati, tadviruddhaM tvekapadamapi calituM naiva prabhavAmaH / na vA tasyA agre kiJcidapi vaktuM zaktiM bibharAma / caturthI jagAda - vayasyaH ! eSA narapizAcI tvasmAkaM hRdayamapi kRntettadA'pi tadane kimapi kartuM na paaryaamH| . itthamAlapantISu tAsu sA vRddhA tatrA'gatavatI, tAmAlokya tA maunaM bhejire / parameSA tAsAM mukhAdiceSTayA jJAtavatI, yadetAH kimapi parAmRzantIti tena pracaNDatAM vitanvatI sAtA ityAkhyat-atra militvA kiM vaNTayathaH' ? satyaM jAnIta yanmatparokSe bhavatIbhiH kRto'pi vimarzaH kadApi naiva phaliSyati, yadanuSTheyam tanmatsamakSa eva mantrayata / madAjJAmRte bhavatIbhirekapadamapi gantuM naiva shkyte| // 26 // 1vaNT - 10 Page #79 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjana kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| // 27 // . adyAvadhi mameva vastAvanti varSANi naiva jAtAni, ata eva vyAvahArikaM kauzalyaM bhavatInAmidAnI kathamudIyAt ?, adya yadyayaM panthA mama na sphurettarhi varbhoktumapi va: kAThinyameva jAyeta, sakalaM dhanabhavanAdikaM rAjasAdeva syAt, ata eva mayA yadakAri tadvimRzyaiva, tatra lezato'pi mA saMzayIdhvam, na vA zirAMsi dhunata, kintu mAmakImAyatau zreyaskarI zikSA saharSamurIkRtya yUyamAnIte yogyatamapuruSe'smin bhartRdhiyaM kuruta, amuM bahvImatigADhaprItiM darzayata / ahamapi putrasnehameva vitaniSyAmi, yathA'yamAzu bhavatInAM ciratarabahutaraparicayena gADhapremNA nijamatItaM sarvameva vismariSyati, parakIye sadane varte, vijAtIye vA nivasAmItyAdikalpanA sakalA'pi mAnase kadApi nodessyti| yantra gRhe purA''saM tadidaM nAsti, ete madIyakuTumbavargAdanye santItyAdi sarvA'pi bhAvanA yathA svapnavad bhAseta tathA bhavatIbhirvidhAtavyam / eSa eva mamopadezaH pariNAmahitakaraH sarvAbhiravazyameva grAhyaH, no cedAyatI mahatI hAnirbobhaviSyatIti tathya jAnIta / itthaM zvazrUvacasA tAzcatamro yuvatayastabhItyA navanItamiva mArdavaM nItAH zanaiH zanaiH pravRddhaparicayarAgodayAdinA kayavannA''khye tasmin puruSe dAmpatyabhAvaM vitenire / tato bhavitavyayogaprAbalyAdasau pumAn paripUrNatAruNyalAvaNyAmbuvApikAbhistAbhizcatasRbhiH sArtha bhoga bhuJjAno dvAdazamuhUrttavad dvAdazavarSANi vyatyaiSTa, jajJire ca tAsu tasya catvAraH putrAH, eSu // 27 // Page #80 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| // 28 // ENTERTAINMENT caidhitvA lekhanavAcanAdau pATavamupagateSu sA vRddhA manasyazocat-yanme satsu caturSu yogyeSu pautreSu kathamapi mAmakaM dhanabhavanAdikamavanIjAnirlAtuM nAhatyataH pumAnayaM gRhAdahireva kartavyaH, ityavadhArya tA Akhyat vadhvaH! yadarthamayamAnItastattvasedhIt, samprati yAteSu bhavatInAM putreSu puMso'syApekSaNaM naivAstIti hetoryataH . sthAnAdyathA'rkavarSAtprAgayamAnItastathaiva tasminneva sthAne'sau moktavyaH / tadA tA cire-aye zvazrUH ! kimevamaghaTitaM bhASase ? yaM nijagRhamAnIya patimmanyamAnA vayaM putravatyo'bhUma, dhanasadanayo rakSAJca kRtavatyaH, yena satrA'rkamitAni vatsarANi patyeva nistrapAH sukhamanvabhUma tamidAnImadhamA iva kathaM tyajAma: ? itthaM tAbhirnigadite sA vRddhA mahAkopA''paM darzayantI jagAda-are ! kimevaM bhavatya eva mamApi zvastro'bhUvan ? yadyenaM ciramatra sthApayiSyatha tahiM nUnamayameva sakaladhanabhavanAdernAyako bhaviSyati, atastUrNamevA'sau niSkAsanIyaH sadanAdasmAttathA karaNe manAgapyAlasyaM mA vidhatta / kintvasyAM rajanyAmevaitad vidadhIdhvam / tatastAstathaiva kariSyAma iti tAmAbhASya guptyA cAntaHkSiptamahArharatnAMzcaturo modakAnnirmAya tA~zca taduttarIye baddhvA nizIthe gADhanidrAyAM manamenaM tasyAmeva khaTyAyAmAropya tAmutthApya tasminneva devAlaye gatvA mumucuH| upasi devAlaye saJjAtaghaNTAravazravaNAtkayavannA'jAgarIttamAm, tUrNamutthAya tatrA''sInaH parito // 28 // Page #81 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 29 // Ta vilokamAnastasyAmeva khaTvAyAmatimalinajIrNakanthAyAM patitaM svamapazyat / tatrAvasare dadhyau kimayaM svapnaH tathyo tathyo vA ? yadidAnIM tA me catasraH preyasyo na dRzyante, na vA te catvAraH zizavaH prekSyante ? prAhaM sAMyAtrikena sArdhaM dezAntare vyApattu rAtrau gRhAnnirgatyAtraivA'svApsam, tadapi nAlIkaM, kintu tathyameva, tarhi yadabhUnme manoramAcatuSTayIsukhAnubhUtiH putraizcaturbhiH saha ciramAhlAdastadetatsvapnopamameva manyeta kim ? nahi nahi svapnAvalokitaM jAgratko'pi no vIkSate mayA tu jAgratA'pi tAH kAntAH putrAzca ciraM lAlitAH tarhi bhrAntirvA kathaM manyeta ? itthamutkaTakoTikayA kalpanayA bhrAnto'sau kayavannAstaddevAlayArcakenopalakSitaH svasadanamAnItaH / tatrAgatya sadanAntaH prAvizatrekaM dvAdazavarSIyaM DimbhamadrAkSIt / vAcakAH ! ko'yaM zizuriti yuSmAbhirnAvedi / ato vedayAmi yadA'sau kayavannA videzamagamattadA jayazrIrantarvatnI kilA''sIt, saiva kAle putraM prAsoSTa, sa evAdya dvAdazavArSiko jAtaH / samAyAtaM kAntamAlokya pramudite te dve patnyau tadabhimukhamAgatya satkRtavatyau / tatrAvasare mahatA''nandena nijAnubhUtamatyadbhutamudantaM palyagre vaktuM pravavRte saH / tAvacchAlAM yiyAsuH zizurbhojanamayAcata, tadA'sau granthimunmucyaikaM modakaM tasmA adAt / taM nItvA zizurlekhanazAlAmAyayau, yAte ca madhyAhnAvakAze zrIkayavanAcaritram / // 29 // Page #82 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| // 30 // BEEGRICK dvitIyena chAtreNa sAkamekatropavizya modakamabhanak, tanmadhyAdekamamUlyaM mahAratnamucchalya kichidre'paptat / atibhAsuraM tadratnaM gRhItvA ko'pi kAndavikazizuH palAyAcakre, tadanupadaM svakIyaM tadAdAtuM kayavanA''tmajo'pi dadhAva / kiyadUraM gatvA sa zizuH svApaNe prAvizattadA tatrA''paNe'sau rorudyamAno'tiSThat, kutazcidAgata: 'kAndavikastatkAraNaM viditvA nijaputrasya pANau bahumUlyakamalabhyaM ratnamAlokya tallAtvA guptasthAne nyasya rudantaM taM bAlakaM pracuramiSTAnnadAnena prAsIsadat / itazca madhyAhnavelAyAM patnIbhyAM sahitaH kayatanA cikhAdayiSayA modakA~stAnabhAGkSIttadA tanmadhye ratnatrayIM bahumUlyakAmapazyat / tadanu tAni ratnAni vikrIya nAnAvidhAnmahato vyApArAn prakurvan bahUni dravyANyArjayannatyalpenaiva dinena mhebhypdviimiyaay| athaivaM sakalarddhikastAbhyAM suzIlAbhyAM patnIbhyAM paramaM sukhamanubhavan sukhena kAlaM vyatyetuM lgnH| - athAnyadA rAjJaH zreNikasya preyAn secanakanAmA dvipendraH sarasi jalaM pipAsiSurAyAtaH / tatrAntaHpravizannekena balIyasA jalajantunA gaaddhmaakraami| tadavasthaM tamAlokya tanmocanAya lokairanuSThitAH sakalA apyupAyA mudhaiva jajJire / tataH khidyamAnena naranAthena praticatuSpathaM tatra nagare paTaho vAditaH-ya: 1 kAndadikaH - kaMdoI MAINMMANA // 30 // Page #83 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjana kathAsaMgrahaH shriikyvnnaacritrm| // 31 // . ko'pi secanakamenaM gajendraM tato mocayiSyati tasmai bahUni dhanAni nijAM putrIJca dAsyAmi / tacchutvA sa 'kAndaviko dathyau-yanmayA mahArha ratnaM labdhaM tadasminnavasare samupayujyeta cenme mahAneva lAbho jAyeta / iti nizcitya tadratnaM lAtvA tatrAgatya tadralaM jale prAkSipat / tatprabhAvAna vArINi dUramupagatAni, tadanu gajapAdhai tanmumoca / tatprabhAvAttato'tidUraGgate nIre tatkAlamevainaM muktvA sa jantuH palAyata / yato yAdasAMbalaM payasyeva tiSThati, tato'nAmayaH secanakaH svasthAnamAgAt, naranAthazca tadupari bhUri prAsIdattarAm . / parametadatyAzcaryamprekSya kuzAgradhIrabhayakumAro vyamRzat- yadIdRzasAdhAraNakAndavikokasi kiledRzabhahAharalena jAtvapi naiva sambhavitavyam, 'dhanvabhUmau kalpazAkhineva / kintvamuSya ratnasya kenacidanyenaiva prabhuNA bhAvyam ityavadhArya tamanviyamANaH prAnte tannAyakaH kayavannA''khya ityabodhi saH / ata eva rAjakanyAM tenaiva paryaNInayat, prabhUtaM dhanAdikaM ca dadivAn / tato'sau sarvatra kayavanAzAha iti nAmnA'papradhat, mAnyazca sarveSAM pauraannaammdhyejaayt| tadnu ratimapi lajayantIbhistisRbhiH preyasIbhiH satrA kayavanAzAha svairaM bhogaM bhujAnaH prAmomodIttamAm / tataH prabhRti pradhAnamantriNA'bhayakumAreNa sAkaM gAuMsauhArdamapyadhiSTatamAmetasya / 1 balarahita bhuumi| // 31 // Page #84 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| // 32 // arthakadA kayavannAzAhasya prAgbhUtAnAM catasRNAM ramaNInAM tAvatAM putrANAM smRtirjAtA, tadavalokanAya nitarAmautsukyamapyajAyata, paraMtadAlaye tiSThannapi dvAdazavarSANi gRhAdahiH kadApi nA'gAt / tadAvAsamajAnAnaH sarvametadabhayakumArAya suhattamAya vyAcakhyau / tadainaM kumAra evamavAdIt-sakhe! dhairyamAdhehi kiJcitkAlamapekSasva, avazyamahamacirAdeva tvAM tvatputrakalatrAbhyAM saGgamayiSyAmi / yadyapyetadatIvaduSkaraM jAnAmi tathApi kenApyupAyena ttsaadhyissyaamyev| yaduktam-upAyena hi yatkuryAttanna zakyaM parAkramaiH / kAkyA kanakasUtreNa, kRSNasapoM nipaatitH||1|| tatkathA caivam-kasmiMzcittarau vAyasadampatI nivasataH / tayozcApatyAni tarukoTarAvasthitakRSNasarpaNa khaaditaani| tataH punargarbhavatI vAyasI brUte-svAmin ! tyajyatAmayaM taruH / atra yAvat kRSNasarpastAvadAvayoH santatiH kadAcidapi na bhaviSyati / vAyaso brUtepriye ! na bhetavyam / vAraM vAraM mayaitasya mahAparAdhaH soDhaH, idAnIM punarna kSantavyaH / vAyasyAha, kathamanena balavatA sAddha bhavAn vigrahituM samarthaH ?; vAyaso brUte-alamanayA cintyaa| vAyasI brUte-tahiM yad kartavyaM tad brUhi / vAyaso'vadat-priye ! atrA''sanne sarasi rAjaputraH satatamAgatya snAti, snAnasamaye tadaGgAdavatAritaM tIrthazIlAnihitaM kanakasUtraM caJcvA dhRtvA''nIyAsmin koTare dhArayiSyAmi / atha // 32 // Page #85 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvnaacritrm| // 33 // SIM kadAcitkanakasUtraM dRSadi saMsthApya snAtuM jalaM praviSTe rAjaputre vAyasyA tadanuSThitam / atha kanakasUtrAnusaraNapravRttaiH rAjapuruSastatra koTare dRzyamAnaH kRSNasarpo vyApAditaH / ato'haM bravImi upAyena hi ytkuryaadityaadi| tadanantaramabhayakumAra ekaM ramaNIyatamaM bhavanaM susajitaM kArayitvA tanmadhye samucitAsane kayavanAzAhasyAnurUpAM manoharAM mUrti saMsthApya sarvatranagare paTahaM vAditavAn-yadayaM caturvadano mahAvIraH / sAkSAccintAmaNiriva sakalamanovAJchitaM dadAti, ataH sarvarevA''bAlavRddhastrIpuruSairatrAgatya drssttvyH| tadaikaM pratyakSaphaladAtRtvaM tatrApi rAjazAsanamiti sakalA api bAlavRddhastrIpuruSAstatrAgamA''gamau kattuM lagrAH / tasminnavasare prAgevAbhayakumAra. kayavanAzAhaca tatrAgatyopAvizatAm / kramikAgatA~llokAnprekSamANaH kayavanAzAhaH prathamaM tAM vRddhAM, tadanu tAzcatasraH kAntA: sasutAH samprekSya samupalakSayAmbabhUva, parametAH kimapi nA'bhASiSTa, maunameva zivAya / tA api tAM mUrtimAlokya kiJcidvihasyaudAsyamApedire / tatraivAvasare te catvAraH sUnava Alokya samAzliSyantaH pitAjI pitAjIti jalpantastadIyaM vasanamAkraSTuM prArebhire / tatraiko'vak-tAta ! ava kimabhavat, yena na bhASase na vA hasasi ? dvitIyo jagAda-pitaH ! purA tvaM kSaNamapi nijotsaGgAnmAM no pRthak kurvIthAH etAvanti AAAA // 33 // Page #86 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvnnaacritrm| // 34 // divasAni kvA'gAH ? tRtIyo'vadat-aye pita: ! pitAmahI mAM pratyahaM bhISayate, tAM kathaM na vArayasi ? turIyo'vak-mayA vinA purA jAtvapi nA'bhuGkthAstahi sampratyekAkinA tvayA kathaM bhujyate ? itthaM lapantaste catvAraH zizavastAM mUrtimutthApayituM lagnAH / tAta ! uttiSTha, nijagRhe cala, atraivamupaveSTuM na dAsyAma ityUcire ca / etadAzcaryavilokanena vismito'bhayakumAraH satyamete zizavaH striyazcaitAH kayavanAzAhasyaiveti nizcikAya / tadanu tAM vRddhAMtA: kAntAzca pRthagekatra bhavane lAtvA sakopaM papracchaare! kasyaite zizavaH, imA vanitAzca kasyeti ? tathyaM brUhi, asatyaM vadiSyasi cecchUlikAM daasyaami| iti zRtvA sA vRddhA yathAjAtaM tatsarvaM satyamavAdIt / tataH sa kumAraH dhanabhavanAdisahitAH sasutAstA: kAntAH kayavannAzAhAya dApitavAn paraM kRpAluH kayavanAzAhaH vRddheyaM duHkhaM mA'dhigacchatviti dhiyA dhanAdikaM tasyA eva muktavAn / tataH saptaramaNIbhiH satrA sukhamanubhavan kayavannA pratyahaM satAM prItimiva sampattimedhayannAsIt / yatra puNyamasti tatra sarvamitthameva jaajaayte| uktaJca- sukulajanmavibhUtiranekathA, priysmaagmsaukhyprmpraa| nRpakule gurutA vimalaM yazo, bhavati dharmataroH phalamIdRzam // yena puMsA dharmatarurAropya prAvardhi tasyedRzaM phalaM bhavati-kilotpadyate / tathAhi-sukule janma, anekathA-bahuprakArA vibhUtiraizvaryam, priyajanasamAgamena saukhyaparamparA-sAtatyena sukhAnubhUtiH, nRpakule // 34 // Page #87 -------------------------------------------------------------------------- ________________ . zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvnaacritrm| // 35 // rAjasabhAyAM gurutA-mAnyatA, vimalaM yaza:-kIrtiH, ato dharmaH srvairaaraadhniiyH|| - athaikadA caramatIrthaGkaraH zrImahAvIraprabhuH sakalaM mahItalaM pAvayan rAjagRhe nagare samavasRtastatra devatayA samavasaraNaM viracitam / tadaiva vanapAlo vIrAgamanaM zreNikakSitipatiM vyajijJapat / tadAkarNya harSAtirekAtpulakitatanuruho rAjA vanapAlAya pAritoSikaM pradAya sahAntaHpuraiH sAnucaraH pradhAnAdivargAnugaH prabhorvandanAyai cacAla / tadanugaH puravAsI naranArIgaNa AbAlavRddhaH saptapreyasIsahitaH kayavanAzAhazca pramudA'cAlIt / tatrAgatA nRpAdayaH kramazaH prabhuM triHparikramya vavandire, yathocitasthAne samupAvizaizca / tato meghagambhIrayA girA dharmadezanAM prArebhe bhagavAn aye bhavyaprANinaH! amuSmin saMsAre srvmsaarmevaasti| yadapi putrakalanadhanaparivArAdi loka' lokaM dehinaH pramodante, tadapi pariNAme duHkhanidAnameva vitta / ata IdRze vidyudAbhe jagati bhavajaladhipotaprAyaM svargApavargapradaM dharmameva prazaMsanti / asmilloke mahAsAgarAkAre ye prANinaH punaH punardhAmyantaH sukRtazatairmahatA''yAsenApi durApamidaM mAnuSyaM nirdhanA bhUgataM nidhimiva samAsAdya svakalyANaM 1 lokaM lokaM dRSTvA dRSTvA / // 35 // Page #88 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIkayavatrAcaritram / // 36 // na kurvanti, nUnaM te jIvAH prAnte pazcAttApaM labhante / ata evA'tibhISaNadahanajvAlA'valIDhe sadyanIva zokamohajarA''dhivyAdhisamAkule'smin saMsAre bhavyAzayaiH prANibhiH kSaNamapi naiva stheyam / tatra cintAmaNiratnamivAtidurApamidaM manuSyajanurjJAtvA vijJaiH kadApi naiva pramAdo vidhAtavyaH / mahatA kaSTena labdha koTidravyamekasyAH kAkiNyA arthe yathA mahAmUDhAstyajanti tathA kiyantaH prANavantastIrthezvaraprarUpitaM zAzvataM vizuddhaM nityAnandasukhapradamAhataM dharma hitvA kSaNikaM vaiSayikaM sukhaM vaanychnti| yeyaM vizvamohinI lakSmI: preyasI bhAti, sAtu jaladhijalakallolalolA darIdRzyate, Ayurapi dehinAM kuzAgralagnajalabindukalpamasti, saundaryamapi vidyudvilAsasodaramevAsti, evamAdhipatyamapi svapnalIleva bhAsate, yacca-sAMsArikaM sukhaM tadapi sandhyAbharAgamiva kSaNabhaGgurameva varIvRtyate, ataH sarvaH sarvaprapaJcaM vihAya zarmapradodharma eva smaaraadhniiyH| bhagavato'mRtamayIM dharmadezanAM pAyampAyaM dvAdazaparSadaH pramodaM kamapyagadanIyameva lebhire, yathAzakti bhUyAMso bhavyA vrataniyamAdikamapi jagRhuH / dezanAnte ca kayavanAzAhaH prabhumevamapRcchat, svAmin ! mayA bhavAntare kimakAri sukRtaM yenAtra janmani mamedRzI sampadudabhavat? tadA'bravIda bhagavAn1. pAyampAyaM pItvA piitvaa| // 36 // Page #89 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 37 // zreSThin ! sarvametatsupAtradAnasyaiva prabhAvamavehi / purAjanmani zAligrAmanagare kasyacidAbhIrasya putra AsIH, pitaryuparate tava mAtA raGkatAmupagatA, ekadA kutracitparvadivase sarveSAmokasi kSIrapAko jajJe, tvamapi mAtaraM pAyasaM yayAciSe / yadyapi nirdhanatvAtkrimapi karttuM na zazAka tathApi putravAtsalyAllokAnAM pArzvavarttinAM sadanAttatsAmagrI payaH zarkarAdikAmAnIya sampacya sthAlyAM pariveSya tvanmAtA kutrApi kasyApi hetoragamat / tatrAvasare kazcinmuni gacaryaM tatrAgatya dharmalAbhaM dattavAn / tamAlokya mahatA harSeNa tasmai tatkSIrapAkaM pracuraM pradattavAn payaso bAhulyAd drutaM tadadhikaM tatpAtre papAta tadapi tava manasi manAgapi khedo nA'bhUt, pratyuta mahAn harSa eva jajJe / dharmalAbhaM pradAya tasmin samAyAtA mAtA, tatpAtraM lihantaM putramavalokya manasyazocat are ! mama putrasya kiyatI kSudhA''sIt, yadetasavamanAt / tadanu stokenaiva kAlena svAyuSaH kSaye mRtvA bhave'smin dhanadattazreSThinaH putro'bhUH / sa tvaM kayavanA purAkRtasupAtradAnamAhAtmyAdihA'parimitAM zriyamalabdhAH / itthaM bhagavata AsyAdAtmanaH pUrvabhavavRttAntamAkarNya saJjAtavairAgyaparipUrNatamaH kRtAJjaliH kayavannA bhagavantamityAkhyat bhagavan ! ahamidAnIM saMsAramasAraM mahAghoraphaladAtAraM jAnAmi, ata etasmAdyathA'haM sukhena tareyaM tathA kRpAmAnIya tUrNaM vidhehi / prabhurapi yogyaM matvA zrIkapayantrAcaritram / // 37 // Page #90 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriikyvtraacritrm| // 38 // saMsArakAntAravicchedavidhAnadakSA'bhirUpAM dIkSAM dAtumurarIcakre / tataH pramodabhAgasau prabhumabhivandya gRhamAgatya putrebhyaH sarva samarpya preyasIsamIpamAgatya jagAda-preyasyaH ! asmin saMsAre mahAneva klezo dRzyate, ato'haM sakaladuHkhakSAyikAM zivasukhadAyikAM dIkSAM lAtumanA asmi, tadAtA cire; svAmin ! vayamapi tAmeva kAmayAmahe / itthaM dIkSAM jighRkSuH saptapreyasIyuktaH sakaladInAnAthebhyo bhUri dAnaM dadatkayavannA mahotsavena vIraprabhupArzve dIkSAM llau| niraticAraM saMyama paripAlya vividhaM duSkaraM tapaH samAcaran prabhuNA saha viharan dhyAnAnalena citakarmakASThaM bhasmasAdvidhAya kayavannAkhyo mahAmuniH kaivlyjnyaanmaap| tataH shivsukhmnvbhuuditi| aho !! IdRzA'dbhutaprabhAvazAlisupAtradAnaM sarveSAM zlAghyaM namasyamiti sarvareva sukhalipsubhirbhavyaistadavazyaM saharSa vidheyameveti shm| 198"bANASTanandadharaNImitavikramA'bde, zukle dvitIyanabhasi prtiptsurejye| khyAtaJcaritramanaghaM paripUrNametaccakre yatIndravijayaH kRtinAM sukhaay||1|| // 38 // Page #91 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjena kathAsaMgrahaH // 1 // **** // arham // zrI zaMkhezvara pArzvanAthAya nama : / // zrI prema-bhuvanabhAnu-padma- hemacaMdra sadgurubhyo namaH // (zrIzubhazIla gaNiviracitaM) // atha zrIyakamunicaritraM // balena kAryamANo'pi / tapaHkarma pumAn sphuTaM // labhate svargasaukhyAni / drutaM zrIyakavat sphuTaM // 1 // pATaliputrAbhidhe nagare aneka - jineMdramaMdirasuMdare navamo naMdAkhyo bhUpo rAjyaM karoti sma / tasya kalpakavaMzAvataMsaH zakaDAlanAmA mahAmAtyo'bhUt / tasya maMtriNazca lakSmIvatyabhidhAnA palyAsIt / tau dvAvapi ca daMpatI jinadharme sthiracittAvAstAM / yataH - kule janmAparogatvaM / saubhAgyaM saukhyamadbhutaM // lakSmIrAyuryazovidyA / hRdyA rAmAsturaMgamAH // 1 // mAtaMgA janalakSaizca / paricaryAyutaM tathA / cakrizakrezvaratvaM ca / dharmAdeva hi dehinAM // 2 // kramAttayoH puSpadaMtatulyau sthUlabhadrazrIyakAbhidhau sutau **** ******* / zrIyakamuni caritraM / // 1 // Page #92 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 2 // **** babhUvatuH. yakSA 1, yakSadattA 2, bhUtA 3, bhUtadattA 4, seNA 5, veNA 6, reNA 7, bhidhAH sapta putryazca tayorbabhUvuH, tAH sarvA api mahAprajJAvatya Asan. tAsu prathamAyA ekavArazrutaM kimapi zAstraM smRtipathe samAyAti, dvitIyAyAzca dvivAraM, evaM krameNa saptamyAH saptavArazrutaM zAstraM smRtipathe samAyAti yataHvidyA nAma narasya rUpamadhikaM pracchannaguptaM dhanaM / vidyA bhogakarI yazaH sukhakarI vidyA gurUNAM guruH // vidyA baMdhujano videzagamane vidyA paraM daivataM / vidyA rAjasu pUjyate na hi dhanaM vidyAvihInaH pazuH // 1 // tatra nagare kozA'bhidhAnA ekA vArAMganAbhUt, sA ca svakIyAtIvarUpazriyA surAMganAmapi jigAya / tasyAM vezyAyAmAsaktaH zakaDAlamaMtribRhatsutaH sthUlabhadrastadIyagRhe eva dvAdazavarSANi tasthau / tadA''saktena ca tena bahu dhanaM vyayIkRtaM. yataH - kSatrANAM hayazastrabaMdiSu bhaved dravyavyayaH prAyazo / bhUmadhye kRpaNAtmanAM vyasaninAM strIdyUtacauryodyamaiH / zRMgAre paNayoSitAM ca vaNijAM pApe kRSau kSetriNAM / pApAnAM madhumAMsayoH sukRtinAM dharmopakArotsave // 1 // tato vizeSato bhUpateH zrIyako vizvAsabhAjanamajani, ato rAjJA sa eva nijAMgarakSAkaro vyadhIyata / itastasminneva nagare zIghrakavitvapratibhAyuto vararucinAmA vidvAn brAhmaNo vasati sma / so'harnizaM dhanaprAptivAJchayA aSTottarazatanavyakAvyAni racayitvA naMdabhUpAya prAbhRtIkurute, paraM jainadharmaparAGmukhaM taM vipraM mithyAtvinaM matvA zakaDAlo maMtrI naMdabhUpateragre tatkAvyaprazaMsAM na ka ******** // zrIyakamuni caritraM / // 2 // Page #93 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH 11311 *** * tataH sa bhUpo'pi tasmai kavivarAya dvijanmane kimapi na datte / evaM kimapi pAritoSikamalabhamAnaH sa dvijo viSAdaM prAptavAn, athaikadA maMtriNA tasya mithyAdRSTerviprasya saMsargaparihArAya mahIpataye proktaM, svAmin ! yAni kAvyAni sa dvijo'tra bhavadagre nityaM jalpati, tAni parakavikRtAni jIrNAnyeva, na tu tatkRtAni navinAni / yatastAni kAvyAni tu madIyaputryo'pi jAnanti / rAjJoktaM tadA tadviSaye pratItiH kriyate. maMtriNA'pi tat pratipadyaikadA saptA'pi tA nijakanyA rAjasabhAmadhye yavanikAMtaritAH sthApitAH, tatkanyAvRttAntamajAnan sa kaMvirAjo vararucirapi prAtarnRpasabhAyAM samAgatya svakRtanavinasuMdarASTAdhikazatakAvyAni bhUpAya zrAvayAmAsa / tadaikavArazravaNasmRtizaktiyutayA prathamakanyayA tAni sarvANyapi kAvyAnyaskhalitAni tatra sabhAyAM zrAvitAni tato dvitIyayA, tatastRtIyayA, tatazcaturthyA, evaM yAvatsaptamyApi kanyayA tAnyeva kAvyAni zrAvitAni tatazcamatkRto rAjA jagau bho maMtrin ! tavaitAH putryaH sAkSAt bhAratya evAvatIrNAH ityuktvA rAjA tasya vararuce rAjadvArapravezanirodhamakarot / atha sa dvijo'STottarazatakAvyaiH pratyahaM prAtagaMgAM stuvan tato dInArANAmaSTottarazataM labhate iti prasiddhiH sarvatra loke prasasAra evaMvidhaM tanmAhAtmyaM dRSTvA lokAstaM stuvanti, yathA'sau dvijo bhAgyavAn prajJAvAMzca vartate, nUnaM pUrvabhave'nena jJAnAmArAdhitaM yataH -jJAnavAn ** *** / zrIyakamuni caritraM / // 3 // Page #94 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 4 // jJAnadAnena / nirbhayo'bhayadAnataH // annadAnAtsukhI nityaM / nirvyAdhirbheSajADavet / // 1 // athaivaMvidhAM tadIyAM prasiddhiM kUTAmavadhArya caturacakravartI maMtrIzakaDAlastena dvijena rAtrI gaMgAyAM guptIkRtAM dInAragranviM niyuktanijagUDapuruSairAninAya / atha prAtaryAvattatrijagraMthigrahaNecchayA sa vararucirdvijastatrA''gatya gaMgAM stauti, tAvatsa rAjA'pi maMtriyutastadIyamAyAM vilokayituM tatra samAgataH-maMtriyutaM rAjanaM samAgataM vilokya sa zaThadvijo'pi mahatA svareNa gaMgAM stuvan jalamadhye svaguptIkRtadInAragranthiyaMtraM pAdena cAlayAmAsa, paraMsa tAM dInAragraMthiM nAptavAn / tadA zakaDAlaH prAha-bho dvijottama! adya kiM bhavadIpsitaM gaMgA na prayacchati ? tadA vilakSIbhUto dvijo'vadat, na jJAyate yadadya gaMgA kimartha nArpayati, agre tu sA mama mArgitaM dadau, adya na dadAti, nUnaM mamAbhAgyamadhunA samAyAtaM / yataH-abhAgye'bhyudite puMsAM / dAridyameti lIlayA // bhAgyodaye tu gIrvANA / bhavanti vazagAH sphuTaM // 1 // tato maMtriNA sA dInAragraMthirAnAyya rAjJo darzitA, kathitaM ca dvijasya kUTamAyAsvarUpaM, samarpitA ca tasmai dvijAya tadIyA sA dInAragraMthiH, tato lajjAvanamramastakaH sa dvijo lokairdhikkRtaH. atha sa dvijo maMtriNi vairaM vahan chalaM vilokayati sma / athAnyadotpannakUTabuddhiH sa dvijo maMtrigRhe zrIyakasya vivAhasAmagrI jAyamAnAM vijJAyaivaMvidhAmekAM gAthAMpAThazAlAbAlakAn caNakAdikhAdyapadArthavilobhya pAThayAmAsa. yathA-naMdarAya // 4 // Page #95 -------------------------------------------------------------------------- ________________ *zrIyakamuni caritraM / kathAsaMgrahaH // 5 // navi jANai / jaM sagaDAla kareya // naMdarAya mArI kriiH| sorIyo rAja Thaveya // 1 // evaM nagaramadhye . pratirathyAyAM mahatA svareNa jalpatAM bAlAnAM vacAMsi zrutvA rAjA dadhyau, nUnameSAM bAlAnAM vacAMsyanyathA na saMbhavanti, yataH-amoghA vAsare vidyudamoghaM nizi garjitaM // nArIbAlavaco'mogha-mamoghaM devadarzanaM // 1 // iti bAlavacaHsatyatAM vijJAya maMtrigRhe ca siMhAsanacchatracAmarAdisAmagrI niSpAdyamAnAM ca zrutvA naMdarAjA zakaDAlasacivAya cukopa, sakuTuMbaM va maMtriNaM hetuM cintayAmAsa. kuto'pi rAjJastamabhiprAya vijJAya maMtriNaikadivasAMte mRtyukArakaM viSaM bhakSitaM / tataH kRtaparyantArAdhano maMtrI zrIyakamAhUya prAha, he vatsa ! naMdarAjA'smatkuTuMbopari ruSTo'sti, tena sa sakuTuMbaM mAM mArayitumabhilaSati / mayA ca viSaM bhakSitamasti, tena saMdhyAyAM nUnaM me maraNaM bhaviSyati / atastvayA rAjasabhAyAM nRpasamakSaM khaDgena madIyamastakaM chedyaM, yathA kuTuMbarakSaNaM syaat| tannizamya hRdaye'tyaMta duHkhIbhUtenA'pi zrIyakeNa piturAgrahato nijakuTuMbarakSArtha tatpratipannaM / atha zakaDAlo'pi yAvadrAjAnaM nantuM rAjasabhAyAM prAptastAvadrAjA tataH parAGmukho babhUva. itaH khaDgapANiH zrIyako'pi tadaivAgre samAgatyAvadat, yaH ko'pi rAjJo drohakArI bhaviSyati tasya mastakamanenaivAsinA chetsyAmi, ityuktvA tena drutameva nijapituH zakaDAlasya ziraH kamalanAlavat khaDgena bhUmau nipAtitaM, tadaiva rAjA sanmukhIbhUyAvadat, bho zrIyaka ! tvayA mudhaiva // 5 // Page #96 -------------------------------------------------------------------------- ________________ / zrIyakamuni zrIjaina kathAsaMgrahaH nijapitA kavaM saMhAritaH ? tadaiva labdhAvasareNa zrIyakeNa sarvamapi vararuceviprasya svarUpaM rAjJo'gre niveditaM / tannizamya kopA'tureNa rAjJA sa vararucirvipraH svadezAnniSkAsitaH, tataH zakaDAlamaMtriNaH zarIrasyAgnisaMskArakaraNAnaMtaraM rAjA zrIyakaM samAhUya proktavAn, bho zrIyaka ! tvaM nUnaM prazasyo madIyasevakaziromaNirasi, yAdRzaH zAstre sevako varNyate, tAdRza eva tvaM mayA parIkSito'si. yata:yuddhakAle'grago yaH syAt / sadA pRSThAnugaH pure|| prabhodvArAzrito hye| sa bhvedraajvllbhH||1|| tatheti prabruvan proktaH / kRtyAkRtyaM vickssnnH||kroti nirvikalpaM yH| sa bhvedraajvllbhH||2||bhRtyairvirhito raajaa| lokaanugrhkaaribhiH|| mayUkhairiva dIptAMzu-stejasvyapi na shobhte|||3||ato bho zrIyaka! tvaM maMtrimudrAmaMgIkuru, tadA zrIyako bhaNati, he svAmin ! mama jyAyAn sahodaraH sthUlabhadranAmA'sti, saca kozAvezyAgRhe nivasati, atastaM samAhUya tasmai maMtrimudrAM yacchata, tat zrutvA rAjA dadhyau, aho ! IdRzo nirlobhI puruSo mayA ko'pi na dRSTaH. yataH-dRzyante lobhino lokAH / prAyo bahutarA bhuvi / / lobhAdabdhau videze vaa| gacchanti bahavo jnaaH||1|| daMtairucchalitaM dhiyA taralitaM pANyahiNA kNpitN| dRgbhyAM kuDmalitaM balena galitaM rUpazriyA proSitaM / / prAptAyAM yamabhUpateriha jarAvAlyAmayaM srvto| lobhaH kevalameka eva subhaTo hatyattane nRtyti||2||athaivN zrIyakoktaM nizamya rAjA sthUlabhadramAkArayituM. un Page #97 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH 2 zrIyakamuni critr| svasevakaM kozAgaNikAgRhe preSayAmAsa / vezyAgRhe gataH sa nRpasevako'pi candrazAlAyAM devAMganAtulyarUpalAvaNyopetayA tayA yuvatyA paNyastriyA saha sAripAzakhelanaparaM taM sthUlabhadraM praNamya vijJapayAmAsa, bho sthUlabhadra ! naMdarAjA tvAM maMtrimudrAMgIkaraNAya samAyati / ityuktvA tena sakalamapi zakaDAlamaMtrimaraNasvarUpaM tasmai niveditaM. evaM nijajanakamaraNaM vijJAya kSaNaM vajrA''hata iva sthUlabhadro vicArazUnyo babhUva, nayanAbhyAmazrupAtapurassaraM tAMbUlAdi parityajya dutameva punaH pazcAdAgamanaM ca pratizrutya kozAgRhAniHsRtya sthUlabhadro bhUpopAMte gatvA taM praNanAma / tadA rAjJA kathitaM, bho sthUlabhadra ! adhunA tvameva tvadIyajanakamaMtrimudrAM gRhANa / sthUlabhadreNa proktaM-svAmin ! tadartha kicidvimRzya bhavadbhyo vijJapayiSyAmi / ityuktvA sthUlabhadro rAjasabhAyA vinirgatya nikaTasthA'zokavATikAyAM pravizyeti nijahadi dathyau-jAnAmyamAtyamudreyaM / piturmaarnnvairinnii|| tattyAgAdadhunAtrAhaM / pazyAmyasyA viDaMbanAM ||1||ho zaucasakhe vivekabhagavan vairaagybhuumiidhv| tvaM mAtaH karuNe kSame bhagavati brIDAsakhi zrUyatAM // yUyaM tAvadanukramAgatatayA sarvANi baMdhUnyapi / tyaktvA mAmiha yauvanetigahane kva preSitAni dhruvaM // 2 // ihAnubhUyate dau-ramyakSaM ca nirIkSyate // rAjA na mitratAM yAti / yAti cetpralayastadA // 3 // nAdAsye nRpatermudrAM / prAnte paribhavapradAM // jineMdrasya grahISyAmi / mahodayanibandhanAM // 4 // sthAnaM ihAnubhUyAta bhAgatatayA sarvANi vAyabhUmIyavAlAtatyAgAdadhunA lloll Page #98 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH / zrIyakamuni critr| // 8 // vividhabuddhInAM / rukho maunirmlimsaiH|| ebhiH kacairataH sarvA-nuccakhAna sa tAn krudhaa||5|| rAgAdhikaH / purA vastrA-NyanurUpANi yo dadhau / virAgANi tadA tAni / saMjagrAha virAgavAn // 6 // rajAMsyapanayaM ninye / yaH svayaM vysnodye| pratIkArakRte teSAM / rajoharaNamAttavAn // 7 // itthamAlocyopAttavrataH sa sthUlabhadro nRpopAnte gatvA dharmalAbhAziSaM ddau| evaM taM muniveSadhAriNaM dRSTvA manasi camatkRto bhUpo'vadat, bho sthUlabhadra ! tvayA kimidaM kRtaM ? sthUlabhadreNoktaM, rAjan ! mayA AlocanaM kRtaM, A samantAllocitaM, kezotpATanena mayA locaH kRtaH, yato bhavadIyA maMtrimudrA mayA hRdi mahAkaSTavidhAyini nizcitA. yataHhaste mudrA mukhe mudrA / mudrA syAtpAdayordvayoH / tataH pazcAd gRhe mudraa| vyApAraH paJcamudrikaH / // 1 // athaivaM tyaktagaNikAdisAMsArikasukhaM taM vijJAya rAjA taM prazaMsati sma, yathA-dhanyastvaM sahasA tyaktvA gaNikAdisukhaM drutaM / prApta: sNymsaamraajy-mnntsukhdaaykN||1|| yataH-dhanyAste vratadAnatatparadhiyo nityaM jineMdrArcakA / dharmabhyAnanirastakalmaSaviSAzcaityAlayoddhArakAH // sadibAnyapi kArayanti nipuNAsteSAM pratiSThA punaH / sacchAstrazravaNaikakarmakuzalA ye zrAvakAH syuH kSitau / // 1 // tataH sa sthUlabhadro vAcaMyamo nRpataye dharmAziSaM dattvA tato niHsRtya vane jagAma, tatra ca zrIsaMbhUtivijayagurupAdAnte vidhivatpravrajyAM jagrAha tato rAjA tasya zrIyakasyaiva mahAmAtyamudrAmarpayAmAsa / evamatha sa zrIyako'pi Page #99 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina / zrIyakamuni critrN| kathAsaMgrahaH // 9 // nityaM trisandhyaM jinabimbArcanapara ubhayakAlaM pratikramaNAdinityadharmakAryANi kurvan rAjavyApAramakarot / krameNa sa saptakSetryAM dhanaM vapan jineMdraprAsAdazataM, dharmazAlAzatatrayaM ca kArayAmAsa. yataHjiNabhavaNabiMbaputthaya-saMghasarUvesu sattakhittesu / / vaviyaM dhaNaM vi jaayi| sivaphaladaM aho aNaMtaguNaM // 1 // kramAcca sa zrIyako'pi kSitipapArzvata: svaputrAya maMtripadaM dApayitvA saMsArAsAratAM bhAvayan gurupArzve diikssaaNjgraah| athaikadA tadbhaginyA pUrva gRhItadIkSayA mahAsatyA yakSayA paySaNAparvaNi samAyAte nijabaMdhave tasmai zrIyakAya proktaM, bho mahAbhAga ! adya vArSikaM mahAparva jainadharmAnugAnAM vartate, ato'tra parvaNi yatkimapi vratapuNyaM kriyate, tasyAnantaguNaM zubhaphalaM jAyate, yataH-egaggacittA jinnsaasnnNmi| pabhAvaNApUaparAyaNA je // pavvovavAsaM khalu je kuNaMti / bhavaNNAvaM te lahuM saMtaraMti ||1||sNvcchre cAummAsIesu / aTThAhiyAsu ya tihAsu // savvAyareNa lggi| jiNavarapUAtavAiguNesu // 2 // ato bho mahAbhAga ! tvamapyatra parvaNi kimapi vrataM kuru, ityAdi pratibodhya tayA prathamaM sa zrIyako muninamaskArasahitaM pratyAkhyAnaM kAritaH, tataH pauruSI tataH sArdhapauruSI, tataH purimA, tata ekAzanAdi, tAvadyAvatsandhyAyAMsa yakSayopavAsaM kAritaH tataH sa zrIyakaH sAdhurnizAyAmakasmAt paJcatvaM prAptaH tataH pazcAttApaM kurvatI yakSA'tIvaduHkhitA tasya zrIyakamunergatijJAnArtha saMghasahitA kAyotsarga cakAra / tataH ************* // 9 // Page #100 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina / zrIyakamuni caritra kathAsaMgrahaH // 10 // prasannayA zAsanadevyA sA yakSA sAdhvI mahAvidehakSetre zrIsImaMdharasvAmipAveM muktA / tadA pramuditayA tayA yakSayA svacittasaMzayasvarUpaM bhagavate pRSTaM / tadA bhagavatA proktaM, bho mahAsati ! sa zrIyako muniH svAyuSaH kSayAdeva mRto'sti, na punastapasA, atastvayA zoko na kartavyaH, yato na kenA'pi svAyuSo vRddhiH kriyate. yata:-no vidyA na ca bheSajaM na ca pitA no bAndhavA no sutAH / nAbhISTA kuladevatA na jananI snehAnubandhAnvitA // nArtho no svajano na vA parijanaH zArIrikaM no balaM / no zaktAstruTitaM surAsuravarAH saMdhAtumAyurbhuvaM // 1 // tatastayA yakSayA pRSTaM, he bhagavan ! sa me bhrAtAmuniH kasyAM gatau samutpanna: ? bhagavatA proktaM, sa samAdhimupagato muniH zubhabhAvanAM bhAvayan mRtvA prathame saudharme devaloke bhAsuradyutiyutaH suro jAto'sti, tapaHprabhAvAca sa krameNa muktiM yaasyti| tato muditamAnasA sA sAdhvI yAvattatazcalati, tAvadbhagavatA cUlikAcatuSTayaM vyAkhyAtaM, tayA ca nijasmaraNazaktyA tadakhilaM svahRdaye dhAritaM / tataH zAsanadevyA sA samutpATya punaH pATalIputranagare zrIsaGghamadhye muktA / tataH sA zrIgurUNAM samIpe saGghasamakSaM zrIyakamya mahAmuneH sugatiprAptyAdikaM sakalaM svarUpaM nivedayAmAsa, taccUlikAcatuSTayaM cApi gurubhyaH samarpitaM / zrIgurubhirapitatazcUlikAdvayaM zrIdazavaikAlikasUtre prakSiptaM, aparaM ca cUlikAdvayamAcArAMgasUtraprAnte prakSiptaM. tataH sA yakSA sAdhvI svayaM vizeSatastapaH karmaNi // 10 // Page #101 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'zrIyakamuni critrN| kathAsaMgrahaH prvRttaa| zrIgurubhirapi sabhAyAmevaMvidha upadezo datto, yathAaSTamyAditithiSu tapaH kurvANAH zubhabhAvaparA janAH svargasukhAnyanubhUya prAnte muktisukhabhAjo bhavanti, yatastapa eva nikAcitakarmaNAmapicchedakamucyate, yataH-yad dUraM yada durArAdhyaM / yacca dUre vyvsthitN| tatsarva tapasA sAbhyaM / tapo hiduratikramaM // 1 // porisI cauttha chtthe| kAuM kammaM khavaMti jaM munninno|| taM no naarijiivaa| vAsasayasahassalohi ||shaa ityupadezaM nizamya sA yakSA sAvyapi vizeSatastapastaptvA kramAtsvarga gtaa| evaM sa zubhabhAvaparAyaNaH zrIyakamuniH svalpenApi tapasA zubhagatibhAga jAtaH, iti vicArya bhavyaiH sattapasi Adaro vidheyH| // iti zrIyakamunicaritraM samAptaM // zrIrastu / // 11 // // 11 // Page #102 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aftiter kathAsaMgrahaH // 12 // ******* *** ***** *** zrIyakamuni erfer // 12 // Page #103 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 1 // Mi Mi Mi Mi Mi // arham // zrI zaMkhezvara pArzvanAthAya nama : / // zrI prema bhuvanabhAnu-padma- hemacaMdra sadgurubhyo namaH // // zrIviSNukumAramunicaritraM // ( karttA zrIzubhazIlagaNI) prabhAvanAM jinAdhIza- mate kurvan jano'nizaM // viSNukumAravanmukti-saukhyamApnoti helayA // 1 // asminneva jambUdvIpe bhArate kSetre zrImunisuvratasvAmini tIrthaMkare vijayamAne gajapurAbhidhe nagare IkSvAkuvaMzAvataMsaH padmottarAbhidho rAjA rAjyaM karoti sma / sa ca jainadharmadhurandharo nityaM prAyo dharmadhyAnena nijasamayaM nirgamayati / tasya rAjJo jvAlAdevyabhidhA rAjJI babhUva / tasyA rAjJyAH kukSitaH zubhasvapnasUcitaH. prathamo viSNukumArAbhidhaH putro'bhUt tatastasyAH punaH kiyatkAlAnantaraM caturdazamahAsvapnasUcito dvitIyaH putro'bhUt / rAjJA ca mahotsavapurassaraM tasya mahApadma ityabhidhAnaM kRtaM / tataH krameNa bAlyabhAvamullaMghya SECURE zrIviSNukumAra municaritraM // // 1 // Page #104 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 2 // yauvanazriyaM prAptau / viMzatidhanurdehamAnI tau triMzadvarSasahasrapramANavayaskau jAtau / tadA pitrA sa mahApadmakumAro mahotsavapurassaraM yauvarAjye'bhiSiktaH / itazcAvantyAM nagaryA zrIdharmAkhyo rAjA rAjyaM karoti sma, sa ca mithyAtvAbhiniviSTaH sadA jainadharmadveSaM cakAra / tasya namucinAmA sacivo'pi mithyAtvAbhibhUto vizeSato jainadharmanindako'bhUt / itazca zrImunisuvratasvAminaH ziSyAH zrIsuvratAbhidhAnA AcAryA nijaparivArayutA viharantastatrAvantyAM nagaryAM samavasRtAH, tadA hRSTAH paurajanAstAn vandituM / teSAM vadanasudhAkarasya ca dharmopadezAmRtaM pAtuM tatsamIpe samAyAtAH / evaM teSAM vandanArthamudyAne gacchataH / paurAnnirIkSya prakaTiterSyAgniH sa namucisacivo vivAde tajjayArthaM kRtapratijJo bahirudyAne samAyAtaH, madoddhato'sau yathAtathA jalpan sabhAsamakSaM teSAmAcAryANAmekena kSullakaziSyeNa tatpakSaM khaNDayatA niruttarIkRtaH, evaM parAbhUto lokaizca vihasyamAno'sau viDgIbhUto'dhikaM dveSaM vahan nijasthAne samAyayau / tataH sa kathaJcittaddinamullaMghya rAtrau tasya kSullakasya vadhArthaM svayamekAkI khaDgapANirudyAne thayau / paraM zAsanadevyA sa udyAnadvArAgre eva tathaiva staMmbhitaH / atha prabhAte taM tathaiva khaDgapANiM tatra stabhitaM sthitaM vilokya militA lokA, munivadhArthamevAgataM taM manyamAnA bhRzaM nirbhartsayAmAsuH tato'sau khinnastAM zAsanadeva munigaNaM ca miSTavacanaiH kSamayAmAsa jagAda ca bho devi ! ataH paramahamevaMvidhamaparAdhaM na zrIviSNukumAra municaritraM // // 2 // Page #105 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH 11311 kariSye / tataH paurAbhyarthanayA zAsanadevyA ca sa jIvanmuktaH, artha lokanindayA lajjito'sau tato - niHsRtya manasi kSullakamunikRtasvIyaparAbhavaM smaran krameNa hastinAgapure samAyAtaH, tatra ca sa mahApadmayuvarAjasya militaH / krameNa sa nijavacanacAturyeNa taM bhRzaM prINayAmAsa / tadvacanakalAvazIbhUto mahApadma yuvarAjastaM nijAmAtyapadavImadAt / atha sAmaMtasiMhAkhyaH pallipatistasmin mahApadmayuvarAje vairaM vahan bahuvelaM tadIyadezaM bhunakti sma / rAjJA ca tasya vadhArthaM vA jIvadgrahaNArthaM bahava upAyAH kRtAH paraM sarve'pi niSphalA jAtA:, durdAntaM hantuM grahItuM vA ko'pi samartho nA'bhUt / athaikadA tena duSTena sAmaMtasiMhena tasya mahApadyanRpasyaikaM grAmaM bhaGktvA bahavo vyApAriNo luNTitAH, nRpA''rakSakAzca hatAH / tato'tIvakruddho mahApadmayuvarAjaH sabhAyAmAgatyovAca bho subhaTAH ! yaH ko'pi subhaTa enaM duSTaM sAmaMtasiMhaM mArayiSyati vA jIvaMtaM gRhItvA'tra mamAgre samAneSyati tamahaM vAJchitaM dAsyAmi, tat zrutvA sarveSu subhaTeSu maunIbhUteSu namuciH sAhasaM vidhAya jagAd, he svAmin! bhavatAM prasAdAdahameva svayaM nUnaM tasya nigrahaM vidhAsye / tat zrutvA yuvarAjenAbhinandito'sau zastradhArisubhaTazatayutaH svayaM sannAhaM paridhAyAzvA''rUDhastatazcacAla / pracchannaM tatpallIM prApto'sau nizAyAM gRhasuptameva taM parito veSTayAmAsa, nidrAdhInameva ca taM khaDgena jaghAna / tatastadIyamastakayutaH sa pazcAdvalitvA yuvarAjAgre samAgatya tanmastakaM zrIviSNukumAra municaritraM // // 3 // Page #106 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIviSNukumAra municaritraM // RENDINDONESIDEBEDEMIMasala darzayAmAsa. tadA so'pi taM durdAntaM nijavairiNaM hataM vilokyAtIvasaMtuSTo namuciM prati prAha, mo namuce ! ahaM tavopari bhRzaM saMtuSTo'smi, atastvaM vAMchitaM baraM mArgayasva, tat zrutvA namucirAha, svAmin ! adhunemaM varaM bhavataH koze sthApayatu, kasmiMzcidavasare'haM mArgayiSyAmi. tadA yuvarAjenA'pi mudA tadIyavacanaM pratipannaM / athaikadA tasya mahApaganRpasya jananyA jvAlAdevyA yAtrArtha jinarathaH kAritaH, tadaiva tatsapalyA lakSmIdevyA rAjyApi yAtrArtha brahmarathaH kAritaH, atha jvAlAdevyA proktaM; madIyo jinaratho'gre caliSyati / lakSmIdevyA ca kathitaM madIya evaM brahmaratho'gre caliSyati. evaM tayorjAyamAnaM parasparaM vivAda nirNatumakSamaH padmottaro rAjA tayordvayorapi rathayoryAtrAM niSedhayAmAsa. evaM rAjJA kRtaM nijamAturapamAnaM vijJAya mahApano yuvarAjo namuciyuto dezAMtare yayau. tataH sa digvijayaM vidhAya kiyatA kAlena nRpeNA''hUto nijanagare samAyAtaH / atha sa padyottaro nRpastaM mahApacaM rAjye'bhiSicya svayaM viSNukumAreNa saha zrImunisuvrataprabhupArve saMyamamagIcakre / tato rAjyopaviSTaH sa mahApayo nRpo mahatADambareNa mahotsavapUrvakaM jinarathayAtrAkaraNAdinA nijamAturmanorathaM pUrayAmAsa / itastasyA''yudhazAlAyAM cakraratnaM samutpannaM, tadanusRto'sau caturvidhasainyayuta: SaTkhaMDaM bhArataM sAdhayAmAsa / dvAdazavarSANi yAvacca tasya cakritvAbhiSeko babhUva / itazca dustapaM tapastapatastasya viSNukumArasya HEREHENDINENENERNENENDARDNE // 4 // Page #107 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIviSNukumAra municaritraM // // 5 // wwsandalwadajavAjavAjavAjavAjavAja [EBONDOREANISTERPETECTECENDANDANERNE mahAmunestapaH prabhAvAdanekA labdhayaH samutpannAH / atha te zrIsuvratAcAryA bhuvi viharanto bhavyajanAMzca pratibodhayanto'nyeAstatra hastinApure samAgatya varSAsu caturmAsI sthitaaH| itasteSAM tatra varSAvAsaM nizamya sa duSTo namuci: sacivaH pUrvajAtaM nijaparAbhavaM saMsmRtya nijavairayAtanAtha labdhAvasaraH kapaTena yojitAJjalimahApadyaM cakriNaM vijJapayAmAsa, svAmin ! sAmpratamahaM yajJArambhaM kartu vAJchAmi, ato madIyasthApitapUrvavarAnusAreNa saptadinAni yAvanmahyaM rAjyaM dehi, rAjApi pUrva svayamarpitaM varaM saMsmRtya saptadinAni yAvattasmai nijarAjyaM samarpayAmAsa / svayaM ca dharmaghyAnalIno nijA''vAse eva tsthau| atha tena mAyinA namucinA mahatADambareNa yajJArambho vihitaH, taddarzanArtha sarve'pi paurA namuceH pArzva samIyuH, anye sarvadarzanA''cAryA api namuciM stutyAdibhirvardhApayAmAsuH, paraM suvratAcAryAstaM mithyAtvinaM vijJAya tatra na samAyAtAH / tadA kruddhena tena namucinA teSAmupAzraye sametya tebhyo munibhyaH proktaM, bho pAkhaMDinaH ! yuSmAsu kenApi sAdhunA madIyarAjye na stheyaM / gurubhiruktaM bho namuce ! adhunA varSAkAlaprArambho jAtaH, ato vayaM jainamunayo vihAraM kartumakSamAH, evamukto'pi sa duSTaH kathaJcanApi svadurAgrahAnna viramate sm| atha zvaH prabhAte yadyahaM yuSmanmadhyAtkamapyatra drakSyAmi tarhi nUnaM taM mArayiSyAmItyuktvA sa nijasthAne gataH / evaM dharmasaGkaTe patito guruH sarvAnapi sAdhUna melayitvA prAha, bho munayaH ! ayaM namucirmahAduSTo NDEPENDENDENDANDANDERDANDRDENDANDEY alwalawwalwaalwamaljabAbA Page #108 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vAjavala zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIviSNukumAra municritrN|| // 6 // DEDEDEDORDEBEDDEDAPP bobodnobodovaudsarasas vidyate, sAmprataM cAsmAbhiH kiM vidheyaM ? kiM ko'pyasya duSTasya namuce: zikSAM dAtuM samarthaH sAdhurvidyate ? tat zrutvA sAdhavaH procuH, bhagavan ! viSNukumAro muniH SaSTivarSasahasrANi yAvattIvra tapaH kurvANo'sti, tattapaHprabhAvAcca tasya bhUrilabdhayaH samutpannAH santi, sa cAsya mahApadyacakriNo jyAyAn bhrAtA vidyate, sa evainaM namuciM sAmtvayituM, vA zikSAM dAtuM samartho'sti / paraM sAmprataM sa meruparvate kAyotsargadhyAnastho vidyate / tat zrutvA gururAha, kiM ko'pi sAdhustaM mahAmuni tato'tra samAnetuM samartho'sti ? tadaikena sAdhunA proktaM, bhagavan ! ahaM tatra meruzikhare gantu samartho'smi, paraM tataH pshcaadtraagntumsmrtho'smi| tat zrutvA'zvastairgurubhistaM sAdhuMDaprati proktaM, bho mahAbhAga! tvaM tatra meruzikhare gatvA sarvamapyenaM vRttAntaM madIyasaMdezapUrvakaM tasmai nivedaya, sa eka ca mahAsamarthoM vAcaMyamezo nijalabdhizaktyA tvAmapi sukhenAtrAneSyiti / evaM gurvAdezaM labdhvA sa munirnijavidyAbalena kSaNata eva meruzikhare saMprAptaH. tatra ca taM viSNukumAramuni natvA savistaraM gurusaMdezaM zrAvayAmAsa, punaH kathitaM ca bhavatAmAgamanaM vinA tatra sarveSAmapi sAdhUnAmakAle eva hananaM bhaviSyati / tat zrutvA saGyApAyanivAraNArtha sa viSNukumAravAcaMyamastena sAdhunA sahitastatkSaNaM hastinAgapure gurUNAmupAzraye samAgamat / atha vandanapUrvakaM guroH puraH samupavizya kRtAJjalirviSNukumAro munirAha, bhagavan ! Adezo dIyatAM, gurubhiruktaM ja // 6 // Mala Page #109 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIviSNukumAra municaritraM // // 7 // NDEDNDRENDARDARDARPRERPREERPRE SECRENEARBANDANERNEENDENERNERBANDARD , vatsa! asau namuciH zikSayitavyaH, ityuktvA gurubhirapi sakalo vRttAntastasmai niveditaH / tat zrutvA viSNukumAro muninRpasabhAyAM gataH, taM samAgataM dRSTvA namuciM vinA sarve'pi sabhAjanA: samutthitAstasya / vandanaM vyadhuH / tato'sau munirnamuciM prAha, bho namuce ! tvamadhunA prajApAlako nRpo'si, nRpeNa ca prajAnAM .. vizeSataca tyaktasaMsArANAM sAdhUnAM rakSaNaM vidheyaM / kiMcAdhunA varSAkAlo vidyate, tato dharmadhyAnaparA: sAdhavo'nyatra gantumazaktAH santi, tena teSAM nivAsArtha tvaM sthAnaM dehi, tat zrutvAdhikAramadonmattena / tena dveSiNA namucinA proktaM, yuSmadvacasAhaM tripadImAtrameva sthAnaM teSAM nivAsArtha yacchAmi, tato'dhikaM naiva dAsyAmi / tat zrutvA viSNukumAramuninA dhyAtaM, asau duSTo vinA zikSA naiva mNsyte| iti vicArya krodhAmmAtacetasA tena muninA tatraiva nijalabdhibalena lakSayojanapramANaM nijazarIraM vikurvitaM, evaM tadIyaM virATasvarUpaM vilokya AstAM tatpurajanAH jagannivAsinaH sarve'pi manuSyA bhayabhItAH kampamAnAGgA jAtAH / evaM virATasvarUpo'yaM viSNukumAramunirnijamekaM pAdaM pUrvasamudre dvitIyaM ca pAdaM pazcimasamudre muktvA namuciM prAha, bho namuce ! atha tRtIyaM pAdamahaM kutra muJcAmi ? ityuktvA pRrvI kampayitvA sa muninijaM tRtIyaM pAdaM tasya namucereva mUrmi tathA mumoca, yathA'sau pAtAlaM praviSTo bhUtvA narakAtithirbabhUva, tadAditazca virATasvarUpaviSNunA hato baliH pAtAlaM praviSTa iti janapravAdo'bhUt / athaivaM tasya Swadadaasasdadadadadadadada EEEEEEEEEEEEEE // 7 // Page #110 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina zrIviSNukumAra municaritraM // kathAsaMga // 8 // mahAmunerbhayaGkaraM virATasvarUpaM nirIkSya devaloke indrAdInAM devAnAM hRdayeSvapi mahAn kSobho babhUva / tadA saudharmendro nijAvadhijJAnena vijJAya tasya muneH krodhopazamanArtha menakAyapsarogaNaM samAdideza, sarvA apyapsarasastatra hastinAgapure sametya zAntarasAvirbhAvasamartha nAnAvidhaM nATakaM tasya muneH krodhazAntyartha kartu lagnAH / evaM kathaJcit krameNa taM munIzaM zAntakrodhaM vidhAyopsara sa: natvA devalokaM gatAH, upazAntakrodhaH sa viSNukumAramunIzo'pi gurupArve samAgatyAlocanAM vyadhAt / zrutAkhilavRttAnto mahApadyacatryapi munInAM samIpe sametya nijAparAdhaM kSamayAmAsa, lokaizca patitAni svakIyagRhANi punaH sajjIkRtAni dhavalitAni ca / tataH prabhRtiM ca lokA dIpAlikAyAM gomayabalirUpaM kurvanti, nijagRhANi ca cUrNAdinA dhvlynti| viSNukumAramunerupadezena mahApadmazcakrayapi sakalAmapi mahIM jinamaMdiraimaMDitAM vidhAya sthAne sthAne cAnekadAnazAlA nirmAya saptasu kSetreSu bahudravyavyayaM karoti sma / anekadevaiH sevyamAnacaraNAraviMdaH sa viSNukumAramunirapi mahItale viharannanekabhavyajIvAn vibodhayAmAsa / krameNa ca samprAptakevalajJAno'sau mahAmunirmuktipurI yayau / uktaM ca-muneH prazAntAdapi kopavahni-rutpadyate krUraparAbhavena // zItAdyathA candanato'tighRSTA-dbhAnUpalAdvahnirivAMzuyogAt // 1 // viSNormaharSetripadIsamasyA / jagattrI yA yugapajjagAhe // paraH zatAH santu pare kavIndrAH / sampUryate // 8 // Page #111 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 9 // Basas sarvavidApi kiM sA // 2 // udicyAmuditA seyaM / navA viSNupadatrayI // prazyannapi hi yAM prANemucirmumuce'cirAt // 6 // zrIviSNurjiSNurasau / kareNa kulizAGki tena janitabhayaH // dharmadhvaMsinamasuraM yaH saMhRtavAnnamucimacirAt // 4 // iti zrIviSNukumAramunicaritraM samAptaM // zrIrastu // Zhang Tie viSNukumAra municaritraM // // 9 // Page #112 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 10 // TECEPENEDE Bei Pu zrIviSNukumAra municaritraM // // 10 // Page #113 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 1 // // arham // zrI zaMkhezvara pArzvanAthAya namaH / // zrI prema-bhuvanabhAnu-padma- hemacaMdra - sadgurubhyo namaH // jJAnasAgarasUriviracitA ratnacUDakathA svastizrIsaukhyasraSTAraM sAraM saMsArapAradam / dAnadharmma pravakSyAmi natvA zrIjJAtanandanam // 1 // zIlAdidhArako hyekastaratIha bhavodadhim // dAnAd dAtA grahItA ca dAnadharmmastato'dhikaH // 2 // dAnena vipado dUre saMpadaH syuH pade pade / paro'pi mitratAM yAti viSamaM samatAM tathA / / 3 / / kIrttirmahattvamAnando dAnAd bhavati nizcitam / / ratnacUDakumArasyeveha vazyaM jagat tathA / / 4 / / tathAhiastyatra bharatakSetre madhyakhaNDavibhUSaNam / samudratIragA khyAtA purI tAmalinI varA // 5 // uttuGgA vibudhAdhArA bahudhA vasudhojjvalAH / prAsAdA yatra vidyante satAmiva manorathAH // 6 // kamalAmodasArANi suvRttakalitAni ca / yasyAM harmyANi bhAntyuccaiH sakSIrANi sarAMsi ca // 7 // rAjate vipaNizreNi: ratnacUDakathA // 1 // Page #114 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 2 // kalpavallIva yatra ca / sumanojanaH sarvArthasAdhakaH sAdhusaMstutaH // 8 11 SaSTikoSThaka saMyukto'kSaraprakRtibhAsuraH / yatnazAlI deva iva vapro yatra surakSakaH / / 9 / tatrAstya jitasenAkhyo nRpatiH sArthakAhvayaH / lakSmIyuktaH prajArakSAkaro viSNurivAvanau / / 10 / raNe zUro nate somo vakra vakre budho budhe / vANyAM vAcaspatiH kAvye kavirmando'kriyAsu yaH / / 11 / / tathApyenaminaM kespi rAjAnamapare jaguH / budhaM pare kaviM cAnye na tu grahamayaM budhAH / / 12 / / rAjaprasAdasaMpannaH kamalodaya bhAsuraH / lakSmIyukto jinAsakto gambhIraH potasaMyutaH // 13 // maNimuktAphalAkIrNa Aste tasyAzca vizrutaH / madhye ratnAkaraH zreSThI bahirapyaparaH sa ca // 14 // vividhAnyasya ratnAni gehe santi tathApyasau / ratnatraya gurorlabdhAM hRdayAd naiva muJcati / / 15 / / sarasvatIti tasyAsti priyA zIlaguNojjvalA | vicArasAracaturA dehinIva sarasvatI / / 16 / / pumarthaM sevatastasya kAmasaMjJaM tayA samam / kiyAnapi yayau kAlo dharmArthArjanapUrvakam / / 17 / / athAnyadA sAndhyavidhiM vidhAya vidhivadvarA / svapnAntaH sukhazayyAyAM ratnarAziM dadarza sA / / 18 / / tataH sA jAgratI tasthau dharmmakarmmaparAyaNA / dRSTvA svapnaM zubhaM yasmAd na svapyaM phalamicchatA / 19 / / prage sA kathayAmAsa patye taM so'pi tadvacaH / zrutvovAcAvayoH kiJcid bhadre ! bhadraM bhaviSyati // 20 // vizeSajJAnabodhArthaM svapnazAstravidaM prati / upaDhaukya phalAdyuccaiH svapnazAstraM sa ratnacUDakathA // 2 // Page #115 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 3 // gyAlaya caracarAcarararararacapacapala pRSTavAn / / 21 // sa bUce navadhA svapnaH zreSThin ! bhavati tdythaa| cintotpanno vikArottho'nubhUtazca svbhaavjH|| 22 // zruto dRSTastathA dharmakarmajaH pApajo'pi ca / devatAdyupadezoddharitthaM jJeyaH samAsataH // 23 // prakAraiH prathamaiH SaDbhiH svapnaH sarvo nirarthaka / uttaraistribhirutpannaH zubhAzubhaphalapradaH // 24 // nizAyAH prathame yAme varSeNa phaladaH smRtH| dvitIye cASTabhirmAsaistribhirmAsaistRtIyake // 25 // caturthe punarekena dshaahenaarunnodye| sUryodaye punaH sadyaH zubhAzubhamayo'pi hi // 26 // (yugmam) tataH paraM tu yo dRSTo mAlAsvapnastathA paraH / malamUtrAdipIDotthaH phalado naiva sa dhruvam // 27 // pUrva zubho'zubhaH pazcAdazubho vA tataH zubhaH / pAzcAtyaH phalado jJeyaH pUrvadRSTo nirarthakaH // 28 // caTanaM go-gaja-vRkSazaila-prAsAda-vAjiSu / varcaskalepo ruditaM maraNaM ca tathA zubham // 29 // svapne pazyati yaH svarNa nRpatiM dantinaM hayam / vRSa dhenuM ca tasya syAt kuTumbe vRddhiruttamA // 30 // tAmbUlaM mauktikaM zaGkha vastraM dadhi ca candanam / kundaM bakula-jAtI ca padmaM dhanavivRddhaye // 31 // prAsAdopari yo bhuGkte padmapatre sarassu vA / sindhuM tarati bAhubhyAM so'pi rAjA bhaviSyati // 32 // kanyAM chatraM phalaM pakkaM dIpamannaM mahAdhvajam / mantraM vA labhate yo hi tasya cintita siddhyH|| 33 // upAnahaM pAdukAM ca kRpANaM nirmalaM tathA / svapne pazyati yaH kazcit tasya grAmAntaraM bhavet // 34 // nAvaM caTati yaH svapne cAbhagnAyAM mAgacAyata yayayayayayayayayayayayayayayayayaya // 3 // Page #116 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 4 // samuttaret / pravAso jAyate tasya gamanaM sadhanaM punaH / / 35 / / patanti dazanA yasya vizIryante'thavA mukhe / vittakSayo dehajA ca pIDA tasya vinirdizet / / 36 / / talpa- dvArArgalA bhaGge bhAryAmaraNamAdizet / chede'Ggasya punardRSTe pitRmAtR-sutakSayaH // 37 // uSTrI mahiSIbhyAM yo'pAcyAM svaM nIyamAnakam / pazyet tasya bhaved vyAdhiH kharoSTrAbhyAM punarmRtiH // 38 // snehAbhyaGgAd bhaved rogaH zRGgiNo daMSTriNastathA / abhidravanti svatasya rAjakulAd bhayam // 39 // pItavastradharAM nArIM pItagandhavilepitAm / avagUhati yaH svapne hatyA lagati tasya vai // 40 // kRSNaraktAmbarAM nArIM kRSNaraktAnulepitAm / avagUhati yaH svapne tasya mRtyuM samAdizet // 41 // zvetavastradharAM nArI zvetamAlAdibhUSitAm / avagUhati yaH svapne tasya lakSmIH prajAyate // 42 // zvetasarpasya dazanamanyasyApi ca darzanam / jalaukA- vRzcikayozca vijayArthapradaM nRNAm // 43 // kukkurTI vaDavAM krauJca yaH pazyati zubhAzayaH / kanyotpattirbhavet tasya priyAM vA labhate pumAn / / 44 // vyAdhimAn yadi pazyecca maNDalaM sUryacandrayoH / rogazAntirbhavet tasya nIrogI zrIpatiH punaH // 45 // devatAH pitaro gAvo nRpAH salliGginaH punaH / kathayanti ca yat svapne tat tathaiva samAdizet // 46 // dadhilAbhAd dhanotpattirvRtalAbhAd jayaH punaH / ghRtAdane dhruvaM klezo dadhibhakSaNato yazaH // 47 // kSIrasurA - raktapeyI prApnoti dhnsNcym| sapUjadevadarzI ca jayavAn bhavati dhruvam // 48 // karAlaM vikaTaM ratnacUDakathA // 4 // Page #117 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 5 // gayayayayayayayagara lacaracaracaracayalayalayara muNDaM kRSNaM nagnaM ca pingglm| hasantaM pazyati svapne yastasya mRtimAdizet // 49 // AsanaM zayanaM gehaM dehaM vA jvaladagnikam / dRSTvA jAgarti tasya syAt lakSmIH sarvatra sammatA // 50 // kAsa-bhasmatakrAsthivarja sarva sitaM zubham / go-vAji-gaja-devarSivarja kRSNaM tu ninditam // 51 // ityuktvA sa yadA tUmacakre zreSThI tadA jgii| priyayA ratnarAzima dRSTastasya phalaM vada // 52 // punarUce tataH so'pi zreSThinnasya phalaM shRnnu| zAstre dvAsaptatiH sarve svapnAH santi mhaashy!||53|| teSAM madhye dvicatvAriMzat svapnA ityudIritAH / triMzat tathA mahAsvapnAH kathitAH zAstrakovidaiH // 54 // tIrthakRnmAtaro'mISu pazyantIha caturdaza / vAsudevasya saptaiva baladevasya ca trayaH // 55 // mAtaro maNDalIkasyaikataraM ca samAhitAH / eSu ratnoccayastrayodazamaH sammataH punH||56|| rAjamAtreva tvatpalyA dRSTaH shubhstvym| ato nRpasamaH putro bhavitA te na sNshyH||57|| zreSThI tadvacanaM pItvA tutoSoccaiH svacetasi / tuSTidAnaM tatastasmai dattvA'gAd gRhamAdarAt // 58 // palyai nivedayAmAsa tat sarva sa smaahitH| sA'pi tadvacanaM zrutvA citte havaM dadhautarAm // 59 // tahinAduttamaM garbha babhAra muditaashyaa| yathA yathA vardhate'sAvasyA harSastathA tathA // 60 // tRtIye mAsyabhUt tasyA dAnadharme sudaurhadaH / zreSThI taM pUrayAmAsa caJcadromAJcakacukaH // 61 // tadA sA tasya garbhasya pathyaM puSTikaraM ca yat / AhAraM ca vihAraM ca tad palAyacAyagaganagaramA parararararararararararararararararara // 5 // Page #118 -------------------------------------------------------------------------- ________________ projena kathAsaMgrahaH ralacUDakathA - // 6 // PRONya yAlayalAyarAmacaracaracaracArayA yayayana vyavAd hitakAmyayA // 62 // gateSu navamAseSu sArdhASTamadineSu ca / azleSAmUlagaNDAntavarjite sudine tdaa|| 63 // zubhalamabalopetaM sA'sUta sutamuttamam / tataH zreSThI samAkArya jyotirvidamathAvadat // 64 // putro'yaM kIddazo bhAvI ? vizArada ! nivedaya / tataH sa kathayAmAsa lagnAdeH phalamuttamam // 65 // mudA dAnaM tadA dattvA pitA svajanasAkSikam / svapnAnusArato ratnacUDa ityabhidhAM vyadhAt / / 66 // pAlyamAno'tiyatnena pitRmAtRmanorathaiH / sAkaM vRddhimupeyAnaH sa babhUvASTavArSikaH // 67 // tato'sau lekhazAlAyAM mahotsavapurassaram / kalAkalApazikSArtha pitrA muktaH zubhe dine // 68 // pUrvAdhItA iva sarvAH kalAstena vipazcitA / sAkSimAtrakRtopAdhyAyena zIghraM prazikSitAH // 69 // mAtRpitRprasAdena saMprAptasarvakAmanaH / svecchayA krIDati smAsau sarvatra mitrsNyutH||70||saahkaartyaa so'tha haTTamArge'nyadA vrajan / saubhAgyamaJjarInAmnyA vezyayA dadRze jJayA / / 71 // uttarAsaGgavastre sa dhRtvA proktastayA mRdu / ahaGkAraH ka eSo'tra ? dhanena vada kovida ! // 72 // santaH pratyuta namrAH syurdhanavRddhau na cotsukAH / phalavRddhau yathA vRkSAH payasazca payomucaH // 73 / / mahiNyA yaNijA vA hi dhruvaM saMjIryate bhuvi / lokoktiriti yA sA'pi mRSA cakre tvayA'dhunA // 74 // tathApi yaH svabAhubhyAM samupAyaM ghanaM dhanam / tyAgabhogau karotyuccairyuktaH sAhati: sa tu // 75 // janakArjitavittena yo'hakArastavAnagha ! / . vivaracalaracayaracayapata llllllllllloo // 6 // Page #119 -------------------------------------------------------------------------- ________________ za pararararacalacapacapacAra // 7 // so'dhamo'tastvayA kAryo naiva saMprati sttm!||76|| ilyuditvA gatA vezyA so'tha citte vycintyt| anayA satyamAkhyAtaM mamAho! caarumedhyaa|| 77 // ataH paraM tyAgabhogAvahaGkArastu me tdaa| madarjitaM yadA bhUri dhanaM bhAvyanyathA na hi // 78 // tato mitrAn sa papraccha lakSmIrvasati kutra bhoH!| te'vocan mitra! vANijye kamalAkamale na tu // 79 // vANijyArtha tatastasya deshaantrgtispRhaa| citte'vasadata: krIDAM muktvA'gAt sa nije gRhe // 80 // savyagraM taM samAlokya pitA provAca vatsa ! he| Adhiste mAnase kAcid vyAdhirvA'Gge pravarttate ? // 81 // uta kA'pi varA kanyA citte te vAsamAsadat ? / parAbhUto'tha mitreNa rAjaputreNa vaa'dhunaa?|| 82 // patitaM vA kimapyadya zarIrAbharaNaM tava ? / sacinta iva yena tvaM dRzyase vada putrk!||83 // ityukto'pi sa yadA maunamAlambya tasthivAn / tadA gADhAgrahaH zreSThI punaH provAca taM prati // 84 // anayA ceSTayA te'dya hRdayaM khidyate mama / ato vada yathA tasya pratIkAraM kromyhm||85|| pitRduHkhApanodArtha sa jagAda kRtaanyjliH| tAta! dezAntare gatvA mama dravyArjanaspRhA // 86 // tasya tad vacanaM zrutvA zreSThI provAca vidyte| vatsa! bhUri dhanaM gehe tena pUraya vAJchitam / / 87 // avaskanda-caura-vairi-nRpa-dhUrtasamudbhavAH / bhayA bhavanti sarve'pi videze gacchattAM nRNAm // 88 // mitra. pu.snepA, premAna yanagara rilAyayayayayayayayayayayayayaya Hall Page #120 -------------------------------------------------------------------------- ________________ lanDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 8 // gagagagagagaga gagaganA pApayanagararacayalayapayAlayaeyarala sukumArazarIrastvaM videzaH krkshstthaa| mugdhabuddhirasi tvaM ca zaThalokamayaH prH|| 89 // bhUzayyaikAzanaM brahmacarya shiitaadhupplvH| pathikasya munezcApi vishesso'dhrmdhrmjH||90|| jJAtvA duHkhamadharma ca vatsa ! vAJchAM tyajedRzIm / tato bhUyo'pyuvAcAsau pUjyA:! zRNvantu mdvnH|| 91 // gatvopAyaM yadeSyAmi videze vividhaM dhanam / tyAgabhogau kariSyAmi tadA'haM nAnyathA pita: ! // 92 // iti gADhAgrahaM tasya matvA mugdhadhiyaM ca tam / videzagamanArtha sacchikSAM tasmai dadau pitaa|| 93 // vANijyArthaM videze ca yadi gacchasi putrk!| tadA zikSA bhaNyamAnAM tvamekAntamanAH shRnnu|| 94 // prathamaM camaNakramaH - kArya vinA na gantavyamudhame satyapi kvacit / vimucyaikaM ca tAmbUlamanyad bhakSyaM na gacchatA // 15 // yugamAtradattadRSTiH punaH pazyan padaM padam / rakSaNArtha svadehasya dehinAM ca budho vrajet // 16 // kAryArtha gacchatA sthAnAd vahannADipadaH puraH / kArya itthaM kRte yasmAd jAyante'bhISTasiddhayaH // 97 // rogivRddhAndha-pUjyAnAM bAla-dhenu-kSamAbhujAm / bhArayukta-garbhiNInAM mArga dattvA budho vrajet // 18 // tyaktodvarttana-niSThayUta-snAnAmbho-rakta-viT-vizaH / jvaladani zavaM zleSma mUtraM zastramahiM tthaa|| 99 // vyantarAdezca toSArtha dhAnya-puSpa-phalAdikam / catuSpathAdinirmuktaM zrImAnullaGghayed na hi // 10 // (yugmam). rAtrI pAdapamUlaM no kuzalArthI samAzrayet / mA'saMpUrNe vrajed dUramutsave sUtake tthaa||101|| rAyagavAna cayaragaragAragarayAyayayayayayayaya // 8 // Page #121 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'zrIjaina kathAsaMgrahaH // 9 // dugdhaM pItvA taM sevyA''hatya gehastriyaM punaH / snAtvA vAntvA ca niSThIvya zrutvA duHzabdamulbaNam // 102 / / tathA'zrupAtaM nirmAya kArApya kSaurakarmma ca / manaH zakunAbhAve ca gacched grAmAntaraM na hi / / 103 // ( yugmam). parakUlAd nimnagAyAH kSIravRkSAd jalAzrayAt / anvAgacchatsvajanaM ca vinivArya tato vrajet // 104 // vAso'jJAtagRhe naiva kuryAd nidrAM ghanAM na ca / vizvAso naiva kasyApi karttavyo hitamicchatA / / 105 / / azambalo'sahAyazcaM samaM vA'nupalakSitaiH / madhyandine nizAyAM ca sudhIrmArge na tu vrajet // 106 // kAsara - gardabhoSTrANAM gavAmArohaNaM tathA / zramabhAjA'pi no kArya zrImatA zriyamicchatA / / 107 / / imAt karasahasreNa zatAGgAt paJcabhiH karaiH / ghoTakAcchRGgiNo vA'pi gantavyaM dazabhiH karaiH // 108 // na caTed vAhane jIrNe nadISveko vized na ca / sahodareNa sArdhaM ca pathi gacchet kadApi na / / 109 // mArge zramAtureNApi kRtyaM kRtyaM sucetasA / tathA ca niyamAH pAlyA bhraSTaH syAdanyathA pumAn // 110 / / athA''lokyAnAlokyaprakramaH pazyet tIrthAni dezAMzca vastUni svakaraM prage / prauDhapuMsaH zakunAMzca chAyApuruSameva ca // 111 // na pazyet kovido nityaM grahaNaM zazisUrayoH / mahAkUpe tathA nIraM kaliM sandhyAkSaNe namaH / / 112 / / kanyAyoniM pazukrIDAM nArImadbhutarupiNIm / nagnAM tathA rataM naivAkheTakaM ca vilokayet // 113 // jala-taila-zastra mUtra- rudhireSu kadAcana / nekSeta vadanaM vidvAn itthamAyuH kSayo ratnacUDakathA // 9 // Page #122 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina - kathAsaMgrahaH ratnacUDakathA // 10 // yayayayanarAcArAyalA bAragaragAragaragaragArabarAbaracaya gataH // 114 // atha vizeSopadezakramaH- pratisaMvatsaraM vatsa! nijadravyAnusArataH / pUjyAH svaguravo jJAtivRddhAH sAdharmikAstathA // 115 // prativarSa vidheyA ca tIrthayAtrA vivekinA / tathA cAlocanA grAhyA sadgurUNAM samIpataH // 116 // (yugmam). bAlarAjyaM ca yatrAsti strIrAjyaM yatra vA bhavet / dvairAjyaM mUrkharAjyaM ca tatra stheyaM tvayA na ca // 117 // rAjA yatra ca saumyaH syAt tathA vyApAriNo'pi ca / vyavahAraparo lokastatra stheyaM tvayA punaH // 118 // ce zreSThI punarvatsa ! dattA zikSA'tra yA myaa| sarvasAdhAraNA sA'to vizeSAt tava kathyate // 119 // sapAdalakSA dvIpA bhoH ! sphuTA aprkttaastthaa| santi madhye samudrasya prakaTeSu tathA punH||120|| citrakUTAbhidho dvIpo vidyate dhUrtalokabhUH / tatrAnItipuraM nAma puramasti suvistRtam // 121 // anyAyAkhyo nRpastatra hyAmAtyastvavicArakaH / ArakSakaH sarvagrAhyanAmA'zAntiH purohitaH // 122 / / gRhItabhakSakaH zreSThI tatputro mUlanAzakaH / akkAca yamaghaNTeti raNaghaNTeti ttsutaa||123 // itthaM yathArthanAmAnaH santi tatra nRpAdayaH / caurA dyUtakRto dhUrtA anye'pi bahavo janAH / / 124 / / ajJAtatatsvarUpo yastatra yAti kadAcana / sarvasvaM tasya gRhanti tatratyA vividhA janAH // 125 // atastatra na gantavyaM gatvA'nyatra ca satvaram / lAbhaM lAtvA sametavyaM vatsa! svacchamate ! tvyaa||126 ||omityuktvaa tataH koTisvarNamUlyasuvastubhiH / bhRtvA pravahaNaM prauDhaMgamanAyotsuko'jani lllllll llllll // 10 // Page #123 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnacuDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 11 // lagAyarAlaya yayayayayayayayayayayayayayayayana // 127 // sumuhUrte tato jyotirvidA datte samaGgalaH / zubhacandrabalopete sa cacAla janairvRtaH // 128 // sAmbhaH kumbhAdarza-dadhi-puSpa-vardhApanAni c| mRttikA-ghRta-vastrANi dhvaja-mIna-phalAni ca // 129 // rAjAzva-vRSa-dhenuzca suhRd-vINA-madhUni ca / etAni vrajatastasya sammukhAni prajajJire // 130 // vinAyaka-kharoSTrANAM durgA'zvatara-vAjinAm / zivA-vRSa-sArasAnAM vAme zabdo'bhavat tadA // 131 // avadad dakSiNe pAyeM vRddhavinAyakastathA / agre hastI punaH pRSThe gRdhrastasya mahAtmanaH // 132 // kRSNasAraH sArameyaH kAkaca madhurasvaraH / abhUvan dakSiNAt pArthAt tasya vAmagatA amii||133 // viSamA hariNo durgA nakulAzcApa-khaJjanAH / vAmabhAgAd gatAstasya dakSiNaM bhAgamuttamam // 134 // evaM zakunasaMprAptisaharSa savitA sa tu / adUraM tamanuvrajya kSIradrorgehamAgamat // 135 // uktaM ca-pitaraM sadguruM mitraM sutaM ziSyaM ca bAndhavam / yasyecchecchIghramAvRttiM na taMdUramanuvrajet // 136 / / sapaJcazabdaM sacchatraM sapatAkaM scaamrm| pota': potaM samAruhya sa cacAla tataH purAt // 137 // pRSThavAyuvazAcchrIghraM gacchatA vAhanena saH / kiyadbhirdivasaH prApa dvIpaM kiJcana vAridheH // 138 // tamavApya janAH sarve jaharSuryAnapAtragAH / karNadhArastato ninye tatra vAhanamAdarAt // 139 // jale bohitthamAsthApyottIrNavAn sukumArarAT / taTe 1bAla ityarthaH / cacararararararararararararararararara racaracaracaracarayacarayalaracAra // 1 // Page #124 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH gAjaralacUDakathA // 12 // cacacacacacacacacacaca. bayalayaratyayayayayayayayayayA vAsomayAvAsAn kArayitvA ca tasthivAn // 140 // samIpasthaM naraM kaJcid dRSTvA sa pRSTavAn sudhIH / ko'yaM dvIpaH puraM kiM ca rAjA kotra nigadyatAm ? // 141 // tata bUce naraH so'pizRNu sundara ! smprti| dvIpo'yaM citrakUTAkhyaH puraM cAnItisaMjJakam // 142 // anyAyAkhyamtathA rAjA vidyate vishvvishrutH| zrutvA tasyoditaM vAkyaM citte dathyau kumaarkH||143|| pitrA yatra niSiddho'haM tatraivAgAM vidhervazAt / tathA'pi pracuro lAbho bhavitA me na sNshyH||144|| yatazcalanavelAyAM cittotsAhaH punarvarAH / zakunAH pavanazcAnukUlaH sarva zubhaM ttH|| 145 / / itthaM citte vicintyAsau yAvat tasthau vicAravAn / catvAro vaNijastAvadAyayuH puramadhyataH // 146 // tato gauravitAstenAsanamAnAdinA bhRzam / jajalpurmadhurAlApaipUMrtadhInidhayo'tha tam // 147 // kutaH sthAnAt kumArendra! tvamAgAH kaH pitA tava ? / kiMnAmA'si vadAsmAkamutkaNThA vidyate yataH // 148 // tvayi dRSTe tathA snehazcitte no'cintito'jani / tadatra kAraNaM kiJcidasti svastiniketanam // 149 / / kumAro'pi tata: sarva mitreNAkathayat sphuTam / yato nAmApi no grAhyaM svayaM svasya vivekinaa||150|| uktaM ca-Atmanazca gurozcaiva bhAryAyAH kRpaNasya ca / kSIyate vittamAyuzca mUlanAmAnukIrtanAt // 151 // te'vocan sakalaM vRttaM zrutvA tasya mahAtmanaH / yuktamAsId hRdi sneho'smAkaM tvaM svajano'si yat // 152 // paraM tvaM laghurUpo'si nopalakSayasIha nH| rAyacayanarAzaya RellayalagAyala // 12 // . Page #125 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjena kathAsaMgrahaH // 13 // tathApi tat kRtaM sAdhu yat tvamatrAgato budha ! // 153 // uttiSThatAM kumArendra ! gamyate svagRhe yataH / tvAdRzAH svajanA bhAgyairlabhyante pUrvarnirmitaiH // 154 // itthaM vizvAsya tainato vRddhasadyani teSu saH / snAna - bhojana mAnAdyairgauravaM gamitastathA / / 155 / / bhojanAnantaraM te taM procurbhUrttadhurandharAH / kumAra ! sukumAraM te zarIraM dRzyate bahu / / 156 / / kaThoradehasaMsAdhyo vyavasAyo nigadyate / yato bhavenna velAyAM bhojanaM zayanaM tathA / / 157 / / vyavasAyaM kurvataste ced dehe'paTutA bhavet / zreSThiratnAkarasyAho ! dadya vai kiM tadottaram ? / / 158 / / ataH pote'sti yat kiJcit tat sarvaM naH samarpaya / yAnaM pUrNAMkariSyAmastaveSTairvastubhirvayam // 159 // ityukte so'vadat sarvaM gRhyatAM yAnapAtragam / catvAro'pi tatastasya sarvasvaM jagRhurmudA / / 160 / / grahaNAnantaraM sarve yayuH svaM svaM niketanam / saujanyaM jJAyate naiva teSAM kutra gataM tadA ? / / 161 / / kumAro'nyadine'cAlInmilanArthaM mahIpateH / pAdukAkRt tadA kazcid - DhaukayAmAsa pAdukAm / / 162 / / kumArastaM prati proce vada mUlyaM kimatra bho ! / so'vadat tava harSAya * mayaiSA prAbhRtIkRtA / / 163 // taM jagAda kumAro'pi ceditthaM tvAmahaM tadA / vidhAsyAmi suhRSTaM bhoH ! ityuktvA'gamadagrataH // 164 / / yAvadeSa vrajatyagre kiyatyapi hi tAvatA / ekAkSaH kitavo dhUrttaH kazcidUce ca taM prati / / 165 / / kumAra ! zRNu vRttAntaM yadA''gAt prAg pitA tava / tadA mayA sahasraM tu dInArANAM ca ratnacUDakathA // 13 // Page #126 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 14 // hAritam / / 166 / / uccATitastadA'haM taidyUtakAraiH kaTUktibhiH / militvA paritaH saMsthaiH kAkairdhUka ivAhani / / 167 / / tadA'yaM tvatpituH pArzve gatvA dhanamayAcata / so'pyuvAca grahaNakaM dattvA''datsva dhanaM dhanam / / 168 / / tato mayA punaH proktaM geha-svarNa gavAdikam / dyUtavyasanataH sarva gataM me kiM dadAmi te ? / / 169 / / zreSThyUce tarhi gaccha tvaM na dAsye tava kiJcana / tadA tADayituM lagnA mAM ca dyUtakarAH punaH / 170 / / tato mayA vimRSTaM hi mArayiSyanti mAmamI / ataH svAGgaM kimapyasya dattvA gRhNAmyahaM dhanam / 171 // caraNAbhyAM ca hastAbhyAM vinA na syAt kthnycn| ato mayA cakSurekaM muktaM grahaNake tadA / / 172 // atra yAvat sthitaH zreSThI tAvannAsId dhanaM mama / lAtvA netraM gatastena pitA te nagaraM nijam / / 173 / / gRhItvA me'dhunA dravyaM netramarpaya satvaram / yato'nena vinA bhAti na mukhaM mAmakaM kila / / 174 / / ityuktaM tasya sa zrutvA cintayAmAsa cetasi / anenAzrutapUrvaM me gaditaM kiM karomyataH ? / / 175 / athavA cintayA kiM me yad bhAvyaM tad bhaviSyati / paramupasthitaM dravyaM kiM tyajAmi mudhA'dhunA / / 176 / saMpradhArya manasyevaM gRhItvA taddhanaM ca tam / pratyuvAca sametavyaM mamottAre tvayA prage / / 177 / / tataH sthAnAt samAyAntaM kumAraM vIkSya cApare / catvAro vaNijo dhUrttA vAdamevaM pracakrire / / 178 / / teSAmeko'vadannIraM samudrasya hi mIyate / gaGgAyA vAlukA vA'pi na striyazcaritaM punaH / / 179 / / dvitIyaH ratnacUDakathA // 14 // Page #127 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnacUDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 15 // yAvayAcagAnA tll lllllll llnu smAha bho mitra ! no vAcyaM punarIdRzam / yathA strIcaritaM proktamanyanmAnadvayaM tathA // 180 // tRtIyaH procivAn kiM bho ! vadasItthamanargalam / subhASitAni no vetsi pUrvasUrikRtAni vA // 181 // yata uktam-sukha-duHkha-jaya-parAjaya-jIvita-maraNAni ye vijAnanti / muhyanti te'pi nUnaM tattvavidazceSTite striinnaam||182|| prAptuM pAramapArasya pArAvArasya paaryte| strINAM prakRtivakrANAM duzcaritrasya no punH|| 183 // ato'nyadvayamAnasya pAragAH ke'pi bhuutle| santi santo buddhimanto naiva strIcaritasya tu // 184 // caturthena tataH proktaM dhImAnayamupAgataH / sphoTayiSyati sandehaM vAdaM mA kuruSvoddhatam // 185 // atha trayo'pi sambhUya bhUyo'jalpan cturthkm| dhImAnayaM tadA mAnamasmaduktaM karoti cet // 186 / / turyo'vocad vadadhvaM bhoH ! yasya mAnasya vo ruciH / tat kariSyatyasau buddhyA buddheH kiM nAma duSkaram ? // 187 // te'jalpana dUrasaMsthAyA gaGgAyAH kimu kathyate ? / samIpasthasamudrasya mAnametena kAraya // 188 // ratnacUDastu turyeNa tathA protsaahitstdaa| samudranIrapramiti yathA'GgIkRtavAnayam // 189 // ekIbhUya tataH sarve jagadustaM pratIdRzam / yadi mAnaM karoSi tvaM tadA'smatkamalA tava // 190 / / no cet tadA vayaM sarvA grahISyAmastava zriyam / ityuktvA vidadhe tatra sAkSiNastaiH zaThAzayaiH // 191 / / ratnacUDastato dadhyau pitrA me yAdRzAH purA / ihatyAH kathitA lokAstAdRzA eva kevalam // 192 // ita uttArake yAmi carararararararararararararara ragaragAyariyapararayAgarAgara // 15 // Page #128 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnasA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 16 // lagAyA gayA galata rayaracaracaracaracaracaracaracaracaracaracA nRpo'pyatredRzo'sti vai| so'pi cet saGkaTe pAtA bhavitrI kA gatistadA ? // 193 // itthaM vimRzya sa sthAnaM jagAma saralAzayaH / tathA ca cintayAmAsa saGkaTAnmokSamAtmanaH // 194 // athaiSAM hanta ! dhUrtAnAmatidhUrtadhiyA jayaH / davasyeha pratidevo yato deyaH iti zrutiH // 195 // atidhUrtadhiyAM sthAnaM vicintya gaNikAgRham / jagAma raNaghaNTAyA vezyAyAH sa niketanam // 196 // kitavArpitadInArasahasaM samamArpayat / tasyAstatastayA cakre tasya gauravamuccakaiH // 197 // kelikautUhalonmuktaM taM vIkSya gaNikA jgau| kiM sacinta iva svAmin ! dRzyase vada kAraNam // 198 // yAthAtathyaM nivedyAsAvuttaraM samapRcchata / sA'pi dAnavazIbhUtA tasya tathyaM nyavedayat // 199 // zRNu sundara ! yaH kazcid daivAd vaideziko naraH / ihAyAti dhanaM tasya gRhantyete sunizcitam // 200 // gRhItasya dhanasyaikaM bhAgaM lAti mahIpatiH / sacivastu dvitIyAMzaM zreSThI tRtIyakaM punH||201|| ArakSakazcaturthAzaM purodhAH paJcamaM tthaa| SaSThaM bhAgaM ca manmAtA yataH sA srvbuddhidaa||202|| ataH strIveSamAdatsva yathA''vAbhyAM prgmyte| tatra sthitastvaM manmAtuH zroSyase sarvamuttaram // 203 // tathAkRte'munA sA taM gRhItvA'gAt prasUgRham / dRSTvA taM yamaghaNToce keyaM bAlA sute ! vada ? // 204 // raNaghaNTA'vadanmAtaH ! zrIdattazreSThinandanI / rUpavatyabhidhAneyaM vayasyA mama vidyte||205|| eSaikavAraM milati nAdya me militA dine / tadarthamAgatAM rayayayayayayayayayayayayayayayaya // 16 // Page #129 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH / / 17 / / lAtvA sametA'haM tvadantike // 206 // atrAntare samAyAtAzcatvAraste vaNigbruvAH / mAyAM kRtvA jagRhe yai ratnacUDakrayANakam // 207 // varAsanopaviSTAste gaditA yamaghaNTayA / sAMyAtriko'tra bhoH ! kazcidAgataH zrUyate'dhunA // 208 // omityUcustataH sarve punaH sA nijagAda tAn / bhavatAM samabhUllAbho bhavitA vA nivedyatAm / / 209 / / AsIdityavocaMste kayA rItyA'tha sA jagau / tataste kathayAmAsuH sarvaM mAyAviceSTitam // 210 // tacchrutvA sA'vadaddhAnirbhavatAM bhavitA nanu / kathamityUcire tAM te sA'vadannii nocyate / / 299 / / uktaM ca- divA nirIkSya vaktavyaM rAtrau naiva ca naiva ca / saJcaranti mahAdhUrttA vaTe vararuciryathA // 212 // tathApyatyAgrahaparAn vIkSya sA'vadadaktikA / yadiSTavastubhiryAnapUraNaM tena vaH kSayaH // 213 / / te'vocan kUTavastUni santi gehe bahUni naH / tairyAnaM pUrayiSyAmo yairasau kathayiSyati // 214 // athoce dhImatI sA tAn yadyasau mazakAsthibhiH / yAnaM kArayitA pUrNaM tadA kiM bhoH ! kariSyatha / / 215 / / te'jalpannIddazI buddhiH kathaM tasya bhaviSyati ? / yato'sau bAlako buddhirvRddhAnAM hi bhaved bhuvi // 216 // uktaM ca- yadekaH sthaviro vetti na tat taruNakoTayaH / yo nRpaM lattayA hanti vRddhavAkyAt sa pUjyate / / 217 / / akkA jagAda bhUyo'pi naikAnto vidyate hyayam / bAlako'pi sudhIH kazcid rohako'bhUd yathA purA / / 218 // ko rohaka iti pRSTe sA jagAda vacasvinI / avantInagarIpArzve | ratnacUDakathA // 17 // Page #130 -------------------------------------------------------------------------- ________________ (laDaka zrIjaina kathAsaMgrahaH // 18 // CEbayapacapacapacapacaracayapacaracayapacaya grAmo'sti naTasaMjJakaH // 219 // kuzIlavanaTastatra tasya premavatI priyA / tayoH suto rohakAkhyo buddhivRddhisamanvitaH / / 220 // sa bAlabhAvataH krIDAM karoti vividhAM sadA / bhojanAvasare mAtA taM pratItthaM prajalpati // 221 // vatsAgacchAdhunA gehe'nyathA dAsye na bhojanam / tathApyutsUramAyAti sA dadAti ca bhojanam // 222 / / kiyatyapi gate kAle mAtA tasya divaM gtaa| tato'nyAM rukmiNInAmnI kanyAM sa pariNItavAn // 223 / / krIDAM kurvantamatha taM vIkSya sA'pi tathA'vadat / mAtRvacanavizvastaH pUrvavat sa samAgataH / / 224 // upamAtA tadA sA'pi dvAraM dattvA gatA bahiH / velAtikramatastasya bhojanaM na prayacchati / / 225 // itthaM kadApi na prApa kalyavarta sa bAlakaH / vaikAlikaM kadAcina tenAsau durbalo'bhavat / / 226 / / taM tathAvidhamAlokya pitA provAca vatsa! he| svamAtuH smarasi tvaM kiM durbalo yena dRzyase? // 227 // sa bUce satyabhASiNyAM satyAM mAtari tAta ! me| kathaM kUTapravAdinyA mAtuH smaraNamiSyate ? // 228 // kuzIlavastataH proce kathaM sA kUTabhASiNI? / kasmAdiyaM satyabhASAbhASiNIti prajalpatAm / / 229 / / rohako'pyavadat tAta ! pazcAd dAsye na bhojanam / ityuktvA'pi prayacchantI tena sA kUTabhASiNI // 230 // yadaiSA bhASate pazcAnna dAsye tava bhojanam / tadA naiva dadAtyeSA teneyaM satyabhASiNI // 231 // tacchrutvA bhojanaM sArdhamAtmanA kArayatyasau / tadA na cakre sA tasya snAna- . Jlagabhagavayagyalaya racayaragararararararararararacaya // 18 // Page #131 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 19 // mAnAdi gauravam / / 232 / / tasyAstato'pamAnArthamanyadA pituragrataH / utsUrasaGgatasyAsau nizAyAM procivAnidam // 233 // pumAnayaM gRhAd yAti yUyaM pazyata pazyata / ityuktaM tasya sa zrutvA'janyarAgaH priyAM prati / / 234 / / arAgakAraNaM taM sA jJAtvA cAha sma rohakam / mAnaM dApaya vatsa ! tvaM tvatpituH pArzvato mama / / 235 / / so'bhANIt te tadA mAnaM dApayAmi yadA mama / zuzrUSAM tvaM karoSyuccairanyathA na kaMdApyaham // 236 // sA'bravId bhojanaM vArAn trIn tathA snAnamekadrA / dine dAsyAmi te nityaM devasya zapatho mama // 237 // mAnadAnAya tasyAH sa ekadA pitaraM prati / chAyAM nirdizya cAvAdIt pazyAmuM naramAgatam / / 238 / / tacchrutvA sa naTo dadhyau yAdRzo'yaM pumAn kila / purA'pi tAdRzo bhAvyato nIrAgaH kathaM striyAm ? / / 239 // sAnurAgastato jajJe rukmiNyAM sa kuzIlavaH / karoti rohake bhaktiM sA'pi buddhivazIkRtA // 240 // anyadA rohakaH pitrA samamujjayinIM purIm / draSTuM jagAma tAtenAnuziSTaH sa tato girA / / 241 / / nagaya vatsa! me velA lagiSyati ghanA tataH / stheyaM siprAnadImadhye valamAnena ca tvayA // 242 // omityuktvA suvizAlAM vizAlAM vIkSya sa kramAt / gatvA siprAM sthitastatra pitRpratIkSaNecchayA / / 243 // bAlakrIDAvazAt so'pi likhitvA sakalAM purIm / yAvat tasthau nRpastAvat tatrAgAdari kezarI // 244 // nRpamabhyarNagaM vIkSya sa prAha kSobhavarjitaH / anAthAmiva kiM nAtha ratnacUDakathA // 19 // Page #132 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ca ratnacUDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 20 // ricaracararararararararararararararararara mayayayayayayayayayayayaya ! bhinatsi tvaM purIM mama // 245 // udAttaM tadvacaH zrutvA yAvadagresa pazyati / tAvad reNumayI ramyAM dadarza nagarI nijAm // 246 // sArthaka vacanaM zrutvA vijJAnaM ca tathA'dbhutam / dRSTvA rAjA camaccakre dhImAn yad baalko'pysau|| 247 / / nRpaH svasevakAn prAha ko'yaM kasya sutstthaa| te'vocan rohakAbhikhyaH kuzIlavanaTAtmajaH // 248 // tato rAjA'nyamArgeNa gatvA rantvA bahiH punaH / hRSTo jagAma svapurI svagrAmaM bAlako'pi ca // 249 // navanavatyuttarA''khyamantrituryazatI purA / vidyate punarekaM sa mahAmantriNamIhate // 250 // tasya buddhiparIkSArtha nRpo bhRtyena kenacit / akathayannaTagrAmajanAnevaM vizAradaH // 251 // asmadvAsAya vistIrNa ekdrvymystthaa| uttuGgaH stambhahInazca prAsAdaH kAryatAmiha // 252 // AdezaM durghaTaM matvA grAmINA ekato'milan / tathA vimarzayAmAsuH paraM buddhirna jAyate // 253 // tadA rohaka Agatya jagAda janakaM prti| utthIyatAM bhojanAya tAtotsUraM prajAyate // 254 // naTaH prAhAzanaM vatsa ! tava smarati no mama / kSudrAdezo yato rAjJA datto'si grAmavAsinAm / / 255 // rohako'pyavadat tAta! ka Adezo mhiibhujaa| datto ? yenAkhilo lokaH sacinta iva dRzyate // 256 // Adeze kathite so'vak pUrva bhojyaM prakurvatAm / pazcAdupAyaM vo vakSye tataste bhojanaM vyadhuH // 257 // bhojanAnantaraM rAjapuruSaM prati so'vadat / zileyaM vidyate dIrghA tathoccA parvate'tra bhoH ! // 258 // yalayavanaya // 20 // Page #133 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 21 // bhUbhRnniveditAvAso bhaviSyatyanayA khalu / paraM dhanAdikaM sarvaM rAjJA deyaM vinirmitau // 259 // rAjJe taduktamAcakhyAvAgatya nRpapUruSaH / punAM rAjJA'nyadA praiSi meSo rohakasannidhau // 260 // kathApitaM ca meSo'yaM poSyaH pratidinaM tvayA / na punaH sthUladeho'yaM kAryaH kAryavidA sadA / / 261 // sa puSyati bhRzaM meSaM darzayatyekadA vRkam / tathA tasya tato jajJe na sthUlAvayavaH sa ca / / 262 / / taM vRttAntamatha jJAtvA kukuTaH prahito'nyadA / niveditaM tathaiko'yaM yodhanIyastvayA'nagha ! / / 263 / / sammukhaM darzitAdarze svadehapratibimbanAt / sa yodhitazciraM tena buddheH kiM duSkaraM bhavet ? / / 264 // anyadA preSayAmAsa tilAnAM zakaTAn tathA / jJApayAmAsa yantre'mUn tailaM niSpIDya no'rpyatAm // 265 // adhomukhena mAnena paraM grAhyAstilA ime / tenaiva sammukhenAho ! tailaM deyaM punastvayA || 266 / / AdarzapRSThabhAgena tilAn lAtvA sa rohakaH / tasyaivoparibhAgena tailaM stokaM dadau tadA / / 267 / / punarvRddhagajo rAjJA prahito'paTudehakaH / bhANitaM cAsya maraNaM yadA bhavati me tadA / / 268 / / na kathyamakathayitvA na stheyaM punarAdarAt / tato mRte gaje rAjA vijJaptastena dhImatA / / 269 / / tRNaM nAtti gajaH svAmin ! nIraM pibati naiva na / karotyucchvAsaniHzvAsau rAjoce tarhi kiM mRtaH ? // 270 // sa tvAha nigadatvetad devo naiva vadAmyaham / ityuktvA sa gato gehaM punA rAjJA paredyavi / / 271 // tenAkArayadastokAM vRttiM savAlukAmayIm / so'pi 1 ratnacUDakathA // 21 // Page #134 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ratnacUDakathA // 22 // riyaracArAyacacacarararararararararasa tAMdurghaTAM matvA'kathayanRpati prati // 272 // purAtanyAH khaNDamekaM tasyAH saMpreSyatAmiha / yathA tadanumAnena navyA sA kriyate janaiH // 273 // AkhyApayanRpo'nyedyunareNa taM pratIdRzam / yadatra na purImadhye miSTapAnIyakUpakaH // 274 // ihastho'taH ko'pi kUpaH praheyo miSTanIrayuk / vimRzya so'pi taM proce grAmINA: kUpakA ime / / 275 // AnIyamAnA nagarauM bhayAt pazcAd vlntymii| ataH ko'pi nAgarikaH kUpaH prAk preSyatAmiha // 276 // tenehatyaM yathA baddhvA nayAmi nagarI prti| tacchrutvA nRpatirdadhyau satyaM dhImAnayaM khalu // 277 // anyadA''kArayAmAsa nRpatistaM svasannidhau / vyavasthayA'nayA sadyaH prsprviruddhyaa|| 278 // samalAGgena nAgamyaM snAnaM kArya na ca tvyaa| yAnaM vinA tathA naiva pAdacAreNa kahiMcit // 279 // nApathA na ca mArgeNa na rAtrau na dine tathA / na kRSNe na site pakSe na cchAyAyAM na caatpe|| 280 // riktahastena nAgamyaM na sopAyanapANinA / so'to vimRzya candanodvartanAnmalavarjitaH // 281 // 'huDumAruhya pAdAbhyAM spRzan bhuvastalaM tthaa| sitapakSasya prtipdine'dssttsudhaakreN|| 282 // sandhyAyAM mArgamadhyena caaliniidhRtshiirsskH| mRttikAyuktapANizca so'gAnRpatisannidhau / / 283 / / agrasthA mRttikAM dRSTvA rAjA'vocat kimatra bhoH / sa prAha yasyAH patayo bhavantaH sopaDhaukitAH / / 284 / / tato 1 gheTu nagalAcavatAta garapayaracaracarayacayapaghalayA // 22 // Page #135 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnacaDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 23 // nAyagarAyacayanarAyana bAlarabararararararararararararararAvala rohakamAdAya rAjA'gAd vAsavezmani / tatra talpe ca suSvApa gaGgApulinakomale / / 285 // nidrANasya napasyAsau pAdasaMvAhanAparaH / zrAntatvAd bAlabhAvAcca pramIlAM prApa rohakaH // 286 // tato nidrAvihInena rAjJA'sau jalpito'pica / yadAna vakti sa tadA lattayA''hatya bodhitH|| 287 // kathitaM ca prasupto'si kiMre ! so'pi jagau na vai / rAjA prAha tarhi kiM me nottaro vihitastvayA ? // 288 // sa jagAda sacinto'haM tadA''saM tena nAvadam / kA cinteti nRpeNokte so'bravIcchRNu bhUpate ! // 289 / / ajAyA udare liNDIH ko bandhayati kathyatAm ? / nRpeNoce tvameveha kathaya sa tato'vadat // 290 // asyAH saMvatako vAyurudare tiSThati prabho ! / tenemA guTikAkalpA jAyante nRpasattama ! // 291 // jJeyaM dvitIyayAme'pi pUrvayAmasamaM samam / kintu jAgaraNe hetuzcapuTika uccakaiH // 292 // cintAhetuM tathA. pRSTaH sa jagAda sphuTaM prbho!| kapitthaphalamanAti gajo'bhagnaM ca muJcati // 293 // paraM madhyasthitaM sAraM mocanAnna hi dRzyate / tacca kutra vrajatyeSA cintA me hRdi varttate // 294 // rAjA''ha kAraNaM brUhi samyag jJAtvA tvameva bhoH ! / sa prAha tasya jaTharAgninA sarva prapacyate // 295 // evaM tRtIyayAme'pi sarva nidrAdikaM tthaa| paraM jAgaraNe heturvasvaghAto'tra kIrtyate // 296 // cintAnidAnaM so'vocadamlaM dRSTvA yadatra bhoH ! / daMSTrAH savanti rAjendra ! tat kiM kAraNamucyatAm ? // 297 // rAjA prAha tvameveha kathaya so'vadat ttH| daMSTrA hi dugdhaniSpannA muJcantIha tato jalam // 298 // itthaM caturthayAme'pi pramIlAdi cayalayalayalayalalalalala yAlayayayayayayayayayayayayayayayayarata // 23 // Page #136 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ratnacUDakathA // 24 // " yayayayayayayayayayayagara cAlayacaracaracaracaracarararararararayala prakIrtitam / bodhanaM tarjaneneha cintAhetumatho jagau // 299 // kiyantaH santi janakAstava cintA mama nRpa ! / tannizamya viSaNNAtmA rAjJoce kiM bravISi re ! // 300 // so'vadat paJca pitarastava santi narAdhipa ! / kUTaM cenmanyase mAtA pramANaM te tadA'dhunA // 301 // te ke rAjJeti saMpRSTe so'gadat kumbhakArakaH / vRzciko rajakazcaiva mandurArakSako nRpaH / / 302 / / tato'sau mAtaraM proce tatkiM me pitaro vada / kau~ pidhAya sA'vocad vatsa ! kiM jalpitaM tvayA ? || 303 / / eka eva jaganmAnyastavA''sIjanako nanu / ityukto'pi yadA nAsau kadAgrahaM mumoca ca // 304 / / RtusnAnAnantaraM sA kumbhakArAdidarzanam / tadA prakathayAmAsa tacchutvA sa camatkRtaH / / 305 // punArohakamapRcchat kathaM jJAtaM tvayA hyadaH / so'vag lattAdidAnena catvAro'pyanumenire / / 306 // paJcamaH sarvadigsvAmI lokapAla ivottamaH / pitA zrIjitazatruste babhUva bhuvi vizrutaH / / 307 // tannizamya mudA rAjA mukhyaM taM sarvamantriSu / cakAra rAjyacintAM ca tasmin sarvAM nyavIvizat // 308 // tasya buddhibalenAsau prauDhAnapi mahIbhujaH / helayA sAdhayAmAsa zauryAda buddherbalaM varam / / 309 // evaM buddhibalopetA bhaveyuH ke'pi bAlakAH / ato bAlasya no maugdhyaM cintyamekAntato'tra bhoH!||310|| ityukte yAvaduttasthuste catvAro'pi dhuurttkaaH| pAdukAkArakastAvat tatrAgAd harSasaMyutaH // 311 // pUrvavat sa tayA pRSTaH sarva vRttAntamAkhyata / tataH sA vayalayalayamagacala gaganacayayayayayayayayaya // 24 // na Page #137 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnacUDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 25 // lllllllll 22eyaraparacayapacaracayaracaya kathayAmAsa tava lAbho na dRzyate // 312 // so'pyabhANInmamAtyantamatra lAbho bhvissyti| sarvasvagrahaNe tasya yato me hRSTatA bhavet / / 313 // sAgadat tava hiinsyaadhikvaanychnyaa'nyaa| bhaviSyati mUlanAza: somazarmapituryathA // 314 // so'vadat kaH somazarmapitA tasya kathaM hyabhUt / mUlanAzastata: soce kathyamAnaM mayA zRNu // 315 // puraikasmin mahAmrAme baTuzcaTuvacA bhraman / saktUn ghanatarAn prApa navasaktukaparvaNi // 316 // tataH sandhyAkSaNe kumbhakAragehe jagAma saH / kumbhaM saktubhirApUrya suSvApa ca mahItale // 317 / / supto'sau cintayAmAsa grahISye'mIbhiH kurkuTIm / janayiSyatyalpakAlAdapatyAni bahUni saa||318|| tato'jAMtAni vikrIya gAvaM tajanitaiH punH| tadapatyaistu vaDavAMtato me'zvAzvasaMhatiH // 319 // tadA'haM ghoTakAn sarvAn vikrIya draviNaM bahu / arjayitvA sa sadgehaM kArayiSyAmi puSphalam // 320 // tato'haM rukmiNInAmnI zuddhabrAhmaNavaMzajAm / kanyAM vivAhayitvA ca bhokSye vaiSayikaM sukham // 321 // kiyatyapi gate kAle putro me bhavitA varaH / sotsavaM somazammati tasya nAma pradAsyate // 322 // tadA me nRpasammAnaM ghoTakakrayavikrayAt / bhaviSyati tato lokairapi bhaktiH kariSyate // 323 // sarvasaukhyamaye kAle vrajatItthaM kadAcana / rudantaM vIkSya se bAlaM vadiSyAmi priyAM prti||324 // aye! kiM rodayasyenaM tadA setthaM gdissyti| bhavatAM vallabho'yaM cet tadA rakSata sAmpratam // 325 // tayeti gadite carAganagara bhayalayaparAyacayakarAyalAca // 25 // Page #138 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnacUDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 26 // yayayayayayayayayayayayayayayana bAlariyAgaragarAyacayaragaracaya krodho bhaviSyati mama dhruvam / tataH pAdaprahAreNa haniSyAmi nijAM priyAm // 326 / / pUrvoktaM sakalaM citte cintitaM tena dudhiyaa| pAdaprahAradAnaM tu pratyakSaM vihitaM tadA // 327 // tatprahAravazAt kumbhaH zatakhaNDo babhUva saH / kiyantaH saktavaH pazcAd vAtenoDDApitA yayuH / / 328 // kiyanto bhasmIbhUtAzca bhUmibhasmani saMsthitAH / lobhamUlaM gatA evaM sakalAstasya saktavaH / / 329 // tavApi pAdukA caivaM gatA jAnIhi saMprati / yato'nayA tava lobho jAto ghanatara: kil|| 330 // zrutvA tadvacanaM so'vak mAM hRSTaM pravidhAya sH| cellAsyati tadA lAbho bhaviSyati hRdi sthitaH / / 331 / / kariSyati prahRSTaM tvAmekavAkyena so'dhunA / yato'nyAyanRpAvAse putro jAto'sti saMprati // 332 / / rAjagRhasutotpattyA kiM tvaM hRSTo'thavA nhi| itIrite hRSTataiva sammatA dRzyate tava // 333 / / tannizamya gato yAvat sa gehaM tAvadAgataH / kitavo'tha tayA pRSTaH svavRttAntaM nyavedayat / / 334 // tannizamya jagI sA'pi kUTabuddhiraho ! tava / tathApi yad dhanaM tasya dattaM tannocitaM kRtam // 335 // so'jalpat tasya sarvasvagrahaNe'yaM mayA kila / satyAro'rpito nUnaM sA'thoce tad gataM tava / / 336 // so'vadat taM na pazyAmi manuSyaM bhuvane'khile / yo hi gRhAti madvittaM tataH sovAca taM prati // 337 // ko'yamakharvagarvaste buddhimAna yannaro bhuvi / vidherapi zriyaM lAti subuddhiriva buddhitaH // 338 // ko'yaM subuddhisteneti pRSTe sA'pyabhyadhAt punaH / pRthvIbhUSaNanagare cAracArabAgacaracarAcaracarAcarayaracaya // 26 // Page #139 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnacUDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH 27 yayayayayayayayanamA riyalayalayarayaracaracararararararararara pRthvIcandro'bhavannRpaH // 339 // tasya subuddhiramAtyaH subuddhibharabhAsuraH / rAjacintAkaro nityaM bhUbhRjanapadapriyaH // 340 // rAjJaH putre'nyadA jAte pravRtte ca mahotsave / SaSThIjAgaraNe rAtrI so'gAt tdbhaagymiikssitum||341|| dattvA dattvA ca tAmbUlAn dhavalAni tathaiva ca / prasupte kAminIvarge vyomani dhvanirityabhUt // 342 // vyAdho'yaM bhavitA nUnaM gate kAle kiyatyapi / paramekataraM jIvaM tadA vyaapaadyissyti||343|| tanizamya viSaNNAtmA subuddhiAtavAn hdi| rAjajAto'pi naivAyaM rAjayogyo bhvissyti||34|| dvitIye'pi sute jAte SaSThyAM so'sthAt tathA nishi| tatraivaM zabdamazrauSIt korako'yaM bhaviSyati // 345 // tadA sadA balIvardo'syaiko nUnaM bhaviSyati / tacchutvA hRdaye dadhyAvasAvapi na bhAgyavAn // 346 // putrI jAtA'nyadA rAjJastasyAH SaSThyAmapi svayam / tathaiva sthitavAnevaM zabdaM zuzrAva cocckaiH|| 347 // eSA vAravadhUH putrI bhaviSyati tadA punH| naro'syA bhavane hyeka AyAsyati dinaM prati // 348 // itIritaM nizamyAsau cintayAmAsa cetasi / dazedRzI cet sarveSAM bhAvI rAjyakSayastathA // 349 // cintayitvetyasau yAvat sthito gambhIramAnasaH / tAvat tatrAcintyameva paracakraM samAgatam // 350 // alpabhRtyastato rAjA yuddhaM kRtvA ciraM raNe / eko'pi paJcatAM prApa dhArAtIrthavazAt tadA // 351 // rAjaputrI tathA'mAtyaH ke'pi paurajanAH punaH / dizodizaM tadA naSTA jIvagrAhaM pRthag pRthag // 352 // ulluNTananarai rAjaputrI bAlavazAddhRtA / tato'nyatra pure gatvA vikretuM vidhRtA pathi // 353 // rala gaganagara // 27 // ca Page #140 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 28 // cayanarAyagayA gayAvayAgalA atyantAdbhutarUpAM tAM dRSchA kA'pi paNAnanA / samayaM dhanasandohaM jagrAhA''grahasaMyutA // 354 / / rAjaputrAvapyabhUtAM vyaadh-korkkrmnno| duSpUrodarabhRtyartha kiM na kurvanti maanvaa:?|| 355 / uktaM ca-mAnaM muJcati sevate ripujanaM dInaM vaco bhASate kRtyAkRtyavicAraNAd virahito nApIkSate dusskRtm| bhaNDatvaM vidadhAti nartanakalAbhyAsaH samabhyAsate duSpUrodarapUraNavyatikare kiM kiM na kuryAnnaraH ? // 356 / / tataH kiyadbhirdivasaiH svakuTumbaM subuddhinA / melayitvA'khilaM pazcAddhRdItthaM cintitaM tadA // 357 // kumArayoH kumAryAzca gaveSaNamataH param / kattu me yujyate zIghraM tathAvidhipratikriyAm // 358 // tataH kuTumbaM saMsthApya kasmiMzcinnagare vre| pura-grAma-droNa-kheTa-nagarAdiSu so'bhramat // 359 // sa ekasmin pure jIrNavastraM durbalagAtrakam / vRddhaM rAjakumAraM taM dRSTvA'bhUt sukha-duHkhabhAg / / 360 / / lajjAnamramukho. jajJe kumAro'pi vilokya tam / tataH subuddhirityAkhyad gatvA'sya savidhe tadA // 361 // IdRzI duravasthA te vatsa ! rAjasutasya kim ? / so'vadad daivayogena tAta ! me matimUDhatA // 362 // tato mayA'nyakarmANi muktasarvANyapi svayam / vyAdhakarma samArebhe daivo hi blvttrH|| 363 // tatrApyekataraM jIvaM hanmi na dvitIyaM dine / tena tAtedRzI jajJe duravasthA mamAdhunA // 364 // subuddhistu dvitIye'hnitena sArdhamagAd bahiH / / kumAro'tha zazaM prekSya bANamuktiparo'bhavat // 365 // amAtyo vArayAmAsa taM tadA gAyanayAnagaraliyA yayayayayayayayayayayayayayayayA raTA Page #141 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnacUDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 29 // hariNAdikAn / prauDa-prauDhatarAn vIkSya sa punarhantumudyataH / / 366 // abhUd yadA yadA so'pyavArayat taM tadA tadA / evaM sandhyAkSaNe tatra samAgAd gajayUthakam // 367 // tataH subuddhistaM proce'mISu vRddha nipAtaya / so'pi prathamAmodhena bANena tamavIvadhat // 368 // tasya kumbhasthalAnmuktAphalAnyAdAya tau ttH| gehe gatau subuddhistu teSvekaM vyakrINat tadA // 369 // tasya mUlyena sadbhojyaM vastraM ca krItavAnayam / dvitIye'pi dine tena hastI tadvannipAtitaH // 370 // subuddhistamuvAcaivaM vatsAhaM tava bAndhavam / vilokayituM gacchAmi sadA kArya tvayA badaH / / 371 // bhramamANo'nyadA pRthvyAmekasmin nagare sa tam / tRNArtha gacchamAnaM cApazyadekavRSAnvitam / / 372 / / tataH parasparAlApaM vidhAya vidhivat tdaa| gehe nIta: subuddhistaM procivaanidmaadraat|| 373 // vatsAmuM vRSabhaM sadyo vikrIyA''naya mandirai / zAli-dAlyAdi sabhojyaM ghRtakhaNDasamanvitam / / 374 // tasyoditaM nizamyAsau kumAro hRdyacintayat / sacivo'yaM varaM bhojyaM bhuktvA yAsyati kutracit / / 375 // paraM me zirasA bhArodvahanaM vRSabhaM vinaa| prAghUrNikA: parAti yatra jAnantIha tadadbhutam // 376 // uktaM ca-corA ya ballAkAvi a dujaNavijA ya vipppaahunnyaa| naccaNidhuttanarindA parassa pIDaMna yANaMti // 377 // anullAyavacano'yaM tathApi mama sAmpratam / ekato vRddha amAtyo'nyato babhyAgato'dya me // 378 // vicintyeti sacivoktaM sarva sa kRtavAn tadA / yavarAyAyalayAlA yAyalagAyagAyakalava // 29 // Page #142 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnacDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 30 // yAyalayarata rAyabaracararacarazayayayayayayayayana dvitIye'pi dine balIvadaM dRSTvA sa vismitaH // 379 // tato nivedayAmAsa sacivasya sa mugdhadhIH / so'pitaM pratyuvAcaivaM vikrayasvAdhunA'pyamum // 380 // tathAkRte'munA tasmai so'pi zikSAM dadAvimAm / vatsa ! yo vRSabho'ti vikretavyastvayA sa ca // 381 // omityukte tadA tena so'gAt putrI nirIkSitum / kutracid gaNikAgehazreNyAM tAM ca dadarza saH / / 382 // tasyAH samyag svarUpaM sa jJAtvA provAca tAM prati / kA tvaM kasya sutA vA'si ? tataH sA'pi jagAda tam // 383 / / ahaM rAjasutA tAta! karmaNA vidhRtA bhaTaiH / vikrItA ca gRhItA ca gaNikAbhistadA mudA // 384 // tenAhamIdRzI jAtA tathApi mama sAmpratam / eka eva pumAneti daurbhAgyaikaziromaNiH // 385 // nizcitya rAjaputrI sa dadau zikSAM tadedRzIm / vatse ! yacchati yo lakSaM sa pravezyastvayA gRhe / / 386 // trayANAmapyayaM vRttiM kRtvaivaM saukhyabhAgabhUt / anyadA nizi niMdrANaM vidhistaM pratyabodhayat / / 387 // jAgrannapyasau yAvanna dadAtyuttaraM tdaa| vidhirAha sma kiM nidrA ghanA bhoH ! vrtte'dhunaa?||388|| so'vag nizcintacitto'haM jAtaH suptaM tato mm| paraM kastvaM kimartha bhoH ! atrA''yAto'si sundr!||389|| sa jagAda vidhi viddhi bhadra! mAM / kSudravarjitam / tava buddhibandhanataH svaM mocayitumAgatam // 390 // subuddhistaM prati proce bhavatyeSAM / tavoditam / sa prAha sarva hastyAdikaraNaM durghaTaM mm||391 // tataH subuddhirAcakhyau yadA rAjyaM dadAsi naH . ECECEOracayapacacaracaracaya DigalAyalaya // 30 // Page #143 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ja ratnacDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 31 // yanagaDRDOI parayacayApacayaragararacayaragatAta / tadA te saTAnmokSo'nyathA bhAvI kadApi // 392 // vidhirbabhANa tarhi tvaM vRddhaputrasya snnidhau| gaccha mauktikavArAMzca vikrIya kaTakaM kuru // 393 // caturaGgacamUM lAtvA gatvA svanagare tthaa| nirvAsya vairiNaH sadyaH punA rAjyaM gRhANa bhoH ! // 394 // tasyoditaM nizamyAsau hRSTacittastathA'karot / Atte rAjye punaH sarve svajanAdyA amImilan // 395 // paTTAbhiSeko vidadhe vRddhaputrasya taisttH| subuddhibuddhitaH so'pi ciraM rAjyaM cakAra ca // 396 // buddhimanto janA evaM vidherapi.balAcchriyam / gRhanti katamastvaM tu gatameva tato dhanam // 397 // tathA hataM ca daivena tavaikaM locanaM purA / dhUrtabuddhyA'nayA kintu dvitIyamapi yaasyti||398|| kathaM gamiSyatItyukte tena sA'pyagadat punaH / vadiSyati sa evaM te netraM muktaM yathA tvayA // 399 // anyairapi tathA tAni santi muktAni me tataH / svanetramekato muca tolayitvA ythaa'pye|| 400 // ato'haM kathayAmyeSA vRthA te kUTasUtraNA na buddhireSA'satyeti manyamAno yayau sa c|| 401 // atha tatrAyayuH zIghraM catvAro vnnijstdaa| pUrvavad bhASitAste'pi tasyAH sarva nyavedayan // 402 // cintayitvA ciraM citte tadvacaH sA'pyabhASata / bhavadbhirgehasarvasvaM haThAnirgamitaM mudhaa|| 403 // te'vocan nIranIramAnaM kenApi no bhavet / atastacchyimasmAkaM gRhe prAptAmavehi vai|| 404 // soce vinA'pi jaladherjalamAnaM bhavacchriyam / grahISyati medhayA'sau kA medhaiSA'tha te'bhyadhuH ? // 405 // nagaracayaraganayanArAyalA gharacArarayayayayayayayayayayaya // 31 // Page #144 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||32|| sA'bravId bhavatAM nUnaM sa evaM kathayiSyati / mayA samudranIrasya mAnamaGgIkRtaM purA // 406 / / nimnagAnIramAnaM tu na pratijJAkRtaM tadA / nadInIramato yUyaM pRthag kuruta zaktitaH / / 407 / / nadInIrapRthagbhAvAkaraNe bhavatAM zriyam / lAsyatyasau samudrasya nIramAnaM vinA'pyaho ! // 408 // te procurvaktumapyeSa naiva jAnAti bAlizaH / ataH kuto'sya bhavitA subuddhirIdRzI khalu ? / / 409 / / sA'vadad vAvadUkena vidvAMso vAdamAdarAt / naiva kurvanti kintu drAk sudhIvANyA jayantyamum // 410 // ato'yaM buddhizuddhena stokena vacasA'pi vaH / hArimAneSyati zrImAn soDhyAH zreSThivadhUriva / / 411 / / kA zreSThisuvadhUH soDhI kathaM vA nirjitA tayA / tairityukte'bravIt sA'pi zrUyatAM mama bhASitam / / 412 / / susImni grAme soDhIti nAmnI kalahakAriNI / vasati sma purA raNDA pracaNDA pAtakapriyA / / 413 / / sA tathA vakti calati vIkSate ca yathA kaliH / kenacijjAyate tasyAstaM vinA'nnaM na jIryate / / 414 / / svagRhe'nyagRhe mArge trike catvarake tthaa| yena kenApi sA'vazyaM karoti kalahaM sadA / / 415 / / tadgrAme sA'jani khyAtA kalahena tato janaH / rATIbhIto'parAdhe'pi ko'pi bhASayate na tAm / / 416 // uktaM ca- udyame nAsti dAridyaM japato nAsti pAtakam / maunena kalaho nAsti nAsti jAgarato bhayam / / 417 // kaliM vinA tadA sA'pi ratiM lebhe na kutracit / rAIM kartumato yAti paragrAmeSu nityazaH // 418 / / vRSaM paryANasaMyuktaM vidhAya kalikarttukA / ratnacUDakathA // 32 // Page #145 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina // 33 // varavaracAlavala anyadA grAmayAnAya dAsyA evaM samAdizat // 419 // mANakamekaM kSipraM ca ceTike ! bhojanAya re| lavaNasya mANakAni paJca saMmIlya rAmnuhi // 420 / / tadA prAghUrNikA kA'pi praativeshmikgehgaa| tatsvarUpAnabhijJA'pi tacchutvA tAMnyavedayat // 421 // bhagini ! tvayA'nnapAkacenna kRtona vilokitaH / tadA kiM na zruto'pyasti yaditthaM tvaM prajalpasi // 422 // tacchutvA sA'vadad dAsa sRtaM kAryamihApi me| ata: susthA bhavAzu tvamutparyANaya zAGkaram // 423 / soDhI tata udbuSitazikhA kukkuTavad bhRzam / prahArArthamucchalantI piSantI dshnaaNstthaa|| 424 // vyAghrIvotpatya dhAvantI cpettaakurdrshnaa| mAhiSakavat purataH pazcAcca vajantI muhuH // 425 // nRttAsaktA nartakIva dehcaalnttpraa| samAyAtakugandheva moTayantI ca nAsikAm // 426 // zirohatazunIvAzu cItkArAMstanvatI tthaa| utplutyotplutya bhekIva patantI ca punaH punaH // 427 // daMzaparA sarpiNIva nakulIvartanAnvitA / grahileva rudantI sA skhalantI prAlapat tadA // 428 // (paJcabhiH kulakam). re raNDe ! mama gehasya taptiH kSiptA'sti kiM tvayi ? / loko'yaM nAtmIyAM taptiM parakIyAM karoti vai // 429 // raNDA tRptA ca dhAnyenopaviSTA sthaatumkssmaa| mahattareva sthApitA yataH zikSAM dadAti me // 430 // etAvatI zikSayA te kiM jAtA'haM kaTupriye ! / dehi zikSA svabappasya yena jAtA salakSaNA // 431 // bhakSyAmi lapanaM te'dya dantAn vA pAtayAmyaham / jihvAM vA llllllllllll yayanayayinakAlA // 33 // Page #146 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnacUDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 34 // yayanaravAlA tAlutaH kRSye yata evaM na bhASase // 432 // tvayA paNDitamAninyA na ke mugdhajanAH purA / AkruSTAH santi vAcAle ! paramatrAsmyahaM punaH // 433 // na dRSTA cedahaM tat kiM vArtayA'pi hi na zrutA / yadevamantya'janavanmamAdhikSepamicchasi // 434 // godhUmamUDhaka iva hastaM gokSuramUDhake / nikSepayasyanyabuddhyA mayA'tha kalimicchasi // 435 / / bile bile na godhA syAt sappo'pi kutracid bhavet / ityAdi kaTuvAkyaiH sA bhItA prAghUrNikA'bhavat // 436 // tatastasyAH pAdayoH sA patitvA'do'vadat svasaH ! / kSamasvaikaM me'parAdhaM vadiSye nedRzaM punaH // 437 / / tadA rATIkAriNI sA pAdenA''hatya tAM dRDham / ado lalApare raNDe! mAM bhaginI prjlpsi?|| 438 // ahaM jAtA'smi te pitrA kiM vA jJAtA'si saMprati ? / nAgarakIbhaGgyA trijAteti gAlI dadAsi me // 439 // tvaM punargomukhavyAghrI dhUtalakSaNalakSitA / tvayeva paramasmAbhiH kintu dambhA na zikSitAH // 40 // mAM samAkruzya pUrva re ! kSamayasyadhunA punaH / pItvA nIraM hi pazcAt tvaM gRhaM pRcchasi mUDhake ! // 441 / / ityAdi malinairvAkyarAcukroza muhurmuhuH / tataH prAghUrNikA citte cintayAmAsivAnidam // 42 // iyaM pradIpanatrastagardabhIva pravarttate / sA'gre khAdati dazanaiH pAdAbhyAM hanti pRSThataH // 443 // tathA / 1zUdra caracacacacacararararararararara riyalaya // 34 // Page #147 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH yAyalA ||35|| viSThAliptamasAvulmukaM dhriyate ydi| agre tato dahyate cet pazcAd gUthena lipyte||444|| na zakyate'nayA sArtha kaliM krtumljyaa| nabhANDA bhIyate bhANDacaritrAdbhIyate punH||445|| kalahopazamAyAsyAH saamvaakymthocyte| tat taptatailamadhye tu nIrakSepaNasannibham // 446 // uktaM ca-sAmavAdAH sakopasya tasya pratyuta dIpakAH / prataptasyeva sahasA sarpiSastoyabindavaH // 447 // ato muneriva mama maunameva hitAvaham / tataH sA maunamAlambya tasthau duHsthitamAnasA // 448 // soDhI zunIva bhaSitvA bhaSitvA suciraM tadA / svayameva sthitA vahni zameti nirindhanaH // 49 // tadAdi tasmin deze'pi na vAdayati ko'pi tAm / ato lagnakapikacchUriva prApa ratiM na sA // 450 / / arocakIva naivAnasvAdaM lebhe kaliM vinaa| mahAmayavatIvAsau nidrAM nA''pa nishaasvpi|| 451 // tataH sokSANamAruhya mahArASTrapratiSThitam / pratiSThAnapuraM prApa tatsvarUpAnirUpakam // 452 // rAjadvAre tRNaM nIraM muktvA ca nRpasannidhau / gatvA cAvagrahaM soDhInAmnI klhkaarinnii|| 453 / / kalahe kuzalAH sarve'nyatrasthA jigyire myaa| vIrakSetramidaM jJAtvA''gatA'haM klihetve||454|| yadi tvannagare ko'pi kiJcid vettyasti zaktimAn / sa mayA saha kalahaM karotvAsthAnasaMsthayA / / 455 // anyathA yUyaM sarve'pi tRNAhAraparAyaNAH / pAnIyaM pibathAtyantaM tacchutvA'cintayannRpaH // 456 // etasyA anurUpo'tra bhaviSyati pure punaH / kasyacit kathituM naiva valayanagara baragalavAra // 35 // Page #148 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 36 // yayayayayayanarAvadha rayarayaracararararararararararararararararara zakyate raattihetve|| 457 // pratyakSaH sa paraM bhAvI paTahe vaadymaanke| maIlazabdazravaNAnnATyapravINavat svayam // 458 // tato rAjAjJayA tatra paTaho vAdyamAnakaH / vyavahAripuNyasiMhadvAradeze smaayyau|| 459 / / tatsnuSayA tatsvarUpaM jJAtvA spRSTaH sa helyaa| tato rAjJA puNyasiMhaH samAkArya prajalpitaH // 460 // vadhvA te paTahaH spRSTo'to rATyarthamihAnaya / ityukte so'vadad bhUpaM svAmin ! kiM kathyate hyadaH ? // 461 // kintu sA'smadvadhUruccairvaktuM jAnAti na prbho!| vijJaptA devapAdAstanmRSA kenApi nizcitam // 462 // rAjA'vag yadi me vAci pratyayo na tavAdhunA / tahiM gehaM vajitvA tvaM vadhU pRSTveha cAnaya / / 463 / / gehe gatvA tataH so'pi vadhUpAdhai nRpoditam / pRSTavAn sA'tha taM proce evameveti satvaram // 464 // zreSThI jagAda vatse ! kiM paTaho'narthakArakaH ? / spRSTastvayA tataH sA'vagna hyanartho bhaviSyati // 465 / / tadA zreSThI vadhUM lAtvA jagAma nRpaparSadi / vadhU papraccha rAjetyanayA vAdaM kariSyasi ? // 466 // sA'pi kSAmasvaraM prAha caivaM pRcchatha kintvimAm / rATizcaturdhA bhavati hokA devasikI mtaa||467|| pANmAsikI dvitIyA ca vArSikI ca tRtIyakA / yAvajIvikA caturthI kAmasau saMvidhAsyati ? // 468 // tato rAjJA'pi sA pRSTA kalikI tadA jagau / etad vikalpajAlaM na purA'haM zrutavatyapi // 469 // mayA hAritamevAtaH kathApayata sAmpratam / paraM vikalpajAlasya tattvaM gUDhataraM kile // 470 // tato vaNigvadhUH sA'pi nRpAdiSTA savistaram / rATiM caturvidhAM tatra kathayAmAsa prssdi|| 71 / ekasmin zakaTe rAjan ! parayayayayayayayayayayayayayayayayayayaya Page #149 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ratnacUDakathA // 37 // yayayayayayayana rapayaracayapacararararararararacaracara bhATakaM kriyate yadi / sUryAstaM yAvat kalaho bhavatIha narAdhipa ! // 472 // ekA vakti tvayA pAdaH pralambaH sarvathA kRtaH / zakaTaM sakalaM-ruddhaM tvayaiva vakti cAparA // 473 // ityAdi divasaM yAvat kalirbhavati nizcitam / svasthAnagatayoH prItiH punaH saMpadyate tayoH // 474 // cet sAdhyaM kriyate kSetraM tadA pANmAsikI kaliH / dhAnyeSu ca gRhIteSu prItiH saMjAyate punH|| 475 // maNDapikAdipaTTako yadi sAdhyaH pragRhyate / varSa yAvat tadA rATirbhavatIha janAdhipa ! // 476 // yadIyaM mama sapatnI jAyate klhstdaa| yAvajIvamiti zrutvA rAjA hadi cmtkRtH|| 477 // zreSThinaM savadhUkaM sa vastrAlakaraNAdibhiH / satkRtya svagRhaM preSIt rAjA tabuddhiraJjitaH // 478 // tayA muktaM tRNajalaM tasyA eva gale tadA / baddhvA soDI bahirdezAd rAjJA niSkAsitA gatA // 479 // vAcAlA'pi yathA soDhI vadhvA'lpavacasA jitaa| tathA'sau bhavatAM jetA bhaviSyati na saMzayaH // 480 // ityukte te yayuH svaM svaM sthAnaM mAnasamanvitA / ratnacUDo'pi tat sarva hRdyadhAd guruvAkyavat // 481 // tata utthAya tatsthAnAt sa sAdha rnnghnnttyaa| yayau tanmandiraM tAM cAnujJApyAgAt svamAzrayam // 482 // nizcintamAnasastatra nidrAM kRtvA prage'tha tAn / samAgatAn sAmavAkyaiH suciraM samabodhayat / / 483 / / tathA'pyabudhyamAnAn tAn lAtvA rAjasabhAM yyau| dvAtriMzallakSaNopetaM taM dRSTvA vismito nRpaH / / 484 // tathA ca lakSaNAni-triSu vipulo gambhIraviSveva yayayayayayayayayayayayayayayayayayA pAyayayayayayayayayayayayayayayayayayayayaya 7 // Page #150 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjena kathAsaMgrahaH // 38 // SaDunnatazcaturhasvaH / saptasu rakto rAjA paJcasu dIrghazca sUkSmazca // 485 // vakSo vaktraM lalATaM ca vistIrNaM zasyate dhruvam / gambhIraM tritayaM zasyaM nAbhiH sattvaM svarastathA / / 486 // kaNThaH pRSThaM ca liGgaM ca jaGghayoryugalaM tathA / catvAri yasya hrasvANi pUjAmApnoti so'nvaham / / 487 / / sAGgulIparvabhiH kezairnakhairdantaistvacA'pi ca / sUkSmakaiH paJcabhirmattrtyA bhavanti cirajIvinaH // 488 // stanayornetrayormadhyaM dordvayaM nAsikA hanU / paJca dIrghANi yasya syuH sa dhanyaH puruSottamaH / / 489 // nAsA grIvA nakhAH kakSA hRdayaM vadanaM tathA / SaDbhirabhyunnatairmartyAH sadaivonnatibhAjinaH // 490 // netrAntarasanA tAlu-nakharA adharo'pi ca / pANipAdatale cApi sapta raktAni siddhaye / / 499 / / svaM svaM vRttAntaM sAmUlacUlaM tebhyaH kathApya saH / yamaghaNToktasadabuddhyA tAnajaiSInnRpAgrataH / / 492 / / nIranidhinIramAnakArakANAM tataH zriyam / sarvAM jagrAha kitavo naMSTvA'gAt kutracit tadA / / 493 / / upAnatkRt saharSo'hamityuccairuccarannapi / atyantaM kRSNavadano yathA''gatastathA yayau / / 494 / / pUrvamanAgatAn vastugrAhiNo nRpapUruSaiH / AkArayitvA tadbuddhyA teSAM hArimathAnayat / / 495 / / nRpavAkyAt tadA teSAM caturlakSamitaM dhanam / gRhItvA saGkaTAnmokSaM cakAra karuNAparaH / 496 / / anyAyanirato'pyuccai rAjA provAca taM prati / varaM vRNISva tuSTo'haM vayo'dhikadhiyA tava / / 497 / / ratnacUDo jaMgI svAmin ! bet tuSTo'si tadA pure / ratnacUDakathA ||38|| Page #151 -------------------------------------------------------------------------- ________________ na ratnacUDakathA zrIjaina kathAsaMgrahaH // 39 // bacalabAlabaracArAcAyalacaracarAcaracaya yayayayayayayayayayayayayayayaya anIti varjayAvadyasadya zrInAzakAraNam // 498 / / uktaM ca-anyAyopArjitaM vittaM daza varSANi paJca c| 'prApta poDazake varSe samUlaM ca vinazyati // 499 // nayena netA vinayena ziSyaH zIlena liGgI prazamena sAdhuH / jIvena dehaH sukRtena dehI vittena gehI rahito na kiJcit // 500 // yAnti nyAyapravRttasya tiryaJco'pi sahAyatAm / apanthAnaM tu gacchantaM sodaro'pi vimuJcati // 501 // na ca sarpamukhe raktaM na ca daSTakalevare / na prajAsu na bhUpAle vibhavo duradhikAriNi // 502 // ityAdyanekakavibhiH kRtaistaistaiH subhASitaiH / tathA prabodhito rAjA ythaa'nggiikRtvaanym||503|| punarbabhANa rAjA taM nyAyAGgIkaraNaM ca yat / tanmamaiva hitaM brUhi sveSTaM kiJcidataH sphuTam // 504 // kumAraH prAha yadyevaM raNaghaNTAM tadA'rpaya / nRpavAkyAt tadA jajJe sA'pyasya gRhiNI vraa|| 505 // sa upAyaM dhanaM bhUri tatraivaM stokakaidinaiH / yAnaM ca vastubhirbhUtvA kSemeNAgAnnijAM purIm // 506 // pitrAdisvajanavargaH sarvo hRSTo'bhavat tadA / saubhAgyamaJjarI sA'pi milanAya tathA''gamat // 507 // satkArapUrvamuktA sA tena bhadre ! ghanaM dhanam / mayAurjitaM tatpramANaM tavaiva vacanaM kila / 508 // sA'vocat tava sadbhAgyaM heturatra paraM vara !| ahaM bhaviSye bhavato gehinI nRpsmmtaa||509|| Dhokanena ca tadruddhyA toSito nRptistdaa| cakAra zreSThimukhyaM taMtAMbhAryA cAnvamanyata // 510 // anyadA bahirudyAne bhusaadhusmnvitH| dharmaghoSAbhidhaH sUrizcaturjJAnI garalagAyA cArAyacarararararararararararararara // 39 // Page #152 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina ratnacaDa kathAsaMgrahaH // 40 // alllll l eyarayalayarapayalayaracayacAcA ln naani smaayyo||511|| nRpatipramukhAH sarve gatAstaM vandituM janAH / zreSThI putrayuto natvA samaye pRSTavAnidam // 512 // bhagavan ! karmaNA kena putro me saTe ghane ? / patito'pi parAM lakSmI samupAyaM samAgataH // 513 / / gururUce pUrvabhavakRtena sukRtena bhoH ! / vipadaH sampado jAtA asya bhAgyavataH stH||514|| bhagavan ! kaH pUrvabhava iti pRSTe gurujaMgau / nandigrAme sthavirakA purA'bhUda durgatA'dhikam / / 515 // tatputraH sthAvarAbhikhyaH so'nyadA vApi parvaNi / gRhe gRhe bhavyamannaM dRSTvA'mbAM pratyayAcata / / 516 // mAtA provAca he vatsa ! sadanaM draviNaM vinA / kuto bhavatyataH putra ! saMtoSaM bhaja sarvathA // 517 // tathA'pi bAlabhAvena yadA nAtyajadAgraham / tadA sA rodituM lagnA svabhAvo'sau yataH striyAm // 518 // tannizamya kRpayA dvipArzvage prAtivezmake / samAgate tatsvarUpaM jJAtvA'tha procatustadA // 519 // ekA'vocanmadgRhe'naM tvayA grAhyaM zubhaM shubhe!| dvitIyA prAha madgehe prAjyamAjyaM vizeSataH / / 520 // tadane pAcite so'pi bhoktuM yAvadupAvizat / tAvat ko'pi munirmAsopavAsI pAraNAkRte // 521 // tatrAyayau bAlako'pitaM dRSTvA hRdyacintayat / kvedRzaM me punarbhojyaM munizca kuta iidRshH?||522|| vittapAtra-dvikayoge cittaM saMmIlya satvaram / pAtre dAnaM prayacchAmi trikayogaH sudurlbhH|| 523 // vimRzyeti nije citte dadau dAnaM tadA mudaa| zuddhamannaM munirapi matvA jagrAha sattapAH / / 424 // dAnAnumodanA tAbhyAM lagabaga CeyayayayayayayayayayayayayayayA // 40 // Page #153 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnacUDakathA gaganacalagirAyA bayayayayayayayayayayayayayayayayayayA dAyikAbhyAM ghRtAnnayoH / tadA kRtA punarjAtimado dvAbhyAM kRto'nydaa||525 // dAnAnubhAvatastasya gRhe kiJcid dhanAdikam / tadAdi jajJe tenAyaM pAtre dAnaM punardadau // 526 // AyuH kSaye tatazcyutvA sa AsIt tava nandanaH / striyAvapi mahAvezye jAte jAtimadena bhoH!||517 // dAnapuNyaprabhAveNa viSame'pi vibhUtayaH / abhUvanasya dharmasya mAhAtmyaM vidyate yataH // 528 // dharmAjanma kule zarIrapaTutA saubhAgyamAyurbalaM dharmeNaiva bhavanti nirmalayazo vidyArthasaMpattayaH / kAntArAcca mahAbhayAcca satataM dharmaH paritrAyate samyag dharma upAsito hi bhavati svargApavargapradaH // 529 // aparaM ca yathA ratnacUDo'yaM tava putrakaH / tathA sAMsAriko jIvo yA tu veshyopdeshdaa||530|| sA punaH karmaprakRtiH parakA srvkrmsu| yad yAnapAtracaTanaM garbhavAsaH sa iSyate // 531 // yadanItipuraprAptistaddhInakulasaMbhavaH / sarvasvagrAhakA ye / ca catvAro vnnijo'dhmaaH||532|| te tu krodhAdayo jJeyA dhrmvittaaphaarkaaH| pAdukAkRt tathA yaH sa rAgo dveSastu yastatkRt // 533 // ye vAdakArakAste'pi catasro vikathA matAH / yA raNaghaNTA sA buddhiH zubhAzubhamayI kila // 534 // yA yamaghaNTA sA mithyAdRSTiH kUTaniketanam / ityevamantaraGge'pi vidyate sakalaM samam // 535 // yathA'nukUlayA raNaghaNTayA yamaghaNTikA / asyAkUTamayI jAtA prAcyapuNyAnubhAvataH // 536 // tathA jIvasya cet sAnukUlA buddhiH prajAyate / tadA mithyAdRSTirapi yAlayayanarAyacayana // 41 // Page #154 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 42 // * samyagdRSTirbhavediha / / 537 / / tatastAn sakalAn jitvA jIvo'nantazriyaM punaH / arjitvA vizvasaMmAnyaH * sukhI syAd ratnacUDavat / / 538 / / iti zrutvA guroH samyag zreSThI ratnAkarastadA / nirviNNaH kAmabhogebhyo dIkSAM bhAryAnvito lalau // 539 / / ratnacUDo'pi samyaktvamUlAM sa dvAdazavratIm / gRhItvA saphalaM janma manyamAno gRhaM gataH // 540 // tataH prabhRti sa saptakSetreSu pracuraM dhanam / vapan duHsthitadIneSu dayAdAnaM dadau mudA / / 541 / / ubhayakAlAvazyakaM trikAlaM devapUjanam / pauSadhaM parvaghasreSu vidhatte vidhivat sa ca // 542 / / prativarSaM satyAtrAM sabhaktiM tathaiva ca / prAyazcittavizuddhiM na kurute'sau sadA tadA / / 543 / / trivargArAdhanapare tasmin putro'nyadA'jani / tatazcaturthavargArthamayaM dIkSAmazizriyat / / 544 / / ArAdhya saMyamaM samyag dRSTivAdamadhItya ca / indrasAmAniko jajJe svarge svargI sa saptame / / 545 / / sa tatrotkRSTabhogAMzca bhuktvotkRSTasthitiM tathA / janmotkRSTakule prApya tato mokSaM ca yAsyati / / 546 / / ityavetya bhavikA ! munidAnasambhavaM phalamudAramanarghyam / yatnamatra satataM prakurudhvaM yena vo bhavati saukhyamanantam / / 547 // zrImattapogacchaziromaNInAM zrIratnasiMhAkhyagurUttamAnAm / ziSyeNa dAnopari 1 ratnacUDakathA kRteyaM bhuvi nandatAcciram / / 548 // iti zrIratnasiMhasUrIzvaraziSyazrIjJAnasAgaraviracitA dAnopari zrIratnacUDakathA sampUrNA // ratnacUDakathA // 42 // Page #155 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ||ahm / / - zrI zaMkhezvara pArzvanAthAya nmH| // zrI prema-bhuvanabhAnu-para-hemacandra sadurubhyo namaH / / . zrIbhAvadevasUrivihitapArzvanAthacaritroddhatam shriihrishcndrkthaankm| // 1 // shriihrishcndrkthaankm| nAbheyAya namastasmai yasya kramanakhAMzavaH / maulau dadhati namrANAM mAGgalyAmakSatazriyam // 1 // zrIvidyAvAstuhastAbhyAM vAgdevI padyapustakam / jIyAd dadhAnA daurgatya-duHkhocchedAya dehinAm // 2 // sattvameva nRNAM tattvaM sattvaM siddhyai bhavadvaye / vinA sattvaM sajIvo'pi nirjIva iti kathyate // 3 // vizIrNo'pi yathA vRkSaH sati mUle prarohati / prakSINo'pi tathA bhUyo naraH sattvAd vivardhate // 4 // yad dUraM yad durArAdhyaM durghaTaM durlabhaM ca yat / sarva sidhyati tat sattvAt tadvinA tu sadapyasat // 5 // zrUyate hi purA loke zrImadikSvAkuvaMzabhUH / udAracaritaH sattve harizcandro mahAn nRpaH // 6 // tathAhi-astyatra bharate'yodhyA purI vaprAMzukojjvalA / prAsAdamaNDanA nAnyairabhibhUtA satIva yA // 7 // // 1 // BEHARE Page #156 -------------------------------------------------------------------------- ________________ shriihrishcndrkthaankm| sUryavaMzabhavakSmApavRttojjvalayazaH shriyaa| jAtacchatrA mahaizvarya dadhAti nagarISu yaa||8|| natirevonnatiryeSAM dAnameva dhanArjanam / parArtha eva tu svArthaH kSamaiva hi samarthatA // 9 // evaMvidhanarottaMsairvRkSarudyAnabhUriva / yA sadA'laGkRtA harSa na keSAM kurutetarAm ? // 10 // (yugmam) ekanakSatramAlendustrINAM hAramukhendubhiH / pratibimbacchalAd vyoma yayA saudheSvadhaHkRtam // 11 // babhUva nRpatistasyAM harizcandro mahAbhujaH / dharmeNodvAhitA kIrtiryenateM karapIDanam // 12 // tathA nItigavI tena poSitA sukRtAtmanA / vizvaprItyai yathA'dyApi yazo dugdhaM tadudbhavam // 13 // anyadA rAtriparyante palyavasthaH sa bandinA / paThyamAnamimaM zlokaM sattvottejanamAzRNot // 14 // vipadyapi gatA sattvAd dhruvaM syAt sampadAM padam / gato'pyastaM ravirmArgAdacyuto'bhyudayI punH||15|| imaM zrutvA paThanneva samuttasthau mhiiptiH| punaH punastadIyAthai mudA hRdi vibhAvayan // 16 // kRtvA prAbhAtikaM rAjA yAvadAsthAnamAyayau / tAvat ko'pi naro'bhyetya sambhrAnta idamUcivAn // 17 // mahArAja ! harizcandra ! tvayi zAsati medinIm / na zrutAvapi lokAnAM bhayamityakSaradvayam // 18 // kintvekaH zUkaraH zakrAvatAravanamadhyagAn / kuto'pyAgatya bhISmAGgo bhaJjanAste latAdumAn // 19 // tApasAzcAbhavaMstatra sarve bhayavisaMsthulAH / tato dathyau nRpo'mISAM kimabhUda hA! tapasvinAm ? // 20 // yathA lokaH karaM datte svadhanasyA'vanIpateH / munayo'pi tathA / // 2 // Page #157 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 3 // dharmaSaSThabhAgamiti shrutiH||29|| tato rakSyA mayaivaite dhyAtvetyutthAya sambhramAt / abravIcca hahA! ko'yaM mayi satyapyupaplavaH // 22 // zrImannAbheyadevasyArAmazatru munidruham / tamadya zUkara hanmi pratijJA cA'karoditi // 23 // atho yathAgataM kvApi varAhavedake gte| pratizravamiva procvaM rAjA''rohat turaGgamam // 24 // sainyaM sannahyadevA'sau vimucya svayameva tam / nigrahItumanAH kroDaM tvarItaM niryayau purAt // 25 // manovegena yAtyace bhUpatiH prApa tatkSaNAt / vanaM zakrAvatArAkhyaM mudevA'bhimukhAgatam // 25 // apazyat smerAbjamukhI kalahaMsakamaNDitAm / mRduvIcIbhujAM tatra zarayUmudadhipriyAm // 26 // rAjA papraccha pAvasthau sa kpinyjlkuntlau| aho ! kvA'sau varAhastAvUcaturnanvayaM puraH ? // 27 // varAhastadvacaH zrutvA purgharA''ravamuccakaiH / kurvANo'pi nRpaM krodhAd dadhAve vanagahvarAt // 28 // laghuhastastato rAjA jAnulambabhujo'pi hi / romAJcakavacaM bibhrad nirbhayo'pi bhRzaM tanau / / 29 // kare cApamalaGkRtya pUrayaMstavapuH zaraiH / barAhaM pAtayAmAsa pUrayAmAsa saMzravam // 30 // (yugmam) tataH kapiJjalaM prAha rAjA pazyAgrataH kiyat / lakSametaccalaM bhinnaM so'pyupetya tathA'karot // 31 // svenaitya pazya mitreti proktastena nRpo drutam / dadarza rudhirAdra taM jvaladdavamivAcalam // 32 // uvAca ca ythaa'syaivmtairishciiymaakRtiH| tathA manye varAheNa bhAvyaM divyena kenacit // 33 // kapiJjalo'vadad deva ! dvIpI cAyaM hataH purA / // 3 // Page #158 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| - // 4 // rAjA'ha punarayaM kiM vilokyAha kapiJjalaH // 34 // idamajJAtamevA'stu rAjA prAha tathApi kim / kuntalo'pyAha kiM jJAtenA'munA deva ! calyatAm // 35 // upasRtya svayaM rAjA luThadgarbhA mRgI hatAm / vIkSya prAha viSaNNaH sannakRtyAcaraNaM hhaa!||36||nyaayH ko'yamazastro yad dadhAno vadane tRNam / itthaM niHzaraNo dIno hanyate subhaTaiH pazuH ? // 37 // dhig dhig mAM hariNibhrUNaghAtakaM gurupaatkm| dhigimAM me'khilakSoNIkarArtijanitAM zriyam // 38 // vikalAkSatvakRt paJcendriyANAmapi yA nRNAm / kRtyAkRtyamati yA ca madireva vilumpati // 39 // kulaTeva na yaikatrA'vasthAnA tAmapi zriyam / icchavo mArgamujjhanti munibhiH plAghitaM jaDAH // 40 // dhanyAste munayo hitvA mahAsaMsArakazmalam / niSpale saMvRtAtmAno mokSamArge caranti ye // 41 // tad gacchAmyAzramaM puNyaM yatra santi tapodhanAH / iyataH kalmaSAt zuddhiH kathaM me bhavitA'nyathA ? // 42 // iti rAjyAd viraktAtmA pAdacAreNa bhUpatiH / vrajitvA saha mitrAbhyAM viveza drutamAzramam // 43 // dRSTA kulapati tatra nanAma mudito nRpaH / pRSThe pANiM nidhAyAsya munirapyAziSaM dadau // 44 // kSatAt trANena lokAnAM svasya kSatra iti prathAm / kurvANa: sArthikAM puNyaiH pravardhasva sadA nRpa ! // 45 // rAjA papraccha bhagavan ! jJAna-dhyAna-tapAMsi vaH / nirvahantyahataM kaccit kuzalaM mRgabhUruhAm // 46 // munirUce mahArAja ! bharatAnvayabhUSaNa ! / tvayi // 4 // Page #159 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH ord shriihrishcndrkthaankm| // 5 // prazAsati kSoNI kuto'smAkamupadravaH ? // 47 // mahI rAjanvatI tejaH prabalaM vimalaM yazaH / varNAzrama mahIrakSA dakSA vRttistvaa'khilaa||48|| asminnavasare kvApi jAtaH kolAhalo mahAn / kimetaditi sambhrAntau munibhUpaubabhUvatuH? // 49 // abrahmaNyamabrahmaNyamiti ca vyAkulaM vacaH / zrutvA kulapatiH ziSyaM taM jJAtuM prAhiNod drutam // 50 // punarArtasvaro jajJe strINAM zokaspRzAmiti / mAtazced me mRgI martA kariSye'nazanaM tadA // 51 // mAtA'pi prAha ced vatse'nazanaM tvaM kariSyasi / tadAhamapi kartAsmi vinA tvAM jIvitena kim // 52 // zrutvA kulapatizcaitad hRdayaM sphoTayad vacaH / kiM naH prANapriyA putrI vaJcanA'nazanIyati ? // 53 // iyaM ca nikRti'namasmatsadharmacAriNI / vatsAmanusarantyetad brUte kimasamaJjasam ? // 54 // tato'GgAramukhAdAzu sa tApasyAvajUhavat / Ajagmaturatho tAraM te rudatyAvubhe api||55|| uvAca vaJcanAM mAyI muniH kiM putri! rodiSi? / sAuha jAnAti tAto yadasti krIDAmRgI mm||56|| so'pyAha yA tvayA bAlyAt poSitA svakarArpitaiH / nIvArakavalaistasyAstataH kimabhavat sute!?||57 // ityukte vaJcanA tArasvaraM roditi kevalam / tataH pravizya sambhrAntaH ziSyaH kulapati jgau||58|| bhUrarAjanvatI seyamabrahmaNyamaho! mahat / mRgayAvyasanAt pApaH ko'pyahan garbhiNI mRgIm // 59 // sAsaM kulapatiH proce hahA ! kiM bhAvyataH param ? / yatastAM nighnatA tenA''nIto'smAkaM // 5 // Page #160 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjana kathAsaMgrahaH zrIharizanakathAnakam / // 6 // kulkssyH||10|| vinA mRgAMkavaMbIvedavatsA jIvitA sataHnaprANiti vinA putrImasmatprANapriyA khlu||1|| vinA samarmacArijyA kuto me tapasAM vidhiH ? / tapovidhi binA me syAd RSitvamanacaM nahi // 12 // rAjatrikSvAkurAjena! kotastyo'yaM tapasvinAm / itvamAkasmikaH zokazAstvayyapi bhuuptii?||3|| tataH kuto'pitaM jJAtvA sAdhuvAdhAkara pam / pAkaMzAdhi vena tvaM lokapAlo'si pajhamaH ||14||bnaa svAha mAM tAta ! bitAmArobumAdizA nivesi mamaNyA hi maraNaM krakacAyate ? // 65 // savivAdaM nRpaH proce mune! kurvamatra kim / pareka daNDamAdhAtumalamevo'smi nAtmanaH ? // 66 // sasaMmpaM basautsukyaM muniH provAca svaho ? / iyatA syAt kimuktaM vad mayA vyApAditA mRgI ? // 17 // pazcAttApAt svamAtmAnaM praNindati mahIpatI / piyAca valkalenAsvaM pUjjaba samAyikaH ||18||ce bakupito bhUpamAH pApa! bahasi bhuvam / kodaNDa-zarathI hantuM dhyAnalaunAMstapasvinaH ? // 69 // nipatya pAdayo rAjA vinayAd munimabravIt / tamekamaparAdha me kSamasva tvaM kSamAnidhe ! // 7 // muniH parAGmukho bhUtvA cukroza nRpamuccakaiH / bharatAnvavacandrAha! vraja braja mamAtramAt // 1 // yuSmAdRzAM nighRNAnAM zrutA vAgapi pApmane / kiM punaH karmacaNDAla! vAcAla! sAmastvayA // 72 // rAjA savinayaM prAha mune! brUhi karomi kim ? / vizAmbagni, tyajAmikSmAM, barAmi vratameva vA // 73 // // 6 // Page #161 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIharizcandrakathAnakam / // 7 // sakopaM munirapyUce'dyApi prAvayase giram / mAyAvin ! hariNIpUNaghAtapAtakapahilAm ? // 4 // tato'GgAramukho'vAdIt prasAdaM ! kuru mA ruSaH / tapastejonidhe! nA'yamapamAnaM nRpo'rhati // 5 // kintu duSkarmaNo'mukhya pavitrIkArakAraNam / zAkhAnupAti yat kizcit tadevAzu samAdiza // 76 // munirUcejAramukha! zuddhirasya tadA bhavet / sarvasvaM vacasI datte dAnaM ghanivRttaye // 70 // socAsaM nRpatiH proce prasIda bhagavan ! mayi / sarvasvaM me gRhANa tvaM vilayaM yAtvaghaM mm||78|| kiMna prAptaM mayA prAtaH ! zumyAmi yad yatastataH / sagrAmAzvebhakozA mUrdattA te'mbudhimekhalA // 79 // praNamya munimakAramukhaH prAha kRtAJjaliH / rAjA yadabhidhatte tad bhagavan ! pratipadyatAm / / 81 // athA'pasArya rAjAnamUcatuH suDadau mUdu / akANDe ko'yamutpAto rAjan ! vimRza mA muhaH ? // 82 // rAjA'vajJAya tadvAcamUce sapramAvaM munim / vadukkaM bhagavanastu gRhANa vasudhAmimAm // 83 // kSamAdhAraM muniH prAha dattA'smabhyaM mahI tvayA / nAIsvataH paraM pRthvyA bhogamomiti so'bravIt // 84 // tadA tatrA''gataM vArANasItaH ziSyamAtmanaH / muni kauTilyanAmAnamAjUDavat sa tApasaH // 85 // harizcandreNa me pRthvI dattA jldhimekhlaa| ityarve khalu sAkSI tvamiti taM muniraadisht||86|| kauTilyo'pyavadad rAjanavArthe sAkSiNo kyam / omityukte peNA'gAt sa svaM sthAnaM mudaM nRpH|| 7 // atha vyajijJapat ko'pi // 7 // Page #162 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 8 // ziSyo yAvadiyaM mRgii| tiSThet tAvad vipannA na pAThastat kriyatAM kimu ? // 48 // sakhedaM munirUce'syAH kArayA'nalasaMskRtim / vaJcanA''ha mayA sArdhamasyAH syAdagnisaMskRtiH // 89 // rAjA tAM vinayAdUce mamaikaM durnayaM saha / ahaM tubhyaM pradAsyAmi svarNalakSamasaMzayam // 90 // kaSTAdiva tayA'pyomityukte prAha munisttH| dIyatAMtarhi hemA'syai rAjA prAhaita mtpure||11|| prAtaH sandhyAvidhiM kRtvAM pazyaite vayamAgatAH / ityAkarNya muniM rAjA'vocat tarhAdhunA vayam / / 92 // ikSvAkuvaMzabhUpAlaguruM zrInAbhisambhavam / devaM zakrAvatArasthamarcitvA yAma: dhAmani // 13 // (yugmam) evaM kRtvA ca pAzcAtyAgatasainyena saMyutaH / harizcandranRpo'yodhyAM praviveza dinAtyaye // 94 // atha rAjyamahAstambhaH sarvanItivizAradaH / mantrI mitraM ca tasyAsId vasubhUtimahIpateH // 95 // kuntalAd jJAtavRttAntaH sa dathyau hRdi hA ! katham / aparyAlocayanto'rtha rAjAnaH svopghaatkaa:?|| 96 // dadatA vasudhAM tasmai tApasAya durAtmane / dezAd dezapravAso hi svIkRto bhUbhujA svayam // 97 // yadanyenA'dRSTacaro varAhaM ko'pyavedayat / bhUbhuje tad dhruvaM kiJcid divyametad vijRmbhitam / / 98 // avimRSTAyatirbhUpaH kSIyate nyAyavAnapi / ata eva vimRSTAraH sannidheyAH sumntrinnH|| 99 // kiM kurmo durdhiyaH kuryuryat kiJcana mahIbhujaH / tattatpratikriyAvyagraiH klizyate sacivaiH punaH // 10 // vimRzyaivaM tadAmAtyaH sazalya iva niHzvasan / vilAsamaNDape'hrAya - // 4 // Page #163 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 9 // DOOOOOOOOK sacinto nRpati yayau // 101 // natvopaviSTe tasmiMzca mantriNi prAha bhUpatiH / varAhA''vedakasyAgre pratijJAtamakRSmahi // 102 // mantryAha deva ! tat sarva vRttAntaM jJAtavAnaham / rAjJoce sasmitaM tarhi kuntalastad nyavedayat // 103 // mantrI prAha vibho! kasya prabhutvaM na mude bhuvi / anaucityamapistauti yatraucityamivA'nugaH // 104 // kintu vijJapayiSyAmi karNayoH kaTu kiJcana / nAthA'yaM vasudhAtyAgo nahi me pratibhAsate // 105 // rAjJoce satyaM kintvetad yuktaM no yuktameva vaa| prArambhAd yujyate pUrva nirvAho'GgIkRte punH|| 106 // kiJca yAntu zriyo nAzaM prayAtu nidhanaM kulam / pravAso vA'stu nirvAhaH pratijJAte bhaved ydi||107||alN tadetayA puurvkRtmiimaaNsyaa'dhunaa| svarNalakSaM hi Dhaukasva svenA'yAti munirytH||108|| tataH saziSyaH sa muniH kurvannAgAd nRpastutim / aho ! agocare vAcAM rAjJo'sya caritaM mahat // 109 // pUrobhUya nRpasyA'sau sakopa iva mAyayA / ayAcata svaziSyeNa svarNalakSaM mahIpatim // 110 // nRpA''dezAdathAdikSat sa mantrI kuntalaM tataH / so'pi svarNa samAdAya mumoca nRpateH puraH // 111 // rAjJoktaH sacivastasmai tApasAya chupAnayat / so'pi vIkSya kimetad bhoH ! papraccheti nRpaM muniH // 112 // rAjJoce vaJcanAsvarNa, kuta etnmunirjgii| athAkhyad nRpatiH kozAt, bahirantaH sa vA kssiteH?||113|| ityukte muninA rAjA prAha madhye kssitermuniH| brUte svAmI kSiteH ko'tra // 9 // Page #164 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina shriihrishcndrkthaankm| kathAsaMgrahaH // 10 // rAjA''khyat tvaM na cA'paraH // 114 // munirUce tataH ko'yaM prakarSaH kauzalasya te / yanmadIyena hemnA megnRNIbhavitumicchasi ? // 115 // tadAstAM kAJcanaM yAmo dRSThaM satyaM tveytaa| ityuditvA munau yAti rAjA tasya puro'vadat // 116 // vilambamvaM kSaNaM yAvadAnayAmyanyadanyataH / sakaSTamiva tasthau ca sa munirbhuubhujaa'rthitH||117|| tato rAjA mantrikaNe kimapyAcaSTa mntryv| kenacit puruSeNA''zva'jUhavad vaNijo'khilAn // 118 // muninA divyazaktyA te harizanane dviSaH kRtAH / sambhUya mantrayAmAsuH svAmI no'taH paraM muniH // 119 // haricandrasya dattena kiM dravyeNa vRthA'dhunA ? / yo hi svAmI purasyA'sya deyo'smAbhiH karo'sya tat // 120 // iti mantrayato mantrI tAnUce rahasi sthitaH / rAjA vo'rthayate svarNamadhamaNoM muneH sa yt||121|| pazyatastAn miyo vaktuM svarNadAne kRtottarAn / harizcandrastato'bhyetya svayamarthayate sma tAn / / 122 // he paurAH ! vo'jhalibaddho datta svarNa kiyanmama / kutazcidapi yAcitvA dAsye vaH kALanaM punaH // 123 // alpadravyA vayaM dAtuM svarNalakSaM na zaknumaH / ityUcivAMso vaNijo rAjJAdiSTA yayugRham // 124 // vilakSo'dha nRpo dathyau kiM karomi kutaH punaH / samAnayAmi tat svarNa hA ! dhik kIdRgupasthitam ? // 125 // tataH kulapati: kopakampamAnAgharo'vadat / vilambaH ko'yamadhA'pi rAjan ! visRja mAM tataH ? // 126 // basubhUtirmuni prAha vipvadRzvA tvamasyatha / haricandrasamaH kvApi . // 10 // Page #165 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIna kathAsaMgrahaH zrIharicanakathAnakam / // 11 // dRSTaH kiM ko'pi saattvikH?||127|| sopahAsamuvAcA'thAGgAravaktro namatryapi / dRSTo'bhUt tvAdRzo nApi harizanasamo nRpaH // 128 // nRpaM prati muniH proce mAyAvin ! kiM vRthoditaiH ? / haMsi madhyAhnasanmyAM naH sattvaM satyaM ca te hyadaH ? // 129 // bUcejAramukho rAjan ! vAcchasi tvaM kimAtmanaH ? kulasya yazaso lokasyAkasmikamiha kSayam ? // 130 // praNamyoce nRpo bhItestvattaH kiM syAt kSayo'pi naH ? / upapUrvAcalaM naiva grahANAmastasambhavaH // 131 // nihanti pANiMnA bhUpaM munistaM natavAn nRpaH / kope kSAntau ca tAveva tadA'bhUtAM nidarzane // 132 // saroSamAramukho bhUpaM prAha nRpAdhama ! / viplAvayasi kiM nastvaM mRSAbhASAmahodadhe ! // 133 // AhAkAramukhaM mantrI virodhaste mithaH katham / kvedRk tapo ruSaH kvaimAstanmA brahma kalasya ? // 134 // prAhAmAramukhaH kopaadsthaapitmhttr!| kastvamapi mama brahmacintAyAM sacivAdhama !? // 135 // are rAjaMstvamenaM kimantarAlApinaM baTum / na nivArayase kiM mena prayacchasi kAJcanam ? // 136 // rAjJoce tvaM muniH svairaM brUhi sarva saho'smi yt| sUryavaMzyA hi naiveyA bhajante yatiSu kvacittu // 137 // bUce'GgAro yati haM kintveSa brhmraaksssH| tato yadyasti te zaktistadA prahara sattvaram // 138 // nRpo damyau svapratijJAghAtinA kalahena kim ?! tApasena sahA'nena kriyate kRtyameva hi // 139 // karNeca kathite bhuupenaa''niiyaabhrnnaanypi| kuntalenA'rpitAnyeSa // 11 // Page #166 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 12 // rAjJo'mUnItyapAkarot // 140 // kuntalo vasubhUtizcAhatuH kulapate ! nRpaH / yAvad dadAti te svarNa tAvadAvAM gRhANa bhoH // 141 // munirAha tvayA jUrNamAjariNa karomi kim / alpena kuntalenApi kaH svarNa svamupekSate ? // 142 // AdikSat kuntalaM rAjA devIbhUSaNamAnaya / sa yayAce tato devIM devyAheSyAmyahaM svym||143|| tena darzitamArgA'sau rohitAzvena sNyutaa| Ayayau sadasi kSiptaM sutArA sAvaguNThanA // 144 // praNamyaiSA muni proce gRhANAbharaNaM mama / munirAha piturbharturvaitAnyeSA'bravIditi // 145 // AryaputreNa me yogyaM nepathyamidamarpitam / munirAha tataH keyaM dakSatA te pativrate ! ? // 146 // jUce'GgAramukhaH kiM na jAnAsi tvamiyaM kila / mahAkUTanivAsasya harizcandrasya gehinI // 147 // tvadIyamevA'rpayate vastu yetyudite'munA / AbaddhabhRkuTIbhaGgaH kuntalo'tha ruSA'vadat // 148 // are ! tApasa! no vetsi devImetAM mahAsatIm / tadeva tvaM na bhavasItyuktvA so'pyavadad nRpam // 149 / / vimRzo'dyApi mA muhyaH kiM yate: syAt parigrahaH / vAcazcamAH syurete hi munivyAjena raaksssaaH?||150|| tataH kulapatiH krodhAdUce karmakarAdhama ! / AsAditaparajJAnAnadhikSipasi tApasAn ? // 151 // yadi me'sti tapa:satyaM tadA tvamadhunA drutam / zmazAnavAsI gomAyurbhavetyuktvA zazApa tm||152 / / kuntalo jambUko bhUtvA zabdaM kurvan yayau kvacit / prasIda mA kupaH svAmin ! munimityAnamad nRpaH // 153 // // 12 // Page #167 -------------------------------------------------------------------------- ________________ shriihrishcndrkthaankm| kathAsaMgrahaH // 13 // pAdenAhatya parataH kSipati kSamApati munau| rohitAzvo rudannAha mA sma han pitaraM mama / / 154 // kintu mAM hi gRhANa tvamiti zrutvA zizorvacaH / muniH sAzrudRzIbhUya proce'GgAramukhaM mRdu // 155 // bASparuddhagalo nA'smi zakto'haM dAtumuttaram / bUce'GgAramukho maivaM muJca svamadhunaiva hi // 156 // krUrIbhUya muniH prAha sutArAM zikSitastvayA / bAlo'yaM sA''ha kRtyeSu nA'yaM zikSAmapekSate // 157 // yataH-vRddhopAstiM vinA'pi syAd dakSaH sphurtimayaH pumAn / maNiH kiM gAruDe'dhItI yadasau harate viSam ? // 158 // rAjA'tha sAsaMdadhyau ca yat sjiivmjiivkm| ced dattaM prAg bhuvA sArdha tataH svarNa dade kutH?||159|| vilambya kAJcanaM kRtvA kathaJcid daatumutshe| ityAha dainyAt sa muniM mAsamekaM sahasva te // 160 // munirUce kathaM pazcAda bhikSayitvA pradAsyasi ? / rAjAhaikSvAkavo bhikSAM dAtuM dakSA na yAcitum // 11 // kutastahIti tenokte rAjoce munipuGgava ! vikrIya svamapItyetad muniH zrutvA visiSmiye // 162 // vAcA tu kaThinaH prAha pRthvI mukha mamA'dhunA / rAjJoce kutra yAmyAha sa na yatropalakSyase ? // 163 // rAjJoktaM me bhuvaM muJca tvamitIdaM kiyad vacaH ? hanta ! pUrayituM sandhAM tyajantIkSvAkavo hasUn / / 164 // tato'pavArya te procustApasA muditA mithaH / aho! sattvamaho! sattvamaho! sAttvikasUzca bhuuH|| 165 // devyAha kimidaM mantrinAriSTaM naH samApatat / so'pyAha kimidaM vedhi devaM pRccha nRpapriye ! // 166 // // 13 // Page #168 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIharizcana38 kthaankm| // 14 // vimRzyAha nRpo devIM gacchAntaHpuramAtmanaH / sutArA''ha samaSyAmi yuSmAbhiH sArdhamapyaho! // 16 // sAsaM prAha nRpo devi! sukumAraH zizuH sutH| panthAno viSamAstat tvaM tiSThAnava vrajAmyaham // 168 // sAvaSTambhaM sutArA''ha yad bhAvyaM tdbhvtvih| AgamiSyAmyahaM sArtha tvayA cchAyeva nizcitam // 169 // pativrate! kva calitA'sItyukte muninA''ha saa| pravAse saha nAvena yena patyanugAH striyaH / / 170 // mamAyattAM harizcandro neSyate tvidamadbhutam / ityukte muninA prAha vasubhUtiH krupA jvalan // 171 // are ! tApasa! nAsi tvaM vijJo lokasthiteH khalu / viddhIdrAnI khiyo bhartRdevatA na parAtmikAH // 172 // yat prAha vyavahArajastvanmantrI tatra me matam / ityukte tApasenAha rAjA'pi munipuvam // 173 // mama svaiNasya pA~snasya dezakozA-va-hastinAm / kimanyad devyAH putrasya nvameva svAmyataH param / / 174 / tat tvaM cenmanyase devI tadAyAtu mayA saha / devyAha visRja tvaM mAM mune! sa prAha yAhi tat // 175 // kintu muktvA''bharaNAni yAteti muninodite| mumoca nRpatiH sarva nepathyaM mukuTAdikam // 176 // sutArA''ha. punaH kiJcidastvavaidhavyalakSaNam / bhUSaNaM bhagavannevaM nizamya munirabravIt // 177 // tava bhadre ! harizcandra evA'vaidhavyalakSaNam / iti vAci munI sAmrA sutArA'pyabhavat ttH||178 // mantrI prAha muni kopAdare re! brhmraaksss!| nRpo'vijJo'dadat te kSmAM, kiM vA gRhNanito bhavAn // 179 // kRpA proce muni 'yaM // 14 // Page #169 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrIharizcandrakathAnakam / // 15 // 6 . kRtyeSu viduro nRpaH / na cA'hamapi vijJo'smi, vijJastvaM yo'ntarAyakRt // 180 // muniH krudhA'kSipad bhUmau gRhItvAmbhaH kamaNDaloH / Aha cAsti tapazcanme tadA tvaM drAk zuko bhava // 181 / / tatazca saciva: kIro bhUtvA'gAd nabhasA kvacit / rAjA tu samayaM natvA'vocadeSa gato'smyaham // 182 // nivArya rudato bhUpaH pUrlokAnanvayapriyAn / kSamayitvA svAparAdhAn pratasthe sapriyAsutaH // 183 // anurAgAlluThadbASyamanuyAntaM purIjanam / kaSTAnnivartayAmAsa rAjA snehagirA mRduH||184 // pracalana sAttvikaH putra-kalatrAbhyAM samanvitaH / kathaM kathamapi prAntamadhvanaH prApa bhUpatiH // 185 // dUramArgaparizrAntA sutArA nRpamabravIt kiyadadyApi gantavyaM khinnAnyaGgAni nAtha ! me?||186 // uvAca nRptirdevi| mA tAmya: kiM na pshysi| apraMlihagRhAkIrNAmArAd vArANasI purIm ? // 187 // atIva yadi khinnA'si vahantI putramAtmanA / anugaGgAtaraM rUDhaM tadA campakamAzraya // 188 // devyA tathAkRte rAjA svenaiva samavAhayat / yathAsukhaM tadaGgAni tato devI vyacintayat // 189 // yadA hi sampadaH puMsAM tadA sarvo'nugacchati / idAnImAryaputraM yanna ko'pyAgAdanuvrajan // 190 // stutyaH stautIhate kAmyo'nugamyo'pyanugacchati / naraM yasyAM prasannAyAM ko hinecchati tAM zriyam ? // 191 // svapnadRzyA tato'bhUd naH sA sampada yAM vinA'dhunA padbhyAM yAnaM kSitau zayyA kadAhAro manaHklamaH // 192 // // 15 // Page #170 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 16 // ityUcAnA pidhAyA''syaM rurodoccairnRpapriyA / rohitAzvastato'rodId bhUtvA sAzrunRpo'vadat / 193 / / mA rodIrbhava dhIrA tvaM sAttvikatvamurIkuru / mA mA zokapizAco'smAn gRhNAtu parito bhraman / / 194 / / rohitAzvastato'vocadahaM tAta ! bubhukSitaH / rAjA''dikSadare ! kSiptaM dehi vatsAya modakam / / 195 / / na ko'pi yAvadAyAti vilakSo nRpatistataH / kimetaditi devyoktaH pUrvAbhyAso'bravIditi ? // 196 / / rohitAzvaH punaH prAha he ! mAtaH ! kSudhito'smyaham / rudatI tAratAraM sA sutArA sutamabravIt // 197 // 'cakravartitvapratibhUlakSaNopetavarSmaNaH / bharatAnvayajAtasyA'vasthA keyaM tavAgatA ? / / 198 / / atha dadhyau nRpaH kIdRg rAjyasyaitAdRzaH phalam / rudato yat tanUjasya prAtarAze'pyazaktatA // 199 / / AstAM vinodayAmyenaM kautuka - prekSaNAdibhiH / pazyeta putra ! gaGgAyAM mithaH krIDanti pakSiNaH // 200 // haMso'yaM sAraso'yaM ca kokadvandvamidaM puraH / kalApaM pUrayitvA ca nRtyatyeSa zikhI katham ? / / 201 / / tannAmoccArapUrva tu vIkSamANaH savismayam / rohitAzvaH punaH prAha tAtA'haM kSudhito bhRzam // 202 // savailakSyaM punarbhUpe bodhayatyevameva tam / AgAdakasmAt kvApyekA vRddhA pAtheyamastakA // 203 // pRcchantI nagarImArga bhUpaM sA''hedamadbhutam / cakriNo lakSaNAnyaGge'vasthA ca kathamIdRzI ? // 204 // kathA naH zrUyamANA'pi 'kArANAM bhayAvahA / tanmA pRccha puro gaccha rAjJetyukte cacAla sA // 205 // modakaM dehi me tAta ! zrIharizcandra kathAnakam / // 16 // Page #171 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH 118011 sutarAmiti bhASiNi / rohitAzve tato vRddhA nivRtya tamaDhaukayat // 206 // svayaM nirlampaTatvena sAttvikasya sutatvataH / bubhukSito'pi bAlo'pi rohitAzvo'grahInna tam // 207 // nAnukampApradAnaM te gRhNImo vayamadhvage ! / pratyAkhyAteti rAjJA sA yayau kvApi kSaNAdapi // 208 // devi ! ced gatakhedA'si tadottiSTha purIM prati / yAma itthaM nRpeNokte sutArA''ha sagadgadam // 209 // nijarAjyaparibhraMzalajjAsajjamanAH katham / pravekSyatyAryaputro'tra vairIpuryA sthitadviSi ? / / 210 / / sAvaSTambhaM nRpaH prAha kA lajjA sattvazAlinAm ? / pUrNAMkartuM nijAM sandhAmApado yadi tanmahaH / / 211 / / sutArA''ha bhaved daivAt sA kA'pyApadatarkitA / yatra svasya parAbhUtirvairivargasya tUtsavaH // 212 // rAjA provAca devi ! tvaM na vicArya prabhASase / lakSmyA balena vA hIno yadi syAM tat parAbhavaH // 213 // idaM purAkRtaM karma prabhavat kena vAryate ? / tatprabhAvAd dazA'smAkaM yadyeSA tad dviSAM kimu ? / / 214 // tataH prati purIM rAjA pratasthe priyayA saha / tAmAha syAt kutaH svarNaM yadAsanno'vadhirmuneH ? // 215 // mAM vikrIyA''ryaputrA'smai tad yaccheti tayodite / rAjJoktaM vikrayazcet tat sarveSAM nahi kasyacit // 216 // rohitA'zvo'bravIt sA mAM vikretA'stu mA pitaH ! / mAtarvAraya tAtaM mAM vikrINAnaM pure dhanaiH / / 217 / / sutArA roditi kSmApo bASpaM ruddhvA''ha vatsa ! kaH vikreSyate tvAM, so'pyAha tAta ! vikreSyate bhavAn / / 218 / / tvadantike'mba zrIharizcandrakathAnakam / // 17 // Page #172 -------------------------------------------------------------------------- ________________ shriihrishcndrkthaankm| kathAsaMgrahaH // 18 // ! sthAsyAmi yaasyaamynygRhentu| varaM me modakaM mA dA ityUcAno ruroda saH / / 219 / rAjJoce devi! naivAhaM putrasya karuNaM vacaH / zrotuM zaknomi tadimaM kavacidapi vAraya / / 220 / / rudatyAha sutArA tvaM cakravartI bhaviSyasi / mA rodIstiSTha vatsa! tvAM vikreSyati nakacana // 221 // rohitAzvasya vAcAJca mano marmAvidhA rudan / purIbhRtakavIthyAM sa tasthau zreNyAM nRpastataH // 222 // kicid vimRzya ca kSipraM tRNAnyAnIya bhUpatiH / nyasana mUrmi sutAroktaH prAheSA bhRtakasthitiH / / 223 // rohitAzvaM dhunAnaM svaM ziraH prAha tato nRpaH / vidhehi madaco vatsa! tubhyaM dAsyAmi hastinam // 224 // dathyau sutArA ghig daivaM bhave bhavazatAni yaH / datte yantraH kasA lakSmI: kvaiSA vikrayavAcyatA ? // 225 // rAjA'pyacintayad dattA na tathA'kIrtaye mhii| yathA jhakIrtaye patnI-putrayoriha vikrayaH // 226 // visRjAmi sutArAM tat saputrAM pitRvezmani / yadbhAvyaM tadahaM soDA cyAtvetyUce ca tAM nRpaH // 227 // devi ! yAhi pitRkulaM putramAdAya samprati / yathA tathA'pyahaM svarNa dAsyAmi munaye khalu // 228 // sAkSepaM prAha devI tu kinnu syAt pralaye'pyadaH ? / vimucya tvAmahaM yAntI satyaM jAtA'smi durjanA // 229 // sarasIva payaHpUrNe sarvamRddhau samaM bhavet / naiHsvye sva-parayorbhedaH zuSke'sminucca-nIcavat // 230 // kica-varaM mRtyuvara bhikSA baraM sevA'pi vairiNAm / daivAda vipadi jAtAyAM svajanA'bhigamo na tu // 231 // api ca-sA // 18 // Page #173 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgraha zrIharizcandrakathAnakam / // 19 // satI yA diyA bhartuH sammukhe divse'nugaa| tanucchAyeva dhairyeNa pratIpe'smin puro bhavet / / 232 // itazca brAhmaNaH ko'pi vIkSamANa itsttH| bhRtikAM kAcidAyAsIdupabhUpaM sa unmukhaH // 23 // dRSkhA ca bhUpamApAdamastakaM cakrilakSaNam / bUce kastvaM kavaM dehaM zrIgehaM mRtakIyasi ? // 234 // zacA''tsamaunaM bhuupaalmaalpyaaddgcchdgrtH| dRSTvA sutArAM sAmro'bhUduccerdaivaM nininda ca // 235 // raterapi ziroratnametAM nirmAya sundarIm / kathaM nayasi re ! daiva ! hanta ! dAsyaviDambanam // 236 // yataHsnigdhamahaMsatIrUpaM suvarNa sAdhubhASitam / patte kimapi lAvaNyamasaMskRtamapItarat / / 237 // sutArAyAH puraH puNyaM rohitAzvaM sulakSaNam / darbhAzirasaM prekSya dhik zAstramiti so'bravIt // 238 // zAstreSu lakSaNAnIha kathyante yAni kAnicit / santi sarvANi tAnyeSAmavasthA punarIdRzI // 239 // nRpaH svAnubhavaM prAha mA maivaM tvaM dvija ! bravIH / zAstraM nahi mRSAbhASi kintu me karmavaibhavam // 240 // pUrvajanmani yacakre dadatAmadatAM svayam / zreyazca kurvatAmantarAyaH sa iha bhujyate // 241 // tazAdIdRzI cet te'vasyaiSA tacchucA'tra kim / sarva viSahamANo hi karmabhirmucyate janaH // 242 // kimasyA mUlyamityukte brAhmaNena muhurmuhuH / kathaJcid ruddhabASyo'tha rAjA''khyaducitaM hi yat // 243 / / tataH svarNasahasrANi pazcA'syA mUlyamastu bhoH! / vadatIti dvije rAjA lajjayA'yomukho'bhavat // 24 // // 19 // Page #174 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kAsagrahaH shriihricndrkthaankm| // 20 // aniSiddhamanujJAtamiti vipre nRpAJcale / svarNa banAti rAjAkhyad mokSo'syA dviguNena bhoH // 245 // tat prapadya dvijaH prAha sutArAmagrato bhava / calitAyAM sutArAyAM rohitAzvo'nale'lagat / / 246 // rudatIdaM sutArA''ha tiSTha tvaM piturantike / AnetuM modakaM tubhyaM vatsa! yAntyasmi samprati // 247 // amuJcatyaJcale tasmin muhurmAtrA'pi bodhite| bhRtike ! kiM vilambo'yamiti kuddho dvijo'vadat // 248 / / sutArAM samayaM yAntI yAvad muJcati nArmakaH / tAvat karatalenaitamAhatyA pAtayad dvijaH // 249 // sabASpaM punarutthAya mAturvasvAJcale'lagat / punardvijena bhUmau sa pAdenA''hatya pAtitaH // 250 // rAjA sAsaM tato dathyau dhigApadamimAM mama / indrasyA'pyalAlyo'yaM padA vipreNa hanyate // 251 / / tataH proce nRpo vipra!na tiSTheda mAtaraM vinaa| zizuH kimapi te karma kartA krINIhyamuMtataH / / 252 / / naitaM mudhA'pi gulAmItyUcAnaM dvijamabravIt / sutArA''rya ! gRhANainaM vidhAya mayyanugraham // 253 // vipro'pi kRpayA svarNasahasaM tasya vetane / kRtvA dattvA ca rAjJe, tAvAdAya svagRhaM yayau // 254 // rAjA dadhyau na lapsye'haM pure vAsaM tato muniH / yadyeti svarNametasmai dattvA syaamkutobhyH|| 255 // tataH kulapatiH kurvannAjJAmiva samAyayau / kopAt parAGmukhIbhUya proce drAg dehi hema me // 256 // gRhANa kiyadapyetadityukte bhUbhujA muniH| uvAca kupitastvaitad grahISye'lpaM na kAJcanam // 257 // mAsopari gatAH paJca dinA yadi tadA'pi // 20 // Page #175 -------------------------------------------------------------------------- ________________ shriihrishcndrkthaankm| kathAsaMgrahaH // 21 // hi| kiyadeva bruvANastvamadRzyAsya ! na lajjase // 258 // dathyau rAjA'dhamaNa ghiguttamarNasya durgirH| yaH sahannapi bhUyo'pitaM prINayati cATubhiH // 259 // bUce ca bhagavannevaM kAupi me cittdusstttaa| vikrIya dayitA-putrau yat prAptaM tat smrpye||260|| cejAramukho mUrkha ! rAjAnaM prArthaya drutam / candrazekharamatratyaM kiM vikrItau priyA-sutau ? // 261 ||raajaa''khyt kimidaM brUSe'nucitaM sattvazAlinAm / zatazo hi parAbhUtAnAhaM pratyarvino'rthaye // 262 // pratijJAghraSTa! vAcATa! puro naH svaM viktthse| ityukte muninA prAha rAjA mA sma mune! kupH||263|| caNDAlasyA'pi karmA'haM kRtvA dusskrmpyth| dAsye svarNamiti mApokte'bhUd romAJcito muniH // 264 // tataH kaupInavAsobhRllaghupikacoccayaH / dRDhayaSTikaro vRddho niSAdaH ko'pi cA'gamat // 265||raajaanN vIkSya sa procere! tvaM karmakaro'si kim ? kariSyasi ca me karma tat zrutvA'cintayad nRpaH // 266 // ravirastaGgato lokaH krAyako nAsti no muniH / kSamate taniSAdasyApi kurve karma samprati // 267 // kariSye karma te'vazyaM rAjJetyukte'tha so'vadat / kiM kiM kartA'si me karma rAjA''dizasIha yat // 268||rkssitvyN zmazAnaMca lAtavyaM mRtkaambrm| ardhadagdhAni kASThAni grAhyANi ca citicayAt // 269 // yat tatrotpadyate tasyArya hi gRhNAti bhuuptiH| anyasyAsya bhAgI dvau mamaikaste tu dAsyate // 270 // rAjA''dizati yat kiJcit tacca kArya tvayA sadA / // 21 // Page #176 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIharizAnakathAnakam / kayAsamahaH // 22 // gAsanazmazAnezaH kAladaNDAbhiyo'smyaham // 201 // iti zrutvA nRpaH smAhataM tvdaajnyaakRdsmyhm| yadA mAM prati syAt tad dAtavyaM munaye khalu // 272 // apavArya muniH proce namaste sattvazAline / namaste satyasandhAya namaste dhairyasamane / 273 / / kAladaNDo'pi tadvAcaM prapanna: sAkSiNaM munim| kRtvA saha nRpeNAsau zmazAnamagamada nijam / / 274 / / itazca puryAmetasyAmakasmAdapi dehinAm / jIvitavyaM haran mRtyurupatasthe khalo yathA // 275 / / tatazca paritaH prodyadAkrandamvanibhirjitaH / nilIyA'sthAdiva kvApi nagare mAlamvaniH // 276 // mRtyormItA janA rakSAM vidadhatyAtmano ythaa| tathA preritavanmRtyustAn gRhNAti shsrshH|| 277||shrutvaa'th duHsahalokA''krandaM maraNajaM pure / Ait satyavasuMbhUpo mantriNaM candrazekharaH // 278 // rAjAdezAt samAyAntaM mantriNaM yo'pi pUruSaH / antarA milito'naMsIt kIrapaJjarapANikaH // 279 // kalahaMsa ! tvayA kIro labdho'yaM kveti mantriNA / pRSTe sa prAha campAyA bane devanamApnavam ? // 28 // candrazekharabhUpAya sdaapriyvipshcite| sarvazAsana dISNatvAdihA''naiSaM zukottamam // 281 // iti tadvacanaM zRNvaMstenaiva saha mantrirAT / yayAvupanRpaM natvA yathAsthAnamupAvizat // 282 // sakhedaM prAha bhUpAlo mantrin ! pazya purIjanaH / saGkocitAyurdaivena yAti vAtena dIpavat 1 praviNa // 22 // Page #177 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jIjaina zrIharizcandrakathAnakam / kathAsaMgrahaH // 23 // // 283 // na vayaM durnayA nA'pi vRthadharmaH purIjanaH / nRNAmakAlamRtyuzca tadanveSaya kAraNam // 284 // tatazca kuTTinI kAcit putrImaraNavihalA / urastADaM samAgatya sAkSepaM nRpamabravIt // 285 / / sadaivA'nyAyakArI tvaM sadA pIDayasi prajAH / sadA'pi pApaniSTho'si tenA'yaM mriyate janaH / / 286 // matputrI nAmato'nAsundarI smaramajarI prakrIDya sukhazayyAyAM suptA'kasmAd mRtA'sti haa!|| 287 // aho ! karkazatA hasyA aho ! nirlajatA girAm / iti dhyAyannRpeNokte mantrI kiM kriyatAmiti ? // 288 // mantryAha svAminnatrArthe pragalbhante hi maatrikaaH| rAjA prAhA''gato'stIhojayinyA mAntriko mahAn / / 289 / / tata AkAryatAmeSa ityukto mantriNA nRpaH / AjUhavat tadaivainaM so'pyAgatya samAvizat // 290 // rAjoce mAntrikaM kiM na: puryA mArivijRmbhitam ? / so'pyAha nATayan dhyAnaM rAkSasIlalitaM hyadaH // 291 // vRddhavezyA''ha sA''zvAsaM putrikA mama maantrik| mRtAdhunaiva sa prAha; jIvayiSyAmi tAM khalu // 292 // sA vastrAJcalamAdAya bhramayitvA zirasyadhAt / madAziSaH prabhAvena ciraM tvaM jIva mAntrika ! // 293 // tato dAsI samAgatya kuTTinyai samacIkathat / mAtastvaM vardhase diSTyA yato jIvati te svsaa||294 // tataH pratyayato rAjA sAdaraM prAha maantrikm| AnetuM prabhavasyenAM rAkSasImatha so'bravIt // 295 / / kimevaM kathyate deva! mantreNA''kRSya vaasukim| pAtAlA vAsavaM svargAda, abdhela zamihAnaye // 23 // Page #178 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 24 // // 296 // yadyasti kautukaM tat tvaM saamgriimupddhauky| mASa-sarSapa-lavaNAnyutkhaDgAnaSTa puurussaan||297|| kSaNAt tathAkRte rAjJA mAntriko maNDalaM vyadhAt / tadantarupavizyAtha kiJcid dhyAnamanATayat / / 298 / / dikpAlAhvAnamarcAnAM mantrAnuccairathoccaran / mAtriko rAkSasI mantrairAcakarSa vihAyasA / / 299 / / AyAntI sA'nugAn prAha re ! grAsaH kvacidIkSyatAm / yenA'smi sucirAd bAr3ha kSAmakukSirbubhukSayA / / 300 // maNDale mantrazaktyAtha sanirghAtaM papAta saa| sarve'pyabibhayustasyA biDAlyA iva mUSikAH // 301 // savismayaM nRpaH prAha mantrotkarSAvadhistvayam / ya enAM rAkSI mantrairAnaiSIt pazyatAM hi naH // 302 // mAntrikaH prAha kartavyamasmAbhiH kRtameva hi / ucitaM yat kuru tvaM tatrigrahe tvamasi prabhuH // 303 // sAkSepamAdizad rAjA mantrin ! zvapacamAhvaya / kalahaMsaM tamAhvAtumAdikSat sacivastataH / / 304 // kalahaMso'pi tatraiva vimucya zukapaJjaram / jagAmA'tha nRpo'vAdId mantrin ! kiM tvasti paJjare ? // 305 / / mantriNoce mahArAja ! zukarAjo'sti sarvavit / upazlokaya rAjAnamityuktazca zuko'paThat // 306 // saddharma ! jaya kAzIndra ! yasyA''kRSTA guNairbhRzam / nayanti mArgaNA lakSmImeke'nye tvAnayanti tAm ||307||raajnyaa kiM paThito'sIti pRsstto'saavaakhydaatmnH| tarka-lakSaNa-sAhitya-gaNitasmRtikauzalam // 308 // mAntrikaH prAha bho rAjan ! rAkSasI vo'nyacetasAm / prabhaviSyati tat ko'yaM vilambo'syA // 24 // Page #179 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| boardobar80x880882788 // 25 // vinigrahe ? // 309 // tatazcAgAt sa caNDAlo harizcandrasamanvitaH / harizcandraM zuko dRSTvA'bhUdutphullAkSamAnasaH // 310 // prAha ca svasti te nAtha ! bharatAnvayabhUpate ! harizcandra ! namadbhapamauliratnAtitakrama! // 311 // saroSaM prAha rAjA kimasambaddhaM prabhASase ? ka sAketapatiAtra kIra ! tvaM vihvalo'si kim ? // 312 // athAha zvapacaM mantrI kurva'nAcchAdanAmimAm / tenA'pi harirAdiSTastAM kRtvA'navaguNThanAm // 313 // pratyabhyajJAsIt kiM nAma sutArA devyasau hahA ! ? kimetena hi daivena hantavyA vayameva hA ? // 314 // nAsmin karmaNi devyeSA karaNaM syAt kathaJcana / kintu me ko'pi duSkarmapreritaH kurute badaH // 315 // pravizyA'gni tato devyA doSamutsArayAmyaham / athavA'risabhAyAM me nAtmA yogyaH prakAzitum // 316 // munibhyaH pRthivI dattA vikrItA sasutA priyaa| yat kariSyati daivaM tad harizcandraH sahiSyate // 317 // dRSTvA tAM bAhyanepathyairadUSitavapulatAm / mantriNe pRthivInAtha: svavitakai nyavedayat // 318 // candrakAntaM mukhaM yasyAH suvarNa vapureva hi / padmarAgau karAveva kimasyA maNDanAntaraH ? // 319 // upalakSya zuko'thainAM nanAma natamastakaH / uzInarasute ! devi ! sutAre ! svasti te sti!|| 320||raajnyoce kiM muhuH kIra! pralapasyevamuccakaiH / kva sA'trozInarasutA ? kiM tvaM kIro'si madyapaH ? // 321 // sAvaSTambhaM zukaH prAha harizcandranRpo jhayam / asya rooo OOOOOOOOKhOdu. // 25 // Page #180 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjana kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 26 // patnIyamityartho'nyathA syAt pralaye'pina // 322 ||raajnyaa pRSTo haribUte harizcandro nRpo'smin| kintvahaM zvapacasyA'sya dravyakrIto'smi karmakRt // 323 // rAjJA pRSTA'janA prAha; na sutArA'smi rAjyaham / kintu dvijanmano bajadayAkhyasya dAsikA // 324 // are ! viplAvayasyasmAnityukte bhUbhujA shukH| prAha kiM svaM harizcandraH prakAzayati te puraH ? // 325 // yataH-sato vA'pyasato vA'pi svAn svayaM kIrtayan guNAn / brahmApi hAsyatAM yAti kiM punaH prAkRto janaH ? // 326 // hari pratyAha rAjA bho mA bhaiSI: satyamucyatAm / nanu yadyapyahaM vairI trAtA''padi tathA'pi te // 327 // harizcandro'bravId deva! vacasA pakSiNo'sya kim| punarAyasyate svaM yad dAso'syA'smItyavocata ? // 328 // ruup-laavnnydhairyaadigunnvismitcetsaa| rAjJA pRSTA punarnArI tadevottaramAkhyata // 329 // mantrI prAhA''kRtAvasyAM rAkSasIkarma kiM bhavet ? / tato vicArya kartavyaM svAminA yadyathocitam // 330 // pRSTazca zvapaco rAjJA prAhA'yaM mama karmakRt / iti nizcitya rAjAmuMrAsabhAnayane'bravIt // 331 // tenA'pyukto harizcandrastatra rAsabhamAnayat / zakto'pISTo'pi kiM kuryAnaraH paravazaH khalu ? // 332 // vicArya kAryamAcaryamiti mantri-zukAdibhiH / vAryamANo'pi tAM rAjA kharamAropayad drutam // 333 // aho ! akSatramakSatramityAkrandan zuko'bravIt / rAjan ! vijJApanAMmekAM zRNu nItyanuyAyinIm // 334 // // 26 // Page #181 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina shriihrishcndrkthaankm| kathAsaMgrahaH JOopu09020902000/ // 27 // rAjJoce bahire! svairaM kIraH provAca yadyasau / sutArA rAkSasI syAt tad vizAmyagniM purastava // 335 // sadainyaM prAha sarvo'pi samAlokaH zukasya gIH / astu pramANamAmeti rAjJA'pyUce'nurodhataH // 336 // sotsAhaM prAha kIro'pi mantrin ! kAraya tccitaam| tathA tena kRte kIraH snAtvA'gacchaccitAM prti||337|| tato dignAyakAnAha yoSA raaksssaanvyaa| bhaved nRpasutA tanmAM pradahatvAzu havyavAT // 338 // ityuktvA pazyatAmeva teSAM gatabhayaH zukaH / jhampAmadAcca viNyAto'nizcAsthAdakSataH zukaH / / 339 / / AzcaryamidamAzcaryamityUcAnA janAH sphuTam / satIyaM rAkSasI na syAdityaduH zuddhitAlikAm // 340 // mantryUce nAtha ! manye'haM mAntrikasya vijRmbhitam / tat kenA'pyapadezena mAntriko'yaM visRjyatAm // 341 // tathemArAsabhAdAzu samuttAraya samprati / ityukto mantriNA bhUpaH savismayamado'vadat // 342 // kiM kurmaH kimu jAnImaH kasyedaM kaitavaM mahat / sandigdhe'rthe kilaitasmin vicAraM kurmahe ca kim ? // 343 // iti vikalpa-kopAbhyAM saMzliSTo nRpatiH svayam / vyasRjana mAntrikaM, kIraM paJjare'tha nyadhApayat // 34 // udatArayadenAM ca rAsabhAd vanitAM ttH| iti sarva visRjyA'tha nRpaH palyaGkamAsadat // 345 // harizcandro'pi sUrye'ste cANDAlasya niyogataH / brajan zmazAnaM dadhyau bhoH ! kIdRga durdaivanATakam ? // 346 // devyAH karmakarItvena sthitAyA viprasadmani / rAkSasIvacanaM kIro daivadattaMnyavartayat // 347 // // 27 // Page #182 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 28 // daivameva tato manye balavannAparaH punaH / yat tena vihitA bApat tenaiva hi nivartyate // 348 // tamasyasUcIbhedye'pi pravizannirbhayo hariH / dadarza bhISaNAkAraM zmazAnaM nizi sarvataH / / 349 // kvacit pheraNDaphetkAraM kvacid rAkSasaDambaram / kvacid bibhISikodyotaM kvacit kauzikavAsitam // 350 // kvacit pretaparitrastazavasaMskArakRjjanam / kvacicca DAkinImucyamAnotkilakilAravam / / 351 // kvacit kApAlikairgRhyamANasatpuNyamastakam / sarvato'pi ca durgandhapUrapuritanAsikam // 352 // uparyupari paryastamuNDatuNDaskhaladgamam / itastataH zmazAnaM sa pazyat zuzrAva durdhvanim // 353 // aho! Artadhvani: saiSA mRtapatyAH striyAH khlu| rudI vArayAmyenAmityagAt tatpuro nRp!||354 // uvAca ca zubhe! kiM te kAraNaM paridevane ? / sA''ha pazyA'grato gatvA nyagrodhe kAraNaM mama // 355 // harirgatvA tato'pazyat pumAMsaM pUrNalakSaNam / urdhvapAdamadhovaktraM vaTazAkhAniyantritam // 356 // soDhA'haM puruSaH kAnte! tvaM punarbhAvinI katham ? / tatpralApamiti zrutvA dadhyau rAjA'sya sA priyaa|| 357 / / asyopakAraM kurve yad dattA bhUrmunaye mayA / munikanyAdhanopAye vikrItau dayitAsutau // 358 // jIvitasyA'sya nirviNNa: svayameva purA'smyaham / kRtvA parArtha ced yAmi tat kiM nAptaM phalaM myaa?||359|| iti dhyAtvA hariH proce tamubaddhaM naraM mRdu / aho ! kastvaM kathaM ceyamavasthA te suduHsahA ? // 360 // jAnanasmIti yad // 28 // Page #183 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 29 // vaktumubaddhena na zakyate / paraM tvadAkRtiH puNyA prayuGkte praSTumatra mAm / / 361 / / tadAkhyAhi na zakto'smi draSTuM te dussahAM dazAm / iti tat praNayaM dRSTvA provAcodbaddhapUruSaH / / 362 // nAhametAM dazAM dInAM kasyA'pi hi nivedaye / tacchrotA vetti kiM matto yat paritrANamIhate ? / / 363 // parantvanyabhavasnehAnubandhAdathavottamAt / upakAraparatvAt te pRcchate kathayAmi bhoH ! / / 364 / / mahAseno'smi kAzIcandrazekharanandanaH / vidyAdharyA'tra palyaGkAdAnItaH priyayA yutaH / / 365 / / kimarthamiti tenokte naraH prAhA'tra smprti| manmAMsena mahAhomaM sA kariSyati khecarI / / 366 / / kva gatA sA'dhunA vidyAdharIti hariNodite / snAtuM gaGgAM nadIM vyomnA jagAmetyavadad naraH / / 367 / / tato dadhyau nRpo harSAd gatvaraizcenmamAGgakaiH / vidyAdharyA bhavet siddhirjIvitaM cA'sya cAru tat / / 368 / / tamuvAca harizcandraH prArthaye tvAM kimapyaho ! / sa prAhaivaMvidhAvasthaM kiM tvaM prAtharyase'tra mAm // 369 // rAjJoce yadalaM dAtuM prArthyase tvaM tadeva hi / sa prAha tarhi yAcasva yadabhISTaM narottama ! // 370 // hariH prAha prayAhi tvaM svaM rAjyaM svIkuru kSaNAt / yat kAryaM tat kariSyAmi vidyAdharyAH svavarSmaNA / / 371 / / puruSaH prAha kiM brUve nAtmanInamidaM khalu / adhamaH kaH svayaM svArthe paraprANAn vyayiSyate ? / / 372 // kiJca svaM me yathAbhISTaM yathA me mRtyubhIrutA / yathaiSA dayitA me'sti tavA'pyevaM tathA'sti bhoH ! / / 373 / / tad yAhi tvamataH zrIharizcandra kathAnakam / // 29 // Page #184 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 30 // sthAnAdadhunaSyati khecarI / tenetyukte harizcandraH sadainyamiva taM jgau|| 374 // mA mA me prArthanAM vyarthI kuruSva purussottm!| svenA'pyahaM mahAkaSTAnmartukAmo'smi tat yadi // 375 / / tvAdRzasyopakRtyA'tha priye syAM sphlstdaa| upakAraH paro dharma ityAkhyAnti bahuzrutAH // 376 // na jAtu janiSyete dvAvimau puruSo bhuvi / arthito yaH karotyeva yazca nA'rthayate param / / 377 / / ityevaM bahuzo'bhyarthya svayamunmocya bandhanAt / yAhIti preSitastena sa jagAma priyAyutaH / / 378 // nUpuravANa-kalpadrupuSpamraksaurabhAdibhiH / jJAtvA vidyAdharI ArAdAyAntI nRpatiH kssnnaat||379|| baddhvA nyagrodhazAkhAyAM sa AtmAnamadhomukham / gatamRtyubhayaM tasthau romAcakavacAlitaH // 380 // tato vidyAdharI vyomno'vatatArA''rdracIvarA / agnikuNDanaye vahnimujjvalaM samaciskarat // 381 // sajIkRtya ca pUjAdi vidyAdharyAha pArzvagAn / citrAGgada ! samIkSasva kiM lakSaNadharo nrH||382 // citrAGgado'pyupAgatya hrishcndraangglkssnnm| vIkSyoce devi ! modasva yenA'yaM cakrilakSaNaH // 383 // hutvA kuNDanaye mAMsamasya prAntAhutIkRte / zIrSe vizvavazIkAravidyA''virbhavitA svayam // 384 // ityUcAnA mudotthAyA''narca srvaanggmymum| jUce ca smara kizcit tvaM devaM yatrA'si bhaktimAn // 385 // bhavezca sAttviko yena, vidyA sidhyati me'dhunaa| yat tvanmAMsairhataiH sA syAt prItA ca varadA ca me // 386 // harizcandrastato'vAdI dhvstsNsaarveshsm| . // 30 // Page #185 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina shriihrishcndrkthaankm| kathAsaMgrahaH // 31 // smarAmi niSThitaklezaM devaM nAbhisamudbhavam // 387 // idArnI mA vilambasva homaH syAd bahuvighnabhUH svenaivotkRtya mAMsaM svaM yacchAmyeSa gRhANa tat // 388 // sA prAha siddhirmantrasya jAtaivaM tvaM yaduttamaH / matto'pyutsAhabAnIdRk samavAyo hi punnytH|| 389 // tataH pravRttA kuNDeSu jvalajjvAlA''kuleSu sA / harizcandrArpitaM mAMsaM prakSeptuM mantrapUrvakam // 390 / / kUce ca paritaH khaDgahastAn vidyAdharottamAn mA dattAtra pravezaM bhoH zApadasya narasya vaa|| 391 // kiyatyapi kRte homeThabhUdAvirdevatAmukham / madhyakuNDAt tato jAtau sotsAhI tAvubhau mudA // 392 // atha gomAyuraTitaM kuNDAni parito'bhavat / viSAdAta tato vidyApace'yaM nivartyatAm // 393 // yadyasya ghoraphetkArairnidrAM tyakSyati tApasaH / homadhvaMsaM tadAgatya sa kariSyati nizitam / / 394 // sarva: sa nAzyamAno'pi pratyutA''gAt samIpagaH / jajAgAra tatazA''rAdAzrame tApasaH kSaNAt // 395 // kicit kiJcit tato vidyAmukhaM nIcairmamaja ca / khecaryuvAcA'paryAptahomA hA! hA! hatAsmyaham / / 396 / / sAvaSTambhaM hariH prAha mA viSIda gRhANa me| chittvA ziro'pi paryantAhutihomaM samApaya // 397 // ce vidyAdharI homaH kramAt syAnnanu nA'kramAt / kramaM ca kSamate naiSa tApasaH krodhamAvahan // 398 // are ! kimidamArabdhamasmadAzramabhUmiSu / ityAkrozan -ziyALa // 32 // Page #186 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIharizcandrakathAnakam / vivezoccairuddhatastatra tApasaH // 399 / / mamaja tanmukhaM devyA madhye kuNDAgni satvaram / bhItA vidyAdharI sAutha kvA'pyagAt spricchdaa|| 400 / / tataH krodhAt paribhrAmya tApasastatra jagmivAn / yatrA''ste kRttasarvAGgaH: zAkhAbaddho hariH zvasan // 401||kssnnen tApasaH kiJcidupalakSyA''ha bismayAt are ! bhavAn harizcandraH so'pyAkhyadomiti sphuTam // 402 // tamAha tApasaH kruddhaH; svarNa kulapateradAH ? ! nRpaH prAha dinaiH kaizcit prabho! pUrNIbhaviSyati // 403 / / upalakSayasi tvaM me proktastena nRpo'vadat / kauTilyastvaM mahIdAne sAkSI kulapaterasi // 404 // are ! kulapate: svarNamanApUrye ti kiM tvayA / ArabdhamityucAne'smin rAi hiyA'dhomukho'bhavat // 405 // tato mA bhUnmuneH svarNahAnirasmin mRte tviti ! auSaNyA vraNarohiNyA svenAlimpat sa tdvpuH|| 406 // abhUcca tatkSaNAdevA'rUDhavraNavapurnRpaH / yayau ca tApasa: sthAne sve dadhyau harirapyatha // 407 // nA'pUrNa me'bhavat kiJcit sarvasvaM dadato muneH / vidyAdharyA na yat siddhiH saJjAtA tad dunoti mAm // 408 // are ! kva tvaM gato'sIti prAhUtaH zvapacena saH ? / upasRtyAha kartavyaM mama svAmin ! smaadish|| 409 // sa prAhaiSa mRtaH ko'pi samAyAti tato bhavAn vastraM gRhNAtu gatveti prerito'gAd nRpsttH||410|| azrRNocchabdamekasyAH karuNAttai sutavyayAt / hA! putra! kva gato'sIti mUrcchantyAzca muhuH striyaaH|| 411 // aho daivena nirmuktakaruNena kilA'Ggajam // 32 // Page #187 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 33 // / vyApAdayatA nirbhAgyA'bhISTA'patyA tvasau htaa|| 412 / / aho! asAraH saMsAro mrtyvaacaamgocrH|| yadiSTaM dehinAM tat tu grAhayatyeva yo yamAt // 413 // kathaM cA'haM grahISyAmi bAlasyordhvAd kilAmbaram ? iti mandapadaH proktaH zvapacenAzu gaccha re!||414|| sabhayaM paricakrAma harizcandraH sutaM smaran / zudhyed yadi devI me tadA vatso mriyeta sH|| 415 // tataH zuzrAva karuNaM rudartI vanitAmiti / nirbhAgyazekharAyA me mRto vatso hatA'smi hA! / / 416 // vatso mRta imAM vAcaM pratighnan maGgaloktibhiH / vAmAkSispandanenA'tha babhUvA''zamiAnasaH // 417 // sarvasvaM munaye dattaM vikrItau dayitA-sutau caNDAlakarmakartA'haM kiM me vA bhAvyataH param ? // 418 // iti cintAturo yAvad mArge yAti nRpsttH| cANDAlapatinA prokto vyAghuTyeti vyajijJapat / / 419 // Agato'sti mRto bAla iti vastrA''hatI trapA / sa prAha kA pA'smAkamAcAro'yaM gRhANa tat // 420 // nivRttyA'tha haridadhyau dhig lobhaM yadvazAjanaH / vetti kRtyamakRtyaM vA naiva daivahato hhaa!|| 421 // yadAdizati me svAmI tat kartavyaM mayA khalu / vicAro yujyate naiva svAmyAdiSTe'nujIvinAm // 422 // sa gacchanniti zuzrAva svIvilApaM tamuccakaiH / hA! hA! putra! tvameko me tanme mRtyustvayA saha // 423 // tvaM mamaivA'si kupitore! daiva! yat patirmama / babhUva karmakRntrIcagehe'hamapi taadRshii|| 424 // paramasya svaputrasya bharatAnvayazAlinaH / // 33 // Page #188 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 34 // Alambena jIvantyA bhavitA kA'dya me gatiH ? / / 425 / / harizcandro'pi vijJAya sutArAM tvarito vrajan / muJcannazrUNyatho'vAdId nindannAtmAnamAtmanA / / 426 / / nirbhAgyazekhare ! devi ! vajraghAtaH ka eSa nau ? / vanitA vIkSya bhartAraM tAraM tAraM ruroda sA / / 427 / / harizcandro'pyarodIcca dhairya kasya sutavyaye ? / rohitAzvaM harimohAdAzliSyat kila pUrvavat // 428 // sutArAM prAha devi ! tvaM kiM rodiSi tathA katham ? / vatso mAM bhASate naiva bhavatyA roSitaH kimu ? / / 429 / / kiM tvayA modakaM nAsmai dattaH kiM paridhApita: ? / nA'dya ratnAGkitaM hAraM kiM hastI nA'rpito mayA ? || 430 || kSamasva vatsalo hi tvaM svecchayA yat tu rocate / iti svaM sAntvayan putraM devyA'sau paridevitaH / / 431 / / kiM na pazyasi mUDha ! tvaM gatAsuM tanayaM nijam / gatAsuzca kathaM pazyedAzliSyennigadedatha ? / / 432 / / kimArabdhaM tvayA sArdhaM nAryA kiM naiSi satvaram ? / ityuktaH zvapacenA'sau bhayAccaitanyamAsadat / / 433 / / ajJAsIcca mRtaM putraM ceSTvA'thAzrulocanaH / sutArAM putravRttAntamaprAkSIt sA'pyacIkathat // 434 // athA'yaM prAtarevA gAH samitpuSpakRte vane / vipreNa preSito mandabhAgyo daSTo'hinA priya ! / / 435 // vinA''tmIyAnna ko'pyasya viSasyottAraNaM vyadhAt / vinA bandhuM jagacchUnyaM jIvo dharma vinA yathA / / 436 / / harizcandrastato dayau dhig mAM vyasanapAtinam / ekatra zvapacaH kruddho'nyatra putravyayaklamaH / / 437 || pravAso'ripurIvAso zrIharizcandrakathAnakam / ||34|| Page #189 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 35 // nIcadAsyaM sutavyayam / harizcandro'khilaM soDhA devI tvekasutA htaa|| 438 // kina me vakSyato hastI putravastrAtau katham ? / svAmyAdezamakatu ca naivIjasvi mano mama // 439 // athavA putramRtyau ko me vicAro yadasmyaham / zvapacAdhInadehastat sa yad brUte karomi tat // 440 // anyathA syAM pratijJAtabhraSTaH sttvklkhitH| sattvakatAnavRttInAM naa'ptyaadynuraagitaa||41|| vyApannasya sutasyA'sya na gRhNAmyambaraM ydi| nirvAhayAmi no santhAM lajate trnnistdaa||42|| iti sattvAnilodbhUtA'patyabandhaH sa sAttvikaH / bhUtvA parAGmukho'zakto yAcituM sphuTayA giraa||43|| arpayA''cchAdanamiti sajJayA pratipAdayan / hastaM prasArayAmAsa harizcandraH priyAM prti||444 // sutArA'pi ca tadabhiprAyaM sphuttmjaantii| uccikSepa kare dAtuM rohitAzvaM muhurmuhuH // 45 // agRhNati harizcandre putraM sA''ha bravISi kim ? / na jAnAmi tavaitAM hi saMjJAM brUhi tataH sphuTam // 446 // dhairyasandaMzakAkRSTavacanaH sAttviko'vadat / devi ! tiSThatu vatso'yaM vtsaa''cchaadnmrpy|| 447 // yAvadevaM harizcandro vadatyAtmapriyAM prti| tAvat tasya zirasyAzu puSpavRSTirabhUd divaH // 448 // aho ! sattvamaho ! dhairya harizcandramahIpateH / evamudghoSaNApUrva dundubhidhvaniratyabhUt // 49 // rAjA'pyapazyadAtmAnamayodhyAyAM nijaukasi / alaGkatamahAsiMhAsanaM svasadasi sthitam // 450 // rohitAzvamapazyacca kroDe krIDantamAtmanaH / // 35 // Page #190 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 36 // amAntakAntiralAihArasphArazriyaM mudaa||51|| vasubhUti mahAmAtyaM kuntalAkhyaM ca sevakam / dvAvapyeto svasvarUpI puro'drAkSIt kRtaanyjlii||52|| yavanikAntare caiva draSTuM nATakamAgatAm / sutArAM bhASamANAM ca sakhyA zuzrAva bhUpatiH // 453 // puratazca susaGgItarasanimagnacetasAm / nRpA-'mAtyaprabhRtInAmapazyat saMsadaM nijAm // 454 // pratimandiramaikSiSTa kriyamANaMca nAgaraiH / nRtyatpurandhivizrANyamAnadAnamahotsavam // 55 // pratIhAramukha prAptAn vijijJapayiSUn janAn / dUrato namataH prekSya kimityetadacintayat // 456 // kiM nu svapno mayA dRSTaH kiM vA me manaso bhramaH / kiMvA kasyA'pi devasya-citrametad vijRmbhitam // 457 / / tatazca prakaTIbhUya candracUDa-maNiprabho / puraH sthitvA surau rAjJaH saharSamidamUcatuH / / 458 // trizanandana ! zrImadikSvAkukulamaNDana ! bharatAnvayabhUpAla ! harizcandra ! ciraM jaya // 459 // dhanyaH sugrAhyanAmA tvaM yasya vAstoSpatiH svayam / sattvaM stavIti mUrdhAnaM dhunAno cusadAM puraH // 460 // yAdRzaH kathito rAjannacAlyo dusadAmapi / zakreNa, tAdRgevA'si sAttvikeSu ziromaNiH // 461 // mAhAtmyena tavaivedaM puna: rAjyaM tathaiva hi / aDhaukata nijasphItyA nirjitA'mara-dAnavam // 462 // vasubhUtiH sa evA'yaM mantrI mitraM ca te nRpa! / zukarUpaH pravizyA'gnau yo devyAH zuddhimAtanot / / 463 // kuntalazcaiSa te sevAM karoti racitAJjaliH / jambUkIbhUya te homasaGkaTe yastadAraTat // 464 // // 36 // Page #191 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 37 // zUkarodantamArabhya yAvadadya narendra ! yat / anubhUtaM tvayA viddhi tadasmatkUTanATakam // 465 // etat sarva bhavatsattvaparIkSArasikaiH khlu| asmAbhirvihitaM tat te kSantavyaM mahatAM guro ! // 446 // citraM paropakArAya matyatve'pi bhavAdRzAm / avatAraH parottaptyai svarge'pyasmAdRzAM punaH // 467 / / kiM vA ko'pi guNo'smAkamapi te sattvadIpanAt / suvarNasya kathaM rekhA kaSapaDheM vinA bhavet ? // 468 // tava sattvena satyena harizcandra ! mahAnRpa! / jalado varSati sphItazasyA bhUrmudito janaH // 469 // svasyaiva sukRtenedaM rAjyamapi punastvayA / asmattaH parituSTebhyaH kiJcid yAcasva sAmpratam // 470 / / lajitastridazopajJavarNanAkarNanAd nRpaH / uvAca na kadA'pyasmi zikSito yAcituM param // 471 / kiJca sattvaM na muktaM svaM sUryavaMzo na lajitaH / satyavAcaH kRtazcandraH kimataH paramarthaye? // 472 // punarapyUcatu devau nRpa! tanvan yazaH sitm| divyazaktiH zriyAM pAtraM sadA''nandamayo bhava / / 473 / / prabhAvamiti to tatra nyasya svAspadamIyatuH / indro'pi paramAM prItimavApa sasurAsuraH // 474 // rAjA'tha zrIharizcandrastatprabhRti vizeSataH / dayAlurjagadAnandastyaktavyasanakautukaH // 475 // zakrAvatAratIrthasya sarvajJasya kRpAnidheH / zrIvRSadhvajadevasya paryupAstiparAyaNaH // 476 // divyazaktiprabhAveNa gaganakrIDanAdikam / mahadi darzayan loke pAlayAmAsa kAzyapIm // 477 // (tribhirvizeSakam) // 37 // Page #192 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH shriihrishcndrkthaankm| // 38 // anyatroddhatopasaMhAraH - .. anyedhurbahirudyAne, gataH kSoNipatiH svayam / tIrtha zakrAvatArAkhyaM, jIrNa zIrNa vyalokayat // 1 // vasubhUtiruvAcAtha, jJAtvA ceto mahIbhujaH / iGgitAkAratattvajJA, mantriNaH sarvavedinaH // 2 // vRSabhasvAmino bimba, bhAsuraMzakranirmitam / idaMzakrAvatArAkhyaM mahAtIrtha mhiitle||3|| kAlakramAdidaM jIrNa, babhUva kssitinaayk!| uddhArakAriNo yasmAt, prabhavanti bhavAdRzAH // 4 // bhavAnapyAdimajinasantAne samajAyata / kuruSvedaM navaM tIrtha, dehinaM rsvedivt||5|| bharatezAdityayazaH-prabhRtInAM mahIbhujAm / svapUrvajAnAmAkhyAbhiH khyAtA: sa pratimA vyadhAt // 6 // amAripUrvakaM bhUri, dAnasaMprINitArthI ca / pratiSThAM kArayAmAsa, caityoddhAramakArayat // 7 // samyaktvaM nirmalaM bibhrad, vidadhAnaH prabhAvanAm / kAlakrameNa zuddhAtmA, devbhuuymgaadym||8|| iti sattvopari satyavAdiharizcandrakathAnakam / Page #193 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| kAralA Someone1010919828801 ashishisashisas ||ahm / / zrI zaMkhezvara pArzvanAthAya nmH| ||shrii prema-bhuvanamAnu-para-hemacaMdra sadurubhyo namaH / / // zrImadAcAryatrImerutujasUriviracitArthatajJAnArAdhanavirAdhanaphalapradarzikA kaamdevnRptikthaa| jayati kAmitapUrtisurakhumaH surnrorgnaathntkrmH| kuzalapadyavikAzadinezvaraH sumatipAragataH prmeshvrH||1|| iha kila sakalasAmagrIsampUrNa mAnuSaM bhavamavApya bhuktimuktisukhasiddhaye puNyameva vidheym| puNyaM ca jJAnAt, jJAnaM ca gurUpadezAt, gurupadezazca zAstrAt, zAstrasya ca pustakAdhAraH / ataH sarvakSetre pustakameva pradhAnaM puNyakSetram / yaduktam-sarvakSetreSu puNyasya pustakakSetramuttamam / yadanyasarvapuNyAnAM 104020040ARAONLONARANA RishitisatssMEERERTERMERE // 1 // Page #194 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| jAyate'smAdvyavasthitiH // 1 // kiJja-paJcAnAmapi jJAnAnAM madhye zrutajJAnameva devadAnava - mAnavapratibodhakAritvAnmukhyam, tacca pustakagajAdhirUDhameva rAjalIlAmanubhavajjagati vijayate / uktaJca-jAtA paJca matizrutAvadhimanaHkaivalyaputrAH prabhoH, tanmadhye zrutanandano bhagavatA saMsthApitaH sve pde| aGgopAGyutazca pustakagajAdhyArohalabdhodayaH, siddhAntAbhidhabhUpatirgaNadharAmAtyazciraM nandatAt // 1 // ato jJAnasya pustakasya ca yathAzakti bhaktiH kAryA / yathA'mutra paratra ca sarvasaukhyasampattiH syAt / sakalakalAzca vilasanti / yazca jJAnapustakayorAzAtanAM karoti, sa nibiDajJAnAvaraNIyakarma baddhvA'nekaduHkhavibhAgI mahAmUrkhaca jAyate, yathA kAmadevaH / yadi ca pazcAdapi jJAnapustakayorbhaktiM karoti tadA sukhI bhogI vidvAMzca bhavati, yathA sa eva kAmadeva: pazcAtprauDharAjya-pratApa-vidyA-kalApAtraM jAtaH / tathA yadi ko'pi jIvo janmato'pi yAvajjIvaM sarvaprakArAnamArAdhayati tadA sarvadaiva sa sarvasaukhyapAtraM syAt mahAprAjJazca, yathA kAmadevasyaiva bhAryA'bhaGgurabhAgyA saubhaagymnyjrii| tathAhi .. atraiva jambUdvIpe bharatakSetre zrIpaJcamatIrthakarazrIsumatinAthavArake'yodhyA nAma nagarI vrtte| pUrva prabhuzrIRSabhasya rAjya-prAjyapratiSThAsamaye niriikssy| vinItalokAn bharate vinItetyAkhyAM purIM sthApitavAn harim ||1||asNkhykaale'tigte vipakSa-lakSairayodhyasphuTavIrakoTeH / nivAsabhAvAdatha sApyayodhye- . SeareARANCCaMURARMANENERANCE // 2 // Page #195 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| aeeeeeegggggges tyAkhyA kSitI lakSaNayA prapede // 1 // tasyAmayodhyAnagayAM vAMzujAladedIpyamAnabhAla: prabalaparAkramAkrAntabhUpAlaH pratyarthisArthikAlaH samujjvalAzeSaguNavizAlaH zrIsUradevamAmA mahIpAla: prAjyaM sAmrAjyaM bhuGkte / yasya pratApatapanaH sphuTabhAsurazrIH, sampUrNamaNDalayazaH zazabhRcca saumyH| dvau saGgatAviha tiraskurutastamAMsi, nityaM jagatsu kila kasya na citrametat // 1 // tasya ca kAntA sahajanirmalasvAntA pApamArgacalanaM prati parizrAntA zItalazIlacchAyAtarutalavizrAntA paTTadevI sUrakAntA / sA ca bhartuH prasAdena sakalasaMsArasukhAni bhuJjAnA'pi pUrvakRtakarmavazAdapatyasukhaM na prApa / anyadA manomudA krIDArtha nijAvAsadvArikayA'zokavanikAmabhyaM gatvA azoka-punAga-nAga-priyA-pATalAsahakArasAravRkSalakSmI vilokamAnA prauDhaprAsAdamadhye kAmadevapratimAM praNamya gavAkSe zItalAnilapAnAyopaviSTA / atha dRSTA'nayA gavAkSavivareNa vilokamAnayA tarutale nijabAlakAn khelayantI kukuttii| tadyathA- caraNaggeNaM bhUmiM vilihantI bAlae ployNtii| pakrohiM cchAyaMtI piTThIe puNovi rovNtii||1|| muhamajjhe niyayamuhaM pakkhiviya puNo puNo cuNiM ditii| kukukuravaM kuvvaMtI kIlaMtI kukkuDI dihaa||2|| aba rAjJI nijabAlaiH krIDantI kukkurTI dRSTvA'napatyatAduHkhaM smRtvA Peaceaeeeeeeeeeeeee // 3 // Page #196 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| mahAduHkhA''rtA manasyevaM cintayAmAsa / dhanyA'sau tirazcyapi kukkuTI, yA sadA nijApatyakrIDAsukhamanubhavati / yataH- te dhannA jANa gharagaNammi dIsaMti dhuulidhvlaaii| uTheMta paData raDaMta ceva dotinni ddiNbhaaii||1||athvaa-ytr nAsti guNagauravapUjA, yatra na svajanasaGgatiruccaiH / yatra no ladhulaghUni zizUni, hanta tAnyapi gRhANi gRhANi // 2 // kina-aputrasya gRhaM zUnyaM, dizaH zUnyA habAndhavAH / mUrkhasya hRdayaM zUnyaM, sarvazUnyaM daridratA // 3 // toyaM vinA taTAkaH, surendraM vinA nAkaH, nyAyaM vinA bhUmAna, dAnaM vinA zrImAn, vinayaM vinA ziSyaH, patra-puSpa-phalAni binA vRkSaH, prajJAM vinA chAtraH, jIvaM vinA gAtram, prANaM vinA yathA na zobhate vadanaM, tathA putraM vinA sadanam / ataH sarvathA mandabhAgyA'ham, yA'nekabhUpAlapraNatapAdAravindamahAnarezvaraprasAdapAtramapi bhUtvA cintitamAtropasthitasakalavastUni labhamAnA'pi manAgapi nApatyasukhaM praapnomi| tataH kiM kArya prAjyena rAjyena ? kiM kAryamanekasAranivezena mahAdezena ? kiM kArya manohAreNa nagareNa ? kiM kArya sarvasundarasvarUpeNa rUpeNa ? kiM kArya kalpagumAnuvAdena mahArAjaprasAdena ? kiM kAryamudAraiH zRGgAraiH ? kiM kAryamanukUlaiH dukulaiH ? kiM kArya sarvarAgamUlastAmbUlaiH ? kiM kAryamaparairapi sphAralaGkAraiH ? kiM kArya snehagehena dehena ? hA kiM kArya bhavyenApi jIvitavyena ? sarvathA na zaknomi kvA'pi sthAtum, . 50005555502028 // 4 // Page #197 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH pakvavA' lukamiva sphuTati me hRdayaM mahAduHkhena, kiM karomi ? kva gacchAmi ? kasyAgre kathayAmi ? hA mAtaH ! kimahaM jAtA ? hA pitaH ! pAlitA'smi kim| hA bhartaH ! pariNItA kiM yadeva duHkhitA'bhavam // 1 // jholI truTI ki na mUi ki na hUa chAraha puNj| na sahata jima hUM evaDI dUSa davAmala guMja // 2 // ityAdimahAzoka saG kulacittA cintAkallolalo litajIvitA mahA''rtta dhyAnapatitA bhUmikAnivezitadRSTiH karatalanyastamukhI pAdAGguSThena pRthivIM khanantI dIrghoSNaniH zvAsairoSThasampuTaM dhama sthUlasthUlAzrudhArAbhirbhUtalaM siJcantI yAvatA sUrakAntA rAjJI mahAduHkhamanubhavati, tAvatA tasyAH parivAramukhena tatpaTTamahAdevIduHkhaM vijJAya vicchAyavadanaH samutsukamanAH sUradevoM rAjA jhaTiti siMhAsanaM muktvA tvaritatvaritapadaistatra samAgato, duHkhapUrapUritacittAmadhomukhIM devIM nirIkSya kare dhRtvA puraH sthitvA hA devi ! kasmAdakasmAdasAvetAvAn zokaH kriyamANo'sti ityavAdIt / rAjJI ca mahAduHkhacintAsaGkucitalocane sahasonmIlya puraH sthitaM prANapriyaM vilokya hA ! pAdAvadhAritaH pRthvIpatirapi na jJAtaH zUnyatayA, na ca kulastrIsamucito'bhyutthAnAdivinayaH satyApitaH, iti dagdhopari sphoTakatulyaM duHkhopari duHkhaM bibhratI sahasA'bhyutthAya prANapriyapAdayorlocane dattvA sUryAste kamalinIva 1 kAkaDI kAmadeva nRpati kathA | // 5 // Page #198 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| 55555555555555009 mukulitamukhI pUrvavadevAstokazokaklezamanu- bhavantI yojitAJjaliH purataH pAJcAlikeva nishclaa'tissttht| atha rAjA nijavastrAJcalena rAjJInetre pramAya snehasArayA sudhAmadhurayA vAcA provAca-devi! ko'yamAkasmikaH zokaH ? na pazyAmi khalu manAgapi zokahetum / yatastava piturgRhe kuzalinI mAtApitarau, vijayino bAndhavAH, sukhavAn sakalasvajanalokaH / atrA'pi mayi suprasanne ko nAma kiGkara iva tavAdezaM no kurute? ko nAma manasA'pi tvayi vairUpyaM cintayati ? ke nAma manorathAstava na pUryante ? evaM sati vada devi ! kiM te dukham ? yadevaM bASpahatadarpaNa iva dRzyate vicchAyavadanam, jalaklinnavastrAdiva galanti netradvayAdazrubindavaH, davAnalAzliSTakASThamiva dandahyate hRdayam, grISmAtapataptavAlukA iva jAjvalyante'GgAni, nidrAM gatasyeva dhatte zUnyatAM manaH, tadA''zu muca maunam, brUhi zokakAraNam / ityevaM mahA''grahapUrvakaM puna: punaH pRcchati pRthvInAthe niHzvasya gadgadasvaraM kazcamapyuvAca devo-hA niSputrA'haM mandabhAgyA iti / tacca zrutvA nirmaladarpaNatale puraHsthapadArthavat tatkAlaM hRdaye saGkrAntasakaladuHkhazrIsUradevaH suciraM vimRzya snehalayA dRzA dugdhadhArayeva sijanuvAcadevi ! prANapriye ! ahamapi jAne AtmIye mahAzalyametat / yata:-kuladIpakamekaM nandanaM vinA. HERE // 6 // MITTEE Page #199 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati 9mesgeeeeeggaesents mUlato'pyucchicante sarve dharmakarmamArgAH pralIyante vrdhmaanottrottrmnorthaaH| nazyanti pUrvajapuNyaprabandhAH / paraM kiM kriyate ? na ko'pi pratimallaH karmaNAm / yaduktam-yadyAvadyAdRzaM yena kRtaM karma zubhAzubham / tattAvattAdRzaM karma phalatyeva na sNshyH||1|| kiJca-udayati yadi bhAnuH pazimAyAM kadAcit, pracalati yadi meruH zItatAM yAti vhniH| vikasati yadi padma parvatAgre shilaayaaN| naca bhavati hi mithyA bhAvinI kmrekhaa||2|| api ca, yaddhAvyaM tadbhavatyeva, nAbhAvyaM tu bhavetkvacit / valmikAdindracApaH syAnna tu ratnAkarAdapi // 3 // tato devi! mA rodI:, dhIrA bhava, manaHprasattiM bhaja, sarva bhavyaM bhAvi, iti rAjJo vacanaM zrutvA kiJcitsA roSeva jagAda devI-nAca ! maivamudAsInaM vaco'vocaH / nahi vicakSaNena bhavitavyaikacittena bhAvyam / kintu kAryasiddhiM vAJchatA yathocitopakramaH kAryaH / uktaM ca-upakramAdeva hi kAryasiddhirupakramAdeva kuTumbavRddhiH / upakramAdeva hi kaSTamA upakramAdeva hitArthasaGgaH // 1 // tato mahArAja ! naimittakAn pRccha, tIrthAni gaccha, dAnAni yaccha, tapAMsi tapyasva, mantrAn janapasva, kuladevatAmArAdhaya, vidyAH sAdhaya, yathA vilIyante'ntarAyAH, kSIyante duSTakRtA mAyA, ujjRmbhante kalyANakathAH, simyanti sarve manorathAH / iti zrutvA jagAda rAjA devi ! yuktamuktam, tathopakramo kariSyate, sarvamanorathasiddhirbhaviSyati ityevaM vadati bhUpAle'nAhatagambhIradundubhidhvanirArAmadezopari babhUva ashisisatara // 7 // Page #200 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH / taM ca zrutvA'tIva hRSTamanA mahIpatiH nUnamasmAdAkasmikazaku-nAdasmanmanorathasiddhirbhaviSyati iti cintayan yAvadUrdhvamAlokayati tAvatpazyatyudaJcanmarIcivIcibhirgaganatalamApUrayanti calatpatAkAbhiH pranRtyanti bAhyArAmaM pratyavataranti devavimAnAni / kimetad iti vicArayannarezaH zIghrameva sabhAmAgatya yAvanniviSTastAvadArAmapAlakaH praNamya vijJaptavAn- he deva ! kevalajJAnI ko'pi munIzvaraH samprati tava purArAmabhUmau samavasRtya devatAnirmitakanakakamalamalaJcakAra / vimAnAdhirUDhaH surasamUho'vatatAra / rAjA'pi tasya pAritoSikadAnaM dattvA'ho diSTyA kevalinaM natvA niSpApAH niHsandehAH siddhasAdhyAzca bhavAmaH iti sAnandaM vadan sAntaH puraparIvAro mahatyA RddhyA vanamadhye gatvA, vidhinA kevalinaM nutvA natvA ca yathocitakSitipIThe niviSTavAn / tataH kevalI sudhAmucA vAcA dharmadezanAM prArebhe sukulajanma vibhUtiranekadhA priyasamAgamasaukhyaparamparA / nRpakule gurutA vimalaM yazo bhavati dharmataroH phalamIdRzam // 1 // tathA - yaddaurbhAgyamanAthatA vikalatA nIce kule janmatA, dAridryaM svajanAcca yatparibhavo dausthyaM parapreSyatA / putrAprAptiranirvRttiH kuzayanaM kustrI kubhuktaM rujaH, sarvaM pApamahIruhasya mahato vyaktaM phalaM dRzyate // 2 // ityAdi / tatazcaitAM dezanAM zrutvA mahIpAlo munIzvaraM natvA'prAkSIt bhagavan ! kena kAmadeva nRpati kathA / zaraza Page #201 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH karmaNA mama devyAzcAnapatyatAduHkham ? kevalI provAca rAjan ! atraiva dvIpe'traiva kSetre'calagrAme vikramaH kauTumbiko vikramadevI bhAryA tayorapatyAni prAtivezmikabrAhmaNabAlaiH saha krIDanti / anyadA niSpannakRSikarmavokSaNAya tau kSetraM gatau / nijabAlaiH saha viprabAlAn phalikAcirbhaTAdi bhakSayato dRSTvA mahAkopAdUcatuH -re re ! durAcArAH kenA''kAritA bhavantaH sarvamapi kSetraM bhakSitam, yatkriyate yuSmAkaM tatsarvamapi stokam paraM kiM kriyate ? prAtivezmikatvAddAkSiNyaM mahat, rakSakasyApi prAtivezmikApatyAni bhavanti iti / punaH punarbhaNanAtsantAnAntarAyakarma baddham / ajJAnabhAvAnna pazcAttApaH kRto na cAlocitam / tato gRhaM gatAbhyAM tAbhyAM kadAcinmAsopavAsimunerdhRtasinA saMyutaM pAyasaM bhAvabhaktyA dattvA bhogaphalaM karmopArjitam / tenedaM yuvAbhyAM rAjyaM prAptam, santAnAntarAyakarmaNA cAnapatyatAduHkhamiti / kevalivacasA nijaM pUrvabhavaM zrutvA rAjA rAjJI cAho ajJAnabhAvAtkathaM jIvA lIlayaiva karmabandhaM kRtvA''tmAnaM klezasAgare pAtayanti ? dhig dhig AvAbhyAm, kIddag duSThu bhASitam / nAtaH paraM manasApi kasyApyupari virUpaM cintayiSyAvaH / prabho ! prasAdaM kuru, prAyazcittaM dehi, asmAnmahApApAnnistAraya iti punaH punarvadantau manaH zuddhayA''tmAnaM nindantau kevalinaM praNematuH / kevalyapyavocat sukhena badhyate karma, tadvipAkastu dustaraH / hasantI garbhamAdatte, rudantI taM - kAmadeva nRpati kathA | 11811 Page #202 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| ER TLANTATTATRTANT vimuJcati ||1||kinyc spRSTa-baddha-niddhatta-nikAcitabhedAccaturvidhamidaM karma, tatra yathA sUcikApuJjaH pRthivyAM muktaH parasparaM spRSTastAvadeva piNDitastiSThati yAvatkasya karaH kramo vA na lagati, tasmin punarlagne 'vizarArubhAvaM bhajate / evaM yatkarma sopayogasyApi sahasAkAreNa lagnamAlocanAmAtreNA'pi vilIyate ttspRssttmucyte| sa eva sUcIrAzirdavarakabaddhaH karAMhisparze'pi na pRthagbhAvaM yAti kintu bandhe choTite sati / evaM kathAdipramAdAjjAtaprANAtipAtAdidoSairnibaddhaM yatkarmA''locanApratikramaNAbhyAM kSIyate tad baddhamucyate / sa eva sUcIsamudAyo bandhabaddho yathA yathA ciraM tiSThati tathA tathA tAsAM kATTena mitho baddha iva jAto bandhe choTite'pi nahi pArthakyaM prApnoti, kintu tailamrakSaNAgnitApaloSTagharSaNAdibahUpakra meNa / evaM yat karma dhAvanavalganAdidarpaNopetya karaNarUpA''kuTTikayA vopArjitaM ciramanAlocitatvAjjIvapradezaiH saha gADhaM nibaddhaM tIvrapazcAttApanindAgurudattaghoraSANmAsAdikAditapasA pralIyate tannidhattamabhidhIyate / tathA sa eva sUcIkalApo'gnidhmAto lohaghanakuTTito lohamayapiNDabhAvaM prApto bahunA'pyupakrameNa pRthaktvaM naiva yAti kintu yathA lohapiNDaH kRtastathA ced bhaktvA bhaGktvA navInA ghaTayante tadA tAH pRthak pRthak 1 pRthagbhAvaM RatatataB // 10 // Page #203 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH sUcayaH syuH, evaM yatkarma jAnatA jIvenA''kuTTikayA kRtaM mahAduSTabhAvena ca bhavyametaccakre punarapItthameva vidhAsyAmi iti punaH punaH santatamanumoditaM manAgapyanAlocitatvAjjIvapradezaiH saha gADhaikatvaM prAptam tacca yathA kRtaM tathaiva vedanena ghoratapasA vA kSIyate nAnyathA ityetannikAcitaM kathyate / bhavadbhyAM ca pUrvabhave rakSakasyApi prAtivezmikApatyAni bhavanti iti duSTapApavAkyAnAM punaH punarbhaNanAttadanu kadAcidanAlocitatvAnnikAcitaprAyamapatyAntarAyaM karma baddham / etacca bahutarametAvatkAlaM svayamanubhavanAdadhunA ca nindAgarhAdipUrvamAlocanAtkiyanmAtraM kSINaM zeSaM ca dazavidhaprAyazcittAntargataSaSThabhedaviziSTataporUpaprAyazcittena kSayaM yAsyati / tapaH prAyazcitaM ca zrI AdidevavArake utkRSTaM dvAdazamAsikam, madhyamadvAviMzatitIrthaMkaravArake 'STamAsikam, apazcimajinazrIvIravArake SANmAsikam / tavasA nikAiyANa vi kammANa khao havai niyamA iti i sarvajJakevalivacaH / anujJAtaM cedaM tapaH karmanirjarArtham / no iha logaTTayAe tavamahiTThijjA, no paralogaTTayAe tavamahiTTijjA, no kittivannasahasilogaTTayAe tavamahiTThijjA, nannattha nijjaraTThayAe tavamahiTThijjA / tato'vaziSTaduSTAntarAyakarmanirjarArthamaSTottarazatAcAmlarUpaM tapaH prAyazcitaM yuvayorghaTate / tacca samyaktvamUladvAdazazrAddhavratadhAriNAmatIva saphalaM syAt, iti sarvaM samyaktvasvarUpaM kAmadeva nRpati kathA / // 11 // Page #204 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| Museumerememe dvAdazavratavicAraM bhagavAn vyaakhyaatvaan| atha ca pRthivIpatiH sapatnIko'pi mahatA saMvegaraGgeNa pUrvabhavA''cIrNa svakIyaduzcaritaM sarva samyagAlocya tAdRzebhyaH pApebhyo'punaHkaraNena nijaM manaH saGkocya kevaliproktaM, prAyazcittaM pratipadya sadyaH samyaktvAlaGkRtaM zrAvakadharma svIkRtya mahAbhaktyA bhagavantaM namaskRtya yAvatpuraM prati pracalati tAvatpuraH prAdurbhUtaH prabhUtabhUSaNabharabhAsUraH so'pi sUraH / saca vayasya! pazya pazya kIdRzaH zrIpaJcaparameSThimahAmantrasya prabhAvaH, kasya nAma nAzcarya kurute vicitraM me caritram, tadAgaccha svacchamate ! bhagavantameva pRccha, anapatyatAduHkhasya jalAJjaliM ycch| bhAsvati sarvAndhakAratiraskAraM kurvati ko'rthaH pradIpane iti bhUpati bAhau dhRtvA zrIkevalinaH pradakSiNAtrayaM dattvA bhUtalamiladbhAlaM bhaktyA bhagavantaM praNamya samyag yojitAJjaliH prapaccha nijapUrvabhavodantam / kevalI prAha "atraiva jambUdvIpe bharatakSetre'yodhyAyAMprathamatIrthakarazrIRSabhaputraH zrIbharatazcakravartI babhUva / sa cAnyadA zrAddhAnAkAryAdyaprabhRti madAvAse bhojyaM nityam, dharmadhyAnaM kAryam / jito bhavAn, vardhate bhayaM, tasmAnmA hana, mA hana ityAdi mamA''darza rUpaM pazyato'gre paThanIyam ityAdizat / teSu ca tathA NON // 12 // Page #205 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kurvatsu pratyahaM bhoktAro varddhante; tatasteSAM saGkhyA na labhyate, ato vayaM kiM kurma iti sUpakArairvijJaptaH samyagdharma parIkSAM kRtvA zuddhazrAddhAnAM hRdaye kAkiNIratnena rekhAtrayaM cakrI cakre / tatpaThanArthamAryavedAn vidhAya SaT SaNmAsAtikrameSu parIkSAM cAkarot bharate'tha 1 mokSaM prApte tasyASTasaMtAnibhirAdityayazomukhyairbharatArddhaM bhuktam / te zrAddhAzca tathaiva bhojitAH / tato'parairapi tadvaMzyaiH zrIajitanAthaM yAvat zrAddhA gauravitAH / te ca mA hana mA hana iti pAThAtkAle brAhmaNA iti AkhyAtAH / teSAM vaMze'saGkhye kAle gate tava pUrvabhave tava prAtivezmikaH somazarmabrAhmaNo'bhUt / yasya bAlAH kSetre bhavadbhyAM pUrvabhave zaptAH / sa ca vipraH kriyAvAnapi kusaMsargAnmAMsalubdhaH svabhAryAM proce nityaM matkRte mAMsaM paktavyam / sA.. ca tathA karoti / anyadA rAtrau saMskRtamayUramAM se mArjArabhakSite'nyamAMsAlAbhe'nAthabAlaM mRtaM saMskRtya dadau / viprazcApUrvAsvAdAttajjJAtvA mahAmAMsalubdhaH pratyahaM bAlaM ghnan rAjJA nirvAsito'raNye palAdo jAtaH / ekadA pathi gacchataH sAdhUn hantuM dhAvitaH / sAdhubhizca parameSThipAThAt stambhitaH prabodhito namaskAraM pAThitazca, hiMsAM muktvA giriguhAyAM sthito lokairjJAtvA hataH parameSThi mantradhyAnAtsvargaM ca gataH, so'yam / mamaiSA kuto devarddhiriti jJAnopayogAnnamaskAraphalaM jJAtvA'trAsmAnnantumAgataH / tvAM prAgbhavamitraM nirIkSya namaskAramAhAtmyajJApanArthaM kAmadeva nRpati kathA / // 13 // Page #206 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| svpuurvbhvmsmaanpraakssiit| atha zrIsUradevo rAjA kevalimukhAditi zrutvA camatkRtacitto'cintayat-aho zrInamaskArasya mahimA, yaddhyAnAdevaMvidho bAlahatyAkArako'pi svarga gataH / tadetadeva dhyAyate / / iti vicintya namaskArasya svarUpa-phala-jApavidhIn prapaccha; kevalI prAha rAgabosakasAe iMdiyANi ya paMcavi / parIsahe uvasagge nAmayaMtA namo'rihA // ityAdi namaskArasvarUpam / tathA-ihaloi atthakAmA AruggaM abhiraI a nipphattI / siddhI a sagga sukulappaJcAyAI aparaloe / ityAdi phalaM coktvA jApavidhi smAha-yaH kila pumAn pavitradehavastratrisandhyaM vidhinA jinaM pUjayitvA tadane sukhAsananiviSTaH suzliSTauSThapuTo nAsAgranyastadRSTidantai raspRSTa dantaH prasannavadano'pramattaH sthiracittastrizuddhipAlitazIlo viziSTataponiSTho'khaNDojjalapAlakasRtAkSataistri:kRtvASTottarazataM namaskArAn japati sa AstAM svargAdi sampad pariNAmanairmalyavazAttIrthakRdgotramapyupArjayati / yazcAnayA niyantraNayA smartuM na zaknoti so'pi yathAsampannayuktyA lakSajApaM kRtvA yadi lakSAkSatAn devasya Dhokayati tadA nirmalasamyagdRSTitvaM labhate // 14 // Page #207 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| / ghorapApakarmA'pi yaH pApanivRttaH koTijApAdanu koMTitandulAn dokayati so'pi sarvapApanirmuktaH saptASTabhavAntaH sidhyati, paraM manaHsthairyAnusAreNa sarvatra phalamiti / tadupAyo bhaNyate-iha jApatridhA pUrvAnupUrvyA pazcAnupurvyA anAnupUrvyA ca / tatra yathoktapadAnAM kramAtpAThaH pUrvAnupUrvI / anayA ca jApo manaHsthairyArtha kamalabandhena kAryaH / sa caivam - nAbhidezoddhavannAle brhmrndhrprtisstthite| dhyAtamaSTadale po tattvametatphalapradam // 1 // tatrAdyapadoccAre padyasya karNikAyAmaSTaprAtihAryoMpetAH zvetAvarNA arhanto dhyeyAH / dvitIyapadoccAre lalAToparisthadale siddhAsanopaviSTA raktavarNAH siddhAH / tRtIyapadoccAre dakSiNakarNoparisthadale pravacanamudrayA sUrimantraM smarantaH suvarNavarNAH sUrayaH / caturthapadoccAre grIvoparisthapazcimadale ziSyAnAgamaM pAThayanto nIlavarNA upAdhyAyAH / paJcamapadoccAre vAmakarNoparisthadale kAyotsargasthAH zyAmavarNAH sAdhavaH / yadi vA paJcA'pi parameSThinaH proktapadyasthAneSu sphaTikavarNA yAtAH sarvakarmakSayAya sarvavyAdhikSayAya bhavanti / iti kevalivacaH zrutvA rAjA vidhinA namaskAralakSajApaM vidhAsyAmi iti nizcitya kevalinaM namaskRtya sAdhu tvayA kRtaM yadahaM parameSThitattvaM jApitaH, pratyupakArakoTIbhirapi tavAnRNo na bhavAmi iti prItigirA mitradevaM visRjya purAntaH sametya dezAntaramAyudghoSaNAM kArayitvA svasthacittIbhUya sapatnIkaH parameSThimantrasya yathoktavidhinA lakSajApaM eggggggggage // 15 // Page #208 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH NEEYEgyee kAmadevanRpati kthaa| praarebhe| sacaivam - prAtaH stokajalasnAnaH zucizvetAvyaGgavAsAH kRtAcAmlatapA: zrIsarvajJaM pUjayitvA'khaNDazIlo'khaNDAkSataizcaturvizatyadhikaM zatatrayaM japati, itthaM madhyAhne sandhyAyAM ca / evaM cASTottarazatAcAmlaiH sAdhike lakSajApe pUrNe kssiinnmshessmntraaykrm| tataH pAraNakadine sarvajinacaityeSu mahApUjAM kArayitvA, dInAdInAmucitadAnaM dattvA sArasnigdhAzanardhArmikAn bhojayitvA sAdhUna zuddhAhAraiH pratilAbhya sitAghRtapAyasAdinA pAraNaM kRtvA sarvasaMsAravyavahArAn satyApya sukhaM sussvaap| . itazca kasmiMzcitpuNyavati jIve garbha prApte kAmadevaH sametya prabhAbhareNa sarvA dizo dyotayantamapi 'kiJcidantadhUsarabimbaM zanaiH zanaiH sarvato dIptamaNDalaM bhAskaraM mamodare pratiSThApya IdRzaM putraM labhasva iti varaM dattvA'dRzyo'bhUt / iti sukhasuptA rAjJI svapnaM dRSTvA madhuragirA bodhitAya rAjJe provAca / rAjA'pi bhAskarabhAsuraH sutaste bhAvI paraM bimbAntadhUMsaratAhetuM na vedhi iti jagAda / tAvatAM zaGkhadhvaninA sarvapuramApUrya maGgalapAThakaH papATha-kiJcidhUsarabimbo'pi dyutibhiryo tayan dizaH / yaH EMAMANMANAVARANASve BB // 16 // 1 kiJcit zveta Page #209 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ... zrIjaina .. kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| 20020230ages kramAtkrAntimabimbo bhAvI so'ko mude tu vH||1||ath tatsvapnaphalaM tAM copazruti zrutvA pramodamedurA rAjapatnI zakunagranthiM baddhvA pUrvavat puNyAni kurvatI kAle bhavyavelAyAM sakalalakSaNaM putraM prsuutaa| aputrasya putrotpattiH pramodaheturvizeSato mahArAjasya ityaneke mahotsavA jAtAH / sUtakazuddheranu svapnAnusAreNa kAmadeva iti nAma mAtApitRbhyAM dattam / . sa ca zuklapakSe zazIva nandanavane kalpadruma iva pratidinaM pravarddhamAnaH kamaleSu rAjahaMsa ivAnekakSitipAlotsaGgeSu krIDamAnaH kasya nAma mudaM nAkArSIt ? yAvatA paJcavarSAtikrame kAmadevaM naradevaH sotsavaM lekhazAlAyAM mumoca tAvatA vipakSapakSapIDAmAnAn nijadezAn jJAtvA bhambhAvAdanapUrva sannahya sArasainyaH svayaM dezarakSArthamacAlIt / kumArazca paNDitena yathocitatADanayA bhANyamAno'pi pUrvakRtakarmavazAdakSaramAtramapi na bubodh| evaM SoDazavarSANi vyatikrAntAni / atha rAjA vairiNo vidrAvya dezasvAsthyamutpAdya pararASTreSvapi nijAmAjJAM saMsthApya jitakAzI nijpurmaagaat|| kumAro'pi paJcapatAkAtoraNAdinA nagaramalaGkRtya sammukhaM gatvA bhUtalamiladbhAlo bhUpAlaM nnaam| rAjA pratipadaM jAyamAnApUrvApUrvotsavaiH purAntaH pravizya siMhadvAre sindhurAduttIrya sarvottamavelAyAM sa // 17 // CHS Page #210 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH saudhAntaH siMhAsanamalaGkRtyopaviSTaH / praNAmapUrvaM puro niviSTaM spaSTarAjalakSaNalakSarAjamAnaM prabhUtabhAsA bhAsamAnaM rUpanirjitadevaM kAmadevaM sutaM vIkSya sarvaguNasampUrNo'sau me putro yauvanaM prAptaH, kA nAma sA kanyA dhanyA yasyAH pANigrahaNamasau kAryate ? iti yAvaccintayati tAvatpratIhAraniveditaH ko'pi dUtaH sabhAmadhye sametya bhUpAlaM praNipatya nijA''gamanahetuM provAca rAjan ! vArANasyAM nagaryAM sakalazatru sindhuravitrAsasiMhaH zrIvairisiMhaH pRthivIpAlaH prajA pAlayati / tasya cAntaHpurIratnaM zIlakRtayatnaM prabhUtaguNaguNAvalI / tayoH putrI nirupamarUpa lAvaNya-zIla - kAnti-matiprajJApramukhaguNapAtraM saubhAgyatarumaJjarI saubhAgyamaJjarI / sA ca sakalakalAH kalayitvA navatattvAdijinoktavicArAvagamAdyadA samyaktvadRDhA jAtA tadA kalAcAryeNa rAjapArzvamAnItA, rAjA ca nijotsaGge tAM nivezya parIkSArthaM kiM kiM jAnAtyeSeti paNDitaM papraccha, paNDitenoktam- mahArAja ! svayaM parIkSAM karotu / rAjA vatse ! datse pRcchottaram ? kanyA - tAtasya gurozcAdezAt / rAjA-paNDita ! praznaM vidhehi / paNDitaH-vatse ! sAvadhAnIbhUyottaraM dehi / kanyA - paNDita ! yathAruci prazraya / atha kathaM prazrottarANi bhaviSyantIti sarvasmin sabhAlo ke sAzcarye lakSaNa - sAhityachando'laGkArAdiviSayapraznAnAmuttareSu kalpanayA datteSu paNDitaH pramANavidyAparIkSArthaM pUrvapakSamakArSIt - kAmadeva nRpati kathA / ||18|| Page #211 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH vatse ! asminnasAre saMsAre lakSmIreva sAraM sarvaprakAryasAdhakatvAt / tathAhi sarvadharmArthakAmAnAM lakSmIH siddhinibandhanam / na tAM vinA yadeko'pi nirmAtuM zakyate kvacit / / 1 / / AstAM sarvakAryaprasAdhakatvam, asyAH prasAdena sarve doSA api guNA eva syuH / yaduktam - kopasteja iti grahaH sthitiriti krIDeti duzceSTitaM, mAyitvaM vyabahArakauzalamiti svacchatvamityajJatA / daurjanyaM sphuTavAditeti dhaninAmagre budhairyadvazAd, doSe'pi vyapadizyate guNatayA tasyai namo'stu zriye // 1 // dhanairniSkulInAH kulInAH kriyante, dhanaireva pApAt punarnistaranti dhanebhyo viziSTo na loke'sti kazcid dhanAnyarjayadhvaM dhanAnyarjayadhvam // 2 // bubhukSitairvyAkaraNaM na bhujyate, pipAsitaiH kAvyaraso na pIyate / na chandasA kenaciduddhRtaM kulaM hiraNyamevArjaya niSphalAH kalAH // 3 // iti paNDitenokte kokilAvatkalaravaM kurvatI kanyA smAha-paNDitarAja ! maivaM vocaH / maduktamavadhAraya / asminnasAre saMsAre sAraM bhagavatI sarasvatI, sarvakAryasAdhakatvAt / tathAhi dharmArthakAmasiddhInAM mukhyabIjaM sarasvatI / jJAnaM vinA * yadeko'pi na kartuM zakyate kvacit // 1 // tathA lakSmIprasAdAddoSANAM yo guNavyapadeza: sa kRtrimaH / paraM sarasvatyAH prasAdAddoSA guNIbhavantIti satyameva / tathAhi - kopa- kadAgraha-duzceSTitAni daurjanya-mAnalobhAdyAH ye / jJAnaprasAdato'mI doSAH kSaNato bhavanti guNAH // 2 // dhanairniSkulInA ityAdi yaduktaM kAmadeva nRpati kathA / // 19 // Page #212 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH tadapi kRtrimam / paraM - jJAnAdbhavetkulInatvaM jJAnAnmucyate pAtakAt / jJAnAtparaM na hi zreSThaM jJAnamarjaya tatsakhe ! // 3 // idaM satyam / bubhukSitairvyAkaraNamityAdyapi na sAttvikam / yadguruprasAdAptajJAnalezo lIlayA'pi suvarNakoTIrupArjayati / jJAnaM ca vinA pazupakSivRkSA hemakoTIbhirapi kiM sAdhyaM sAdhayanti / tathA-lakSmIH suvarNarUpA'pi hastapAdAvalambinI / bhUSayantyantarAtmAnaM varNarUpA'pi bhAratI // 4 // iti kanyoktaM zRtvA paNDito'vocat- rAjakumAri ! vicAraya madvacaH - vayovRddhAMstapovRddhA ye ca vRddhA bahuzrutAH / sarve te dhanavRddhasya dvAre tiSThanti kiGkarAH // 1 // atha kanyA, avadhArayantu bhAgyalabhyA sabhyAH ! lakSmIvAMstAtaH, sarasvatIvAn paNDita, yadi lakSmIreva sAratayA mAnyA tarhi paNDitaH samutthAya rAjAnaM praNamatu, no cet sarasvatI mAnyA / iti kanyAvAcamAkarNya rAjAnaM kathaM namati ? iti vidvAnapi paNDito vilakSamukho'dho vIkSAmAsa / aho ! kumAryA buddhiH, paNDito'pi kathaM jitaH iti sabhyairghoSite'tIvasantuSTo narezo vatse ! varaM vRNu vRNu iti proce / kanyA'pyAha-tAta ! yadi santuSTo'si, tadA yaH ko'pi kalAsu mAM jeSyati sa eva mAM pariNeSyati iti varaM dehi, rAjA'pyetatpratizrutyAmAtyena sahAlocya puropavane bhUmizuddhipUrva svayaMvaramaNDapaM samAhUtabhUpasthAnArthaM saudhAMzca kArayan sarvatra rAjJAM rAjakumArANAM cAkAraNAya dUtAn praiSIt / ahaM kAmadeva nRpati kathA / // 20 // Page #213 -------------------------------------------------------------------------- ________________ O0 zrIjaina kAmadevanRpati kthaa| kathAsaMgrahaH punarmahArAja! tava saputrasyA''hAnArtha preSitaH / adyatanadinAt triMzattamadine svayaMvaramuhUrtam / tataH pAdamavadhArapatu deva ! / iti dUtena prokte zrIsUradevaH kAmadevamukhamAlokya vatsa ! svayaMvaraM gaccha, svacchamatyA SoDazavarSAdhItakalApramANataH kanyAM pariNIya jayalakSmI vRNu ityAdizya dUtaM satkRtya visRSTavAn / atha tAtA''dezAtkumAraH zubhe'hni kRtaprasthAnamaGgalaH svIyaM jAyasvarUpaM raho jJApayitvA vimalabodhamantriNaM tasya buddhyA bANacandra-bAlasarasvatyAkhyaM paNDitadvayaM ca sahAdAya prAcAlIt / itazca parivAjikaikA paryaTantI saubhAgyamaJjaryA AziSaM dattvA puro nivizya vatse ! yauvanAyurlakSmINAM lAbhaM guhAsinavA? ityapRcchat / ko lAbhaH ? iti kanyayokte tApasI smAha-svecchayA khAdanapAnAdi / tathAhi-piba khAda ca cArulocane! yadatItaM varagAtri! tnnte| nahi bhIru ! gataM nivartate samudayamAtramidaM kalevaram / kanyayA-AyuryAvanalakSmINAM namvarINAM prtikssnnm| puNyameva phalaM grAhyaM pariNAmasudhArasam // 2 // tApasI-na puNyaM na pApaM na jIvo'sti bhoktA, na ca svargamokSAdibhAvo'pi kazcit / tadeSAM mahAbhrAntibhAvaM vimucya, prabuddhaiH sadA pUraNIyA svvaanychaa||3|| kanyA smAha-kathaM nAma jJAyate jIvo nAsti iti ? pratyakSeNAdRzyamAnatvAt, iti cet, tarhi tvadIyA pUrvajA api tenaiva hetunA nAbhavanniti vakSyAmaH, tatkAlavartamAnamAnavairdRSTatvAt pUrvajA abhUvan iti cet, tarhi Bagaeaveengag Re0020402020LL emaase // 21 // Page #214 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH tattatkAlavartijJAnibhirdRSTatvAjjIvo'pyasti / atha ko vetti jJAninaste'bhUvanna vA iti cet, tarhi tatkAlavartimAnavA apyabhavanna vA iti tulyameva / atha pUrvajAnAmabhAve vayaM kathaM bhavAmaH ? iti anumAnAtpUrvajA Asanniti manyate tarhi jJAninAmabhAve'visaMvAdyAgamavacAMsi kathaM bhaveyuriti jJAninaH taddRSTazca jIvaH kiM na manyate ? evaM ca yadi jIvo'sti tadA tatkRtaM puNyaM pApaM cApyasti, anyathA sukhiduHkhitvAdijagadvaicitryAnupapatteH / atha janmakSaNAdau zubhAzubhagrahayogAttad bhavati iti cet, tarhi zubhAzubhagrahayogo'pi puNyapApanimitta eva vAcyo'nyanimittArdazanAt / athaikasmAdeva pASANAjjAtayorbimbasopAnayoH pUjyApUjyatvavannirnimittaM sukhiduHkhitvamiti cet na, pratiSThitabimbAbhidhAnadhanikasopAnayoH puNyapuNyAbhAvAveva tatra hetu:, anyathA kasyApi puNyavato nAma pratiSThAM vinA kiM nAma bimbaM na pUjyate ? evaM pApino mUrttiH pAdaprahArathutkRtyAdiviDambanAnyAyamapi sthApyam / tato yadItthaM puNyapApe vidyete tadA tannimittau svarganarakau jAyamAnau kena vAyeMte ? kiJcapuNyapApakSaye mokSaH iti vacanAjjIva iva mokSo'pyastIti sarvaM sustham / paraM prabuddhaiH sadA pUraNIyA svavAJchA iti cettava matam tadA'dRzyamukhI tvaM niSkAzyevetyadhunA'smAkaM vAJchAsti tAM pUrayiSyAmaH ityuktvA dRksaMkhyA kanyayA dAsyaH preritA, tAbhizca mukhamarkaTikApUrvaM tApasI gale gRhItvA niSkAzitA kAmadeva nRpati kathA / // 22 // Page #215 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH / sA'tha - dakSatvagarvitAmetAM yAvajjIvaM mahAmUrkhasya patyuH saGkaTe pAtayAmi iti kopAt kvA'pi sAtizayaM yakSamArAdhya saubhAgyamaJjarI mUrkheNa vAde jitvA pariNetavyA iti varaM yayAce / yakSo'pi kAmadevakumArAnnAnyo mUrkhastatastaM tasyAH patiM vidhAsyAmi ityuktvA kAmadevaH svayaMvare saubhAgyamaJjarIM pariNeSyati iti svapnaM vimalabodhAya dattvA mayA kAmadevAmAtyAyaiSa svapno datto'sti iti tApasyA jJApayAmAsa / mantrI cAsambhAvyametaditi cetasyeva svapnamasthApayat / atha prAtaH prayANAnte sabhAniviSTe kumAre sA tApasI vAJchitasiddhirbhavatAt ityAziSaM dattvA sotsAhA puro'sthAt / mantrI prAha kathametat ? sA smAha- kumAraH kanyAM vAde jitvA pariNeSyati / atrArthe'dya rAtrau tvayA svapno'darzIti pratyayaH / tato aho satyametad iti mantrI kumArAya svapnamuktvA tApasIM satkRtya visasarja / avazyamidamapi kathaJcit setsyati iti svasthacittau kumArAmAtyau mudaM bhejatuH / itazca saubhAgyamaJjarI saudhopari candrazAlAyAM niviSTA''kAze madhuraM ghargharIsvaraM zrutvA yAvatpazyati tAvaccandrabimbAdivottIrNaM svarNaghargharIbhUSitakaNThaM raktacaJcUcaraNalocanaM rAjahaMsadvayaM gavAkSe sametya salIlaM khelanmitho babhASe ekenoktaM dvitIyasya, kaMstvaM kutaH kimarthaM sametaH ? so'vocat ahaM brahmaloke brahmaNo vAhanam brahmaNo vadanAtkAmadevaH saubhAgyamaJjarIpatirbhAvIti zrutvA taM vIkSya tatpatnIM kAmadeva nRpati kathA / // 23 // Page #216 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH draSTumAgato'smi / paraM tvaM kaH kasyeti ? so'pyUce ahamapi tatraiva vAgdevIvAhanam vAgdevIvadanAnmatpratibimbaM kAmadevo matpratibimbasaubhAgyamaJjarIpatirbhaviSyatIti zrutvA taM vIkSya tatpatnIdarzanArthamatrAgato'smi iti rAjahaMsaMyorvacaH zrutvA kaH kAmadevaH ? yadvA etAveva pRcchAmi iti kumArI yAvadacintayat / zrIkAmadeva iti vadantAvutpatitau / atha viSaNNA kanyA candralekhAM sakhImUcesakhi ! kathaM sa yuvA jJeyaH ? sakhyUce mA viSAdI:, vAdakSaNe sa svayameva prAdurbhaviSyati iti kanyA svAsthyaM bheje / itazca kAmadevaH pratiprayANaM sabhAniviSTo vidvadgoSThIkSaNe pArzvadvayasthapaNDitayormithaH kathAM kurvatorantarA smitAsyaH zirodhUnanenaiva svaM gopAyan kramAdvANArasIM prAptaH / zrIvairisiMhena rAjJA sarve'pi svayaMvarA''hUtA rAjAno mahotsavapuraHsaraM yathocitasthAne sthApitAH vizeSataH kAmadevazca / atha pravezotsavakSaNe vIkSaNArthAgatadAsImukhAd bhUpAlA''gamanaM zrutvA tatparIkSArthaM kumAryA preSitA candralekhA skhii| sA ca patrapuSpacandanAdipUrNapaTalIpANidAsIzataparivRtA nizAmukhe bhogArpaNavyAjena sarvabhUpAnAM caritrANi nirIkSyArdharAtre sametya kanyA'gre provAca svAmini ! kimucyate, ratnadoSI caturmukhaH / yataH ko'pi kopena, ko'pi kArpaNyena, ko'pyasatyena, ko'pyanaucityena, ko'pyahaGkAreNa, ko'pi vikAreNa, evaM prabhUtabhUpAn doSavirUpAn vayaM pazyantyaH kAmadevasyAvAse kAmadeva nRpati kathA / // 24 // Page #217 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjana kavAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| an2020 Meenev jAjatAtatAlakA siMhadvAra eva yAvatpazyAmastAvatsapAntarniviSTo'nucchiSTarUpalAvaNyAGgabhaGgasaubhAgyAdiguNA''zliSTaH kumAro dRSTaH / cintinaM ca-rAjahaMsAbhyAM yo'smatsvAminIpatiH proktaH so'yaM kAmadevaH / paraM prekSyate kSaNapasya mukham / tAvatA vidvadgoSTIkSaNe pravartamAne sasmitaM zirodhUnanameva kurvANaM kumAraM dRSTvA nirNItamasmAbhiH-nUnaM yuktAyuktasthAne zirodhUnanaM jJApayati yadeSa kicinna vetti iti / tataH svAmini! so'nyaH kAmadevaH, yo rAjahaMsAbhyAM proktaH / etacca zrutvA kanyA yaddhAvyaM taddhaviSyati iti jalpantI dIrgha niHzvasya sahasA zayyAyAM luloTha / candralekhA'pi zrAntA tatrAzeta / atha kanyA-hA ! prAtaH svayaMvare kiM bhAvi ? mRtyurevAtha zreyAn iti dhyAtvA kaNThe pAzakSepAya yAvaduttiSThati, tAvan-mA 'viSIda, tvatpatirevAsI, yo brahmavAgdevIbhyAmuktaH iti vAratrayaM yakSaproktAmAkAzavANImAkarNya kalpAnte -'pyAkAzavANI nAnyathA syAt iti saharSa sukhaM suSvApa / itazca prAtaH svayaMvaramuhUrto'sti, satvaraM / yathopadiSTakarmANi kurudhvam iti pATahikena paTahaM vAdayitvopuSTe svayaMvaramaNDape ca sajjIkRte sarve'pyAhUtA rAjAnaH prAtaHsnAtAnuliptabhUSitAnanA yAnAdhirUDhA mahatyA chatracAmarAdiRddhyA rAjamAnA: ko bhavyaH ? ko'bhavyaH ? ityAkulailokairAlokyamAnA anekavAdinanAdaidigmaNDalAnyApUrayamANAH . svayaMvaramaNDapaM pravizya maJcasthApitasiMhAsanAni yathAkramamalaJcakruH / rAjakanyA'pi rAjAdezAtpUrva 300gmeaeeeeeeeeeees 8 // 25 // Page #218 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| snAtA tato vilepanapuSpAdyalakRtA kRtArhatpUjanA janAnurAgasAgaravihitamajjanA strIsahasraparijanAdhyArUDhayApyayAnA sakhIbhirgIyamAnA pANisthitavaramAlAzobhamAnA svayaMvaramaNDapaM viveza / tadA ca tatropaviSTA bhUpA bhUpaputrAzca darpaNadarzana-bhAlasparzana-kSurikAnartanaketakIpatrakartanAdinAnA ceSTAH kurvanti sma / atha prAha pratIhArI-pazya prItispRzA dRzA / tvatsaubhAgyaguNAkRSTAH sametAH sakhi! bhuubhujH||1||asau pUrvadizaH svAmI caamiikrbrdyutiH| rAjA guNAkaraH sarvakalAnAmekamAspadam // 2 // dakSiNA''zApatiH pRthvIcandraH saiva narezvaraH / pazcimAyAM mahIsenaH sindhudeshprbhustvsau||3|| asAvayodhyAdhIza: zrI sUradevanRpAGgajaH kAmadevaH kAmadevatulyarUpo viraajte||4|| aGgavaGgakaliGgazrItilaGgamagadhAdhipAH / vatse kiyantaH zakyante'dhunA kIrtayituM nRpAH // 5 // sarve'pyamI guNazataiH kalitAH kulInAH, prauDhapratApadahanajvalitArimInAH / eSAM sudhIrjayati yo bhavartI sa bhUyAd, bhartA taveti kuru samprati pUrvapakSam // 6 // gadyapadyairatho kanyA pUrvapakSaM tathA'karot / AstAM yathottaraM bhUpAstadarthamapi nAvidan // 7 // tato niruttarIbhUte rAjavarge'khilA jnaaH| hAhAkAraparA: procuH puMspakSo vijitaH striyaa||8|| vIkSyodantamamuM dadhyau vairisiNhnRpstdaa| kumAryavAsako yAvajjIvaM sthApyA kathaM hahA? // 9 // yakSA''vezAdathAmAtyavijJapta: sUradevasUH / garjanparjanyavatproce kanyAM / // 26 // Page #219 -------------------------------------------------------------------------- ________________ R SINES zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| 24 PASSPASSPASHREEEEEEEEEE N Eveg51509 saubhAgyamaJjarIm // 10 // avadhAraya madvacaH zubhe! na vayaM kiJcidadhItinaH zrute / tava puNyavazAt pradAhe'khilapRcchottaramuttaraM param / / prAgjanmAntaramapi priyaM prekSya mudaM dadhau / rAjakanyA cakorIva jImUtAntaritaM vidhum // 12 // prAgjanmapatnI prekSyAtha kAmadevaH pramodataH / svapagrahastaM stambhasthapAJcAlImastake dadau // 13 // tataH provAca pAJcAlI kokilAmaJjulaM svaram / vatse ! pRcchAtrayasyAsya 'dadasvottaramadya me // 14 // Adau dinaM vA rAtrirvA bIjaM vA'tha tadaGkaraH / karmopakramaryomadhye balIyAn ghaTate'tha kaH ? // 15 // saubhAgyamaJjarI pRcchaadvyottrmjaantii| tadA tRtIyapRcchAyA daatumuttrmityvk||16|| karmava kAraNaM viddhi sattvAnAM sukhaduHkhayoH / upakramAdataH karma balIya iti me matiH // 17 // pAJcAlI cAvadat kAryasiddhizcetkarmaNaiva te / vAde vijayahetostvaM . tanmA kArSIrupakramam // 18 // atho niruttarA kanyA prAha pAJcAlikAM prati / sAdhvahaM vijitA kintu tvamapyuttaramarpaya // 19 // tataH samasyAprahelikAkriyAguptakAdivinodapraznottareSu pAJcalikayA datteSu kumArI proce-pAJcAli ! prItA tava praznottaraiH, paraM yanmayA mahIpatayaH pRSTAstasyottaraM jalpa iti / prAha pAJcAlikA rAjaputri! samyag nizamyatAm / tvaduktaM no nRpairbuddhaM tatpratyutayate katham // 1 // 1datsva // 27 // Page #220 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati - kthaa| aa - taccedam-iha kila sakalakalAklApakuzalA api tattvatrayIsvarUpaM samyagavindamAnA mAnA''vezato mokSahetave hariharAdIn devAn brAhmaNAdIn gurUn yAgAdikriyAzca dharma pramANayanti / te punarevaM vAcyA:-nanu harirmuktidAteti yaducyate tatra sa hariH sarAgo vA nIrAgovA ?.sarAga iti cet, na sarAgasyAmuktasya muktidAne sAmarthyAt asmadAdivat, nIrAgazcet tarhi vItarAga eva nAmAntareNa prapannaH, evamanyadeveSvapi tathA brAhmaNastarati tArayati cetyatrApi sa brAhmaNo veSeNa vA kriyayA vA ? veSeNa cet, na, naTAderapi brAhmaNyaprasaGgAt / kriyayA cet ? tarhi sA kriyAhiMsAsatyAsteyazIlAkiJcanyarUpA'nyarUpA vA ? anyarUpA cet, na satyaM brahma, tapo brahma brahma cendriynigrhH| sarvabhUtadayA brahma etad brAhmaNalakSaNam // 1 // ityuktiprAmANyAt / ahiMsAdirUpakriyAyAzca brAhmaNyamasmAkamapi sammatameveti / tathA nodanAlakSaNo dharma ityapyayuktam / yato nodanA yaagaadikriyaaprvrtkvcoruupaa| yAgAdikriyAca hiMsAtmikA: tA: dharmAya ceti procyamAnaM nIlI gehadhavalanAya itivat kasya nAma na hAsyAya ? ata evoktam-yUpaM chittvA pazUn hatvA, kRtvA rudhirakardamam / yadyevaM gamyate svarga, narake kena gamyate // 1 // tato'hiMsaiva dharmaH / evaM sati-mokSadAtA vItarAgaH, kriyAvAn bhavatArakaH / zarmadAyI ORTANDRANI zaza // 28 // Page #221 -------------------------------------------------------------------------- ________________ + + kAmadevanRpati + kathAsaMgrahaH lit kyaa| 1022020 dayAdharma, iti tattvAyI sphuTam // 1 // iti pAbAlIpratiSThitatatvAvIzravaNenAramjitA'pi raJjitA rAjakanyA kAmadevakaNThe yAvaramAlAM kSipati tAvat sarvAnapi bhUpAn kAmadevasarUparUpAnirIkSya kssobhmvaap| tataH aho Azaya, hA kiMbhAvi ityAdijalpati loke kumAryA parameSThimantrAbhimantritatoyena yadi satyaH zrImAn jainadharmastadA vilIyatAM mAthA iti tAraM zrAvayitvA vAratrayaM chaTA cikSepe / tato vilInA mAyA jAtA: svabhAvarUpA bhUpAH / hRSTAH sarve lokAH / bAlA kumArakaNThe varamAlAmakSipat / atho jayajayamyAnapUrva dhavalamAlaiH / gIyamAnairnRpaH putrIvuka kumAraM gRhe'nayat // 1 // taireva svajanIbhUtairbhUpairbhUpaH zubhe'hani / acIkarat vivAhaM mahena mahatA tayoH // 2 // tato vyasarjayadrAjJA rAjJaH satkArapUrvakam / varavamvoH pravavRte dazAhaM mAlAdikam // 3 // mA jJAsItko'pi mUrkhatvamiti zIghraM zubhakSaNe / sapatnIkaH kumAro'tha cacAla svapuraM prti||4|| nivRtte ca sure rAzi, prayANatritayAdanu / nadhAstIreambare grAme, kumaaro'sthaatssainykH||5|| itaca sA tApasI saubhAgyamabarI mUrkhapatisakkaTe pAtitA, atha parapuruSApahArasakaTe tAM pAtapAmi, iti dhyAtvA kAntIpurIpatestilAAdidazadezAdhipatimahAkAlAdidazanarezasevyapAdasya svayaMvarAtkAntI gacchataH kAlabhUpAlasyeti jJApayAmAsa-kAmadevo bAlyAdapi mahAmUrkhaH, // 29 // H Page #222 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| kayAcinmAyayaivAnena saubhAgyamaJjarI jitA na tu vidvttyaa| atrArthe sabhAsamakSaM vAdaM yAcamvam, yadyasau bhASito vaktumapi vetti tadA'haM yathAruci viddmbniiyaa| paramIdRzaM kanyAratnamasthAne gcchnnvopekssyte| etacca zrutvA ko'yaM varAkaH saGgrAme vAde vA'smAkaM purataH kAmadevaH ? iti garjanto dadhAvire kAlAdayaH / tApasI ca svakRtakUTajJApanena duHkhayAmi saubhAgyamaJjarIm ityambaragrAme sametA / tatra ca nadItaTe khelantI candralekhAM vIkSya dRSTaM madavajJAphalaM bhavatsvAminyA ? mahAmUThabhartRsaGkaTe pAtitA'sti sA punaradya saGkaTAntare tAM pAtayiSyAmi iti bbhaasse| candralekhA zIghramAgatya saubhAgyamaJjarI prati tduuce| saubhAgyamaJjarI prAha-sakhi ! agre'pyeSA''zaGkA'bhUt, paraM jJAtaM yadi punarlajjayA patiH samaye'pi kiJcinna vakti / tatastApasImevAkArya pRcchayate / yathA sarva jJAyate / iti tApasImAkArya tanmukhenaiva sarva mUlataH zrutvA rAjaputrI viSaNNetyacintayat -samarthenApi santApyo'samartho'pi hi na kvacit / bhUpatirvyAkulIcakre durbalairapi mUSakaiH // 1 // kenacidrAjJA vastrapeTApAveM prAmyan mUSakaH kambayA tAbyamAno naSTo'nyamUSakaiH saha kopAtkozasthAH sarvacarmarajjUbhakSayitvA prathamavRSTI gajabandharajjUrapyabhakSayat / tato mutkalAGgAnAM vRSTisiktapRthvIgandhamadonmattAnAM pratolyAdi pAtayatAM hastinAM bandharajjUSakabhakSitAH zrutvA kathaM kariSyate ityAkulIbhUto bhUpo mUSakaiH proce-samarthenApItyAdi / DEEREENSAVER Eeregleegge // 30 // Page #223 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kyaa| gagegessengagemenggugag / atho kSamayAmyetAm iti tApasI bAhI dhRtvA vinayavAcA kSamayitvA yakSamArAdhya yAvajjIvaM matpatermUrkhatAdoSamapanaya ityavocat / tApasI smAha-evaM vidhAsye paraM kAlAdayo dazabhUpAlA matpreritA bhavadapahArAyAyAntaH santi iti te kenApyupAyena tAvatpratIkSavitavyAH iti zikSAM dattvA saa'caaliit| vimalabopaca tadaiva candralekhAmukhAttatsvarUpaM jJAtvA svaM sainyaM caturvibhAgIkRtya zikSA dattvA caturdikSu preSya svayaM sArasainyayuktaH kumArAnto'svAt / yAvatA kAla: kAlavaniHsvAnabhvAnardizaH pUrayaMstatrA''gataH, tAvatA catasRSu dikSu camUcatuSTayA samudracatumkavadgajagarjita-hayaheSitarakhacakracItkAra-pattipUrahakA-dakAnAdabrahmANDamaNDapaM sphoTayantI praadurbhuutaa| tAM ca dRSTvA kimetat ? iti kSobhaM prApte kAlasainye vimalabodhena preSito bhaTTaH sammukhaM gatvA dakSiNaM karamAMkRtya tAraM babhAvebho bho vIrAH kiM mudhA vairaM kriyate ? aba kariSyaba tadA'smatsvAmI sayAme sajja evAsti / pazyata paritaH sainyAni / sarvatra dhamoM jayati, nAdharmaH, iti jJAtvA yathocitaM kurumvam / tataH sarvataH svasainyaM vairibhirveSTitaM dRSTvA mahAkAlakumAroumAviSTa-mo bhaTTa ! sAdhUktam-poM jayati nAdharmaH paraM yadyevaM bhavatsvAmI vetti tadA kimevamadharmamAcarati-yatpAJcAlIchacanA kanyAM pariNayati / nyAyadharmakaniSTho'smatsvAmI sarvacaitanna sahate aba naivaM tahiM vidvatsamakSaM vAde'smAnirjitya rAjapurjI EERI Leagacaengagemenaceaee aaishitis tadA kiTa-mo mahAvata kurumbama // 32 // Page #224 -------------------------------------------------------------------------- ________________ SERIES projana kAmadevanRpati kthaa| kathAsaMgrahaH ROGREENEReag gRhAtu bhavatprabhuH / tato mahamukhAdetAM vairivAcamAkarNya mantrI dedhA'pi kAlakSepAya punastanmukhenaivedaM vairiNo jJApayAmAsa-bhavatvevam / paraM samyavidvAMsaH kAzmIradeze santIti / tata eva tAnAkArayamvam, yathA dayate kautukam / avaitasmin vacane kAlakumAreNa pratipanne dvAbhyAmapi kumArAbhyAM svasvasainyAni bhavyasthAne nivezya kAzmIradeze paNDitA''karaNAya pRthvIpatibhiH svasvapuruSAH pressynte| itaka tApasI punaryakSamArAmya yAvajjIvaM kAmadevasya pANDityaM dehi ityyaavt| yakSo'vocat - nahi pUrvajanmArjitakarmadoSocchede mama zaktiH / paraM navamadine zrIvajanAmaH kevalI tabA''yAsyati / tadarzanAtasya sarve manorathA: siddhiM yAsyanti / iti yakSavAcaM tApasI vimalabobhAyAvadat / iSTaH sarvaH ko'pi tasyA vacanena // anyadA kevalI tatrA''gatya devatAnirmitasvarNAmbhojamalasake / atha kumAra: saparivAraH kAlAdapaza bhUpAlA: kevalinaM triHpradakSiNIkRtya bhaktyA natvA puraH samupAvizan / kevalI dharmadezanAM cakre- ayamupacitakarmavyAdhividhvaMsavaidhaH, sakalasuranarazrIlAbhakalpadumo'yam / ayamapi ca samastaklezanirmuktamukti, dizati vizadabhAvA''rASitaH zuddhadharmaH // 1 // tatrASTAnAmapi karmaNAM svarUpababAdihetUMzopAdizat, tadyathA-paTapratIhArakhAinamacaM 'haDica citrakRt / kulAlakozApizI // 3 // P Page #225 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kAmadevanRpati kyaa| mergree898999999999182132 ca karmASTakanidarzanam // 1 // tatra jJAnasyAvAskatvAjjJAnAvaraNIyam, cakSuSaH paTavat / cakSuracakSurdarzanAdInAmAvArakatvAdarzanAvaraNIyam, draSTu kAmasyApi rAjJo'nabhipretalokaskhalanakRtpratIhAravat / vidyate sukhaM dukhaM vA yena tad vedanIyam, jihupA libamAnamadhuliptatIkSNakhaDgadhArAvat / muhyate jIvo yena tanmohanIyam, madhavat, tacca vadhA, darzanamohanIyacAritramohanIyabhedAt, AdhaM samyaktvalAbhAntarAyakRta, dvitIyaM cAritralAbhAntarAyakRt / eti yAti caturgatisatkadehasthajIvasya vArakatAmityAyuH, caurAdipAdaspa haDivat / nAmayati jIvaM zubhAzubhagatyAdibhedeSviti nAma, zubhAzubharUpakRccitrakAravat / guruzabde gUyate uccainIMcairbhAvane jIvo yasmAttadgotram, zubhAzubhatvazabdAyamAnapAtrakRtkumbhakAravat / dAnAdi kurvato jIvasyAntarAyatAM yAtItyantarAyam, tahAnAdi kurvato rAjJo niSedhakamANDArikavat / iti sarvakarmasvarUpamuktvA kumAreNa jJAnAvaraNIyasya banyotI pRSTe punaH kevalI prAha-pratyanIkatvAntarAyopaghAtadveSataH shruteH| bamnAti jIva: karmAcaM mhaa''shaatnyaa'pic||1|| . tatrAdyabandhahetucatuSkopari makaradhvajakumAradRSTAntaH / tathAhi ||3kssaa Page #226 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| mathurAyAM hemAGgado rAjA; lIlAvatI rAjJI / tayoranekopayAcitakalabdho'tyantavallabho mahArUpavAn makaradhvajaH putraH / sa paJcavarSIyaH pitRbhyAM prauDhamahotsavailekhazAlAyAM mukto yathA yathA paThati tathA tathA rogair'syte| tena navInaM paThanaM na saJcarati, pUrvapaThitaM ca vismarati / evaM bAlyavayo'tikrame yauvane ca samete yadA goSThInimittaM vidvatsabhAyAM nivasati tadA pratijihvArogeNa bhinnasvaratvAt sabhyAnAmaniSTo bhavatIti / tacchAntyai yAn yAnupacArAn karoti taistairadhikAdhikaM vapuH kSIyate / ato mahAkaSTapatito mRtyu vAJchati / tena mAtRpitRNAmapi mahAduHkham // evaM kAle vrajatyanyadA kevalinaM tatrA''gataM zrutvA rAjA saputraparIvAraH san jagattrayasvarUpavettAraM kevalinaM natvA dezanAM zrutvA putrasya klezahetuM prapaccha / kevalI prAha-rAjan ! pUrvabhave zrIzIlaratnasUrINAM viprasutI dvau ziSyAvabhUtAm / laghuH prajJAvAniti lokaiH kriyamANAM prazaMsAmasahamAno jyeSThaH pradveSAtpratyanIkatAM bibhrANo lagho: pAThAntarAyopaghAtanindAH prakurute / anyadA paDiNIyamatarAiya uvadhAe tappaosanilavaNe ityAdikarmabandhahetuprarUpaNagAthA: paThannivRttastasmAtpApAt / niraticAraM cAritraM pratipAlya prAnte'pi tamanAlocya sAdhitAnazano mRtvA brahmaloke svargasukhAni bhuktvA tavAsI putro'vatIrNaH / pUrvopArjitajJAnAvaraNIyodayAdevaM klezaM ca prAptaH / ityAkaye jAtismaraNaM prApya jAtasaMvegaH kumAraH ' BASEve // 34 // Page #227 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kAmadevanRpati kthaa| kathAsaMgrahaH malAlAlAlatakA pAdayolagitvA pUrvapApAnyAlocya kevaliproktaprAyazcittena svaM vizobhya krameNottamArthamArAdhayAmAsa / paJcamo heturmahAzAtanA / sA ca kaal-viny-bhumaanopdhaannihnv-vynyjnbhedaarthbhedobhybhedprkaarairssttdhaa| tatra kAlA''zAtanAyAM somakumAradRSTAnta: pUrva zrIjinadAsasUrINAM ziSyo dharmadAsagaNiH, kadAcitkAlavelAyAmapi siddhAntaM vAcayan kenApi niSiddhaH kAlavelAyAM paThitaM kimapaThitaM syAt ? mudhA'sau pAThAntarAyaH iti buddhyA tathaiva vAcayan jJAnAvaraNIyaM karma baddhvA'nAlocito'pratikrAntaH kAlaM kRtvA saudharmadevalokaM gatvA cyutvA ca candranarendraputraH somakumAro'jani / sa ca tADayitvA pAThyo'sau pratyaham iti rAjAdezAdeva paNDitena sarvAH kalA: zikSitaH / somakumArasadRzaH ko'pi na kalAvAn iti vasudhApIThe khyAti prAptaH / itaca kAntIpatizrIveNarAjasutA sakalakalAkuzalA sarvottamarUpA surUpAbhidhAnA svecchayA baraM vRNISva iti kalAtizayasantuSTatAtadattAdezAnmahatyA senAdisAmagryA pratidezaM rAjakumArAn parIkSyamANA somakumAraM sarvaguNA''dhAraM zrutvA campAM sametA saa| tacca jJAtvA candreNa rAjakAnte paNDitaH pRSTaH-asti sarvakalAsu parIkSAkSamaH kumAraH ? paNDitaH prAha-navetti tanna hi trailokye; rAjJoktam-satyamidam ? / paNDitenoktam // 35 // Page #228 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| pagarea goggles galegos ea gagang Missistics deva ! kiMkathyate kumArasya ? sA kAlA nAsti, yAmasau na jAnAti / vAcaspatimapi vAde jayati / sAkSAtpuMrUpA srsvtii| anekazo vArAn parIkSito'sti / atha haTena rAjJA'mAtyaiH kAritaH kumAryAH pravezotsavAdisatkAraH / nirmApitaH parIkSAmaNDapaH / gRhItaM zubhaM muhUrtam / AhUtA vikhyAtA bhUpAlAH / militA astokA lokAH / aba parIkSAdine rAjJA maNDape nivizya sarvabhUbhujaH sabhyAMzca maneSu nivezya sapaNDitaM somakumAramAkArya sagauravamAnItA tatra kumArI / tato rAjA''dezAnivRtte kalakale kanyA parIkSAM kariSyati iti sAzcarye sarvaloke kumArasya rUpalAvaNyAdiguNAn dRSTA kalAkauzalyaparIkSA kartuMkAmA sarasvatIvAskhalitagadyapadyalaharIbhirbhUbhRto'pi plAvayantI kSaNamAtraM sarvavidyAsu hRdyAbhyAsa darzayitvA darzayatu nijaM naipuNyaM kumAraH, prINayatu sabhyamanAMsi iti gaditvA yAvadasthAtkumArI / tAvatpUrvakRtakoMdapAtsomakumArasya galitA matiH, skhalitA jihvA, vismRtAni zAstrANi, vikRtAni sarvendriyANItyayomukho jAtaH / tadA ca kimadyApi na vakti kumAraH iti sAzake sarvaloke rAjapreritapaNDito'vAdIt-vatsa! vetsi sarvazAstrANi, tatastyajatrapAm, kuru kRpAm, pUraya manoratham, jalpAnalpavidyArahasyam, vidhehi vizvaM vazyam, dhavalaya nijaM kulam, prI banyAmano vimalam / evaM punaH punaH paNDitenokte'pi yadA na vakti kiJcitkumAraH tadA 2 pApa ! tvayaiva Negatgagememeseases yANItyadhomukhA bama ! vetsi sarvazAstrANi, Ri kulam, prI ! tvayaiva // 36 // Page #229 -------------------------------------------------------------------------- ________________ e zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| Raeeeeeeeeeeeee ___ bolitAstavavacovizvAsenaiva sarvamidamArabdham / hA! kathaM vigopitAH smaH iti kopAd bhUpena paNDito bandhayitvA vadhArtha bahiH prahitaH / tAvattatra samavasRtaH kevlii| tatprabhAvAcca prahAreSvalagatsu lokamukhAttat zrutvA rAjA saparivAraH kumAramagrekRtya paNDitena saha tatrA''gatya kevalinaM natvA kumArodantaM papraccha / kevalI ca pUrvabhavaM zrAvayitvA ityavocat-ya: kAlavelAyAmasvAdhyAye IryApathIpratikramaNAdyavidhinA vA''gamamadhIte tasya prAjJasyApyavasare kalA naiva sphurati / ityAkarNya kumAro jAtapazcAttApaH sAdhuM natvA''tmAnamitthaM nininda- hA hA'jJAninA mayA cintAmaNiH karkaratayA, svarbhANutayA nabhomaNiH, karIratayA kalpavRkSaH, kRSNapakSatayA zvetapakSaH, kolatayA mahAgajaH, sarpatayA mahAdhvajaH, kAkatayA haMsaH, zirobandhanatayA'vataMsaH, kAlakUTatayA'mRtam, tailatayA goghRtam, 'kAJcikatayA dugdham, rukSatayA snigdham, kiratayA narezaH, kuTavAkyatayA sarvajJopadezazcitte cintitaH / tenaivaM vigupto'smi / tato bhagavan ! dIkSAM dattvA mAmasmAtpApAnmocayeti / tadA ca kumArI tAni tadvacAMsyAkAho samyaktvalAbhakauzalyaM vinA kathamIdRzoktiH sphurati / tannUnameSa mahAvidvAnapi karmodayAdeva tadA kiJcinnovAca / ato'tra bhave'sAveva matpatiriti nizcitya kevalinamaprAkSIt1kAMjI-rAba NevgyeyNEERESEREYENE // 37 // Page #230 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH asti me bhagavan ! dIkSA na vA iti / kevalyavocat asti yuvayorbhogaphalakarmodayAdanu dIkSA / tataH kevalidattaprAyazcittenAtmAnaM vizodhya kumAraH kumArIM pariNIya ciraM bhogAn bhuktvA sabhAryo dIkSAmAdAya prAnte'nazanAtsarvArthasiddhimavApa // 1 // vinayA''zAtanAyAM bhAvinaH zreNikarAjasya kathA kila bhAvino'pazcima zrIvIrajinasya vArake rAjagRhe zreNiko rAjA bhAvI / sa ca siMhAsane nivezya mAtaGgamagre va saMsthApya khaDgamAkRSyA''kRSTividyAM pRcchati / mAtaGgazca bhIto vakSyati paraM rAjJo na sphurati / tato deva ! vinayaM vinA vidyA na sphurati itya bhayakumAramantrivacasA mahIzo mAtaGgamAsane svakIye nivezya svayamagre yojitAJjalirvidyAmAdAsyati, tataH sphuriSyati / ityevaM sarvazAstrANi vinayenaiva saphalAni syuH // 2 // bahumAnaM mAnasI bhaktiH / tasyAM chAtradvayakathA ekasya paNDitasya dvau chAtrau / dhanyo dharmazca / dharmaH zAstropari bahumAnaM vinayaM vidhatte / dhanyastu na tathA anyadA paNDitena nimittamadhyApya parikSArthaM preSitau chAtrau / rAjamArge prauDhapadAni vIkSya kAmadeva nRpati kathA / // 38 // Page #231 -------------------------------------------------------------------------- ________________ INS zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| BENEHEYENEYLIENNNNN dhanyo'vAdIt-imAni hastinaH padAni / dharmeNoktaM vicArya- hastinyAH padAni, sA ca vAmAkSikANA, tasyAM cA''sannaputraprasavA rAjJI caTitA'sti / evaM vArtayantau purAT bahirgatau / tAdRzImeva hastinI vIkSya javanikAntaritAyA rAjyAH putraprasavaM ca zrutvA punazcalitau kvApi grAme sarastIre niviSTau ekayA vRddhayA pRSTI-mama putro dezAntaraM gataH kadaiSyatIti / tAvatA kayAcinnAryA toyena bhRtvA zIrSe ropyamANo ghaTaH patitvA bhagnastAbhyAM dRSTaH / dhanyenoktam-bhadre vinaSTo hi tava putrH| tadA dharmeNoktam-mAtaH ! zIghra gRhaM vraja, sametaste putraH / sthavirA gRhaM gatA putraM sametaM vIkSya haSTA'kSatapAtra-kukuma-kusumapugIphalAdikamAdAya sarasthAgatya dharma vardhApayAmAsa / tato dvAvapi gatau gusapArve procatuH svaM svaM jJAnam / guruNA kathamiti pRSTe dhanyo'bhaNat- prauDhapadAni dRSTravA hastina: padAni, ghaTo bhagno jalaM gataM tathA deho bhagno jIvo gato mayetyuktam / dharmeNoktam-nirodhAnumAnena hastinIm, pathi vAmadigvarttivRkSapatrAdirAkRSTamiti vAmAkSikANA, tasyAM ca rAjA vA rAjJI vA'nyaH paraM kausambhatantavo vRttikaNTakeSu dRSTA iti rAjJI, tasyAzca vaTasyAdho vizramya hastAbhyAM bhuvamAkramyottiSThantyA dakSiNapANenimagnatamaM pratibimbaM dRSTvA pratyAsannaputraprasavA / tathA yA ghaTamRttikA bhUmitaH pRthag gatA sA tasyA militA, yacca jalaM sarojalAtpRthakkRtaM tadapi tasya militam, tato nUnaM vRddhAyAH putraH MEHEYENEVERY 3 // 39 // . Page #232 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kAmadevanRpati kthaa| kathAsaMgrahaH 201220120202012RNEALTANDANTONTA pRthagbhUto'syA milatyeva iti dvayorapi buddhiM zrutvA guruNoce-vatsau yaH sabahumAnaM guruM sevate tasya samyagdhI: sphurati, nAnyasyaiveti bahumAnAd guruH sevyH||3|| 1 yadi vA zrutaM pratyabahumAne bahumAne vA'zakapitodAharaNam gaDAkUlavAsinI dvau bandhU ekatra gacche prvrjitau| tatraiko bahuzrutatvAdAcAryoM jAtaH / sarva dinaM ziSyaiH zAstrArtha sevyamAno vizrAma kadA'pi naapnoti| rAtrAvapi sUtrArthacintanavyAkhyAdibhiH sukhanidrAM na labhate / anyadA sa sUrimadhye'pavarake mUrkha sukhopaviSTaM nijaM bandhuM dRSTvA'cintayat-aho ! dhanyo me bhrAtA mUrkhatvAt kenApi no khedyate / ahaM punarajAkhaDgatulyena jJAnena klezaM prAptaH sadA / tadyuktaM kenApi yataH-mUrkhatvaM hi sakhe ! mamApi rucitaM yasminnime'STau guNA / nizcinto bahubhojano'trapamanA naktaMdivA zAyakaH / kAryAkAryavicAraNAndhabadhiro mAnApamAne samaH, prAyeNAmayavarjito dRDhavapurmurkha: sukhaM jIvati // 1 // naivaM bhAvitavAn yataH- nAnAzAstrasubhASitAmRtarasaiH zrotrotsavaM kurvatAM / yeSAM yAnti dinAni paNDitajanavyAyAmakhinnAtmanAm / teSAM janmaca jIvitaM ca saphalaM taireva bhUrbhUSitA, zeSaiH kiM pazuvadvivekavikalai bhArabhUtainaraiH // 2 // evaM cAsau jJAnAbahumAnAjjJAnAvaraNIyaM karma S // 40 // S Page #233 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH baddhvA'nAlocitA'pratikrAntaH kRtAnazano mRtvA devaloke gatvA'marasaukhyaM bhuktvA prAnte cyutvA'traiva bharate kvApyAbhIrakule suto jAtaH / yauvane pitRbhyAM pariNAyitastasya surUpeti kanyA'bhUt / anyadA sa AbhIro yauvanaprAptAM tAM zakaTadhuri nivezyAnyArthIIraiH saha ghRtaM vikretuM puraM prati cacAla / mArge AbhIrANAM tAmeva pazyatAM zakaTAnyutpathaM gatAnyAsphAlya bhagnAnIti taistayorazakaTA'zakaTapiteti nAmnI datte / tato'zakaTapitA kAle kanyAM vivAhya vairAgyAt kvApi gacche pravrajya yogodvahanapUrvamuttarAdhyayanAntazcaturtha masaMkhyamadhyayanaM paThituM lagna: I paraM pUrvArjitajJAnAvaraNakarmodayAdAcAmladvayenApyekA'pi gAthA nAgAt / tato guruNA'nujJApyate'khedamityukte Artists yoga iti so'pRcchat / gururAha- yAvadidaM naiti tAvadAcAmlAnIti / so'pyetAmeva pratijJAM kRtvA nityA''cAmlatapAstatpaThati, tathA'pi nA''yAti / tataH aho ! mUrkho'yaM nityametadevAdhIte iti nindyamAno ruSyati / ke'pIdaM kathayanti aho ! dhanyo'yaM kathaM sodyamaH paThati ! iti stUyamAnastuSyati iti jJAtvA guruNoktaH - vatsa idamadhyayanaM muktvA ma rUsi mA tUsi ityevaM paTha / sa ca tIvrakarmodayAttasya sthAne'smAryamANo'pi mAsa tusa ityadhIte / tasyaivamAcAmlatapasA dvAdazavarSAtikrame'zeSaM tatkarma kSINam / tataH sarvajJAnavibhAgI jAtaH / ataH zrutaM bahu mantavyam // 3 // kAmadeva nRpati kathA / // 41 // Page #234 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ag zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| agacagageggaggagagaeae upadhAnaM yogatapaH / tadvinA siddhAntavAcane AzAtanAyAM siMhakathA kauzAmbyAM siMhorAjA balIyAn / sa kugurusevayAkheTakaM kurvannaraNye sAdhunA bodhitaH pApabhIruH zrIdamaghoSAcAryapAveM pravrajya yogodvahanapUrva catvAryaGgAni pravAcitavAn / tato gurubhirvihAre kRte sukumAratvAtvANmAsikayogodvahanAbhAve'pi bhagavatyAdyaGgAni vAcayan kuSTI jAto mahAvedanAM bhungkte| atho gurubhistatrA''gatyAvidhivAcanAto mithyAdRgdevyA chalito'sAviti dhyAnAjjJAtvA kAyotsargA''kRSTazAsanadevIbalAt pratyanIkAdevIM zamayitvA rAjarSinirAmayaH kRtH| atha samyagAlocca prAyazcittena svaM vizobhya sarva yogodvahanAdinA jJAnamArAdhya muktisaukhyabhAg babhUva // 4 // nihnavo gurorapalApaH / tatra viprakathAko'pi brAhmaNo durbhikSabhAvAdvidezaM gato vidyAbalAdAkAzasthayA bhaNDikA saha gacchantaM nApitaM vIkSya tatsevayA tAM vidyAM labbvA pratiSThAM zriyaM ca prAptaH / subhikSe svaM dezaM gato laukaiH pRSTaHkaste guruH ? so'pi nIcagurulajjayA mahattvavantaM guruM vadaMstatkAlaM bhraSTavidyo jAto, dhautapotizcAkAzAtpatita iti||5|| // 42 // Fak Page #235 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 9ear zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| ReacheseaeneNLARERe802 ThaharaaaaaEERESTER _vyaJjanaM siddhAntAkSaram, tasya bhedo bindumAtrA''dinA parAvattoM nyuunaadhiktaa| evamarthasya, / tadubhayasyApi bhedo vAcya eSaH / tatrAzAtanAyAM matracatuSkakathA vasantapure jitArirAjasya catasRNAM rAjInAM krameNa catvAraH putrA rudra-megha-dhIra-vIranAmAna: prAgjanmasnehAnmiyocitakrIDAyuktAH krIDanti / paraM rudrasya vadato jihvA vilagati / meghsyaanydvdto'nydevaa''yaati| dhIrasya vANI asphuTatvAnna prairiipsyte| vIro mUkatvAdvaktuM na zaknoti / anyadA te catvAro'pi SoDazavarSA yauvanAntargatAH / tadA sAdhuM dhyAnalInaM vIkSya vitarka kurvanta: sAdhunA pRSTA:- bhoH ! kutaH sametA bhavantaH ? rudreNoktam- kiM pRcchayate ! nanu nagarAdAgatA vayam / muniH proce-nAhaM tatpRcchAmi / kuto bhavAdAgatA iti pRcchaami| rudro jalpati- bho bhoH ! pAkhaNDin ! kimevaM vakrAM vAcaM vadasi ? kiM ko'pi pUrvabhavAnapi vetti ? / RSirbabhASe-ko'pi ko'pi vetti / yadi kautukam, zRNuta zvAnabhavAd bhavanto'bhyetAH ityAkarNya kopAdutkozAnkhaDgAnutpAdya rere! asambaddhaM lpsi| pazya kiM kurma ityAkrozanto hantuM dhAvitAstapaHprabhAvAcca stambhIbhUtA dInAsyA ityUcuH- RSe ! satyamuktaM ko'tra pratyayaH ? sAdhunoktam-vIkSyadhvaM pratyayam / purA'traiva pure samyagdRSTi'gnizarmA vipro'bhUt / tasya catvAraH putrAH pUrNa-padya-paJcAnana-bhImAkhyA AryavedAn paThitvA RemeRAANTARVANTARVARTARAANANERAL YEHEYENEYEARE // 43 // Page #236 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| 200202010002020 navatatvAdivicAragranthAn bhaNitA: vicArajJA jAtA: pariNItAzca / anyadA pitA putrAn kuTumbabhAre niyojya dIkSAM cA''dAya tapasA'vadhijJAnI jajJe / tatputrAstu yadA vidvadgoSThI kurvanti tadA prajJAmadena pUrNa: sUtrabhedaM kurute-yathA dhammo maMgalamukkiTThamiti puNNaM kallANamukkosam / padmazcArthabhedaM vidhatte yathAdhammo maMgalamukTiM dharmo dhAturarthAt suvarNamutkRSTaM maGgalaM sarvArthasAdhakatvAt / paJcAnanazcobhayabhedaM karoti yathA-dharmo maGgalamutkRSTaM dharmo dhAturmaGgalagrahavanmayAdhikArAt krauryalakSmyA utkRSTaH / bhImaH siddhAntArthaM viparItaM vyAkhyAya dharmasyAvarNavAdaM karoti yathA- dharma utkRSTamaGgalaM zAntarasatvenAkiJcitkaratvAt / tata: pApaM maGgalamutkRSTaM hiMsA'satyacauryAditabhedAnAM sarvakAryakaratvAt / evaM te tIvaM jJAnAvaraNIyaM karma badhnanti sma / tathAlAbhAdunmArgadezanena sanmArganAzanena ca tiryaggatimarjayanti sm| anyadA grISme madhyAhna pradIpane tIvra lagne sArabhANDAkarSaNAya gRhAntaHpraviSTA ArtadhyAnena vinaSTAstatraiva pure mAtaGgapATake zvAnA jAtAH / te ca janaM prati dhAvantaH kadAcinmAM pUrvajanmapitaraM pathyAgacchantaM dRSTvA tArasvaraM bhASanto dhAvitAH, sanAmagrAhaM ca mayA nAmato vAditAH, mAmavalokayanto jAtismaraNaM prApuH / atha ca smRtanijapApAjjAtapazcAttApA: sAdhitAnazanA rAjapATikAM gacchatA rAjJA // 44 // Page #237 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kathA geeREYEyeYEHEYENENE pUjyamAnA rAjadhAnyAmeva mRtA rAjaputrA bhavanto'vatIrNAH / ahaM tu saMsArasambandhe bhavatpitA'gnizarmA / iti yativAcaM kumAraparivAramukhAcchutvA rAjA tatrA''yayau / tadA kautukAnmilitena lokena munirupalakSito vanditazca / rAjJA'tha kimetaditi pRSTe sAdhunoce-bhavatputrAH sarve te prAgbhavanijA''vAsakuTumbAdi vIkSya pratyayamutpAdayiSyanti / tato rAjJA lokAdagnizarmagRhaM jJAtvA putrAstatrA''nItAH, pUrvAnubhUtasvakuTumbAdi nirIkSya jAti smRtvA hA! kathaM hArito mAnuSo bhavaH ? atha pravrajya pApAcchuTAmaH iti vairAgyAtpitarau mahAgraheNa parIkSitvA muninA saha zrIguNAMkarasUripAi~ gatvA dIkSAM jagRhuH / tato jJAnasya kAlAdyaSTA''zAtanAtyAgena sarva garva muktvA jJAninAM bhaktapAnA''nayanavizrAmaNAdibhaktyA ca bahu jJAnAvaraNIyaM karma kSapayitvA paNDitamRtyunA sarvArthasiddhiM gatvA'traiva bharate zrAvastyAM sugrIvarAjasya vaimAtreyAH putrA jajJire haMsa: kaMsaH kAma: kuMbhazca / kAle'cirAtsakalakalA: kalayitvA vayaHsthAH sukhakrIDAM krIDanto vartante / itazca kozalAyAM pratAparAjacatasRNAM rAjInAM catasraH kanyAH somazrI-satyazrI-dhanazrI-guNazrInAmAno vrtnte| tAzcAnyadA prItyA khelantyaH svaM svaM manorathaM kramAtprakAzyaivaM pratijJAmakArSuH- yo yAmena glokasahasrapAThAM datte sa me bhartA1yaH ekavArAM glokasahasraM zrutaM dhArayati sa me patiH 2, yo yAmena glokasahasraM navyaM karoti sa // 45 // Page #238 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kAmadevanRpati kthaa| kathAsaMgrahaH 1000005Lengamne YYYYYLLY mAmudvahati 3, ekaikasya plokasya yaH sahasamartha vakti sa me voDhA 4 / ityetattAsAM vAcaH zrutvA pitA svayaMvarotsavArtha rAjJo rAjakumArAMzcAkArayat / tadA ca sugrIvo'pi saputrastatrAgAt / atha svayaMvaramaNDape niviSTe rAjaloke samAgatA naravimAnA''rUDhAzcatamro'pi kumAryaH pratihAryA rAjavarNane kRte nijanijapratijJAM prakaTayAmAsuH / tatastatpratijJApUraNe'zaktatvAttUSNIsthite sarvarAjavarge sugrIvarAjAdezAccaturbhirapi kumAraiH kramAt pUritAstAsAM prtijnyaaH| kSiptA bAlAbhisteSAM kaNThe varamAlA / jAto jayajayAravaH / tadA ca tadguNaraJjitacetobhirbhUpaisteSAM pratyekaM pratyekaM dattA dvAtriMzad dvaatriNshtknykaaH| niSpanno vivAhotsavaH / sarve'pi sammAnitA rAjAnaH svaM svaM sthAnaM yayuH / atIte dazAhotsave savadhUkaiH kumAraiH saha sugrIvo rAjA svapurIM gatvA rAjyamapAlayat / kumArAzcatvAro'pi mahAprAjJatayA khyAti praaptaaH'| ato dUradezavAsino'neke rAjAno rAjakumArAca mahApaNDitayuktAH sarvazAstrasandehApanodArtha tatrA''gatya raajsbhaasthitaaNstaansmupaaste| evaM pituH prasAdAtsakalasukhAni bhuJjAnAnAM teSAM bahukAlo'tikrAntaH / anyadA putrAdiparivArasahito narezvaro vane kevalinaM sAdhuMsamavasRtaM natvA'prAkSIt-prabho ! kena sukRtenAmI matputrA mahAprAjJA jajJire ? kevalI cAgnizamavipraputrapramukhAM bhavacatuSkakathAM sarvAmuktvA tRtIyabhave dIkSAmAdAya jJAnasya sarvA''zAtanAtyAgenA''rAdhanayA jJAninAM 15005gaeae // 46 // Page #239 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH cAhaGkAratyAgena bhaktapAnAdizuzrUSayA'mIbhiretatphalaM prAptamityavAdIt / taccAkarNya te rAjaputrA yadyekasya jJAnasyA''rAdhanAdetatphalaM jAtaM tadA jJAnadarzanacAritrANAM sampUrNA''rAdhanAcchAzvatasukhAvasAnaM phalaM bhAvIti tIvrasaMvegAtkathamapi pitarAvApRcchya sAntaH puraM parivArAdiparikaraM parihRtya zrIkevalipArzve pravrajya nirmalacAritrAtkevalajJAnamavApya siddhipadaM prApuH // 8 // evaM ca kAmadevakumAraH kevalimukhAjjJAnAvaraNIyakarmaNo bandhahetUn zrutvA lokalajjayA nijAjJAnatAhetumapRSTvaiva kevalinaM natvA svasainyaM gataH / kAlAdayo'pi vairaM muktvA svasthAnaM gatAH / tato rAtrau suptaM sarva janaM muktvA kAmadevo devatopAsyamAnaM kevalinaM praNamya nijapUrvabhavakathAM papraccha / atha bhagavAn provAca- ujjayinyAM bhImaH kSatriyo dyUtena khelanmahAcauro'bhUt / sa ca mAtApitRbhyAM niSkAsito'raNye sthitazcaryeNa nirvahati / anyadA kAzmIradezAdAgacchantaM jainaM brAhmaNaM hatvA pustakabhRtaM vRSabhaM gRhItvA yAvadunmudrayati tAvanmISIpotasamAnamalinakhaNDasyUtavastraveSTitapustakAnyeva vIkSya kopAtpAdAbhyAM hatvA hatvA jajvAla / tacca jJAtvojjayinIzena ghAtito bhImo raudradhyAnAccaturthaM narakaM dazasAgaropamAnyAyurbhuktvA tandulI matsyo'bhavat / tatrAntarmuhUrtajIvitAcca mahAraudradhyAnAtsaptamaM narakaM gatvA trayastriMzatsAgarANyAyurbhuktvA kAmadeva nRpati kathA / // 47 // Page #240 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| brAhmaNagRhe bhAravAhakaH 'pRSTivAT jAtaH / sa ca tatra trINi varSasahasrANi bhAramutpATya truTito bhUmau patito bhikSArthamAgatAn sAdhUna dRSTvA prAnte bhadrakabhAvAnmRtvA kauzAmbyAM bhadrazreSThikagRhe somanAmA krmkro'jni| so'tha zreSThinA prakRtyA bAlyAdapi sarvaprakArenividbhaktyA somazrInAsakulaputrikayA vivaahitH| tau ca dvAvapyA''sannasAdhusaGgatyA dayAtatparatayA nirmalacittau zreSThigRhe sarvakarmANi kurvantau kAlamaticakramatuH / anyadA caturmAsakadine caityaparipArTI kurvatA sakuTumbena dhanena sArddha tau dvAvapi praticaityaM devAn pUjayantau sAdhUnatvA dAnAdhikAreM ityupadeza zuzruvatuH-sukSetre yathA bIjamuptaM datte phalaM bahu / tathaiha puNyakSetroptaM vittamalpamapi dhruvam // 1 // puNyakSetrANi caamuuniniydvvmuvvjinniNdbhvnnjinnbiNbpvrpitthtthaasu| viyarai pstthputthysutitthtitthyrjttaasu||1|| tatrA'pi pustakakSetrasya puNyamadhikaM sarveSAM puNyamArgANAM prakAzakatvAt, asaGkhyajIvapratibodhopakAratvAcca / kiJca-sayalammivi jIyaloe teNa ihaM ghosio amaaghaao| ikkaMpi jo duhattaM sattaM bohei jiNavayaNe // 1 // tato yokena jIvena bodhitena sarvajIvalokakRtAmAyudghoSaNAyAH phalam / tadA'nekajIvapratibodhasya phalaM kena vaktuM zakyate? eko'pi jIvo bodhyate zAstropadezena / zAstrasya 1balivarda 200CRenucausearcagueueuer // 48 // Page #241 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| RAMATLAnemenangeena hthaEER ca pustakamevA''dhAraH / tato yena pustakakSetraM satyApitaM tena sarvANi puNyakSetrANi sarve ca puNyavidhaya: . satyApitAH ityAdi zrutvA soma-somaciyo dhanazreSThinA sahopavAsaM kRtvA gRhaM gatvA svadravyasAmarthyena sarvapuNyakSetramukhyaM pustkpunnykssetrmevaaraadhynte| iti paryAlocya prAtaH svadhanenaiSa sitAghRtapAyasaM yogaM kRtvA mitha: sthAle pariveSya yAvadbhoktumupavizatastAvanmAsakSamaNasAdhu sametaM vIkSya samyagbhAvatayA tasmai pAyasaM dattvA bhogaphalamarjayataH sma / tataH SoDazadInAraiH somo dvAdazadInAraiH somazrI: pustakaM lekhayAmAsatuH / prAntakAle dvAvapyanazanato mRtvA saudharmadevaloke svargasukhAni bhuktvA somo bhavAnavatIrNaH somazrIzca saubhAgyamaJjarIti / pustakAnAmAzAtanAkaraNAnmUo'bhUt / atha ca pustakalekhanapuNyAtvoDazamAsaiautasarvakazmalo'tIva vidvAn bhaviSyasi iti kevalivacaH zrutvA pAdayorlagitvA bhagavan ! ajJAnataH kRtajJAnA''zAtanAyAH prAyazcittaM dehi iti kumAreNa vijJapte kevalI proce- kumAra ! samprati madhyamadvAviMzatitIrthakaravArake 'STamAsikaM nirmalaM tapastacca SoDazamAsairakAntaropavAsairvidhehIti / atrAntare tatra sthitA sarasvatI devatA'vocat- caturo jJAnakozAn kAraya yathA vizeSalAbhaH syAt / tAvanmantriNoktam- devi! dharmAntarAyakRdeSa vAdasamudraH kathaM tAryaH ? devyoktam- zrIvajranAbhakevaliprasAdAnizcitairbhAvyam / sarvamahaM jAne / kiJca saubhAgyamaJjaryAH saudhe // 49 // Page #242 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH rAjahaMsI svayaMvare pAJcAlIvAdomArUpiNIti sarvaM tApasyArAdhito yakSo'kArSIt / atha samyaktvamUlaM zrAddhadharma bhajasva yathA sarvavAJchitasiddhiH syAt / tataH kumAraH sapatnIkaH kevalIpArzve taM pratipadya svasainyaM yayau / kevalI lokapratibodhAya vijahAra / tAvatprAptAH kAzmIradezAtpaNDitAH pUrvamAhUtAH sarve'pi vikhyAtA bhUbhujaH / niSpanno vAdamaNDapaH / saubhAgyamaJjarI parapuruSaM svapne'pi necchati / paraM yo hArayiSyati sa yAvajjIvamanyasya sevAM vidhAsyati iti paNo jAtaH / bhavyadine militAH sabhyAH, niviSTA maJceSu bhUpAH / upavezitA paNDitAH / jAto vAdaH / sarasvatIprasAdAjjItaM kAmadevena / jayajayAravaH / bhUSitaM yazasA vizvam / tataH sevakIbhUtaiH kAlAdibhiH saha mahotsavapura: saJcalitaH sa kumAraH svapuraM prati / atha rAjA zrIsUradevaH svaputrasya kIrti zrutvA'tIva hRSTo'vicchinnaprayANaiH AsannA''gatasya sanmukho jagAma / kumAro bhUtalaluThanmaulistAtaM nanAma / atho mithocitakathAdiraGge jAyamAne pure ca pratyAsannIbhUte rAjA pravezotsavavidhApanAya puro bhUtvA puraM yayau / kumAraH sarastIre sasainyaH sthitaH / candralekhA kadalIvane krIDArtha gatA suvarNapicchaM kekinaM dRSTvA kumArAyAkathayat / kumAro'pi kautukAkSiptacetAH zanaiH zanaistatra gatvA lIlayotplutya yAvanmayUramAruroha tAvatkekI sahasotpapAta / eSa yAtyeSa yAtIti kSaNAdRzyo'bhUt / tadA cAMstaGgato raviH / prasRtaM vizve tamaH zokena kAmadeva nRpati kathA / // 50 // Page #243 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH pUrNa sainyaM tAramarodIt / saubhAgyamaJjarI naimittikaM gatvA phalAdikaM dattvA pRSTaH saH proce-na dhAryA''lpA'pi shokdhiiH| sArdhavarSeNa kumAraH prAptaizvaryo'traivaiSyatIti / jAto harSaH / athAmAtyaH kumArA''gamaM yAvadatraiva sthIyatAmiti tatraiva senAmasthApayat / itazca kalApI kumAraM gRhItvA vaitAdyagirau vidyAdharacakravartino ratnAGgadasya rathanUpurapurodyAne mumoca / tato ratnAGgadacakrI saGmukhamAgatya vinayapUrvakaM purAntaH saudhamadhye pravezya siMhAsane nivezyovAca- kumArendra ! zRNu-matputrI ratnamaJjarI siddhAyatane devAn pUjayitvA maNDape madhurasvareNa stotramekacittA paThantI devArcanArthaM tatrA''gatayA lakSmyA dRSTA sasvarA zrutA / tatastuSTayA varo dattaH - kAmadevaste varo bhUyAt / sa cA'dhunA saubhAgyamaJjarIM pariNIyAyodhyAM svAM purIM prativrajannasti iti lakSmIvaco mayA jJAtvA kekichadyanA tvamatrA''nAyitaH tato'svA matputryAH pANigrahaNaM kuru / kumAro'vAdIt - rAjendra ! SoDazamAsImekAntaropavAsAn kRtvA mayA kAryAntarANi kAryANi / cakrI prAha-sAdhaya svavAJchitam / tataH kumArazcakrisAnnidhyAt trikAlaM siddhAyatane devapUjAM kurvannekacittaH prAyazcittatapaH sampUrNamakarot / atha ca kSINe jJAnAntarAyakarmaNi lakSmIdattArohiNyAdayo mahAvidyAM lIlayA sAdhayAmAsa / atha zubhalagne navanavairmahotsavaiH ratnamaJjarIM pariNIya tatrAnyatra ca sarvavidyAdharAdhIzabahumAnaM labhamAno mAsadvayaM tatra sthitvA divyaM vimAnamAruhya sapatnIko kAmadeva nRpati kathA | // 51 // Page #244 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kAmadevanRpati kthaa| kathAsaMgrahaH Di+ad LIVARTANTARVARTANTANTANDONTROTA vidyAdharasahasraparivRto mahatyA chatracAmarAdiRddhyA rAjamAno divyavAdyaninAdena brahmANDamApUrayantreSa mahAnanda eSa mahotsavaH sametIti sainikairutphullalocanamIkSyamANaH sArdhavarSAtikrame nijasainyamAgAt / rAjA sUradevo'pi tajjJAtvA nivRttazokapramodamedurazrI: sAntaHpuraparivAraH kumAradarzanotkaNThayA tatrA''gatya dUrAdapi luThantaM bhAlena pAdau spRzantaM harSAzrudhArAM varSantaM sutaM karAbhyAmUrvIkRtyobhayakarAbhyAM gADhamAliGgayan paramAM''nandamavApa / taM sa evA'jJAsIt kevalI veti / atha ca-saGkaTIbhUtabhUgolo gajAzvarathapattibhiH / vidyAbhRtAM vimAnastu sampUrNavyomamaNDapaH // 1 // hRdyavAdyapaTuvAnabadhirIkRtadiggaNaH / kAntAdvayasamAyuktaH paTTamAtaGgamAzritaH // 2 // pitrAnugAmyamAnAdhvA mahARddhyA vibhUSitaH / zubhe'hnisphArazRGgAraH kumAraH praavishtpuriim||3||| tribhirvizeSakaM / atha rAjA bahumAnapUrva sarvAn bhUcarAn khecarAn samastabhUpAlAn visRjya kumArasevyamAnapAdazciraM rAjyaM pAlayAmAsa / atha vardhApayadAgatya bhUpAlaM vanapAlakaH / sa eva kevalajJAnI tvadArAmamupAgamat // 1 // kaH sa eveti rAjJokte babhASe vanapAlakaH / svayaMvarAtkumAreNAgacchatA'vandi yaH pathi // 2 // dattvA dAnaM tatastasmai nRpatiH pAritoSikam / vanaM gatvA muni natvA zrutvA tattvArthadezanAm // 3 // madhye puraM samAgatya satyavairAgyaraGgataH / putra rAjye'bhiSicyAtha pravavrAjAntike muneH||4|| yugmam // tato rAjyaM pituH prApya // 5 // NT Page #245 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH HEREYENEYLY kAmadevanRpati kthaa| 15150902 COMANCERNEnerARATr kaamdevnreshvrH| pitevAtulyavAtsalyAtpAlayatyanizaM prjaaH||5||smpuurnnaan bhAratIkozAn caturazcaturo nRpaH / nirmApyArcayati svAntazuddhayA siddhAntayuktibhiH // 6 // tathAhi-jIvAbhigame vijayadevotpAte rAjapraznIye sUryAbhadevotpAte evaM dRzyate-trasAe sabhAe putthayaraNaM lomahatthaeNaM pamajjai / divvAe udagadhArAe abhisiNci| saraseNa gosIsacaMdaNeNa annuliNpi| aggehiM varehiM gaMdhehiM aviNai / jAva dhUvaM dli| ityAgamavacanAdvItarAgapUjAvat pustkpuujaavidhiH| bhAgyena vidadhe tasya lakSmIrakSINakozatAm / ato'sau sarvalokAnAM mumuce sakalAnkarAn // 1 // prajAstasminnRpe'bhUvannirAtakA nirAmayAH / cirAyuSo mahAsaukhyAH zuddhasantatizAlinaH // 2 // atho pRthivyAM sarvatra paTahodghoSapUrvakam / prAvartayanmahAjJAnasatrAgAraM narAdhipaH // 3 // pratidragaM prativra prati gRhaM prati puraM... ... ... / rAjA , niyojayAmAsa paatthkaanshaastrshikssnne||4|| samyakzAstrANyekacitto yaH paThiSyatyanAratam / pUrayiSyAmi tasyA'haM bhojanAcchAdanAdikam // 5 // rojanirmApitAM zrutvA ghoSaNAmiti sarvataH / ajAyanta prajAH sarvAH zAstrAbhyAsakalAlasAH // 6 // lakSmI sarasvatI cApi virodhaM svasvabhAvajam / vimucya bhUpaM bhejAte rejAte te tto'dhikm||7||ye bhUpA bharatA?'smin vikramAkrAntazatravaH / tairapyasevi tatpAdadvayI puNyAnubhAvataH // 8 // tasya vidyAbalenAtha nAthA vidyAbhRtAmapi / vazIbhUtAH 1 51 // 53 // Page #246 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| padAmbhojasevAhevAkino'bhavan // 9 // evaM SoDazabhirbhUpasahasraH sevitakramaH / vAsudeva iva zrImAn kAmadevo vyarAjata // 10 // saubhAgyamaJjarIkukSisarasyAM rAjahaMsavat / rAjahaMsakumAro'bhUd guNAnAmekakAspadam // 11 // anyadA dehakAryANi kRtvAlaGkRtabhUSitaH / bheje bhadrAsanaM bhUpa: srvRddhismnvitH||12|| itazca-rAja-yuvarAja-mahArAja-rAjamantri-zreSThi-sArthavAha-senApatisahasrasampUrNAyAM saprabhAyAM tasyAM sabhAyAM jAyamAne'bhane nATyAdiraGge, pravRttAsu paurANikAnAM pUrvapuruSasaGkathAsu, niSAdyamAne vipazcitAmapramAde zAstrasaMvAde, vidhIyamAneSu 'kAraNikai rAjyasAreSu vyavahAreSu, satyApyamAnAsu niyogibhilekhakAdicintAsu samAnItastatra bAlahArairudArasArazRGgAraH zrIrAjahaMsaH kumAraH / taM ca paJcavArSikaM marAlabAlamiva sakalabhUpAlotsaGgakamaleSu saJcarantaM nirIkSya mahAmohonmuhyamAne mAnase cintitavAnmahIpatiH zrIkAmadeva:-aho / ko'yam ? kasya sutaH ? ko vetti ? kutaH sameta: ? kva yAsyati ? tataH ko'nena sambandhaH ? kevalaM vRthaivAsau sarvasnehasambandhaH-eka utpadyate jantureka eva vipadyate / karmANyanubhavatyekaH pracitAni bhavAntare // 1 // kiJca-ego me sAsao appA 5555NNARENERAL // 54 // 1parikSaka Page #247 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH nANadaMsaNasaMjuo / sesA me bAhirA bhAvA savve saMjogalakkhaNA / / 1 / / saMjogamUlA jIveNa pattA dukkhaparaMparA / tamhA saMjogasaMbaMdhaM savvaM bhAveNa vosire // 2 // ityAdyekatvabhAvanAM bhAvayan bhUmIpatiH kSapaka zreNImArUDhaH kSINeSu caturSvapi karmasu ke valajJAnamavApa / tato jayatu samutpannake valajJAnazrIkAmadevarAjarSiH ityAkAzavANImuJcarantyA zAsanadevatayA datto veSaH, zrIkAmadevamahAmuniH kevalA''nandamahotsavAntaramaho kimetaditi sAzcaryai rAz2asahasrairanugamyamAno mahImaNDale ciraM vihRtyAne ka lokAnpratibodhya mahodayapadaM bheje / rAjahaMsakumArastu sarvarAjapradhAnapuruSaistasya paTTe pratiSThitaH prAjyarAjyaM pAlayan sakalazreyaH sukhAni bhuGkte / evaM zrIkAmadeva kSitipaticaritaM tattvavaDvArthibhUmIsaGkhye zrImerutuGgAbhighagaNagurUNA vatsare proktametat / zrutvA ye pustakAnAM vidadhati vibudhA lekhanaM vAcanArthAmukhyAM cite syuH sakalazivasukhaprAjyalakSmInivAsAH // 1 // zlokasaptazatAnyaSTAcatvAriMzacca nizcitA / atra saptAkSarANIti pratyakSaranirIkSaNAt / / 1 / / // iti kAmadevakathA samAptA // kAmadeva nRpati kathA | // 55 // Page #248 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vere zrIjaina kathAsaMgrahaH kAmadevanRpati kthaa| NEARNEReaNews // 56 // E Page #249 -------------------------------------------------------------------------- ________________ dhnykthaankm| ||ahm // zrI zaMkhezvara pArzvanAthAya nmH| ||shrii prema-bhavanamAnu-padya-sadgurubhyo namaH // .supAtradAnopari ||dhnykthaankm // zrIvIrajinamAnamya gaNezaM gautamaM tthaa| smRtvA vAgdevatAM citte dAnadharmaH pracakSyate // 1 // pAtre dadAti yo vittaM nijazaktyA subhaktitaH / saukhyAnAM bhAjanaM sa syAdyathA dhanyo'bhavat puraa||2|| pazcAttApaM prakurvanti dattvA dAnaM munau ca ye / duHkhAnAM bhAjanaM te syuryathA dhanyAgrajA: kSitau // 3 // tathAhi-pratiSThAnAkhyamatrAsti puraM zrIsupratiSThitam / caityairabhraMlihai:svargasopAnAnIva darzayan // 4 // jitazatru pastatra hastinIva niyntritaa| jayazrIdbhujastambhe nAnyato gantumIzvarA // 5 // pUrva zrImattato // 1 // Page #250 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI dhnykthaankm| devAniHzrIkaM lajjamAnakam / anyasmAnagarAttatra kulmekmbaagmt||6|| tatraiko dArako dAtA vinItaca svabhAvataH / lokAnAM vatsarUpANi cArayAmAsa vRttitaH // 7 // kasmiMzcidutsave-'nyecurudhAne tena pUrjanaH / dadRze prvraahaaraabhyvhaarpraaynnH||8|| tatraiva vatsarUpANi muktvA gatvA gRhe'tha saH / ce mAtaH ! kSaNe jhasmin bhakSyaM kiJcitprayaccha me // 9 // tayoktaM kriyate vatsa ! bhakSyaM dravyAdRte katham ? / sa punaH smAha he mAtarvidhehyetadyathA tathA // 10 // yaduktam-corA ballakA vi ya dujaNa vijAya vippa paahunnyaa| naccaNi dhutta nariMdA parassa pIDaM na yANaMti // 11 // prArcitA tena sA'tyarthamarthasAmarthyavarjitA / paurastyamarthasAthai svaM smRtvA'rodId duHkhAditA // 12 // athaiyuH prAtivezmikyaH zrutvA tadruditaM dutam / taduHkhaduHkhitAstAstAmaprAkSuH duHkhakAraNam // 13 // yathAsthitamathAcakhyau sA'pyAsAM shokgdgdaa| dayAlu()bhistatastAbhistasyai kSIrAdikaM dde||14|| saMskRtya pAyasaM sArtha khaNDAjyAbhyAM sutasya saa| pariveSya gRhasyAntaryayau kAryeNa kenacit // 15 // itaca sukRtastasyAkRSTavattadgRhAGgaNe / AgAmunimahAneko mAsakSapaNapAraNe // 16 // dRSTvA vRSTimivAnAM so'rbhako bhUribhaktibhAk / adabhraM pulakaM bibhradabhyuttasthau sasaMbhramam // 17 // pANibhyAM pAyasasthAlaM samutpATya paTiSThavAk / vaacNymmuvaacaivmaanndodkpuurnnhk||18|| sadvittacittapAtrANAM , ||shaa Page #251 -------------------------------------------------------------------------- ________________ bhagavanmIlako prayam / duSprApo'dya mayA'prApi triveNIsaGgamo yathA // 19 // tadidaM pAyasaM me'dya 'samAdAya dayAnidhe ! / daridraM duHsthitaM dInaM svAminnanugRhANa mAm // 20 // guNAnAM pAtrameSo'tha muniH mriidhnykthaankm| paatrmdhaaryt| dhanyaMmanyo'rbhakaH so'pi paramAnaM dadau mudaa||21|| manuSyAyurbabandhAgyaM tadAsau pAtradAnata: / punarmAtrA pradattaM ca bubhuje bhUripAyasam // 22 // sAyamanveSayan vatsarUpANyeSa purAdahiH / maharSi prekSya taM hantritvopAvikSadagrataH // 23 // tatpAdye parayA prItyA zRNvAno dharmadezanAm / mRtvA visUcikAdopAttatraiva nagare'tha sH||24|| anasArAbhidhaH zreSThI tatrAsti vaNijAM vrH| pativratA guNairyuktA tasya zIlavatI priyaa||25|| tayoH putratrayaM jajJe dhanadatAbhidho'grajaH / dvitIyo dhanadevazca dhanacandrastRtIyakaH // 26 // vinayAdiguNaiH. pUrNAsteSAM palyaH kramAdimAH / dhanyazrIrdhanadevI ca dhanacandrAbhidhA'parA // 27 // zIlavatyAH sutatvena turyaH samudapayata / tataH prabhRtyasau zreSThI dhanena vavRdhe'dhikam // 28 // prazaste'hnisuto jajJe sarvalakSaNasaMyutaH / nidhIyamAne tannAle nissasAra nidhirmahAn // 29 // dhanyo dhanyo'yamevaiko dhanena saha yo'jani / ityAcakhyo janaH sarvo'pyAyAto jananotsave // 30 // tato'sya dhanya ityAkhyA cakre pitrA pramodataH / sukhena vavRdhe so'tha sAdhaiM pitrormanorathaiH // 31 // samaye ca kalAcAryAdgrAhitaH sakalA: klaaH|| ||shaa . Page #252 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjena kathAsaMgrahaH zrI dhnykthaankm| // 4 // guNAnurAgaraktAbhyAM pitRbhyAmatyamanyata // 32 // trayo'pi sodarA jyeSThAstasyocuH pitarAvatha / ekodaroddhavasyAsya kriyate'tyAdaraH katham ? // 33 // tAvUcaturguNaireSa pUjya: pUjyAsta eva yat / yo babhASire te tau parIkSA kriyatAmiti // 34 // dvAtriMzadrUpakAstAbhyAmarpayitvA pRthak pRthak / ityuktAste paNAyitvA lAbhaM nau darzayiSyatha // 35 // pravRttA vyavahA~ te krItvA dhanyastu meMdUkam / balADhyaM rAjaputrasya meMdUnAyodhayatsudhIH // 36 // dInArANAM sahasraM tu paNIkRtyAca bhagnake / kumArasyaimake tasmAllAtvA'sau ttshsrkm|| 37 // gRhe'gAdatha te'pyeyutarobhAgyavarjitAH / alAbhA: svalpalAbhAca bhAgyAdhInA hi saMpadaH // 38 // dvitIye'nyavadaste'tha parIkSA kriyatAM punaH / pitRbhyAmarpitAstebhyaH SaSTI:kalyANamASakAH // 39 // sarvAdareNa te kartR pravRtAH krayavikrayam / na lAbhamAzritAH kiMtu khedamApurapuNyakAH // 40 // dhanyastu dhImatAM dhuryoM nidhirdharmadhanasya ca / gatvA vipaNimadhye'sthAt paNAyAya upAvizat // 41 // mahAdhano'tha tatrAsIcchreSThI kRpnnshekhrH| tenAnekairmahArambhabhUridravyamupAyaMta // 42 // datte kimapi no dharma naasnsvjne'pysau| nadIne duHsthite vApi grAsamAtramapi kvacit // 4 // paridhatte na vastrANi prazastAni navAni vA / vArSike'pi kSaNe nAtti zubhamannaM manAgapi // 4 // tAmbUlacandanAdInAM vetti nAmApi naiva saH / prAntyA'nyenArthyamAno'sau cokopti zAzapIti ca // 45 // Page #253 -------------------------------------------------------------------------- ________________ dhnykthaankm| kiMcAnyamapi yacchantaM kiJciddInAdike kvacit / nirIkSyAsya varAkasya ziro'tirbAdhate'dhikam // 46 // aihikAmuSmikAnarthaniHzaGko'nantalobhayuk / dhyAyatyeva dhanaM nityaM 'taddhano'sau dhanAzayA // 47 // khAtvA'nyadA gRhasyAntargatardravyeNa pUrttavAn / tathAntaHzuSirAM khaTvAM vararatnoccayena sH||48|| gartopari nidhAyainAM tatraikAgramanA: sdaa| dravyasya mUrchayA so'sthAdyogIva paramAkSare // 49||nvetti mUDhacitto'sau yadyatnenApi rakSitaH / kenApi saha no yAti pretya dravyalavo'pi hi // 50 // jarAjIrNAkhilAGgo'sau mRtyukoTiM gataH sutaiH / utpATayitumArebhe khaTvAyA: mAM ninISubhiH // 51 // pANibhyAmiSayorlagnaH so'tyarthamatha tatpriyA / kUce mAnena bho! enaM mocayadhvamiti priyam // 52 // putrANAM purato'vAdIt kRpaNaH samayocitam / yUyaM putrAstu me puNyapAtheyaM ddtaadhunaa||53|| zrutvA te muditAH sarve puNyaM dAtuM samutsukAH / so'vak me khaTyA sAdha saMskAraH kriyatAmiti // 54 // paJcatvamatha saMprAptastatrastho'pi sutaisttH| ratnavyatikarAvijJairninye pitRknaM sa taiH / / 55 // khaTvAyA yAcane teSAM cANDAlena klistdaa| jAtaH svajanavargeNAvAri sAtaiH samarpitAH // 56 // smazAnezena sAkhaTvA vikretuM sthApitA pure| dRSTvA dhanyaH sagI tAM sulakSatvAdalakSayat / / 57 // yataH-tRNavallyAdibhizchannabhUmyAM dUragataM nidhim / // 5 // 1 tadeva dhanaM yasya saH taddhanaH, kRpnnH| Page #254 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI dhnykthaankm| zrIjaina kathAsaMgrahaH // 6 // apazyanto'pi cakSubhyo buddhayA pazyanti dhiidhnaaH||58|| tatastAM dhanyakaH krItvA nItvA ca nijketne| dRSTvA ratnAni khadAyAstuSTaH pitroH samArpayat // 59 // tataH zrI: prasasAraiSAM kIrtirdhanyasya cojvlaa| tadAtR NAmadhanyAnAmatuccho matsaraH punH||60|| te mantrayantastaM hantuM jJAtvetyasmai nyvedyt| bhrAtRjAyA sutasyeva prItyA tAmatha so'vadat // 61 // nAparAddhaM mayA kiJcidamISAM tadamI katham ? / mahyaM druhyanti sApyUce vatsedRkSAH khalA: khalu // 2 // yataH-nAkAraNaruSAM saGkhyA saGkhyAtA: kAraNakrudhaH / kAraNe'pina kapyanti yete jagati pnycssaaH||63|| tato'dhyAsIdidaM dhanyo na me sthAtumihocitam / parapIDAM na kurvanti mahAnto hi kadAcana // 64 // dhyAtveti niryayau gehAdekAkyutsAhasaMyutaH / grAmAkarapurAkINI banAma sa mahImimAm // 65 // varyAkAro'nyadA mArgAsanakSetrasthitena saH / dRSTvA kuTumbinakena bhojanArtha nyamantryataH // 66 // AsIno jemituM dhanyastAvadAgAtkuTumbinaH / bhaktAhI priyA tena soktAmuM bhojayAtithim // 67 // paramAnaM tayA svAdu dhanyasya pariveSitam / kuTumbinastu kalazakavaThe sIramathAlagat // 68 // svarNapUrNaH samutkhAya tena dhanyAya daukitaH / uktaM ca gRhyatAmeSa nidhistvadbhAgyanirgataH // 69 // udAraprakRtirdhanyo dattvA tasmai tamAdarAt / kramAdrAjagRhaM prApa bAhodyAne nivedivAn / / 70||.puurvmaasiidvnN sarva zuSkaM devAnubhAvataH / dhanyapuNyaprabhAveNa puSpitaM phalitaM tadA . // 6 // Page #255 -------------------------------------------------------------------------- ________________ shriidhnykthaankm| zrIjaina kathAsaMgrahaH 71 // dRSTA kusumapAlastaM mAlikaH pravarAkRtim / nItvA gRhe vyadhAttasya sadbhaktiM saparicchadaH // 2 // rAjJo'tha zreNikasyAbhUtsomazrInAma putrikA / svasA ca zAlibhadrasya subhadreti kniiysii||73|| tathA kusumapAlasya puSpabatyabhimA sutA / tAkadinajAtatvAtsakhyo'bhUvan parasparam // 74 // amantrayanta tA: snehAtpuNyaM taarunnymaashritaaH| patireko vidhIyeta yadviyogo bhavenna nH||75|| anyadA puSpavatyUce dhanyasya guNasampadam / somazriyAH puro hRSTA sA taM rAjJe nyavIvidat // 76 // prahRSTaH zreNiko rAjA timro'pyetAH kumaarikaaH| dhanyena zreSTiputreNa maharyA paryaNAyayat // 77||raajaapi dezaprAsAdaprabhRtyasmai dadau mudA / dhanyo'tha bubhuje bhogAn prAgdAnasukRtArjitAn / / 78 // ramamANa: sahaitAbhirgavAkSastho'tha so'nyadA adrAkSIdrAjamArgasthau pitarAvatiduHsthitau // 79 // dvA:sthenAnAyya saMsnApya sadaskhAbharaNazca tau| bhUSayitvA sabhAryo'sau praNanAma tyormudaa||80|| natvA'pRcchatsa bhUyo'pi kvAgAdbhUyo'pi taddhanam / tAvUcatustvayaivANi tvatpravAsadine'pyagAt / / 81 // zrutazcAsmAbhiratra tvaM rAjan rAjyazriyA bhRzam / AgamAva vayaM tasmAdvatsa ! tvaddarzanotsukAH // 82 // punarapyabhyapAddhanyo mAtameM prAtaraH ka nu?| sA'vocatsanti te'pyaGga ! apamANAH puraahiH|| 83 // dhanyo'pi dhanyadhIstebhyo dadau grAmAn pRthak pRthak / durjaneSvapi santo hi prakRtyaiva hitAH sdaa|| 84 // gRhakRtyamasau nyasya pitrostu svecchayA // 7 // Page #256 -------------------------------------------------------------------------- ________________ siidhnykthaankm| zrIjaina 'kathAsaMgrahaH // 8 // svayam / vyalasatsaha patnIbhiH kariNIbhiH karIndravat // 85 // kiyatyapi gate kAle punardhanyasya sodarAH / kurvanti matsaraM citte zlAghAM zrutvA pituH kRtAm / / 86 // te'pyUcustAta ! tiSThAmo vayaM sarve pRthak pRthak / gRhavittaM vibhajyAdya vimRzyAzu prayaccha naH // 87 // teSAmiti vacaH zrutvA zreSThI citte vyacintayat / nirbhAgyazekharA nUnaM mamaite nandanAH kSitau // 8 // dhyAtveti prAha tAn zreSThI yuSmAbhiH kimupArjitam ? / dhanyArjitamidaM dravyaM yUyaM jemata samprati // 89 // te'pyUcire yadA pUrva dhanyo naMSTvA gRhAdyayau / tadA ratnAdikaM sAraM lAtvA'gAccauravanizi // 10 // tAtapAdAH prakurvantu rAjyaM dhanyayutAH sadA / vayaM prAtarna bhokSyAmaH pRthagbhAvaM vinA khalu // 91 // iti zrutvA tadA rAtrau dhanyo dhnyshiromnniH| cacAla dUradezAya bhAgyAbhAgye parIkSitum / / 12 / / nAnAzcaryadharAM pRthvI vIkSyamANa: pade pade / vatsadezaM yayau tatra kauzAmbI vidyate purI // 13 // zatAnIkAbhidhastatra rAjA'sti bhuvi vizrutaH / tenAnyedyuH pure tatra DiNDimo vAdito mudA // 94 // ekamasti mahAmUlyaM ratnaM koze narezituH / parIkSA vetti yastasmai tuSTo rAjA dadAti bhoH ! // 95 // hastinAM zatamekaM ca vAjinAM zatapaJcakam / saubhAgyamaJjarIM purtI grAmapaJcazatIyutAm // 96 // yugmam / / dRSTamAtro'pi lokAnAM praharSAya bhvnnsau| paTahaM vArayitvA'tha dhanyo rAjasabhAM yyau|| 97 // ratnajAtividA tena parIkSA vidadhe tthaa| // 8 // Page #257 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrI dhnykthaankm| // 9 // rAjapramukhasabhyAnAM camatkAro yathA'jani // 18 // zatAnIko nijAM purtI dadau tasmai dhanAnvitAm / dhanyo'pi tAM zubhe lagne vivAhya vyalasat pure // 99 // dhanyaH sAdhuriti khyAtiM pRthivyAM prApa sakramAt / dravyArjanakRte sarvadezeSu prahitA nraaH||100|| dine'nyatra svakIrtyartha lokAcArasvabhAvataH / ArabdhaM ca purAbhyaNe tena khAnayituM srH||101|| . itaH zreSThigRhe tatra nirgate dhnypunggve| dhanaM sarva yayau cAgAhAriyaM punnyvrjite||102|| yataHtailaM nAsti ghRtaM nAsti nAsti mudgayugandharI / rabbArtha lavaNaM nAsti tannAsti yaddhi bhujyate // 103 // dadhyau zreSThI dhanenaiva gauravaM labhate naraH / taddhanaM dhanyasArthena gataM kurve'dhunA kimu ? // 104 // pUrva dhanyaprabhAveNa vikhyAto'tra pure'bhavam / sAmprataM laghuvANijyaM kurve'haM lajayA katham ? // 105 // vimRzyeti kuTumbena sArdhaM mantraM cakAra saH / dUradezAntaraM karmakRdvRttyodarapUrtaye // 106 // dhanyajAyAdvayaM preSya zvazuraH pitRveshmni| subhadrAM ca vadhU proce yAhi vatse'stu te sukham // 107 // subhadrA prAha he tAta! yuktamuktaM tvayA punaH / ekAgracittavRttyA ca vijJapti me'vadhAraya // 108 // sukhe ca vibhavollAse sevyaM strIbhiH piturgRham / zvazurasya gRhaM duHkhe sukhe dauHsthe'pi srvdaa||109|| kustrI pitRgRhaM yAti dRSTvA duHkhaM priyaalye| pitRgRhasukhaM muktvA duHkhe tiSThanti sustriyH||110|| sukhe duHkhe tathA dauHsthye videzagamane'pi // 9 // Page #258 -------------------------------------------------------------------------- ________________ siidhnykthaankm| zrIjaina kathAsaMgrahaH // 10 // c| dehacchAyeva tanUnaM sthAsyAmi zvazurAlaye // 111 // hRSTaH zreSThI vabhUktyA sa palIputravadhutaH / mudrAM dattvA gRhadvAre niryayau tatpurAnnizi // 112 // grAmADomAntaraM bhrAmyan karma kurvan parAlaye / prApadvidhivilAsena kauzAmbI nagarI kramAt // 113 / / zreSThI tatra naraM dRSTA'pRccho bhadra! kthytaam| nidravyo yo jano'nati nirvahetsa kathaM pure ? // 114 / / naraH provAca he zreSThin ! vyavasAyena dhIdhanAH / vartante'tra dhanADyA yete dhanena dhneshvraaH||115|| vANijyAdikRte dravyaM niHsvasyApi vilokyte| svaM vinA gauravaM nAsti svajanasya gRhe'pi ca // 116 // dhanyasya sAdhurAjasya khanyate sAmprataM saraH / tatra karmakarA: sarve mRttikAkarSaNodyatAH // 117 / / narANAM dIyate tatra dInAradvitayaM sadA / ekaM strINAM pravAheNa kaTAhyAMbhojanaM punH||118|| sa zrutvA sakuTumbo'pi yayau tatra srovre| khanan karmakaraH sArtha vAsarANyatyavAhayat // 119 // anyecurAyayau tatra sarovaravilokane / azvArUDo ghRtacchatraH padAtizreNiveSTitaH // 120 / / hArAhArake yUrakumalaizva vibhUSitaH / dhnysaadhurjyetyaadivaadibhirbndibhirvRtH|| 121 // yugmam // tataH karmakarAste'pi karma tyaktvA nijaM nijam / namanti sma mahAbhaktyA jIva jIveti bhASiNaH // 122 // teSAM madhye tathAvasthaM svakuTumbaM nirIkSya saH / dadhyau kimetaddevena kRtamIdRzamapyaho! // 123 // mAtA ceyaM pitA. cAyaM mamaite sodarAstathA / prAtRjAyA // 10 // Page #259 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI dhnykthaankm| zrIjaina kathAsaMgrahaH // 11 // .punariyaM subhadrA praannvllbhaa||124|| gobhadro janako yasyA bhadrA yasyA jnnyho| zAlibhadrAnujA seyaM zIrSe vahati mRttikAm // 125 // vicintyeti sa tAn prAha kuto yUyaM samAgatAH ? / sthAnanAmAdi saMgopya mRSA te'pyuttaraM daduH // 126 // dhanyasAdhustadAkarNya nopalakSanti sAmpratam / mamaite svajanA duHsthAvasthAyAM patitAH khalu // 127 // bhojane svakuTumbasya sAkaM karmakaraizca taiH| ghRtadAnaM tadA dattvA nijAlayamagAt punH||128 // tataH karmakarAH sarve pravadanti parasparam / tailasthAne ghRtaM cAbhUdeteSAM hi prabhAvataH // 129 // dvitIye'pi dine'thAgAddhanyastatra sarovare / AhUya zreSThinaM proce sudhAmadhurayA girA // 130 // zrImatAM ca kuTumbaM hi manye'haM bhavatAM sphuTam / kutazceyamavasthA vastatsatyaM mama kathyatAm // 131 // pRSTo'pyevaM tadA zreSThI nAvadallajayA sphuTam / so'vak bhavetkuTumbasya takrAbhAve nizAndhatA // 132 // gRhe'sti pracuraM tarka grAhyaMyuSmAbhiranvaham / ghaTamekaM kuTumbArthe saMpreSyA ca nijA vdhuuH||13|| mahAnprasAdastaM prAha zreSThI viracitAJjaliH / dhanyo daivagati nindan gRhaM prApa janairvRtaH // 134 // atha dhanyagRhe zreSThI takrAnayanahetave / vArakeNa sadA preSIdvadhUnAM taccatuSTayam // 135 // dhanyAdezAnmahAbhavyaM takraM rAjasutA dadau / subhadrA ca yadA'bhyeti tadA dhanyo vadatyadaH // 136 // priye ! jAnIhi zreSThayasti tasya putracatuSTayam / teSAM patnyaH kramAdetA laghvyeSA tu vizeSataH // 137 // gRhaM tava yadA''yAti tadA // 11 // . Page #260 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 12 // Brerarer mAnyA tvayaiva hi / kaJcukAdi tathA deyaM dhAnyaM zAlyAdikaM punaH / / 138 / / zATikAdi sadA datte sApi dhanyanidezataH / prAha zreSThI kuTumbAgre snuSeyaM bhAgyazAlinI / / 139 / / tacchrutvA zreSThinaM procustisro vadhvaH samatsarAH / vyAkhyAto'gre'pi tAtena dezaM tatyAja devaraH / / 140 / / divA ca kriyate karma mRttikAvahanodbhavam / rAtrau ca supyate bhUmau tAtaiSA bhAgyazAlinI / / 141 // dhanyaH prAha subhadrAM ca 1 kadAcana gRhAgatAm / bhadre ! kathaya vArtAM me kA ca tvaM ? kimihAgatA ? / / 142 / / lajjayAdhomukhI soce daivaM pRccha na mAM punaH / zAlibhadrasvasA cAhaM gobhadrazreSThinandinI // 143 // bhavatAmabhidhAnena sodvayUDhA zreSThisUnunA / gRhasya kalahe jAte sa mAM tyaktvA kvacidyayau // 144 // dhanyaH smAha smitaM kRtvA bhadre ! tava patirna tu / dUradezAntaraM gatvA jIvati tvadvinA mRtaH // 145 / / kathaM tiSThasi he bhadre ! nijanAthaviyoginI / tasmAt pativrataM tyaktvA bhogAn bhuGkSva mayA saha / / 146 // sA'pi tadvacanaM zrutvA vajrapAtanibhaM hRdi / karNau pidhAya pANibhyAM sAzaGkA sAramabravIt / / 147 / / gatiyugali (la) - kamevonmattapuSpotkarasya, trinayanatanupUjA vA'thavA bhUmipAtaH / vimalakulabhavAnAmaGganAnAM zarIraM, patikarajarajo vA sevate saptajihavaH // 148 // dhanyasAdhurasAdhustvaM yattvaM vAJchasi mAM priyAm / patiM 1 zaMkara KNENENNENEN* zrI dhanyakaJthAnakam / // 12 // Page #261 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjena zrI dhnykthaankm| kathAsagrahaH // 13 // vinA na zakro'pi samarthaH zIlakhaNDane // 149 // dhanyo'vak kupya mA bhadre ! kAraNaM ca nizamyatAm / parastrIlampaTo nAhaM nAhaM pApaparAyaNaH // 150 // idaM vacanamAtreNa kiM tu sattvaM parIkSitum / jalpitaM yanmayA sarva tatkSantavyaM tvayA punaH // 151 // pRcchAmi tvAM kathaM kAntaM jAnAsi tvaM sulocne!| abhijJAnena kenApi dRSTamAtreNa vA punH||152 // sA prAha nAtha ! jAnAmi saGketanaM nijaM varam / dRSTaM vedhi paraM veSaparAvarte tu taM na hi // 153 // so'vagrAjagRhezasya jAmAtA dhanya ityabhUt / tatra priyAtrayaM muktvA gAtramAtro'tra cAyayau // 154 // ityukte sA priyaM matvA dhanyaMmanyA pAbharAt / adhI vilokayAmAsa kulastrINAmidaM vratam // 155 // jIrNavastraM parityAjya divyavastravibhUSaNaiH / vibhUSya sA tadA cakre sarvasya(sva)svAminI gRhe // 156 // ita: zreSThI gRhe vRddhA vadhUM prAha sazaGkitaH / bhadre ! gatvA vilokasva velA lagnA ca naiti saa||157 // sA takradohinI lAtvA yayau dhanyagRhe tdaa| dAsIva stambhamAliGagyaya maNDape'sthAtkSaNaM punaH // 158 // saudhamadhye ca tAM vIkSya divyAbharaNabhUSitAm / tvaritaM zreSThinaM gatvA taM vRttAntaM vyajijJapat / / 159 // vajAhata iva zreSThI kSaNaM sthitvA vyacintayat / anayA kiM kRtaM hA dhik kuladvayakalaGkadam // 160 // vRttAntaM kathayAmAsa zreSThI taM vyavahAriNAm / te'pyUcurna kadA'pyasya kumArge syaatprvrtnaa||161 // gItau ca gIyate nityaM prnaariishodrH| sAmprataM zrUyate yacca viparItamidaM // 13 // Page #262 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kathAsaMgrahaH // 14 // overererererere killa / / 162 / / tathApi kathayiSyAmastaM gatvA vinayoktibhiH / visRjya zreSThinaM te'pi dhanyasyAne nyavedayan / / 163 / / dhanyastvaM rAjajAmAtA dhanyastvaM sAdhuzekharaH / tavedaM yujyate naiva parastrIharaNaM zubham // 164 // teSAmiti vacaH zrutvA kiJcitsmitadhRtAdharaH / vArtAmanyAM tadA''rebhe dhanyo dhanyaziromaNiH / / 165 / / dhanyasyApi mano jJAtvA te cotthAya gRhaM yayuH / zreSThI tatra svayaM gatvA dhanyasAdhuM vyajijJapat / / 166 / / anyAyaM kurute yo'tra taddaNDaH kriyate tvayA / tadanyAyaM parityajya vadhUM muca mamAdhunA / / 167 // bhaTAnAha vaM zreSThI yAcate tatsamarpyatAm / te zreSThinamupAdAya saudhAntarmumucuH kSaNAt / / 169 / / gatvA dhanyo'pi taM natvA proce viracitAJjaliH / kSantavyaM tAtapAdaizca cApalyaM mama nirmitam // 169 // utphullavadano jAto jJAtvA zreSThI nijaM sutm| patnIputrAdikaM paJcAdvismRtaM tasya harSataH / / 170 / / madhye pravizya mAtA'pi dhanyasAdhumadhAvadat / gRhItA me badhUryA hi sAstu dUre patirmama // 171 // darzayeti tathetyukto dhanyaH svAmbAmadhAnamat / kramAcca bhrAtaraH sarve tatrAyAtA prajemire // 171 // yugmam // bhrAtRjAyAH punadvAra pUtkurvanti parasparam / na jJAyate'tra kiM bhAvi rAjasaudhamidaM nanu / / 173 / / tataH praharamekaM ca tAH sthitvA dvAravartmani / duHkhArditAH samAjagmuH svakuTIre dinAtyaye // 174 // zatAnIkasabhAM prAtarmantrisAmantasaMyutAm / rAvAM vidhAtuM dhanyasya tA yayuH kulayoSitaH // 175 // ciraM jIva ciraM nanda 1 ******* zrI dhanyakathAnakam / // 14 // Page #263 -------------------------------------------------------------------------- ________________ shriidhnykcaankm| ciraM rAjyaM prpaaly| ityAzI:parAH procU rAjAnaM nyAyaniSThuram / / 106 // vayaM karmakaratvena bhavatAM nagarI kil| vittAbhAve samAyAtA vartanAya mahIpate ! // 177 // dhanyena sAdhunA rAjan ! prathamaM devrpriyaa| pazAcca bhAturaHsarasmadIyA barAstathA // 178 // hRtaM kuTumbamasmAkaM mAritaM vAgyajIvati / zoSaya tvaM prajAnAtha! lokapAlo'si paJcamaH // 179 // yugmam // tAsAmiti vacaH zrutvA dhanyapAu~ svabandinam / sa preSya kathayAmAsa mukha zIghraM hi mAnuSAn // 180 // bhanyo'pi bandinaM prAha nRpaM gatvA nivedaya / karomi nAhamanyAyaM cet karomi nRpeNa kim ? // 181 // sagarvavacanAtkukhaH zatAnIkanRpastataH / dhanyaM jAmAtaraM hantuM preSItsabalasainikAn // 182 // nRpakopaM tadA matvA grAmapaLazatAdapi / AnAyya kaTakaM sadyo dhanyaH saMnA tasthivAn // 183 / / sArtha bhUpasya sainyena samaraH samajAyata / bhanyapuNyaprabhAveNa bhanAHsarve'pi sainikaaH||184|| bhagnaM kaTakamAkarNya zatAnIko nRpaH svayam / tasthau sarvAbhisAreNa taM hantuM samarANe // 185 // gRharakSAM ca dhanyo'pi kRtvA kaizcitpadAtibhiH / samagrasainyamAdAya prayayau nagarAhiH // 186 // atrAntare mahAmAtyairvijJaptaM nRpateH puraH / jAmAtA bhavatAM svAminna yuvaM tena yujyate // 187 // yadA dhanyo'yamAyAtastadA baahupricchdH| tvayaivAropito vRdiM prApa vRkSa iva kramAt // 18 // na durnayaM karotyeSa kadAcidapi dhInidhiH / pRcchyate kAraNaM kicitkhINAM pAI vizeSataH // 189 // // 15 // Page #264 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 16 // athAmAtyaizca tAH pRSTA yuSmAkaM ko'pi vidyate / dhanyAbhidhaH svajanazca bAndhavo devaro'pi vA // 190 // tAH procurdevaro'smAkaM dhanyanAmA'bhavat purA / gRhAnniHsRtya kutrApi gato jIvati vA mRtaH ? // / 191 / / sacivaiH procire yUyaM lakSaNaM vittha dehajam ? devarasya ca dhanyasya yena sa prakaTo bhavet / 192 / / tAH prAhurdevaro'smAkaM bAlako'bhUt purA yadA / tadA prakSAlane dRSTI pAdau padmAGkitau kila / / 193 / / tairUce tarhi dhanyasya cihnavIkSaNahetave / prakSAlyatAM kramau bhaktyA devaro vA vibhAvyate / / 194 / / tatastAH kaTakaM prAptAH sAkaM tairnRpamantribhiH / bhrAtRjAyAtrayaM vIkSya dhanyo natvA'bravIditi // 195 // yUyaM kimarthamAyAtAH ? kimasmAbhiH prayojanam ? / tAH procurdevaro'si tvaM nityaM prANapriyo hi naH / / 196 // dhanyo'vak kiM bhramo jajJe bhavatInAM hRdi sphuTam / sa dhanyaH zrUyate rAjagRhezasya sutApatiH // 197 // lakSaNaM vidyate'smAkaM devarasya kramAmbuje / prakSAlya tvatkramI bhaktyA jJAsyAmo devaraM nijam / / 198 / / DUce dhanyaH parastrINAM sparzAdbhavati paatkm| nAhaM parastriyA sArdhaM vacmi sparze tu kA kathA ? / / 199 // ityukte tAH sthitA maunamAlambya sacivaistataH / mA khedaya mudhA dhanya ! bhrAtRjAyAstavaiva hi // 200 // ityAdi sacivairukto dhanyo dhanyapurassaraH / bhrAtRjAyAtrayaM natvA praiSInnijaniketane // 209 // atha sainyasya saMrambhaM tyaktvA nRpatiM yayau / nRpo'pyardhAsanaM dattvA dhanyaMmanyo jagAda tam // 202 // bhrAtRjAyAH kathaM zrI dhanyakathAnakam / // 16 // Page #265 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 17 // caitAH kheditAH suciraM tvayA / dhanyo'vak zrUyatAM deva ! sarvasAdhAraNaM hyadaH // 203 // bandhUnAM snehabaddhAnAM vinA nArIM na hi cyutiH / tAlakasya dvidhAbhAvaM yatkuryAtkuJcikA kSaNAt // 204 // nArINAM vacanairdeva ! bAndhavAH syuH pRthak pRthak / ityAzaGkAjuSA bhrAtRjAyAstatkheditA mayA / / 205 / / ityAdiprItisaMlApaiH sadhanyo'prINayannRpam / visRjyAtha sabhAM rAjA yayAvantaH puraM mudA // 206 // dhanyo'pi gRhamAgatya natvA tAtAdikAnmudA / apRcchad gRhavRttAntaM zIghraM viracitAJjaliH // 207 // zreSThI prAha tadA vatsa ! nirgate tvayi sadmataH / jAmAtRsnehato rAjJA kiJcidAga: prakalpya naH // 208 // zreNikena prakopeNa sarvasvaM gRhe'khilam / yeSu dezeSu yaddravyaM vinaSTaM tatra tatra tat // 209 // yugmam // dAridye ca samAyAte mudrAM dattvA gRhe vayam / kramAdatra''gatA vatsa ! tato vetsi svayaM punaH // 290 // trayANAmapi bandhUnAM grAmapaJcazatIM ddau| gRhasAraM tathA sarvaM janakAya pramodataH / / 211 / / patnIdvayayuto dhanyaH puraM rAjagRhaM yayau / mahena mahatA rAjJA zreNikena pravezitaH / / 212 // catasraH kanyakAstatra mahebhyaizca praDhaukitAH / zubhe lagne'tha dhanyena pariNItAH sukhArthinA / / 213 / / priyASTakaM tadA jajJe dhanyasya prAcyapuNyataH / sukhaM tAbhiH samaM bheje dogundaka ivAmaraH / / 214 // dhanyasya dhanadasyApi nAntaraM bubudhe budhaiH / aizvaryasya dhanasyApi saGkhyA nAsti dvayoryataH // 215 // ito dhanyAgrajAste'pi dhanADhyA grAmaRddhibhiH / zrIdarpAtteSu grAmeSu ****** 'zrI dhanyakathAnakam / // 17 // Page #266 -------------------------------------------------------------------------- ________________ bnykthaankm| kathAsaMgrahaH // 18 // svakIyAjJA prdaapitaa|| 216 // vatsadeze'tha megho'bhUgrAmapaJcazartI vinA / varSApAve tataH sarve lokA grAmAntaraM yyuH|| 217 // aniSyanneSu grAmeSu nirdhanAste'pi jajJire / tAtena hakitA bADaM mAlavaM maNDalaM yayuH // 218 // AjIvikAkRte tatra kheTayanti nirantaram / vRSabhAn sarvadezeSu grAmAdyAmaM purAtpuram // 219 // nirbhAgyA lAbhamicchantaH pure rAjagRhe'tha te| godhUmairvRSabhAn bhRtvA vANijyArthamupAyayuH / / 220 // catuHpathe sthitAste'tha vikrINanti krayANakam / azvArUDastadAyAto dhanyo'pi nRpamandirAt // 221 // dhanyazriyaM tathA'vasthAM teSAM vIkSya jano'vadat / hA daivanirmitaM kIddambAndhaveSvapi cAntaram // 222 // lokAnAM tu vacaH zrutvA dhanyo bhAgyavatAM varaH / uttIrya turagAttUrNamapatabhadrAtRpAdayoH / 223 / / atyartha lajitAste'pi dhanyaM prati vadanti na / mahAbhaktyA samabhyarthya tAn gRhItvA gRhe yayau // 224 // nivezya viSTare bhavye dhanyo ntvaa'brviiditi| yauSmAkINAmimAM lakSmI vilasantu yhcchyaa|| 225 // vipulA'pi na sA lakSmIrbhujyate yA na bandhubhiH / kAko'pi varNyate saddhiHbhavyaH svajJAtipoSaNAt / / 226 // te'pyUcurna vayaM dhanya ! sthAsyAmastava vezmani / dhanyo'vak sahi me dattvA turtha bhAgaM dhanasya bhoH ! // 227 / / bhAgatrayaM tathA''tmIyaM gRhItvA yAntu satvaram / bhAge bhAge tadA''yAtA hemkottaashcturdsh|| 228 . // dIyamAnaM na gRhanti ye te jagati paJcaSAH / svakIyaM parakIyaM vA dhanamicchanti jantavaH // 229 // tataH . // 18 // Page #267 -------------------------------------------------------------------------- ________________ shriidhnykthaankm| zrIjaina kathAsaMgrahaH // 19 // suvarNamAdAya prayayau dvArasImani / vittAdhiSThAyakairdevai ruddhAste bhAgyavarjitAH // 230 // vyAvRttAste punardhanyaM garva muktvA babhASire / tvadIyaM bhAgyamasmAbhiISTaM puNyavivarjitaiH // 231 / / mudhA hi matsaraM cakre dhanADhyena tvayA sh| samastairbhujyate jIvaiH kRtaM karma zubhAzubham // 232 // dhanyena satkRtAH sarve bAndhavA vyasanArditAH / sukhena tatra kurvanti devapUjAdikAH kriyAH // 233 / / athA''yayau pure tatra caturjJAnI kSamAnidhiH / dharmaghoSAbhidhaH sUriH ziSyapaJcazatIyutaH // 234 // tamAyAtaM tadAkarNya dhanyo bhrAtRbhirAvRtaH / vandituM prayayau bhaktyA natvA sthAnamupAvizat / / 235 // sa munirdezanAM cakre shivsaukhyprdaayiniim| dezanAnte'tha dhanyena vijJaptaM bodhhetve||236 // bhagavan ! karmaNA kena bhrAtaro'mI mamAgrajAH / nirdhanA vyavasAye'pi kRte tveSAM dhanaM na hi // 237 // sUrIndraH prAha bho bhavyAH ! kathyamAnaM nizamyatAm / etaiH pUrvabhave dAnaM dattaM bhUritaraM kila / / 238 // tathAhi-kApi grAme purA'bhUvan sasnehA prAtaratrAyaH / dAridhaM nAtyajatteSAM prItyeva sadanaM punaH / / 239 / / trayo'pi nityaM kaSTena kASThAnyAnIya kAnanAt / catuHpace ca vikrIya kuTumbaM possyntymii|| 240 // kASThArthamanyadA prApuraTI te sazambalAH / madhyAhe tatra te bhoktumupaviSTAstarostale // 241 // mUrta puNyamiva prApa pApatApAmbudastadA / kSamAsAramunirmAsopavAsI pAraNAdine // 242 // taM vilokya pramodena sAmudAyikazambalam / // 19 // Page #268 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH // 20 // ******* te'haMpUrvikayA sarva vitaranti sma sAdhave // 243 // te'tha tasmin gate sAdhau pazcAttApaM prckrire| mudhA lAtvA vratI yAto na dAyAdo na gotrajaH // 244 // athavA nindyate nAyaM svameva khalu nindyate / yairasmAbhiH svayaM mUkhaiH svaM kSudhA zoSitaM mudhA // 245 // pazcAttApaparA evaM te nijaM sadanaM yayuH / dAnasyAsyAnubhAvena kiJcid dravyaM ca lebhire // 246 // te'nyadA'pi punaH kiJciddattvA pAtre'MzanAdikam / pazcAttApaM yayurdaivAtkRtvA dharmakriyAmapi // 247 // alparddhivyantaratvaM te prApya tasmAccyutAH punaH / trayospi bhrAtaro'bhUvan bhavadIyA bhave'tra bhoH ! // 248 // dAnaprabhAvato lakSmIramISAM darzanapradA / kAdambinIva sA prAcyapazcAttApAnilairhatA // 249 // yo'nyo'pi dattvA sAdhubhyaH pazcAttApaM karotyalam / sa duHkhaira nUnaM yathA dhanyAgrajA amI // 250 // * uktaM ca- dattvA dAnaM ye munIndreSu pUrva, pazcAttApaM kurvate puNyahInAH / bhAgyAllabdhvA yAnapAtraM pradhAnaM, jhampApAtaM tanvate te samudre / / 252 / / dAnasya puNyaM bahubhAgyazAlI, saMprApayatyeva hRdi sthiratvam / na bhAgyahInaH khalu yena kukSau na pAyasaM tiSThati kurkurasya / / 252 / / pazcAttApo na tatkAryo datte dAne manISibhiH / kiM tu puNyadrumo bhAvajalena pariSicyate / / 253 / / atha vijJapayAmAsa subhadrA sUripuGgavam / zAlibhadrabhaginyA'pi vyUDhA kiM mRttikA mayA ? // 254 // guravastAmatha I * "anAdaro vilambazca vaimukhyaM vipriyaM vacaH / pazcAttApazca paJcApi saddAnaM dUSayantsyamI // 1 // AnandAzrUNi romAJca bahumAnaM priyaM vacaH / kiJcAnumodanA pAtradAnabhUSaNapaJcakam // 2 // zrI dhanyakathAnaMkam / 112011 Page #269 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIjaina kathAsaMgrahaH zrI dhanyakathAmakam / // 21 // prAhuH zruNu svIyaM bhavaM zubhe! / yadA dhanyo'bhavatpUrva vatsapAlakabAlakaH // 255 / / tadA yUyaM catamro'sya prAtivezmikatAM gatAH / somazrIstvaM ca sA puSpavatI saubhAgyamaJjarI // 256 // dhanyena prArthite bhakSye ruroda jananI ydaa| mimIluH sadayAstatra catastra: pramadAstadA // 257 / / ekayA pradade dugdhaM taNDulAzca dvitiiyyaa| khaNDastRtIyayA prAjyamAjyaM vayaM ca turyayA // 258 / / tAbhirapyarjitaM puNyaM dAnanaipuNyayogataH / tvayA mRdvahane karma yathA baddhaM tathA zRNu // 259 // vahantI gomayaM zIrSe dAsI kiJcidyajIjapat / tvAM mahebhyapriyAM tvaM ca satiraskAramabravIH // 260 // bhAramubaha re dAsi ! giraivaM dUyate sma sA / tvaM svasAzAlibhadrasyApyavaho mRttikAM tataH // 261 // ityevaM saMzayaM bhittvA natvA sUrivaraM mudA / dhanyaH saparivAro'pi jagAma nijamandiram // 262 // AzcaryakAri bhuJjAnaH prAcyapuNyataroH phalam / samayaM gamayAmAsa dhanyaH sukhamayaM sadA // 263 // yathA dhanyasya vairAgyaM yathA cAyaM vrataM llau| tatsabai vibudhairjeyaMzAlibhadrakathAnakAt / / 264 // kiJcidagretanaM kiJcinnavyaM gurumukhAcchu tam / agnirasaguNasthAna (1463) saMkhye vikramavatsare // 265 // zrIjayabhadrasUrIndraziSyalezena dhiimtaa| dayAvarddhanasaMjJena cakre dhanyanidarzanam // 266 // // yugmm|| ||iti bhAvayute dAne dhanyakathA / dAnaM dattvA yaH pazcAttApaM karoti tadarthe dhanyaprAtRtrayakathA // zubhaM bhUyAt // samAptamidaM dAnadharmopari dhnykthaankm| // 21 // Page #270 -------------------------------------------------------------------------- ________________ mArjana kathAsaMgraha panyatAnamA // 22 // // 22 //