Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ ___ zreSThi-devacandra-lAlabhAI-jaina-pustakoddhAre granthAGkaH 114 // zrI bhagavatI sUtra-avacUriH prakAzaka:suratavAstavya-zreSThi-devacandralAlabhAI jainapustakoddhArakozasya kAryavAhakaHcokasI motIcanda mgnbhaaii| Th vIrAbda-2500 prathamaM saMskaraNam ) vikramAndaH 2030 zAkAbdaH 1896 niSkrayaH-rUpyaSaSThakam / nistAbdaH 1974 / pratayaH 500 For Private & Personel Use Only
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI sUtra avacUriH idaM pustakaM sUryapure zreSThi-devacandralAlabhAI jaina-pustakoddhArasaMsthAmA kAryavAhakena ___ motIcanda maganabhAI cokasI ityanena jainendra mudraNAlaye lalitapure paM0 parameSThidAsa jaina nyAyatIrthadvArA mudrApitam / asya punarmudraNAdyAH sarve'dhikArA etadbhANDAgArakAryavAhakairAyattIkRtAH santi / The Board of Trustees : Shri Nemchand Gulabchand Devchand Javeri Talakchend Moticband . Ratanchand Sakerchand . Amichand Zaverchand . Kesbrichand Hirrcband Motichand Maganbhai Choksi Hon. Managing Trustee. saMsthAna TrasTImaMDala:zrI nemacaMda gulAbacaMda devacanda jhavero , talakacaMda motIcaMda , ratanacaMda sAkeracaMda ,, amIcaMda jhaveracaMda , kezarIcaMda hIrAcaMda , motIcaMda maganabhAI menejiMga TrasTI .cokasI For Private Personal use only
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ Sheth Devchand Lalbhai Jain Pustakoddhar Fund, Series No. 114 Shree Bhagavatee-Sutra-Avachuri - Publisher - Motichand Maganbhai Choksi Managing Trustee ForSHETH DEVCHAND LALBHAI JAIN PUSTAKODDAR FUND SURAT ) ( Vikram Samvat 2030 V A First Edition Copies 500 Price Rs. 6-00 Christation Bra 1974 For Private & Personel Use Only
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ Saidi prakAzakIya amArI A saMsthA AjasudhimAM aneka prakAzano karI cukI che, ane atyAre paNa amArAM prakAzano cAluja che, vartamAnamA amoe Agama paMcAMgInA apragaTa grantha- prakAzanano AraMbha karyo che. temAM aneka prakAzanoM kayAM che. te rote A zrI bhagavatI sUtra avacUri nuM prakAzana ame karIe chIe. tene amArI A saMsthA zreSThi devacaMdra lAlabhAI jaina pustakoddhAra nA granthAMka 114 mAM tarIke bahAra pADe che. amo saMpAdaka zrI no, presanoM temaja jene jene A granthamAM sahakAra Apyo che te badhAno AbhAra mAnIe cha. amArA A granthano upayoga karaze eja abhilASA. kSatinuM pramArjana karaze e paNa eka aMtara icchA. bora saM0 2500 vi0 saM0 2030 A0su0 pa menejiMga TrasTI cokasI motIcaMda maganabhAI
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ prAta: smaraNiya paramapUjya AcArya mahArAja zrI vijayabhakinasUrIzvarajI mahArAja parama pUjaya AcArya zrI vijayabhakitasUrIzvarajInA ziSya panyAsazrI kanakavijayajI gaNIvaryA janma saMvata : takSA saMvata : janma : saMvata 1951 caitra zukala pakSamAM gAma sAlaDI. 13* A zudi 8 : samI, 1950 mahA vada 1: samI. dIkSA : saMvata 1988 nA mahA sudi 6 gAma cAlaThI. panyAsapada : saMvata 175 azorDa zudi 5: karaMja, AcAryapada : saMvata 1982 pizAkha zuddhi : pAlItANA, panyAsapada : saMvata 2010 mAmayara zudi 5 amadAvAda, svargavAsaH savava 2015 paisa zudi 5: zrI zaMkhezvaracha tIthar Private Personal 4 nAma : pavata 223 mAse zudi che mATuMgA-muMbaI. lain Education Inter
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAdhanA ane sidhinuM saudarya dhAra zrI tAladhvajagirI tIrtha te LA ja Jain Ede l emational For Private Personel Use Only ainelibrary.org
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ // zrI zazvarapAzvanAthAya namonamaH // ||aiN namaH // zrI bhagavatI-sUtrAvacariH avacUri:-atha samastapratyavabhAsanasamarthA'cintyavibhUtikevalAlokitalokAlokena paramaguruNA bhavagatA zrIvardhamAnasvAminA praNItasya prakarSaparyantavRttA'pavargapuruSArthA'[vya]bhicaritasAdhyasAdhanapravibhAgasambodhanasamarthasya, adhyetaNAmanekasAmarthyasampAdanasamarthasya bhagavato dvAdazAGgasya zrutajJAnazAstrapravRttikathanamupoddhAto bhagavatA bhadrabAhusvAminA nAmAyikaniyuktau darzitaH / paJcamasya tvaGgasya evamanuzrUyate-bhagavatA sudharmasvAminA paJcamena gaNadhare svaziSyasya bhagavato jambUmvAmina idaM pRcchataH yadi bhagavan ! vyAkhyAprajJapteraGgasyAyamartho bhagavatA prajJApitaH atha SaSThasyAGgasya ko'rthaH prajJApitaH ? iti / tatredamavagamyate,-avazyaM guruNA-AcAryeNa tasyAGgasya pravRttisambandha AkhyAtaH / sa tu bhagavaTA evamAjyAtaH-te NaM kAle NaM te NaM samae NaM, ityAdi / athedAnImanena sambandhana prAptasya paJcamAGgasambandhagranthasya zabdArthavyAkhyAnaM kriyate / Jain Education Intema
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacUriH sUtram-te NaM kAle Na te NaM samaye NaM samaNe NaM bhagarva mahAvIre Na Atigare NaM titthagare NaM sahasaMbuddhe NaM puru (ri) suttame NaM purisasIhe NaM purisavarapoM (pu) Darie NaM purisavaragaMdhahatthI NaM (loguttame NaM) loganAhe NaM (logahie NaM) logapadIve NaM logapajjoagare NaM abhayadae Na cakkhudae NaM maggadae NaM saraNadae NaM (bohidae NaM) dhammadae NaM dhamma desae NaM dhammanAyage NaM dhammasArahI NaM dhammavaracAuraMtacakkavaTTI NaM appaDihayavaraNANadaMsaNadhare NaM viyaTTachaume NaM jiNe NaM jANae NaM tiNNe NaM tArae NaM buddheNaM bohae NaM mutteNaM moyage NaM sivamayalamaruamaNaMtama-- kkhayamavvAbAhamappaNarAvattaya middhigatinAmadheyaM ThANaM saMpatte (saMpAviukAme) NaM / TippaNikam:-1. bhagavatIsUtre prathamAntatayA mUlaM vartate, avaryAmapi prathamAntatayA eva 'mahAvIre' 'Ati gare' ityAdi zabdAH vyAkhyAtAH, ataH atra 'Na' iti sarvatra vAkyAlaGkAre jJeyamiti / 2 pA. purisavarapauMDarie NaM / 3 sU Na / 4 sU samA / 2. 'saMpatte' iti aupacArikaH pAThaH tadAnoM mukteraprAptatvAt , mudritabhagavatyAdau 'saMpAviukAmeM' ityeva pATho dRzyate iti / // 2 // For Private Personal Use Only Jain Education Intern
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra avacUriH mUla:-te NaM kAle NaM te NaM samae NaM samaNassa bhagao mahAvIrassa jeTTe antevAsItyAdi / avacariH- 'tatra, "te NaM kAleNaM te NaM samae ityatra yo'yaM 'Na' miti zabdassa vAkyAlaGkArArthaH, yathA 'imA NaM bhaMte rayaNappabhA puDhavI'tyatra / 'te' ityatra ya ekAraH sa na kiJcillakSaNamAzritya kRtaH kintu prAkRtazainyA alAkSaNika eva yathA 'karemi bhaMte' iti (tyatra) ekAranirdezastato'yaM vAkyArtho jAta:-basmin kAle tasmin samaye, iti / avacUriH-atha saptamI kasminnarthe ? ucyate,-viSayasaptamI-yathA AkAze zakuniriti ? tasmin kAle viSayabhUte yatra tannagaramAsIt / 3. sampUrNapAThastvevam:--iMdrabhUtI nAmaM aNagAre goyamasagotteNaM santumsehe samacauraMsasaMThANasaMThie vajarisahanArAyasaMghayaNe kaNagapulaMganighasapamhagore uggatave tattatave mahAtave dittatave orAle ghore ghoraguNe ghoraguNe ghoratavAsI ghorabaM-. bhaceravAsI ucchUDhasarIre saMkhittaviulateyalese codasapuSvI caunANovagae savvakkharasannivAI samaNassa bhagavao mahAvorassa adUrasAmaMte uDDhejANU ahosire jhANakoTThovagae saMjameNaM tavasA appANaM bhovamANe viharai (sU0 7)-mudritabhagavatyAm / 4- AdinA etAvAn pATho grAhya:--"rAyagihe nAma nayare hotthA, vaNNao, tassa NaM rAyagihassa nagarassa bahiyA uttarapacchime disibhAe guNasilae nAma ceie hotthA, seNie rAyA, cellaNA devI (sU0 4) mU0 bhagavatyAm / // 3 // Jain Education Intemala For Private & Personel Use Only
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 4 // Jain Education Internationa atha kAlasamayayoH kaH prativizeSaH ? 'kAla' iti kAlasAmAnyaM gRhyate, 'samaya' iti kAlavizeSaH, sAmAnyakAlastu avasarpiNyAzcaturtho vibhAgaH samayastu kAlavizeSaH, yatra bhagavAn samavasRto dharmakathAM karoti tasmin namaye rAjagRhaM nAma nagaraM "hotyatti" abhavat tasmin kAle tannagaramevaM varttitavat' / nanu idAnImapi varttate eva, na, yathAvarNakagranthavibhUtyA tadaiva varttivat guNazilakaM caityam - citisAmAnyAcaityaM - vyantaragRhaM na bhagavatAmarhatAmAyatanamiti / rAjA ca zreNikaH, cellanA ca devI, tadA'nena vaNakagranthavartitena rUpeNa varttate / atha 'hotthA' iti kimatItakAlavAcinA zabdena nirdezaH kriyate ? ucyate yataH yadaitanagararAjAdivastu tad bhagavatA sudharmasvAminA bhagavatkathanakAle sAkSodddaSTaM jambUnAmasvAminA (naH) praznanirvacanakAle tu tadatItam, atItatvAcca atItakAlavAcinaiva zabdenA''khyAyate, yathA kRtayuge evaM jagadavasthA vRttavatIti 'te NaM kAle te NaM samae NaM samaNe bhagavaM mahAvIre' zramaNa iti pratipanna - caritratvAt zramaNa ityucyate, prAtipadikArthamAtrAcikayAtu prathamayA pradhAnavibhaktyA nirdiSTaH, AtmasattvAnupAlanavRttaH, bhagavAniti pUjyaH, vIro vikrAntaHpuruSakArAtizayavRttaH, katham ? parISahendriyakaSAyAdijayAt, vIratvena niratizayatvAt mahAn, ato mahAMzrAsau 1-2 vRttavat iti syAt iDaprApteH / 3. nitarAmatizayo niratizayaH, sAtizayatvAditi yAvat / avacUriH
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacUriH vIrassa(ca) mahAvIraH, yasmAdguNAt tridazaiH kRtmhaaviirsNjnyH| 'Aigare' iti-zrutadharmasyA''dikartA-zrutajJAnasya dharmasya svAdhyAyasya granthAtmakasvAt tasya prthmprnnetvaadaadikrH| 'titthagare' iti-taranti tena saMsArasAgaramiti jJAnadarzanacAritratrayaM tasya kttvaattiirthkrH| 'sahasaMbuddhe' iti, Atmanaiva (saha) sambuddhaH natvanyenopadezakena (saha) sambuddhaH, svayambuddhaH ityarthaH / 'purisuttama' iti, zeSapuruSANAM tena tenAtizayena rUpAdinodbhUtatvAduttamaH / 'purisasIhe' iti, puruSazcAsau siMhazca puruSasiMhaH loke siMhe zaurya matiprakRSTamabhyupagatam, ataH zaurye sa upamAnaH kRtaH, rUpakeNAlaGkAravizeSeNa sa upameyastasmAdupamAnAdabhinnaH, tena puruSasiMhaH, zauyaM tu bAlye pratyanIkana devena bhApyamAnasyApyabhItatvAt / 'purisavarapuMDarie gaM' iti-varaM ca tatpuNDarIkaM ca varapuNDarIkam , varaM-pradhAnaM puNDarIkaM dhavalaM sahasrapatraM, puruSa eva barapuNDarIkA, dhavalatvaM tu sarvAzubhamalImasarahitatvAt , sarvaizca zubhairanubhAvaiH zuddhatvAt / 'purisavaragaMdhahatthIe gaM' iti, varazcAsau gandhahastI ca varagandhahastI, puruSa eva varagandhahastI (purupavaragandhahastI) 1. prabhorartharUpakathanaprasiddhA pranyAtmakatvAdityatra kAraNe kAryopacAro jJeyaH / 2. chA. lokena / 3. siMhasyopamAnatve pamitasamAsaH pharttavya iti zaGkAyAmAha-rUpakeNeti / 4. pA. puruSavarapuNDarIkamiti / Jnin Education a For Private 8 Personal Use Only l
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI | avacUri antonomoMEROLORDDHRDadbia yathA gandhahastino gandhenaiva saveM gajA nazyanti, evaM bhagavato gandhenaiva taddeze viharaNena Iti-paracakra-durmikSa-jana (hamara) marakAdIni sarvANyevAzubhAni nazyantItyataH puruSavaragaMdhahastI / 'lokanA he Na :ti-tIrthakaranAmakarmoda yajanitena prabhutvena trayANAmapi lokAnAM svAmitvAllokanAthaH / _ 'lokapaI ve NaM' ini-pradIpayatIti pradIpaH, yathA pradIpaH samastagRhavRttAnAM pradyotakaraH, tamamAM vinAzakatvAt gRhapradIpaH, evaM bhagavAna lokatrayavRttAnAM bhavyAnAM mithyaadrshntmovinaashktvaallokprdiipH| 'lokapa joagare the' iti-samastalokavRttAnAM bhAvAnAM kevalajJAnena prakAzakatvAt gRhapradIpa2 evaM (iva) bhagavA~llokAlokaM prdyotytiityrthH| 'abhayadae 3 iti-paDavidhasyApi jIvanikAyasya abhayaM dadAtItyabhayadaH / 'cakkhadae the' iti, cakSurdadAtIti cakSudaH cakSustu zrutajJAnam , yathA cakSuSA zubhAzubhAnarthAn vibhajate, evaM zrutajJAnenApi zubhAzubhAnarthAna vibhajata iti, cakSuriba cakSuH-zrutam / 'maggadae Na'3 iti, mArgadadAtIti mArgadaH-samyagdarzanajJAnacAritratrayAtmakamokSamArgadAyakatvAt maargdH| 'saraNadae the'3 iti-zaraNaM dadAtIti zaraNadaH-zaraNaM tu bhItasya trAgam , evaM bhagavAn saMsArabhayatrastAnAM 1. chA. pA. ydeshe| 2. pA. chA. 'gRhapradIpa evaM bhagavAn' ityetannAsti / 3. "abhayadae, maggadae, saraNadae" ityatra abhayadevasUrikRtaTokAyAM na bhayaM dayate iti abhayadayaH, mArga dayate iti mArgadayaH, zaraNaM dayate iti zaraNadayaH iti vyutpatti H kRtaa| For Private Personel Use Only // 6 // Jan Education Intema
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacUriH sUtra bhavyAnAM zaraNArthinAM zaraNaM-trANaM dadAtIti zaraNadaH saddharmadezanena / 'dhammadesaraNaM ' iti, dharma dezayati-kathayatIti dharmadezakaH / 'dhammasAra hIe NaM' iti-dharmasya sArathiH, dharmasArathiH, yathA rathasya sArathI rathaM, rathikaM, azvAMzca rakSati evaM bhagavAMzcAritradharmAGgAnAM saMyamAtmapravacanAkhyAnAM rakSaNopadezAt dharmasArathirbhavati / 'dhammavaracAuratacakkavaTTIe NaM' iti-dharmAvaracAturantacakravartI / dharmasya catvAro antAH-dAnamayaH zIlamayaH, tapomayaH, bhAvanAmaya iti, tebhyaH parasyAnyasya dharmasyAbhAvAt , ataste antaaH| yathA cakravartI rAjAtizayaH, evaM dharmo'pi dhamopadeSTaNAM sarvarAjAnAmanyatIrthakarANAM (atizayaH) tadIyasya zAsanasyAjJAyA:syAdvAdasya kenacidanivartitvAta, apratihatamAnasaH cakravartI bhavati, cakraM tu cakravartinAmAyudharatnam , evamanyadharmebhyo dharmaratnaM sarvaprANyahiMsAtmakam , tadeva cakram / yathA cakravattI cakreNa sarvazatru chinatti, evaM bhagavAnapi tena dharmacakreNa sarva karmaripuM chinatti iti dharmavaracAturantacakravartI / 'appaDihaya' ityAdi-jJAnaM darzanaM ca jJAnadarzane, vare ca te jJAnadarzane varajJAnadarzane, varatvaM tu apratihatatvAt , 1. pA. chA. traya samudrAH caturthazca himavAn ete catvAraH pRthvyantAH eteSu (svAmitayA) bhavatIti cAturantaH ko'sau ? cakravartI vizeSyate, sa ca rAjAtizayaH parazvAsau cAturantacakravattA ca yathA pRthayAM varacAturantacakravattoM / // 7 // For Private & Personel Use Only
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 8 // dain Education Internation apratihate vare jJAnadarzane dhArayatIti apratihatavarajJAnadarzanadharaH, yathA cakraM dhArayatIti cakradharaH / biTTachaume gaM' iti, chadma- AvaraNam, tadvigataM vinaSTaM yasyAsau vigatachayA / 'jiNe' (iti) jitavAn kaSAya parIpahAdIniti jinaH / nairuktena vidhAnena 'nANA' iti jAnAtIti jJAyakaH / ('tiSNe NaM tArae NaM' iti, tIrNaH tAraka:- svayaM saMsArAcIrNatvAttIrNaH anyeSAM tArakatvAttArakaH / ) 'buddheNaM bohae NaM' iti, budhaH - jIvAditattvaM budhyate iti bodhAtmakatvAdbudhaH, bohae- parAnapi bodhAtmakAn karotIti bodhakaH / 'mutte NaM moyae NaM' iti, bAhyAbhyantareNa granthena bandhanena muktatvAt muktaH, moyae - parAnapi mocayatIti mocakaH / 'sivamayale 'tyAdi, sarvabAdhArahitasvAt sivam, na calati tasmAdityacalam, svAbhAvika-prAyogikacalana hetvamAvAt / nAsmin rug vidyate arujam / zarIramanasorabhAvAt bhavAgre prAptasya yad rUpaM tanna kSIyate ityatkSayam / na kasyacidvAdhAM karotItyavyAvAdham / saMsAragaticatuSTayavyatiriktA pazcamI gatiH siddhigatiriti nAmaiva-nAmadheyaM tatsthAnaM samprAptukAmaH / athaitAni vizeSaNAni jIvasya kathamacetane nirdizyante 1 ucyate (te) - 'tAssthyAsadvayapadezaH tasmin sthAne aba bUriH
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavato sUtra ! Jain Education Interna sthitAnAM jIvAnAmetAni rUpANi bhavanti, atra ( asmin ) sthAne tAnyupacaryante, upacArabIjaM tAtsthyam, yathA'mazvAH krozanti' puruSeSu krozatsu maJcAH krozantItyucyate sa bhagavAn evaMguNaviziSTaH rAjagRhaM samavasRtaH, *pariSannirgatA, dharmaH AkhyAtaH pariSadyata AgatA tata eva pratigatA / 'te NaM kAle NaM te NaM samae NaM' bhramaNasya bhagavato mahAvIrassa jyeSThaH prathamaH antevAsI - ziSyaH indrabhUtiriti mAtApitRkRtanAmadheyaH / nAsya agAraM vidyate iti anagAraH / agAraM gRhamityeko'rthaH, gautama gotraH / 'sattussehe' [tti ] saptahastocchrAyaH / samacaturaM sasaMThANamityAdi gatArtham / 'kaNagapulaga' ityAdi - atitejasvinA varNena yukta iti, tadupamAnena pratipadyate, kanakasya pulakaH kanakapulakaH, pulakastu sArapratipAdano varNAtizayaH, sa ca lohe'pyasti yata eva bruvanti - ramaNIyo'sya khagasya pulaka utthitaH', kanakapulako yo nikaSaH na lohapulakaH / nikaSastu-rekhA, tasyAH padama bahalatvam, kanakapulakapadameva gauraH / apara Aha--- kaNaya (ga) pulaya (ga) zabda: zreSThavAcI yAtasya ( 2 ) yo binduH kanakasya tasya nikapo yastat savarNa iti / pamhagore (ti) padmameva gauraM kezareNa sAdhamyaM padmaM gaura iti / * parimA nimgayA, dhammo kahio, parikSA pahigayA, (06) / avacUri: // 9 //
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra avacUriH jaggatave (tti)-ugramapradhRSyaM tapo yasya sa ugratapAH / yadanyena prAkRtasA na zakyate cintayitumapi, tadvidhena tapasA yuttatvAca, (tattatavetti) taptaM tapo yenAso taptatapAH / evaM tena tat tapastaptaM yena karmANi santApyante, tena tapasA svAtmA'pi taporUpaH,-sa tApita iti / dittanave (ti)'-dIptaM to yasya sa diipttpaaH| dIptaM tu hutAzana ica kalitatejaH, karmendhanadAhakatvAt , urAlo-bhImaH-bhayAnakaH, katham ugrAd (ugraM) vizeSeNa viziSTaM tapaH kurvan pAzca sthAnAmalpasaccAnAM bhayAnako bhavati, aparassvAha-urAle-udAra:-pradhAnaH / ghore (tti -ghora iti nighRNaH / parIpahendriyakapAyAkhyAnAM ripUNAM vinAze kartavye nighRNaH. anye svAtmani nirapekSatvAd , ghormaahuH| ghoraguNe (tti)-guNA-mUlaguNAH, duranucaratvAt ghorAH, tairyukto ghoraguNaH / ghoratabassI (tti-ghorstpobhistpsvii-ghortpsvii| ghoravaMbhaceravAsI (tti)-dhoraM ca tadbrahmacarya ca alpasattvairdukasya ra yadanucaryate, tasmina ghore brahmacarye yasituM 3 2. gadritabhagavatyA taptatapoH dIptatapaH padayoH vaiparItyaM dRzyate atrAvacUryA mahAtapaH padasya pratIkavyAkhye na zyete / 2. duHkhamiti kriyAvizeSaNam / 3. uSitumiti syAt / OrtoordsToooooooooooto // 10 // For Private Personal use only in Education Intem
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra zIlaM yasya sa ghorabrahmacaryavAsI / 1 ucchUdazarIra ityAdi-utsRSTam - ujjhitam, ujjhitamivojjhitaM zarIram saMskAraM prati nispRhatvAt, ujjhitaM / tapovibhUti-janitaM yattasya tejasvitvaM bhAskaravimbamiva durnirIkSyam, tasvena vipulamapi sat saMkSiptam, yena dRzyoMbhUtaH, ataH ujjhitazarIrazcAsau saMkSiptavipulatejolezyazca sa evaMguNaviziSTo bhagavAn, bhagavataH adUrasAmante catudeza pUrvavit, caturjJAnI, sarvAkSarasannipAtI - dvicatvAriMzadakSarANAM sannipAtAnAM 2 medA - eka dvi-trayAdayaH tadvijJAnayuktovinayarAziriva sAkSAcchiSyAcAratvAcca nAtidUre nAtisannikRSTe deze sthitaH, katham ? uddharddhajANU ityAdi-zuddhapRthvyAsanavarjanAt aupagrahikanipadyAbhAvAcca utkaTukAsanaH UrdhvaM jAnunI yasya sa UrdhvajAnuH / adhAMsire (ti)- adhomukhaH, nordhvaM tiryag adho vikSiptadRSTiH / kintu niyatabhUbhAganiyatadRSTiH / jhANakoDovagate (ti) - yathA koSTake dhAnyaM prakSiptaM na viprasRtaM bhavati, evaM sa bhagavAn dhyAyan AsanapratyAharaNadhAraNAdyanukrameNa indriyamanAMsi viSayebhyaH pratyAhRtya, ekAgratayA cintAnirodhaM kRtvA AjJA-pAya- vipAka-saMsthAna 1. ucchUDhasarIrasaMkhittaviraLateyale se iti samastaM pAThaM gRhItvA avacUrikAraH vyAkhyAti / 2. saMyogAnAmityarthaH / avacUriH // 11 //
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra ||12|| Jain Education Internatio vicayAkhye dhyeye smRtisamanvAhAraM kurvan, dhyAnakoSThamupagataH / dhyAnameva koSTho dhyAnakoSTha, tamupagatastasmi anupraviSTaH / 'saMname NaM' ityAdi-saMyamena saMvareNa tapasA ca dhyAnena AtmAnaM mAvayitvA san viharati - tiSThatItyarthaH / sate NaM sa ityAdi-tata iti AnantaryArthe tasmAd dhyAnAdanantaram, Namiti vAkyAlaGkArArthaH / sa iti pUrva prastutapratyavamarzArthaH, tasya tu sAmAnyoktasya vizeSAvadhAraNArtham gautama iti / sa gautamaH kathaM varttate ityAkAMkSAnivAraNArthamAha jAyasaDhe ityAdi - jAtA - pravRttA, zraddhA-icchA asyeti jAta zraddhaH / kva 1 vacyamANAnAM padArthAnAM tatvaparijJAne, tathA jAtaH saMzayo'syeti jAtasaMzayaH / saMzayastvanirddhAritamarthajJAnamubhaya vastvaMzAtra lehitayA pravRttam, sa tu evaM tasya bhagavato jAtaH, yato bhagavatA hi bAgyogenArtha nirdizatA calan calita ityAdyartho nirdiSTaH, sa ca ya eva calan sa eva calita iti nirdiSTaH ekArthaviSayAvetau nirdezau calanniti ca varttamAnakAlanirdezaH, calita iti tu atItakAlanirdezaH, tatra saMzayaH kathaM sa (ya) evArtho varttamAnaH sa evArtho'tIto bhavati, viruddhatvAdanayo: kAlayoH tathA jAtakutUhala: jAtaM kutUhalaM yasya sa jAtakutUhala: - jAtautsukya ityarthaH / kathametAn padArthAn bhagavAn prajJApayiSyatIti, tathA uttamazraddha iti prAgbhUtA zraddhA bhUteti utpaSabhaddhaH / atha utpannazraddhatvasya itizraddhatvasya ca ko'rthamedaH na kazcit / atha kimarthaM prayujyate - hetutvapradarzanArtham hetuzca alaGkAraH yathAha-- ODD DDD DD$?$?$?$?$?.. bhavacUriH
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ mI bhagavatI avacUriH " pradIptadIpAbha(ma ?)pravRttabhAskarAM, prakAzacandrAM bubudhe vibhAvarIm" atrApravRttabhAskaratvaM hetuH, pradIptadIpatvAdInAm , tathA saMjAtazraddhaH saMzabdaH prakarSAdivacanaH, yathA 'saJjAtakAmo calabhidvibhRtyAM, mAnAt prajAbhiH pratimAnanAca' aizvayeM jAteccha kArtavIrye iti / aparastvAha-jAtA zraddhA yasya praSTuM jaatshrddhH| kathaM jAtazraddho yasmAjjAtasaMzayaH, idaM vastvevaM syAdevaM veti kathaM saMzayo'jani ! yasmAt prAk kutUhalA, kathaM nAmAsyArthameva bhotsya iti / evamutpannasaJjAtasamutpannapraznAH, avagrahehApAyadhAraNAmedena vAcyA iti / ___uDhAe uTTe ttA]tti utthAnamutthA UcaM varttanam , tayA utthayA uttiSThati / usthitvA-utthAya ktvA-pratyayena nirdezaH ktvApratyayasya ca samAnaka kayoH pUrvakAlAyAM kriyAMyAM vidhAnam / tatra prathamA kriyA Urdhva varttanam uttarakAlAnukriyA bhagavatsamIpamupagacchati / jeNevetyAdi-prAkRtaprayogAt saptamyarthe tRtIyA / yasminneva digbhAge bhagavAna vartate tasminnevopAgacchati, upagamya, tikhutto citrikRtvaH-trIn vArAna , AdakSiNataH pradakSiNAM karoti, dakSiNahastAdArabhya pradakSiNAM yAvaddakSiNa eva, vandate vAcA stauti namasyati kAyena praNamati / 1. pravRttadIpAmiti TIkAyAM dRzyate / // 13 // For Private Personal use only Jain Education Internet
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ mI nagapatI sUtra // 14 // Jain Education Intern MpDOOD evamabhivandya praNamya ca evamuktavAn iti tatyaduktaM pUjyai: - calan calita ityAdi / 'NUNa' miti evamarthe, tatra evaM vyAkhyAtatvAt / bhaMte iti - AmantraNavacanaM, he bhadanta ! Adita Arabhya yAvadbhante iti / ayamupodghAtagranthaH bhagavatA sudharmasvAminA paJcamAGgasambandhArthamabhihitaH / athedAnImanena sambandhenAyAtasya paJcamAgasya indrabhUtisvAmine pRcchate bhagavadaItoktasyArthasya sudharma svAminA jambUnAmasvAmine anukathanaM kurvatA yA'rthavyAkhyA prajJApitA tasyAM tasya paJcamAGgasya AdisUtramidaM - 'calamANe calite' ityAdi / atha kenAbhiprAyeNa bhagavatA sudharmasvAminA paJcamasyAGgasya arthAnukathanaM kurvatA evamarthavAcakaM sUtramupanyastaM nAnyAnIti / atrAyamabhiprAyaH - iha catvAraH puruSArthA:-dharmArthakAmamokSAH tepAmapi mokSaH puruSArtho mukhyaH niratizatyatvAt / tasya tu mokSasya sAdhyasya sAdhanAnAM samyagdarzanAdInAM sAdhanatvenAvyabhicAriNa[[]mubhaya niyamazAsanAcchAnamiSyate sadbhiH / ubhayaniyamastu samyagdarzanAdIni mokSasyaiva sAdhyasya sAdhanAni nAnyasyArthasya / mokSazca teSAmetra sAdhanAnAM sAdhyo nAnyeSAmiti / tasya ca mokSasya sambandhitvAt sambandhyantaraM bandhaH / sa ca mukhyaH karmabhirAtmanaH sambandhaH / teSAM tu karmaNAM prahANe ayamanukrama uktaH - 'calamANe calite' ityAdi calitamiti sthiticayAdyaduditaM avacUriH
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ momagavatI sUtra bhavazi Peltolato Colololololololololololololololololololo taccalitamityucyate / uditaM tu vipAkAbhimubIbhUtam / natve calat karma udayAvalikAkAle calati calitasya ca kAlasya asaGkhyeyasamayatvAdAdimadhyAntakRttatvam / karmapudgalAnAmapi anantAH skandhA anantapradezAH krameNa pratisamayena calanti / tatra yo'sAvAdyazcalanasamayastasmistat caladeva calitaM kathaM punastadvartamAnaM bhavati / tatra dRSTAntaH-yathA paTaH utpadyamAne kAle prathamatantupraveze utpadyamAna evotpanno bhavati / utsadyamAnatvaM tu yatastasmAtkAlAtprabhRti tasyAyaM vyapadezo dRSTaH utpadyate paTa iti / tatrotpattiH-utpattikriyAdikAla eva prathamatantupravezena tadutpanaM yadi hi tadA notpanna syAt tatastasyAH kriyAyAH vaiyathyaM syAt , niSphalatvAt / utpadyotpAdanArthA hi yataH kriyA bhavati yathA ca tasmin kSaNe tanotpanna tathottareSvapi kSaNeSu naiva tasyotpattiH syAt / ko hi tAsAmuttarAsAM kriyANAmAtmani rUpavizeSa:, yena prathamayA notpannaM tAbhirutpadyate, ataH sarvadaiSAmanutpattiprasaGgaH dRSTA cotpatiH, antyatantupraveze paTasya darzanAt , ataH prathamaviharaNa evAGgunyAdeH kizcidutpanna na taduttrakriyayotpAdyate yadyuttAyeta tatastadekadezotpAdana evaM kriyANAM kAlAnAM ca kSayaH syAt / yadi tu tadaMzAtpAdananirapekSA'nyA kriyA bhavati / tata uttarAMzA'nukramaNaM yujyate / anena nyAyena yadi paTa utpadyamAna evotpannaH tathA tenaiva nyAyena asaGkhyAtasamayaparimANatvAdudayAvalikAyAH AdisamayAtprabhRti calanAdeva tat karma calitam , kathaM yato yadi hi tatkarma calanAmubhikhIbhUtamudayAvalikAyA Adisamaya eva na calitaM syAt , tatastasyAyasya calanasamayasya vaiyathyaM syAta tatrAcalitatvAta / yathA ca tasmin samayena calitaM Jain Education Intern For Private & Personel Use Only
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI | avacUriH tathA dvitIyAdisamayeSvapi na let / kohi teSAmAtmani rUpavizeSo yena prathamasamaye na calitamurare punazlatIti / ataH sarvadevAcalanaprasaGgaH asti cAntyasamaye calanaM sthiteH parimitatvAta , karmAbhAvadarzanAt / ataH AvalikAkAlAdisamaya eva kiJciccalitaM yacca tasmiMzcalitaM tannottareSu samayeSu calati / yadi tu teSvapi tadevodyaM calanaM bhavet , tatastasminneva calane sarveSAmudayAvalikAcalanasamayAnAM kSayaH syAt / yadi tu tatsamayacalananirapekSANi anyacala nAni svacalanarUpANi bhavanti, tata uttaracalanAnukramaNaM yujyate / ata eva vartamAnameva taccalanamatItaM bhavati / tathA 'udirijamANe udIraNAdi anudayaprAptaM cireNa AgAminA kAlena yadvedayitavyaM karmadalika tasya viziSTenAdhyavasAyavizeSe karaNenAkRSya udaye prakSepaNamudIraNA sA cAsaGkhyeyasamayavartinI tathA ca udIraNayA udIraNAprathamasamaye eva udIyamANaM karmodIritaM / tathA-'vedayamAnaM 2' vedanaM tu karmaNa upabhogaH anubhavataH, tacca vedanaM sthitikSayAdudayaprAptasya karmaNa udIraNAkaraNena vodayamupanItasya bhavati tasya tu vedanA kAlasyAsaGkhyeyasamayatvAta Adyasamaye vedyamAnameva veditaM tathA / 'prahIjamANe2' prahANaM tu jIvapradezaiH saha saMzliSTasya karmaNaH tebhyaH patanaM prahANaM / etadapi cAsaGkhyeyasamayaparimANameva / tasya tu prahANasyAdisamaye prahIyamANaM prahINaM / tathA 'chijamANe2' chedanaM tu karmaNaH dIrghakAlavattinInAM sthitInAM hasvakAlayA sthityA pravartanakaraNaM chedanaM / // 16 // Jain Education Intem For Private & Personel Use Only
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ | avacUriH bhI bhagavatI sUtra || tacApavarcanAkaraNena karoti, tadapi cAsaGkhyeyasamayameva tasyAdisamaye chidyamAnaM chinna, tathA 'bhijamANe bhedastu karmaNaH zubhasyAzumasya vA rasaH-anubhAvaguNaH, tasyAnubhAvasya tItrA mandA madhyA ca | vRttiH kAcit sahajaiva cndhkaalvRttaa| anyA tu mandarasasya kaNa udvartanAkaraNena tIvrarasavartanakaraNaM bhedaH / kaH | punarbhedaH 1mandarasasya karmaNo yanmandarasatvaM / tato rasAdbhinnatvAt pracAvya udatanAkaraNena tIvrarasatvakaraNaM tathA tIvarasasya yat tIbarasatvaM / tato rasAdbhitvA apavattanAkaraNena mandarasatvakaraNamayaM bhedaH / so'pi cAsaGkhyeyasamaya eva / tasyAdisamaye bhidyamAnaM bhinnaM tathA 'DajjhamANe2' dAhastu karmadalikasya dhyAnAgninA karmarUpAdapanayanamakarmatvena jananaM yathA kASThasyAgninA dagdhasya kASTharUpAdapanayanaM bhasmAtmanA bhavanaM dAhaH, tathA karmaNo'pIti / tasyApyasaGkhyeyasamayasya antarmuhartavatisvAt Adisamaye dahyamAnameva dagdhaM tathA 'mijjamANe 2' mriyamANaM mRtaM tanmaraNaM pratipakSArtha nirUpaNena nirUpyate / tasya ca pratipakSo jIvitaM jIvitaM ca AyupharmapudgalAnAM vedanamanubhavaH tasyAbhAvo maraNamanubhavanAbhAva ityarthaH / unmaraNaM jIvitaM ca asaGkhyayasamayavarSi bhavati / tasya ca janmanA prathamasamayAdArabhya avivikena mriyamANameva mR tathA1. pA. chA0 akarmatvajananam / dolololololololololololololololo ODIO QDODDIO // 17 // Jain Education Intera
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI sUtra ||18|| Jain Education Internat 'NijjharijjamANe 2' jarA tu vayovasthAhAniH niHzabdastu atizayavacanaH niHzeSA jara nirjarA / sA cAtmanA hIyamAnasya hAnirityarthaH / sA ca nirjarA asaGakhyeyasamayabhAvinI / tasyAH prathamasamaye nirjIryamANaM tatsamaya eva nirjIrNaM bhavati / upapattistu yA calat calitatve uktA sA sarveSu padeSu draSTavyA / etAnnava praznAn pRSTo bhagavAn gautamasvAminA / tatrAha - 'hantA gautama' iti - haMteti evametaditi abhyupagamavacanam / evamete nava praznA vartamAnAtItakAlasamAnAdikaraNyajijJAsayA pRSTAH / athedAnIM kimete tulyArthI bhinnArthA 1 iti evaM pRcchannAha 'eeNaM bhaMte va payA' ityAdi, tatra bhagavataH praznanirvacanaM - calaccalitam, udIryamANamudIritam, vedyamAnaM veditam, prAyamANaM prahINamiti etAni catvAri padAni ekArthAni nAnAghoSaNAni ghopA udAttAdayaH nAnAvyaJjanAni nAnAkSarANi - ityarthaH / 'uppannapakkhassa' utpannasya pakSaH utpAdapakSasyetyarthaH / pakSastu parigrahaH tamutpAdAkhyaparyAyaM parigRhya sarveSAmeSAM padAnAmekArthakAritvAt tulyakAlatvAcca ekArthatvam / sa punarutpAdAkhyaH paryAyo viziSTaH kevalotpAda eva / yataH karmacintAyAM karmmaprahANe phaladvayaM kevalajJAna mokSAvAptI / tatraitAnI padAni kevalotpAdaviSayatvAt ekArthAni uktAni / DO DPIRACYOOOOOOOOOOOOOpiati avacUriH
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhIbhagavatI sUtra avacUriH | yasmAnkevalajJAnaparyAyo nIvena na kadAcidapi prAptapUrvaH yasmAcca pradhAnastatastadartha eva puruSaprayAsaH tasmAt sa | eva kevalajJAnotpattiparyAyo'bhyupagataH / eteSAM padAnAmekArthAnAmapi satAmayamarthasAmarthyaprAptitaH / kramastatra pUrva taJcalati-udeti ityarthaH / veditaM ca vedyate-abhUyate ityarthaH / tattu dvidhA sthitiH-zayAdudayaprAptamudIraNayA ca udayamupanItam / tatazcAnubhavAnantaraM tatprazassyate dattaphalatvAta-jIvAdapayAtItyarthaH / / chijjamANa' ityAdi-ee the paMca payANA gaTThA' nAnArthatvaM tu chidyamAnaM chinnamityetatpadaM sthiti[bandhA ] revamAzrayam / yatA sayogikevalI antakAle nirodhaM katta kAmaH vedanIya-nAma-gotrAkhyAnAM tisRNAM prakRtInAM dIrghakAlasthitInAM sarvApavartanayA antarmahartikaM karoti / 'bhidyamAnaM bhinna'mityetatpadamanumAvabandhAdhayam / yasminneva kAle sthitighAtaM karoti tasminneva kAle rasaghAtamapi karoti / sa tu rasaghAtaH sthitighAtakhaNDakebhyaH kramavRddhebhyaH anantaguNAbhyadhikaH ato'nena rasaghAtakaraNena pUrvasmAdbhinnArtha padaM bhavati / tathA 'dahyamAnaM dagdha' mityetatpadaM pradezabandhAzrayam / pradezabandhastu anantAnAm-anantapradezAnAM karmatvApAdanam / tasya pradezabandhasya pazcahasvAkSarocAraNakAlaparimANayA asaGkhyAtaguNazreNiracanayA pUrvaracitasya karmaNaH samucchinnakriyadhyAnAgninA prathamasamayAdArampa yAvadantya samayaH, tAvat sa samayaM krameNa asaGkhyeya guNavRttAnAM dahanaM dAhaH / anena dahanArthenedaM pUrvasmAtpadAdbhinnArtha padamyeti / ayaM tu dAhaH // 19 // Jain Education Interna For Private & Personel Use Only
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 20 // sAmAnyenokto'pi mokSacintAdhikArAt mokSasAdhana eva sarvakarmmadAhA dAhaH / yataH teSu dagdheSu dahanIyasyAbhAvAt dAhAbhAva iti / ato viziSTaviSaya eva dAho bhavati / tathA 'mriyamANaM mRta' mityetatpadam - AyukarmaviSayam / Ayukarma pudgalAnAM pratisamayaM kSayo maraNam / anena maraNArthena pUrvapadebhyo bhinnArthatvAdbhinnArthaM padaM bhavati / mriyamANaM mRtamiti vAnena karmaivocyate / yataH karmaiva tiSThajjIvatItyucyate karmaiva jIvAdapagacchan mriyata ityucyate / tacca maraNaM sAmAnyenoktamapi viziSTamevAbhyupagamyate / yataH saMsAravarttIni maraNAni anekazo'nubhUtAni / idaM tu apunabhamaraNamantyam tacca karmakSaya sahakAritvam tadviziSTameva maraNamasmin pade uktamiti / tathA 'nirjIryamANa' miti tatpadaM sarvakarmAbhAvaviSayam / yataH sarvakarma nirbharaNaM na kadAcidapyanubhUtapUrvaM jIveneti / ato'nena sarvakarmA'nirjaraNArthena pUrvapadebhyo manArthAdbhinnArthaM padaM bhavati / vigamasya pakSo - vigamapakSaH / etAni ca paJca padAni vigamAkhyaM paryAyamAzritya pravRttAnyAkhyAyante / vigamastu azeSakarmavigamo vigamo sarvakarmAbhAva ityarthaH / sa tu evaM lakSaNo vigamaH na kadAcidapi jIvena prAptapUrva iti viziSTo vigama iSTaH / na vigamaH kathaM tadarthatvAt puruSaprayAsasya etAni tu evaM vigamArthAni padAni bhavanti yataH chidyamAnapade sthitikhaNDanaM bhidyamAnapade'nubhAva medo vigama ukta, tathA damAnapade akarmasvabhavanaM dAho vigama uktaH mriyamANapade AyuSkarmAbhAvo vigama uktaH / tathA nirjIryamApade azeSakarmAbhAvo vigama uktaH / tasmAdetAni vigamapakSasya pratipAdakAnItyucyante / avacUriH
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ mo bhagavato || avacUriH / atha yat paJcamAGgAdi sUtropanyAse coditam , kenAbhiprAyeNedaM sUtramupanya stamiti so'bhiprAyo varNitaH / sUtrArthapratipAdanena kevalajJAnotpAdanena sarvakarmavigamena ca darzita iti idameva paramagurupraNItaM vacanamanusRtya AcArya-siddhaseneneda gAthAsUtramabhihitam "uppajjamANaM kAlaM uppaNNaM, vigayaM vigacchaMtaM daviyaM paNNavayaMto tikAlavisayaM viseseti" ityalamatiprasaGgena prakRtamanutriyate iti / 'raiyANaM bhaMte / kiM punvAhAriyA' sUtraM ye pUrva mAhRtA ekIkRtA pUrvakAle pariNatAste ye punarAhatA AhariSyante punasteSAM kecitpariNatAH pariNatAca ye sampRktAH zarIreNa saha ye na tAvat sampracyante te pariNasyante anAhatA ye AhariSyante punarna te pariNatAH anAhatAnAM samparko nAstyasampRktatvAt pariNAmAbhAvaH vartamAnazca pariNAmo niSedhyate itarathA tu santi kAlena ye anAhatA na cAhariyante te apariNatAH na ca pariNasyante anAhatatvAt yatastAnnavAharipyanti punaH citA:-cayaM gatAH zarIre upacitAsta eva bahuzaH pradezasAmIpyena udayaprApte dalikadravye anuditAn prakSipya karaNavizeSeNa yAna pudgalAn vedayate te udIritA bhaNyante veditA iti pratisamayamanubhUyamAnAH svena rasavipAkenAparisamAptAzeSAnubhAvA veditA iti nigadyante samayamazeSatadvipAkahAniyuktA nijI iti kIrtyante-NeraiNoNaM bhaMte katividhA poggalA bhidyate ityAdi karmadravyavargaNAmapekSyaiva aNavo bAdarAzca karmadravyavargaNApekSameva sthaulyaM saukSma // 21 // Jain Education Internet For Private & Personel Use Only
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH ojaangaa goooooooooo vA nAnyApekSayA evaM cayopacayodIraNavedananirjarA vAcyAH zabda bhedena apavartanaM tu dIrghakAlasthitino dalikasya hasvakAlasthitikaraNamadhyavasAyavizeSeNa ucyate saGkrAmaNaM tu mUlaprakRtyabhinnAmuttaraprakRtInAmadhyavasAyavizeSeNa saJcAraNamabhidhIyate / tathA cAha-'mUlaprakRtyabhinnAH saGkamayaMti guNatauttarAH prakRtIHnatvAtmA'mRtatvAdadhya vasAnaprayogeNa / apara mAha "mottaNa AuNaM khalu dasaNamohaM carittamohaM ca / sesANaM pagatINaM, uttaravihiyasaMkamo bhaNio // " tadetatpadazyate yathA kasyacit sadvedyamanubhavato'zubhakarmapariNatirevaM jAtA, yena tadeva sadvadyamasadvedyatayA saGkrAmatItyevamanyatrApi yojyam , NivattaMsu (nihatti suti) vizliSTAnAM parasparataH pudgalAnAM nizcitya dhAraNa nidhatta zabdenocyate,sthApanAracaneti yAvat / 'NikAyesuM' teSAmeva pudgalAnAM paraspara vizliSTAnAmekIkaraNamanyonyAyagAhitA nikAcanazabdenAkhyoyate, pratihanyamAnAgniprataptasUcIkalApavat , 'NeraDyANaM bhaMte je poggalA neyA kammattAe' sUtram atItAnAgatakAlaviSayagrahaNapratiSedho viSayAtItatvAt abhyutpanne'pi abhimukhAta gRhaNAti nAnyAn , udIraNA tu pUrva kAlagRhItAnAmeva agRhItatvAta gRhyamANAnAmudIraNAbhAvaH, grahaNasamayapuraskRtAstu vartamAnasamayAnantarAgAmisamayabhAvino ye teSAmapyagRhItatvAdevodIraNAbhAvaH, iyamevotpattirvedananirjarayoH-"neraiyANaM bhaMte jIvAto kiM calitaM karma baMdhati' ityAdi-calitamityana // 22 // gjoja For Private Personal Use Only Jnin Education Internal
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ mo bhagavato| sUtra | avacUriH vasthAnazIlam AtmapradezeSu saMzliSTamapi pradezena saha na cirasthAyi tacca na banAti tadviparItaM tu badhnAti / yadAhakRtsnairdezaiH svakadezasthaM rAgAdipariNato yogyaM badhnAti yogahetoH karma snehAkta iva ca malam / evamudIraNA-vedanApravattena-saGkramaNa-nidhAna (nidhatta) nikAcanAni bhaavyaani| nirjarA tu pudagalAnAM niranubhAvIkRtAnAmAtmapradezebhyaH zAtanaM sA ca niyamAta calite nAcalitamiti. puDhavIkAiyANaM bhaMte ! kevati kAlassa ANamaMti vA pANamaMti vA ki bhANaya hoti / evaM pucchiMto evaM ciya vakkhANeti usasaMti vA NIsasaMti vA" UrdhvapravRtto vAyuraJcchvAsaH nIcaiH pravRtto vAyunizvAsaH, vAzabdazvazabdArthe draSTavyaH vemAyAyeti, viSamA mAtrA vividhA bahubhedA mAtrA vimaatraa| mAtrAzabdaH kAlavacanaH tadidamuktaM bhavati viSamakAlA ucchavAsAdikriyA na nirupayituM zakyate etAvatA kAleneti / / "puDhavIkAtiyA NaM bhaMte kimAhAramAhAreMti" ityAdi NivyAghAteNaM chadisi vAghAto logaMtaNikhuDesu saMbhavati aNNaththe Na saMbhavati, teNa chadisi causu disAsu uvariM ahoya poggalagahaNaM kareti tassa ThAvaNAta vAghAyaM paDucca logaMtaNikhuDesu siya paMcadisiM eyassa ceva egAe disAe egadharagAvayaNaM kIrati siya caudisaM gharadugama vaNijjhati siya tidisiM tidisAsu gharayA caNijhaMti katibhAgaM phAsAdeti phAsidieNa tesi poggalANaM katibhAgaM phusaMti / phAsAiMti ) ahavA phAseNa ceva esi AsAyaNa bhogo jahA rasaNiMdiyapajjattipajjattA rasaNidieNa uvabhaMjaMti AsAdeMti evaM te phAsidieNa uvabhuti beIdiyAeM AhArasutte tathya paMje se AbhogaNivvattie se NaM asaMkhejja samatie aMtomuhuttie // 23 // For Private Personel Use Only
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH vemAyAe AhAraDe samuppajjati asaMkhejjasamayakAlo Nivijjai aMtomuhattabhaMtare jAvatiyA asaMkhejjo samayA tAvatieNa kAleNa tatthavi vemAyA asaMkhejjagassa bahuvihattaNAyA paMceMdiyatirikkhajoNiya sutte AbhogaNivattito jahanneNaM aMtomuhuttassa ukkoseNaM chadubhattassa devakurUttara kurusu je tiriyA tesiM labhaMti jIvA NaM bhaMte ! ki AyAraMbhA ityAdi AraMbho nAma jIvovaghAto uddavaNaM sAmanneNa vA sabvesu ceva AsabadAresu jA pabattI esa AraMbho bhaNNati taM kiM appaNA AraMbhaM kareMti pareNa appaNA ya AraMbha kareMti parehiM kAreMti pareNa appaNA ya AraMbha kareMti Na appaNA (Na) pareNa Na ubhayeNa aNAraMbhA pucchA, uttaraM tu granthAdevAnusAvyam / iha tu sajJAnatvAnnAnusRtaM-iha bhavie bhaMte NANe ityAdi kimadhItaM jJAnamasminneva janmani tiSThati / vartamAne kimanyasminnapyanantarabhAvinI janmani tadevAnuyAti udayAdiha (ubhaya janmani) samprati tadanyajanmani yaccAnantarabhAvinI bhave jJAnametadubhayamapi tRtIya (bhava) bhAvIti praznaH nirvacanaM grantha eva sphuTaM darzane'pyeSaiva mArgaNA, iha bhavie NaM bhaMte carice praznaH nirvacanaM tu vartamAnajanmamAtrameva caritram, na cAritravAniha bhUtvA tenaiva cAritreNa punazcAritrIbhavati anyajanmani deveSu tasya atyantamabhAvAt na ca namastadezacAritrasampatasametAnAM anyagatirasti saMsRtau, tathA mokSagatAvapi cAritrasambhavAbhAvo yasmAccAritraM karmasantAnodveSTanAya AzrIyate mokSazcAzeSakarma malavilayasamuttha icchati, evaM bhAvanIye - 1'asaMvuDe NaM maMte ! aNagAra' ityaadi| 1. asaMvuDe NaM bhaMte ! aNagAre kiM sijjhai bujjhai muccai parinivvAi savvadukkhANamaMtaM karei ? goyamA no iNadve samaDhe, se keNa?NaM jAva no aMtaM karei ? asaMvuDe aNagAre AuyavajjAo satta kammapagaDIo siDhilabaMdhaNabaddhAo // 24 // Jain Education Intern For Private Personal Use Only
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH bhI bhagavatI sUtra "asaMvuDo" nAma apihiyAsavaduvAro, siddhigamaNAbhimuho "sijjhati ti" bhannati carimabhavasaMsitto, so ciya jayA uppaNNakevalaNANo bhavati tadA saparapajjAehi savvajIvAdipayatthe 'bujjhati' jANati-parichiMdati, uppaNNakevalaNANo veyaNAuyaNAmagottehiM patisamayaM muJcamANe 'mucyati' ti bhaNNati, jahA jahA tesiM kammapuggalANaM aNusamayaM NijjharijjamANANaM pakkhio bhavati tahA tahA sItI bhavaMto 'pariNivvAti' ti buccati, tassa ceva carimabhavAuassa aMtimasamaye khapittAsesamma se 'savvadukkhANamaMtaM kareti' iti bhannati, 'siDhilabaMdhaNabaMdhAto' ti NikAyaNA vaTTamANAvaNIyato teNa asuhajhavasANeNa dhaNiyabaMdhaNabaddhAto pakareti-nikAyeti, upAttassa karmaNo'vasthAnamiyatkAlaparimANaM sthitiH tAmalpajhAlAM mahatIM dIrthoM karoti bahukAlAvasthAvasthAyinIm / anubhAvo vipAko rasavizeSaH so ya tato paripelavarasAto nivvarasAto ya gADhukkaDarasAto kareti, yAsAmakSapitamalpapradezAgraM bahupradezA[grA]stAH kurute 'AuyaM ca NaM siya baMdhani' jamhA siya tibhAgAvasesAuya paribhaviyAuyaM kareMti teNa jatA tibhAgo tadA baMdhati dhaNiyabaMdhaNavaddhAo parei rahassakAlaThiiAo dohakAlaTThiiAo pakarei, maMdANubhAvAo tivvANubhAvAo pakarei. appappaesaggAo bahuppaesaggAo pakarei, AuyaM ca NaM kamma siya baMdhai siya no baMdhai, asAyaveaNijja ca NaM kamma bhujjo mujjo uvaciNAi, aNAiyaM na NaM aNavadagga-dIhamaddhaM cAuratakatAraM aNupariyaTTara, se eeNatuNaM goyamA! asaMkhuDe aNagAre No sijAi ||5|| * asmin granthe avacUrikAraH dohakAlamiti' iti pratIkaM gRhItaM 'dIhamadaM' iti pArthaH kRtaH / // 25 // Jain Education al For Private & Personel Use Only
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________ | avacUriH bhI bhagavatI sUtra aNNayA Na baMdhati 'aNAdIyaM Adiryasya nAsti, [ 'aNavayaggaM' ] avanatamAsanamagraM yasya sa avanatAnaH sa eva pratiSidhyate / na avanatAraH anavanatAgrastamavanatAgraM vA aparicchinnaparimANamityarthaH / a[Na] yaM aNaM-pApaM tadyasminnagre vidyate tadagramaNavat (?) agrazabdazca parimANavacanaH ato na (?) aNavadagram , dohakAlamiti dIhamaddhaM dIrghakAlacAturaMtaM caturgatikaM aNupariyaTTati punaH punaH parivartate bhrAmyatIti / 'jIve NaM bhaMte ! avirate appadihayapaccakkhAyapAvakamme, ityAdi / 1-jIve NaM bhaMte!! asaMjjhae avirae appaDihayapaccakkhAyapAvakamme izo cue peccA deve siyA ? goyamA ! atyaMgaie deve siyA atthegaie no deve siyA, se keNaTeNaM jAva io cue peccA atthegaie deve siyA atthegaie no deve siyA ? goyamA ! je ime jIvA gAmAgaranagaranigamarAyahANi-kheDakabbaDamaDaMbadoNamuhapaTTaNAsamasannivesesu akAmataNhAe akAmachuhAe akAmabaMbhaceravAseNaM akAmasItAtavadaMsamasagaaNhANagaseyajallamalapaMkaparidAheNaM appataraM vA mujjataraM vA kAlaM appANaM parikilesaMti appANaM parikilesittA kAThamAse kAlaM kiccA annayaresu vANamaMtaresa devalogesa devattAe uvavattAro bhavanti / kerisA gaM bhaMte ! tesiM vANamaMtarANAM devANaM devalogA paNNattA ? goyamA! se jahAnAmae iha maNussalogaMmi asogavaNei vA caMpayavaNei vA cUyavaNei vA tiLagavaNei vA lAuyavaNei vA niggohavaNei vA chattovavaNeha vA asaNavaNei vA saNavaNei vA ayasivaNei vA kusuMbhavaNei vA siddhatyavaNei vA baMdhujIvagavaNei vA NiccaM kusumiyamAialavaiathavaiagulaiyagocchiyajamaliyajuvaliyaviNimiyapaNamiyasuvibhattapiDhimaMjarivaDeMsagadhare sirIe atIva atIva ubasobhemANe 2 ciTThai, evameva tesiM // 26 // For Private & Personel Use Only
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Internat avirato --- yasya viratirnAsti - prANAtipAtAdibhyo nivRttiH sa aviratapApakarmA, apratihatamiti yat - karmAzubhaM prAgupAttaM maraNAdikuzalAsevanena tat kenacidanazanAditapovidhAnena na pratihataM sa apratihatapApakarmA, apatyAkhyAtamiti" maraNakAlaprAptAvapi cAzravadvArANi na sthagitAni yena sa apratyAkhyAtapApakarmA, kvacitpradeze devAnAM devInAM ca vRndairAtmIyAtmIyAvAsamaryAdollaGghanena vyAptA - AkIrNAH kvacitpunarvikIrNAstaireva vRndainiMjAvAsImAnullaGghanena vyAptAH, vi zabdo vizeSavAcI, visaGghAtamApAdayanti / 'avasthA' iti upastIrNAH - upazabdaH sAmIpyamAha - " stRn ' AcchAdane" utpatadbhirnipatadbhizvAnavaratakrIDA saMkucitairuparyuparicchAditAH / 'saMthaDA' iti saMstIrNAH, 'sam' ityamupasargaH parasparasaMzleSamAha -- kvacittairevAkrIDamAnairanyonyasparddhayA samantatazcaradbhirAcchAditAH [phuDati ] 'phuTa vikazane' vyantarasurasamuhanisRti [ti1] dIdhitivitAnasaMsparzanenopahitAdhikatarasphuTatvA (tA 1) jassa (1) tejassa vistRtakiraNAvalambitatAmarasanicayA iva avagADhagADhA iti taireva sakalakrIDAsthAnaparibhogamanobhirotaprotAH vANamaMtarANaM devANaM devaLogA, jahanneNaM dakhavAsasahassathitIehi ukkoseNaM pachiovamathitIehi bahuhiM vANamaMtarehiM devehiM taddevI ANAvitikiSNA uvatthaDA saMthaDA phuDA avagADhagADha0 sirIe atIva 2 uvasobhamANA 2 ciTThati, erisagA NaM goyamA ! tesi vANamaMtarANaM devANaM devalogA paNNattA se tejattheNaM goyamA ! evaM vuccai - jIve NaM asaMjae jAva deve siyA / sevaM bhaMte, sevaM bhaMte tti bhagavaM goyame samaNaM bhagavaM mahAvIraM baMdaMti namasaMti vaMdantA narmasattA saMjameNaM tavasA appA bhAvemANe viharati / ( sUtra0 20 ) | paDhame sae paDhamo uddesro || avacUAraH // 27 //
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH zrI bhagavatI sUtra fotocolo bolololololo samantato nirantaramApUrNA iti yAvat / // prathamazate prathamaH ( uddezaH ) // // atha dvitIya uddezaH // jIve NaM bhaMte ityAdi praznaH, nirvacanaM tu yadudIrNa tadvedayatyanudIrNasya karmaNo veda eva nAsti tasmAdudIrNa vedayate nAnudIrNamiti / evaM 'caubIsadaMDayeNaM jAva vemANiyA' sa cAyaM caturviMzatirdaNDakaH-- | neraiyA bhavaNavAsIdasavihA10 puDhavI ( jala' jalaNa' vAu1 ) vaNassati iMdiyAteiMdiyAcau riMdiyA' paMcidiyA-(tiri1) maNuA vaMtarA' jotisiyA' vemANiyA' -"NAraga bhavaNa bhU jala jalaNANila || rukkha biticauriMdi paMciMdiyatiriyanarA vaMtarajotisiya-vemANi" jIve NaM bhaMte sayaM kaDaM AuyamityAdi kathaM punarna vedayate yadA saptamakSitAvAyubaddhaM punazca kAlAntareNa nAnAkAraparimANavizeSAttRtIyadharaNIprAyogyaM nirvata yati vAsudevavat tAdRzamaGgIkRtyocyate kazcinna cedayatyapi pUrvabaddhaM yadA punaryatraiva baddhaM tatraivotpadyate tadA vedayati (yiSyate !) 'ratiyANaM bhaMte sabve samAhArA' ityAdi dRzyate hi loke bRhaccharIro brahmAzIsvalpazarIrazcAnpabhojItyetaca bAhulya // 28 // Jain Education Intem For Private 3 Personal Use Only
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________ avariH zrI bhagavatI sUtra maGgIkRtyodAharaNamupanyasyane anyathA tu vRhaccharIro'pi kazcidalpamaznAti alpazarIrazca bhUri bhuGkte na tvevaM nArakANAmekAntenaivAsavadyodayabhAyAdutpAtAdisaadyAnubhAvAdanyatra Ahaba 'AhAreti' alpazarIrAH nadAcita AhArayanti alpatvAdeva zarIrasya kecidAhu'rAhacceti punaH puna'stacayuktaM sUtreNaiva spaSTIkRtatvAditi / / rahayA NaM bhaMte mave samakamme tyAdi pUrvakAlotpannAnAmalpatvAd AgupaH karmAvi mtoka pazcAtpannAnAgAyuSo bahutvAtkarmabahutvam etacca mUtraM samAnasthitikeSu narakeSu ye nArAstAnakIkRtya praNInamanyathA hi ratnaprabhAmAmuskRSTasthiti rakaH sAgaropamajIvitasya yahUni karmANi kSayamite palyopamAvazepe ca madhriyabhANe nasyAmeva gannaprabhAgAM ca dazasahasravarSasthitiH nArako'nyaH kazcidutpanna iti kRtvA palyopamAyupamapekSya nArakaM prAgumpana yA zakyate bahukarmeti ? evaM varNe'pi pUrvotpannasyAlpaM karma tena tasya vizuddhataro varNaH pazcAdutpannasya bahumanyAdavizuddhalage varNaH, evaM lezyA api, iha ca bhAvalezyA / bAhyadravyalezyA tu varNadvAreNa uktaina- 'Nerar3ayA NaM so samayamA nyAdi paviNyAya saMjJA samyagdarzanamaccIsampano bhRtazabdaH-pariNAmavacanaH saMjino bhRtAH bujhyagdarzanapariNAbhAriNatA tyH| adhayA asaMjJinaH saMjJino bhUtAH maMjJIbhUtAH 'abhUtatadbhAva' iti ccIH, mithyAdarzanamapahAya samyagdarzanajanmanA samutpannA iti yAvadatasteSAM saMjJitAnAM prAkkRtakamavipAkamanusmaratAmaho mahaduHkhamaGkaTamidamakasmAdasmAkamApaninaM na kRto bhagavadahatpraNItaH sakaladuHkhakSayakaro viSayavipaparibhogavipralabdhacetobhirdharma ityato mahaduHkhamupajAyane mAnasaM, mithyAdRSTInAM // 29 // Jain Education Interation For Private & Personel Use Only
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH sUtra tu svakRtapariNatiprApitaphalamidamityevaM cAjAnAnAM nyakSeNAmpavedanAbhAktvaM gairatiyA NaM bhaMte savve smmkiriye'tyaadi| tatra samyagdRSTezcatasra AdhAH kriyAH kriyante, mithyAdarzanapratyayakriyAyA amAvAt , itarayoH paMca sahAnayA, 'NeraDyA NaM bhaMte savve samAuyA ityAdi caturbhaGgImavasthApya bhAvanA kriyate,-dazavarSasahasrANi nibaddhAyuSaH yugapaJcotpannAH prathamaH teSveva dazavarSasahasrasthitikeSu eke prathamotpannA anye ca pazcAditi ditIyaH, keciddazavarSasahasrasthitikeSu kecicca paJcadazavarSasahasrasthitikedhUtpattiSu punaryugapaditi tRtIyaH, anye punarviSamAyuSo viSamamevotpannAH kecitsAgaropamasthitayaH keciddazasamAsahasrasthitayaH iti caturthaH / 'asurakumArA1 vi evaM vidhe'tyAdi yeSAM hi ye pUrvotpannAste mahAkarmANaH kathaM ? te tu iti kandarpadadhmAtacittA nArakAnaneka prakArayA yAtanayA yAtayanto bhUrikarma sazcinvanti tena bahukarmANaH, avizuddhavarNAstu pUrvotpannAnAM kSINatvAcchubhakarmANaH zubhavarNAdayo santi pazcAdutpannAnAM zubhakarmabahutvAdvarNalezyAH zubhAH, 'puDhavikAIyA Na bhaMte jahA ratiyANamityAdi' anAbhoganivartitanArakAhAratulyAhArAH pRthivIkAyAH pUrvapazcimotpannAnAM varNalezyAvibhAgastadvat AyuSkopapAtayozcaturbhaGgI tathaiva vedanAkriyayornAnAtvaM nArakebhyaH sakAzAt sUtroktameva ' aNidAe ' anirya vedanAM vedayanto natvavagacchanti pUrvopAttAzubhakarmapariNatiriyamiti 'maNusA NaM bhaMte savve samAhAre'tyAdi bRhaccharIrAstu manuSyA bahutarAna pudgalAnAhArayanti / Ahacceti kadAcinna sarvadeva ___TI.-1 pA0 ro // 30 // For Private Personal Use Only Jain Education Inteman
Page #37
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacU riH sUtra boiadookolaadoidoiadobiologico alpazarIrAstvabhIkSNyamaznanti' alpamiti apramattasaMyatAnAmekaiva mAyApratyayA kriyA kvaciduddAharakSaNapravRttAnAmiti 'jotisiya vemANiyANAmityAdi' sadvedanAmaGgIkRtyocyate alpavedanA mahAvedanAzceti padamA bhaMte rahayetyAdi / kRSNanIlalezyAnugatA ye mAyAvino mithyAdRSTayazca te mahAvedanAH kathayanto hi pravacanavartinI sthitimazubhAM mAyAvino mithyAdRSTayazca nivartayanti prakRSTAyAM ca sthitau mahatI vedanA sambhavati ? itareSAM tu viparIteti-NissaNaMtItadetyAdi' amuSya jIvasyAtItakAle vavAvasthAnamAsIt catusRSu gatiSviti tatra / nArakamavAnugatasaMsArAvasthAnakAlavidhA1 zUnyakAlaH 2 azUnyakAlaH 3 mizrakAlazceti / tirathAM zUnyakAlo nAsti teSAM dvividhaM manuSyadevAnAM trividho'pi bhavatisunnAsunno mIso, tiviho saMsAraciTThaNAkAlo / tiriyANa sunnavajjo, sesANaM hoti tivihoti // tatra zUnyakAlastAvaducyate-azUnyakAlasvarUpaparijJAne satItarau sujJAnau bhaviSyata iti vartamAnakAlamaGgIkRtya saptasu pRthivISu ye nArakA vante nArakatvamanubhavanti yeSAM madhyAna yAvadvattate kazcima cAnya utpadyate tAvanmAtrA evAsate sa kAlastAmArakAnaGgIkRtya zUnya iti bhaNyate 'AiisamayANaM NeraiyANaM Na jAva ekko vi uvvadRti anno vA uvavajjati so a sunno u' / mizrakAlastu-teSAmeva nArakANAM madhyAdeva udvRttau yAvadeka zeSo'vadhIkRtAnAM nArakANAmanye cotpadyante prAktanaikazeSo'pi yAvattAvadapi mizrakAlaH / zUnyakAlastu yadA ta evAdiSTasamayikA nArakAH sAmastyenodghattA bhavanti // 31 // Jain Education Intemen For Private & Personel Use Only
Page #38
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacUriH nako'pi zeSasteSAM zUnyakAla iti "ubaTTe ikkamibi tAmIso dharanti jAva ekkovi, viNillevitehiM sabehiM vaTTamANehiM / sunno u" idaM ca nArakasaMsArAvasthAnakAlacintAsUtraM na nArakabhavamAtrAGgIkaraNeneva prazna kA etada / aveyate ) vedayate, yataH zUnyakAlamyAnantaguNatA mUtroktA vA'tra ca gAthA: etaM paNa te jIve, paDucca suttaM Na tambhavaM ceva / jar3a hojja tabbhavato, aNaMtakAlo Na saMbhavati / / kiMkAraNamAtiTTA, NeraDyA je imami samayaMmi / te ThitikAlassaMto, jamhA madhyesu vijjati // thovo asunnakAlo, te ukkoseNa vArasumuttA / tatto ya aNaMtaguNo, mImo NillevaNA kAlo // AgamaNagamaNakAlo, tasAtitaramimmito annNtgunno| aha NillevaNakAlo so puNapAyaM vaNassatigayANaM / ___ evaM ceva ya NAragabhavaMtaraM desiyaM jeTuM evaM NarAmarANa vi tiriyANaM NavaraM gathi suNaddhAjaM NiggayANa nemi bhAyaNamannaMtato Natthi / "jIve NaM bhaMte aMtakiriyaM karejjA / " antyA cAsau kriyA ca antyakriyA-kRtsnakarmakSayalakSaNA-mokSaprAptirityarthaH / "aha bhaMte ! assaMjayabhaviyadavadevANamityAdi" asaMjato-mithyAdarzanasahacaritaH sAmastyenAnivRttaH prANAtipAtAdipu vaetapazcaraNabhAvanAbhyAsAdvijimitakarmAzaH devatvopapatti prati bhavyo yogyaH dravyadeva iti yAvad devatvaparyAyaM nAnubhavati tAvadasau dravyadevo devabhAvazUnyatvAt / dravyazabdazca kAraNatvaprakAzanadvAreNopAttaH tadeva hi jIvadravyamaGgIkRtya surajanmaparyAyaM manuSyajanma For Private Personal Use Only Jain Education Intematon
Page #39
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Internat sthiti parikSaye'nantarajanmani devatayotpatsyata iti nAnyad devajanmanaH kAraNamato'saMyatazcAsau bhavyadravyadevazcAsaMyatadravyadevaH sa ca mRtvA jaghanyena bhavanavAsiSUtkarSeNoparitanagraiveyakeSu utpadyata iti / nandimayuktaM yataH- "tiriyamevaMvidhA gaivejjasuNamukkA uvavAto anna ( davva ? ) liMgeNeti" tadetat katham ? atrocyate - evamevaitadyathA virodho na bhavati tathA zrUyatAm -- tasyA hi mahAmithyAdarzanamohaprAdurbhAve satyapi cakravarttiprabhRtyanekabhUpatipravarapUjA - satkAra - sanmAnadAnAt sAdhUnavekSya tadarthaM pravrajyAkriyAkalApAnuSThAnaM prApnotItyavirodhaH / Sardaar paunarutyaM lakSyate yataH sUtrAnte vakSyati - "saliMgINaM daMsaNavAvaNNANamiti" ucyate-yogyaM sUtrAdAvupanyasto janmaprabhRtyAmaraNAnmithyAdarzanagrahaNa vijRmbhaNAyAsitamatiH sarvadA, pAzcAtyastu pravrajyAkAle samyagdarzanayukta eva kriyAnuSThAnaM prati pravarttate uttarakAlaM tu darzanamohodayavazAdbhagavada hai tpraNIta padArthaviSayaM zraddhAnamapetamityato na punarukta ( ) ti / 'avirAhiyasaMjamANaM' saMyamasya dazabhedaH tasya virAdhanA- vitathAcaraNaM - khaMDanaM - vinAza iti vAsa avirA dhito yaiste avirAdhitasaMyamAH sAdhavaH itare tadviparItAH saMjJA-manastadasti yeSAM te saMjJinaH, asaMjJina: - manolabdhirahitAH, tApasAH - bAlatapovidhAnabhAjaH kandamUlaphalAzino'raNyanivAsinazca, kandarpaH parihAsaH sa yeSAmasti kandapikAH kandarpeNa vA caranti iti kAndarpikA:- carakAH kacchoTakAdayaH, parivrAjakAstu kapilamunimUnavaH, kilbiSaM pApaM tadasti avacUriH // 33 //
Page #40
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacUri yeSAM te kilbiSikAH-pApinaH kalpabhASyAda vagantavyAH, tiryazcaH paMcendriyA ye AjIvikAH nAgnyadhAriNo gozAla[ka] ziSyAH, abhiyuJjanti ye parAn vidyAmantracUrNayogaprabhRtibhiste AbhiyogikAH, svaliMga-sAdhuliGga rajoharaNamukhavastrikAdi tatsambandhinastalliGginaH paribhraSTasamyagdRSTayaH / 'kativihe NaM bhaMte asanniyAue pannate ityAdi ratiya sanniyAue' asaMjJino hi jIvAH pApamupacitya prathamAM pRthivIM prayAnti tatrAsaMjJisatA nArakabhavayogyamAyurbaddhaM yattadevAsaMjJinArakAyurucyate, itarathA hi nArakAH sarve eva paryAptiyuktA bhavanti na kazcinmanovirahito'sti ityevamitaratrApi yojyam / // prathama zatake dvitIyodezaH // x // atha prathamazatake tRtIyoddezaH // dezena yadA hastAdinA veditavyasyArthasya dezaM mohayati, dezena hastAdinA sarvamevArtha mohayati, sarvAtmanA vA dezamarthasya, sarvAtmanA vA sarvamartham Aha sarvAtmanA sarva kRtamityeSa iSTaH, nazeSAH / bhedasamApanA-dvaidhIbhAvamApannAH evamidaM na caivamiti khalu samApannA naitadevamiti 'evamavadhAraNe' evaM mano dhArayat prakarpeNa yathaitatsatyamiti evaM prakurvanmanaH yathA bhagavadvacanaM satyamiti evaM ca cintayannAnyamatAni satyAnIti evaM ca saMvarayanmano'nyamatebhyaH / // 34 // Jain Education Inter! For Private & Personel Use Only
Page #41
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI sUtra zravacUti 'se guNaM bhaMte ! asthitte asthittaM pariNamayati' yathA-aGgalerastitvamaGgalIbhAvena nAstitvamaGgaSThabhAvena, aGgaSTasyAstitvamaGgaSTabhAvena nAstitvamaGgulIbhAvena, evametadastitve pariNamate gamanIyaM (prajJApanIyam ), evamavasthitA jainIprakriyA yadutA'stitvamastitvena varttate / "jIve NaM bhaMte ! pamAyaM kiM paJcadaya"ityAdi pramAdo'sau kiM prabhavaH ? AhayogaprabhavaH yogaHzarIraprabhavaH, evaM neyA utthAnAdo taratamayogakathitaH / udIrNaM nodIrayati pUrvodIrNatvAt / anudIrNamapi nodIrayati anudIraNAbhAvitvAt / anudIrNa yadudIraNAbhAvi ca tadudIrayati, na ca udIrNasya sato yo'nantarasamayaH tena yatpazcAtkRtaM karma gatatvAdudIrayati, tadapyutthAnAdibhirudIrayati / udIrNasyopazamanaM nAsti karmaNa udIrNatvAt / / tasmAdanudIrNaM karmopazamayati / 'vedeti' udIrNa satkarma vedyate anudIrNasya veda eva nAsti / 'Nijjharaha' udIrNasya | sato yo'nantarasamayastasmin yadvarttate karma tanni rayati zepeSu nirjaraNaM nAsti / taieNaM udIreMti, uvasAmeti ya puNo vi bIeNaM / veiMti nijjareMti ya, paDhamaca utthehiM savvevi // 1 // 'puDhavikAiyANaM takkAi vA' 'uha' vitakeM uhehApohA prAjJabuddhayo na santi 'asthi NaM bhaMte ! samaNAvItyAdi' | 'NANaMtarehi' anyatIrthakaramatAni dRSTvA liGgantaraM nAgnyAdisvapravacane kizcidbhedAntaraM dRSTvA prAvacanakalpa tIrthakarakalpa puruSaM dRSTvA vedayatIti / // prathamazatake tRtIyoddezaH // Jain Education Interna For Private & Personel Use Only
Page #42
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 36 // // atha prathamazatake caturthoddezaH // 'jIve NaM bhaMte ! bAlabIriya' ityAdi bAlo - midhyAdRSTiH paNDitaH- sAdhuH, bAlapaNDitaH - zrAvakaH mohanIyena kRtena karmaNA udIrNena 'ubaTTAejjA ( avakammejja ) Apajjata' iti yaduktaM bhavati Aha midhyAdRSTiyoM yatiH etadupasthAnazabdenocyate, avakammejjA samyagdRSTiH mohanIyakramoMdayAdapakrAntaH, mithyAeff bhavati zrAvaka vA ( moho ) dayena paNDitAdvAlapaNDitaM yAvat zrAvakatvamityarthaH / mohodayena bAlapaNDitAnzrAvakatvAd bAlatvaM yAyAdityarthaH / 'uvasaMteNa ( na ava ) kammejjA' upazAntena satA na mithyAdRSTirjAyate, sAdhuH zrAvako vA bhavati / 'avakammejjA' upazAntenApakrAntAH sthAnAntaraM mithyAdRSTirgacchati na sAdhutvaM zrAvakatvaM prayAti / "se bhete mAtA avakamatItyAdi " - AtmanA avakrAmati, pUrvaM paNDite ruciH pazcAnmizrapradezakarmANaH ye jIvapradezAste karmaNA otaprota etatpradezatayA gRhItamiti / anubhAgakarma khaNDazaH kRtametadeva bhujyamAnamanubhavarUpamiti / anubhAgaM tathAbhAgaM vedayati vA na vA pradezakRtaM niyamAdvedayati / yathA yathA kodravA varSaM bhuktakAyadattAH agnikena vyAdhinA mAsakena bhuktAH / kodravA na tu tathAbhAvaM anto na tu bhAvastathA cAnyathA ca pradezabaddhamanu niyamAdvedyamunabhAvabaddhaM nArakaM tiryakSvapi vedayayAyuranyatra vA jJAtameva tadbhAgavatA jJAtamiti / bhavayuddhaM susmRtaM vijJAtaM vividhaM jJAtaM yathA idaM karma asya jIvasya abhyupagamya kezalocabrahmacaryAdibhirvedAyiSyate, idaM punaH jvarAtisArAdivadupakrameNa vedayiSyate goodcondor pop avacUriH
Page #43
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacUli sUtra 'ahAkamma'-yathA karmabaddhaM tathA vedayiSyati pUrvakAle paramANvAdi bhuvi abhRdityasyArthe 'chaumattheNaM' kevalasamastena saMyamena evaM jJeyaH nahi chadmasthasya sataH siddhirbhavati / anutpanne kevalajJAne 'Ahohie' parimitakSetraviSayo'vadhiryasya / 'paramAhohie' 'aloe loe loyapamANamattAI khaMdAI jANati jassa ohI' 'alamatthutti' alamastviti-paryAptamastu iti, nAtaH paraM kiJcid jJAnAntaraM prApyamasti / // prathamazate caturthoddezaH // // atha paJcamoddezakaH // tIsAya paNNavIsA, pannarasa daseva yA sayasahassA / tine gaM paMcUrNa, paMceva aNuttarA nirayA // 1 // causaTThI asurANaM, caurAsII ya hoi nAgANaM / bAvattarI suvannANa, vAukumArANa chaNNavaI // 2 // dIva-disA-udahINaM, vijjukumAriMdathaNiyamaggINaM / chaNDaMpi juvalayANaM, chAvattario sayasahassA // 3 // battIsa aTThAvIsA, pArasa aTTha cauro sayasahassA / paNNA cattAlIsA, chaccasahassA sahassAre // 4 // ANayapANayakappe, cattArisayA''raNaccue tiNNi | satta vimANasayAI, carasu vi eesu kappesu / 5|| ekkArasuttaraM heTThimesu, sattuttaraM sayaM ca majjhimae / sayamegaM uvariae, paMceva aNuttaravimANA // 6 // // 37 // Jain Education Intemato
Page #44
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacariH zrI bhagavatI sUtra 'DamI se NaM bhaMte ! rayaNappabhAe kevatiyA diITThANA paNNattA' ! ityAdi sthiteH sthAnaM sthitisthAnaM sthitivibhAgAH kiyanta ? Aha-asaGkhyeyAH-ekadvitrikAdisamayAdhikA jaghanyataH upariSTAt sthApanA ceyam-100001234 evamekAdisamayaprakSepeNa yAvadasaGkhyeyasamayAdhikAH yAvacca ratnaprabhApRthivIprayogyA utkRSTA sthitirekasAgaropamA jAteti / dazavarSasahasrasthitayo ye nArakAH te kiM krodhopayuktAH ? ityadi praznaH-iyaM ca lakSaNagAthA sarvatra yojyAsaMbhavai jahiM viraho, asII bhaMgA tahiM krejjaahi| jahiyaM na hoi viraho,abhaMgayaM sattavIsA vaa||1|| atra jaghanyasthitayaH prAyasaH sarve nArakAH krodhopayuktAH-krodhapracurAH ato'bhidhIyate 'savve vi tAva hojjA kohovayuttA' ityeko bhaGgaH / idAnI dvikasaMyogena krodhamamuJcatA bahuvacanAntaM par3abhaGgAH kAryAH-kazcidekaH samutpazyA mAnopayuktaH tasmAdabhidhIyate-'kohovayuttA [ya] mANovayutte ya1 kohovauttA mANovauttA ya / iyamapyavasthA vidyate-yaduta sarve krodhapracurA mAnapracurAzca 2 / evaM mAyaikatvena bahutvena ca dvau bahuvacanAntaM krodhamamuJcatA kAryo 2 / evaM lobhaikatvena bahutvena dvau bahuvacanAntaM krodhamamuJcatA 2 / evaM sarve'pi paT dvikasaMyogena labdhAH 6 / idAnIM trikabhaGgAH trikabhaGge ca dvAdaza labhyate-krodhe nityaM bahuvacanaM mAnamAyayorekavacanameko bhaGgaH 1, mAyAbahuvacanena dvitIyaH mAne bahuvacanaM mAyAyAmekavacanaM tRtIyaH 3, punarmAyAyAM bahuvacanaM caturthaH4, punaH krodhamAnalobhairanenaiva vicAraNAbhidhAnena catvAraH 4, punaH krodhamAyAlobhaizcatvAraH 4 evamete dvAdaza 12 / catuSkasaMyogenASTau labhyante tathAhi porolonatoloofollolololololololololologosOQID // 38 // Jain Education Interatia
Page #45
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Inter krodhamAnamAyAlobheSu sarvatra bahuvacanenaikaH 1, krodhAdiSu bahuvacanameva lobhe tvekavacanaM dvitIyaH 2, krodhamAnayorvahuvacanameva mAyAyAmekavacanaM lobhe ca bahuvacanaM tRtIyaH 3, punarmAyAlobhayorekavacanamitarayorbahuvacanaM caturthaH 4, mAne tvekavacanaM zeSeSu bahuvacanamiti paJcamaH 5, mAna lo bhayorekavacanamitarayortha huvacanamiti SaSThaH 6, mAnamAyayorekavacanamitarayorbahuvacanamiti saptamaH 7, krodhe bahuvacanamitareSu tvekavacanamiti aSTamaH 8, evamete jaghanyasthitisthAyiSu nArakeSu saptaviMzatirbhaGgakA labdhAH -8-12-6-1-27 / etasyAM ca jaghanyasthitau bahavo nArakA santi, tena krodhe bahuvacanaM niyamAt / idAnIM ye nArakAH jaghanyAyAM sthitau samayAdhikAyAM varttamAnAzcintayante yaduktaM bhavati - dazasu varSasahasreSu samayAdhikeSu varttamAnAH nArakAH kIdRgvidhAH ? iti praznaH, atrAha evaMvidhasthitau azItibhaGgakabhAjo bhavanti / kathaM punaratrAzItiH ? Aha-prAyaso nArakA na dazavarSasahasrasthitAtpadyante, samayAdhikAyAM tUtpacyA yAvat sakhyeyasamayAdhikAyAm tenAlpatvAtteSAM krodhamAnamAyAlobhapracuro'pi bhavedekaH kazcidekasaMbhavAccAzItibhaGgasaMbhavo'sti tasmAdazItiH / atra kathaM punarazItiH saMbhavati 1 tatpradarzyate-- sarve'pi tAvatkrodhopayuktAH sarvatra bahuvacanena catvAraH 4, punarekavacanena catvAraH 4, ete'STau / dvikasaMyogena caturviMzatirlabhyante, ekavacanabahuvacanAbhyAM krodhamAnayozcaturbhaGgI, krodhamAyayozcaturbhaGgI, krodhalo bhayo caturbhaGgI abacUriH // 39 //
Page #46
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH zrI bhagavatI sUtra ete dvAdaza 12 / tataH punarapi mAnamAyayozcaturbhaGgI, mAnalobhayozcaturbhaGgI, mAyAlobhayozcaturbhaGgI, 12 / sarvatraikaal vacanabahuvacane yojyAH evamete caturviMzatirbhaGgAH 24 / / idAnIM trikasaMyogA dvAtriMzatpradarzyante-krodhamAnamAyAbhiraSTabhaGgI8, krodhamAnalobhairaSTabhaGgI8, krodhamAyAlobhairaSTabhaGgI8, punarmAnamAyAlobhairaSTabhaGgI8, evamete dvAtriMzadbhaGgakAH trikasaMyoge 32 / idAnI catuSkasaMyoge krodhamAnamAyAlobhairekavacanabahuvacanAmyAM SoDazabhaGgI bhavati 16 / evamete tvekatrIkRtAH sarve'pi azItibhaGgA bhavanti / asaGkhyeyasamayAdhikAyAM bahava utpadyante, tathA ca tappAuggukkosiyAe' tannArakaprAyogyA ca yA utkRSTa sthitiH yathA ratnaprabhAyAM sAgaropamaM tasyAM bahava utpadyante, prAyasazca bahavaHkrodhapracurAH | tasmAt saptaviMzatirbhaGgasaMbhavaH / idAnImavagAhanA cintyate- 'kevar3ayA ogAhaNANA paNNattA' avagAhanA-zarIrasya jaghanyAGgalAsaGkhyeyabhAgamAtrA, etasyAH sakAzAdanyaH pradezAtiriktAyAmavagADhaH, tato'pi dvivyAdipradezavRddhayA yAvat saGkhyeyapradezAtiriktAyAmavagADhaM jaghanyAvagAhanAyAM ca nArakAH stokAste saGkhyeyapradezAtiriktAvagAhanAnArakAstena teSAmalpatvAta kadAcitkrodhopayukto'pi labhyate ekaH / ke (cit ) mAnamAyAlobhapracurAzcAto'zItiH / asaGkhyeyapradezAvagAhanAyAmutkRSTAvagAhanAyAM ca bahavo nArakAH, prAyasazca te krodhopayuktAstena bahutvAtkrodhapracurANAM sptviNshtibhnggaaH| // 40 // For Private Personal Use Only Jain Education Intem
Page #47
--------------------------------------------------------------------------
________________ o bhagavatI sUtra avacUriH zarIrANi trINyeva teSAm , sarve evaiteSu zarIreSu varttante / bAhulyAtkrodhopayuktA bahabastena saptaviMzatiH / zarIratrike sarve evAsaMhananAH, sarvatra krodhapracurAstena saptaviMzatiH / sarve ca huNDakasaMsthAnAH sarvagrahaNakAttrAcuryam , tata prAcaryAcca saptaviMzatiH / kApotalezyAH sarve eva, sarvagrahaNAta prAcurya prAcuryAtsaptaviMzatiH / bahavaH samyagdRSTayo nArakA mithyAdRSTayazca, bahutvAcca krodhaprAcuryAcca saptaviMzatiH / samyagmithyAtve'lpAstenaiko'pi saMbhavati, ato'zItiH / ajJAnino jJAnizca bahavaH, bahutvAttathaiva saptaviMzatiH / upayoge ca sarve eva, ato'zItiH evaM tAvabArakANAM krodhavAhulyAtkrodhe bahuvacanaprayogaH / devAnAM tu lobhavAhulyAta lobhe bahuvacanaM prayoktavyam , bhavanavAsino prAyo lobhapracuratvAt sarve'pi tAvadbhaveyulobhopayuktAH zeSaM nArakANAmivAnusartavyamiti / pRthivIkAyikA:-sarve eva krodhamAnamAyAlobhapracurAstenA'bhaGgakam , tejolezyAyAmazItiH saMbhaveta , katham ? kazcidevo devalokAtyacyutya tatrotpadyata ekaH, ekasaMbhavAccAzItiH / 'biticauriMdiyANaM jaM jatya sattAvIsa tattha abhaMgakaM' katham ! sarve eva krodhamAnamAyAlobhapracurAstena eka eva bhnggH| yatrAzItistatrApyabhaGgakamAbhinivodhikazratajJAne vinimucya, kasmAta ? etadvijJAneSu ekeSAM stokavAdvidyate kazcit , krodhamAnamAyAlobhapracurAste tsmaadshiitiH| paMceMdiyA tiriyA' sarve eva krodhamAnamAyAlobhapracurAstena yatra saptaviMzatistatrAbhaGgakam , yatAzItiH tatrAzItireva, atrApi te'lpA eva, aspatvAccAzItisaMbhavaH / // 41 // Jain Education Inteme
Page #48
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH zrIbhagavatI sUtra manuSyANAmapyalpatvAdeva yatra saptaviMzatistatrAbhaGgakam 'Navara-dohavi pacchimesu AlAbaesu abhaMgaka, kevalaNANovayoge kevali mutta lesAe ya' jaghanyasthitiH / jaghanyasthitikaH yo manuSyaH AhArakazarIre ca vattete, / so'mpastenAlpatvAdazItiH samyagmithyAtve ceti / zeSeSu azItibhaMgakasaMbhavAbhAva iti / // prathamazatake paJcamoddezaH samAptaH / / // atha SaSThoddezakaH // "se guNaM bhaMte ! savvaMti savyAvati''ityAdi-sarvataH sarvAtmanA sarvApattiH sarvadikSu yat kSetraM tatsarvaM vyApyA'vabhAmate-IpalakSyate tadavabhAsanamAhuH / udyotayati bhRzaM yatra pipIlikAdi dRzyate tattApayatInyucyate, atitApayuktaH prakAzayatItyucyate, udakAntaH tattapate'tispRzati, poto nau tasyAntaH potAntaH, chidraM tasyAntaM vastrasya dRSyAntaM spRzati, chAyAntaH AtapAntam / pUrvapazcAdityevaM pravibhAgo yatra nAsti, tadanAnupUrvIzabdanocyate / upari sitaM badhnAti-vanaM vadhnAti, 'piJ' bandhane, 'puNNo puNayamANA' pUrNA bhRtAH pUrvapramANAstena pramANena 'bolaTTamANAe' evaM bhRtA yenAnyatpAnIyaM chamante, 'vosaTTamANI' bhRtA satI yatra naiva nimajjati, samabharaghaTavat yA AdhastyodakaMna saha tiSThati / // iti prathamazatake SaSThoddezaH // ololololololololololololololololololo Colo Co // 42 // Jain Educalan Interatia
Page #49
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI sUtra Jain Education Inter // atha saptamoddezaH // "nerahayA NaM bhaMte ! nerahae" sUtraM - kimatrAvasthita eva jIvAH eka dezamapanIya tatra dezenotpadyate, yatrotpattavyam / athavA dezena yatrotpattavyaM tatra sarvatrotpadyante, sarveNa vA zarIreNa tatra dezenotpadyate, sarveNa vA zarIreNa ilikAgatI dezenotpadyate kandukagatau vA / sarveNa sarvatrotpadyate, vimucyaiva pUrvasthAnam / AhArakasUtre apUpavat sarveNa vA deza sarveNa vA sarvamAhArayanti / 'jIve NaM bhaMte !' kazcid vigrahAgatirbhavati / vigrahaH - kuTilaM - vizreNiriti paryAyAH / avigrahaH Rju akuTilaM kazcidavigrahagatirbhavati / 'te Na siya viggahagatItyAdi' bhAvyam / ekendriyavarjitajIvAH sarve lokanADIpraviSTAH prAyasaH teSAmavigrahA gatiH kathaMcidbhavati / tata earsaat a tasmAdbhaGgatrayam, ekendriyAH punarvahirapyutpadyante tasmAtteSAM vigraho gatiH / 'deve NaM bhaMte! aviDakkaMtiyaM ca yamityAdi - avyutkrAntakAle - cyavanasamaye, avyutkrAntipUrvasthAnAt pazyatyutpattimAtmano'musmin sthAne'hamutpatsye, dRSTvA ca kathaMcitkAlaM nRnimittamahametadAhariSyAmIti, ato mahatyA sadvRtyA parigatamanaso'sau nAhAramAhArayati / atha punarAhArayate AhiyamANaH AhRtaH syAt, prahINAyuryatrotpadyate, tadbhavAyurvedayati / AmaM gautama ! Ahatya kadAcidAhArayati mAtRjIvasya yA rasaharaNI nADi: putrajIvasya ca yA, sA putrajIvapratibaddhA putrajIvaM avacUriH // 43 //
Page #50
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 44 // Jain Education Internat spRSTavatI evaM putrapratibaddhA mAtRkaM spRSTA tayA, cinoti zarIraM pitrAvayavaniSpannAni - asthIni, tanmadhye asthimajjAmedapiSkiSAdizeSamastuliGgaM mAtRpitRsatkaM pudgalapariNAmaH punaH punardhvasyata evAnte sarvathA'paiti sa saMjJipaMcendriyaH, zeSaH garbhasthaH antarmuhUrttamAtreNa garbhe eva paryAptIbhUtaH AmrakubjaH vakraphalakavat varNavardhakAni zlAghAyazovardhakAnIti / // iti prathamazatake saptamoddezaH // // prathamazatake aSTamodezaH // 'etabAle NaM bhate !' sUtra - ekAntavAlo midhyAdRSTiravirato vA ekAntapaNDitaH samyaktvasaptake kSapite na baghnAtyAyuH parataH ArAyaH sAdhuH sa badhnAti tasmAtsA badhnAti syAnna / 'purise NaM bhaMte! kacchasi vA' ityAdi kacchaH karkazvaravata, hRdaH parimaNDalAkAro bahujalanicayaH, udakaM tu sAmAnyena, 'daviyaM' - dravyasamudAyaH tRNasasyAdi vRttAkArAH nadyAdyudakakuTilagatirvilayam, 'tUnaM' - andhatamasaMvanamekajAtIyavRkSasamudAyaH vanavidurgaM nAnAvRkSasamUhaH 'gahaNaM'vRkSavallIvitAnavIrutsamudAyaH, 'gahana viduggaM' - parvate kadezAvasthitaSvRkSavalyA disamudAyaH, parvatazabdenaikaparvataH parvatavidurga 1 punA0 kAkarizvaravat / pu0 2. zasyAdi / avacUriH
Page #51
--------------------------------------------------------------------------
________________ zro bhagavatI parvatasamudAyaH, vanam-ekajAtIyavRkSasamudAyaH, vanavidurga-nAnAvidhavRkSasamudAyaH, mRgavRttirnAma-mRgairjIvati lubdhakAdibaddhasya sataH paritApaH, pAtitasya prANAtipAtaH, osavaNaM ussIkaraNaM ucchyaNaM punA-ussavaNaM utrasIkaraNaM vA, nisRSTaH lagno na lagna iti yAvata mRgapuruSayoH kimasau zirazchettA ? yona pRcchayate-kiM mRgavaireNa uta puruSavareNa kriyamANaM kRtamiti coktam , nirvaya'mAnaM nirvartitam , ataH SaNNAM mAsAnAM mriyate sattvasya bhavati prANAtipAtaH parato'prANAtipAtaH iti zaktyA hanyAt svahastena vA vigRhya kasyacit zirazchindyAva , paJcakriyA sparzasya kenaciccAsatravadha evaM kriyate, tatkSaNameva mAryate utpattikAle avIryAH-prayojanAsamarthAH / labdhistu vidyate karaNaM kriyA tadabhAvaH / // prathamazatake aSTamoddezaH samAH || // atha prathamazatake navamoddezaH // 'kahanaM bhaMte ! jIvA +guruyataM havvamAgacchati'x--gauravamadhastAdgamanaM karmabhiH, havyaM zIghraM, gacchaMti-laghutvaMUrdhvayAyitvaM karmabhirevA'karmakasya vA karmabhirAkulIkurvanti-pracurIkurvantItyarthaH / parittIkurvanti stokamiti yAvat / "Nicchayayo savvaguru, sabbalahuM vA Na vijjate davvaM / vavahArao u jujjai, bAyarabandhesu Na'NNesu // 1 // [vRhaskalpabhASye 65) TI0 + pu0 guruyattam / x etaccihitaH pAThaH pu. saMjhake nAsti / // 45 // Jain Education Inte For Private Personal Use Only og
Page #52
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 46 // Jain Education Intern agurulahU cauphAso, aruvi davvAya hoMti nAyavvA / sesA u aDaphAsA, 1 gurulahuA NicchayaNayassa ||2||" gurulaghudravyaM rUpi, itaradarUpi rUpi ca tathA ca nidrshn| ni-guru-laSTaH, laghughu maH, tiryakpAtI gurulaghurvAyuH, agurulaghu-AkAzam, pudgalAH bAdarapariNatAH gurulaghatraH, sUkSnapariNatAH agurulaghavaH samayAdikAlaH / dravyavRtti pudgalAstikAyavat / dravyalezyAM pratItya varNAdayo gurulAghavaH / bhAvalezyAM pratItya gurulaghavaH tItadbhAkAle'pyUyamiti / 'aNNautthiyANaM ihabhaviyAjyamityAdi' iha bhavAyuryadA vedayate tadA jIvaH parabhave AyurvaghnAti, ihA''yurupabhoge parabhavAyuSkaroti iti tadevaM yasmAjjAtamAtra evAsau 'dahabhaviyAjayaM paddhisaMveti' tadaiva tenAyuH parabhavayogyaM baddhaM iti kRtvA tasya dAnadamAdhyayanAdInAM vaiyathyaM prApnoti tasmAt / jaM samayaM ihabhaviyAjayaM No taM samayaM parabhaviyAjayaM, jaM samayaM parabhaviyAyaM No taM samayaM bhaviyAjyaM' AtmanaH sAmAyika Atmaiva vA sAmAyikasyArthaH, tathA - 'jassa sAmAiyo appA' ityAdi 'AdANeti ussagassa aTTho' AttaM yadAtmanA karma tatkSapaNArthaM vyutsargaH, yadyevaM tatkimarthaM - 'niMdAmi garihAmi iti karemi bhaMte sAmAiyaM jAva vosirAmi' kohe mANe mAyA lomai avahaTTU' parityajya kimarthaM garhadhye kAlA0 sA0 saMyamArthaH evamAtmA saMyame upacitaH prakSipto bhavati / 'se pUrNa bhaMte ! saMdviyassa 1 ya taNuyaksa ya' ityAdi tanu- daridraH athiraM - karmma, thiro jIvaH ataH na sthiraM praluThati, bAlabhAvo 1 pu0 aTTha / 2 pu0 pustake nAsti / 3 bhAvaH ityadhikaH / 4 pu0 upabhogena / TA0 1. pu0 siddhisva / Food Dona avacUriH
Page #53
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI yasyA'sti iti bAlakaH sa ca jIvaH jIvazca zAzvataH bAliyattaM karma utpadyate'pagacchati vetyazAzvatam , paNDito | jIvaH paNDitatvaM cAritramiti / // prathamazatake navamoddezaH samAptaH // avacUriH sUtra // atha prathamazatake dazamoddezaH / / "paratitthiyavattavvaya, paDhamasate dasayammi uddese / vibhaMgINAdesA, ameyA(?) vA vi sA savvA // 1 // sanbhUyamasanbhUya, bhaMgA cattAri hoti vinbhaMge / ummattavAyasarisaM, to aNNANaM ti NiddiDha // 2 // " pazca paramANavaH ekIbhUtA duHkhamutpAdayanti / yAvannocyate tAvadbhASA'bhidhIyamAnA abhASA abhihitA, yAvabhASAsamayo'tikrAnto bhavati tadA bhASA eva, kriyA yAvanna kriyate taavd| duHkhamiti gamyate2, prArabdhAyAM na vidyate duHkhaMkRte'pi, karmANi duHkhamiti manyate, akriyamANA kriyA duHkhA anabhyastatvAta , sarvametadviparItamevaM draSTavyamiti / // prathamazatake dazamoddezaH // // prathamazatakaM parisamAptam // TI 1. pu0na kriyate / 2. puna manyate / .. // 47 // Jan Education Intem For Private Personel Use Only
Page #54
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 48 // Poratarata // atha dvitIyazatakam // parasparaspRSTo vAyukAyaH apadravati 'mAINaM bhaMte! niyaTTe' ityAdi mRtAdi- prAsukabhojI, ekabhave siddhAsiddhaH zeSo'pi bhavo niruddhaH prapaJco vistaraH punarapItyarthamekamarthaM zIghra vA ihAgacchati, saMsArapAragataH tacca pAramparagataH paramapada prApta ityarthaH / vaizAliko bhagavAn vIraH tasya zrAvakastadvacanAmRtanirata ityarthaH / magadhAyAM jAto mAgadhaH, AkSepa :- praznabhinnacitto dvaidhIbhAvamupagataH, kaluSacitto na etadevamiti, azaktikatvAt, 'kaMcanI'-rudrAkSakRtA 'karoTI'- mRdbhAjanam, 'channAlaya' trikASTikA 'kesarI' - cIvarakhaNDam, gautama ! iti AmantraNam, 'vIyaTTabhoI' - vyAvRtte sUrye bhuGkte dine dine bhuGkte iti yAvat / dravyataH - eko jIvaH sAntaH zarIramAtra iti yAvat / zobhane zrAmaNye rataH / 'jIvaM jIve NaMti' jIvitamAtreNa jIvati na zarIrabalena / 'kaDhAha' TI0 + zarIrAmayA gurulaghuparyAyAH bubhukSAparigato valan mriyate, valayamaraNeNa vasa- indriyavazagatasya yanmaraNam, antaH zalyaM dravyabhAvavyAkhyeyaM tadbhavaH tasmAdbhavAt manuSyo mRtvA punarapi manuSya evotpatteH khaGgAdizatreNa pATanaM / 'bihAsasaM ' ullamvanamaraNam, klevarAntaH praviSTo gRddhezvApayati yadAtmAnaM tadgRdhabaddhaM nirdhAraNIyaH pratizraye yo mriyate, aniratrison viSThati tyAgavAn dhanyaH labdhasaMyamavAn, 'abahillekho' - niruddha bahirlezya:- niruddhabahiH pracAraH-niruddhendriyavRttirityarthaH indriyamanovRttayaH atmikoSThopagatAH antargatA iti yAvat / ityeSaH pAThA'dhikaH pu0 pustake dRzyate / Coddddddddd06505000000 avacUriH
Page #55
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacariH sUtra kRtayogyaH / // iti dvitIyazatake prathamoddezaH // // atha dvitIyazatake paJcamoddezaH // (atra dvitIya-tRtIya-caturthoddezAH na santi ) 'aNNautthiyA NaM maMte ! ityAdi 'devanmaeNaM appANeNaM(?)' devatve utpannasamayAdAtmAnameva vikRtyAtmanopabhuGkte tadA ekajIva eva ekasamayena vedadvayaM vedyte| strIvedaM puruSavedaM ca ? / udakagarbho'bhrAdiSu / 'kAyabhavatthe NaM bhaMte ! ail iti kAye dvAdazavarSANi sthitvA punamRtvA tasminnevAtmazarIre utpadyate iti dvAdazavarSasthitikaH etAni caturviMzatiH | kecidAhuH "dvAdazavarSANi sthitvA punastatraivAnyabIjena taccharIre utpadyate dvAdazavarSasthitiriti / 'egajIve gaM bhete !' ityAdi tiryagAdibahUnAM bIjaM dvAdazamuhUrta bhavati, tatazca zatapRthaktvasyApi bIjaM gavAdInAM yathA gaureva anekagovRSaiH samAgatA tasmin vIjasamudAye yonyAM praviSTe eka utpadyate jIvaH, sa ca jIvaH teSAM sarveSAmeva putraH / matsyAdInAmekasaMyoge zatasahasrapRthaktvam / manuSyayonAvutpannA vinazyanti bahavo'pi / kecit rutabhRtanADIkAyAmaagniprataptakaraNakope sati dAho mavati, evaM sattvAnAmapi / 'sattvAzrayussacittA (1) 'saMjame the bhaMte (1) kiM phalam ?' anAvaphala: TI0 pu. vedayati / 2 pu. mapi / // 49 // Jain Education Interation
Page #56
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 50 // Jain Education Internati saMyamaH, 'tavo bodANaphale' upAttAnAM karmaNAM vyavadAnam, dApa lavane vyuparamo vinAza iti paryAyAH pUrvatapa pUrvasaMyamazca pUrvo sarAgo sarAgakRtena saMyamena tapasA ca devAvAptiH, karmaNA pUrveNa saGgena vA sajyamAnAnAM karmaNAM vikAraH "kArmika - vikArAt saMgAccAha " puvvata saMjamA hoMti, rAgiNo pacchimAo rAgassa / rAgo sNgo| vRtto, saMgA kammaM bhavoeNaM // 1 // " satyo'yamarthaH na vayamAtmabhAvavaktavyatayA ahaMmAnitayA paramArtha eva tvevaMvidhaH - prabhuprabhavaste zaktAH samyakkathayitum ' AujjiyA' Abhogayanti jAnanti, parisamantAt paribhogayanti, zravaNaphalA zrRNoti yat zrutajJAnam, tato vijJAnam, etatsatyaM anAzravaNAt tapaH laghukarmatvAt / rAjagRhe mahAvIra : (1) prasravaNohRdamaghAbhidhAnaH tatpUrAdadhiko'pkAyaH utkRSTaH spandate / // iti dvitIyazatake paJcamoddezaH // // atha dvitIyazatake dazamoddezaH || ( SaSTha- saptamA- Tama- navamoddezAH na santi ) ityAdi 'AyabhAveNaM jIvabhAvaM jabadasetIti' AtmabhAvena utthAnAsanazyanagamanakarma / pu0 pustake na sva ime pade / 'jIve NaM bhaMte ! saudvANe' TI0 1 0 sajjamAnAnAM / 2 pu bbppapp popcod aiadial avacUriH
Page #57
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI|| arapari | bhojanAdinA kAryasamUhena jIvamupadarzathatItyAdi / // iti dvitIyazatake dazamoddezaH // // dvitIyazatakaM parisamAptam // // atha tRtIyazatakam // se jahA nAmae juvati juvANa' ityAdi / atha yAtrAdiSu yuvatiryuno haste lagnA pratibaddhAra ghanA nizchidrA evamAtmazarIrapratibaddhairasuradevairdevIbhizca pUrayet / zaktimAtravyAvarNanametat , itarathA tu naivaMvidhA samprAptirbhaviSyati yenaitAvantI vikriyAM kuryAt / 'pAgAvahe pavvajAe' uccA-pUjyaH, nIcaH-apUjyaH pramANAdvA uccanIcatvam anityajAgarA anityacintA pUrvasaGgatikA gRhasthakatve paryAyasaMgatikAH pravrajyAkAle tarjayantyaGgulIbhistADayanti samatalA 'pancArjeti' kASThAdibhiH samacaturaMgemANA anyo'nyAmanupravizati, anyAccAnyamiti / // iti tRtIyazatake prathamoddezaH // TI.puyathA / 2 pu0 gacchati bahulokapracite deze, evaM ye'pi vikurvitA jIvAste'pyekasmin katteri pratibaddhAH yathA cA pakasya nAbhirekA bahubhirarakai pratibaddhA arya pATho'dhikaH dRzyate / 151 // Jan Education Intemar For Private Personel Use Only
Page #58
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 52 // Jain Education Internati CORDIONQOIDEO // atha tRtIyazatake dvitIyoddezaH // athA'laghUni mahAnti variSTAni gRhItvA gacchanti kArya praznanti vaimAnikaiH saha kalahaM 2 kurvanti prahAraisteSAM ca jaghanyenAntarmuhUrttam utkRSTena SaNmAsatvadhikA vedanA bhavati / 'doSi pAe sAhaddu' saMhRtya Asano kRtvA 'vagghAriyapANI'- pralambitapANiH muktasaGga' + kRtvA prAgbhAraH agrato mukhaM natam yathApraNihitaM gAtraM yathAsthitAMza 'uDa vIsasAe oheNA Abhoetti' UrdhvaM vizrasAsvabhAvena yatnAdavalokayati / hInabhinnacAturdazyAdayastithayaH / ghoraM ghorAkAraM vRhatvAt zarIrasya ghoram, bhImaM bhImAkAraM vikara latvAt, bhAsuraM bhAsurarazmiyuktaM bhAsvaratvAcca, bhayAnaka - anIkameva bhayaM yasya, anIkaM sphuliGgAdi tadanIkaM dRTraiva bhayamutpadyate, gambhIraM - vikIrNatvAt avayavA - nAm / 'uttAsaNayaM' trasI udvege smaryamANamabhyuttrAsaM janayati / 'uccholeti' - ( agratomukhAM capeTAM deti) aggatomuhaM caveDaM dalayati 'patholeti patthatomuhaM caveDaM deti 'pihAti' spRhayati, tasseva' 'sAlabahatthAmaraNe' - adho'valambamAnAni, savvathove sakkssa uDDhaloyakaMDae" asaMkhejjaguNe ekasamatikakaMDakaM yAvat kSetraM yAvatA kAlena yAvatA TI0 1 pu0 vainikaiH / 2 pu0 idaM padaM nAsti / 3 pu0 muktamaGgaM / 4 pu0 ghabhAvena 5 pu0 nAsvIdaM padam / 6 pu0 tasyaiva / 7 pu0 ahoyakaMDae / avacUdi:
Page #59
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacariH kAlena adho gacchati, tadeva kSetramUcaM stokena kAlena gacchati / tenAbhidhIyate-yAvat / kSetraM yAvatA kAlenovaM gacchati tAvadeva kSetramadho gacchati aisaGkhana (2) guNena kAlena / 'tesiM devANaM ahuNNovavaNNANa vA carimabhavatthANa vA' adhunotpannAnAM vA pracyutipratyAsannAnAM vA gatistu carimasya (2) stAt zIghrA, zeSaM tathaiva bhAvanIyam / // iti tRtIyazatake dvitIyoddezazcaramAkhyaH samAptaH // // atha tRtIyazate tRtIyoddezaH // anuparatakAyakriyA gRhasthAdayaH, sAdhavaH uparatakAyakriyA api duSprayuktakAyakriyAH te saMyojanA kSarikAdermuSTacAdikaraNam , nirvartanA tu sarvakSurikAdinivRttiH / asmadAdInAM pramAdapratyayA'pi anyeSAM tvapramattatve'pi yogAdipratyayA bhavatyeva / 'jIve gaM bhaMte ! sayA samiya' ityAdi 'eyati' 'eja'-kampane vividhamanekaprakAramejate vyejate / calati-'cala' kampane sthAnAntaraM gacchati, 'phaMdaI anyamavakAzaM gatvA punastatraivAvagacchati / 'ghaTTaI'-sarvadikSu cilati] "khubhaI kSobhayati pRthvIm, evaM vizeSavyAkhyA sarvapadAnAM kAryA, 'AraMbhati samAraMbhati' ityAdInAM lakSaNam TI0 1 pu0 nAstyayaM zabdaH / / etacihnAntargataH pAThaH pu* pustake nAsti / 2 pu0 kRtyA / 3 pu. pustake nAsti / // 53 // Jain Education Intem For Private Personel Use Only
Page #60
--------------------------------------------------------------------------
________________ avadhi zrI bhagavatI sUtra . "saMkappo saMraMbho, paritAvakaro bhave samAraMbho / AraMbho uddavao, sabbanayANaM visuddhANaM // 1 // " jIvo na ejate zailezyAm , udyAti-upari udakasya tiSThati, 'attattA saMvuDassa'-Atmani AtmanA saMvRtasya yAvacakSuSo nimeSonmeSamAtrA'pi kriyA kriyate tAvatA'pi kAlena vimAtrayA-stokayA'pi mAtrayA sUkSmA IryApathikA kriyA kriyate kiM punarvastrAdigrahaNAt sA pihiyA guptavAdIryAvadhikaiva 'savvAviya NaM pamattaddhAkAlao' ityAdi pramattApramattasaMyatayordezonavara pUrvakoTI yena kAlena pramattatA vA labdhA tenoneti / // iti tRtIyazatake tRtIyoddezaH samAptaH // // atha tRtIyazatake caturthoddezaH // "aNagAre NaM bhaMte !" ityAdi avadhijJAnAdiRddhiprAptAH prAyeNAnagArA bhavanti, yAnarUpeNa zibikAdinA vimAnaM gacchati, jANati jJAnena [usiodakaM] usitodakaM gacchati,ucchitocaM patAkaM gacchati, patatodayaM gacchati-patitapatAkaM gacchati / UrdhvapatAkasthApanA-patitapatAkasthApanA-egato paDAgamevaM gacchati 'jIveNaM bhaMte je bhaviya' ityAdi yallezyAni TI- 1 pu. pustake nAsti / 2-pu0 paramAyutaH paraM nAsti pUrvakoTI ityadhikaM vartate / 3 pu0 nAsti 4 pu0 duhao paDhAgamevaM gacchati ityadhikapAThaH / // 54 // Jan Education inte For Private Personel Use Only
Page #61
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avarita sUtra parigRhya mAvapariNAmAtmA na mriyate, yallezyeSu nArakeSUpapadyata iti etadgAthAnusAreNa vAcyam "savvAhiM lesAhi, paDhame samayaMmi pariNayAhiM tu / no kassavi uvavAo, pare bhave asthi jIvassa // 1 // savvAhi lesAhi, carame samayaMmi pariNayAhiM tu / no kassavi uvavAo, pare bhave asthi jIvassa // 2 // aMtamuhattaMmi gae, aMtamuhattaMmi sesae ceva / lessAhiM pariNayAhiM, jIvA vaccaMti paraloyaM // 3 // " mAyAM muktvA vamati virecanaM vA varNArthakaM karoti yathA ihaivamanagAro vikurute / // iti tRtIyazatake caturthoddezakaH samAptaH // // atha tRtIyazatake paMcamoddezaH // 'asi cammapAyaM gahAya gaccheJjA' ityAdi asi carmapAtraM sphurakaH khaDgAdi vA gRhItvA yAyAt / / // iti tRtIyazatake paJcamoddezaH // // atha tRtIyazate SaSThAddezaH // 'mAyI' mithyAdRSTiranagAra:-anyatIrthikaH vANArasI samavahataH rAjagRhaM pazyati anyopayukto vANArasIstha // 55 // Jan Education in For Private Personal Use Only
Page #62
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 56 // Jain Education Internat rAjagRhadarzanamucyate / evaM dvitIyasUtraM tRtIyaM pazyAmi na jJAnasAmarthyAt iti etAvAn viparyAsaH / vANArasyA darzanArthaM samuddhAtaM kRtvA'vadhijJAnopayogaM kRtvA rAjagRhasthAnAni rUpANi pazyati tathAsthitatvAt / // iti tRtIyazate SaSThoddezaH samAptaH // // atha tRtIyazate saptamoddezaH // nayA vidyutsahasA tat 'kapihasitaM ' yathA'patyAdevA putrasthAnIyAH / // iti tRtIyazate saptamoddezaH // || parisamAptaM tRtIyazatam // ( caturthazate na kiJcinlekhanIyam ) * atha paJcamazatakamucyate atha paJcamazate prathamoddezaH 'jaMbuddIve NaM bhaMte ! dIve sUriyA udoNayAhaNamuggacchati' kSetradizamadhikRtyocyate - uttaradakSiNayostulyo TI0 aSTamanavamadazamoddezAH cUrSyA na santi / avacUriH
Page #63
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI sUtra Jain Education Intern varSAsamayaH / puraH pacAdvAyo: puraskRte anenatare (?) bhaviSyati / tat eSyatkAle / // iti paJcamazate prathamoddezaH // // atha paJcamazate dvitIyoddezaH // sakaddhikA kaTTaH ( pu0 ) // iti paMcamazate dvitIyoddezaH // // atha paMcamazate tRtIyoddezaH // ' se bahUni ' anyabhavikena pratibaddhamevaM sarvANi na tvekabhava eva bahUni atItAkrAntAni bahUni / // iti paMcamazate tRtIyoddezaH // // atha paJcamazate caturthoddezaH // taMtaM vINAdi vitataM mukundAdi, ghanaM - lakuTakAdi, zuSiraM - vaMzAdi, 'AuDijamANAI' parasparAbhihanyamAnAni 'AragayAI' ArAdbhAgasthitAni 'nivbuDe nANe kevalissa' zuddhajJAnaM kevalinaH / TI0 1 pu0 pratikAmevaM / avacUriH // 57 //
Page #64
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH zrI bhagavatI sUtra "jIve Ne bhate ! hasamANe" ityAdi eka[sva] prazne sattavihabaMdhae vA aduvihabaMdhae vA, bahutvaprazne sattavihabaMdhagA | vA aTThavihavaMdhagA vA, neraiyANaM punyA savve vi tAva hoja, sattavihabaMdhagA, ahavA sattavihabaMdhagA aTThabaMdhae ya, ahvaa| sattavihabaMdhagA aTTavihabaMdhagA, yasmAnna sarvadAyurvadhyate sthityante bandhastasmAt bahavaH saptaviha bandhabandhakAzca AyuSo bandhakAle labhyante, yadA punarvahava eva labhyante AyuSo bandhakAstadA tRtIyaH / garbhastu sajIvapudgalapiNDikA, yoniHjIvotpattisthAnam / kakSAyAM rajoharaNaM pratigrahaNakaM ca kRtvA anaukA nauke'tivyAharatu ati-prakarSeNa mano dhArayet , / manasaH prayogaM kRtavAniti / yathA devo jAnAti manasA vyAhRtam AdAnamindriyam , vIrya-zaktiH, sahayogi tadrvyaM | tasya ca logkrnntyeti| // iti paJcamazate caturthoddezaH // // atha paJcamazate paMcamoddezaH // "evaMbhUtaM veyarNa vedeti" yathAbhUtaM yathAbaddhamiti yAvat / 'aNevaMbhUtaMpi' yathA-baddhamasau na tattathA vedayati | sAtaM vA asAtam / // iti paMcamazate paMcamoddezaH // TI0 1 pu. bandhabandhakA athavA saptavidhabandhakAca aSTavidhavandhakAma / // 58 // Jain Education Internat For Private & Personel Use Only
Page #65
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI abacUriH sUtra // atha paMcamazate SaSThoddezaH // "gAhAvatissa NaM bhaMte" ityAdi "micchAdasaNavattiyA siya" yasmAt kadAcit samyagdRSTihapatirbhavati / "se abhisamaNNAgate" "ta" kArite yaduktam sAtijejA saMcakAreja, aNavaNIte aNanarpite ca te upanIte appite malye yAvata tasya tadbhANDaM nopanIya tAvat vikrayikasya grahItu kriyA mahatI, iSuH patan puruSaH kSeptA cintyate, evaM dhanurAdipu aviratapratyayo[baMdhaH] evaM tu dhanurAdayo yainivartitA jIvaisteSAM bndhH| AdhAya karmAnavadyam , nAtra doSaH, yadi puraskaroti mayA bhoktavyameva ko me doSaH / "je NaM bhaMte ! paraM asambhUteNetyAdi" "tahappakArA ceva kammA kanjaMti / " punarapyasau yatrotpadyate tatra tadvidhaireva hyAkhyAyate iti / // iti paMcamazate SaSThoddezaH samAptaH // // atha paMcamazate saptamoddezaH // "paramANupoggale NaM bhaMte " ityAdi ejate, vividhamejate vyejate, dvipradezo deza ejate, paramANureka ityarthaH / "paramANupoggale NaM bhaMte ? udayAvattaM cetyAdi' paryApanno-vinaSTaH vinazyadvA'saGkhyeyapradezo yadi samastatordhvamasti // 59 // Jan Education Intema For Private Personal Use Only
Page #66
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 60 // 1diofoton na madhyaM viSamapradezonArddha samadhyaH / 'paramANupogale NaM bhaMte' ityAdi dezena dezaM na spRzati adezatvAt paramaNoH apradezatvAt / sarveNa sarvaM spRzati ( dezatvAt paramANoH ) pradIpaprabheva paramANuH dvipradezikaskandhaM paramANuH spRzan sarveNa dezaM (?) sarveNa vA sarva spRzati / seya saejaH sakampaH / 'paramANupogmalassa aMtaraM' paramANorapagate paramANutve punaH paramANutve bhAvo yastadantaram | 'eyassa NaM bhaMte ! davvANAuyassa ogAhaNANAuyassa' alpabahutvacintAyAM ( pratAyAM ) pragIyate, dravyataH sthAnaM yattad dravyasthAnAyuH, evaM kSetrAyuH catuH pradezatayA yAvat tatra kSetre'vatiSThate tAvatkSetrAyuH / yAvaccatuHpradeza eva tatkSetrasamIpabhrAntyA bhramati tadavagAhanAyuH / kSetrasthAnAyuH bhrAmyatastu pArzvato'sya kSetrasya / vagAhanAyurapi bhAvanIyam atastasyA'saGkhyeyaguNavyapadezo'sti tatsthApanA evamapi evaM ( vad ) guNAdhiko varNAdiH etadgAdhAnusAreNa ca dravyAdyAyuSo'lpabahutvavyAkhyopayujya kAryA-- "khesomgAhaNadavve, mAvaTTANAu adhyabahuyatte / thovA asaMkhaguNiA, tinni ya sesA kahaM yA 1 // 1 // khetamuttattAo, teNa samaM paccayAbhAvA / to poggalANaM thovo, khetAvadvANakAlo u ||2|| aNNakheta gayassavi, taM ciya mANaM ciraMpi saMbhava / ogAhaNanAse puNa, khettaNaM phuDaM hoi ||3|| ogAhaNAvavaddhA, khevaddhA akkiyAvavadvAya / na u oggAhaNakAlo, khettaddhAmettasambandhI // 4 // TI. 1 pu0 ogAiNAvabaddhA akki akkiyAvabaddhAyaNam ogAhaNAkAlo / avacUriH
Page #67
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education jahA tatthaNNat ya, sacci ya ogAhaNA bhave khese / tamhA khettaddhAo' - vagAhaNaddhA asaMkhaguNA // 5 // saMkoyavikoNa va uvaramiAe'vagAhaNAe vi / tattiyamettANaM ciya, ciraMpi davvANavatthANaM // 6 // 1 saMghAyameyao vA davvo, - varame puNa na saMkhitte / niyamA taddavvogAhaNAe, nAso na saMdeho // 7 // ogAhaNaddhA davve, saMkoyavikoyao ya avabaddhA / na u davyaM saMkoyaNa - vikoyamiteNa saMbaddhaM ||8|| jamhA tasthasoNattha vadavvaM ogAhaNAe taM caiva / davvaddhA saMkhaguNA, tamhA ogAhaNAo // 9 saMghAyameyao vA davvo, varame vi pajavA saMti / taM kasiMNaguNavirAme, puNa na davvaM na ogAho // 10 // saMgha medhAvI niccameva davvaddhA / na u guNakAlo saMghAya, - meyametaddhasaMbaddho // 11 // Get desire ya, davve khettAvagAhaNAsu ca / te caiva pajavA saMti, to tadaddhA asaMkhaguNA // 12 // Aha aNegato'yaM, dabbovarame guNANa'vatthANaM / guNavipariNAmaMmi ya, davvaviseso ya'negaMto // 13 // vipariNayammi dave, kammi guNapariNaI bhave jugavaM / kammivi puNa tadavatthe, hoi puNa guNA pariNAmI // 14 // bhai sacca kiM puNa, guNabAhulA na savvaguNanAso / davtrassa tadaNatte'vi, bahutarANaM guNANa TTiI ||15|| 'paMciMdiyatirikkhajoNiyANa' mityAdi, ujjharaM prapAtaM udakasya, nirjharaM nirjharaM - syandanam 'cillala' cikkhala mizram [udakam] 'pallala' tti prahlAdanazIlam, 'carikA' - gRhaprAkArAntare hastyAdipracAro gopuradvAre athavA dvAraM - khaDakA TI0 - 1 50 ogAiNAvavaddhA aki akkiyAvavaddhAyaNasuogAhaNA kAlo / 2 pu0 saMghAyabheyametaddha / 3-pu0 nistIraM / 4. pu0 gupura devakulikA caturdigAgataradhyA hetujJAnadvAre / avacUriH // 61 //
Page #68
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 62 // Jain Education Interna gopuraM balAnakam zRGgATakaM sthApanA 4 trikaM sthApanA, catuSkasthApanA + catvarasthApanA + caturmukhaM caturmukha devakulikA caturdigAgatarathyA hetu- rjJAnaM chadmasthasya yat, ahetukaM - kevalajJAnam / // iti paJcamazate saptamoddezaH samAptaH // // atha paJcamazate aSTamoddezaH // 'je davvato appadese se khettao NiyamA upadesa' ityAdi, dravyataH paramANurapradeza: kSetrato'sau niyamAdapradeza eva yasmAdasauM kSetrasyaikasminneva pradeze'vagAhate, dvipradezAdi ca kSetraM sapradezamabhidhIyate tasmAdapradezaH / kAla ekasamayasthitikaM pradezaM sa ca paramANurekasamayasthitikaM dravyamapradezam, dvisamayAdisthitikaM pradezaM sa ca paramANurekasamayasthitiko vA bhaved dvisamayAdisthitiko vA tasmAtsyAtsapradezaH syAdapradeza iti / yaH 2 punaH kSetrata ekapradezAvagADhaH dravyato na syAt sapradezaH syAdapradeza: / ekapradezaparamANoravagAha : 2 / dvipradezakAdInAM ca yAva dantakospi hi skandha ekapradezo'vagAhate, tena yadA paramANukhagAdastadA apradezaH, yadA dvipradezikAdistadA TI0-50 bhAvata eva guNakAlakaH pradezaH, dviguNakAkAdirvA tasmAtsyAtmadezaH syAdapradeza iti / 2-pu dravyataH syAt sapradezasyAva pradezaH ekaH sa pradeze paramANoravagAhaH / HoRPORDD avacUriH
Page #69
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avariH sapradezaH / kAlataH sa paramANurekasamayasthitidvAdisamayasthitirvA bhavet / bhAvataH paramANuH skandho vA ekaguNakAlakaH dvayAdiguNakAlako mavet tasmAtsyAtsapradezaH syAdapradezo vA / yaH punarekasamayasthitikaH so'pradezaH kAlataH dravyataH sa syAt / kSetrataH-yo'sau ekasamayasthitikaH sa ekapradezAvagADho bhavet dvathAdiSu vA na yasmAt kSetrataH syAt / bhAvataH yo'sau ekasamayasthitikaH sa ekaguNakAlako dvayAdirvA bhavet tasmAdbhAvataH syAt / ya: punarbhAvataH ekaguNakAlako dravyataH sa paramANupradezaH dvipradezikAdirvA sapradezaH, kSetrata ekapradezAvagAr3ha dvayAdipradezeSu vA, kAlata ekasamayasthitiko dvayAdirvA, tasmAt sarvatra syAdvAdaH / evamupayujya dvipradezikAdayo'pi vAcyAH / 'eesiM NaM bhaMte ! poggalANaM davAo se NaM khettAdeseNa ityAdi / ekaguNakAlakAdayaH stokAH, ekasamayasthitikAH asaGkhyeyaguNAH, tataH paramANavo'saGkhyeyaguNAH, tataH kSetrata eva dvipradezAdayo'saMkhyeyaguNAH, tataH skandhA vizeSAtiriktAH, dvisamayasthitikAstato'tiriktAH, dviguNakAlakAdayastato'tiriktAH, asaMkhyeyAH / sUtroktasyAlpabahutvabhAvanArtha gAthAprapaJcaH vocchaM appAbahuyaM, davve khettaddhabhAvao vAvi / apaesasappaesANa, poggalANaM samAseNaM // 1 // daveNa? paramANU, khetteNegappaesaogADhA / kAleNegasamajhyA,2 apaesA poggalA hoti // 2 // TI0-1 pu0NaM / 2-pu0 samatiyA / // 63 // Jain Education Intematon For Private 3. Personal Use Only
Page #70
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra ||64|| I bhAveNaM apaesa, egaguNA je havaMti vaNNAI / te cciya thovA jaM guNa, bAhallaM pAyaso davve // 3 // eco kAlAseNa, sappaesA bhave asaMkhaguNA / kiM kAraNaM puNa bhAve, bhaNNati pariNAmavAhannA ||4|| bhAveNa 3 apaesA, je te kAle huMti duvihA vi / duguNAdao vi evaM bhAveNaM jAva'NaMtaguNA // 5 // kAlA pasayANaM, evaM ekkekkao havatI rAsI / ekkekkaguNaDDANammi, egaguNakAlatAtI // 6 // AhANaMtaguNattaNa, - mevaM kAlApaesayANaMti / jamaNaMtaguNaTThANesu, hoMti rAsI bihu anaMtA ||7|| bhaNNai egaguNANavi, aNaMtabhAgaMmi je anaMtaguNA / teNA'saMkhaguNanciya, havaMti NANaMtaguNiyattaM // 8 // evaM tA bhAvamiNaM, paDucca kAlApaesiyA siddhA / paramANupoglAisu, davvevi hu esa caiva gamo // 9 // 3- pu0 bhAvaNaM puNa ekhA / 4 10 bhAva'ppa 1000 sappa 99000 kAlappa 2000 Do sappa 98000 davyappa 5000 khettappa sappa 95000 10000 lakkho aTuvaNA rAsI parikalpio 1110-172500 sappa 90000 avacUriH
Page #71
--------------------------------------------------------------------------
________________ mo bhagavatI avacUriH sUtra emeva hoi khette, egapaesAvagAhaNAIsu' / ThANaMtarasaMkaMti, paDucca kAleNa maggaNayA ||10|| saMkoyavikoyaMpi hu, paDucca ogAhaNAya emeva / taha suhumavAyaraNireya,-seyasadAipariNAmaM // 11 // evaM jo savocciya, pariNAmo poggalANa iha samae / taM taM paDucca esiM, kAleNaM appaesattaM // 12 // kAleNa appaesA, evaM bhAvA paesaehito / hoti asaMkhejjaguNA, siddhA pariNAmabAhallA // 13 // etto davyAdeseNa, apadesA havaMti ( 1apaesA bhAvADhattA asaMkhaguNA sapaesA davvauttA visesAhiyA ) saMkhaguNA / ke puNa te ? paramANU, kaha te ? bahuyatti taM suNasu // 14 // aNu saMkhejja paesiya, asaMkhaNaMtapaesiyA ceva / cauro ciya rAsI poggalANa loe aNaMtANaM // 15 // tathANaMtehito sutte'NaMtappaesiehito / jeNa ppaesaTTAe, bhaNiyA aNavo aNaMtaguNA // 16 // saMkhejatime bhAge, saMkhejapaesiyANa pada'ti / navaramasaMkhejapaesi,-ANa bhAge asaMkhatime // 17 // saivi asaMkhapaesi,-ANa tesiM asaMkhabhAgate / bAhullaM sAhijai, phuDamavasesAhiM rAsIhi // 18 // jeNekkArAmiNo ciya, asaMkhabhAgeNa sesarAsINaM / teNAsaMkhejaguNA, aNavo kAlApaesehiM // 19 // eto asaMkhaguNiyA, havaMti khettA paesiyA samaye / jaMte sA savvevi ya, apaesA khettao aNavo // 20 // TI0-1-ayaM pAThaH pratyoH adhiko dRzyate / // 65 // Jain Education intermatke For Private & Personel Use Only
Page #72
--------------------------------------------------------------------------
________________ o bhagavatI ar'pur'i dupaesiyAisu vi paesa,- paviTTaemu ThANesu / labbhai ikkikko ciya, rAsI khettApaesANaM // 21 // etto khettAeseNa, ceva sapaesayA asaMkhaguNA / egapaesogADhe, mottuM sesAvagAhaNayA // 22 // te puNa dupaesogAhaNA.-iyA savvapoggalA sesA / te ya asaMkhejaguNA, avagAhaNa ThANabAhullA // 23 // daveNa hati etto, japaesA poggalA viseshiyaa| kAleNa ya bhAveNa ya, emeva bhave visesahiyA // 24 // bhAvAIyA baTTA, asaMkhaguNiyA jamappaesANaM / to sappaesayANaM, khettAivisesaparivur3I // 25 // mIsANa saMkama pati, sapaesA khettao asaMkhaguNA / bhaNiyA saTThANe puNa, thovacciya te gaheyavvA // 26 // khetteNa sappaesA, thovA davvadvabhAvao ahiyA / sapaesappAbahuyaM, saTThANe atthao evaM // 27 // paDhamaM apaesANaM, bIyaM puNa hoi sappaesANaM / taiyaM puNa mIsANaM appabahuM atyao tiNNi // 28 // ThANe ThANe vaDai bhAvAINaM jamappaesANaM / taM ciya bhAvAINaM, paribhassati sappaesANaM // 29 // ahavA khelAINaM, janappaesANa hAyai kamaso / taM ciya khettAINaM, parivai sappaesANaM // 30 // avaro parappasiddhA, bur3I hANI ya hoi dohaMpi / apaesasappaesANaM, poggalANa salakkhaNao // 31 // te ceva te cauhivi, jamuvacarijjati poggalA duvihA / teNa u bur3I hANI, vesi aNNoNNasaMsiddhA // 32 // eesiM rAsINaM, nidarisamiNaM bhagAmi paccakkhaM / vuDDhIe samdhapoggala, jAvaM tAbANa lakkhAo // 33 // // 66 // For Private Personal Use Only Jain Education Intemano
Page #73
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH ekaM ca doya paMca ya, dasaya sahassAI appaesANaM / bhAvAINaM kamaso, cauNha vi jahovaiTTANaM // 34 // NauI paMcANauI, aTThANauI taheva navanavaI / evaiyAI sahassAI, sappaesANa vivariyaM // 35 / / eesi jahasaMbhava,-matthovaNayaM karija rAsINaM / sambhAvao ya jANija, te aNate jiNAbhihiye // 36 // evametadgAthAbhiralpabahutvaM pudgalAnAM cintitam / 'neraiyA NaM bhaMte ! kevatiyaM kAlaM avaTThiyA ? jahaNNeNaM ekasamayaM ukkoseNaM cauvvIsaM muhuttA, sattasu puDhavIsu avaTThANaM bArasamuhuttA Na koti uvavajati uvaTTe vA, aNNesiM puNA(ti) bArasamuhuttesu jAvatiyA upaTTati tAvatiyA ceva uvavajaMti teNa cauvvIsaM muhuttA avaTThANaM bhaNiyaM / vakkaMtIe puNa bArasa muhuttA / AdillAgahiyA jesu Na ko'vi uvvaTTati uvavajati vA, evamanayA bhAvanayA ratna| prabhAdiSu vyutkrAmantipade cAvasthAnamuktaM tadiha dviguNakarttavyamupapattyudvarttanAkAlena sahetyarthaH / siddhAnAmutka| NATasAmayikI niraMtaraM pRddhiH| // iti paJcamazate'hamoddezaH samAptaH // // atha paJcamazate navamoddezaH // pRthivyAdisamudAyo rAjagRha, na pRthicyAdisamudayAdRte rAjagRha zabdapravRttiH / 'aNaMtA jIvaghaNA upajittA upajittA Nilijjati' ityAdi anantAH santatyA, parIttA dRzyamAnAH, anantA jIvadhanAH sUkSma bhedAH (parItAH ) surAna // 67. Jain Education Intent For Private & Personel Use Only
Page #74
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacUriH pratItya audArikazarIrapariNAmamAja iti Nilijjati-vinazyanti / // iti paJcamazatake navamoddezaH // // samAptaM ca paJcamazatakam // // atha SaSThazatakam // // atha SaSThazatake prathamoddezaH // 'se gRNaM bhaMte ! je mahAveyaNa' ityAdi mahAvedana:-mahAnirjara iti Amevam , kintu sa zreyAn yaH | prazastanirjaraH sa ca mahAvedano vA bhavatu / 'kativiheNaM maMte ! karaNe paNNate' ityAdi karmakaraNaM-uvaTTaNAkaraNaM uvaTTaNAkaraNaM ca karmakaraNam / // iti SaSThazatake prathamoddezaH // // atha SaSThazatake dvitIyoddezaH // se guNaM bhaMte ! mahAkammasa' ityAdi mahatI kriyA yasya saM, mahAnAzravaH, mahatI ca vedanA yasya [ sa // 68 // Jain Education Internatio For Private & Personel Use Only
Page #75
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacAra mahAvedanaH ] sadA samita-sadA samyagita santatamiti 'anicchA'-anabhitArthe, 2anabhilASe 'tantugayassa vAtantrAdApanItamAtrasya tasya paribhogakAle malAdibhirapacaye upacaye vA zubhapariNAmo bhavati / karmopacayaH-prayogato na visrasA, IryApathikaM karma sAdisaparyavasAnaM bhavasiddhikAnAM-bhavasiddhi kAnAM bhavyatvalabdhiH siddhatve'paiti / 'tiNi ya vAsasahassAI anAhA abAhUNiyA kammadviti kammaniseo' abAhAkAlena nyUnaH cAbAhAkAlonaH, sa ca abAdhAkAla: trINi varSasahasrANi, etaduktaM bhavati-upAttamapi taddalikadravyaM trINi varSasahasrANi avedyamAnasaMspRSTamAste / evamanyakarmasvapi abAdhAkAlo vyAkhyeyaH / 'NANAvaraNijja NaM bhaMte ! karma kiM isvi baMdhatI'tyAdi praznaH na strI [ na ] puruSaH na napaMsakaH kevalI sa na badhnAti, vigrahagatau ca yaH sa na strI na pumAna[na paMsakaH badhnAti, ataH syAtprayogaH AuyaM NaM bhaMte ! pucchA strI-puruSa-napusakAH syAdvadhnanti syAnna, katham ? apacca+kAle Ayurna badhnAti [3bandhakAle badhnAti ] tasmAt syAt apazcimakSapakaH puruSo vede kSapite kevalI siddhazca ete na badhnanti aayuH| 'NANAvaraNijjami'tyAdi sarAgasaMyamo badhnAti, vItarAgasaMyato na badhnAti] asaMyato mithyAdRSTiH sa badhnAtyeva, saMyatAsaMyataH zrAvakaH sa ca badhnAti, pazcimakevalI sa na badhnAti, 4'NANAvaraNijjami'tyAdi samyagdRSTizabdo vizeSarucirdarzanaM | samyagdRSTizabdenAtrocyate, kevalI ca tataH syAditi prayujyate, mithyAdRSTizca [samyagmithyAdRSTizca ] etau dvAvapi TI.-1 pu0 samittaM / 2-pu0 prbhijnyaa| + apakvakADe 3 pu. pratAvasti ayaM pAThaH / 4-pu0 tyevaM AyuH / // 69 // Jan Education inte For Private Personel Use Only
Page #76
--------------------------------------------------------------------------
________________ mI bhagavatI sUtra // 70 // nItaH, Ayustu samyagdRSTikevalI sa na badhnAti, itarastu punarabandhanakAle na badhnAti, bandhakAle tu vaghnAtyevaM mithyAdRSTirapi, samyagmithyAdRSTirna badhnAtyevAyuryadA pratipatitamasya bhavati samyagmithyAdRSTitvam, tadA badhnAti, itarastu punarabandhanakAle na badhnAti bandhanakAle tu badhnAtyevaM midhyAdRSTirapi samyagmidhyAdRSTirna badhnAtyevAyuryadA pratipatitamasya bhavati samyagmidhyAdRSTitvam, tadA badhnAti, 'NANAvara Nijjami'tyAdi saMjJAzabdena IhApAyAdisaMjJA 1hArAdisaMjJAtha gRhyante tena sarAgasaMyataH saMjJI sa badhnAti, vItarAgasaMyataH saMjJI sa na badhnAti tasmAt syAt, asaMjJI vanAtyeva, pazcimakevalI siddhava sa na badhnAti bhavyasiddhakaH kevalI sa na badhnAti taddayatiriktastu bhavyaH saH badhnAti tena syAt, pazcimasiddhaH sa na badhnAti vedanIyaM bhavyaH syAt, zailezyavasthAyAM na badhnAtyanyadA nAti, AyurbhayAbhayau syAt, abandhakAle na badhnItaH bhavyo yaH kevalI sa ca na badhnAti, bhavyo'nyaH nAti tena syAt, 'NANAvaraNijja mityAdi / cakSuracakSuravadhidarzaninaH syAt, katham 1 upazamakSapakatAM pratItya yadA ekavidhabandhakastadA 'NANAvaraNa' (jJAnAvaraNIyaM ) na badhnAti zeSAstu badhnanti / kevaladarzanI na badhnAti sa ca bhavasthasiddhaH kevalI vA, vedanIyamupazamakakSapakAvapi baghnItaH, kevaladarzanI tu sayogI badhnAti ayogI na badhnAti tena syAt, NANAvara NijjamityAdi' paryAptakakevalI na badhnAti zeSo badhnAti, aparyAptako badhnAti, Ayustu paryAptaH syAt kevalI [sa na] badhnAti, zeSastu syAdvandhakA'vandhakakAlataH aparyAptako'pi syAt 'NANAvara Nijja mityAdi' 1-50 zabdena IhA gayAdisaMjJA'' / 250 na siddhikaH kevaDhI na bagnAti tadvapatirikta / 3-50 ke / 4-50 nAsti / kA OOOOOO00000000 avacUri
Page #77
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI | avacUriH sUtra bhASAbhASako dvAvapi syAt bhASakaH kevalI sa na badhnAti anye baghnanti / abhASakA pRthivIkAyAdayaH vigrahagatisamApanAca te baghnanti, ayogikevalisiddhI abhASako tau na banItaH, tena syAt prayogaH / bhASaka: kevalI sa sadvedyamapi badhnAti, abhASakAH siddhAste na badhnanti, ekendriyAdayo bannanti tena syAt, jJAnAvaraNIyaM parItaH kevalyapi sa na badhnAti, upazamakakSapakAvanye ca parIcatve'pi badhnanti, tasmAt syAt / aparItaH abhavyaH sa badhnAtyeva, pazcimaH siddhaH sa na badhnAti, AyuH parIcaH syAt kevalI parIcaH sa na badhnAti anye aparItatve'pi | satyapi syAt , avandhakAlaH bandhakAlataH pazcimaH siddhaH sa na badhnAti, 'NANAvaraNijjANamityAdi' AbhinivodhikajJAnyAdayazcatvAro'pi syAta, katham ! upazamaka-kSapakazreNibhyAM bhAvanA kAryA / vedanIyaM kevalajJAnI syAt siddhaH ayogikevalI ca na badhnItaH zeSo badhnAti, manoyogI syAt upazamakaH | [bheNi ] prAptaH vAkkAyayogI anAhArako vigrahagatikaH sa badhnAti, siddho na badhnAti tasmAt syAt / pAdaraH kevakhyapi tena syAt / AyuH sUkSmaH bAdaro vA syAt avandhakAlabhAvanayA, bandhe vA bAdaraH kevalI sa na badhnAti, anye | badhnanti tena vA syAt / gharamaH upazamaka-kSapakameNiprAptaH sa na badhnAti, anArUDho badhnAti / acarama upazama TI0-1 pu0 jhpkm| // 7 // Jain Education Inter
Page #78
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH zrI bhagavatI sUtra zreNiprAptaH na badhnAti tena syAt / asminnevoddezake idamatItaM sUtramaGgIkRtya gAthA likhyate "siddhA gaI paDucca, sAtiyA apajjavasiyatti" kathametadbhAvyateAha-"sAtiapajjavAsiyA, siddhA Na ya nAma tIyakAlaMmi / Asi kayAivi suNNA, siddhI siddhehiM siddhate // 1 // sarva sAi sarIraM, na ya nAmAi mayadehasabbhAo / kAlANAittaNao, jahA va rAIdiyAINaM // 2 // sabbo sAI siddho, na yAdimo vijjaI tahA taM ca / siddhi siddhA ya sayA, niddiTTA rohapucchAe // 3 // " // iti SaSThazatake tRtIyodezaH // // atha SaSThazatake caturthoddezaH // jIve NaM bhNte| kAlAdezena jIvaH sapradezaH katham ? yo hyekasamayasthitiH sa apradezaH radvayAdisamayotpanno yaH sa sapradezaH, tena syAt / 'NeraDyA sabvevi tAva hojja sapaesA' jaghanyotkRSTasthitayaH bahavaH tena TI0-1 pu0 kA rAdezenetyAdi / 2-pu0 dvisamayAdiH yasya sthitiH sa pradezaH, na ca jIvaH samayamAtra sthitaH anAditvAt kintu anantasamaya sthitireva (vA) taH sapradezaH / anayA ca gAthayA sarvatra bhAvanA kAryA jo jassa paDhamasamae, baTTai bhAvassa mro ra apadeso / aNNammi vaTTamANo, kAlAeseNa apadeso // 1 // nArako yaH pradhamayamayotpannaH so'prdeshH| // 72 // Jain Education Intem For Private Personal Use Only
Page #79
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH sUtra dvayAdisamayotpannakA bahavaH, jaghanyAyAM sthitau samayAdhikAyAmalpato'nupAtaH, tasyAM ca prathamasamayotpanna labhyetaikA | ata ucyate-'sapaeso ya apaeso ya' prathamasamayotpannA bahavaH lamyante yadA tadocyanne-'sapadesA ya apadesA ya' | ekendriyANAM bahUnAM yugapadupapAta iti / tatra bahavaH prathamasamayotpannA bahavazca dvisamayAdyutpannAstena sapradezA apradezAzca 'AhAraye NaM baMdhe' ityAdi AhArakaH kAlataH asti vigrahakAle anAhArakaH tasmAdAhArakaH kAlAdAhArakatvena yaH prathamasamayotpannaH so'pradezaH, dvisamayAdiryaH sapradezaH, tena syAt 1anAhArakaH sapradezastena syAt / anye vigrahagatisthA anAhArakAsteSAmekaM dvau vA'nAhAraka iti ye tvanAhArakapathamasamaye vartante, te apradezAH, ye dvivyAdiSu anAhArakasamayeSu vartante te sapradezAH / ekendriyeSu bahva utpadyante iti / ato bhaGgakadvindrIyAdInAM stokatarANAmutpAta iti / ekadvilAbho'sti, ekadvilAbhe ca bhaGgasaMbhavaH, bhavyatvasyAnAditvAt sapradezatA, bhavyanArakaH prathamasamayotpAte'pradezaH, dvisamayAdinA sapradezaH, sallezyAto'nAdirayaM bhAvastasmAtsapradezaH, pRthivyavanaspatipura tejolezyo devo labhyata iti | ekadvisaMbhavAcca SaDbhaGgAH, alezyasiddhaH prathamasamaye'pradezaH, dvisamayAdiH sapradezaH, samyagdarzanalabdhiryA prathamasamaye tatrApradezaH, zepeSu sapradezaH, kevalisaddhAvubhAvapi samyagdRSTI prathamasamayakevalI prathamasamayasiddhatve adezaH, zeSaH sapradezaH / ekendriyA nityamithyAdRSTaya iti varjanIyAH, mithyAdRSTiH syAt , 1 pu0 'anAhArae NaM bhaMte !' ityAdi / 2 pu0 tiSu / 3 pu0 ekdvisNbhvH| 4 pu0 siddhizca / // 73 // Jain Education Inteman For Private Personal Use Only www.ainelibrary.org
Page #80
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 74 // katham ? yasya samyagdarzanaM patitaM sa mithyAdRSTitvaprathama samaye'pradezaH, zeSastu sapradezaH na pRthak ca trikabhaGgakaH ekabahusvabhaMgasambhavAt / samyagmithyAdRSTiH syAt katham 1 prathamasamaye yasya samyaramidhyAdRSTitva pariNAmaH so'pradezaH, zeSastu sapradezaH, saMyatatvaM yasya prathamasamayapratipannasya so'pradezaH, zeSastu sapradezaH / asaMyato yo hi saMyataH asaMyatapariNAmaM gataH sa prathamasamaye'pradezaH, zeSeSu sapradezaH 1, 2sakaSAyI upazamako yaH pratipatitaH sa pUrvamabhUdakapAyI prathamasamaye kaSAyatAM gataH so'pradezaH, zeSeSu sapradezaH / "kohe mANe mAyA, bodhavvA suragaNehiM chanbhaMgA | mANe mAyA lome, geratiehiM pichabhaMgA ||1|| " nArakAH krodhapracurAH, devA: lobhapracurA iti / akaSAyI siddhaH kevalI ca prathamasamayotpattau apradezaH, zeSeSu sapradezaH / jJAnI syAt, pUrvamabhUdajJAnI jJAnitve yaH prathamasamayaH tatrApradezaH, zeSeSu sapradezaH, evamavadhimanaHparyAya kevaleSu bhAvyam / jJAnI yaH ajJAnatAM gacchati tadA prathamasamaye apradezaH, zeSeSu sapradezaH / sayogI anAditvAt bhAvasya niyamAt sapradezaH, ayogI siddhaH prathamasamaye'pradezaH, zeSeSu sapradezaH / 'sAgArovauttesu sAgAro sanANe, aNagAro sadaMsaNe bhavati' 'jaM samayaM jANati No taM samayaM pAsati 1 pu0 iti / 2 pu0 saMyatAsaMyataH zrAvakaH yasva zrAvakatvapratipatteH prathamasamayaH so'pradezaH, zeSeSu sapradezaH / nojJI no'saMjJI viddhaH prathamasamaye'padezaH zeSeSu sapradezaH / avacUriH
Page #81
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI| avacUriH sUtra iti bhinnaH kAlaH / sAkArAnAkAropayogayorbhinne sati anAkAropayogApagame yadA sAkAropayogaM gataH sa prathamasamaye'pradezaH, tataH paraM sapradezaH syAt / evamanAkAropayoge'pi sa vedakaH / upazamako yadA abadekaH san pratipatitaH tadA prathamasamaye savedakatvenApadezaH, tataH paraM sapradezaH, anyavedasaMkrAntaH strInapuMsakamedAra bhaavniiyaaH| avedakAH kSapakopazamakakevalisiddhAH eSAM prathamasamaye'pradezatA zeSeSu sapradezatA / zarIratvamanAdirayaMmAvaH-anAditvAt bhAvasya niyamAt samadezatA / audArikAdiSu anyonyaM saMkrAntau prathamasamaye pradezatA, zeSeSu sapradezatA / tejasakArmaNayoranAdisaMyogaH anAditvAt niyamAtsapradezatA / azarIraH siddhaH tatra prathamasamaye'pradezatA / vigrahagatI | anAhArakasya AhAraparyAptigatasya prathamasamaye'pradezatA, zeSeSu sapradezatA / evaM zarIrendriyaparyAptiH pANApAnaparyAptiH abhASakasyA''bhASakasaMkrAntau bhASAparyAptibhAvanA kAryA / manaHparyAptirapi / evamAhArakaparyAptyA aparyAptakaH pUrvamAhArakaparyAptyA paryAptakaH san aparyAptatAM gataH sa prathamasamaye'pradezaH, zeSeSu sapradezaH / evaM zeSA,-paccakkhANA'paccakkhANaM dezapratyAkhyAnamityuktaM bhavatIti / // iti SaSThazatake caturthoddezakaH samAptaH // 1 pu0 vedaa| // 75 // in Educh an inter
Page #82
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacUriH // atha SaSThazatake paMcamaSaSThoddezakau // 'kimiyaM bhaMte ! tamukkAe ti pavuccati' ityAdi pRthivIprakAzanasamarthA'pi kAcidbhavati, tena zubhaH pRthivIkAyaH yena dezaM prakAzayati kazcinna dezaM natvevamApaH / 'ahemalagamUlasaMThuie atvi NaM bhaMte ! tamukkAye caMdAbhAtivetyAdi' kA dUsaNiyA puNa sA' ka AtmA nigadyate AtmAnaM dUSayati, 'tamukAyatteNa pariNamatIti' 'kati NaM Nate / kaNNarAito paNNattAu'ityAdi 'hiTTha' baMbhaloe kappe havi samaM kilA' 'kevaiyaM pADaNejjA' prApnuyAt 'logate vA egapaesiyaM seDhiM mottaNa' naryakapradezazreNyA jIvasyAvagAho bhavati / / // iti SaSThazatake paMcamaSaSThoddezako samAptau // // atha SaSThazatake saptamoddezakaH // AlisaMdakaH cavalakaprakAraH pasimaMthagA-vRttacanakAH, aNuvRttamAgalakaH / // iti SaSThazanake sptmoddeshkH|| // atha paSThazata ke aSTamoddezakaH // cauvihe ? ADayabaMdhe paNNatte-jAti-NAma-NihattADaye ityAdi ekendriyAdijAteH prAdhAnyAdivivakSayA upAdAnaM To0-1 pu0 chvihe| // 76 // Jain Education Internation
Page #83
--------------------------------------------------------------------------
________________ ava vRriH zrI bhagavatI | || kriyate gatisthityavagAhapradezAnubhAgeSu sarvatra prAdhAnyavivakSA kAryA / // iti SaSThazatake aSTamoddezakaH // // atha SaSThazate navamoddezakaH // ki ihagaye poggale pariyAittA viuvatti' 'ihagata'-iti yatra sthito bhagavAn gautamasvAmI pRcchati, 'tatra gata' iti yatraiva vyavasthito devastatraiva devasamIpa ityarthaH, 'aNNastha' iti yatrasthitastatra na gRhaNAti, tena yatrastho gautamaH pRcchati anyatrasthito na kvApi gRhNAti / 'avisuddhaleseNa bhaMte / deve asamohaeNaM appaannenn| ityAdi, avizuddhalezyo vibhaMgajJAnI asamohatA-anupayuktaH / 'avisuddhalese asamohateNa appANeNaM avisuddhalesaM devaM | deviM azNayaraM ( aNagAraM ) jANaMti pAsaMti No iNa? sama?' // iti pako vikalpaH // 'avisuddhalese asamohate visuddhalesaM ! No iNa8 sama?' // iti dvitIyo vikalpaH // 'avisuddhalese samohate visuddhalessaM devaM deviM aNNayaraM vA No iNaTTha sama8' // iti tRtIyaH vikalpaH // 'avisudvalese samohate , " "" , | ., TI0 1 pu0 'avisuddhalesaM devaM devIannayaraM jANati pAsati no niNa? samatthe' eko vikalpaH 'atisuddhalese asamohateNaM appA jeraNa' No tiNaDhe samatthe dvitIyavikalpaH / // 77 / Join Education Internation
Page #84
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH bhI bhagavatI sUtra , samohayA samohaeNaM avisudalesaM devaM devi , , , , // iti paJcamaH vikalpaH // -, visuddhalesaM , , , , , , ,, SaSThaH , // * visuddhalese asamohaeNaM avisuddhalesaM ,, ,, , , , , ,, saptamaH , , , visuddhalesaM , , , , , , // ., aSTamaH / , eteraSTabhirvikalpairna jAnIte / / * visuddhalese samohaeNaM avisuddhaM devaM i ? haMtA jANati ' // , namaH , samohaeNaM visuddhalesaM ,, , , , ' // ,, dazamaH ,, samohayAsamohaeNaM avisuddhalesaM , , , , ' // ,, ekAdazaH visuddhaM , , , , pAsai iti // ,, dvAdazaH ,, etaizcaturmivikalpairapi jAnIte / // iti SaSThazate navamoddezakaH // // 78 // For Private & Personel Use Only
Page #85
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI sUtra avacUriH // atha SaSThazate dazamoddezakaH // 'jIve paM bhaMte ! jIve jIve jIve ?' jIvazabdenAtra jIva eva gRhyate, dvitIyajIvazabdena caitanyamucyate ityataH sa praznaH jIvati bhaMte ! jIve jIve jIve jIve jIvai ? AyuHkarmadravyatayA jIvatIti jIvanamucyate / Ahaca sAyaM-kadAcit sAtAm katham ! "uvavAeNa vasAyaM neraio devakammuNA vAdhi" devAH kadAcidasAtaM priyaviprayogAhananAdiSu / 'neraiyANaM bhaMte ! je poggale attamAyAe AhAraMti' AtmanA AdAya-gRhItvA AhArayanti, | kimAtmazarIrakSetrAvagADhe AhArayanti ? tasmAdapi parataH paraMparA kSetrAvagADha iti / // iti SaSThazate dazamoddezakaH // // samAptamidaM SaSThazatakam // // atha saptamazatakam // atha saptamazatake prathamoddezaH 'jIveNaM bhaMte ! ke samaya aNA hArae bhavai" ityAdi adholoke Urdhvaloke yasyotpAdaH so'vazyamekena samayena // 79 // Jan Education Internal For Private Personal Use Only
Page #86
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH bhI bhagavatI sUtra vizreNitaH samazreNirbhavati, anyena lokaM pravizati punarUddha lokanADI gacchati, gatvA lokanADItaH niSkrAmati aloke na gacchati / kecit paJcamo'pi vizreNigamanamapi nAraka utpadyate, yaH zreNitaH bharatAt airAvate utpattukAmaH sa kena samaNiM gacchati, tatrAnAhArakaH dvitIyenairAvate tRtIye narakaM tatrAvazyamAhArakaH / yatra vA prathamamutpannaH 14zarIramutkrAnta samaeva / "jIye NaM bhaMte / ke kAlaM savapahArae bhavati" ityAdi salpiAhAraH kadA ? yadA prathamasamayotpannaH bhavasthasya caramasamayasya samayena gatena na anyatrotpatsyate iti yAvaduktaM bhavati-atra sarvAlpAhArakam / supaiTThagasaMThie loe paNNatte, supratiSThakaM zarayantrakam / 'asthi NaM bhaMte ! akammassa gatI paNNAyatI'tyAdi gatiH prajJAyateabhyupagamyate iti yAvat / 'nissaMgatAe' malApagamAt , nIrAgatA mohopagamAt , alAbudravyasya, tathA pariNAmAt agnerUcaM visAta indhanaM vimucya dhUmasya gatiH / pUrvaprayogAnmokSaM yAtavyamiti / 'ativattitA'-atikramya / 'dukkhI bhaMte nerar3ayA' ityAdi kiM duHkhino duHkhamiti? praznaH / pariyAyaI' iti, pari-samantAt bhAve sAmastyena Apipatti paryApipattistUryakSetrAtikrAntamidam , vesiyaM-vizvAsanIyaM zubhaM na hanti, na ghAtayati, ghnantaM nAnumodate / // 8 // TI0 1 pu xbharatAn Na zarIramuktyantasamayevax evaMvidhapAThaH / in Education Intemani For Private Personel Use Only
Page #87
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI sUtra avacUriH na pacati i0 na krINAti i0 etAH navakoTyaH / // iti saptamazate prathamoddezaH // // atha saptamazate dvitIyoddezaH // sarvajIvebhyo'mayamiti badato'saMyatasya cakramaNasthAnAdiSu yA kriyA apratyupekSamANasya tatrAsau atikrAmati vratam , yo jIvAjIvavizeSa vetti tasya supratyAkhyAnaM bhavati / upabhogaH-sakRta , paribhogaH-punaH punaH mUlaguNAdezaviratAnAmapyasti / 'paMciMdiyatirikkhajoNiyA NaM bhaMte ! ki mUlaguNapaccakkhANI uttaraguNapaccakkhANI apaccakkhANI tivihA'tti atra gAthayaiva codyam| "tiriyANaM cAsti, nivAriyaM aha ya to puNo tesiM / subbai bahuyANaM ciya, mahanvayArovaNaM samaye // 1 // " parihAro'pi gAthayaiva"mahavvayasabbhAvo vi ya, caraNapariNAmasaMbhavo tesiM / na bahugugANaMpi jahA, kevalasaMbhUtipariNAmo // 2 // " sarvastokA mUlaguNapratyAkhyAnino 1asaMkhyeyaguNAH saMmRcchimamanuSyaiH saha grAdyAH / TI0-1 pu0 maduHkhino duHkha / TI0-1 pu0 satra uttaraguNapratyAkhyAninaH bhAvakAH / 2 pu. apratyAkhyAnitaH zeSAstvanantaguNAH manuSyasUtre apratyAkhyAnito'saMkhyeyaguNAH / // 81 // Jain Education Interation For Private Personal Use Only www.ainelibrary.org
Page #88
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhavacUriH bhIbhagavatI sUtra // iti saptamazate dvitIyoddezaH // // atha saptamazate tRtIyoddezaH // mRlAmUlajIvaspRSTAH parasparaM saMzliSTAH parasparaM saMzleSAdAhArayanti padminIpatravat AlUkaM NIhumbahA / 'kaNhalese neraie appakammatarAe, gIlalese ratie mahAkammatarAe' kathametaducyate-saptamapRthivInArakaH kRSNalezyo. 'lpakarmA vyapadizyate iti karmapratyayA vedanA, nokarmapratyayA nirjarA / nArakA avyavacchittinayamaGgIkRtya zAzvatA iti AkhyAyante, ekkekkaM prtyshaashvtaaH| // iti saptamazate tRtIyoddezakaH // atha saptamazate SaSThoddezakaH asthi NaM bhaMte ! jIvA NaM kakkasaveyaNijjA kammA kajjaMti ? karkazam-duHkhaM raudraM prANAtyayakAri skandakAnagArasyaiva nidarzanam / // iti saptamazate SaSThoddezaH // + caturthapaJcamodezakopari cUNirnAsti / // 82 // Jain Education Intemaan For Private Personal Use Only
Page #89
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhavacUriH zrI bhagavatI sUtra __ atha saptamazate saptamoddezaHkSINabhogI-kSINatanurdurbala iti / yAvat akAmanikaraNaM vedanaM vedeti, ajJAnapratyayaM ca prabhU-prabhavaH-zaktA iti yAvat zaknuvanto'pi draSTuM na pazyanti 'pakAmakaraNa' -prakAma-nizcayena kartumazaktam / // iti saptamazatake saptamoddezaH // atha saptamazate aSTamoddezaH'parantaM paravasa' iti yAvat / // iti saptamazate aSTamoddezaH // atha saptamazate navamoddezaHvajjI videhaputto kuNikaH indrazca, dvau jetArau nAnyau, osana-prAyasaH caturazca yuktaH caturdhaNaH mahAzilAkaNTakaH, tRNazUkenApyAhanyamAnasya mahAzilAkaNTako naiva pAtitasya vedanopajAyate / // iti saptamazate navamoddezaH // // iti parisamAptaM saptamazatam // + dazamoreze kimapi na lisyate / // 8 // Jain Education Internal For Private & Personel Use Only
Page #90
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI adhacUriH sUtra // athASTamazatam // athASTamazate prathamoddezaHnArakadevAnAmaudArikaM nAsti nArakadevAnAM vaikriyaM ca tanmithaM ca iti yAvata / paryAptiH kArmaNazarIrasya / // iti aSTamazate prathamoddezaH // athASTamazate dvitIyoddezaH'jai devakammAsivisa' ityAdi manuSyastiryak tu AsIviSaH san devatvenotpannaH sa cAnubhUtabhAvatvAdevAparyAptaka AzIviSa ucyate / nArakA ye samyagdRSTayate jJAninaH, mithyAdRSTayo'jJAninaH, nArakA'paryApta kAnAmajJAne dve bhavataH katham ? asaMjJino ye samutpadyante teSAM vibhaGgajJAnA'bhAvAdaparyAptakAvasthAyAmajJAnadvayameva / nirayagatIyANamityAdi' narakagatiM yAsyanti ye te narakagatikAH / samyagdRSTayo mithyA dRSTayo vA jJAnino ajJAnino vA narakagatAvutpattakAmA na tAvata: nArakAH bhavanti, veyaMti-antaragatau vartamAnAgatigrahaNasyedaM prayojanaM tiryaggati yAsyanti, ye samyagdRSTaya stepAmavadhijJAne pratipatite upapAtaH,-'tamhA do NANA' / mithyAdRSTinAmapi vibhaGgajJAne pratipatite upapAta iti-'do annANNA' / manuSyagati yAsyanti ye te tvAvijJAne apratipatite gacchanti yathA 1184 // Jain Education Intem For Private & Personel Use Only
Page #91
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Internat bhagavAneva sarvArthasiddhAt yaH punarajJAnI utpattukAmastasya pratipatite utpAtaH / devagatikA ye jJAninasteSAmavavijJAne utpAtaH, ajJAninAM vibhaGgajJAne syAt sendriyA - ajJAnino jJAninazca / ye jJAninaH te caturjJAninaH, kevalinaH atIndriyatvAt ekajJAninaH / ye ajJAninaste trividhA: - ekendriyA mithyAdRSTaya iti / 'do aNNANA', 'vigaliMdiyANaM' do NANA sAsAyaNe uppajjatIti kAuM', ghaNTAlAlAdRSTAntena, so ya sAsAyaNo chAvalittotti chavaliyAo jAva tAva do NANA labbhaMti, AdillA punarajJAnina eva prAyazaH / aNiMdiyA kevaliNo sakAiyA kevalI | sakAyo tamA paMca NANA aNNANA tiyaM micchAdihiMssa / akAyikaH siddhaH / bAdaro kevalI tamhA paMca jAgA - mithyAdRSTayaH ajJAnina iti / nosaNNI noasaNNI siddhaH / tasmAt kevalajJAnI paryAptaka kevalyapi tasmAt paJcaparyAptAnAM vikalendriyANAmajJAnadvayam teSAmevAparyAptakAnAM paDAvalIkasAsAdanatvaM / yAvacca sAsAdatvaM tAvajjJAnadvayaM labhyate iti / apagate svajJAnina eva / paryAptakamanuSyANAM kevalitve paryAptaH tasmAt paJca, samyagdRSTinArakasya aparyAptakasya niyamAt jJAnatrayam / midhyAdRSTira vizuddhatarassa vibhaGgajJAnI, suvizuddho na bhavati / vikalendriyA yadA aparyAptakAH tadA sAsAdanatvaM labhyante 'do NANA' / paJcendriyANAM paryAptakAnAmavadhiriti kRtvA aparyAptasya 'do NANA' / TI-1 pu0 labhyate / avacUriH // 85 //
Page #92
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhavacUriH zrIbhagavatI sUtra manuSyANAmaparyAptakAnAM jJAnatrayaM sammavati, yathA bhagavataH sarvArthasiddhatvAt / 'yo pajjattA No apajjattA' siddhasya kevalajJAnI / 'Niraya bhavatthANa' niyamAt jnyaantrym| mithyA dRSTivibhaGgajJAna mudvarttamAnasya pracyavatastasmAdajJAnadvayam / devAnAmapi yo mithyAdRSTistasya pracyavataH-cyavamAnasya, kevalyapi bhavya iti jJAnapazcakasambhavaH bhavyatve'pi, yAvat samyaktvaM na pratipadyate tAvadajJAnI asaMjJinaH samyagdRSTeH jJAnadvayam , mithyAdRSTerajJAnadvayam / saMjJinAM yasmAtkevalI 'gosaNI NoasaNNI' sthitvA'sau samayamupasthApyate mAsikaM caturlaghvAdi tapazcarati yaH sa parihArika cAritralabdhiH / sA caritrAcaritralabdhiH zrAva kANAm AbhinibodhikajJAnalabdhinAM catvAri bhajanayA, kevalino nAsti AbhiniyodhikajJAnamiti tasya labdhiryadA matijJAnasya tadA ajJAnI vaa| yadA ajJAnI tadA ajJAnatrayam / evaM zrutamapi, avadhijJAnalabdhikazcatuAnI tasyA'labdhikAbhinibodhika-zruta-manaHparyAyakevalajJAnI syAt, yasmAd vino'pyavadhinA manaHparyAyajJAnI 2syAditi / kevalI vA manaHparyAyalabdhikazcatursAnI, tasyAlabdhika Aminibodhika-ata-manaHparyAya. || jJAnena kevalaM prApnoti / kevalAlabdhiko vA AdyatrayaM lamate / mithyAdarzanAlabdhikasya niyamAt sa samyagdarzanaTI0-1 pu. kevarajJAnI vA / 2 pu0 bhavati / 3 pu0 kevalajJAno yasmAdvinA'pi manaHparyAyajJAnena kevalamApnoti / AdyatrayaM labhate / // 86 // Join Education International For Private Personal Use Only
Page #93
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH sUtra labdhiH tasya ca jJAnapaJcakasaMbhavaH / tasyAlabdhau mithyASTiH tadAjJAnatrayasaMbhavaH / cAritralabdhikasya jJAnapaJcaka yasmAt kevalyapi yathAkhyAtacAritrasthaH tasyAlabdhau yathAkhyAtAbhidhAnasya manaHparyAyajJAnaM na bhavati zeSatrayaM bhavatyeva / sAmAyikacAritralabdhiryasya tasya jJAnacatuSkaM tasyAlabdhikasya paJcajJAnAni / kathaM kevalI na sAmAyikacAritrasthaH / kevalI ca avadhijJAnaM zrAvakasyApi bhavatItyAdyatrayam , uparitanacAritreSu jJAnacatuSkam, yathAkhyAtacAritralabdhikSapakasyAnutpanne kaMvalajJAne AdyacatuSTayamutpanne tvekameva kevalam / alabdhikaH punaH siddhaH kevalajJAnI, anye cAdyacatuSTa yajJAninaH, alavdhyato ajJAnI tadA ajJAnatrayam cAritrAcAritralabdhikAnAM-zrAvakANAM jJAnatrayaM saMbhavati, paNDitavIryalabdhiH-sAdhuvIrya labdhi jJAnI jJAnapaJcakasaMbhavaH, alabdhike zrAvakatvaM tadA avadhijJAnaM saMbhavati mithyAtvaM vA'labdhikasya bAlapaNDitaH tenoktam-zrAvakatvena ajJAnatrayasaMbhavaH alabdhau paNDitatvaM / vAlatvaM vaa| yadA paNDitatvaM tadA jJAnapaJcakasaMbhavaH / cAlatve jJAnatrayasaMbhavaH / indriyalabdhitve jJAnacatuSTayasaMbhavaH ajJAnatrayasya vaa| anindriyatvAtkevalinaH paJcamaM nAsti, alabdhau tu kaivalyeva / zrotrendriyalabdhiryeSAM tatra catuSTayajJAnasaMbhavaH ajJAnatrayasya vA kevalpatIndriya iti na pazcamam / alabdhau tu jJAnino'pyastyajJAnino'pi-vikalendriyA 1 pu0 darzanala bdhikAnAM jJAnapaJcakamajJAnatrayaM yasmAt darzanasAmAnyAva samyagdarzanamidhyAdarzanapariprahaH tamyAdhireva nAsti samyagdarzanalabdhiH yasya jJAnapaJcakasaMbhavaH / / / 87 // For Private & Personel Use Only Potainelibrary.org
Page #94
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH dvijJAninaH, kevalI kevalajJAnI, ajJAnino vA mithyAdRSTayo vikalAH / cakSurindriyalabdhiryeSAM teSA jJAnacatuSTayaM nAtra vicAryate, zrotraMndriyaM kimasti nAstIti avizeSAt / zrotrendriyaM gRhItameveti jJAnacatuSTayaM saMbhavati ajJAnatrayaM vA, kevalI atIndriya iti na paJcamam / alabdhI jJAnino'pyastyajJAnino'pi kevalino'tIndriyAH / alabdhau trIndriya Apadyate tadA sAsAdanAvasthAyAmaparyAptakasya jJAnadvayam , parataH ajJAnI eva neyH| sAkAropayogasthAnAM jJAnapaJcakasaMbhavaH ajJAnatrayasya vA yasya yasmAt pRthivyAdInAmapi bhavati / evamanAkAra:-sayoginaH jJAnapaMcakasaMbhavaH yasmAt kevalyapi, vAkkAyayogimithyAdRSTinA sayogitvenAjJAnatrayam , ayogikevalI siddhazca-tau ekajJAninau / salezyAnAM paMcajJAnasaMbhavaH ajJAnatrayasya vA yasmAt kevalyapi sshuklleshyH| alezyaH siddhaH sa ekjnyaanii| | sakapAyiNazcatvAri jJAnAni ajJAnatrayaM vA saMbhavati / akaSAyasya jJAnapaMcakaM yasmAt kSapako'pyapAyaH anutpanne kevale tasyAdyaM catuSTayaM, kevalinaH paJcamam / adakasya jJAnapaJcakasaMbhavaH yasmAtkSapako'pyanutpannajJAnI avedakastasya catvAri jJAnAni, kevalinaH paJcamam / AhArakasya paJcasaMbhavaH yasmAta kevalyapi AhArakaH / anAhArakasya manaHparyAyajJAnaM nAsti, AdyaM trayaM // 8 // Jan Education Internet
Page #95
--------------------------------------------------------------------------
________________ mIbhagavatI avacUriH satra vidyate trayamajJAnaM vA samyagdRSTedevagatimupapadyamAnasya vigrahagatasya anAhArakasya vA siddhasya kevalajJAnamatItamekaM likhyate / "bAlabIriyaladdhiyANaM tinni NANA tinni NANA bhayaNAe tinni NANA tinni NAti anaMjayadidvimavi divya bhaNNati / " // iti aSTamazate dvitIyoddezaH // atha aSTamazate tRtiiyoddeshHgovaa| govAvaliyA govA govAvaliyA [govA paMktiH / 'kati NaM bhaMte puDhavIe paNNatAo' ityAdi caramapadaM niravasesaM bhaNiyanvaM, gAthAdvayaM cedamanusatavyam, "kiha hoMti samahiyAti, (carimA) carimappa esraasiito| dabvAti kaha gujjati, dacuppacayAropadesesu // 1 // ujjusuyAtimiyamidaM, parippadesamiha davapaDivatti / desapadesa ho jaha vA dhammatthiyAtINaM // 2 // // iti aSTamazate tRtIyoddezaH / / TI0-10 bha0 gohe govAvaliyA ityAdipAThaH / ||89 // Jain Education Inter For Private & Personel Use Only
Page #96
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra avacUriH atha aSTamazate va poddezaH"kati NaM bhaMte ! yAo paNNattAo" ityAdi e sAvanArtha gAthAdvayaM lisyate"micchApaccakkhANe, prigghaarNbhmaaykiriyaao| kalaso micchA aviraya-sapamattappamattA // 2 // micchattavattiyAo, chiddiTThINaM ceva vo thovA / seharA ekkeko, vai rAtI to ahiyA // 2 // // iti aSTamazate tuthoMdezaH // atha aSTamazate eJcamoddezaHpratyAkhyAte tadabhANDaM bhavatyAmaM jAyayA saMmavi apicarati pUrvameva pratyAkhyAte punarapi cAturmAsikAdau tridhA vidhA pratyAkhyAte pazcAdanyaprakAra pratyAkhyAnam , 'sADIkamme svakIyameva bhANDaM nItvA saddhiM karotivikrINIte / 'bhADIkamma'-bhATakenA'nyadIyadravyaM nayati, 'phoDIkamma'-hatalAdi(1) lAkSAmutpattisthAnAd gRhItvA vikrINIte, 'kesavANijja-gomahiSAM strIvikrayaH, hastidantAdivikraye-'daMtavANijja' bhijjavikrayaH 'visavANijja' viSavikrayaH, tileSu-yantrakarma, nilacchinakarma-laghubalIvanAmalanenA'pAtrikA'panayanam , davAgnidAnam , asatIpoSaNatA // 90|| RECEOI Join Education International For Private Personal Use Only
Page #97
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI bhavacuriH dUdhakSarikAdipoSaNanarUpakamAgagrahaNam, taDAgamaGgadhA(ma.pU.)riNyAdibhirvA parizoSaNakarma / // iti aSTamazate paJcaddemozaH // athASTamazate SaSThoddezaH'therA yasesuvvA seva amuhAsiyA' anubhUtavAcaH / 'joisiyA te dyutivalati kiM zeSANAm agAradAhe mallagA kuTyAvaSTambhanaM dravyam / 'orAliyasarIrAuya' yasmAdaudArikazarIreNa prANAtipAtaM kurute tasmAta 3-4-5 / nArako yasmAt pRthivyAdi vinAzayati tadaudArikAta 3-4-5 / vaikriyazarIranimittaM bahavo kriyA naiva vinAzayitu zaknuvanti / teyAkammaviDabbiesu uddavaNA Nasthi / // iti aSTamazate SaSThoddezaH // athASTamazate saptamoddezaH'desaM deseNa vayAmo [paesa] padeseNa vayAmo' acittena dezapradezena gacchAmaH, dezo mahAn , pradezo'lpaH, tau | dvAvapi nirIkSyamANau vrjaamH| // iti aSTamazate saptamoddezaH // // 91 // Jain Education in For Private Personel Use Only
Page #98
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH athASTamazate aSTamoddezaH'itthIpacchAkaDe' strItvaM pazcAtkRtaM / yaduktam-strIyamAsIt yasya sa badhnAti, taM bhaMte / kiM baMdhati, baMdhissati bhavAkarisaM paDucca baMdhI vA syAt ? pUrvabhave upazamakatve iryApathaM karma iha ca mave upazamakatve na badhnAti anAgate ca kAle bhansyati bhavannupazamakA dvitiiyH| prathamabhave kSapakatvamAptaH sa ca pUrvabhave upazamakatve baddhavAn vartamAne badhnAti zailezyavasthAyAM na ca punarbhansyati tRtIyaH / pUrvajanmani upazAmakatve baddhavAn pratipatito na badhnAti, punaryadA pratipatsyate tantsyati caturthaH zailezI baddhavAn 2nAdhunA badhnAti, na ca punarbhansyati, na labdhamupazamakatvaM pUrvajanmanIti na baddhavAn , adhunA landhamiti badhnAti, punarapyeSyatkAle | mantsyati, na kSapakatvaM navopazamakatvaM, pUrvajanmani labdhavAn tena na bandhI kSapakatvaM prathamamevAdhunA labdhamiti badhnAti, zailezyavasthAyAM na punarbhansyati [6] saptamabhaGgaH bhavyasya, bhanyo yadA tadA bhansthati, abhavyasyASTamaH / 'gahaNAgarisaM' yadbhave baMdhecI upazamakazca yadA badhnAti tadA baddhavAnapyatItakAle punazcaiva bhansyati, dvitIya:-kSapakaH baddhavAna badhnAti zailezyavasthAyAM na punarbhansyati, tRtIyaH upazamakatve baddhavAn pratipatito na vaghnAti punastatraiva mave upazamakameNipratipanno mantasyati ekamave upazamaNidvayaM prApyate eveti3| caturtha:TI0- pu. zailezyavasthAyAM / 2 pu0 pUrvakAle baddhavAn / // 92 // Jain Education Interne For Private & Personel Use Only
Page #99
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrIbhagavatI sUtra 'selesiNo pubbakAle khavaNAvasthA jA' tatra baddhavAn zailezyavasthAyAM na badhnAti na ca bhansyati / paJcama:punarAyupaH pUrvakAle upazamakatvaM na labdhavAn iti 'Na baMdhI' adhunA labdhamiti badhnAti eSyatkAle na punarbhansyati5 / SaSTho nAsti-baddhasya karmaNo'vazyaM vedanA'pi bhAvanIyamiti6 / bhavyasya saptamaH / abhavyasyASTamaH / nahi zarIradezena karmaNo dezo badhyate, kiM tarhi ? sarvAtmanA sarvameva badhyate / parIpahavicAre amRmirgAthAbhirvicAryam "mohanimittA aTThavi, vAyararAge parIsahA kiha Nu ? / kiha vA suhumasarAge, na hoMti uvasAmae sabve // 1 // sattaya paratocciya, jeNa bAyaro jaM ca sAvasesaMmi / maggilaMmi purille, laggati to daMsaNassAvi // 2 // labbhati pademakamma, paDucca suhumodato tato aTTha / tassa bhaNiyA Na suhume, Na tassa suhumodao vi jto||3|| // iti aSTamazate aSTamoddezaH // // 13 // Jain Education Internation...
Page #100
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH bhI bhagavatI sUtra . baMdhati baMdhati baMdhismati baMdhisthati baMdhissati baMdhissati kevaLI Na baMdhI | baMdhati baMdhissati selesI Na baMdhI baMdhati / Na baMdhissati uvasA Na baMdhI | Na baMdhati paMdhissati selesi | Na baMdhI | Na baMdhati | Na baMdhissati khavaga guNA lavito alavito gaNA paMdhati baMdhati garimA vaMdhI baMdhI baMdhati - caMdhissati svasAmato baMdhati | Na baMdhissati khavago Na baMdhati - baMdhissati uvasAmato Na baMdhati Na baMdhissati | selesI Na baMdhI Na baMdhI Na baMdhI Na baMdhI baMdhati baMdhati Na baMdhati Na baMdhati / dezena karmaNo dezo badhyate kiM tahi sarvAtmanA sarvameva vabhyate / apagatavedaH puruSavedekSapite baMdhI // 14 // Jain Education Intema For Private Personal Use Only
Page #101
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI sUtra // bhavarita bhavAga risa baMdhissati jvasAmato Na baMdhissati khavago baMdhissati | uvasAmato Na baMdhissati Na baMdhI Na baMdhI Na baMdhI Na baMdhI baMdhati ghaMdhissati vasAmato baMdhati Na baMdhissati | kevaLI baMdhati baMdhissati / bhavito baMdhati | Na baMdhissati | abhavito paDhame vitie svasAmato khavago ra / tinite | cautthe uvasAmato siddha | paMcame uvasAmato khabago sattame | aTTame bhavito asijjamANo satyapa ribadhnAti kiyantamapi kAlaM sAMparAyikaM tenApagatavedo badhnAti aNAtItaM // 95 // Jain Education in For Private Personal use only
Page #102
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 96 // Jain Education Internat eso bhAvo gariso padame kevalI uvasAmau khavau vitie kevalI paMcame riyAvaca vapaDhama uba sAmago, bitite tayAgao khavago ahakkhaya khabao saMpatto savve akkhAyA dovarima vaTTamANo saMpatto tatie utthe uvasAmato siddha selesI sattamo vRddho tatito uvasAmato paMcame uva sAmaga svavaga amo waa , suNNa saMparAvi saptamena kAlabhavi uva sAmaga svago ame amokkhI gaNA kapoga saveto sapaJjavasiyaM bhavvarasa aNAti apajjavasiyaM abhavvassa avacUri :
Page #103
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrIbhagavatI sUtra Jain Education Interna athASTamazatake navamoddezaH - paramANurdvipradezikAdiH tatsambandho jIvaprayoge bandhaH 'aTTadaM jIvamajjhappaesANaM aNAdIe apajjabasie' asya jIvasya asaMkhyeyapradezikasya aSTau madhyapradezAsteSAM anAdiraparyavasito bandhaH, yadapi lokaM vyApya tiSThati jIvaH, tatsthApanA - eSAmupari catvAri ete'STau / trayoradhastrayorupari dvayorvisaraNamapi kadAcit / SaNNAM yAvat kecidekaikaM visArayati anyadA kadAcit manthAntarANi kurvan visRjati eSo'nAdyaparyavasitaH / apare svAhuH - lokavyAptikAle tAnaSTau pradezAn vyavasthA ke ? zeSaM kaM cAkAze khaM pradezasamUhaM visRjati tattha vi ti aNAdIe ' tatrApi 'abandhaH anAdiraparyavasitaH, uccayabandhaH rAzIkRtaH paraspara lagnabandhaH, saMhananabandhaH kevalisamudghAtAnnivarttamAnaH, manthAntaropasaMhAraM kurvan, atra taijasakArmaNaH zarIrasaMghAtaM jIvapradezopaghAta sahacaritamArabhate ayaM ca nAnyeSu bhaveSu abhUditi tena pratyutpanne baMdhaH, zarIrAprayogAbandhaH 'vIriya sajogisadavvayAe' vIryaM nAma jIvapudgalAnAGgAGgAvatA zaktiH, yogA mana AdayaH tadeva sat, sacca tadddravyaM ca sadddravyaM tadbhAvaH sadravyatA, vIryasayogidravyatA, orAliyazarIrappayogabaMdho jahaNNo egasamatiyo, dezabaMdhoM vAkkAya ceuccie egasamayAgayamaraNe " avacUri // 97 //
Page #104
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrIbhagavatI sUtra avacUriH urAliya sarIrasavvabaMdho vi' yathA apUpaH prathamasamayaprakSipto ghRtAdi gRhNAti zeSeSu samayeSu gRhaNAti visRjati ca | evamayamaudArikazarIrI yadA zarIrakaM vihAya prAktanaM idAnImanya [ 2 ] gRhaNAti tadA prathamasamaye audArikazarIragrahaNayogyAna pudgalAn tasmin sthAne sarvAn gRhaNAti, tataH paraM gRhaNAti ca visRjati ca, tasmAdaudArikazarIriNAM sarvadezabandhaH iyamapi vidyate prathamasamaye sarvabandhaH, uttarasamayeSu dezabandha iti, urAliyasarIrappayogabaMdheNaM kAlato kevaciraM hoti ! savvabaMdho egasamayaM desabaMdho jahaNNa megasamaiyaM bhAvyate / paJcendriyazarIrAyurvA | audArikazarIrI san yadA vaikriyaM pratipannastadvimucya yadA punaraudArika gRhaNAti tadA prathama sarvabandhaM kRtvA dvitIya samaye dezabandhako bhRtvA mriyate yadA tadA dezabandhakasya jaghanyata ekasamayaH / 'ukkoseNaM tinni palitovamAI' katham ! yasmAdaudArikazarIriNAM tripalyopamA sthitiH, teSu ca tripalyopameSu prathamasamaye sarvabandhaka eveti, 'egidiya orAliyasavvabaMdhaM ega samayaM desabaMdho, jahanneNaM egaM samayaM' katham ? vAyoraudArikazarIriNo vaikriyaM gatasya punaraudArikapratipattau sarvabandhako bhUtvA dezabandhakazcaikaM samayaM bhUtvA mriyate yadA, tadA dezabandhaH, jahanneNaM samayaM , pRthivI kApikaM prati yasmAdekendriyANAmiyaM jaghanyA sthitiH 'ukkoseNaM bAbIsaM vAsasahassAI TI0-1 pu0 samayAnnyUnAni trINi palyopamAni parato yadi deveSu utpadyate tadA vaikriyazarIrasya sarvabandhako bhavatyAdau . yadApi audArikazarIratvenotpadyate tadA sarvabandhaka eveti / // 98 // For Private Personel Use Only
Page #105
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Intern samaya uNAI' sa hi prathamasamaye sarvabandhakaH, zeSakAle dezavandhaka eva tena sarvabandhakasamayena nyUnAni dvAviMzativarSasahasrANi 22000 | puDhavIkAiyA desajahaneNaM tisamayahINaM sarvasacaiH kSullakabhavagrahaNaM nirUpyate gAthAbhi:donni sAIM niyamA, chappannAti pamANato hoMti / AvaliyapamANeNaM, khuTTAbhavaggahaNaM neyaM // 1 // paNasahissA tiM, paMcetra sayA havaMti chattIsA / khuDDAgabhavaggahaNe, hati aMto muddateNa ||2|| satarasa bhavaggahaNA, khuDagA hoti ANupANaMmi / terasa caiva sayAI, paMcANauyAI aMsANaM | 3 || sa ca pRthivIkAyikastrisamayena vigraheNAgatastRtIyasamaye sarvabandhakaH, zeSeSu dezabandhako bhUtvA''kSullakabhavagrahaNaM mRtaH san punarapi [va] ]graheNAgato yadA tadA sarvabandha eva bhavatIti, evaM kRtvA ye te vigrahasamayAtraH, taistribhirUnaM kSullakamityucyate / ubakoseNaM 22000 ityeteSAM sthitiH, prathamasamaye sarvabandhastenonAni iti kRtvocyate evamaSTa nazyati, tejasA svasthityA vibhAvanIyam, vAyordezabandhaH jahaneNaM eka samaya, vAyuraudArikazarIrI bhavan kriyatAM pratipannaH punarodA rikapratipattau prathamasamaye sarvabandhastenonAnIti kRtvocyate, dvitIye dezabandhako bhUtvA mriyate yadA tadA dezabandho jaghanyata ekasamayam utkRSTataH svasthitiH sarvabandhamayonA evaM vikalendriyANAmapi svasthityA bhAvanIyam jaghanya sthitistrivigrahasamayA kAryA, utkRSTasthitiravigrahA kAryA, tena prathamasamaye TI0-1 pu0 tisamayaNaM savvaiH / 2- putra jaghanyato jIvanIyaM tacca kSullakabhavaprahaNaM / TI0 - 3 pu0 nazAti / avacUriH // 99 //
Page #106
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI adhacUti sarvabandha eva, tena sarvabandhasamayena, yA yasya sthitiH, sA UnA karaNIyA, jaghanya sthitiH punaH trimivigrahasamayarUnA kAryA, paJcendriyastiryagyonisavaH, audArikazarIrI bhavan , yadA baiMkriyapratipannaH punaryadaudArika saMkrAmati, tadA sarvabandhakaH prathamasamaye, dvitIye dezabandhako bhUtvA mriyate yadA, tadA jaghanyata eka samayaM dezavandhakaH, utka[paMtaH] tinni paliyaM iyatyeva yeSAM sthitiriti kRtvA, yadA na vaikriyaM pratipadyate, panavA labdhirasti? | tadA sarvabandhasamayonA iyaM dezabandhaH, evameva manuSyAH / antaramidAnI cintyate-audArikazarIriNAM sarvabandhAntaraM jaghanyataH kSucakatrisamayAna kathaMtrisamayonam ? vigraheNAgatastatra dvau samayAvanAhArakaH tRtIyasamaye sarvabandhakaH, kSullakabhavaM sthitvA mRtaH, prathamasamaye sarvabandhakaH, evaM sarvabandhakasya sarvabandhakasya cAntara kSullakabhava strividhaH[vigrahasamayonaH, 'ukkosatettIsaM pubbakoDisamayAhiyAI katham ?-avigraheNAgataH prathamasamaye caiva sarvabandhakaH, pUrvakoTiM sthitvA trayastriMzatpAgaropamA sthiti rakaH sarvArthasiddhako vA bhUtvA trisamayena vigraheNa dvau samayAvanAhArakastRtIyasamaye sarvabandhakaH, audArika zarIrasya yau to | dvAvanAhArakasamayau tayorekasamayaH pUrva koTI sarvabandhasamayasthAne kSiptaH zeSAntarAle sarvabandhayorekasamayo'tiriktastenAbhidhIyate 'tettIsA sA pRvyakoDisamayAhiyAtiM / 'dezabaMdhato jahanneNaM egaM samayaM' katham ?-dezabandhako mRtaH 1-pu0 navA labdhiH pratipadyate / FolololoIOLOURIOSOORIC 100 // in Education Inteme For Private Personel Use Only
Page #107
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrIbhagavatI sUtra Jain Education Internal avigraheNaiva prathamasamaye sarvabandhakaH dvitIyasamaye dezavandhakaH sarvabandhakasamayAntarAle ekaH tenoktaM jaghanyata ekam. 'eko tettIsaM sAtisamayAhiyAI' dezayandhako mRtaH utpannaH sarvArthasiddhaM pratyAgataH vigrahagatyA samayenA1hArakaH tRtIye sarvabandhakaH tato dezavandhakaH evamantarAlaM dezavandhakasya utkRSTaM trayastritsAgaropamANi trisamayAdhikAni / 'egeMdiya' ityAdi - jaghanyata ekendriyaudArika sarvabandhAntaraM kSullaka[bhava] trisamayonaM 2 vigrahagatyA AgatyA AgataH samayadvayamanAhArakaH tataH kSullakaM bhavagrahaNaM trisamayonaM sthitvA mRtaH avigrahagatyA yadA tadA punaH sarvabandhaka eveti, 'ukkoseNaM bAvIsavAsasamayAhiyAI' katham 1 - avigraheNAgataH prathamasamaye sarvabandhakaH, tato 3 dvAviMzativarSasahasraSu samayoneSu prakSiptaH pUraNArthe zeSa ekaH sarvabandhAntarAle, samayasthitizva 22000 varSANi / dezabandhAntaraM jahaNaM egaM, sa katham 1 dezavandhako mRtaH avigraheNa punaH sarvabandhako bhUtvA ekasmin samaye punardezabandhaka eveti ekasamayaH 'ukkosaM aMtamutaM katham ? - vAyuraudArikazarIrI vaikriyaM gatastatrAntamu hUttaM vaikriyatve sthitA punaraudArikazarIrasya sarvatrandhako bhUtvA dezavandhaka eveti, dezavandhakasya antarmuhUrtamantarAle pRthivIkAyikAnAM sarvAntaraM tathaiva dezandhAntaraM 'jahana ekkaM samayaM ukkosaM tinni samayA' dezavandhako mRtaH vigrahagatyA samaya TI- 1 pu0 samayadvayenA / 20 na / 3 pu0 dvAviMzativarSasahasrANi trisamayonAni punarvipahagatyA trisamayayA anyeSu audArikeSu utpannaH tatra samayadvayamanAhArako mUtvA tR[tIya] samaye sarvabandhakaH tayordvayorekaH / avacUriH // 101 //
Page #108
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 102 // Jain Education Internat Booooooo dvayamanAhAra kastRtIyasamaye sarvabandhakastato devabandhakaH, evamidaM samayatrayamantarAle dezavandhakasya anenopAyena evaM vibhAvanIyam / jAvapaMceMdiyatirikkhajoNiyAe / 'tesiM desavaMghAMtaraM jahannaM' dezabandhako mRtaH sannavigrahagatyA sarvabandhakaH punardezabandhaka eveti / utkRSTena punaraudArikazarIravat, vaikriyatAM yo'sAvantamuhUrtta iti / evaM manuSyANAmapi / 'jIvassa NaM bhaMte ! egiMdiyatte No egiMdiyate puNaravi egiMdiyace baMdhaMtara kAlao' ekendriyo vigrahagatyA samayadvayamanAhArako bhUtvA tRtIyasamaye sarvabandhakaH, evaM kRtvA sarvavandhakaH bhavAntarAle kSullakabhavadvayaM AdyaistribhiH samayairunam / utkRSTA sthitirAjJayA grAjhA / dezabandhAntaraM dezabandhako mRtaH ekendriyo dvIndriyabhave sa kSullakabhavamanubhUyA'vigrahagatyA prathamasamaye sarvabandhako bhUtvA dvitIye dezavandhakaH / evaM dezabandhAntarAle kSullakabhavaH sa sarvabandhasamayAtiriktaH / utkRSTA sthitirAjJayA grAhyA, sarvastokA audArikazarIrasya sarvabandhakAH yaduktamutpadyamAnakAH / andhakAH siddhAste vizeSAtiriktAH / dezabandhakAH asaMkhyAtaguNAH yasmAtpUrvotpannA bahutarA: utpadyamAnakebhyaH / TI0 - 1 pu0 'pratipannaH' tatrAntarmuhUrtta sthitvA punarvinimucya tatprathamasamaye audArikazarIrasya sarvabandhakaH tato dezabandha eveti evaM dezabandhakasyAvantaraM vaikiyatAyAM ityadhikaH / variH
Page #109
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Intern vaikiyazarIraprayogabandhaH kiyantaM kAlamityucyate - sarvabandhaka eva ekasamayaM jaghanyataH / ' ukkosA do samayA' katham 1 - audArikazarIrI vaikriyatAM pratipadyamAnaH sarvabandhako bhUtvA vaikriyatve mRtaH punarnArikatvaM devatvaM vA yadA prApnoti tadA prathamasamaye vaikriyazarIrasya sarvabandhaka eva iti kRtvA vaikriyazarIsya sarvabandhakaH samayadvaya mRtkRSTataH / dezabandhakA - 'jahanneNaM ekkaM samartha', katham ? audArikazarIrI vaikriyatAM pratipadyamAnaH prathamasamaye sarvabandhako dvitIyasamaye dezako bhUtvA mRtaH ityevaM jaghanyata ekasamayam, 'ukkosaM tecIsaM' sa deveSu nArakeSu cotpadyamAnaH prathamasamaye sarvabandhakaH kriyazarIrasya tataH paraM dezabandhakaH tena sarvabandhakasamaye nonAni trayastriMzatsAgaropamAi utkarSataH / 'thAukkAyetyAdi vAyuraudArikazarIrI bhavan vaikriyaM gataH, tataH prathamasamaye sarvabandhakaH dvitIye samaye dezabandhako bhUtvA mRtaH jaghanyena eko devavanyatamayaH / ' ukkosaM aMtomuhuttaM' katham ? vaikriyazarIreNa sa eva yadA antarmuharttamAtramAste vaikriyazarIrI, parato'ntamuhUrttasya naiva vaikriyazarIreNAste, punaraudArikameva pratipadyate iti / 'svaNaSpabhe'tyAdi ratnaprabhAnArakaH sarvabandhakaH samayaH, dezabandho dazavarSasahasrANi trisamayonAni, katham ? vigrahagatyA utpattyA utpannaH dvisamayamanAhArakaH tRtIye sarvabandhakaH AyuHzeSaM dezabandhako vaikriyasya tadevAyurAdyaistribhiH samayairunaM / 'ukkoseNaM sAgarovamaM samayaUNaM' tti katham ? avigrahagatyA prathamasamaye sarvabandhakaH tena sarvabandhakasamayenonAni / kathaM ? vigrahagatyAM 33 sAgaropamANi evamanena prayogeNa / jaghanyasthitau trisamayo'vigrahaH kArya avacUriH // 103 //
Page #110
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUri bhI bhagavatI | || iti / trisamayonA kriyate, utkRSTA sthitiravigrahA kAryA iti ekasamayonA / baiMkriyasandhAntaramekasamayaM katham ? audArikazarIrI vaikriyaM gataH prathamasamaye sarvabandhako dvitIye dezabandhako bhUtvA mRtaH deveSu nArakeSu vA vaikriyazarIreSatpadyamAnasya prathamasamaye sarvabandhakaH dvitIye dezavandhaka eva / evaM dezabandhakayorantarAle sarvabandhakasamayaH / kadAcitpunaraudArikazarIrI kriyamApannaH sarvabandhakA zabandhako bhUtvA mRto'nantakAlamaudArikazarIriSu vanaspatyAdiSu tiSThati / vAyusaidArikazarIrI kriyamApannaH prathamasamaye sarvasandhaka evaM bhUtvA mRtaH punarvAyureva jAtaH, tasya cA'paryAptakasya baiMkriyazakina virbhavati ityantamuhUrttamAtreNAsau paryAptako bhavati, iti kRtvA'ntamuhUrtAtparataH prathamasamaye caikriyazarIrasya sarvabandhako bhavati iti evaM sarvavandhakAntarAle'ntamuhUrto dezabandhakaH navaraM dezabandhako bhUtvA mriyate, zeSaM taM ceva / yadA utkRSTenAntaraM kArya dezabandhake sarcabandhake vA, tadA vAyusaidArikazarIrI baiMkriyatAM gataH sarvabandhako bhRtvA mRtaH, tataH paramaudArikazarIriSu palyopamasyAsaMkhyeyamAgaM tiSThet / paJcendriyatiryagyonikA vaikriyaM gataH prathamasamaye sarvavandhakastataH paraM dezabandhakaH aMtarmuhUrttamAtraM tata audArikazarIrasya sarvabaMdhako bhUtvA samayaM ca dezabandhako jAtaH, punaH zraddhayamuspannA baiMkriyaM karomoti punaH vaikriyasya prathamasamaye // 10 // For Private & Personel Use Only T
Page #111
--------------------------------------------------------------------------
________________ mIbhagavatI| avacUriH sUtra sarvabandhaka eveti antamuhUrtamantarAle / "ukkoseNaM puvakoDipRhuttaM jIvassa NaM bhaMte ! vAukAiyatte No vAukAiyatte puNaravi vAukAiyatte vaikriyaM bandhAntaraM kiyantaM kAlaM ? savvabaMdhaMtaraM jahanneNaM aMtomuhuttaM" katham ? vAyubai kriyazarIrI bhavan kSulakabhavamAtreNa mRtaH, tataH pRthivIkAyikeSUtpannaH tatrApi kSullakabhavamAtraM sthitvA punarvAyurjAtaH, tatrApi katipayAn kSullakabhavAn kSullake kSullake sthitvA vaikriyaM gataH tatra vaikriyasya vaikriyasya ca sarvabandhakayorantaramantamuharttam / katham saptadaza kSullakamavA ekasmina ucchvAse bhavantIti-'ukkoseNaM vaNassaikAle' katham ? vAyuH kriyazarIrI bhavan mRto vanaspatyAdiSu anantaM kAlaM sthitvAra vaikriyazarIraM yadA punarlapsyate tadA bhaviSyatIti, evameva dezabandhaH / "jIvassa NaM bhaMte ! rayaNappabhA puDhavIneraiyatte No rayaNappabhApuDhavineraitte puNaravi rayaNappabhApuDhavineraitte kiyaMta aMtaraM ?" iti nArako dazavarSasahasrasthitikAlastata udvartya paJcendriyeSu antarmuhattaM sthitvA punArakeSvevotpattau prathamasamaye sarvabandhaH, ityevaM dazavarSasahasrAntamuhartAtiriktA uktA / udvartya tato vanaspatyAdiSvananta TI0-1 pu. vaikriyaM gatastatra kiyasya kriyasya ca sarvabandhayorantaramantamuhUta kathaM saptadaza kSullakabhavA ekasmin pucchvAsanizvAse bhavantIti 'ukkosa vaNassatikAlo' katham vAyuH vaikriyazarIrI bhavan mRtaH vanaspatyAdipu anantaM kAla sthitvA vai kriyazarIraM / // 105 // Jain Education Inter For Private Personal Use Only
Page #112
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH sUtra kAlaM sthitvA punaryAyAt dezabandhAttaraM nArako dezabandhako mRtaH tato'ntaharttamAtraM paJcendriyeSu sthitvA punarnarakepa'tpannasya prathamasamaye sarvabandhaka eva, iti kRtvA antarmuhUrtamantarAlam / utkRSTamantarAlaM tathaiva / 'AnatakalpIyAnAM sarvavandhAntaraM jahaNNaM' iti AnatIyazcyuto'STAdazasAgaropamANi sthitvA (varSapRthaktvaM manuSyeSu sthitvA punastatraiva prathamasamaye sarvabandhaka eva iti aSTAdazasAgaropamANi varSapRthaktvAdhikAni / utkRSTo'nantakAlaM katham? tasmAcyuto'nantakAlaM vanaspatyAdiSu sthitvA punaryAyAt / dezabaMdhe dezabaMdhakazcyutaH) varSapRthaktvamanubhUya mAnuSyaM punargatasya sarvabandhAnantaraM dezavandha eva / evaM cayaH 'sabathovA veubdhiya savvabaMdhakAH dezabandhakAH asaMkhyeyaguNA pUrvotpannA bahavaH utpadyamAnakAH stokAH, abandhakAstvanantaguNAH siddhAH pRthivyabbanaspatyAdayaH sarve abandhakAH / vaikriyazarIrasyAnantaguNAH / 'AhArakazarIrasya sarvabandha ekasamayam , dezabandhaH jahaNNeNaM aMtomuhutta ukkosaM vi aMtomuhutta' katham ? antamuhUrttamAtramevA''hArakazarIrI bhavati, parataH audArikazarIrameva gRhNAti, iti sarvabandhAntaraM jahaNNaM aMtomuhutta', katham ? manuSya AhArakazarIrapratipano antamaharzamAtra sthitvA odArikazarIrasya sarvabandhakaH tasya punaH saMzayaH samutpannaH tadA punarapi TI-1 pu. punastatraiva prathamasamaye sarvabandhakameveti aSTAdazavarSapRthakatvAni uktvA tasmAt cyuto'nantakAlaM sthitvA vanaspatyAdipu punaryAyAt dezabandhake dezavandhakAzcyutaH / ololololololo // 106 // For Private Personal Use Only
Page #113
--------------------------------------------------------------------------
________________ zravacUriH bhI bhagavatI sUtra AhArakazarIraM gRhNAma ti prathamasamaye sarvabandhaka eva, iti eva kRtvA sarvavandhAntaramantamuhRtam / ukkosaM vi nimucyate AhArakazarIramananta kAlo labhyate / savvathovA AhArakastathaiva 1 bhAvanIyam / abaMdhakA anantA ( AhAraka zarIraM manuSyANAM, tatrApi saMyatAnAM bhavatIti zeSakAlaM sarva evAbandhakAH anantAsaka iti anantaguNAH / taijasazarIravandha amavyAnAmanAdyaparyavasitam, mavyAnAmanAdisaparyavasitamiti asyAntaraM nAsti yasmAt jIvaH tenA'vinimukta eva sadA saMsArasthaH / sarvasto kA abandhakAH dezabandhakA anantAstasya sarvabandha eva nAsti, iti sarva eva saMsArasthAH dezabandhakAstenAnantAH / nahi ekasamaye audArikavaikriyayorvandho vidyate, iti kRsvA nobandhaka eva abandhaH | evamAhArakasya / taijasasya punaH sadaivAvirahitatvAd bandhako dezabandhakena, sarvavandho nAsti iti / evaM kammaggasarIrassa tejasa iva . audArika zarIrasya bandho vA bhavati abanyo vA, vigrahasya audArikasyA'bandhakA avigrahastho bandhakastataH paraM dezavandhakaH, ato'bhidhIyate / evaM kriyamAhArakaM ca / kArmaNazarIrasya punaH sarvadA dezabandhakaM ceti / sarvastokA AhArakasya sarvabandhakAH yasmAt pratipadyamAnakAH stokAH,1 / ( dezabandhakAH) pUrvapratipannAH punarvahava iti saMkhyeyaguNAH 2 kriyazarIriNo bahavaH sattvA: AhArakazarIriNaH stokAH yasmAta tasmAdasaMkhyeya TI-1 pu. AhArakazarIraM manuSyAH tatra te'pi saMyatAnAM bhavatIti zeSakAlaM sarva eva bandhakAH / // 107 // - Jain Education Inter For Private & Personel Use Only
Page #114
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 108 // Jain Education Internatio Olotatolo guNAH | 3 tasyaiva dezabandhakAH asaMkhyeyaguNAH pUrvotpannA bahavaH utpadyamAnakAH stokatarAH / 4 tejasakArmaNe dve api tu yasmAt sarvasattvAnAM saMsAriNAM staH iti, avandhakA siddhA / 5 iti / audArikazarIrasya sarvabandhakA anantAste vanaspatyAdIn pratyabhidhIyante / 6 tasyaivaudArikazarIrasyA'bandhakA vizeSAdhikAH 7 tasyaiva dezabandhakA asaMkhyeyaguNAH / taijasakArmaNayordezabandhakA vizeSAdhikA yasmAt sarvasaccAnAm / vaikriyA abandhakA vizeSAdhikAH yasmAdvaikriyaM nArakadevAnAm / 10 AhArakA abandhakA vizeSAdhikAH yasmAt manuSyANAmetra iti / 11 Amizra gAthAbhibhavanIyaM bandhA'bandhA'lpabahutvam yA 1 // 1 // jiyANaM // 2 // " orAlasanvabaMdhA, thovA anbaMdhayA visesahiyA / tato ya desabaMdhA, asaMkhaguNiyA kahUM paDhamaMmi savvabaMdho, samaye sesesu desabaMdho u / siddhAINa abaMdho, viggahagaIyANa ya iha puNa viggahiye ciya, paDuca bhaNiyA abaMdhagA ahiyA / siddhA anaMtabhAgaMmi, savvabaMdhANavi havaMti // 3 // ujuyA ya ega ba~kA, duio vaMkA bhavetivihA / paDhamAi savvabaMdhA, savve bIyAi addhaM tu // 4 // tayA taiyabhaMgo, labmai jIvANa sabbabaMdhANaM / iti tiSNi savvabaMdhA, rAsI tiSNeva ya abaMdhA | 15 rAsippamANao te tunnA'baMdhA ya sannrabaMdhA ya / saMkhApamANao puNa, abaMdhakA jahanbhahiyA // 6 // avacUri
Page #115
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrIbhagavatI sUtra Jain Education Internat je egasamaiyA te, eganigodammi chaddisiM eMti / dusamaiyA tipayariyA, tisamaIyA sesalogAo ||7|| tiriyAyayaM cauddisi payaramasaMkhapparasavAhale / uTTaM puNyAvaradAhiNuttarA ya yA ya dopayarA // 8 // je tipayariyA te chaddisiehiMto bhavaMta'saMkhaguNA / sesAvi asaMkhaguNA, khetAsaMkhejjaguNiyattA // 9 // evaM visesa ahiyA, adhayA savvabaMdha ehiMto / tisamaiyavigAhaM puNa, paDucca sutaM imaM hoi // 10 // casamae viggahe puNa, saMkhejaguNA abaMdhagA hoMti / eesiM nidarisaNaM, lavaNArAsIhiM vocchAmi // 11 // paDhamo hoi sahassaM, dusamaiyA dotri lakkhamekkekkaM / tisamaiyA puNa tinni vi, vAsI koDI bhavekkekkA // 12 // eesiM ha saMbhava - matthovaNayaM karejja rAsINaM / etto asaMkhaguNiyA, vocchaM jaha desavaMdhA se || 13 || ego asaMkhabhAgo, vaTTa uvabaTTaNovavAyammi / eganigoe niccaM, evaM sesesu vi sa eva // 14 // aMtomuhUttamattA, ThiI nigoyANa jaM viNidiTThA | pallaGkRti nigoyA, tamhA aMtomuhuteNaM ||15|| tesi ThitisamayANaM, viggahasamayA havaMti jaibhAge / eva tibhAge savve, viggahiyA savvajIvANaM // 16 // savve yi viggahiyA, sesANaM jaM asaMkhabhAgaMmi / teNA'saMkhaguNA desa - maMtrayA'dhahiMto // 17 // unciya AhAraga, teyAkammAI paDhiyasiddhAI / tahavi viseso jo jattha, tattha taM taM bhaNihAmi // 18 // vyisandhA thovA je paDhamasamayadevAI | tasseva desabaMdhA, asaMkhaguNiyA kaha ke vA 1 / / 19 / / avacUriH // 109 //
Page #116
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacUriH [ucyte| tesiM ciya je sesA, te savve savvabaMdhae mokssu| hoti abaMdhA'NatA, tavvajjA sesajIvA je / 20 // AhArasavvabaMdhA, thovA do tiNNi paMca vA dasa vA / saMkhejaguNA dese, te u huttaM sahassANaM // 21 // tabanjA sambajiyA, abaMdhayA te havaMta'NataguNA / thovA abaMdhayA tea-gassa saMsAramukkA je // 22 // sesAya desabaMdhA, tavvajA te havaMta'NaMtaguNA / evaM kammagameyA vi, navari NANattamAummi // 23 // [ taccAyu nAtvamevam thovA AuyabaMdhA, saMkhejaguNA abaMdhayA huti / teyAkammANaM saca,-baMdhagA nattha'NAittA // 24 // asaMkhejaguNA Augassa, kimabaMdhagA na mannati ? / jamhA asaMkhabhAgo, uvaTTai egasamayeNaM / 25 / / bhaNNai egasamaio, kAlo ubaTTaNAi jIvANaM / baMdhaNakAlo puNa Augassa aMtomuhutto u / 26 // jIvANa ThiIkAle, AuyabaMdhaddhamAie laddhaM / eyaibhAge Aussa, baMdhayA sesajIvANaM // 27 // jaM saMkhejatibhAgo, ThiikAlassAubaMdhakAlo u / tamhA'saMkhaguNA to, abaMdhagA baMdhaehito / 28 // saMjogappAbahuya, AhAragasavvabaMdhagA thovA / tasseva desabaMdhA, saMkhaguNA te ya puvvuttA // 29 // tatto veubbiya savva- baMdhagA darisiyA asaMkhaguNA | jamasaMkhA devAI, uvavajjategasamaeNaM / 30 // tasseva desabaMdhA, asaMkhaguNiA havaMti puvvuttA / teyakammA'baMdhA, aNaMtaguNiyA ya te siddhA // 31 // // 11 // in Educatan intention For Private Personal use only I
Page #117
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Inter to u anaMtaguNA, orAliyasabbabaMdhagA hoMti / tasseva tato'baMdhA ya, desabaMdhA ya puttA ||32|| tato teagakammANaM, desabaMdhA bhave visesahiyA / te cevorAliyadesa, -baMdhagA hoMti mevane // 33 // je tassa samvabaMdhA, abaMdhagA je ya neraiyadevA / eehiM sAhiyA te puNAi ke savvasaMsArI // 34 // dsforces tatto abaMdhagA sAhiyA viseseNaM / te caiva ya neraiyAi-virahiyA siddhasaMjuttA ||35|| AhAragassa tatto, abaMdhagA sAhiyA viseseNaM / te puNa ke ? sabbajIvA, AhAragaladdhIe motuM // 36 // // samaco baMdho // // aSTamazate navamoddezakaH samAptaH // Wan athASTamazate dazamoddezaka: 'ege bhaMte ! poggala tthikAya paese tyAdi - praznaH syAddravyamanyadravye dravyadezaH te maGgA dvipradeza: syAddravyam / yadA eka pradeza vagADhaH tadA dravyaM dravyadezo vA yadvA dvayoravagADhastadA davvAI davyadesA vA, dvidezikadravyasya dezau syAddravyaM dravyadezazva yadA dravyaM tadA dvipradezika eva yadA dravyadezastadA dvipradezikadezaH, paramANuzeSANAM pratiSedhaH / tridezikAderdezaH syAddravyANi dviprabhRtibahuvacanaM syAt dravyadezau bahuvacanamasminnarthe syAt dravyaM caikaM dravyadezazva dvitIyaH teSAM na santi / 'kevaiyA NaM bhate ! logAgAsapaesA ?' avacUriH // 111 //
Page #118
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avadhi .. yasmAdasaMkhyeyapradeziko lokaH, jIvassa kiyanta ? tAvanta eva, katham ? yasmAd jIvaH cAsaMkhyeyapradezikaH, sarva eva lokaM vyApyAvatiSThate samudghAtakAle kevalI manuSyANAM jIvapadezaH jJAnAvaraNIyapradezaiveSTitaH syAt kathaM kevalinaM pratItya darzanAvaraNIya mohanIyAntarAyikeSu catuSu api bhavedveSTitaH / yadA jIva pradezaH veSTitastadA aSTAnAmapi karmaNAM syAt siddhAn pratItya, te'pi hi jIvA manuSyANAM karmacatuSTayena niyamAdveSTitAH, vedanIyAyuSkanAmagotrANAM yasya vedanIyaM tasya jJAnAvaraNIyaM syAta, kevalinaM pratItya, yasya jJAnAvaraNIyaM tasya mohanIyaM syAt , kva eka pratItya kSapako hi yAvat samayadvayena kevala notpAdayati tAvajjJAnAvaraNIyabandhakaH tasya ca mohanIyaM syAt anyeSAM jJAnAvaraNIyabandhakaH nAsti iti syAt / yadA yasyAyustasya jJAnAvaraNIyam, AyuH kevalino'pi asti tasya ca jJAnAvaraNIyaM nAsti, zeSANAmastIti syAt / evaM nAmagotre yasya vedanIyaM tasya mohanIyaM syAt , kevalinaM pratItya / yasya vedanIyaM tasyAyuniyamAdyathA kevalinaH / anyeSAM ca evaM nAmagotre | yasya vedanIyaM tasyAntarAyaM syAta , kva ? kevalino nAsti anyeSAmastIti syAt / yasyAyurnAmagotrANi tasya mohanIyaM syAt kevalinaH satsvapyeteSu nAsti anyeSAM cAsti / // iti aSTamazate dazamoddezakaH // // samAptaM cASTamazatakam // // 112 // Jan Education Intema ! For Private Personel Use Only
Page #119
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Intern 00000 00 *atha navamazatakam - atha navamazate ekatriMza uddeza : 'asoccA NaM bhaMte ! kevalissa vA kevalisAvagassa vA' ityAdi kevalI yena svayametra pRSTaH zrutaM vA, yasmAt hair : 'kevalavAsagassa vA kevalinA kathyamAnamanyasya yaH zRNoti, 'tappakkhiyassa vA' svayambuddhasya / // navamasayasya igatisaimo uddeso sammato + // atha navamazate catustriMzattamoddezakaH 'nopurisevi haNati' puruSapArzvasthasya ayaM jIvam / 'puDhavikAieNaM maMte' ityAdi yathA vanaspatiH anyasyopari anya sthitaH tacejograhaNaM karoti evaM pRthivIkAyikAdayo'pi anyo'nyasambaddhatvAt prANApAnAdi kurvanti / // iti navamazate catustriMzattamoddezakaH // // samAptaM navamazatakam // TI0 1 thI 30 uddezanI cUrNi ApavAmAM bhAvela nathI / + 32 33 uddezanI cUrNi ApavAmAM Avela nathI / ORDPROPOR avacUri: // 113 //
Page #120
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 114 // Jain Education Internation atha dazamazatakam - atha dazamazatake prathamoddezaH - 'iMdANaM bhaMte! disA kiM jIvA' ? iti pRcchA yaduktam aindrayAdizi kiM jIvAH ? praznaH ye jIvadezAste ekendriyANAM ekapradezikAH vidizaH dizo mahatya: / 'carimaMte egapaesiyAe seDhIe' tatraikendriyAH dezaH, nokapradeza jIvAvagADha iti / jIvadezA yatra dezastatra pradezerapi bhAvyam, pradezazabda iva pradezavyavahArAtpradezAH sarvatraiva atIndriyasya samudghAtagatasya caramAnte anindriyadezAH / dharmAstikAya na sakalaH pUrvasyAM dizi yasmAt sa sarvalokamavagAhyAvasthitaH iti na sarva eva pUrvasyAM kiM tarhi dezaH pradezA vA / evamadharmAkAzAstikAyApi kAlazca / AgneyyAM dizi na jIvAH, yasmAt sA hi ekapradezikA | sarvatra jIvasya caikasmin pradeze'vagAho nAsti iti deza: punarvidyate, pradezAtha bahUnAmekatrAvagADhAH paGktAvavasthitAH, maGgAH yathAsambhavaM karaNIyAH / AgneyyAM dizi ekendriya dezAH dvIndriyadezaH dezA vA dvIndriyANAM vA dezAH / anidriyasya samudghAtitasya daNDAvasthAyAM na dezaH dezA vA yadA vyAptaM tadA pradezena jIva pradezAste ekendriyapradezAH / athavA ekendriyapadezAtha dvIndriyasya ca pradezAH yadA sarvamabhihitaM dezaH dezA vA yatra dezastatra avacUriH
Page #121
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrIbhagavatI sUtra Jain Education Interna pradezairbhAvyam, pradezasamavAyA dezavyapadezaH tasmAdvA pradezo jIvasya nAsti eva yAvadanindriyAH / // iti dazamazatake prathamoddezakaH // Wan atha dazamazatake dvitIyoddezaH - 'vI paMthe ThiccA' vIcizabdaH sahabhAve samprayoge vA, sa ca saMyoge dvayorbhavati, kapAyANAM ca jIvasya ca sambandho vIcizabdaH vAcyaH / athavA vIcirapUrvamevotkRSTatapaH saMyamAcArAdevAnyathAsthitiH / sa pathi sthitvA 'AhAsuttaM rIyamANassa' AkhyAtacAstrikapAyAnuSThAnAt evamucyate / // iti dazamazatake dvitIyodezakaH // Wan 'DIe NaM bhaMte! alpardhika - mahardhikasya madhyena gacchati yAvanna pazyati 1 atha dazamazatake tRtIyodezakaH -- deve jAva cattAri paMca devA vAsaMtarAi nIivaejjA' kalpAntarANIti yAvat zArIrasya gacchet, satat vimohayitvA ( vimohA) prabhUtAndhakAraM kRtvA tasya // iti dazamazatake tRtIyodezakaH // 0000000 avacUriH / / 115 / /
Page #122
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrIbhagavatI avacUriH atha dazamazatake caturthoddezakaH'tAyattIsaM sahAyA gAhAvaitti trayastriMzaditi yAvaduktaM gRhapatayaH tatprabhRti trayastriMzakAH na tatparata | iti gautamasya AzaGkA / // iti dazamazatake caturthoddezakaH // atha dazamazatake paJcamaSaSThoddezako___se taM tuhie turikatA' / // iti dazamazatake paJcamaSaSThoddezako // ||smaaptN ca dazamazatakam // arthakAdazaM zatakam - athaikAdazazate prathamoddezaka:___ 'uppale NaM bhaMte ! pattae' ityAdi granthaH yadA chakA patrAdyavasthA tadA ekajIva tayA vA dvitIyaprArabdhaM bhavati tadA'nekAvasthA tasya tadA pahaba utpadyante anyeSu patreSu / 'baMdhae baMdhayA vA' yadA eka patrakaM tadA // 11 // Jain Education Intement! For Private & Personel Use Only
Page #123
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhIbhagavatI ababUriH bandhakaH, parato bandhakAH ye bahavastadAnIm AyuSastu punarbandhako vA bandhakA vA abandhako vA aandhakA vA / AumajjhA bandhakAle bandha AyuSaH, athavA 'baMdhae abaMdhae ya' yasmAd asau ekaH patrAvasthAyAM jIvaH sa bndhkH| dvipatrAvasthAyAM yastu samutpannaH sa bandhakaH, evaM vibhAvanIyaM sarvatra / lezyAcatuSTaye ekasambhavAd bahusammavAcAzItirbhaGgAH / 'te puNa appaNA jIvA avaNNA se NaM maMte ! uppale jIvo jo uppalajIve puNaravi u jahaNNeNaM do bhavagahaNAti' evaM pRthivIkAyikatve dvitIyamutpalakatve, tataH paraM manuSyagatiM gatvA siddhi yAyAt / anyatra bahuzaH sthitvA tataH siddhiM yAyAt iti uktaM saMkhyeyam / kAlato 'dosu' muhUrtA, pRthivItve'ntamuhUtaM punarutpalatve'ntamuhUrtam , tato manuSyagatiM gatvA siddhiM yAyAt , anyatra bahuzaH sthitvA tataH siddhimApnoti, anyatra vA bahuzaH gatvA siddhiM yAyAditi / evaM dvIndriyAdiSu neyam / samudre sahasramutpalaM puSkariNISu ca / kAlataH kiyantaM kAlam ! antarmahUrttam , utkarSeNa pUrvakoTIpRthaktvam / // iti ekAdazazate prathamoddezakaH // atha ekAdazazate dvitIyAdyaSTamAntoddezakaHzAlakamutpalavarneyam / // iti dvitIyaH // // 117 // Jain Education Intem For Private & Personel Use Only
Page #124
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 118 // Jain Education Internat palAzaH kiMzukaH kumbhI vRkSavizeSaH / // iti tRtIyaH // // iti caturthaH // // iti paJcamaH // sAlaMmi dhaNupuhucaM, hoi palAseya gAuyapuDutaM / joyaNasahassamahiyaM, avasesANaM tu chaNDaM pi // 1 // kuMbhIe nAliyAe, vAsagRhuttaM ThiI u bodhavvA / dasavAsa saharasAI, avasesANaM tu unheM pi // 2 // kuMbhI nAliyAe, hoti palAse ya tiSNi lesAo / cattAri u lesAo, avasesANaM tu paMcanhaM // 3 // palAni yasya nADIvAn / ' uppala ? sAlu 2 palAse, 3 kuMbhI4 nAlIya5 pauma 6 kanne / naliNe piya aTTamayaM ekkArasayaMmi bodhavvaM // 1 // // iti ekAdazazate dvitIyAdayo'STamAntA uddezakAH // Wan // athaikAdazazate navamoddezakaH // 'hottiyA pottiyA' ityAdi agnihotrakAH, 'potiyA' vastradhAriNa:, 'kotiyA' - bhUmizcAyinaH, 'jannaI' avacUriH
Page #125
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH bhI bhagavatI sUtra yajJayAjinaH, 'saTTaI'-prAddhAH, 'thAlaI'- gRhItabhANDAH, 'upauTThA'-kRNDikA zramaNAH, 'datukkhaliyA'-phalamojinaH, 'ummajiyA'-abhigrahavizeSAH / yaduktam "uddhakaMDayagA aho kaMDayagA dAhiNakulagA dAdiNakUle vasiyadhvaM gaMgAe, uttarakuliyANaM uttarakule, saMkhaM dhamiUNa jimeyavvaM yadi na Agacchada aNNo kovi, 'kulaMdhamayA' kule dvittA sahakAUNa bhottavvaM, 'miyaluddhagA | pratItA eva, 'hasthitAvasA'-hatthi mAriUNa bahukAlaM teNaM varNeti, jalAbhise yakaDhiNagAya' hAiuNa bhuti hAyaMtA vA paMDarIbhUtA, aMcuvAsiNo' pANie bur3A eva acchaMti 'disApokkhitAvasA' prokSya udakena tataH puSpaphalamuccinoti, vedi vedaMti bahuvA karoti varddhantI bahukArikA 'satcaMgAi samAdeha' saptAGgAni samAdadhAti-sannidhApayatiskandhA1 vatkalaM2 sthAnaM3 zayyAmANDaM 4 kamaNDalu5 daNDadAru6 AtmAnamiti / // iti ekAdazazatake navamoddezakaH // atha ekAdazazate dazamoddezakaH'aheroe tappagArasaMThie' iyaM sthApanA- / 'tiriyaloe jhallarisaMThie' iyaM sthApanA | // 119 // Jain Education Interna For Private & Personel Use Only
Page #126
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 120 // Jain Education Internat alokasya 'uDDaloe uddhatiMgaThie' iyaM sthApanA / loeNaM bhaMte kiMThie ? 'supatiTThAsaMThie' sthApaneyam aloeNaM bhaMte kiMsaTie paNNatte 1 goyamA / jhusIragolakasaMThie paNNatte sthApanA ceyam - o lokaH zupiramivAbhAti / 'aheloe khetaloe' adholaukikagrAmeSu samuddhAti vA dharmabhedaH dvau evaM dharmasya 2 AkAzasya 2 addhAsamaya iti / agholaukikagrAmeSu sa no loko'lokaprazne dharmAstikAya eva na dezapradezau sarvavyApitvAta eva dharmAstikAyaH na AkAzAstikAyaH samastaloke vidyate yasmAt dezapradezau loke vidyete 'aheloyakhettaloyassa NaM bhaMte ! egaMmi AgAsaM padesiM ki jIvA No jIvA ya ? yasmAnnekaikasmin AkAzapradezajIvasyAvagAho'sti, bahUnAM punarjIvAnAM dezasya pradezasya vA'vagAho bhavati iti jIvadezA vi ajIvadezA vi, yasmAd dharmAstikAyapradezaH kAlava / ' abaloie paDucca' AkAzapradeze'vagADhaH paramANuddhipradezikAdayazrAkAzapradezAvagADhAH / ajjIvadesA vi anantAnantapradezAca skandhAH yasmAdavagADhAstasmAtpradezA api / ye jIvAste ekendriyAdayo bhAvanIyAH / eteSu trayodazasu pradezeSu trayodazapradezikAni trayodazasthitAni evaM trayodazapradezA ekaikasmin pradeze yathA atra, evamAkAzadeze'nanta jIvAvagAhena ekaikasminAkAzadeze anantapradezAH / evaM loke'saMkhyeyA nigodA sUkSmAH sarvajIvAH saMkhyeyakatulyA ekAkAzapradeze jIvapradeze jIvapradezA jaghanyaM padaM yatra khaNDagola:, lokAnte tat jaghanyapadam madhye tu pradezamatra parihANyA golena tiSThatA sarve dikkA golA loke vRttAkArA buddhyA sthApyante, Moodieoooooooooo 1 avacUriH
Page #127
--------------------------------------------------------------------------
________________ o bhagavatI | avacUriH valayaM samantAd darya te, tatra stokA jaghanyapadaM khaNDagole, ekAkAzapradeze jIvapradezAH, sarvajIvAstasmAdasaMkhyeyaguNA utkRSTa pradezAH, sarvajIvebhyo vizeSAdhikAH, tatraiva bAdarapariNatastimAdi evaM vizeSAdhikatvaM tena bAdarA anantasA(rA)vagAhena sarvajIvebhyo'dhika-vaM sa ca golakapradezahAnyA kAryAH, anantapradezAH, ekaM dezaM praviSTAH, ato'dhiko rAzirjaghanyapade pradezA anantataH, madhyagole jIvatulyAH pradezA na svanantatvaM, tato jIvAH sarve asaMkhyeyAH utkRSTe bAdaro'pi stimakaH / tadetadarthAnusAriNyo gAthA bhAvanIyAH "logarasegapade jahannayapami jiyapaemANaM / ukkosapae ya tahA, savyajiyANaM ca ke bahuyA ? // 1 // iti praznaH uttaraM punaratra-thovA jahaNNA ya pae, jiyappaemA jiyA asaMkhaguNA / ukkosapayapaesA, to visesAhiyA bhaNiyA // 2 // ettha puNa jahaNNapayaM, logaMte jattha phAsaNA tidisiM / chaddisimukkosapayaM, samattagolaMmi NaNNatya // 3 // ukkosasamasaMkhaguNaM, jahaNNayAno payaM havai kiM tu ? / naNu tidisiM fasaNAo, chaddisi phusaNA mave dugunnaa| 4 // thovA jahaNNA ya pae, nigoyamittAvagAhaNA phusnnaa| phusaNAsaMkhaguNattA, ukkosapae asaMkha guNA // 5 // ukkosapayamamottuM nigoyaogAhaNAe sabbatto / niphAijjai golo, paesaparivuDIhANIhiM / 6 // tato ciya golAo, ukkomapayaM muittu jo anno / hoi nigoo taMmi vi, anno nipajattI golo // 7 // evaM nigoyamitte, khete golasya hoi niSphattI / eva nipajjate, logagolA asaM khijjA / 8 // // 121 // Join Education Inter For Private Personal use only
Page #128
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI // 122 // Jain Education Inter 0000 vavahArayeNa imaM, ukkomapayA vi ettiyA caiva / jaM puNa ukkosaparya, necchaiyaM hoi taM vocchaM // 9 // cAra nigoyaviggaha, - gaiyAI jattha samahiyA anne / golA hujja subahulA, necchaiyapayaM tadukkosaM // 10 // harA paDucca sume, bahutunnA pAyaso sagalagolA | to bAyarAigahaNaM, kIrai ukko sayapami // 11 // golAya asaMkhejjA, hoMti nigoyA asaMkhayA gole ekkekko u nigoo, anaMtajIvo muNeyavvo / 12 // logassa ya jIvassa ya, hoMti paesayA asaMkhayA tullA / aMgula asaMkhabhAgo, nigoyajiyagolago gAho // 13 // jio taMmeva u, nigoa to tammi caiva golA vi / niSphaJjai jaM khete, to te tallAvagAhaNayA // 14 // praznaH - ukkosayapaese, kimegajIvappaesa sissa / hojjeganigoyassa va golassa va kiM samogADhaM ? | 15 || uttaram - jIvassa logamettassa, sudumaogAhaNAvagADhassa / ekkekkaMmi padese, hoMti paesA asaMkhejjA // 16 // logassa diye mAge, nigoaogAhaNAe jaM laddhaM / ukkosapae'tigayaM eAttayamekkekkajIvAo // 17 // evaM dabvaTTAo, savvesiM ekkagolajIvANaM / ukko sapathama gayA, hoMti paemA asaMkhaguNA // 18 // taM puNa ketraieNaM, guNiyamasaMkhejayaM bhavejjahi / mannaha davbaTTA, jAvaDyA savvagolatti // 19 // kiM kAraNamogAhaNa - tullattA jiyanigoyagolANaM / golA ukkosapaekaka jiyapaesehiM to tullA | 20 | golehiM hie loge, Agaccha jaM tamegajIvassa / ukko sapayagayapadesa - rAsitullaM havai jamhA // 21 // $? $?$?$?oo avacUriH
Page #129
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrIbhagavatI sUtra Jain Education Int ahavA loga ese, ekkke Thaviya golamekkekkaM / evaM ukkosapaekka, - jiyapaesesamAryati // 22 // golo jIvo ya samA, esao jaM ca savvajIvA vi / hoti samogAhaNayA, majjhimaogAhaNaM pappa // 23 // te phuDaM ciya siddha, egaesaMmi je jiyapaesA / te savvajIvatullA, suNasu puNo vaha visesahiyA | 24 / / jaM saMti kei khaMDA, golA logaM tavattiNo ane / bAyaraviggahiehi ya, ukkosapayaM jamanmahiyaM // 25 // tumhA savverhito, jIvehiMto phuDaM gaheyacca / ukkopayapaemA, hoMti visesAhiyA niyamA // 26 // ahavA jeNa bahumamA, suddamA loeDanagAhaNAe ya / teNekkakkaM jIvaM, buddhIe virallae loe ||27|| evaM piyA jIvA. egapaesamayajiyapaesehiM / bAyarabAhullA puNa, hoti paesA visesahiyA // 28 // tesiM puNa rAsINaM, nidarisaNamiNaM bhaNAmi paccakkhaM / suhagahaNagAhaNanthaM, ThavaNArAsipamANehiM // 29 // golANa lakkhamekka, gole gole nigoyalakkhaM tu / ekkekke ya nigoe jIvANaM lakkhamekkkaM. 30 // koDisaya megajIva, - ppaesamANaM tameva logassa / golanigoyajIvANaM, dasa u sahassA samogAho / 31|| jIvasseksa ya, dasahasvagrAhiNo loge / ekkekkama parase, palakvaM mamogADhaM ||32|| ataarea jahanne, payamsi koDIjiyappaesANaM / ogADhA ukkose, paryamivocchaM paesaggaM / 33 // koDI saha sajIvANaM, koDAkoDIdasappaesANaM / ukko se ogADhA, savvajiyA'vettiyA ceva // 34 // avacUri : / / 123 //
Page #130
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH koDIukosapayaMmi, vAyarajiyappaesapakkhevo / mohaNamettiyaM ciya, kAyavvaM khaMDagolANaM // 35 // eesiM jahAsaMbhava-matthovaNayaM kareja rAsINaM / sambhAvo ya jANijja, te aNaMtA asaMkhA vA // 36 // ( iti nigoda patriMzikA samAptA ) // ekAdazazatake dazamoddezakaH samAptaH // // parisamAptaM caikAdazazatakam // atha dvAdazazatam -- atha dvAdazazate 'tRtIyoddezakaH'sudakkhu jAgariyaM jAgariMti' iti zobhanaM darzanaM yasyA'sau sudakkhU dharma jAgati, athavA sudakkhugrahaNaM jAgaraNaM vizeSaNaM sudRSTAM jAgaryA jAgatti / // iti dvAdazazatake prathamoddezakaH // + TI* prathama dvitIyodezI vRttau na staH / // 124 // Jain Education Internationa For Private & Personel Use Only |
Page #131
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra avacUriH "sabve viNaM bhate bhavasiddhiyA jIvA sinjhisaMti" ityAdi sUtram-ye setsyanti te bhavyA nA'mavyA:, na ca bhavyavirahito lokaH / yathA''kAzazreNi sarvamevAkAzaM pratarIkRtyaM caturasaM apahAraH kriyate na ca tiSThati etadAphaimAtramanucchedaprakaraNadvAreNa bhAvanIyamAbhirgAthAbhizva "to bhaNNai kina sijhaMti, ahava kimabhavbasAvasesattA / nillevaNaM na jujjai, tesi to kAraNaM ayaM // 1 // bhannai tesimamabvevi, pai anillevaNaM na u vizeSo / na u sabvamanvasiddhi, siddhA siddhaMtasiddhIo // 2 // kiha puNa mannabahuttA, svvaagaaspesdiddhtaa| navi sijjhihiMti to bhaNai kiM nu bhazcattaNaM tesiM 1 // 3 // jaha hou NaM bhavyAvi, kei siddhiM na caiva gacchaMti / evaM tevi abhavvA, ko va viseso mave tesiM // 4 // maNNai bhavyo joggo, dAru ca daliyaMti vAvi pjjaayaa| jogo vi puNa na sijjhai, koI rukkhAi didaMtA / 5 // paDimAINaM jogA, bahavo gososacaMdaNadumAI / saMti ajogA vi iha, anne eraMDabheMDAI // 6 // Na ya puNa paDimuppAyaNa, saMpattI hor3a sabba jogANaM / jesi pi asaMpattI, na ya tesi ajoggayA hoi / 7 / / kiM puNa jA saMpattI, sA niyamA hoi joggarukkhANaM / na ya hoi ajoggANaM, emeva ya bhavvasijjhaNayA // 8 // sijjhissaMti ya bhanyA, samvevitti bhaNiyaM ca jaM pahuNA / taMpi epAecciya, diTThIe jayaMti pucchAe / 91 ahavA paDucca kAlaM, na savvamavvANa hoi yocchitti / tIvaNAgayAo, addhAyo dovi tullAo // 10 // // 125 // Jain Education Interno For Private & Personel Use Only
Page #132
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUmi tatthAtItadvAe, siddho ekko aNaMtabhAgo siM / kAyaM tAvaiyAo ciya, simihii aNAgayatAe // 11 // te do aNaMtabhAgA, houM so ciya aNaMtabhAgo siN| evaMpi savvamavvANa, siddhigamaNaM aNidiDha // 12 // // iti dvAdazazate tRtIyoddezaH samAptaH // atha dvAdazazate caturthoddezakaHsaMhananabhedApAtena sarvapadgalaiH saha sambandho'nubhUtaH yadA dvipadezikAdiskandhena yAvat / sarvadravyaiH saha paramANusambanama:, anannAH paraH e. megama NaM bhaMte ! neraiyasma atItA aNatA poggalapariya'tyAdiye hi audArizara rANA yAyAH pUdmAste yadA ce gRhItA bhavanti sa pudgalaparivartaH, tAdRgvidhAsu anantA anItAH anantakAlambAdatItamya eSat kamyacidasti kasyacinnAsti, udvartya yo manuSyatvamAsAdya siddhiM yAsyati maMkhyeya mabai sthiti sidi nasyA' pari toM nAsti audArikazarIraprAyogyAnA pudgalAnAmabhavyasyApi, bhAnAM ca yeSAmAta vyA teSA cide| ekameva parivarttanaM kRtvA siddhiM gacchati kazcidvA saMkhyeyA'saMkhyeyA'nantA ca / abhavyasyA'nantAH, manyA'pi na setsyati tasyA'pi anantAH / nArakasya nArakatvaM nAsti 1126 // Jan Education inte For Private Personel Use Only
Page #133
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhobhagavatI sUtra apariH yasmAdasau vaikriya zarIrI sadA / pRthivIkAyikasyAtItA anantAH evaM neyaM epassa NaM nizcattaNaM kAlassa / stoka: kArmaNazarIranivRttiparivartana kAlaH, te hi sUkSmAH bahubhizca pudgalaigrahaNaM bhavati zIghra parivarto bhavati / tejasaH pudgalAstataH sthUlatarAH myAca tokataragrahaNaM bhavati ityato'ntaguNAH / audArikagrahaNaprAyogyA anantaguNAH | yasmAte tebhyaH sthUlalagaH alpatarazca niSadyate, na pudgalastato'nanta guNaH / ANapANuttaM cirakAleNovalanmati tasmAdanantaguNAH, tato manaHstokAH nAcireNa ca labhyate ato'nantaguNAH, tathaiva baiMkriyapudgalAH vaikriyamapAnAM sattvAnAM bahUnAM ca kAlena labhyatejo'nantaguNAH / 'eesi gaM maMte ! orAliyapoggalapari0'jAva ANapANupoggalapari. jAva aNagaNugegagala' iti-mavAvA veubviyasarIrapari0 yasmAttadalpAnAmeva sattvAnAM tato bahutarANAM bhASA tenAnantaguNAH, tato manastata AgapANu bahutarANAm , tata audArika bahutarANAm, tatastai jasaH sarvasatvAnAm, evaM | kArmaNamapi sarvasattvAnA te mUkSmatarAH tejasA'nantaguNAH / / // iti dvAdazazate caturthoddezakaH // atha dvAdazazate paJcamoddezakaH - 'prANAtipAtAdinitaM karma prANAtipAta ucyate' paMca varNAdiH, ratnapamAyAM yadavakAzAnantaraM ameya // 12 // in Education Intematon
Page #134
--------------------------------------------------------------------------
________________ mI bhagavatI avacUriH tadantaram, etasmAtsaptama mavakAzAntaramAkAze tanuvAyuH tanuvAyuto dhanavAyuH dhanavAyuto ghanodadhiH [ tataH pRthivIti eSa kramaH, tatra yaH saptamyAM pRthigaM tamanamAyAM tanuvAyuH sa saptamastanuvAyuH, karma vapuH, sparza zItoSNasnigdharukSam , dravyalezyA varNaH, mAyalezyA antaHpariNAmaH / 'kammao NaM bhaMte ! jIve vibhattimA pariNamati 1 no akammao' iti vimajanaM-vimatiH--vibhAga ityarthaH narakatiryagmanuSyAmarabhaveSu nAnArUpaM pariNAma pariNamata iti yAvat / kammato NaM jae yaduktaM jagaditi, gacchatIti jagat tAMstAn bhAvAn zeSAnnArakAdInathApnoti / jIvadranyameva nagacchabdenocyate iti+ / // iti dvAdazazatake aSTamoddezaH // TI0 + pu0 // iti dvAdazazatake pazcamohezaH / / sataH purazcAndro mucyate sa dRzyate, pratyaprAhu sadA candro yojanarAhuradhaM tat kathaM chAdayati, lezyA kheDakasyeva piccha kalApaH sacchAdayati / iti dvAdazazate SaSThoddezaH // atha dvAdazazatake aSTamodazaH 'dusarIremu pomesu uvavAjennA' yaduktaM bhavadvayaM gRhItvA sidhyati / tataH paraM yo nAgabhavaM manuSyabhavaM ca siddhima, zarIro nAgaH kakuTa vRSabhaH mahAn athavA kakuTa eva vRSabhaH vidagdhavAcI vRssbhshbdH| evaM maNdukavRSabhaH / 'golaMgUlavasabhe' makeTavRSabha iti yAvat / // iti dvAdazazate aSTamodezaH / / // 128 // For Private & Personel Use Only
Page #135
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI sUtra Jain Education Internatio atha dvAdazazatake navamoddezaH - 'bhaviyadavyadevA' manyA anantarameva ye devagatiM yAsyanti jahaNNeNaM aMtomuhutaM, ukkoseNaM tiSNi paliovamAI te cottarakurumanujAstripalyopamasthitayaH tairavazyaM devagatiM yAtavyamiti / mavyadravyadevA naradevA: 'jahaNeNaM sattatvAsasayAI' yathA brahmadattasya, 'ukkoseNaM caurAsIiM puvvalakkhAya' yathA bharatasya / dharmadevAnAM jaghanyenAntahUrttam ukkoseNa deNa pucakoDI upamaseNasseva / devAhidevANaM jahaNeNaM bAvattarIvAsAIM, vIrasyeva, 'ukkoseNaM cacaurAsIpucalakkhA' RAmasvAmina iva / bhAvadevAnAM jaha0 dasavAsasahassAI vyantarANAmiva ukkoseNaM 33 sAgaropamANi sarvArthasiddhAnAmiva / 'bhaviyadavyadevassaNaM aMtara' yo manuSyaH kAlaM kRtvA devatve dazavarSasahasrasthitikeSu deveSu utpanna tataH pracyutya zubhapRthivyAdau gatvA tatrAntarmuhUrtta sthitvA punarbhavya eva jAyate devatve, idamantarAlaM ja0 / utkRSTo'nantakAlAdbhaviSyati, naradevo mRtaH prathama pRthivyAmutkRSTasthitimanubhUya punarnaradevo bhavati / dharmadevI vipariNAmaM gato'nta taM punaH pratyAgate pariNAme punaH pratipadyate dharmadevatvam utkRSTato'nantakAlasya / devAdhidevasya nAstyantaraM yenA'sau tenaiva bhavena siddhiM yAsyati na ca pratipatati / bhAvadevasya cyutAntamuhUrttamanyatra sthitvA punarapi bhAvadevaH / vanaspatyAdiSu prakSipto'nantakAlAt punarbhavati / // iti dvAdazazatake navamoddezaH // avacUri: // 129 //
Page #136
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI // 130 // Jain Education Internat atha dvAdazazatake dazamoddezaH - yasya dravyAtmA tasya kaSAyAtmA syAt / dravyAtmA jIvaH sa jIvAtmakatvena kevalino'sti siddhasya ca, na ca kaSAyAtmA'zeSasattvAnAM cAsti iti syAt | 1| yasya dravyAtmA tasya yogAtmA syAt, siddhasyApi dravyAtmA vidyate na ca yogAtmA, zeSANAM cAsti iti syAt |2| yasya dravyAtmA tasyopayogAtmA niyamAt siddhasya dravyAtmA ca vidyate, upayogAtmA ca vidyate, upayogalakSaNa AtmA jIvitasya zeSasaccAnAM punarniyamata eva / 3 / yasya dravyAtmA tasya jJAnAtmA syAt katham 9 dravyAtmatAyAmapi satyAM jJAnino'nye'jJAninazca tasmAt syAt / yasya punarjJAnAtmA tasya dravyAtmA niyamAt siddhasyeva // 4 // yasya dravyAtmA tasya darzanAtmA niyamAt kevalinaH kevaladarzanaM siddhasya ca zeSasavAnAM cakSurAdInoti niyamAt darzanaM punarajIvasya na bhavatyeva 5 yasya dravyAtmA tasya cAritrAtmA syAt siddhasya dravyAtmA vidyate na ca cAritrAtmA / kevalinaH yathAkhyAtacAritratvAt zeSaarat zeSacAritrANi yasya cAritraM tasya dravyAtmA niyamAt ajIvasya cAritraM na bhavatIti / 6 / yasya dravyAtmA tasya vIryAtmA syAt siddhasyeva vIryavAn na siddhaH yasya vIryAtmA tasya dravyAtmA niyamAt nahi ajIvasya CIO VIDEOCER BIR avacUriH
Page #137
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhImagavatI avacUriH vIyaM bhavati 7 / yasya kalAyAtmA tasya yogAtmA niyamAta atra hi ayoginaH kAyAH yogA-manovAkkAyA na santi, yasya yogAtmA tasya kaSAyAtmA syAt , kevalino vAkkAyayogAtmA vidyate na ca kaSAyAtmA tasmAt syAt / yasya kaSAyAtmA tasyopayogAtmA niyamAt nahi kaSAyavata upayogamantareNa kaSAya sambhavaH tasmAniyamaH, yasya punarupayogAtmA tasya kaSAyAtmA syAta kevalinaH siddhasyAstyupayogAtmA na ca kaSAyAtmA, zeSasatyAdI. nAmasti tasmAtsyAt / yasya kaSAyAtmA tasya jJAnAtmA syAt yasya kalAyAtmA tatrAjJAnamasti yeSAmiti jJAnaM ca syAt , | yasya ra jJAnAtmA tasya kaSAyAtmA syAt kevalinaH siddhasya ca jJAnitve'pi kaSAyAtmA nAsti, anyeSAM ca jJAninAmastIti syAt / yasya kaSAyAtmA tasya darzanAtmA'vazyaM yasya darzanAtmA tasya kaSAyAtmA syAt yathA kevalinaH siddhasya | ca kevalaM darzanAtmA na ca kapAyAtmA vidyate, anyadarzaninAM kapAyAtmA tasmAt syAt / yasya kaSAyAtmAtmA tasya cAritrAtmA syAt katham ? kaSAyazcAritrI vA, asyAtra saMyatazcAritrI, // 13 // Jain Education Interi For Private & Personel Use Only
Page #138
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI // 132 // Jain Education Internatio asaMyataH kapAyacAritrazca tasmAt syAt yasya cAritrAtmA tasya pAyAtmA syAt katham ! kevalI yathAkhyAtacAritrI kapAyAtmA ca nAsti, anyeSAM cAritriNAM cAsti ( ca santi ) kapAyAstasmAtsyAt / yasya payAtmA tasya vIryAtmA niyamAt nahi avIryasya pAyAtmA vidyate yasya vIryAtmA tasya kapAyAtmA svAt yathA kevalinaH kapAyA na santi zeSANAM ca santi iti syAt / rer yogAtmA tasyopayogAtmA niyamAt yathA kevalinaH vAkkAyayoginaH anyeSAM ca yasyopayogAtmA tasya yogAt syAt siddhasyeva / yasya yogAtmA tasya jJAnAtmA syAt yogitve'pi jJAnino'jJAninazca santi, tatatent tasya yogAtmA sthAt, siddhAnAM jJAnAtmA asti, na yogAtmA, kevalyAdInAM jJAnAtmA yogAtmA cAsti / yasya yogAtmA tasya darzanAtmA niyamAt / yo hi yogI san niyamAddarzanI cakSurdarzanI yAvatkevaladarzanI, yasya darzanAtmA tasya yogAtmA syAt siddhasya yogAtmA nAsti kevaladarzitAyAmastIti syAt / yasya yogAtmA tasya cAritrAtmA syAt yogAtmatve'pi dezaviratAdInAM cAritrAtmA nAsti, pramattasaMyatAnAM cAstIti syAt, yasya cAritrAtmA tasya yogAtmA niyamAd yathA kevalinaH / 0000000000000000000000 avacUri:
Page #139
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra yasya yogAtmA tasya vIryAtmA niyamAt na tu avIryasya yogAH santi / AtmA jJAnamajJAnamiti praznaH - AtmA syAt jJAnaM syAt ajJAnam, yat punarjJAnaM tanniyamata eva AtmA evaM bhAvanA kAryA / savyathovA te caritA vA to' ityAdi gAthAbhirbhAvyate "koDI sahasapucaM, jaINa to thoviAo caraNAyA / NANAyA'NaMtaguNA, paDucca siddhe ya siddhAo || 1 || hoti kasAyAyAo'NaMtaguNA jeNa te sarAgANaM / jogAyA maNiyAo, ayogivajANa to ahiyA || 2 || sese sigayANavi laddhI viriyaM tao samahiyAo / uvaogadaviyadaMsaNa, sabvajIyANaM tato ahiyA || 3 || avaraM kajjaM jjhAyate - AtmA anAtmA caitad vaktavyam / ratnaprabhA - AtmanaH AtmA dezenAtmA pRthivIti sAmAnyAdanyat pRthivIgrahaNAt na AtmA ubhayenAdiSTA avaktavyam / evaM paramANurdvipradezikaH saptamo na bhaGgaH, dezatrayaM na bhavati dvitvAt, yatoddezaH sadbhAvadezo'sadbhAve deze ubhaye eva tatrAbhAvAt ete SaDiti pradeze ekatra bahuvacanAt [iti] aMge saMgraho bhaGgAnAmiti / // iti dvAdazazatake dazamoddezaH // // parisamAptaM ca dvAdazazatakam // dpoppoppopotaa avacUriH // 133 //
Page #140
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUriH // atha trayodazaM zatakam // trayodazazatake prathamoddezaHadhaH saptamyAM madhyamaH saMkhyeyaH vistRtaH, catvAro'saMkhyeyavistRtAH / cakSurdarzaninopayukto na upapadyate, indriyANyapi tyaktvA anupayuktastaiH asaMjJI yAti na tUrtate / vimaGgajJAnI pratipatite udvattate mithyASTitA punaryadA'pratipatitA bhavati / 'kevaiyA aNaMtarovavaNNagA' prathamasamayotpannA ityarthaH, evamayagADhAH dviprathamasamaya kSetrAvagADhA ityarthaH / caramo hi ekasamaya: itare acaramAH / NANAcaM ohInANI' tIrthakarAdi saMkhejjataM / // iti trayodazazate prathamoddezakaH // atha trayodazazate 'caturthoddezakaH'damIse rayaNappabhAe puDhavIe uvarimaheTThilesu khuDAgapayaresu ettha NaM tiriyalogassa majjhe aTThapaesie // 134 // + dvitIyatRtIyayoH na kimapi / Jan Education Intematon For Private Personel Use Only
Page #141
--------------------------------------------------------------------------
________________ mIbhagavatI| sUtra ruyae pannatte' sarvamadhye saMkSiptakSullakapratarANi dvizreNI iti yAvat / adhApaDalamadhye catvAri, uparitanapratare catvAri. | avacariH ete'STau rucakAkAraH sthApyate, caturdikSu dvau pradezau vistareNa gatau / 'egeNaM maMte samasthikAye NaM kevaie NaM puDhe 1 jahannapade tIhiM ukkosapade chahiM'-uparitanena caikena dvAmyAM ca pAhumyAM evaM jaghanyena, uparyadhaH ekaika: evaM paT / adharmAstikAyena ta eva ayaH udgatacaturthaH adharmAstikAyaH evaM cArSiH spRSTaH pazparza saptamaH tadgata eva / AkAzAstikAye saptamiH yataH sarvataH AkAzamaloke'pi ataH saptabhiH / jIve golajIvaiH addhAsamayaH ardhatRtIyadvIpamamudradvayakSetraH ataH syAtspRSTaH syAdaspRSTaH, yadi sparzanaM niyamAdaneka nAkAzamadharmAstikAyaH ekena vA trayena cA, tripradezikAdau madhya ekena vakre dvAmyAmupari darzitaH / evaM trayaH uparipaTale adhaHpaTale vA praviSTaH catabhiH taH yatraiva loke vA pudgalAstikAyaH dharmapradezastrayaH patra sthitaH tenA'pi spRSTa eva dvau pudgalau / dharmA-12 stikAyadgaladravyayoH sambandhe prazna:-kiyadbhiH dharmazdezaiH ? atra yaH pUrvaH so'paraM spRzati ? uttaramatra-yatra cAvagADho dvitIyaH yastena uttaraH adhazca spRssttH| utkRSTaM yadi dvipradeze sthitaH, utkR* paMca vartate ca yatra evaM paDitarasyApi, ekapradezenasthitaH yo yaH prakSipyate sa dvau, evaM dvikavRddhiH / athavA mirgacchati zAruNyAdi diktyametat / jaghanyapade tena saMkhyeyakena dviguNena dvirUpAdhikena jaghanyakaM bhavati, eko dviguNaH tatra prakSipto dezaH 4, utkaH paMcaguNaitirUpAdhikaH / / 14 / 16/6/10/12/1416/18/20/53) etadazakAntaM codayati gAthayA // 13 // Jain Education Interer For Private & Personel Use Only
Page #142
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI // 136 // Jain Education Internation "dhammAieesehiM, dueesAI nahaNNayapayasmi / duguNadurUhieNaM, teNeva kahaSNu duhavia ( kahaM nu hu phusejA) 1 || 1 || " parihAra:- "ettha pula jahaNapartha, logo tattha logamAlihilaM / puruSA dAveyaccA, ahA saMbhAkoDIe // " evaM jIvanyaiH paramavakAzAstikAyena / dharmAstikAyaH sarvaH kiyadbhiranyaiH spRSTaH 1, na kenacidapi / ekapradeze yAvadanantAnantapradezikA api avagADhA: / 'do bhaMte ! poggalasthikAyapaesA kevatiehiM dhammasthikApasehiM puTTA ? jahaNNapae chahiM, ukkosapae bArasahiM' etatsUtramanyaprakAreNa bhAvyate tatra lokAnte dvipadezikaH skandhaH ekapradezAvagADhatayA nayadarzanaM pratItya pratidravyAvagAhamaGgIkRtya abhinnapradezairapi bhedadvipradezasparzanaM, tathA uparyadhastAdvA tatrApi dvidgala sparzanabhedAdeva pradezameda ityatazvatvAraH / tathA zeSadvayamekaikaM spRzati / 'ege bhaMte ! dhammatthikAyappaese kevaiehiM puTTho ! jahaNapara tIhiM ukkosapae chahi / ' sarva uddezako'nyathA likhyate-- jahaNNapayaM baMbhalogaM nikkhuDaM jArisaM etasminneSa nikakhuDe dhammasthiarrest so uvarimeNa pAseNa dhammatyikArurat jIyaparimANaehiM puTTo abhimudde pada' evaM kRtvA pradezatrayeNa pRSTaH / ukkoseNaM lokanADImadhye yaH pradezaH dharmAstikAyasya catasRSu dikSu dharmAstikAya pradezAH eka upari eka: atraH evaM samAH SaT / adharmAstikAyaiH punarjaghanyapade asminneva brahmalokasthAne caturbhiH spRSTaH katham 1 | ekaH avacUriH
Page #143
--------------------------------------------------------------------------
________________ mIbhagavatI | apacUriH aparo'nyaH parato'bhimukhazcAnyaH anyaH punastasminneva dharmAstikAyapradeze praviSTo'dharmAsti kAyapradeza iti evaM sapta || saMbhavanti / evamevA''kAzapradeze spRSTaH pudgalAstikAyapradezairanantaH / 'egeNa vi se puggale gAhA' / jIvAstikAyai|| revameva / addhAsamayapaesehiM ciya / lokanADomadhyAtparataH kAla eva nAsti tatra na spRSTaH, madhye spRSTaH anantaizca / evamadharmAstikAyapradezaH dharmAstikAyapradezaijaghanyapade tasminneva brahmaloke sthAne tathaiva kArya sarvatra sarvaiH AkAzAstikAyapradezaH dharmAstikAyapradezaH syAtspRSTaH katham ? aloke AkAzAstikAyapradezaH na spRSTaH yaH spRSTaH sa kiyadbhiH spRSTaH 1 jaghanyena 1-2-3 ukkosao / .. / erisaM NikkhuDaM do anbhaMtarA eka, ekena dharmAstikAyapradezena alokAkAsapradezaH spRSTo bahiHsthitaH / dohiM puNa yatra iTTagvidhaM bahiHsthitaH alokAkAzasyA''kAzapradezaH / uparitanasya parivartanA nAsti ataH dharmAstikAyapradezo yastiyavasthaH etenaikena spRSTaH, bahiHsthaH yazcorcasthAntaH dharmAstikAyapradeza etena spRSTa iti dvau yadA punarIdRk *[alokAkAzametat / 'egapaesiyA eyA seDhoe ukkosaM tahi lokamadhye SaT , tathaiva saptamo madhye tasminnevAkAzapradeze praviSTaH eva abhI sapta / evamadharmAstikAyasyApi AkAzAstikAya pradezaiH sarvatra spRSTaH yasmAlloke vidyate, alo ke AkAzaM tasmAt sarvatra SaT / tathaiva pudglairnntH| 'egeNa vise yugAho' jIvapradezaizcAnantaiH ekAkAzapradezaH jIvapradezAH anantadhA'vatiSThante iti sazcarato bahUnAM | jIvAnAM addhAsamaye hi syAt yasmAt samayakSetramAtre kAlaH parataH kAla eva nAstIti, yatrAsti tatrAnantaiH ekaH // 137 // Jain Education Intern
Page #144
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 138 // Jain Education Internation pulastikA pradezaH / dharmAstikAyaiH kriyadbhiH spRSTaH / jaghanyena 4, ukkorsa ekaH parataH ArAcaikaH ekatha saptakaM pArzve ete trayaH paramANumadhye caikaH evamamI catvAraH / lokamadhye yaH paramANuH tatra SaT dizi sthitaH vidizo naiva / adhazcopari caikaikaH saptamaH tasminneva paramANumadhye pudgalairanantaiH spRSTaH sa paramANuH / ' egeNa fa sese gAhA' jIvAstikAyenA'pyevameva / 'addhAsamaye siya jatthatthi tattha niyamo do bhaMte pomgalatthikA' yatra etayormadhye paramANuriti mantavyaH anyo'sya parataH sthitaH evaM uvarillo paramANu dhammatthikAyaparaseNa purato viNa puTThopari ya parato dvitIyena, evaM docce paraso manjhi paramANuti Thavito eyassa aMte yiDU evamavaTThieNa Aillalsa parillasa ya dohiM puTTho evaM 4, aNNe taMmi caiva dupaesie khaMdhe dubehiM asthikAyappaesA evaM cha, ukkosA bArasahiM / evamavatthiyANaM je majjhe mave paramANavo eesi duve uvari duve aho duve ettha cetra evaM cha, aNNe je saMpAsAo do disAsu do do aparAsu ekkekko etenavi cha, evaM bArasahiM dhammatthikAyaparasehiM puTTho evaM ahammatthikAya AgAsasthikA ehiM vi, poggarutthikAehiM anaMtehiM anaMtA, jamhA avagAhaM tiSNi addhAsamaehiM bi / je samayakhette so tehiM puTTho anaMtehiM, bAhiM asaMgavA Na puTTho / evamanayA prakriyayA'yaM skandhaH karaNIyaH 1000000000000000000 avacUriH
Page #145
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI|| jaghanyapada dviguNaH sa dvikottaro bhavati, utkRSTapade paMcaguNo dvirUpottara evaM neyaH / jaha* paesie duguNo vIsae |9|| avacUriH duruvAvie bAvIsA jaghanyapade etAvadbhiH spRzyate, ukko. sa eva skandhaH paMcaguNo dvirUpottarAd dvipazcAzadetAvadbhiH sparza evaM nIyam / ee jIvatyikAyapaese dharmAstikAyaiH kiyadbhiH spRSTaH ? jaghanyaM 4 sthApanA- igvidhe pradeze ekapradezikAyaryA zreNyAmavasthito jIvapradezaH pUrayana, evamavasthitasyaiko dharmAstikAyapradezaH ArAdekaH paratazcaikaH yato loko yathA catuSkaM pAzve'nyazca yasmin bIvapradezo'vasthitaH evaM catvAraH pradezAH, utkRSTena saptamiH madhye sthito jIvapradezaH SaT dikSu avasthiteH spRSTaH jIvapradezAvasthitena ca spRSTaH evaM sapta eva / evaM sapta | eva adharmAstikAyairapi, pudgalairanantaH / ekapradeze'nantAnAM bhIvAnA ekaikapradezo'vagAhamAnaH anantapradezatAM yAti / ege addhAsamaye jaha0 4 ukkosaM 7, caturNA saMbhavaH samayakSetraparyante yA zreNiH anyA kAlasya tasyAmekasmin pradeze yaH pradezaH addhAsamayasya trayamevamavasthitena tena catvAraH, anyatra saptava, pudgalajIvAstikAyairanantaH kAlasamayaizvAnantaH / 'dhammasthikAe NaM maMte ? ke ? nasthi egeNa vi' sarvamyaiva dharmAstikAyapraznaH na cAnyo'sti dvitIyo, yenAsya sparzo bhaviSyati / 'adhammapaesehiM asarUpayaiH' yasmAt loke'vagADhaH, adharmAstikAyo lokaH asaMkhyeyapradezikA tasmAdasaMkhyeyaiH spRSTaH / pudgalajIvAstikAyairanantaH kAlapradezaizvAnantaiH / ekmevA'dharmAstikAyaH AkAzAstikAyazca / pudgalajIvAstikAyau // 139 // in Education Intemare For Private Personal Use Only
Page #146
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 140 // Jain Education Internationa erratri Fra nAsti, abhAvAdanyasya / kAlaH yAvanmAtrA kSetraH dharmAstikAya pradezaiH kiyadbhiH spRSTaH 1 asaMkhyeyapradezatvAtsamaya kSetrasya evaM adharmAstikAyaH : jIvAstikAyasya asaMkhye0 sarva eva jIvAstikAyo'saMkhyeyapradezikaH, jIvAstikAya pradezairanantaH ekasminneva kAzapradeze anantAnAM jIvapradezAnAM saMbhavaH, kiM punaH samayakSetramAtreNA'nyena kAlena pRSTaH ? anyasya kAlasyAsaMbhavAt / yatraiko dharmAstikAyo'vagADhaH tatra kiyanto dharmAstikasyAvagADhA ? eko'pi nAsti, adharmA''kAzayorekaikaH pudgalasyAnantAH dharmAstikAya pradeze AkAzapradeze'vatiSThante, AkAzapradeze cAnantAnantAnAmavagAho vidyate ityanantAvagADhA jIvAstikAyasya cAnantA eva anantAnAmekaikosvagADhA ananto bhavati / kAlaH syAt yadasti tatrAnantaireva dharmAstikAya evamadharmAstikAyaH / rasskAzapradezaH tatra kiyanto dharmAstikAya pradezAH avagADhAH 1 syAt, yo hi lokAnte caramaH AkAzapradezavazAttatra dharmAstikAyasyaika eva alokAkAze yaH pradezaH AkAzasya tatrA'sambhavAd dharmAstikAyasyeti nAvagADhaH, AkAzapradezenaika eva, jIvasyAnanta evamadharmAstikAya: / svasvasthAne'vagAho nAsti, evamAkAzAstikAyaH / yatra eka: pudgalAstikAyaH pradezaH tatra dharmAdharmAkAzAnAmekaikaH, pudgalajIvayoranantAH / evaM jIvAstikAyasyApi kAlo yatrAsti tatrA'nantAH / yatra dvipadezikAvagADha skandhaH tatra kiyanto dharmAstikAyasya ? sa eko dvau vA / dvideziko yadA ekasminAkAzapradeze'vagADhaH tadA eka eva dharmAstikAya pradezaH, yadA punardvayoravagADhaH tadA | avacUri:
Page #147
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrIbhagavatI sUtra Jain Education Intern dharmAstikasyApi dvau eva, evamadharmAstikAyasyA'pi avagADhAH, pagalAstikAyasthA'nantAH dvipradeziko yatrAvagADhaH jIvAstikAyasyApi cAnantAH pradezadvaye anantAnAM jIvAnAM pradezadvayaM pradezadvayaM saMharannanantIbhavati tasmAdanantAH / kAlatha yatrAsti tatrA'nantAH / evaM yAvadaza pradeziko yatra tatra kiyanto dharmAdayaH 1 yadA dazaprAdezikaH ekasminnA kAzapradeze'vagAhate tadA dharmAstikAya pradeza ekaH / yadA''kAzapradezadvaye'vagAhate tadA dvau, te yadA farared tadA trayaH, caturSu tadA catvAraH evaM neyam / evamardhAsskAzAvapi / pudgalasyA'nantA:, yadyapyekasminnavagAhate yadA tadA'pyanantAH pudgalAH yadApi dvayoH kimuta dazasu yadA, jIvAstikAyasyApi evameva pUrva bhAvanayA / jattha saMkheja pasie tatra kiyantaH 1 yadA saMkhyeyapradezikaH ekasminnAkAzapradeze'vagAhate, tadA rat dharmAstikAya pradezaH, dvayoravagAhate yadA dvau dharmAstikAya pradezau evaM neyam, yadA saMkhyeye avagAhate tadA saMkhyeyAH pradezAH evamadharmA''kAzayoH / jIvapudgalayoranantAH pUrvabhAvanayA, evamasaMkhyeyAnantAvapi / yatraiko jIva pradezo'vagADhaH tatra kriyanto dharmAdayaH / dharmAkAzAnAmekaikaH, pudgalasyAnantAH, pUrva bhAvanayA, jIvasya ca evaM neyaH / ' jattha NaM bhaMte 9 dhammatthiyAe ogADhe' tatra kiyanto dharmAdayaH 9 dharmAstikAya: sarvatrAsti samastaprazno'yaM tasmAnnAsti avagAho dharmAstikAya pradezanAm, adharmA''kAzayorasaMkhyeyaH asaMkhyeyatvAt lokasya, jIvAnAmanantatvAlloke cAvagAhanAtvAcca jIvAstikAyenA'nanto na spRSTaH pudgalAnAM cAnantatvAd lokaH pudgalA TOTORIO JOTO avacUriH // 141 //
Page #148
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 142 // Jain Education Internat nAmAdhAra iti anantaiH spRSTaH pudgalAstikAyaiH / kAlasya ca anantatvAt evamanantaiH spRSTaH / yatraikaH pRthivIkAyikaH as far as pRthivIkAyikA avagADhA: ? asaMkhyeyAH, katham ? yasmAdamihitaM - ' jastha ego tattha niyamA asaMkhejjA ' yasmAccAsaMkhyeyAH, evaM pRthivIkAyikA nA'nantAH / ekaikaH pRthivIkAyiko'saMkhyeyapradezikaH lokakSAsaMkhyeyapradezikaH tasya pRthivIkAyastha, yathA pradezaH pradezaH pradezaH yadA lokasya vyavasthApyate tadA lokaM vyApayati / evamanayA prakriyayA yadA vyavasthApyante asaMkhyeyA api pRthivIkAyikAH tadA Apannam - ' jattha ego tattha niyamA asaMkhejA' evamaptejovAyavaH, vanaspatInAmanantatvAdyatrako vanaspatikAyastatrA'nantA anye / anayaiva prakriyA vyavasthApayituM dazyate pratyakSam / ettha NaM loe savvaviggahie viho lakkhe' yaduktam- sarvalaghuH tatrasamaH akhaDAka iva ratnaprabhA 'sanmathove tiriyaloe' yasmAt tiryagloko aSTAdazayojana zatAni, UrdhvalokaH saptarajjukaH kiMcinnyUnaH yasmAdasaMkhyeyaguNAH / adholoko yasmAdatirikto rajjukasya iti, tasmAdvizeSAtirikta iti / // iti trayodazazatake caturthoddezakaH // phra Opict mavacUriH
Page #149
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Inter BOF POOROPPER POpppcodd *atha trayodazazatake saptamoddeza : - kimAtmanA eva bhASA utAnyA AtmavyatiriktA ? Ada ca - AtmavyatiriktA, atisRSTatvAd anyapudgaladravyatvAdvA bhASA, ataH Atmaiva AtmakAyo'nyaH ko ya iti / AtmA'pi kAyaH kArmaNazarIraM pratyAtmA eva kAya: / audArikAdanyo yo'nyastaM pratItyA - Neraiya davve vaTTamANA jAItA taM avIci' yaduktam - anupamayaM pratikSaNaM vinazyantIti / 'neraiyadavyo hi maraNe jaM nerahato neraiyadacce baTTamANo' yAni dravyANi sAmprataM vinAzayanti tAnyeva dravyANi gRhItvA punaranAgate kAle vinaGkSyatItyarthaH, avadhiH saGketa iti zabdArthaH / 'AI tiya maraNaM' nArakasya nArakadravyavarttamAnasya yAni dravyANi adhunA gRhItvA vinazyanti na tAnyeva dravyANi punareSyatkAle gRhItu vinaGkSyatItyarthaH / valayaM valat mriyate, basaTTa - kAmabhogAdivazAcaH zabdAdiSu vA, aMtosaralaM anAlocitadoSasya tadbhAvamaraNaM tiryagbhavet / // iti trayodazazatake saptamodezakaH // // samAptaM ca trayodazazatakam // TI0 + pazcamaSaSThayoH na kimapi / 5 TI + aSTama-nabama- dazameSu na kimapi / aaolaaaaaaaaaa000000000000 avacUriH // 143 //
Page #150
--------------------------------------------------------------------------
________________ varita zrI bhagavatI sUtra atha caturdazazatakam atha caturdazazatake prathamoddezaka:___'carama devAvAsaM bItikte paramaM devAvAsaM asaMpatte' kaH zabdArthaH 1 carama-aparamaM paraM yaduktamArAtsthitaM paramam, ArAye tebhyaH sthitipratikrAntasaudharmanivAsinAM sanatkumAramaprAptaH madhye utpadyate, sa taM ca pariNAma virAdhayet tataH karmaNo yA lezyA azubhatarA vA tAM pratipatati / 'sIhA gatI' zIghrA gatiH nArakANAma . nArakAH ekasAmayikAH dvisAmayikAH tRtIye samaye prathamasamayameva tataH tiryakam, tataH prAka ar3heM sthApyAjalIlokanADobahiH sthitastiryaglokamAdyamutpadyate, adhaH ekena samayena samazreNiM gacchati tataH dvitIyena lokanAhiM pravizati tatIyena brahmalokaM gacchati tatazcaturthe brahmalokanADIbahiH koppare utpadyate sa catarmiH / yadA punaH vizreNitaH brahmaNi tadA pnycmH| yeSAM prathamasamayo battate utpannAnAmanantaropapannAste, yeSAM dvau vA asaMkhyeyA | vA paraMparopapannA ye te vigrahagatau varttante na tAvadutpadyante te anantarapamparA utpannAH prathamasamayopapannakAnAmAyupo vandho nAsti / yasmAdabhihitam 'siya timAgasesAuyA paramaviyAuyaM pagarati / ' ye ca vigrahagatau vartante te'pyAyuSkA avandhakA aNaMtara // 14 // Jain Education Inteme For Private & Personel Use Only
Page #151
--------------------------------------------------------------------------
________________ mIbhagavatI avacariH sUtra niggayA paDhamasamaya uvvaTTAiti jaM bhaNiyaM-evaM paraMparaM anantaraparaMparapi ubaTTA vigrahasthAnaM tAvanmanuSyeSu tiryakSu vA utpadyante anaMtaraM khedovavannagA'-khedo-duHkhaM duHkhotpannAnAM prathamasamayaH tataH 'paraMparakhedovavaNNagA' vigrahasthAnaM tArakhaM vedayanti nArakabhavasambhavamiti, evaM nirgatau api / // iti caturdazazatake prayamoddezaH // atha caturdazazatake dvitIyoddezaHyakSAviSTaH unmAdaprahazca / pajjanne kAlavAsi' parjanyaH kAle varSati iti yAvaduktaM bhavati / // iti caturdazazatake dvitIyoddezaH // atha caturdazazatake tRtIyoddezaH'kiM sattheNaM akkamittA pabhU aNakamittA pabhU ?' yaduktam-zastreNa AhantuM khaDgAdinA anAhantu vA // iti caturdazazatake tRtIyoddezaH // // 145 // Jain Education Inter For Private & Personel Use Only
Page #152
--------------------------------------------------------------------------
________________ mI bhagavatI avacUriH atha caturdazazate caturthoddezaH'jaM samayaM lukkhIbhUtta' yatsamayameva rukSIbhUtvA tatsamayameva punaH snigdho bhavati snigdharukSo vA pUrva kriyA-19 svamAvAt tena anyathA vA ? evaMbhUte prazne,-'pundhi ca NaM karaNeNaM aNegabhAvaM pariNAmaM pariNamiti' pUrvaprayogAta | yo hi snigyA yena varNapariNAmena addhaM pariNataH anekarUpeNa tatra yadA pravizati tadA'nekarUpaM pariNAmamasAvapi pariNamati, atha pariNAmo nirjINoM vinaSTaH tasya skandhasya ekapariNAmaM gataH tadA'sAvapye karUpatAM pariNamati / | 'paramANupoggale NaM bhaMte ? kiM carime acarime ?' yathA dvipradeziko visaMharan paramANubhAvaM gataH evaM kimayamapi paramANurvinAzaM yAsyati ! na, iti dravyAdeze na carimaH sadA bhavitA na vinazyati yAvat, kSetrAdezAt kvacitasmin kSetre asaMkhyeyakAlaM sthAsyati iti caramaH anyatra na gacchati iti ayamapi asti pariNAma ityacaramaH / evaM | kAlamAvAvapi / // iti caturdazazatake caturthoddezakaH // +atha caturdazazatake SaSThoddezakaH"kiM viyiciru' pRthagbhAve kiMcid bhakSayanti kiMcityajanti, yAvatA dravyasamuddAyenA''hAraH pUryate sa all TI0+ paJcame na kimapi / // 146 // Jan Education Intematon For Private Personal Use Only
Page #153
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH bhI bhagavatI sUtra ekapradezono vIcItyabhidhIyate, avIci sarvANi nemiprarUpakaM cakravata / anIkaM, nRtyaM gAndhavAnI ke / // iti caturdazazatake SaSThoddezaH // atha caturdazazatake saptamoddezaHbhaktapatyAkhyAtako mUJchitaH atha samAdhyartha kiMcit tatrA'chitaH samAsvAdayediti / // iti caturdazazatake saptamoddezaH // atha caturdazazatake navamoddezaH-- karmayogyA lezyA sA kevalinaH pratyakSA na chamasthasya, vimAnalezyArUpiNI saha karmalezyAmiH iti pRcchati / 'attA'-ramaNIyA-anumatA iti yAvat zubhAzubhamedabhitrA vA'tra yAvaditi / // iti caturdazazatake navamoddezaH // // parisamAptaM ca caturdazazatakam // + aSTame na kimapi / ||147 // Jain Education Inter For Private & Personel Use Only
Page #154
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avadhUriH atha paJcadazazatakam - bhagavacchiSyAH pArzvasthIbhUtAH dizaM carantIti, yathA bhagavato vayaM ziSyAH iti tamupasampannA aSTavidhaM | nimirga, pUrvebhyo vyavacchidya svayaM kurvate 'se gayamevaM bhaMta' ityAdi yaduktam-jJAtaM mayedaM yathA bhagavataH prasAdAdayaM na dagdha iti / 'vaNassaikAiyA uvaTTaparihAra pariharaMti' yaduktam-vanaspatayaH parihRtya parihatya tasminnevotpadyante, | daidhyeNa pazcayojanazatAni, arddha yojanaM viSkambhaH, pazcadhanuHzataM cAvagAhaH, anena pramANena sapta gaGgA mahAgaGgA | bhavati, sapta saptaguNA yataH / 'ega 'gAsayasahassaM sattarasasahassA chacca auNApaNNAsaM gaMgA sayA bhavaMti' vapuHzikhA zakaTikA dhautavatrikA vanikavapuHzikharaM dhArmikapaTopakaraNena pratyupa karoti, zuklI-vizuddhaH zuklAbhijAtIya:zuklAnuvRttiH / gaGgAvAlukAnAM bhRyante mAM gaGgA, saMjJinAM garbhaH saMjhigarbhaH, anyatyAdi anyaccharIraM pravizati, tyaktvA anyasmin zarIre pravizAmi, 'kaDA'-prakRtayogyAH, 'annakUNAhatthagate aMbahattha gate' iti yaduktam- | AmrAsthikaM bhUSa[ya]n AtanyanikodakaM kumbhakArasya yadbhAjane sthitam, temanAyamRnmizra, gopRSTakaM gopRSTa kAdyutpatitam, 'hallA'-govAlikA-tRNamamAnavarNakITakavizeSa iti / aTTha carimAiM paNNaveti bohi siddhi gacchati / sa caramAGgeyAdi karoti, na mamedaM baiMkriyam, cAmabhave bhavati, evamAdi ambakagrahaNa madyapAna geyagAtrapariSekAdividhirevAyam , maivaM maMsthAH yathAyamavadhiriti / 'pattaka'-piDharikAvizeSaH uparikRtaM zIrSa ke tadavatArayati // 148 // For Private Personal Use Only
Page #155
--------------------------------------------------------------------------
________________ mIbhagavatI sUtra avacUriH muJcati vA, 'bAhikhariyA'-yakSarikA, antazcarI abhyantarikA yakSarikA punarutpattA iti / // parisamAptaM paJcadazazatakam // atha SoDazazatakam atha poDazazatake prathamoddezaH'iMgAlakAriyAe NaM bhaMte ?' iGgAlakArikA yA sA ayomayI rAjakuleSu bhavati, catuSpado'pi udussa gacchati tasyAM kevati kAlaM saMciTThati, adhikaraNI lohakArAdInAM yatra sthApayitvA'yo hanyate / // iti SoDazazatake prathamoddezaH // atha SoDazazatake dvitIyoddezaH'gAhAvaiuggahe'-gRhapatirmANDaliko rAjo / sUkSmakAyapamohya hastAdiSu mukhe dattvA jIvarakSaNArtha | tadA'navadyA, anyadA sAvadyA / // iti SoDazazatake dvitIyoddezaH // // 149 // Jain Education Internal For Private Personal Use Only
Page #156
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUciH sUtra bhIbhagavatI|| atha SoDazazatake tRtIyoddezaHAtmanaH abhigrahapratimAsthasya, asikAto aAsi lambante yacchinatti sa zubhakriyAvandhakaH vaidyasya chidyate | dharmAntarAyastu yasya mati sthAnavyAghAtAdi / // iti SoDazazate tRtIyoddezaH // atha SoDazazate caturthoddezaHannaglAnakaH doSAnnabhuka bubhukSite jhuritaH kaH jirNikaH jaTilaM vyAviddhaM vakraM nizIthikAsthAnamAtram / // iti SoDazazatake caturthoddezaH // *atha SoDazazatake SaSThoddezaH - tathyaH saMkalpikA cintA svapnaH pratAnAkAraH tadviparItaM jAnIte svamArUDhaH satyaM mRttikAsthalamArUDhaH, al avyaktasuptaH bhAvato'jAgaryeva, mizrA api aviratA suptAH, viratA'viratA mizrAH, viratAH sAdhavaH evaM sarve // 15 // * paJcame na kimapi / Jan Education Interation For Private Personal use only www.ainelibrary.org
Page #157
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH zrIbhagavatI sUtra chinnamithyAtmAno manyante / 'dAmiNi pAINa paDiNAyata' yA eSA vatsarUpANAM bandhanI sA dAminItyabhidhIyate, svayameva saMvelliyAmIti manyate evaM neyaH sssstthH| // iti SoDazazate SaSThoddezaH // *atha SoDazazate'STamoddezaH'loyassa NaM bhaMte ! puracchimille carimaMte kiM jIve'tyAdi praznaH nokasmin pradeze jIvasyAvagAho'sti | dezo'sti katham ? caramaH-antaH ekapradezikA zreNiH tatra na mAti asaMkhyeyapradezatvAt, evaM nojIve jIvapradezAdayastu santi / jIvapradezaH ekendriyANAM goleSu ekendriyadezAH, athavA dvIndriyasyaikendriyabhAvinaH udghAtagatasya dezaH ekaH, athavA dvIndriyasya dezAH dvIndriyANAM vA dezAH, anIndriyAH kevalinaH teSAM dezo nAsti dezo maha| khaNDaM jIvasya, evaM dvau maGgo upari yau| caramo'ntyapradezaH lokasya dvIndriyapradezo nAsti ekaH, kiMkAraNaM nahi ? jIvasya dvIndriyasya pradezaH sthApitaH pradezo'lpaH dezo mahAn saMsArasya yatra pradeza: ekastatrA'saMkhyayA niyamAt dvIndriyapradezA dvIndriyANAM ca uttarau dvau| kevalinaH daNDenA'nyo'pi pradeza AkrAntaH evaM dezAH santi, zarIramAtro daNDaH tena te bahavo dezAH ekendriyasya tu dezo bhavati ekA sUcI bhavati tasyAnte upari ekendriyasiddhAH * saptame na kimapi / // 15 // Jain Education Intema For Private Personel Use Only
Page #158
--------------------------------------------------------------------------
________________ mI bhagavatI avacUriH santi, na dharmAstikAyazvaramAnte sarvavyApitvAttasya dezAH pradezAzca vidyante evamadharmAkAzayoH uparitanacaramAnte ekendriyabAhulyAt ekendripadezAcAtIndriyapradezasyA'sambhavaH, kathaM sambhavaH ? yasmAttatra hi bahano'tIndriyAH bahutve ca ekapradezA'sambhavaH, kiM tarhi bahupradezAnAM saMbhavaH tasmAdamidIyate-'egiMdiyadesA ya aNidiyadesA ya' / dvIndriyasya na tatra bahavI dezAH santi, bahUnAM punaH pRthivIkAyikatvenotpadyamAnAnAM samudghAtagatAnAM saMbhavo'sti | madhyavirahitaH yAvatpazcendriyAH pradezaiH kadAcid, ekendriyapradezAzcAtIndriyapradezAzca syuH| dvIndriyANAM pRthivI kAyiketRtpadyamAnako naiva bhavet , yadi bhavati tataH pradezAH, kathaM pUrvamabhihito dezaH? deze ca bahavaH pradezAH | | syuriti, evaM yAvatpazcandriyA iti| // iti SoDazazatake assttmoddeshH|| // parisamAptaM ca SoDazazatakam // atha saptadazazatakam*atha saptadazazatake dvitIyoddezaH anyatIthikA bruvate-prANAtipAte vartamAnasya anya evAtipAtaM karoti, anya evAsau jIvaH yaduktaMx TI. prathama-tRtIya-caturtha-paJcama-saptamAdiSu na kimapi / // 15 // Jain Education Intemano For Private & Personel Use Only
Page #159
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhIbhagavatI| avacarita zarIraM vinAzayati na jIvo vinAzayati, so'ntarbhuta Aste, na etadeva ya evAsI jIvaH tadeva zarIraM paryA| yAstikAyanayopadezena, iti kRtvA ya evAtipAtaM karoti sa eva jIvAtmA ahaM etaM jANAmi anyeSAmaruttirNa bhavati, ahaM vedhi sakarmakasya varNagandharasasparzani / // iti saptadazazatake dvitIyoddezaH // atha saptadazazatake SaSThoddezaH - ___"kiM puSvi saMpADaNittA pacchA uvavajjemA" ityAdi-'saMpADaNatta' nAma pudgala grahaNaM gatvA yatkaroti / // iti saptadazazatake SaSThoddezaH // // parisamAptaM ca saptadazazatakam // | // 153 // Jain Education interbal For Private Personal use only
Page #160
--------------------------------------------------------------------------
________________ mIbhagavatI sUtra | avadhi // athASTAdazazatakam // ayASTAdazazatake prathamoddezaH"jIveNaM bhaMte ! jIvamAveNa kiM paDhame apaDhame" asya jIvasya yadetad jIvatvaM kim ? idaM prathamameva a nA'sya pUrvamAsIduta anAdyameveti, Aha bhagavAn-na prathamametat aprathamamanAdyamiti yAvat / anena ca lakSaNagAthAnusAreNa sarvatra bhAvanA kAryA "jo jeNa patpubbo, bhAvo so apaDhamao hoi / jo jaM apatapuvvaM, pAvai so teNa paDamo u / 1 // tathA caramAcaramavicAre iyaM gAthA__jo jaM pAvihiMti puNo, bhAvaM so teNa acarimo hoi / accaMtaviyogo jassa, jeNa bhAveNa so carimo // 2 // nArako nArakabhAvena prathamaH anAdau saMsAre anekazI labdhatvAdaprathamaH, yAbadvaimAnikAH / 'siddhe NaM bhaMte ?' siddhabhAvena prathamaH, idaM hi siddhatvaM prathamalAmo jIvasya nAneko labhyate iti prathamato nA'prathamaH, bahutve'pi evameva / 'jIve NaM bhaMte ? AhAramAveNaM kiM?' prathamamevedAnImevA''hArayati, utAnyabhaveSvapi AhAritavAn iti ata Aha-na prathamamaprathamamanAditvAjjIvasya, anAhArakazca na saMsarati saMsAre ato na prathamamAhArayatIdAnImaprathamo'syA''hAraH / siddhAnAmAhArakaprazna eva nAsti / 'aNAhArae NaM bhaMte ! jIve syAt prathamaH, katham ? siddhaH DICODalalalOODOODLOODDDDDDODCOO // 154 // Jan Education Interna For Private Personal use only www.ainelibrary.org
Page #161
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrIbhagavatI | sUtra japacUriH anAhArakabhAvena prathamaH zeSasattvAH aprathamAH pUrvamapi anAhArakA abhUvana vigrahakAle tasmAt syAt / nArakAdi yAvadvaimAnikAH tAvaprathamAH anAhArakamAvena siddhAH prathamAH / jIvANaM anAhArakatvena prathamAzyAprathamAzca siddhA anAhArakabhAvena prathamAH, zeSAH aprathamAH / bhavyA'bhavyabhAvenAprathamAH nAdhunA bhavyabhAvo jAta iti anAditvAdbhavyabhAvasya aprathamAH evamabhavya tvamapi / 'jo mava No abhava' siddhAste hi siddhabhAvena prathamAH / [saMjJibhAvenA'prathamAH anekazaH saMjJitvaM labdhamiti, evamasaMjJino'pi 'no saNNI no asaNNI' siddhajIvamanuSyA anena bhAvena prthmaaH| salezyA alezyA, salezyAmAvena yAvacchuklalezyAbhAvena prathamAH,* ] nahi alezyAH pUrvamabhUvan jIvAstatassalezyA jAtA iti aprathama, azyA: punarjIvamanuSyasiddhAH prathamAH / samyagdRSTijIvaH [pu0 nAsti] samyagdRSTibhAvena syAt, samyagdRSTiH kevalI samyagdRSTijIbena prathamaH, samyagdarzanaM punarnakasyacid anAdireva, siddhaH samyagdRSTibhAvena prathamaH / mithyAdRSTibhAvo'nAdiH tasmAdaprathamaH, samyagmithyAdRSTiH syAt yasmAnmithyAdRSTaH samyaktvamA gatamya sazeSeSu mithyAtvapudgaleSu bhavati tacca kenacit prathamameva labdhaM, kazcid bahuzo labdhamiti syAt / jIvaH saMyatabhAvena syAt kaspacit prathamalAma eva saMyatasvasya bhavati kenacid bahuzo landhamiti syAt , manuSyANAmapi jIvasyA'saMyatamAvo prathamaH, saMyatAsaMyatabhAvaH syAt ya duktam-zrAvakasya ca kasyacityamA kasyacidaprathamaH, nosaMyata noasaMyatabhAvaH prathamo jIva siddhAnAm / sakaSAyabhASo yAvalomakaSAyabhAvaH aprathamaH, nahi | * pu0 adhikam // Jain Education Interna For Private Personal Use Only
Page #162
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 156 // pootopoor akaSAyaH saMsarati saMsAre tasmAdaprathamaH / akaSAyabhAvo jIvamanuSyANAM syAt, yasya prathamazreNIlAmaH tasya prathamoSESAyAmaH, yasya punardvitIya zreNilAmaH tasyA'prathamaH, siddhAnAM siddhaH akaSAyabhAvaH prathamaH / jIvAnAM jJAnitvaM keSAMcidanAdiH yathA yeSAM samyaktvaM midhyAdRSTInAM samyakzvagatAnAM sAdistasmAtsyAt yAvadvaimAnikA), siddhAH kevalajJAnamAvena prathamA: jJAnacatuSke kacitprathamaH kacidaprathama iti pRthaktve prathamAzva kevalajJAninaH prathamAstena mAvena / 'aNNANI no aNNANI' ajJAnibhAvena prathamAH sayogI jIvaH sayogibhAvenAnAditvAdaprathamaH, ayogijIvamanuSyAH siddhAH ayogibhAvena prathamAH / sAkAropayuktAH jIvasiddhAH dRSTavyAH / savedakA savedakabhAvenA'prathamAH avedakasya saMsRtireva nAsti evaM yAvannapU sako vedaH yathA kaSAyI zarIrabhAvenA'prathamaH, azarIriNaH saMsArA'bhAvAt / AhArakazarIrI syAt - pasya prathamalAmaH AhArakazarIrasya sa prathamaH, yairlabdhamanyadA'pi aprathamAH / paJcaparyAptibhiH paryAptAH paMcabhiraparyAptimiraparyAptakAH aprathamAH jIvasyA'nAditvAdasya bhAvasya / 'jIve NaM maMte 1 jIve bhAveNaM kiM carimA acarimA' iti praznaH - kimayaM jIvaH jIvamAve na vinAzaM yAsyati iti caramaH, caramasya vA jIvatvamAhozvit punarapi jIvabhAvamanubhaviSyatItyacaramaH, ata Aha-- acarimo na caramaH / nArakAH nArakabhAvena kiM carimA syAt 1 ( syuH ) yo hi nArako nArakatvAdudvarzya manuSyagatimAsAdya siddhiM yAsyati na punarnarakagatim sa carimo nArakaH yaH punarapi yAsyati so'carimaH evaM yAvadvaimAnikAH / siddhaH siddhibhAvenA'caramaH, na hi siddhasya siddhatvaM vinAzamupagacchatIti / 0 000.000 .. avacUriH
Page #163
--------------------------------------------------------------------------
________________ mIbhagavatI avacUri nArakA nArakabhAvena caramAzcAcaramAzca, keciccaramAH keciccAcaramA ityabhidhIyante / caramAzyAcaramAzca yAvadvaimAnikAH / jIvAH AhArakabhAvena syAt-siddhAn pratItya caramAH zeSAn pratItyA'caramAH / jIvAH anAhArakAH anAhArakabhAvena syAt-siddhAH anAhArakamAvenA'caramA: nahi siddhAH punarAhAriSyantIti, zeSAH caramA: vigrahagato anAhArakAH punazca grahISyantIti AhAra caramAH / manyA mavyajJAnacaramAH bhanyAnAM siddhatvaM, caramamAvaH, amavyA: acaramA: nahi abhavyAH bhavyA bhavantIti acaramAH / jo bhava No abhavasiddhI' siddhAste siddhAbhAvenA'caramAH / saMjJinAM bhavyAnAM saMjJibhAvazcaramaH, abhavyA| nAmacaramastasmAt syAt / asaMjJinAM bhavyAnAM asaMjJibhAvazcaramaH, abhavyAnAmacaramaH, No saNNI No asaNNo' siddhAste anena bhAvenAcaramA: / 'salessA'-salezyAbhAvena syAt-ye mavyAste nivRttikAle caramAH, amacyAH punaracaramA iti / alezyA:-siddhAste alezyAbhAvenA'caramAH, nahi salezyatAM punaryAsyantIti / samyagdRSTayaH-kevalinaH tena samyagdRSTibhAvenA'caramAH, zeSAH samyagdarzanavanto yadA samyagdRSTitvaM gatAstadA caramAH tasmAt syAta / | mithyAdRSTibhAvenA'vyo'caramaH bhavyazvaramA / // 157|| Jain Education Intemente For Private & Personel Use Only
Page #164
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH bhIbhagavatI samyamithyAdRSTi jIvastena bhAvena caramaH nAsau mAvAvasthito bhavati, jIvasya nArakAdi: punaryaH samyamithyAtvaM vana yAsyati sa caramaH punarapi yAsyati so'daramaH / saMyato jIvaH saMyatabhAvena syAt caramaH, katham ? tena yadA tadA siddhiM yAtavyamiti, taccaramasvamasya manuSye syAt kazcinmanuSya: caramaH yastenava bhavena siddhiM yAsyati, pratipatito yaH punarvimucya yAsyati so'caramaH yo'nyadA bhave yAsyati / asaMyataH asaMyatabhAvena syAt-yo hyabhavyaH asaMyataH so'caramA, bhavyaH caramaH / / jIyasya saMyatA'saMyatabhApazcarama:-katham -saMpatAsaMyatenA'vazyaM yadA tadA saMyatena mAmiti caramaH tirya-manuSyo vA saMyatAsaMyataH yadA saMyatatvaM yAspati tadA caramaH, yadA naiva sayatatvamApnoti ityacaramaH, No saMyata No | asaMpata'-siddhaH anena mAvenA'caramaH / sakaSAyI-yAvalobhakaSAyo bhavyaH sakapAyitvena caramaH acaramo bhgaa| akaSAyI-jIvaH akaSAyibhAvenA'caramaH na tasya vaSAyitAM punarbhaviSyatIti siddhasyeva / 'aNNANI'-mAvena syAt-abhavyAn pratIca mRtabhAvo'caramaH manyAn pratItya caramaH / samyaktvaM pratipadyAnasya jJAnI jJAnibhAvena sthAt -kavalajJAnI caramaH zeSajJAnino ye mithyAtvaM na gacchanti te acaramAH, AminivAdhikahAnI yaH punarapi labhate acaramaH sa, na labhyate yaH sa carama: draSTavyaH / kaMvalajJAnI kevalajJAna // 158 // bhAvenAcaramaH na punaH kevalabhAvo vinAzaM yAsyatIti / For Private & Personal use only
Page #165
--------------------------------------------------------------------------
________________ mI magavatI sUtra sayoginAM sogibhAvaH syAt-kevalinaH siddhabhAvaM pratItya caramaH, anya sattAnAmacaramaH yAvada kaayyogii|| | savedakasya savedakabhAvaH syAt-kSINamohasya savedakamAvazcaramaH zeSANAmacaramaH kevalinaH siddhasya vA yathA / zarIrAzarIrabhAvena syAt kevalo zarIramAvena ca maH, zeSasacA: acaramAH, a hAra kazarIramAvena / jIvaH paryAptikabhAvena syAta-siddhaM pratItya paryAptikabhAvena caramaH anyAn pratItyA'caramaH / seyaM bhaMte / // iti aSTAdazazatake prathamoddezaH / / *ayASTAdazazatake tRtIyoddezaH'savyaM mAraM maramANaspa' apazcimamaraNamiti yAvat / 'carama mAraM maramANassa' caramasya maraNaM na | punarmariSyati iti / // iti aSTAdazazatake tRtIyoddezaH // athASTAdazazatake caturthoddezaH - prANAtipAto jIvaparimogaH katham ?-jIvaH yadA zarIrAdviyogapati tadA'sya viyogaparibhogo bhavati, TI. dvitIya paJcama-SaSTha-saptamASTamanavameSu na kimapi / ooooogoorofotdeodole dolgolotol // 159 // Jan Education Intema For Private Personel Use Only
Page #166
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 160 // jIvasya viratirUpAttenA'sya paribhogo nAsti dravyasya paribhogo nA'dravyasya / 'nerayANaM kiM kaDajjummA' praznaH yaduktam- ye narakA na keSu varttante teSAM yadA catuSko'pahAraH kriyate kiM catvAra eva zeSanArakAH bhavanti ? Ahosvit trayaH 1 dvau eko vA ? Aha- jaghanyapade catvAraH, utkRSTapade trayaH zeSA madhyamAvasthAyAM catvAraH trayaH dvau eko vA / // ityaSTAdazazatake caturthoddezakaH // athASTAdazazatake dazamoddezaH - ' paramANupale NaM bhaMte ? vAyuyAeNaM phuDe' vAyuH paramANunA spRSTaH, na vAyuH paramANuM spRzati apradezatvAtparamANoH vAyozca sapradezatvAt asaMkhyeyapradezika skandhaH vAyu N na spRzati samastaM yasmAt parimito vAyugRhItaH parimitaM cA'saMkhyeyapradezikattramaparimitasya parimitena kathaM sparzo bhaviSyati iti / vastirvAyunA spRSTaH, na bastinA vAyuH spRSTA, yo'tastho vAyustasya dezAH spRSTAH yaM tena sarve spRSTA iti / // ityaSTAdazazatake dazamoddezaH // // parisamAptaM cASTAdazazatakam // avacUi
Page #167
--------------------------------------------------------------------------
________________ mIbhagavatI avacUriH // athaikonaviMzatitamaM zatakam // athaikonaviMzazatake tRtIyoddezaH ___ 'cinne vA se uddAi palissappati vA' ye citAH pudgalAdudbhavato apahiyante apagacchanti yAvat / parisappati,-pari-samantato bhAve 'gamlamRplagatau' parisarpati samantato gacchati / 'pANAivAe uvakkhAinjaMti' prANAtipAte AkhyAyante, yathA prANAtipAtinaste 'te si pi ya NaM jIvANaM No vijAe NANatte' na vijJAtametadyathA jIvA nAnAtvena vartante, pRthavyavasthitAste jIvAH kiM tarhi ? ekavyavasthitA eva, tasmAtte'pi hi prANAtipAtinaH / // iti ekonaviMzazate tRtIyoddezaH // // parisamAptaM ca ekonavizaM zatam // TI. + prathamadvitIyacaturthapaJcamaSaSThasaptamASTamanavamadazameSu na kimapi, tRtIye eva kiJcidasti / / // 16 // Jain Education Internal For Private Personal Use Only
Page #168
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUti // atha viMzatitamaM zatakam // atha viMzatitamazatake paJcamoddezaH"bIsahamasaudde se, cauppaesAie caupphAse / egabahuvayaNamIsA, bIyoiyA kahaM bhaMgA ! / 1 // deso desA va mayA, davvakkhettavasao vivakkhAe / saMghAyameyatadubhaya,-mAvAo vA vayaNakAle // 2 // " eSA lakSaNagAthA sarvatrAnayA bhAvanA kAryA-dudesie duvaNNo siyakAlae ekakAlako nIlakazcaikaH / evaM neyaM savvesi sarva eva sitaH dvau api pradezau to, ekaH punaH snigdhaH eko rukSaH, athavA sarva eva uSNaH / dvAvapi pradezI yaduktam-ekaH snigdhaH rukSazcai kaH athavA sarva eva snigdhaH dvipradezikaH / ekaH zItaH uSNazcaikaH athavA sarva eva rukssH| eka: zItaH paramANurekA uSNaH / yadA catuHsparzaH tadA ekAzItaH ekaH uSNaH ekaH snigdhaH ekaH rukssH| tripradezikA 'siya kAlae ya nIlae ya' yadA ekA kRSNadvau anyau ekapariNAmapariNatau tadA ekavacanaM nIla eva, yadA pRthagmRtA gRhayante tadA kAlakAzca nIlakazca yadA dvau kAlakanIlakapariNAmapariNato ca gRhyate tadA kAlakazca nIlakAzca kAsakA nIlakAzceti nAsti bhaGgAH svasmAnIlakasya dvitIyo nAsti tena nIlakA iti na mavatyevaM neyaH sarve varNe / yadA trivarNaH tadaikakAlakAlakaH dvitIyo nIlakaH tRtIyo lohitaH, evaM neyAH varNagandharasAzca / yadA trisparzaH sarvazItaH sarva eva TI. + prathamAdicaturthAnteSu na kimapi / // 162 // Jain Education Intema
Page #169
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avadhi sUtra tripradezikaH skandhaH zItaH dezaH snigdhaH tripradezikasya dezaH paramANuH sa snigdhaH, dvau anyau ekapariNAmapariNato gRhItau tasmAddezo rukSaH sarva eva zItaH dezaparamANuH sa snigdhaH dvAvanyau pRthagbhUtAvatra gRhItau tasmAddezA rUkSAH | anya evaMprakArako bhavet / athavA sarva eva zItaH dezAH snigdhAH dvau paramANU / yaduktaM-dezo rukSaH ekA paramANurevaMprakAro'nyo bhavet skandhaH / evamuSNenA'pi trayA, evaM te yaH yadA catusparzaH dezau zIte ekaparamAe: dvau anyau ekapariNAmapariNatI ekavacanaM, dezaH uSNaH dezaH snigdhaH eka eva paramANuH to eva ekapariNatI dezo rukSaH evaM prakAro vA bhavetskandhaH / athavA tathaiva navaraM dezA rukSA yo'sau ekapariNAmapariNataH pUrva gRhIto hi so'dhunA pRthagbhUto gRhItaH idAnImAdyo dvau snigdhau anyo rukSaH, athavA prathamaH zItaH dvitIyatRtIyau uSNapariNAmo, prathamaH snigdhaH dvitIyattIyau ekapariNAmau dezo rukSA, evaMvidho vA bhavet / athavA prathamaH zItaH dvitIyatRtIyau uSNau prathamaH snigdhaH dvitIya tRtIyau pRthagbhUtau atra tasmAddezA rukSAH evaMvidho bhavet / athavA prathamaH zItaH dvitIyatRtIyau uSNau prathamadvitIyAH snigdhAH tRtIyo rukSaH evaM vidho vA / athavA prathama dvitIyAH zItAH tRtIyaH uSNaH prathamaH snigdhaH anyau ekapariNAmapariNatau dvitIyau iti dezo rukSaH, Adyau zItau uSNo'ntyaH AdyaH snigdhaH antyo rukSaH / athavA Adyau zItI uSNau staH Adyau snigdhau ante rukSaH / cataHpradezikaH yadA dvivArNa dvau ekapariNAmapariNatAviti, 'kAlae ya nIlae ya' antyo yadA pRthgbhto| // 163 // For Private & Personel Use Only
Page #170
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avadhi gRhyate tadA nIlakA ya, yadA Ayau pRthagbhatau antyau ekImatau tadA kAlakA ya nIla eva, yadA Adyau pRthagmatI antyo vA tadA kAlagA ya nIlagA ya evaM neyam / yadA trivarNaH prathamaH kAlakaH dvitIyo nIlaka: antyo ekapariNato iti lohitakaH, athavA prathamaH kAlakaH dvitIyo nIlakA antyau lohitako, athavA AyaH kRSNaH madhyau nIlako antyo lohitakaH, athavA''dyau kRSNau, tRtIyo nIlaH caturthoM lohitaH evaM neyam / yadA caturvarNastadA prathamaH kAlakaH dvitIyo nIlakaH tRtIyo lohitakaH caturthoM hAridraH evaM neyam / evaM yathAsambhavaM gandha. rasasparzAH, yadA trisparzaH sarva eva zItaH yaduktama-catvAra eva zItA, dezaH snigdhaH Adyau dvau ekapariNAma pariNatI, dezo rukSaH antyau dvau ekapariNatI gRhItau / athavA sarva eva zItaH dezaH snigdhaH Adyau ekapariNAmaall pariNatau dezA rukSAH antyau pRthagpariNAmapariNatau atra gRhItau / / athavA sarva eva zItaH Adyau snigdhau pRthakapariNatau antyau ekapariNatau dezo rukSaH, umau api pRthakparia Natau yadA tadA dezAH snigdhAH dezAH rukSAH sarva eva zItaH sarva eva snigdhaH / athavA AdyAstrayaH eta evaM sarvazca rukSaH, evaM neyam / anayA bhAvanayA sarvamevamujham / sevaM maMte / // iti viMzatitamazatake paJcamaH pudgaloddezakaH samAptaH // // 16 // in Education Intematonal For Private Personel Use Only
Page #171
--------------------------------------------------------------------------
________________ mI bhagavatI aitha viMzatitamazatake aSTamoddezaH avacUri: 'eesiNaM bhaMte cauvIsAe titthagarANaM tevIsaM aMtarA' RSamAdyAni aSTau jinAntarANi yAni cA'STau ante yAvat vardhamAnasvAmI, atra kAlikasUtrasya vyvcchedH|| yAni madhye saptavyavacchedaH / tatra kiM tIrtham ? tIrthamuta tIrthakarastIthaM vAkyArthaH, kiM cAturvarthaH saGghaH tIrthamuta | tIrthakara ! iti / // iti viMzatitamazatake'STamoddezaH // atha viMzatitamazatake dazamoddezaH 'nerahayA NaM Aovakkame NaM uvajjati' iti-nArakA: AtmanAtmAnaM vinAzyotpAyante ? pareNa vA vinAzitA utpadyante ? avazyameva cAyuSaH kSayAt tasmAt tiryagmanuSyAH sopakramAzca nirupakramAzca vidyante tasmAta tritayamepi sambhavati, tiryagmanuSyANAM vopapAtastatra nirupakramAzcakravartyAdaya iti / // iti viMzatitamazatake dazamoddezaH // // parisamAptaM ca viMzatitamaM zatakam // + SaSThasaptamayoH na kimapi / navame'pi ca na kimapi / ||165 // Jain Education Intemat
Page #172
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avacUrAi satra // atha ekaviMzatitama zatakam // 'mUle kaMde khaMdhe tapA ra sAThe pavAla pate ya / satsu vi dhaNupuhuttaM, aMgulamo puppha phala bIe / 1 // " etadgAthAnusAreNa sarva bhAvanIyam iti / // parisamAptaM ca ekaviMzatitamaM zatakam // atha dvAviMzatitamaM zatakam"patta pavAle pupphe phale ya vIe ya hoi u uvavAo / rukkhesu suragaNANaM, pasastharasavanagaMdhesu / 1 / " // parisamAptaM ca dvAviMzatitamaM zatakam // Jain Education Internation For Private & Personel Use Only
Page #173
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avadhi 'atha caturviMzatitama shtkm|| atha caturviMzatitamazatake trayodazoddezaH "se NaM bhaMte pajattA maNNI paMciMdiyatiriyarayaNappamA puDhavineraie puNa asaNNI kevaiyaM kAlaM sevejA ? vaM.vaiyaM kAlaM gati Agati karejA ? bhavAdeseNaM do mavA-ekasmin saMjJI, dvitIyo nArakaH, tato nirgata: san sajJinvaM labdhvA siddhiM yAyAt , na punarasaMjJitvaM na ca nArakatvam / kAlataH jahaNNeNaM antarmuharttamasaMjJiSu tato naravaMSu dazavarza sahasrANi, tataH saMjJitpAto nA'saMjJiSu nArakeSu vA tasmAt siddhi yAyAt / utkRSTena pUrva koTi sthitvA asaMjJiSu tataH palyopamAsaMkhyeyabhAgaM nArakeSu sthitvA tata: saMkSiSu tataH siddhaH / teSAM prathamAyA~ panidhasaMhanina utpadyante, tRtIyAyA Aramya parihIyate saMhananam / saptamyAM vajraRSamanArAcasaMhanina utpadyante / 'bhava deseNaM-jaha.] tinni bhavA ukkosattA-ekaH saMziSu mavaH, dvitIyo mavo narakeSu, tRtIyaH punaH saMkSiSu eva tataH siddhiH, anayA eva prakriyayA sapta bhavAH-ekaH saMjJighu, tato nArakeSu evaM sapta yAvadapazcimaM saMkSiSu / kAlAdeseNaM jahaNaM-antamuhUttaM saMziSu tato narakeSu dvitIyo'nta hartaH punaH saMziSu evaM dvau antarmuhattoM + trayoviMzatisme zatake na kiJcidapi / caturvizatitame zatake-prathamAdyadvAdazAntazatakeSu na kiJcidapi / oboto ototo otopoicDogoptoptatototoololdo // 167 // Jain Education Intema For Private & Personel Use Only
Page #174
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avadhi dvAviMzatizca sAgaropamAnAm, ukko-pUrvakoTI saMjJiSu dvAviMzatiH sAgaropamANi narakeSu, evaM mavatrayaM narakeSu, iti triguNA dvAviMzatiH SaTSaSTirbhavati / antamu hataH caturguNaH catvAro bhavAH saMziSu iti tataH siddhirevaM neyam / anyatrApi gatirAgatizca kAryA-pRthivIkAyikAnAM pRthivIkAye bhavAdezenA'STau bhavAH, kAlAdezena-chAvacaravAsasaya. sahassaM ( 176000) dvAviMzativarSasahasrANi aSTamavaguNitAni etAvAn bhavati kAlarAziH / yadA apkAyikA pRthivIkAyikeSUpapadyate tadA gatirAgatiraSTau bhavAH kAlAdezaH SoDazocaravarSazatasahasraM catvAro bhavAH pRthivIkAyikeSu iti caturguNA sthitiH svakA jAtA 88.00, akAyikemvapi catvAro mavA: saptavarSasahasrasthitizcaguNA: jAtA 28... ubhAvapi ekIkRtau jAtaM SoDazottaravarSazatasahasra-116000 / yo punarvanaspatikAyikAnAM pRthivIkAyikepapAtaH tadA bhavAdezenASTau bhavAH, kAlAdezena-aSTAviMzatyuttaraM zatasahasramcatvAro mavAH pRthivIkAyikeSu iti catuguNA pRthivIkAyikA sthitiH 88000, vanaspatiSu catvAro mavAH apazcimastu vanaspatiSveva tena caturguNA vnsptisthitiH| ubhayAvapi ekIkRtau 128000 / yadA dvIndriyastadA bhavAdezena-aSTau mavAH, kAlAdezena-pRthivIkAyikeSu casvAro bhavA iti catuguNA sthitiH, dvIndriyeSu ca dvAdazasaMvatsarANi sthitezca caturguNasahitA 88000 saMvatsarANi cASTacatvAriMzat / // 168 // Join Education Intema llo For Private Personal Use Only
Page #175
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avari putra trIndriyANAM bhavAdezena-aSTau, kAlAdezena-pRthivIkAyikeSu catvAro bhavAH tena catuguNA 88000, trIndriyeSvapi catvAro bhavAH teSAM ca sthitiH ekonapaJcAzata rAtridivA tena catuguNAni 196 jAtAni-milane aSTAzItizca vaSesahasrANi SaNNavatyadhikazata rAtriMdivAni gatirAgatiH kAlaH, ataH paraM nAsti / yasmAtsthAnAta gatirAgatiryena saha sa cintyate tatra yatpUrvasthAnaM sa prathamo gaNyate bhavaH / // iti caturvizatizatake-dvAdazAdyaviMzatiparyantoddezakAH // atha caturviMzatitapazatake ekaviMzatitamoddezakaH tao cauvIsatiyasatassa ekkavIsame uddesae lihijjaha battavayA, taheva navasu vi gamesu navaraM tatIya-cha?Navamesu gamesu suNa, ke puNa nava gamA ? ohiesu uhi jahaNNesuo ukkosu agahao jaha jauo sou jauo tatIya cha8 navameSviti bAvIsavAsasahassa dvitito samucchimamaNusse suNovabajjati iti / // iti caturviMzatitamazatake ekaviMzatitamAdyacaturviMzatitamAntoddezakAH // // parisamAptaM ca caturviMzatitamaM zatakam // // 169 // (0 Jan Education Inter For Private Personel Use Only .
Page #176
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra 1120011 Jain Education Internat PERDOPPROCED atha paJcaviMzatitamaM zatakam - atha paJcaviMzatitamazatake prathamadvitIyodezaka - "humA bAdara beiMdiyA ya, teiMdiyAya cauriMdi / asaNNI saNNI vi ya, coisa pajacApajacA ||1|| " pUrvavAlitamiha draSTavyam / 'jIveNaM maMte jAi davbAI orAliyasarIrattAe gevharaM tAI kiM TThiyAI aTThayAI geNDa' yaduktam - tAnyekIbhUtAni kiM gRhaNAti 1 jIvena saha uta pRthagbhUtAni eva ? ucyate - dvividhAmapi taijasasya sthitAni nahi apUrvANi gRhaNAti, taijasenA'virahitAni nahi apUrvANi gRhaNAti, nA'sthitAni iti / // iti paJcaviMzatitamazatake prathamadvitIyodezako // 5 atha paJcaviMzatitamazatake tRtIyAMddezaka: parimaNDalaM saMsthitAH skandhAH kiM saM0 asaM0 a0 ? anantA iti / 'tattha NaM je se opaesie avacUi
Page #177
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra avacUrAi se jahaNeNa veyataravase evaM paJcapaJcapradezeSu avagADhaH utkRSTo'nantapradezikamasaMkhyeSvevAvagADhaH yasmAdasaMkhyeyapradezikA lokaH / jummapaesie yugmaprataraM vRttametat , ghanavRttamojamasya madhyaparamANorupayeko muktaH aSaka evaM | saptapradezikaM ghanavRttaM jaghanyam / ukkoma0 asya yevabagADhaM asaMkhyeyapradezatvAlokasya ca, yugmapradezaM ghanavRttaM anyadevaM. vidhameva prataramupari nyastaM jAtA: pradezAH 24 / punarupari madhyameSu nyastAzcatvArasteSveva vAcaH, evamamI saMvRttA dvAtriMzat etadghanavRttaM ( evamuparyadhaH dvau sthApyete ) / yugmapradeza ojavyatraM prataraM yugmajyasra pratarametad dhanavyana yugma asya evopari paramANurdIyate yaH koNAvasthitaH, yadA jaghanyavyasramojo bhavati / asya paJcadazapratarasyopari dazapradezikaM dIyate, tasyevopari SaTpradezikaM dhanavyasra bhavati / oja caturasra yugmacaturasraM navapradezikasya cataratasyopari adhazca navanavapradeziko dIyate evaM saptaviMzatipradezikaM dhanacaturasra / ( evamaparyadhaH dvau sthApyate ) cata pradezikasyopari catuHpradeziko dIyate, evamaSTapradezikaM dhanayugmacaturasra', zreNyAyatamojaH yugmaM pratarAyatamojaH yamacatarAyatama / paJcadazakasya yadA uparyadhazca prataro dIyate tadA paJcacatvAriMzatpradezikaM ghanamojAyatanam . ( evapnupari adhaH dvau ) SaTmadezikasya ca yato dIyate upari paT pradezikaH pratarastadA dvAdazapradezikaM ghanAyataM yugmam, sthApanA / dhanaparimaMDale NaM bhaMte ? vIsapaesie vIsaipaesogADhe, pratare prataraparimaNDalametat etasyaiva yadopari dIyate // 17 // Jain Education Inter For Private Personal Use Only
Page #178
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUti zrI bhagavatI sUtra prataramanyadevaM prakArameva tadA ca catvAriMzatpradezikaM dhana parimaNDalaM bhavati / parimaMDale NaM bhaMte ? davayAe ki kaDajumme aura dAvarajumme kaliyoe ?' parimaNDalaM dravyArthatayA ekameva dravyam, nahi parimaNDalamyai kasya catuSkApahAro'tati ekameveti kaliyugmaH, yadA pRthaktvapraznaH tadA kadAcidevAvaMti bhavanti yeSAM catuSkApahAreNa nicchedanA bhavati, kadAcita trINi punaradhikAni bhavanti, kadAcid dvo kadAcidekamadhikaM eSa oghAdezaH, vidhAnAdezo yadA sa muditAnAmapi ekaikamAdizyate tadA kalireveti / / idAnI pradezArthatayA yAni dravyANyavagADhAni viMzatiSu pradezikeSu tAni kiM catuSkApahAreNa ? caturasrANi | agrANi vyagrANi uta dvathagrANi, yasmAdekasminnapi pradeze anantAnAmApa avagAho vidyate tasmAtsyAJcaturagrANi tridvayagrANi ekAgrANi vA parimaNDalAnAM pradezArthatayA asti keciccaturagrAH kecitpunasyagrAH kecidvathagrAH kecidekAnA vidhAnAdezo'yaM, yaduktam pRthak pRthak atha samuditAnAmeva pradezAgraya cintyate tadA kadAciccaturagrANi kadAcit tridvadhe kAgrANi eva sarve / parimaNDale kiM kaDajummapadesogADhe prazna:-caturagreSu pradezevadhanADhaM yasmAdvizatInAM catuSkeNApahAreNa // 172 // For Private & Personel Use Only
Page #179
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhImarAvatI avacUri | niragratA na zeSeSu vRkSam , yad dvAdazapradezieM yadA panArya, evaM te yogapradezogADham , yat pazcapradezikaM tat kalau avagADham / nodAvare taM se pucchA, catuHpradezika kaDajummesu avagAI tripradezika tejoesu SaTapradezikaM dAvareSu pazcatriMzatpradezikamapi tejoesu No kalikhogeha, caturasra praznaH navapradezikaM kalo saptaviMzatipadezikaM tejoesu | campadezikaM kaDajummesu aSTapradezikaM kaDajumme aSTapradezikamapi AyataM dvipadezaM dAvAparesu tripradezaM tejoesu dvAdazapradezikaM kaDajummesu paJcacatvAriMzat pradezaM klau| parimaMDalANaM oghAdeseNa vi vihANAdeseNa vi kaDajummesu avagaDhAH na zeSeSu, kathaM punaranantA vRttAH 1 teSAM catuSkeNApahAreNa nicchedatA bhavatIti / yadi nicchedatA na mayet tadA syAdvathapadezaH vyapadezA'bhAvAt kaDajummesu savvesu abagADhAH sarveSAM samuditAH pradezA gRhayante vidhAnAdezena sarva eva ye sannivRttAsteSAM kerita kaDajummesu kecit tejoesu / no dAvaresu, kalilogapadesogADhA vi pUrvAvagAhena vRttAnAM vibhAvanIyamevaM neyam, parimaMDaleNaM kiM ? kaDajumme ya dvitIye yaduktam-parimaNDalena saMsthAnena vipariNatAH skandhAH kiyantaM kAlaM tiSThanti ? kiM catuSkApahAreNa caturagrAH tridiekAgrAH vA ? sarve sambhavAH / 'seDhIo NaM bhaMte ? kiM saMkhe. akhe. aNaMtA0 No saM0 No asaM* aNaMtA' katham lokasya cAlokasya samudita evAyaM praznaH tasmAdanantAH zreNyaH sarva evaM sAmAnyAH, lokAkAze praznaH sadA'saMkhyeyAH / // 173 // For Private Personal Use Only
Page #180
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI bhavacUriH asaMkhyayatvAlokasya nA'nantatA, lokasya pradezaiH samastaiH na ca saMkhyeyAH na cA'nantAH / alokAkAzasyAnantasvAt zreNInAmapi anantatvam, seDhIo pradezArthatayA anantA eva, avazeSitvAlokAlokayostena samuditA eva gRhiitaaH| 'seDhIo NaM maMte ? kiM aNAdIAo ? prazna:-avizeSitvAcchaNayaH yA loke cAloke ca tAsAM sarvAsA grahaNaM sarvagrahaNAccA'nAdyAH aparyavasitAH, zeSANAM pratiSedhaH / lokAkAzazreNyaH sarva eva sAdyAH saparyavamitAH, alokAkAzazreNInAM caturNAmapi saMbhavaH / 'seDhIo paM dravyArthatayA ki kaDa jumma ? prazna:- yaduktam-kimetAH zreNyaH apagamatayA catuSkaNApahAreNa caturagrA: tridviekAgrAH vA Aha-kaDajummA, anantatvAta zreNInAM na nicchedatA saMbhavati anicchedatAyAM cAnyo vyapadeza eva nAsti, sarvasAmAnyena yadA gRhayante loke cAloke ca tadA anAditvAdraparyavasitatvA'nantatAyAM ca kaDajummaM ataH pUrvabhAvanayA / lokAkAze punaryAH zreNayaH tato siya kaDajummA, jo te utAo siya dAvarajummAo, No kalijogAo etadbhUmau prastIrya dRzyate itarayA draSTuM na zakyate / kaiNaM seDhIgro ujuyAyatA egatA vaMkA duhao cakkavAlA adhdhacakkavAlA egato khahA duio khahA / sampratyameva saMsthAnAdiko'rtho gAthAmilikhyate : parimaMDale ya baTTa, taMse cauraMsa Ayae gheva / ghaNapayarapaDhamavajja, oyapaeseya jumme ya // 1 // // 174 //
Page #181
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avadhUri: paMca ya bArasayaM khalu. sattaya battIsayaM ca vaTTamI / tiya chakaya paNatIsA, cauro ya havai saMmi // 2 // nava ceva tahA cauro, sattAvIsA ya aTTha cauraMse / tigadugapaNNarase ceba, chacceva ya Ayae hoti // 3 // paNayAlIsA bArasa, chanbheyA AyayaMmi saMThANe / parimaMDalammi vIsA, cacA ya bhave paesaggaM // 4 // savve vi Ayayammi, geNDasu parimaMDalammi kaDajummaM / vajjeja kaliM taMse, dAvarajummaM ca se sesu / 5 // va taMsa caurasa, AyataparimaMDala saMThANANaM / ghaNa-payarAvittiyo ya jummapaesa jahaNNa uvaNA // 6 // sthApanA:- oja yugma ghana 5 pratara 12 vRtta Ayate parimaNDale | 45 20 124 caturasra 9 Ayata 3 o maghu pra dha pa pa ja gha gha pra ju pra a pvaNa va ja-ca uyana 7 32 512 35 4 6 27 8 9 215 6 4 200 // 175 // Jain Education inte
Page #182
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra 76 Jain Education Internat phobiaapoor parimaMDalaM jahaNaM, bhaNiyaM kaDajummavaTTiyaM loe / tiriyAyaya seDhINaM, saMkhejja parasiA ki Nu 9 // 7 // do do disAsu ekkekkaoya, vidisAsu esa kaDajumme / paDhamaparimaMDalAo, buTTI kira jAva logaMto ||8|| parihArastu aTThasayA pasajja, evaM logassa na parimaMDalayA / baTTAleheNa tao, buTTI kaDajummi tatto // 9 // sthApanA:- I u va : 0 pU 0 0 pa bha 6 yAvalokAntaH pU pa jati loga tiriyaseDhI, saMkhejjapaesiyA didhvaMti / kimaloga tiriyaseDhI, saMkhapaesA 1 Na siddhAMto // 10 // davaDhA jaI sacyA, kaDajummAto kahA / akogatiriyaseDhIo maNiyA kaDadAvarapaesi // 11 // avacUri
Page #183
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Internatio COOOOOOTOR TThA majjhe ubaraM, vetAsaNaya jhajharI mugAo / majjhimavitthAreNa ya, kodAsaguNamAyato logo // 12 // sayaMbhupurimaMtAto, avaraMto rajjumAhitA / eeNa rajjumANeNa, logo coisarajjuo || 13|| uccArasAgarANaM, aDhDhAijjANaM jatiyA samayA / duguNo duguNapavitthara, -- dIvodahirajju evaiyA // 14 // heTThA vikkhabhAo, usseho hoi sabbalogassa / duguNo bisesamahio, bhAgA'saMkhejjabhAgeNaM // 15 // logassa majjhimuddesA, ahologo sattaranjuo / uddhalogo visatte, vaccato paMkA ya paMca tu // 16 // uvAsaMtarabhAgaM, rayaNappabhAe asaMkhatimayaM tu / ogAhettA manjhe, logussehassa bodhavvo ||17|| ulogassa majjhami baMbhalogo viyAhio / paMkAe aMtaraTThabie, ahologassa majjhimaM // 18 // rayaNamakkarAe ya, aMtarA rajjumAhito | sesANavi puDhavINaM, aMtarA evamAhito // 19 // sohaMmaMmi duvidhA, aDDAijjAya rajjumAhiMde | paMcaiva sahassAre, chancue sacalogaMte ||20|| aMgulasaha sabhAgaM, uDU logaMmi viggahA / sIyAe joyaNe yAvi, ahelogammi viggahA // 21 // jativitiriyAyatAo yimA kaDapAyaropadesatayA / uDDAyatA kahUM 1 to kaDajummA huti davyatayA // 22 // uDAyA jA khalu padesa davbaDayA vinidiTThA | moyavvaM tiriyANaM, tAe davyapadesatayA // 23 // paJcavakhaM dAijara, seDhoNaM payasloganAlIp / davyapadesatayA, naMmi vibhAgo jahA jAsiM // 24 // Anapad avacUri : // 177 // *
Page #184
--------------------------------------------------------------------------
________________ mo bhagavatI sUtra culasItIviSakhaMbha, kAuM sayamadvasadvamuskhehiM / seDhINaM to pacchA, pArasaseTiM kuNasu rajju // 25 // vArasaseDhIrajju. rudattaM sattavokusuvattaM / puDhavio kappAviya, rehAmetta kareyavvA // 26 // upari kuNasu rayaNAbha, caDattha seDhIe logamajhAo / tato ya ca utthIe, voccheto tiriyalogassa // 27 // majAmabhe logassa ya dhUmAbhovari cautthaseDhIyaM / advatIsatimAo, tiriyatAto lasu vaMtati // 28 // majjhA tivAyA cauro, sesa dugA chatta jaavyNkaamaa| hehA egapaesA, to vAtaca ukka aTuMgo // 29 // paMca dugA ege durga, dutie tiyadu ekkagA satta / du dugaM cattAri du ekkagA yA dudurga caukko ye // 30 // duyato cattAri du ekakagAya, du dugaM du vakkigA aTTha / tiNNekkA doNNi dugA, eko tatto dugA paMca // 31 // paDhamAe avelAu, bitiyAe jAva baMmalogo U / tatiyAe gAhAe, moparieNa saMbaTTo / 32 // tiriyAyatAto kaDabAyarAto, logassa saMkhasaMkhA vA / seDhIo kaDajummA, uDamahe AyayamasaMkhakhA // 33 // "sAdI sapajjavasiyA, kalivajjAo ya logaseDhIyo / sesAo tivihAo, paDucca logaM cauddhA vi // 34 // idAnImalpabahutvacintA vyAkhyAyate gAthAmireva jIvANa poggalANaM, addhAsamayANa savvadanvANaM / sabappaesapajjava-rAsINa ya vocchamappabahuM ca // 1 // thovA duve aNaMtA, visapAhiyA tato du aNaMtA / chaNhavi kamovaiTThANa, diTThamapyAbahusamaye // 2 // // 178 // For Private Personel Use Only
Page #185
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avadhi jaM poggalAvabaddhA, jIvA pAeNa hoti to thovA / jIvehiM virahiyA, avirahiyA va puNa poggalA saMti // 3 // evaM siddhA thovA, saha hoti jIvapoggale hito / jaha puNa jIve hito, aNaMtaguNA poggalA suNasu // 4 // jaM jeNa parigahiyaM, teyAdijieNa dehamekkakkaM / tatto tamaNaMtaguNaM, poggarapariNAmao hoi / 5 // teyAo puNa kammagamaNaMtaguNiyaM jo viNidicha / evaM tA avabaddhAi, teyagakammAI jIvahiM // 6 // itto'naMtaguNAI. tesi cipa jANi hoti mukkAI / iha puNa thovattAo, aggahaNaM sesadehANaM // 7 // jaM tesiM mukkAipi, hoti saTThANa'NaMtamAgaMmi / teNa tadaggahaNamihaM, baddhAnaddhANa doNhaMpi // 8 // iha puNa teyasarIraMga,-paddhaciya poggalA aNaMtaguNA / jIvehito kiM puNa, sahitA abasesarAsIhi // 9 // thovA bhaNiyA sune, pannarasavihappaogapAogga / tato mIsapariNayA, gaMtaguNA poggalA bhaNiyA // 10 // to bIsasApariNayA, tatto bhaNiyA aNaMtasaMguNiA / eva ti vihapariNayA, savvevi ya poggalA loe // 11 // jaM jIvA sabveviya, ekkami paogapariNayANaMpi / vaTuMti poggalANaM, aNaMtamArgabhi taNugammi / 12 // bahuehi aNaMtANataehiM, teNa guNimA jiehito / siddhA havaMti sabvevi, poggalA savatogammi // 13 // eto arNataguNiA, addhAsamayA havaMti kiM kjj?| nanu thovA te narakhitta-mettavattiNA hoti // 14 // bhaNNai samayakhetami, saMti je keha davapajjAyA / baTTai saMpayasamao, tesiM patteyamekkekkA // 15 // // 179 // Jain Education Inter! For Private Personal Use Only
Page #186
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avacUri sUtra evaM saMpayasamaoM jaM samayaM khettapaJjavanmatyo / teNANatA samayA, bhavaMti ekkekkasamayaMmi // 16 // ja sabalogadabba,-paesapajjavagaNasta maiyassa / lamaha samayakkheta,-ppaesapajjAyapiMDeNaM // 17 // evai samarahi gaehi, logapajjavasamA samayasaMkhA / lanmai ahiMpiya, tattiyamettehiM tAvaiyA // 18 // evamasaMkhejjehiM, samayehiM gaehiM to gayA hoti / samayAno logadava,-ppaesapajjAyamecAo // 19 // iya sabalogapajjava,-rAsoo vi samayA aNaMta guNA / pAvaMti gaNijjaMtA, ki puNa tA poggalahito / 20 // eto samayehito, hoti visesAhiyAI davAI / jaM meyA sabbe ciya, samayA dabAI patyaM // 21 // sesAI nISapoggala,-dhammA'dhammaMcarAI chddhaaii| davaTThAe samaesu, teNa davA visesahiyA // 22 // AhavAsamayANaM, kiM puNa davaTThae va niyameNaM / tesiM paesaTThAvihu, jujjA khadhaM samAsajja // 23 // siddhaM khaMdho dadhvaM, tadavayavA viya jahA paesati / isa tavvatto samayA, hoti paesA ya davvaM ca // 24 // bhaNNai paramANUNaM, abhogamavekkha khaMdhayA siddhaa| addhAsamayANaM puNa, annonAvekkhayA nasthi // 25 // addhAsamayA jamhA, paceyatteya khaMdhamAve ya / patteyavattiNo ciya, te teNa'nonnaniravekkhA // 26 // eto sabapaesA, gaMtaguNA khappaesaNaMtatA / savvAgAsamaNataM, jeNa jiNidehi paNa // 27 // // 18 // Jain Education Internatio
Page #187
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Inter Aha sameta taMmi, khetakAlA ki puNa nimittaM / bhaNiyaM khamaNaMtaguNaM, kAlo ya simaNaMtabhAgaMmi ? // 28 // bhaNNai nabhaseDhoe, aNAiyAe apajjavasiyAe / niSphajjai khami ghaNo, na u kAlo teNa so yobo // 29 // etto ya anaMtaguNA, pajjAyA jeha nahapaesammi / ekkekami anaMtA, agurulahU pajjavA bhaNiyA // 30 // lakkhaNamaNAsaraMtA, jaM badhvae desobhayaTThANaM / // iti paJcaviMzatitamazatake tRtIyoddezaH samAptaH // Wan atha paJcaviMzatitamazatake caturthoddezaH - jIvapudgala kAlAnAmanantatvAt kaDajumattaM / 'dhammatkiAe NaM ki ogADhe' ? ityAdi - nArakAH asaMkhyeyeSu pradezeSvavagADhaH lokapramANatvAttasya lokasya cA'saMkhyeyatve kaDajumme pavesu na sesesu / evaM sarvAstikAyAH yasmAt sarveSAM loke'vagAhaH / dravyArthatayA joba eka eva tasmAt kaliH na zeSAH / jIvAH punaH oghAdezena kaDajummA anantatvAjjIvAnAm, vidhAnAvezAd pRthagdezAviti yasmAt kaliH / oghAdezAt sarva eva parigaNyamAnAzcatuSkeNApahAreNa kaDajummA kasyacidavasthAyAM tejoyogAH kasyacid dvAparA: etrifers foH, viSAnAdezAt pRthaggrahaNaM ekagrahaNaM site yAvat tasmAtkaliH | pradezArthatayA jIvAH kaTajumme avacUri : / / 181 / /
Page #188
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 182 // asaMkhyeyatvAt pradezAnAM pUrva bhAvanayA / zarIrapradezAn pratotya yeSvavagADhamaudArikaM te pradezAH, vidhAnAdezato jIvAstu pradezArthatayA kaDajummA yasmAdanantA jIvAH sarve cAsaMkhyeyapradezikAH evamanantAnyasaMkhyeyAni eteSAM catuSkeNApahAreNa nicchedatA ca nAstIti kaDajummA, zarIrapradezAn punaH pratItya praSTavyam -- 'jIvaH ki kaDajumme pradezeSvavagADhaH ?' praznaH - sarve syAt zarIraniyamAt / jIvaH punaH kRtayugmeSu jIvAnAM loke'vagAhaH lokazca jumme / nArakAH oghAdezataH sarvanArakANAmavagAhameko kRtya catuSkeNA'vahAreNa kavAcitkaDajummAvagAhaH kadAcidanyAH, vidhAnAdezataH yaduktam -- ekaMkaH kazcit kaDayugmeSu kazcit tejoyogeSu kazcit dvApareSu kazcit kaliSu sthitiSu, kaDayugmA sAmAnyA'vizeSeNa yA jovabhAve vyavasthitiH / nArakAdInAM kadAcitkazcivayugmasamasthiti: parimitatvAt kAlasyA'vahAro'sti agrasambhavazca / siddhabhAvena kaDayugmasamayasthitikaH apayaMsitatvAt siddhasya | jIvA oghAdezato vidhAnAdezato vA kaDayugmasamayasthitikAH, jIvabhAvo hi sarvajIvAnAmaparyavasitatasmAt kayugmasthitiH, nArakAH moghAdezataH kaDayugmasamayasthitikAH bhavet kadAcit ye praznasamaye nArakAsteSAM sarveSAM sthitiH ekatra saMpIDya catuSkeNA'pahAreNa kadAcitkaDayugmA kadAcidanyA hi avasthitAH, vidhAnAdezata: punaryaduktaM pRthak pRthak katham ? nArakAH kecit kaDayugmasthitikAH kecidanya samayasthitikAH / avacUri
Page #189
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI | avadhi jIvAH kRSNavarNaparyAyaH jIvapradezAn pratItya oghAdezataH sarvajIvAnAM kRSNaparyAyA ete ekatra saMpiNDaya | kadAcitte caturagrA bhaved kadAcid dvitriekAgrA vA, vidhAnAdezataH kazcit kaDayugmaH kRSNavarNaparyAyo bhavati kadAcidanyaH, saMkhyakatraprazne yathA vidhAnAdezo'bhihitaH pRthavatve tathaiva evaM gandharasasparzA nevAH / seyA niyA' iti sacalA nizcalA iti yAvat, avigga hagatisamAvaNNagA deze yA ilikA dRSTAntAt vigrahasthA tinduka dRSTAntAt / paramANupoggalA oghAdezataH sarvAne katra paramANUna kRtvA catuSkeNApahAreNa caturagrAvirbhavet. vidhAnAdezato yaduktam-ekaikAdezataH ekatvA-kaliH dvipradezikA sthAt kaDayugmA syAt dvAparaH, na zeSAH katham ? dvipradeziko dviguNakaDayugmaH triguNoM dvAparaH samena guNakAreNa kauyugmaH saMbhavati, viSameNa yAvaraH evaM yAvAn bhavet tAdAna ca tu ayaM saMbhavaH, vidhAnAdezato'pyetadeva tripradezikAH, yAvantaH saMghAtaM gacchanti tAvantazcaturNAmapi saMbhavaH, yadyapyanantAnAM saMghAto yathA tripradezikA dvaye bAdarA: triSu kali: caturdA kaDayugmaH paMcasu tejogo evaM kRtvA sarvasaMbhavaH, ekakAdezena tejogAH catuHpradezikA anantA api saMhatAH kaDayugmAH evaM neyam / "paramANapoggale NaM bhaMte ? ki kaDa jummesu ogADhe ? ekatvAtkalo dviprazikaH pradezadvaye ekasmin // 183 // Jan Education Intel For Private Personal use only
Page #190
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI avadhi: vA, evaM neyA paramANaH / ki sacalo nizcala: ? iti prazna: kAlatA kiyacciraM ? paramANava: sacalAH sarvAddha, mahi paramANUnA samayamAtramapi nizcalatA saMbhavati / calantyanizcalAzca bhavantyanye paramANavaH saMsthAnAntarakAlata: kiM calanena 'jahaNNeNaM eka samaya' ayaM paramANureSa jaghanyataH samayamAtraM sthitvA calati, utkRSTena asaMkhyeyakAlaM sthitvA punarbhaviSyati parasthAnAntaraM bhraman dvipradezika skandhamanupravizya jaghanyatastena sahaikaM samayaM sthitvA punabhraMzyati, uyakosa. asaMkhyeyakAlaM sthitvA dvipradezAdinA punardhAmyati ! nizcalo bhavan jaghanyataH samayamekaM paribhrampa punanizcalastiSThatyeva, ukko. AvalikAyA asaMkhyeyabhAgaM bhramitvA punastiSThati / parasthAnAntaraM nizcala: san tasmAtsthAnAt vicalitaH / dvipradezo dvau skandhI eka samayaM || sthitvA punizcala eva, pRthaktiSThati asaMkhyeyaM vA kAlaM sthitvA tena saha pRthA mUtvA punastiSThati evaM dvipradezAdokAM neyam / // iti paJcaviMzatitamazatake-caturthoddezaH // atha paJcaviMzatitame zatake paJcamoddezaH 'anAgayaddhA NaM titaddhAo samayAhiyA' ityAdi-anAgatakAlAtItakAlasamayormadhye prazna:- kAla: // 18 // For Private Personal use only
Page #191
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI avadhi: sUtra samayo vartate sa cA'tItena pravizati anAgate kSepya tasmAtsamayAtiriktA anAgataddhA, atItAdAca samayonA / anAgatAddhA pratotena ca samayena sarvAddhA'tItA'nAgatA ca ekIkRtA atItA dvayAparicchidyamAnAH kiyantyo bhavanti ? sarvAddhA atotAddhA prati dviguNA sAtirekA tenaMva samayena iti / iti paJcaviMzatitame zatake paJcamoddezaH atha paJcaviMzatitamazatake SaSThoddezaH - pulAka iti zAzvadbhAva pratItya astitvabhAvamiti yaavt| duSSamasuSamAyAM janmato jAta eva duSpamApratipannA eva santi bhAvAH, na duSSamAyAM janma bhavati / pulAko-nistAraH, jJAnapulAka: jAnajIvena jJAnaM nissAraM kurute, samyaktvamupajIvana darzanapulAkA, cAritramupajIvana kSapako'hamiti pravIti dAnArthaH sa evaM labdhimupajIvana cAritraM nissAraM karoti, liGgamupajovan liGgapulAkaH, athavA jJAnapulAkasyehaglabdhiH cakravatinamapi jetu saMghakArye samarthaH / 'niyaMThasiNAehito pulAgassa saMjamaTThANA asaMkhejja guNA dRzyante eva SaTa' katham ? ekaM sthAnaM NiyaMThapulAkakaSAyakuzolamadhye siNAyANaM ekameva, ete ca SaT asaMkhyeya mutA pazyati dRzyate varzanamAtrametat / pulApha bakuzasya pratisevanAkuzolasya caa'sNkhyeygunnaa| yasmAd bakuzasyopari bakuzAdi // 185 // Jain Education Inteme For Private Personal use only
Page #192
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra / / 186 // Jain Education Inter appptoto ooooootobidiaent saMyamasthAmAni atikrAntAni, pratisevanAkuzIla ekAdazaH, sakaSAyakuzalaH punastayorupari ekamadhikaM gataH, eSA saMkhyA nidarzanamAtraM kRtA, yaduktamevaM vyavasthitAH - pulAka: pulAkazca pulAkasthAne sthitaH kihInastulyo'tirikta iti ? yadi prathamasya kaNDakasyo dvAvapi tatastulyaH arthakaH prathame kaNDake dvitIyaH SaSThe tataH prathamakANDakasthaH SaSThasya homa: SaSThasthaH prathamasthasyAtiriktaH pulAko bakuzasya kihonastutyo'tiriktaH iti prazna: - kuzaM prati pulAko hona: yasmAt lAkasyopari ekAdazasu kaNDakeSu vyavasthitaH pratisevinaH / sthApanA - kaNDakAnAM sthApanA kaSAyakuzIlasya SaTsthAnapatitaH katham ? kaSAyakuzIlaca prathame kaNDake pulAkazca prathame kaNDake dvau tulyo yadA pulAka: prathame kaSAyakuzIlazca prAnte varttate tadA'nantahInaH / atha kaSAyakuzIlaH prathame samaye pulAkaH SaNThe sadA'dhikaH saMkhyeyA'saMkhyeyA'nantabhAgaradhikaH guNairvA niyaNiyaNubhyaNAtANa anantahInaH / bakuzaH pulAkasya parasthAnaM prati na hInaH na tulyaH kiM tahi ? atiriktaH yasmAdupari varttate pulAkasya saMyamasthAnamaGgIkRtya / akurApratiSevakayoH idAnoM yavA ubhAvapi prathame tadA tulyau, yavA punabaMkuzaH prathame pratisevanAkuzIla ekAvaze tathA honaH yadA punarvakuzaH vazame pratisevanA kuzIlaH prathame tadA'tiriktaH / acidOOTOFOR avacUri
Page #193
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI ibAnI kaSAyakunnIlasya bakuzasya ca-yadA bakuzaH prathame kaSAyakuzolazca prathame tadA bakazo'tiriktaH, yadA punaH kaSAyakuzolo'STame bakuzazca prathame tadA tulyo, yadA punaH bakuzaH prathame kaSAyakuzolo tadA honaH, padA kaSAyakuzolo'STame bakuzo vazame tavAtiriktaH / "NiyaMThasiNAyANaM aNataguNahonaH yathA bakuzastathA pratiSeSakakuzIlaH, kaSAyakuzIlo yA prathama sthAne pulAkazca prathame tadA tulyaH, yavA kaSAyakuzIlaH prathame pulAkazca SaSThe tadA honaH, yadA punaH pulAkaH prathame kaSAyakazIlo'nte tadA'tiriktaH / bakuzena saha-yavA bakuzaH prathame kavAyakuzIla prathame tadAhInaH yadA bakuzaH prathama eva kaSAyakuzolo'STame tavA tulyaH, yavA bakuzaH prathame kaSAyakuzolo'nte tadA'tiriktaH, evaM pratiSevanAkuzIlenA'pi saha niyaMTho / | caturNAmadhaHsthAnAnAmatiriktaH, svasthAne niyaMTheNa aNNeNa saha tullo, evaM siNAtaovi / pulAkakaSAyakazIlayoH jananyAstulyAzcaritraparyAyAH pulAkaspotkRSTA ye te'nAntaguNAH yasmAt kaSAyakuzolAvasau iSadvayatikrAntaH, bakuzapratiSevanAkuzolayojaghanyAstulyAH anantaguNAH, punaH bakuzasyotkRSTayoH kaSAyakuzolasyA'naghanyotkRSTayoH bakuzasyotkRSTAH anantaguNAH, pulAkotkRSTAnAM pratiSevanAkuzolasya pulAkasya bakuzasya ca utkRSTayoranantaguNAH palAkabakuzapratiSevanAkuzIlAnAM ye utkRSTAsteSAM kaSAyakuzIlasyotkRSTA anantaguNAH / nirgranthasnAtakayostulyA anantaguNAH / punaH zeSANA 'Nosannovautte hojjA'-yaduktam-jJAnopayuktapulAkaH kati bhavagrahaNAni bhavet ? // 187 // Jain Education Internal
Page #194
--------------------------------------------------------------------------
________________ O avacUriH zrI bhagavatIna jaghanyata ekameva bhavaM kazcillameta pulAkatvaM labdhvA tasminneva sidhyati yasmAt utkRSTena bhavatrayaM labhate tataH | siddhiH ekAntaraM dvayantaraM bahvantaraM vA, yathA tathA trayaH vArA labdhaM bhavati tadA'vazyaM sidhdhirevaM neyam / pulAkasyaikabhave kiyanta AkarSAH ? jaya0 eka eva, ukko. trINi ekasminneva bhave pulAkatvAni prApnuyAt / bakuzaH utkRSTena zatazaH pratiSevanAkaSAyakuzIlAvadhi evam, nigyatA 7. dvau, snAtakatvamekameva ! nAnAbhaveSu pulAkasya kiyantaH ? jaghanyena dvau utkRSTena sapta, ekasmin zroNi zroNi anyasmin anyasminnekameva, evaM bhavatrayeNa sapta AkarSA utkRSTena / nigranthasya jagha. dvau utkR0 pacca ekasmin bhave dvau AkarSoM nigraMthatAM pratipannaH pratipatitaH punanigranthatAM pratipadyeta utkarSeNaikasmim bhave dvAvAkarSo / anena prakAreNAnyasminnapi bhave dvau tRtIye caikamevAkarSa kRtvA sidhyati / pulAkaH pulAkImUya kiyatA kAlena pulAkatvamApadyate ? uttarama-jaghanyato'ntamuhUrta sthitvA punaH pulAka eva bhavati, utkarSato'nantenakAlena punaH pulAkatvamApnoti evaM neyam / 'siNAe loyasya ki ?' praznaH-saMkhyeyabhAgo bhavedyadA daNDakapATAntarANi pUrayati, asaMkhyeyabhAge yadA daNDaM karoti, sarvaloke yavA // 18 // sarvalokaH pUrNo bhavati / // iti paJcaviMzatitame zatake SaSThoddezaH // fotototototopoodCIO O oo toooo lolote in Education in For Private 3 Personal Use Only
Page #195
--------------------------------------------------------------------------
________________ | avadhi atha paJcaviMzatitame zatake saptamoddezaHsAmAiyaMmi u kae cAujjAmaM aNuttaraM dhamma / tiviheNa phAsayaMto, sAmAiyasaMjao sa palu // 1 // chettaNa ya pariyAgaM, porANaM jo Thaveha appANaM / dhammami paMcajAme, chedobaTThAvaNo sa khalu // 2 // pariharai jo visuddhaM, taM paMcayAmaM aNuttaraM dhammaM / tiviheNaM phAsayaMto, parihariyasaMjao sa khalu // 3 // lobhANu veyayaMto, jo khalu uvasAmao va khavao vA / so suhamasaMparAo, ahakhAyA UNao kiMci / 4 // upasaMte khoNammi ya, jo khalu kammami mohaNijnaMmi | chaDamatyo vijiNo vA, ahakhAo saMjao sa khalu / 5 / / yathAkhyAtasaMyatasya ekameva saMyatasthAnam, sUkSmasaMgharAyasyA'saMkhyeSaguNAH yasmAttasya SaT saMyamasthAnAni, parihArasaMyatasyA'saMkhyeyaguNAH yasmAdasau aSTasu saMyamasthAneSu vyavasthitaH, sAmAyikachedopasthApanayoyorapi tulyaryasmAdekonaviMzatiSu vyavasthitau tasmAdasaMkhyeyaguNe / sAmAyiko yadA prathame saMyamasthAne chedopasthApyazca | prathame tadA tulyo, yadA sAmAyikaM prathame upari chedopasthApyaH tadA honaH sAmAyikasaMyatasthasya, yadA sAmAyika upari vartate prathame chedopasthApyastadatiriktaH / parihAravizuddhinA sahebAnIm, sAmAyiko yadA prathame parihArikazca prathame tadA honaH, yadA'STame sAmAyikaH parihArikaH prathame tadA tulyaH, yadA parihArikaH prathame vA pazcime vA sAmAyikazca pazcime tadA'tiriktaH / // 189 // For Private Personal Use Only
Page #196
--------------------------------------------------------------------------
________________ bI bhagavatI sUtra JodaaaaaaaaaaaaaaacrocAlAvAta sUkmasaMparAyasyA'nantaguNahIno yasmAtsaMyamasthAnatrayamantarAle, payAkhyAtaH sUkSmarAgasyApi upari yasmA| ttasmAdanantaguNahInaH / evaM chevopasthApyaH parihArika:-yavA sAmAyikazca prathame tadA'tiriktaH parihArikaH, yavA'STame sAmASika: parihArakazca prathame tadA tulyA, yavA sAmAyizcarame parihArikazca prathama carame vA tavA honaH / sUkSmasaMparAyayathAkhyAtayoranantaguNahInaH, sUkmasaMparAyo yadA prathame sthAne dvitIyazca prathame tavA tulyau, atha yavA ekaH prathame dvitIyastRtIye tavA dvitIyo'tiriktaH prathamo honaH evaM svasthAne neyaH / alpamahatvaM zreNI nirIkSya vibhAvanIyam / sUkSmasaMparAyasyakabhavikAH katyAkarSAH ? iti prazna: - idamanyallikhyeta, chemoThA| vaNiyA jahaM aDAijjAiM kasamayAti utsapiNyAmAditoryakarasya ardhatRtIyAni varSazatAni tIrthamiti kRtvA 'nyallikhyate, 'suhamANaM jaha* eka samayaM ukko. chammAsA' siddhigateH SaNmAtAntaramiti kRtvA iti / // iti paJcaviMzatitame zatake saptamoddezaH // // parisamAptaM ca paJcaviMzatitamazatakam // Doppio goodooD CO sooooooc OC // 19 // For Private Personal Use Only
Page #197
--------------------------------------------------------------------------
________________ bI bhagavatI sUtra apariH otola ploiololololoo0010101010 ololololologo // atha SaDviMzatitama zatakam // atha SaDviMzatitamazatakasya prathamoddezaH"baMSisaya bIyabhaMgo, jujnai jai kaNhapakkhiyAINaM / to sukkapakkhiyANaM, paDhamo bhaMgo kahaM gejmo // " bhaNNAi-"pucchANatarakAlaM, pai paDhamo sukkapakkhiyAINaM / iyaresi avasiThTha, kAlaM pai bIao bhago // 2 // " eSA lavaNagAthA etadanusAreNa vAcyam / 'jIve NaM bhaMte ! pAvaM kamma ki badhI ? prazna:-pApaM karma mohanIyaM tavabhavyo baddhavAn badhnAti vedAnI bhansyati, bhagyo yaH kRSNalezyAH baddhavAn badhnAti vedAnI bhansyati ca, punarbhavyo baddhavAn banAtIvAnoM yadA tavA na bhansyati, upazAmako baddhavAn na badhnAti upazAmakatve yaH pratipatitaH sa punarbhatsyati, kSapako baddhavAn kSapakatve na badhnAti Apakasya pratipAto nAsti tasmAt na bhansyati / evameva salezyAH vibhAvanIyAH ! abhavyabhavyopazAmakakSapakAH sarve lezyAH / kRSNalezyoM yo'bhavyaH sa baddhavAn badhnAti ca bhansyati, bhavyo yaH kRSNalezyaH sa baddhavAna badhnAti na bhansthati padA tavA evam, yAvat pAlezyaH zuklalezyaH / dravyalezyAM pratItyA'bhavyo yaH sa baddhavAn badhnAti bhansyati ca, bhavyo padA tavA na bhansyati / upazAmakaH zuklalezyaH sa baddhavAna pUrvakAle upazAmakarave na badhnAti, pratipatitazca dravyalezyA prati bhansyati / kSapakaH zuklalezyo baddhavAna na badhnAti na bhansyati / // 19 // Jan Education Intem For Private Personal use only
Page #198
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra avadhi alezyaH kevalI sa baddhavAn na badhnAti na ca bhansyati / 'avahussa poggalapariyaTTassa pareNa jassa siddhI so kaNhapakkhoo sa baddhavAn badhnAti ca, abhavyaH sa bhansyati bhavyo na bhansyati / paratastasya avaDhussa pariyaTTassa ArAd yasya siddhiH sa zuklapAkSikaH baddhavAn badhnAti adhunA bhansyati / pariyaTTadvikasthAntaH anyaH parivartAddhAnyAna na bhansyati yadA tadA upazAmakAH tasyaivAntarvaddhavAn naca baghnAtyupazamakAle pratipatitazca | bhansyati, kSapakaH baddhavAna na badhnAti na ca bhansyati apratipatitatvAd / samyagdRSTiH baddhavAn badhnAti na bhansyati ca yAvadupazAmakatvaM na labhate bhansyati ca / upazamakatvaprAptI upazAmakaH samyagdRSTirbaddhavAn, na badhnAti upazAmakakAle pratipatito bhansyati ca / kSapakaH samyagdRSTibaddhavAn na badhnAti na ca bhantasyati patanA'bhAvAt / mithyAdRSTirabhavyaH baddhavAn badhnAti bhansyati, yo mithyAdRSTiyaMdA samyaktvaM pratipatsyati tavA na bhansyati, evaM samyagmidhyAdRSTerapi / NANo jAva maNapajjavanANI baddhavAn badhnAti bhansyati vA yadA na kSapakatvamupazamakatvaM cA''pnoti tadA, yadA prAsyatoti na bhansyati / upazAmako matijJAnI yAvat / manaHparyAyajJAno baddhavAn na badhnAti bhansyati pratipatitaH, kSapako na bhansyati vA tasya / kevalajJAnI baddhavAn na badhnAti na bhansyati / ajJAmI abhavyaH baddhavAn badhnAti bhansyati ca, yaH punarbhavyaH sa yadA tadA na bhansyati, evaM yAvat parigrahasaMjJA nosaMjJopayukte yaduktaM-jJAnopayukta tasmin catvAraH yathA'vadhimanAparyAya // 192 // Jain Education Intel For Private & Personel Use Only
Page #199
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Intera 200TM 2010:80000106 jJAnopayukte, savedaka:- strIpuMnapuMsaka vedaka:- yo'bhavyastasya prathamo bhavyasya yadA bandho na bhaviSyati iti dvitIyaH / avedakaH puruSaveda upazAmite parato badhnAtyeva yAvanna bhavati sUkSmasaMparAyaH yadA tadA na bhantsyati, upazAmako baddhavAn na badhnAti bhanrasthati pratipatitaH, apakasya caramaH / sakaSAyo baddhavAn badhnAti bhantsyati cA'bhavyaH bhavyazca yAvannAvanoti sUkSmasaMparAyatvaM prApayati, upazAmako baddhavAn na badhnAti upazamakAle bhantsyati pratipatitaH kSapako baddhavAn na badhnAti sUkSmasaMparAyakAle lobhANu' yAvadvezyati na ca bhantsyati apatanAt / evameva lobhakaSAvI / krodhamAnamAyAsu abhavyasya prathama, dvitIyo bhavyasya yadA tadA na bhantsyati / akaSAyo upazAmako baddhavAn na badhnAtyupazamakakAle pratipatito bhantsyati akapAyatvena kathaM pratipAta' ? ucyate"jAti uvasaMtakasAo, 22 gAhA tasmAdasti pratipAta iti punarbhagrasyati / sayogI-maNayogi vaijogo kAyayogo - abhavyAnAM prathamaH bhavyAnAM dvitIyaH upazamadhasya sayogitvAt tRtIyaH, kSapakasya caturthaH / sAkArAnAkAzyora bhavyasya prathamaH bhavyasya dvitIyaH, upazAmakasya tRtIyaH kSapakasya caturthaH / TI0 1 pu0 yAvadupazamakatvaM na labhate bhantsyati ca upazAmakatva prAptau / avi // 193 //
Page #200
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 194 // ayogI-kevalIsa baddhavAn na ca dadhnAti ca na bhantsyati / nArako baddhavAn badhnAti bhantsyati yAvannodvarttate, bhayo vA tadA na bhanrapati evaM manuSyavarjA yAvadvaimAnikAH / yasmAnmanuSyagato upazama kakSapakakSeNilAbhaH tasmAt prathamadvitIyo bhaGgo / kaSAyI baddhavAn badhnAti bhantasyati ca yadA tavA jJAnAvaraNIyam, sakaSAyI - lobhakaSAyitve baddhavAn badhnAti upazAmakaH yAvadapazcimI dvau caramasamayo / jJAnAvaraNIyaM varzanAvaraNIyaM ca vyatIteSu na bhanrasyati / vedanIyaM baddhavAn badhnAti bhantsyati ca, sabhavyaH bhavyazca yAvadayogitvaM na prApnoti tAvat, bhavyo yadA tadA na bhanrasyati iti dvitIyaH / ayogI baddhavAn na badhnAti na ca bhantsyati / ( zuklalezyaH ) siddhadha tRtIyo nAsti ? yo na badhnAti vedanIyaM sa bhanrasyatyapi naiva / evaM saleiyA yasmAt salezyatA kSapakasya kRSNalezthA yAvat padmalezyA tAvat prathama baMdhI na badhnAti na bhantasyati kRSNalezyAdInAM padmalezyAntAnAM na bhavati yasmAt zuklalezyaH kSapaka: zuklalezyasya tRtoyo nAsti / alezyaH siddhaH sa baddhavAn na ca badhnAti ca bhasyati / "erefore fi defNijjaM " prathamadvitIyA vidyate, evamayogyapi yasmAt zupakSike eva tasmAccaturthaH / samyagdRSTirvedanIyaM baddhavAn badhnAti bhantsyati ca yAvadayogitvaM nA''pnoti, Apnoti yadA tadA na BppppEEPPROPRI 5 avacUriH
Page #201
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Inter bhantsyati iti dvitIyaH, adyogo na badhnAti na bhantsyati / samyagdRSTirjJAnI na badhati bhantsyati yAvadayogila bhavati yadA bhaviSyati hA na bhantsyati, ayoginaH caturthaH evaM valajJAnA'vedakAkapAyI kAropayukte vibhAvanIyo teva prakAreNa zeSasthAneSu prathamadvitIyaH / 'la AuyaM' iti prazna:abhagasya prathama, dvitoyazca yadA tadA na bhanrasyati, Ayuruvazamako baddhavAn na badhnAti pratipatitaH bhanrasyati, 3 kSapa: baddhavAn badhnAti na ca bhantasthati iti caturthaH / evaM saiyo yasmAtsalezyatyamupazamakakSapakayorapi zuklalezyaH dravyalezyAM prati caturthaH kSapakasya / ale: : yogI sa na badhnAti na ca bhantsyati / kRSNapAkSikaH baddhavAn badhnAti bhantsyati ca, athavA baddha na banAti avandhakAle pazcAd bhantsyati kAle iti 1-3 / zuklapAkSikaH samyagdRSTiH baddhavAn kAle bhasyati ca yAvatsUkSma saMparAyatvaM nApnoti, athavA na badhnAti punaH sUkSmasaMparAyatve upako baddhavAn na badhnAti pratipatito bhantsyati, kSapako baddhavAn na badhnAti na bhantsyati / samyagdRSTinAti bhanrasyati ca yAvatsayogitvaM nA''pnoti athavA na bhantsyati yA tadA sayogitvaM prAptau upasampaSTirvaddhavAn na badhnAti pratipatitaH punarbhagrasyati, kSapako na bhantsyati / mithyAdRSTiH baMdhI is foreseertpratipatite, upazamakaH sanneva baddhavAn athavA na badhnAti eSyatkAle bistara, babababodox avacUri // 195 //
Page #202
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI | avacUrAi kAle caturthaH dRSTavyaH / sambagmithyAiSTiH prathama dvitIyabhaGgo nAsti tasya samyagmithyAtve vartamAnasya bandha eva nAsti yadA patitaH navA'patitastadA AyuSo bandhaH, ato nAsti asya prathadvitIyaH, tRtIyo'sti yasmAd | baddhavAn, na badhnAti sampagmithyAtvAdapratipatitAd bhantsyati ca pratipatito navA bhantsyati samyaktvapratipannaH | upazamakazreNilAbhAt / manaHparyAyajJAnI, badhnAti yadi tato vaimAnikeSvaso badhnAti yasmAt punarmanuSyeSu avazyaM bhantsyati iti dvitoyo nAsti bhaGgaH, tRtIyaH upazamakaH sa na badhnAti pratipatito bhansyati, kSapakaH san na badhnAti na ca bhansyati / kevalajJAnI alezyazcaramaGgiko gharamAdanayorAyuSo na ca baMdho na.ca baMdhissai / avedakaH akaSAyo ca kSapakopazamako vA, tayorbandha nAsti AyuSaH upazamakAt patito baMdhissai kSapako na ca baMdhissai : zeSeSu anyeSu catvAro bhnggaaH| kRSNalezyaH baddhavAn badhnAti bhansyati ca dvitIyo nAsti yasmAdasau nArakeSu tiryakSu vA badhnAti tasmAtpunarbandhoM bhaviSyati iti dvitIyA'bhAvaH, tRtIyo'vamdhakAle na badhnAti bandhakAle ca baMdhissai, caturtho nAsti na badhnAti teNa'vassayaM baMdheyavvaM / asurakumArA: praSTavyAH, pRthivIkAyikastelezyaH tasya tRtIyaH pRthivIkAyikeSatpadyamAno yAvadaparyAptaka: tAballabhyate, yadA ca tejolezyA apagatA tavA teSAmAyuSo baMdhastasmAt tRtIyo bhaGgo baddhavAn, devatve na // 19 // Jain Education Intematona
Page #203
--------------------------------------------------------------------------
________________ aaaaadootolangaloradaolodlalaod sambaktva jJAna-matijJAne zrutajJAne ca caturSa eteSu vikalendriyeSu yAvaccatAni tAvadAyurvandho || || apariH nAsti / paMcendhiyatiriyANaM bahA neraiyANaM, navaraM sammatte ohie nANe abhiNiyohiyanANe suyanANe ohinANe vitiya bihUNA' ki ? yadA panAti samyagdRSTistadA manuSyeSu badhnAti manuSyatvAt pavAcita sidhdhigatimeva lamate tadA'yaM tasmAdvitoyAbhAvaH manuSyAH samyaktvajJAne ohe catuSaM ca jJAneSu dvitIya | virahitAH yasmAnmanuSyo baSavAna badhnAti yadA tadA deveSu devatvAcca manuSyabandhenA'vazyaM bhavitavyaM tasmAt dvitIyAbhAvaH / nAmagotrAntarAyANi yathA jJAnAvaraNIyam / // iti SaDviMzatitamasatake prathamoddezaH // .. // atha SaDviMzatitamazatake dvitIyAdyakAdazAntodezakAH 'carime NaM bhaMte ! neraie' yaduktam-carimamasya nArakatyaM na punarnarakati yAsyatIti, dhacaramo | yaH punaryAsyati nArakeSu iti / // iti SaDviMzatitamazatake dvitIyAdyakAdazAntoddezAH // // parisamAptaM ca SaDviMzatitamaM zatakam / / // 197 // For Private 8 Personal Use Only Jain Education inten
Page #204
--------------------------------------------------------------------------
________________ yo bhagavatI sUtra. avacUri 20blolololololololololololololololo OD // atha saptaviMzatitamaM zatakam // evameva 'karisu kareMti karissaMti ti' sayaM anayava bhAvanayA evaM neyam / // parisamAptaM ca saptaviMzatitamaM zatakamekAdazodda zakinam // // athASTAviMzatyekonatriMzatame zatake :"paTThavaNasae kiha Nu samAuvannaesu cubhNgo| kiha va samajaNaNasara 'gamaNijjA atthao bhaMgA ? / 1 // paTThavaNasae bhaMgA, pucchAbhaMgANulomao vaccA / kammasamajjaNaNasae, vAhutallAo samAujjA // 2 // " // parisamApte aSTAviMzatyekonatriMzatame zatake // // atha triMzat 'samosaraNasayaM' zatakam :"kriyAvAvino bruvate kriyA pradhAnam vijJAnamakriyAvAdino bruvate ki kriyayA ! vittaM vizuddha kAryAya yathA baudhyAH ajJAninA sarva eva satyAH vinayamAtra eva dharmaH / tathA'syaivArthasya sUcikA gAthA : For Private Personal Use Only
Page #205
--------------------------------------------------------------------------
________________ | avacuri zrI bhagavatI sUtra 'asthiti kiriyavAI, vayaMti natyitti'kiriyavAio / annANiya annANaM veNaiyA viNayavAyaMti // 1 // // iti triMzacamaM 'samosaraNatayaM' parisamAptam // // athekatriMzatamaM 'uvavAyasayaM :'khuDDA jumma neraiyA kao uvavajjati ? yaduktam-cattAri vA aTTha vA bArasa vA, evaM AdyA nArakAH kuta utpadyante ! yo hi jummo ya mahaMto ya so mahaMtajummo, jo puNa khuDDo ceva jummo so khuDAjummo jahA cattAri aTTha bArasa vA evamAdi / eva tejogAdayo vibhAvaNiyA / // ityekatriMzattamaM 'upavAyasayaM' parisamAptam // // evaM dvaatriNshcm-uvttttnnaasyN|| yastriMzacama-ekendriyazataM granthe eva sujJAnam // atha catustriMzattama seDhisayaM :'seDhiyasaya' lokanADi prastIrya bhAvanIyaM gAthAzcAnusartavyAH| "vRtte causamayAo, nathi gaI u parA viNiddiThThA / jujjaiya paMca samayA, jovassa imA gaI loe / 1 // // 199 // Jan Education in For Private Personal Use Only
Page #206
--------------------------------------------------------------------------
________________ bI bhagavatI avadhi jo tamatamavidisAe, samohao baMbhalopavidisAe / uvavajjaha gaIe, so niyamA paMcasamayAe // 2 // ujuyAya tegavaMkA, duhao baMkA gaI viNihiTThA / jujjai ti caubaMkA vi, nAma para paMca samayAe // 3 // ubavAyA'bhAvAmao, na paMca samayA'havA na saMtAvi / bhaNiyA jaha causamayA, mahallabaMdhena saMtAvi / .4 // // parisamAptaM ca catustriMzattama 'seDhisayam // // atha 'egidiya mahajumma nAma eJcatriMzattamaM zatakam :-- 'karajumma karajummegidiyA NaM bhaMte ! kao ubavajjati !" yaduktam-ekendriyANAmasaMkhyepakaDanummA ye'pi cApahAracatuSkatAste'pi ca kaDayugmAH, ta etAvanta ekendriyA ye'saMkhyeyAsu kaDajummA apahArazca kaDayugma: te kuta utpadyante ? pramaH-yathA SoDaza / kamyugma tejogA utpadyante ye, te tuhamasAhA | catuSkakAH kaDyugmAH / avahriyamANe ca trayo'tiriktAH ekendriyAH ta ekendriyAH kutaH ? yasya evaMviSA saMkhyArAzerabamANA yaSA ekaanviNshtiH| kaDyugmabAdarA utpadyante roteSAmapahAraH katham ? kaDayugmA'pahRtA viziSTo padIyasyAH saMkhyAyA: sa kaDayugmadvAparA, tatsaMkhyApramANaH kutaH ? pacA'STAdaza, kaDayugmakaliH yasyAH saMkhyAyA :catuSkeNApahAreNa ekAgro bhavati sA kaDyugmakaliH tatsaMkhyApramANaM kutaH? yathA saptadaza / // 20 // in Education Intematon For Private Personel Use Only Frww.jainelibrary.org
Page #207
--------------------------------------------------------------------------
________________ avacUriH bhI bhagavatI sUtra | te yogA kaDayugmA yasyAH saMkhyAyAH catuSkeNApahAreNa apahRte yAvanto'pahAracaturukakAsteSAM punazcatuSkeNApahAreNa viragratA bhavati graM..' epa tejogakaDayugmaH yathA dvAdaza, dvAdazAnAM catuSkeNA'pahAreNa labdhA apahArazcatuSkakastrayaH teSAM dvayAnAM catuSkeNA'nyena hriyamANe trINi agre bhavanti / yasyAH saMkhyAyA evamapahAraH, anenApahAreNopalakSitAH kuta utpadyante ? te. te yogAH yathA paJcadaza, panavazAnAM catuSkaNA'pahAreNa trayaH zeSA:ladhAstrayaH ye te labdhAsteSAM punazcatuSkApahAraH kriyamANastriragraH apahAracatuSkakAstri grAH, pUrvasaMkhyA ca trisaMkhyAyA evaMvidhA saMkhyA kuta utpadyante ? te yogA dAdara yathA caturdaza, caturdazAnAM catuSkeNA'pahAreNa yo agne ye'vabhAgApahatacatuSkakA yathA trayaH, teSAM punazcatuSkeNA'pahAreNa viragratA pUrvasya ca rAzeH dvau agrevaM, evaMvidhA rAzizca saMkhyA pramANaH kuta utpadyante ? evaM neyam / yeSAM prathamazca samayasaMkhyayA ca kauyugmAkaDayugamAste kuta utpadyante ? dvivyAdi vA samayAH yeSAmutpannAnAM saMkhyA ca kaDayugmAkaDayugmAgte kutaH ? yeSAM vartate carama samayazca saMkhyayA ca kaDayugmA acaramo vA samayaH, yaduktam-dvau trayo vA catvAro vA yeSAM zeSAH, samyageva kaDyugmaka yugmAste kutaH ? paDhamasamayakaDajummegidiyA NaM kao udavajjate ? pADyugmasaMkhyA utpAtena ye prathamapanubhavanti prayamazca samayo vartate te ekendriyAH kuta utpadyante ! na prathamaH samayo vartate vA kaDayugmakAyugmAkhyAH prathamamevAnubhavanti teSAM // 20 // Jan Education Intema For Private Personel Use Only
Page #208
--------------------------------------------------------------------------
________________ bI bhagavatI| cAcaramasamayaH kaDayugmaka DayugmasaMkhyA: prathamamevAnubhavanti, evamacaramaH, ivAnoM caramAH kayugmakamyugmasaMkhyA| manubhavanti caramasamathAste kutaH ? evamacaramaH / // iti paJcatriMzacatamaM 'egidiya mahajummaM saya parisamAptam // zeSANi zatAni anenaiva ca lakSaNena gamanIyAni / / "logAgAsapaesA, dhammAdhammegajobadesA ya / davaTiyA NiyAyA patceyA tesi jovANaM // 1 // ja ThiibaMdhajjhavasAyA, aNubhAgamA jogaccheapalibhAgA: voha ya samANa samayA, asaMkha pakkhevaA dso||2|| 10 siddhA NigoyajIvA, vaNassato kAla poggalA ceva / savamalogAgAsaM, chappie'NaMtapakkhevA // 3 // " // iti bhagavatyavacUrNI samAptA / [ paThanapAThanakartRbhyaH zubhaM bhavatu ] graMthAgraM 3118 IR.2 // Jain Education Interna For Private & Personel Use Only
Page #209
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI bojakam magavatI sUtra bIjakam / praNamya parayA bhaktyA, paramAna parameSThinaH / kurve harSakulAkhyo'ham, bhagavatyaGgAbIjakam // 1 zrIbhagavatyaGgabIjakaM likhyate / prathamazate prathamoddezake zrIvIravarNanaM zrIgautamavarNanaM ca / praznaprakAraH / 'calamANe calie' ityAdiH praznaH / nArakANAM sthityucchvaa-saahaaraaH| teSAM pUrvAhRtA AhriyamANA AhariSyamANA vA dgalAH pariNamanti, cIyante, vedyante, nirbhIyaMnte / aNavo bAvarAzca 1dgalA bhidyante / udIyante vedyante saGkramaniprattanikAcanA praznAH / vartamAnakAlapudgalAna taijasakArmaNatayA gRhNanti vedayanti / udIrayanti / tathA calitakarmaNo banyodoraNavedanAvinirjarA ceti nArakisambandhipraznAH / evamasurakumArAdicaturvizatidaNDakeSve te praznAH / jIvA AtmaparatadubhayArambhAzca jIvA dvidhA-siddhAH sAMsArikAH saMyatA'saMpatAzca, narayikAdiSvayaM daNDakeSu ca prazna: / aihabhavika pArabhavikaM tadumayabhavikaM vA jJAnaM darzanaM cAritram / asaMvRtaH siddhathati saMvRto vA / akAmakSuttRDvAdhitA jovA vyantarAH syuH| dhyantaradevaloke kIdRzAH jovAH svakRtaM dukhaM kiJci // 2.3 // For Private 8 Personal Use Only Jain Education Intemale
Page #210
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra. 1204/ Jain Education Intera Opponden danti kiJcina / evaM daNDakeSu nairayikAH / sarve samazarIrocchvAsAhAraka meM varNale zyAve danAkriyAyurutpattayaH samyagmizra mithyAdRzo'pi / evaM daNDakeSu nRbhedAH saMyatAsaMyatAH sarAgavItarAgAH vItarAgasaMyatAH / akriyAH / sarAgasaMyatAH pramattA apramattAzca / apramattAnAM mAyAkriyA, pramattAnAM ArambhakriyA mAyAkriyA ca / zrAddhAnAM AdyAstisraH / asaMyatAnAM catasraH / mithyAdRzAM paJca vizrANAM paJcaiva kriyAH lezyAH bhavAvasthAnakAlaH katividhiH zUnya - azUnyamizrakAlAH alpabahutvaM teSAM antakriyApraznaH asaMyatA avirAdhitavirAdhitasaMyamAsaMyamA'yaM jJitApasacara kAbInAM kasya kva deveSUtpAda: / masaMsyAyurbandha medAstadalpa bahutvam / 3 jIvAH kAGkSAmohanIyaM dezataH sarvato vA kRtaM kurvanti / kariSyanti vA evaM daNDakeSu / evaM tasyaiva cayopacayodIraNA vedanA nirjarAzca / tadeva karma jovAH kathaM vedayante / 'tadeva satyaM niHzaGka yajjinoktaM ' iti kurvan ArAdhakaH astitvamastitve nAstitvaM ca nAstitve pariNamati gamanIyaM ca / kAGkSAmohanIyaM jIvAH kathaM badhnanti pramAdAt yogAt yogo voryAt vIryaM zarIrAt zarIraM bhavAt / evaM satyutthAnambala voryANi / udIrNamanudIrNaM vA udorayati / tatsthAnabalAdibhiH / evamupazAmyati mAtmanaiva garhati saMvRNoti jIvaH anudIrNamupazamayati / evamAtmanA vedayate nirjarayati / daNDakeSu kAGkSA mohanIya vedamapraznaH / Q$?$?$?6P00000000000doQOCOC bIjakas
Page #211
--------------------------------------------------------------------------
________________ bIjakam zrI bhagavatI zramaNA api jJAnAntaradarzanAntarAdibhiH kAGkSAmohanIyaM vedayante tadeva satyaM yajjinoktam ( ihi bhaavnyaa)| 4 kati karma prakRtayaH, jovo mohanIyena kRtena paralokakriyAGgIkAraM bAlapaNDitabIyataH kuryAt / uttamaguNasthAnAddhonaguNasthAnaM gacchet / evaM udIrNena upazAntena ca praznaH / pApakarmaNo'veditvA na mokSaH / pradezakarma vedyate / 5 anubhAga-karma bedyate vAna vedyate'pi / puyalo'pi amUt / bhavati bhaviSyati / skandho'pi / chagrasthaH siddhayati na veti / jinaH siddhayati / alamastviti / kati pRthvyaH / tAsu kati mrkaavaasaaH| kati asurAvAsAH evaM daNDakeSu narakAvAseSu kiyanti nArakisthitisthAnAni / nArakAH kiM krodhopayuktAH mAnopayuktAH mAyopayuktAH lobhopyuktaaH| 80 bhaGgAH teSAM avagAhanayA bhaGgAH / evaM daNDake kroSopayuktAvibhaGgAH / udgacchan sUryo yAvazvakAzAd dRzyate'stamayannapi tAztaH / evaM prakAzo'pi lokAnto'lokAntaM spRzati evaM chAyAnta AtapAntaM / prANAtipAtena kriyA kriyate sA ki spRSTA vA aspRSTA vA ? SaT paJca catustrivikSu spRSTA nairapikAdidaNDake / prANAtipAtAdyaSTAdaza pApasthAnaH kriyArohakapraznAH pUrva loko'loko vaa| jIvA ajIvA vA / aNDakaM kurkaTo vA pUrva lokaH kAlo vA / sokasthitiraSTaSA tatra vAyupUrNadRtidRSTAntaH jIvapudgalayoranyonyAnugamaH / tatra havanaudRSTAntaH / | // 205 // Jain Education Interior For Private Personal Use Only
Page #212
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI bIjakama 7 nArakI narake utpadyate / dezataH sarvato vA / evamAhArodane / daNDake ca / jIvo vigrahagatisamA panno'nyo vA daNDakeSvayaM praznaH / devaH cyavanakAlenAhArakA pazcAbAhArakaH yatrotpadyate / tadAyurvedayate jIbo garbhagataH sendriyo vA sazarIrI vA ki AhArayati kavalikAhAro garbha syAna vA / ucchvAsanicchvAso nIhAro vA syAt / sa jIvo nArake svarga vA utpadyate / sa kiMsaMsthAnaH / tataH sadvarNo vA durvaNoM vaa| ekAntabAlo manuSyaH ekAntapaNDito vA ghAlapaNDito vA / kimAyuH prakaroti / mRgahantAnaraH katikriyaH agnyArambhakazca / eko mRgajighAMsuH bhanyastacchirazchettA / dvayoH ko bandhaH SaNmAsAntamRtau paJca kriyAH dvayoH saGkAmakAriNoreko jayati / paraH parAjIyate / jIvAH saMsAriNaH siddhAzca / savIryA vA avIryAH / evaM vaNDake praznaH / mIvAH kathaM gurutvaM laghutvaM vA labhante / kathaM bhavaM dIrgha hrasvaM vA kurvanti / nArakAntarAvakAzA: pRthivyazca laghukA gurukA vA daNDake'yaM praznaH / dharmAstikAyAriSu ca pudgalAH / salezyA jIvA manovAkkAyayoginaH sarvadravyANi paryAyAH kAlazca gurulaMghurvA / bhamaNAnAM laghutvaM zreyaH krodhAdyabhAvazca / ||2.6 // Jan Education Intemanon For Private Personel Use Only
Page #213
--------------------------------------------------------------------------
________________ mo bhagavatI bIjakara asaMvRtaH saMvRto bhUtvA siddhayati / pare vadanti eko jIva eka samaye AyuyaM prakaroti tat kathaM ? kAlAsavesimanAmA zrI pArvaziSyaH sthavirAmavAdIt / yUyaM sAmAyikapratyAkhyAnAdyartha na jAnItetyAdi taduttarAntasya prabodhaH / paJcavratapratipattiH 'jassaTTAe kIraI' ityAlApakaH sa siddhazca / Atyasya daridrasya ca samaiva kriyA / ASAkarma prAsukaM ca bhuJjAnaH sAdhuH ki badhnAni athire paloTTA nothire iti / 10 pare vadanti caladacalitaM dvAvaNU na milataH / taduttaraM ca pUrva pazcAdvA bhASA dve kriye yugapannarakAdi virahaH / iti prathamaM zataM samAptam / | 1 dvitIyazate pRthvIkAvikAdonoM ucchvAsaH kathaM vAyozca kathaM catvAri zarIrANi | vAyo: mRtAdoni grantho'pi saMsAre bhramati / prANabhUtAdi zabdavAcyazca / khandakasambandhaH lokanovamukti siddhAH sAntA anantA vA / bAlamaraNaM dvAdazadhA / paNitamaraNaM dviSA iti praznAH / (granthA0 1.00) bhikSupratimA guNaratna saMvatsaratapovicAraH / khandakasyAcyutagatiH / 3 samudghAta vicAraH / 4 indriyavicAraH / 5 pare vadanti sAdhuH svarge gataH svaparadevIbhirbhogaM karoti / vedadvayaM ghedayate / IIR07 // Jain Education For Private & Personel Use Only
Page #214
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI jalagarbhaH tiryagmanuSyagarbhazca kiyatkAlaM / ekajIvaH kiyatAM putraH kiyatAM pitA ca / maithune'saMyamaH / tuGgikAnagarIzrAddhavarNanaM sthavirAgamana / paJcAbhigamAH saMyamatapasI ki phale kena karmaNA devatva prAptiH / ||6 zrIgautamagocaracaryAzramaNasevA / zravaNazAna vijJAnapratyAkhyAna / saMyamasaMvaratapocyavavAnA'kriyAsiddhapaH kiMphalAH / uSNabalo hRdaH bhASAvicAraH devAzcaturviSAH devAnAM kva sthAnAni / 8 / camarendrasaudharmasabhAvaNanaM / camaracaJcA rAjadhAnI / samayakSetravicAra: paMcAstikAyamevavyAkhyA aSastiryagUrvalokeSu ko'stikAyaH kiyAn / dvitIyazatakaM samAptam / chaMmoAnagarI ! camarasya kA RddhiH| tatsAmAnikAnAM / tallokapAlAnAM / taddevInAM ca / balIndra dharaNendrAdInAM RddhiH| tIsagakurudattayoH sambandhaH / shkreshaanRddhiH| kUDAkArazAlA / tAmalisambandhaH zakrezAnayovimAnA panimnA unnatAzca / tyovivaadH| sanatkumAro bhavasiddhikaH / tavAyuH / 2 ranaprabhAyAM asurakumArasthAnaH teSAmuddharvAdhogatiH kiyatI / te saudharmeyAnti aromibhegi kurvanti / vareNa vA yAnti / arhaccatya nidhayA te UvaM yAnti camarasambandhaH pUrvabhavayutaH 02000 idaM vjrcmraannaaNpterlpbhutvN| // 20 // Jain Education Inteman
Page #215
--------------------------------------------------------------------------
________________ thI bhayavatI sUtra bIjakam paJcakriyAH samevAH pUrva vedanA pazcAkriyA vA / bhamaNAnAM kriyA yAvat janturArambhasaMrambhasamArambhAta karoti / tAvadanta kriyAnA pazcAdbhavati / tRNAni dRSTAntaH / taptAyasi jalabindudRSTAntaH / hRdanau dRSTAntaH / Ipithiko vipramattatAyA apramattatAyAzca / kAlakathaM / lavaNasamudrAzcaturdazyAvau barddhate / sAdhuH kRtavaikriyaM devaM yAnaM devoM pazyati na vA / vRkSasya madhyaM bahirvA phalaM bIjaM vA pazyati / vAyuH strIpuruSarUpaM vikurvati / na vA patAkAdikaM vikurvati / evaM meghasyApi vikurvati evaM meghasyApi vikurvaNA | nArakAdI kayA lezyayA yAti / bAhyapUdagalAnanAvAya sAdhu kriyaM karoti samAyo amAyI vA / / sAdhuH katirUpANi vikurvate khaDgakheTakapANiH sAdhuH yajJopavItaM hastyazvAdi rUpaM ca mAyo kuryAt / vibhaGgajJAnI rAjagRhAdikamanyathA vetti / avadhijJAnI tu satyaM purAdi vikurvaNA / camarAvogAmAtmarakSasaGkhyA / zakrezAnayorlokapAla vimAna vi0 / catuNA~ lokapAlAnAM jambUdvIpe svasvakarttavyavicAraH teSAmAyuH / 8 asuravyantaracandrasUryavaimAnikeSu kati devA peshvrykraaH| 1 indriyaviSapavicAra: camarAvonAM katiparSadaH / ( tRtIyaM zataM samAptam / ) bandoOCONUdlaadadadaadpolo 1800 // 209 // Jain Education Internet For Private & Personel Use Only
Page #216
--------------------------------------------------------------------------
________________ odoo bhI bhagavatI HobIjakam 10 4 IzAnalokapAlavimAnavicAra // tadrAjaghAnyaH / / nArakI narakeSutpadyate'nyo vA / kRSNalezyA nolalezyAM prApya tadrUpA syAt // 10 // ( tUrya zataM samAptam / ) sUryA pUrvanaiRtAdi sarvadikSu udgacchanti / jambUdvIpe yadA dakSiNasyAM dinaM tadA uttarasyAM dina rAtrirvA / jaghanyotkRSTadinarAtrimAnaM videhAdI bharaterAvatayoryakA varSAviRtuH tadA videheSvapi / evaM dhAtakI khaNDAdiSu dinarAtriniNNayaH / 2 pUrvapazcimayoH dvIpasamudravAyuH sAmyaM / badA vAyukumArAstatkumAryazca vAyumudorayanti / tathA ISat vAtAH vAyurvAyUcchvAsakaraH agnipakvaM dhAnyaM ayastAmrAvidhAtavo bhasmAdiva tejaskAyazarIrANi 3 / | 3 pare vadanti ekajIvasya bahUnyAyU Si AyudvayaM cevedayate nArakAdirna rakAdo sAyuH saGkramate nirAyurvA caturgasyAyubandhakajIve bhedAH / chagasthaH zaGkhameryAdizabdAn ArAdgatAn zRNoti / kevalI tu ArAt paratazca sarva vetti / chayastho hasan kati karmaprakRtIbaMdhnAti ekatvabahutvAbhyAM bhaGgAH / chadmastho nidrAyamANaH katikarmabandhakaH / hariNegamevI garbha saMharana ki garbhAdgarbhamityAdi / atimuktakakumArasambandhaH / mahAzukrAddevadvayaM dhIvIrAMtika OOoo tototototololololololo |210 // OOO Jain Education Intema
Page #217
--------------------------------------------------------------------------
________________ bIjakam bhI bhagavatI mAgatya papraccha bhagavacchiSyAH kati setsyantIti / devAH saMyatA asaMyatA mosaMyatA vA / teSAM arddhamAgadhI bhASA : kevalo caramazarIriNaM vetti / chadmasthastu pramANato vetti / pramANaM catuvidhaM pratyakSAdi / AtmAgamaH paraMparAgamaH / kevalI carama karma vetti kevalo praNItaM mano vaco vA pati taddevA jAnanti navA / anuttarasurAstatrasthA eva kevalinA sahAlAyaM kurvanti tatrasthA eva vidanti / te upazAntamohAzca / kevalI / indriyairvetti yeSvAkAzapradezeSusthitasteSu punaH sthAtu na zaknoti / caturdazapUrvI ghaTAt ghaTasahasra karoti pare badanti sarve jIvA evaMbhUtA vedanAM vedayante anevaMbhUtA vA / kulakara tIrthakaramAtRpitR cakrivaladevAdisaMkhyA / alpAyurdIrghAyurazubhavorghAyuH kathaM badhyate / gRhiNo sADaM kazcidapatati / sa tad gaveSayana katikriyaH / kretA vikretA ca ktikriyH| agniH prajvalito mahAkarmA pazcAvalpakarmA / naro dhanuSA bANaM muJcan katikriyaH dhanuzarajyAdayopi kati kriyAH / pare vadanti catuH paJca vA yojanazatAni narAkoparNo naralokaH iti taduttaraM ca / nArako ekatvaM bahutvaM vA vikurvati / ASAkarma niravadya vavana kratAdikaM kAntArabhikSAdibhaktaM niravadya vadana ArAdhakaH / // 21 // Jain Education Internal
Page #218
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhI bhagavatI bIjakam sUtra AcArya upAdhyAyo vA gaNaM pAlayan katibhavaH / abhyAkhyAnadAtA kohakarmabandhakaH / paramANuzcalati / evaM dvipradezAdiskandhopi / 7 paramANuzchidyate / evamanantapradezaskandhopi cchidyate navA agninA dahyate jalena kvidyate navA | aNuH sArddhaH anarho vA / evamanantapradezaskandhopi / aNu spRzana aNuH ki dezena sarveNa spRzati / dravyataH kAlata: kSetratazca paramANuH kiyacciraM calo vA / tasya kAlAdi varNAH / antarakAlaH / aNovyakSetrakAlabhAvAyuSAmalpabahutvaM nArakAdayaH sArambhAH saparigrahAH kasya kaH parigrahaH paJcahetavo'hetavazca / nAradaM putraM sAdhu nigraMthIputraH sAdhuH papraccha / pudgalAH ki anardhAH sArdA vA dradhyakSetrakAlabhAvAdezaH jIvAH ki barddhante hoyante vA / evaM daNDake jIvAH kiyacciramavasthitAH nArakAdayazca kiyaccirantevardhante hIyante'vasthitA vA ! jIvApsopacayAH sApacayAH evaM iNDake utpatticyavanavirahaH / rAjagRhaM nagaraM pRthvIkAyarUpaM apkAyAvirUpaM vA / dine udyotaH rAtrI bandhakAraH kim ? evamudyotAndhakAraprazno daNDake nArakAdau kAlo battyaMte . manuSyAdau vA / asaMkhyo lokaH (graM0 3000 ) anantaH kAlaH lokasaMsthAnaM ki? zrIpArzva ziSyANAM praznaH / kati devalokAH ? tabhedAH / campAyAM cadrodayapraznaH / paMcamaM zataM samAptam / DIQQOLOLO COLOQ CHO0QIQIQOTDOOotanojaja // 212 // Jain Education Intema For Private & Personel Use Only
Page #219
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Intern 1 ye mahAvedanAste mahAninaMza caturbhaGgI dRSTAntaH / dvitIya AhAroddezakaH / 2 mahAzravasya mahAkripasya mahAkarmabandhaH viparItasya tu stokaH / tatra vastramalinatvojjvalatvadRSTAntaH / 3 jIvAnAM prayogataH karmopacayo na vitrasAtaH / trividhaH prayogo daNDake karmopacayaH sAdiH sAnto vA catubhaMgI jIvA nArakAicAnAdayaH sAdayo vA / gati labdhi cAzritya kati karmaprakRtayaH karmaNAM sthiti kAla: avAdhAniSekazca jJAnAvaraNIyAdikarmabandhakAH ke jJAnino'jJAnino vA samyagRhazo mithyAdRzo vA ityAdi dvArANi vevatrayAtpabahutvam / 4 jIvAH kAladravyAdyapekSayA sapravezo'pradezo vA sarvaM jIvAnAM 26 dvAreSu praznaH / jIvAH pratyAkhyAninospratyAkhyAnino vA jIvAH pratyAkhyAnaM jAnanti kurvanti / pratyAkhyAnena baddhAyuSonyathA vA tamaskAya vicAraH / kRSNarAjI vicAraH / lokAntikasvarUpam / kati pRSThayaH jIvo maraNasamudghAtaM kRtvA utpatti 6 sthAnaM gatvA punaH pUrvazarIre pazcAdAgatya samudghAtAt mriyate / sarvadaNDakeSvevameva / 7 dhAnyAnAmacittatAkAlaH / ekasmin muhUrte kati ucchvAsAH ucchvAse AvalyaH, prANastokalavabinamA sAbi BRIDICTIONQUOTOoooooodzDM bIjakala // 213 //
Page #220
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra, // 214 $?$?$?$?$?$?...... mAnaM zIrSaprahelikAntaM / paramANu 3 - sareNvAdipalyopamasAgaropamAntaM SaDarakamAnaM / 8 pRthvInAmadho gRhANi medhAzca saMti na vA / bAvarapRthivIkAyikAdayaH svargAdau kva santi / jAtigatisthityavagAhapradezAnubhAga nAmanidhattAyuSAM bandho daNDake lavaNAndhiH kSubdhalaH nAnye samudrAH dvIpAndhi nAmAni devo bAhyapudgalAnanAvAya rUpAdi vikurvati navA / " 10 jIvAnAM khaM duHkhaM vA mAtu kopi na prabhuH tatra yantrasamudgakadRSTAntaH / jIvo jIvati yo jIvati sa jIvaH evaM jIvAH sa nArakI yo nArako sa jovo vA ityAdi pare vadanti / jovAnAM duHkhameva tatrottara sAtAsAta vicAraH jIvAH svazarIrAvagADhapudgalAnevAhArAditayA gRhNanti na dUrasthAt / SaSThaM zataM samAptaM / 4th++ 1 jIvaH kasmin samayenAhArakaH AhArako vA / sarvAlpAhArakaH sa kadA | lokaH ki saMsthAnakaH / zrAddhastha IryApathiko kriyA sAmparAyiko vA / kRta sAmAyikaH sapratyAkhyAnI zrAddhaH pRthvoM banan saM hanti sa pratyAkhyAnamaticarati na veti / evaM vanaspatihantApi zrAddhaH prAsukAhAraM sAdhubhyo badAnaH Coboto bojakam
Page #221
--------------------------------------------------------------------------
________________ bIjakam bhI bhagavatI sUtra kiM labhate kiM tyajati / bakarmakasya muktau gamanaM kathaM / atra tumba mudgaphalikAdhUmabANadRSTAntaH / duHkhAdukhena spRSTo duHkhI vaa| evaM daNDake sAporanAkAyuktamutsUtraM gacchataH sAmparAyikI kriyA / yathA sUtra0 mAyuktaM gacchatastu Ipithiko / yaH kaSAyo sa utsUtrameva pravartate sAGgAra 1 saghUma 2 saMyojanA 3 doSAH ke / vyaMgAra 1 vidhUma 2 saMyojanAmuktAhAra 3 kathaM / kSetra 1 kAla 2 mArga 3 pragaNa 4 atiktAnta pAnabhojanasya ko'rthaH kukuttynnddmaankvlH| UnodaratA / sAdhuH kIdRzaM zuddhAhAraM gRhNAti / pratyAkhyAtamiti / vadataH supratyAkhyAtaM vA duHpratyAkhyAtaM vA syAt / jovAjIvo jAnata supratyAkhyAtA pratyAkhyAnaM katiSA / sarva mUla pratyA. dezamUlAguNa pratyA0 katidhA sarvottara pratyA. dezotaraguNa pratyA. katiyA jovAH kIdRg pratyAkhyAnavantaH / daNDake tavalpabahutvaM / jIvAH saMyatA asaMyatA vA pratyAkhyAnino'pratyAkhyAnino vA zAzvatA'zAvatA vA daNDake / / 3 vanaspatayaH kasmin kAle'lpAhArA: mahAhArA vA / teSAM kathamAhAraH mUlAmUlajIvaspRSTAH / pRthivI jIva pratibaddhA iti / anantakAyAnAM nAmAni / kilezyA nArakA alpakarmANo bahukarmANazca / evaM daNDake yA vedanA sA nirmarA'nyA vaa| evaM daNDake / karmaNo vedanA | no karmaNo nirjarA / vedanA nirjarA kAlayoH pAryakyaM / 4 nArakAvayaH zAvatA azAcatA vA / saMsArasamApannA jovA: katividhA vA / // 215 // in Education
Page #222
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 216 // Jain Education Internati 5 vA vividhA yoniH / 6 yo nArakatvena utpadyate / sa tadAyuH ka badhnAti / vava vedayate / iha bhave nArakIbhave vA / kya mahAvadanaH / evaM daNDake / jIvA Abhoga nirvartitAyuSaH manAbhoga nirvAtatAyuSo vA / evaM daNDake / karkazavedanIyAni karmANi kathaM kriyante sAtabedanIyAni ca kathaM / avasarpiNyAM SaSThArakaH kIdRg duHkhakRt / tatra narAH kIdRzAH kva vasiSyanti / teSAM kimAyuH / ki dehamAnaM / kimAhAraH / tiyaMcopi tathAvidhAH / 7 saMvRttasAdhorAyuktasya IryApathikI kriyA sAmparAyikI vA kAmAH bhogAzca rUpiNaH sacittA acittA ar | katividhAzca jIvAH kAmino bhogino vA / evaM daNDake teSAmalpabahutvaM / svaH prApto devaH kiM kSINabhogI adhovadhikaH paramAvadhikazca kevalIva tadbhavasiddhaH / pRthvokAyikAdayo'kAmanikaraNaM vebanaM vedayante samarthA api evaM vidhivedanA | prakAmanikaraNavedanA ca teSAM katham / 8 hastinaH kumyoraca samo jIvaH nArakiNAM nirjINaM karma zubhaM evaM daNDake 10 saMjJAvaNDake 10 saMjJAdaNDa ke narake 10 vedanA hastikumthvoH samA kriyA / 9 asaMvRto bAhyapudgalAdAne vikurvati / mahAzilAkaNTakaraNamuzala saGgrAmo graM0 4000 koNika peMTakarAjavaraNa sambandhAH | TOOLOOD DOppo propo bIjakam
Page #223
--------------------------------------------------------------------------
________________ bojakama zrI bhagavatI sUtra 1. rAjagRhe kAlodAyipramukhA anyatIthikA gautamaM pRcchanti / paJcAstikAyAH ke teSAM pratiyodhaH cAritraM ca pApakarmANi pApaphalavipAkAni / tatra bhojana dRSTAnta / ekaH puruSo'gniM jvAlayati eko nirvApayati / / tayoH kasya karmavandhaH stoko mahAn vA / acittapudgalAH prakAzakAH ke / saptamaM zataM samAptam / / prayogamizravitrasApariNatAH pudgalAH / ekendriyAdiprayogapariNatAH pudgalAH / evaM jIva caturgati jIvabhedAH sarve saprabhedA zarIrendriyavarNAdidvArairnavadaNDakAH / evaM mizraMpariNatAH pudgalAH visrasApariNatAzca eka dravyaM kiM mizrapariNataM prayogapariNataM virasA pariNataM vA / satyAdimanaHprayogaH satyAdi vA kiM | prayogaH audArikAdiH saptadhA kAyaprayogaH kAyAdiprayoga cintAsarvajIveSu evaM mizra visasA pariNAmAvapi 2 savicArau / katividhA AzIviSA evaM daNDako 10 sthAnAni chamastho na veti matyAdi jJAnajJAnabhedo avagrahehAbhidazca jIvAH kiM jJAnino'jJAnino vA / evaM daNDako sendriyasakAyikamUkSmAdidvAreSu | 3 tathA 10 labdhayastAsu ca jJAnino veti praznaH / jJAnaparyAyAH kati vRkSAH katividhAH / kUrmAdayo jIvA 4 dvidhA tridhA vAcchitrAH / antarA jIvapradezAH kati pRthvyastAzvaramA acaramA tAH / // 217 // Jain Education Internation For Private & Personel Use Only
Page #224
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra 218 / / ******** ............ DON 5 kati kriyA iti sAmAyikavataH zrAddhasya kazcidbhANDamapaharati jAyAM vA sevate tadA zrAddhasya bhANDamabhANDaM jAyA jAyA syAnna vA trividha trividhAdaya ekonapaJcAzat pratyAkhyAnabhaGgA AjIvikazrAddhaviratiH zramaNopAsakAnAM paJcadazakarmAdAnanivRttistrividhatrividhena kati devalokAH / 6 zrAddhaH zuddhamAhAraM sAdhave dadAnaH / azuddhamAhAraM 2 zuddhAzuddhamAhAraM ca sAdhave dadAnaH sAdhave ( ye ) vA dadAnaH kiM karoti ? kazcit sAdhave piNDadvayaM dattvA vakti / ekaM tvaM gRhANa anyaH sthavirebhyo deyaH sAdhuH sthavirANAmalAbhe taM piNDaM pariSThApayati / evaM vastrapAtrAdyapi 1 sAdhurakRtyaM sevitvA AlocanAyeM sthavirapArzve yAti antarA kAlaM kuryAt sthavirAvA'vAcakA abhUvan / tathApyasau ArAdhakaH / evaM nirgandhyA akRtya sevanepi / tatra UrNA vaNayoTAntaH pradIpo gRhaM vA jvalati / jIva audArikAdizarIravinAzApekSayA katikriyaH / evaM daNDake ekatvatvAbhyAM praznaH / 7 tIrthika praznaH pAtre dattaM adattaM dattaM sat pAtre apatitaM kazcidapaharati / tat kasya satkaM tathA, mArge gacchantaH sthavirA: pRthvyAdihiMsatIti bAlAH syuH / tatrottaraM gatipravAdaH katidhA gurUn pratItya kati pratyanIkAH evaM gatiM kulaM samUhaM anukampya ca zrutaM bhAvaM pratItya ca paJca vyavahArAH IryApathikabandhaH 1 sAmparAyikabandhaH 2 kaH kasyAH strI MOP palate opened DIGIC bojakama
Page #225
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI matra bojakama pazcAtkRtA puruSapazcAtkRto vA klIvapazcAtkRto vA badhnAti bhraMzyate vA / sAdi sAntaM vA / anAdhanantaM vA / dezataH sarvato vA kati karmaprakRtayaH / 22 parISahAH kevalinazca jambUdvIpe sUryA dUre mUle dRzyate graM0 5000 atItaM kSetraM bhAsayante / indrasthAnaM kiyatkAlazUnyaM / / prayogavisasA bandhosA mAdisAntau / anAdyanantau vA / dharmAdharmAkAzAstikAyAnAM ko bandhaH / gRhaprAsAdakUpAdInAM prayogabandhaH kiyatkAlamiti zarIrabandhaH / zarIraprayogabandhazca katividhaH / kiyatkAlaM ca ekendriyAdInAM sarvabandhAntaraM / dezavandhAntaraM ca kiyat paJcazarIraprayogavandhaH savistaraH tadalpabahutvaM karmASTakavandhahetavaH caturgatyAyurvandhahetavaH krmsthitikaalH| audArikAdizaroraM baghnan vaikriyAdizarIraM badhnAti na vA tadalpabahutvaM / 10 zIlaM zreyaH zrAtaM vA zIlavAn ArAdhakaH zrutavAn / trividhA ArAdhanA / utkRSTamadhyamajaghanyajJAnA rAdhanayA / tAdRgadarzanArAdhanayA tAdRgacAritrArAdhanayA ca kati bhavAH syuH| katidhA pudgalapariNAmaH / vargAdibhedaiH ekaH pudgalAstikAyapradezo dravyaM dravyANi vA / evaM dvayAdayo yAvadanantAH ekajIvapradezAH kati karmapalicchedairceSTita iti daNDake yasya jJAnAvaraNIyama stiH / tasya darzanAvaraNIyAdi karmANi santi na santi vA evaM saMvedhaH sarvakarmaNAM jIvaH pudgalaH pudgalI vA evaM daNDake aSTamaM zataM samAptamiti / 1 jambUdvIpaH kiM saMsthAnaH tatra kati nadyaH / // 219 // Jain Education Inteman For Private & Personel Use Only
Page #226
--------------------------------------------------------------------------
________________ bIjakama bhI bhagavatI sUtra 2 jambUdvIpe kati candrA sUryAstArAzca / 30 aMtaradvIpavicAraH kopi kevalyAdeH sakAzAddharma zrutvA bodhiM labhate / kopi svayaM labhate31 yaH svayaM labhate tasya saMyamo brahmacarya matyAdijJAnaM kevalajJAnaM ca syAna syAdvA / yasya sarvajJAnAvara NIyakSayaH sa dharma labdhvA pachAditapasA vibhaGgajJAnaM labhate / pazcAt zuddhalezyAbhizcAritraM pratipadyate / tato vibhaGgo'vadhiH syAt / tasya lezyAH jJAnAni yogAH / upayogaH saMhatanaM saMsthAnaM / uccatvaM / AyuH vedAH kaSAyAH adhyavasAyAzca ke kIdRzAH syuH / sa kevalajJAne satyapi dharmopadeSTI na hi sa UrvAdi kSetre kva / / so'nyasya pravAjako na evaM kevalyAdeH zrutvA yo dharmapratipattA tasyAvadhijJAnaM syAt / tasya pUrvavat lezyAdipraznaH / 32 zrI pArthaziSya gAGgeyapraznAH / sAntaraM nirantaraM vA nArakAdaya utpadyante vipadyante vA katividhaM pravezanaM / dvau nArako tulyau bhavataH tadA tau ekasyAM pRthvyAM athavA ekaH pRthvyAM prathamAyAM eko dvitIyasyAM tRtIyAdiSu vA / evaM trayAdayo yAvatsaGkhyeyA asaGkhyeyAzca tadalpabahutvam / evaM tiryagapravezepi dvayAdibhajAH / manuSyadevapravezayorapi tathaiva bhaGgA alpabahutvaM ca / santo nArakAdaya utpadyante cyavante'santo vA / svayaM asvayaM vA / gAGgeyasya paJcamahAghratasvIkAraH / RSabhadattadevAnandA atAlApaka: / 220 // Jan Education Inter For Private Personal Use Only
Page #227
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Internatib daaaaaaa00000000000...daca 33 granthAnaM 6000 jamAli sambandhaH / naro naraM ghnan ekaM hanti naikAtvA / evaM avaM hastyAdikaM trasaM ghnan RSiM ghnan anantajIvAn hanti / pRthvIkAyAdiH / pRthvIkAyAdikamevocchvasiti / niHzvasiti ca / navamaM zataM samAptam / 1 kA prAcyAdi dik / jIvAH ajIvA 10 dizaH / dizAM nAmAni dikSu jIvAjIvadezA / jIvapradezAtha / ajIvA ajIvadezAdayopyevarUpiNo'rUpiNo vA jIvA'jIvAH / 2 zarIrANi / saMvRtasya sAdhorvA vimArgesthitasyAgrataH pRSTato rUpANi pazyataH sAmparAyikI kriyA / yathAsUtraM gacchata IryApathikI / katividhA yoniH / katividhA vedanA / nArakANAM sukhA 1 duHkhA 2 aduHkhA'sukhA ca vedanA bhikSupratimAH / sAdhurakRtyasevI kathamArAdhakaH / 3 devo devAvAsamadhye nijaddharyA yAti paraddhaya vA / maharddhikolparddhikadevAvAsamadhye yAti vimoA / evaM devyAvAsepi / hayasya khukkhuti zabdaH kiM prajJApanI bhASAkA / sAmahatthI sAdhupraznAH / trAyatriMzadevAH pUrvabhave zrAddhAste pArzvasthAH kuzIlAdayopi / 5 camarAdIndrANAM vaimAnikendrANAM ca trAyatriMzadeva pUrvabhavAH / camarasya kati agramahiSyaH / ekaikA katirUpANi bIjakama // 222 //
Page #228
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra 222 // Jain Education Intera $? ooo$?$?$?$?$?$?$?$?........ vikurvati / jinadaMSTrAsamudgakasthAne devA bhogaM na kurvanti / somayamAdInAM kati agramahiSyaH / kA RddhiH / eva validharaNAdIndrANAM yA RA: lokapAlAnAM ca pizAcendrANAmagramahiSyo rAjadhAnyaH / evaM candrasUrya - bhaumAdi-grahANAM rAjadhAnyAvAsA RddhimahiSyatra / zakrezAnayordevyaH vikurvaNA ca / zakrasya ca kva rAjadhAnI kiyatpramANI / kimAyuH Rddhizca / 6 antaradvIpAnAmauttarANAM svarUpaM 28 uddezakAH / dazamaM zataM samAptam // 1 utpalamekajIvamanekajIvaM vA / te jIvAH kuto gaterutpadyante / ekasmin samaye kiyaMtazca / kA saGkhyA teSAM / kiM mahAnti zarIrANi / te jIvA jJAnAvaraNIyAdikarmaNAM vandhakA andhakA vA / AyuSi ekovAneke | evaM karmavedanodIraNodayAH lezyAdarzanajJAnajyAMgazarIravarNAdi / ucchvAsazvAsa AhAra kaviratikriyA saptASTakarma saMjJA / indriya-antarakAla - antarabhava ityAdidvArairutpalajIvavicAraH tasyAyuH / samudghAtAH / samuddhAtaM kRtvA mriyante'nyathA vA / sarve jIvA utpalatayotpannA na veti / evaM sAluka / palAsa / kuMbhiAnaliNI / paumakaNNiA / nalinodezakAstapta jJeyAH / 2 9 zivarAjarSisambandhaH / tena dvIpasamudrAH sapta prarUpitAH svAminA'saGkhyAtA uktAH graM0 1000 zivasya Oraliac bojakam
Page #229
--------------------------------------------------------------------------
________________ bI bhagavatI sUtra bIjakam saMyamAnmuktiH / muktau kasmin saMhanane saMsthAne AyuSi ca yAti / katividhoM lokaH / 10 umdhistiryaglokAH katividhAH / alokaH kiMsaMsthAnaH loke jIvA jIvadezAdayaH ajIvA ajIvadezAdayazca / arUpiNaH sapta / dranyakSetrAdi lokaH lokaprauDhatve SaD devAH merucUlikAsthitAH balipiNDAn dikSu kSipanti / pRSTau gatvA tAn gahItuM bahukAlenApi zaknuvantIti dRSTAntaH / alokaprauDhatve aSTau dikkumAryo mAnuSAdrausthitvA'STau balipiNDAn kSipanti / daza devAstAnpiNDAn bahukAlenApi alokAntaM gatvA na zaknuvanti gRhItumiti dRSTAntaH / ekasmin AkAzapradeze ekendriyAdipradezAH kati anyonyaM militAH / tatra nartakIdRSTAntaH / vANijagrAme sudrshnshresstthiprshnaaH| caturvidhaHkAlaH palyopamAdilakSaNaH sudarzanaH pUrvabhave.mahAbalanRpastasya sambandhaH savistaraH / aTThahiraNNakoDou ityAdimahAbaladAyaH / AlabhikAyAM isibhadrAvizrAddhapraznAH / devAnAM kiyadAyuH / pudgalaparivrAjakapratibodhaH / ekAdazaM zataM samAptam // zaGkhapukkhalI zrAddhasambandhaH tatra pauSadhaM / trividhA trividhA jAgarikA / krodhAdivazAjIvaH kiM badhnAti / kozAmbyAmudayano raajaa| tasya mAtA mRgAvatI / pitRSvasA jayantI / tasyAH praznAH / jIvAnAM gurutvaM kAbhavasiddhikamuktau tadrahito loko na syAttatra dRSTAntaH | suptatA jAgarikA vA zreyasI / sabalatA durbalatA vA 2 kA yA // 223 // Jain Education Intern a For Private & Personel Use Only
Page #230
--------------------------------------------------------------------------
________________ bI bhagavatI bIjakam vaiyAvRtyaM dazadhA indriyavazAjIvaH kiM baghnAti / 3 kati pRthivyastadalpabahutvam / 4 paramANudvayena dvipadezikaH skandhaH sa kati zakalAni syAt evaM tripradezikAdayopi yAvadanantapradezaH skandhaH / saptavidhaH pudgalaparAvataH / nArakAdInAM te kati atiitaa| anAgatA vaa| tatsvarUpaM, tadalpavahutvam / prANAtipAtAdInAM krodhAdInAM varNagandhAdayaH kati / avagrahehAdInAM kati varNAdayaH / ghanavAtAdInAM ca nArakAdInAM ca matijJAnAdInAM ca varNagandhAdayaH / |6 rAhuzcandraM gRhAtItaM pareSAM vacaH tatrottaraM rAhudvayaM ca / graM0 8000 / 7 katikAlena grahaNaM cndrsuuryyoH| candrasya zazinAmArthaH / candrAgramahiSyaH / devAnAM kITakAmasukhaM / tatra taruNa naradRSTAntaH / lokaprauDhatvaM jIvena sarvalokaH spRSTaH / tatrAjAvATakadRSTAntaH / sarve jIvA nArakAdisthAneSu 8 pRthvIkAyikAdirUpeNa utpannapUrvAH sarve mAtRpitRbhrAtrAdirUpeNa / devAzcyutvA dvizarIreSu sarveSu utpadyante / vyAghrAdayo narakagAminaH / devAH paJcavidhA:--dravyadevA / / naradevA 2 dharmadevA 3 devAdhidevA 4 bhAvadevAH 5 eteSAM gatyAgatI / antaramalpabahutvaM ca / / 224 // in Education Intema For Private Personel Use Only
Page #231
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Interna 10 AtmASTadhA / dravyAtmAdiH / kaSAyAtmAdiH kasya kaH / alpabahutvam ca / teSAM Atmaiva jJAnaM / jJAnamevAtmA vA / ratnaprabhAtmAnAtmA vA / evaM siddhizilAntaM praznaH / aNurAtmAnAtmA vA / evaM dvipradezikaskandhAdayaH tatra saptabhaGgI / dvAdazaM zataM samAptam / 1 narakAvAsavistAraH / narake kati nArakAH kiM lezyAH, kati kRSNapAkSikAH kati zuklapAkSikAH utpadyante / evaM saMjJi asaMjJi bhavasiddhikamatizrutAvadhijJAnimatizrutAjJAnavibhaGgajJAni / strInaraklIvavedAdayaH kati utpadyante / evaM saptapRthvISu nArakAH samyagdRzo mithyAdRzo vA / evaM asurakumArAdi / 2 deveSu nArakavat praznaH anuttarasurA yAvat / 3 nArakA anantarAhArA nivarttatA / paricAraNA ca / 4 SaSTapRthvInAra kebhyaH saptamapRthvISu tAsAM sparzaH kIdRzaH / UddharvAdilokAyAmamadhyaM / prAcyAdidizAM AgneyyAdi vidizAM ca AdiH vistAraH pradezAzca paJcAstikAya pradezaH katibhirdharmAstikAyAdipradezaiH spRSTaH evaM sarvAstikAyAH loke'nantaH kathaM mAnti / tatra pradIpaprabhAdRSTAntaH / kiMsaMsthito lokaH / UddharvAdilo kAlpabahutvam / nArakAH sacitAhArA vA nArakAH sAntaraM nirantaramutpadyante / cyavante 5 JORD Oppo bIjakama // 225 //
Page #232
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra bojakas 6 camararAjadhAnI svarUpaM / vItamaye pure udAyanoM rAjA / amociH putraH kesI bhAgineyaH teSAM sambandhaH / narake'surAvAsAH kva / AtmA bhASA'nyA vA / rUpiNI sA'rUpiNo vA sacitA vA jIvAjIvA vA / 8 jovAnAmajIvAnAM vA / satyAmRSAdibhASA evaM manaHkAyopi / AvIcyAdi maraNaM / paJcadhA karmaNAM bandha sthityAdi / sAdhuH rajjughaNTI gRhItvA''kAze utpatati suvarNAdi peTAM ca / sAdhuIsavattIrAtIraM yAti / evaM rUpANi kurute / cakradhArI / chatradhArI / pabadhArI / sahasrapatrAdisAdhuH / kati samudghAtAH / trayodazaM zataM samAptam / sAdhuzvaramaM devA vAsamatikrAntaH / paramaMdevAvAsamaprAptaH / kAlaM kuryAttadA kvotpattiH / nArakANAM kIdRzI zIghrA gatiH / tatra bAhvAkuJcanaprasAraNAdi dRSTAntaH / ekendriyANAM catuH samayAvigrahagatiH / anantaraparampara nirgatAH / te kimAyurvaghnanti / / 2 katividha unmaadH| nArakAdidaNDake unmAdaH, megho varSati kaale| indro vRSTiM karoti kathaM kva / IzAnendrAstamaskArya 226 / Jain Education Internatio |ww.jainelibrary.org
Page #233
--------------------------------------------------------------------------
________________ bojakam mA vA na aubhagavatI ||| 3 kurvanti / devaH sAdhumadhye yAti na yAti vA / nArakANAM mithosti vinayo na vaa| asurAdInAmapi alparSiko devo maharddhikamadhye yAti ? / nArakANAM kIdRzaH pudgalapariNAmaH / | 4 pudgalo'tItamanantaM kAlaM anAgataM vA rUkSaH snigdho vA caramo'caramo vA dvidhA pariNAmaH / 5 nArakosimadhye yAti na vA / evaM daNDake nArakadazasthAnAnyanubhavanti / evaM devAdayaH / devo bAhya pudgalAnanAdAya bhityAdyullaGghane samartho na vA / 6 nArakAkimAhArAH / kiMpariNAmAH kiMyonayaH evaM daNDakepi (graM0 9000) zakraHkathaM bhogAn bhuGkte / kiM sthAnaM vikurvati / evamaparendrANAmapi / 7 cirasaMsiddhosime goamA ityAdi / anuttarasurA appepi appetamartha jAnanti / SaDvidhaM tulyatvaM / anazanI AhAraM gRhNAti levasaptamArthaH / anuttarazabdArthaH, anuttarasurANAM kiyattapaH / kSepyaM karma / / ratnaprabhAzarkarAprabhayoH kimantaraM / evaM sarvAsAM, svargANAmapi, eSa sAlataruma'tvA kva yAsyati / pATalatarurapi / ambaDasambandhaH saMkSiptaH / avyAbAdhA devA iti korthH| puruSAkSipatresuro nATyaM karoti / puruSasya zirazchitvA punayojayati / jambhakA devA iti ko'rthaH / teSAM kva sthAnaM / 9 sAdhuH svalezyAM jAnAti / sakarmalezyAH pudgalA avamAsante / nArakANAM AcAanAcA vA pudgalAH / 227 // Join Education Internal
Page #234
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI bIjakA evaM iSTAdidevAnAM rUpasahastre bhASAsahastraM / sUryacchAyAzabdayorarthaH / kativarSaparyAyaH sAdhu kasya devasya lezyAma tivrajati / 10 kevalI chamasthAdi vetti bhASate ca tathA siddhapraznaH / kevalI ratnaprabhAdi / kevalI paramANu dvipradezAdiall skandhaM ca veti siddhopi / caturdazaM zataM samAptam / || 11 gozAlakasambandhaH / utpattivipattI / tasya bhavAH, sumaGgalasAdhusambandhaH / tasya sarvArthasiddhotpattiH / graM0 10000 paJcadazaM zataM samAptam / // 1 adhikaraNIvAyuH sva0 agnyaayuH| ayovyApArAnnaraH katikriyaH / adhikaraNI saMDAsakAdInAM kriyAH / jIvA adhikaraNI / adhikaraNaMvA / eva daNDake / jIvaH zarIrANi / manoyogAdi nirvayannatikaraNo / adhikaraNaM vA / jIvAnAM jarA zoko vA! evaM daNDake devendrAdiH paJcavidho'vagrahaH / zakraH samyagvAdI mithyAvAdI vA, satyAM bhASAM bhApate asatyAM vaa| sArA bhASate 'navA vaa| hastAdi mukhamAvRtya jalpato'navadyA bhASA / caitanya kRtAni karmANyacetanakRtAni vA / 3 kati karmaprakRtayaH kati badhnAti / sAdhorAMsi bhavanti / tAni vaidyaH chinnatti / tasya kriyA / aaaaaaaaaaaaaaaaa / 228 // . Jain Education Inter
Page #235
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Internation 100000000000000..QUU 4 sAdho caturthAditapasA yA nirjarA sA nArakiNaH kena kAlena / tatra kASThagranthidRSTAntaH / 5 gaGgadatta devapraznaH / pariNamantaH pudgalAH pariNatA apariNamanto vA / indrapraznaH / gaGgadaM devapUrvabhavaH / 6 paJcavidhaH svapnaH / jIvAH suptA jAgarA vA saMvRtA vA svapnaM pazyanti / kati svapnAH / arhadAdimAtaraH kati svapnAn pazyanti / zrIvIraH chadmasthe 10 darzI / satphalaM / yena svapnena tadbhave muktiH syAt / 7 katyupayogAH / pUrvAdicaramAMteSu jIvAstadezAstatpradezo vA / ekasamayena paramANuloM kapUrvAnvAtpazcimAntaM yAti / varSa varSati na veti karaM prasArya vilokayan katikriyaH / devo'loke yAti na vA / balIndra rAjadhAnImanIdi / 8 9 katividho'vadhiH / 10 dvoSakumArAdInAmAhArocchvAsAdiH / evamudadhikumArAdInAM caturudezakAH / SoDazaM zataM samAptam // 14 udAyihastI bhUtAnandahastI ca kRta utpannoM mRtvA ca kva yAtA / narastAlavRkSamAruhya phalaM pAtayan katividhaH / 1 phalaM tarurvA katikriyaH / jIvaH zarIraM indriyaM yogaM vA nirvarttayan katikriyaH / SaD bhAvAH // appppa - bIcavara // 129 //
Page #236
--------------------------------------------------------------------------
________________ zro bhagavatI dIjakam 2 saMyato dharmasthaH asaMyato'dharmasthaH jIvA dharme sthitA adharma vaa| evaM daNDake / jIvA vAlAH paNDitA vA / ekajIvahiMsAnivRttopi na bAlaH anyo jIvonyazca jIvAtmeti paravAkyaM / devaH pUrvarUpI pazvAdarUpI syAnavA / 3 zailezI pratipamae janena vA katividhAe janAcalanA ca | saMvegI / nirvedAradi 63 vacanAnAM phalAni / 4 prANAtipAtamRSAvAdAdibhiH kriyA sA spRSTA'spRSTA vA / jIvAnAmAtmakRtaM duHkhaM parakRtaM vA / iishaanendrsbhaa| 5 pRthvIkAyAdiH samudghAtAnmRtvotpadyate / utpadya mriyate vA / |6 evaM svargAdAvutyAhaH / 7 svargAnarakotpAdaH // evmkaayaayuddeshkaaH| nAgakumArAdayaH samAhArocchvAsA ityAdi / saptadazaM zataM samAptam // 1 jIvo jIva bhAvena prathamo'prathamo vaa| evaM siddhatvAdinA / evaM caramo'caramo vA / kArtikazreSThisambandhaH // 3 3 mArgadiaputrapraznAH / kApotalezyaH pRthvIkAyiko mRtvA naro bhUtvA siddhayati / evmkaayaadirpi| sAdhoH karmanirjarApudgalairloko vyAptaH / dvividho bandho / nArakAdInAM jIvAnAM karmabandhe nAnAtvamekatvaM vaa| tatra dhanurvANadRSTAntaH / nArakA yAn gudgalAnAhAratayA gRhanti tAn sarvAn svalpAn vA / // 23 // Jan Education Interation For Private Personel Use Only
Page #237
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI 4 jIvA ajIvAzca jIvAnAM paribhogatayA yAnti / kameDaju mateo abAvara jumakalioya 4 vicAro daNDake / | 5 dvau asurakumArau | eko ramyaH page nindyaH / evaM devAH sarve narAzca / nArakAdi ratana bhavAyurva / kiM vedayate / mithyAg devobhimanta na vikurvati sanyagdRSTivikurvati // phaNitaguDaH kativarNaH katigandhaH katirasaH katisparzaH / evaM bhramarazukapicchazuMThayAdayopi / kevalI bhASAdvayaM bhASate / katividha upadhiH parigrahazca / evaM daNDake graM0 11000 / katividhaM praNidhAnaM maDDukazrAddhasambandhaH azrutAjJAta-prarUpaNe doSaH / devaH svayaM svaM vikurvatirUpairyadhyati / teSu rUpeSu eko jIvaH devAsurANAM saMgrAmaH kaiH praharaNaiH / devAH kati dvIpasamudrAna pradakSiNayanti / devAnAM kamAMzAH kena kAlena kSipyante / sAdharIyAMcaran kurkuTapotaM vartakapotaM vA jIvaM vyApAdayettasya kA kriyA / paratIrthikavAkyaM gautama prati yUyaM bAlA ityAdi / chamasthaH paramANuM vetti / paramAvadhiko vA / yasmin kAle vetti tasmin pazyati na vaa| dravyanArakAH dravyapRthvIkAyikAdayaH dravyadevAH teSAM sthitiH / sAdhaH khaGgadhArAyAM pravizan na chidyate / evaM paramANurapi / aNurvAyunA spRSTaH kiM vA vAyuraNunA / dRtirvaaynaa| vAyuItinA / ralaprabhAyA adho dravyANi santi / evaM saptasu / vANijagrAme somilbraahmnnprshnaaH| jattA / jvnnijj| Jain Education Internatione For Private & Personel Use Only
Page #238
--------------------------------------------------------------------------
________________ bA bhagavato sUtra / 232 / Jain Education Interna 1 2 3 4 abbAvAhaM phAsavihAraM eteSAmarthaH / sarSapA mASAH kulatthAna makSyA amakSyA vA / aSTAdazaM zataM samAptam // kati lezyAH / kati lezyAtha | catvAri paJca vA zarIrANi sAdhAraNAni pRthvIkAyAdInAM syurnavA / teSAM lezyAdRSTijJAnayogopayogAhArasaMjJA / gatyAgati / sthiti / samudghAtAH ke kiyantaH syuH / teSAmavagAhAlpabahutvaM teSAM / ke kasmAt sUkSmaH ke bAdarAH kiyatI zarIrAvagAhanA / cakristrI zilAyAM pRthvIkAyaM pinaSTi / tathApi na teSAmacicatA / pRthvIkAyasya kIdRzI vedanA saGghaTTAdau / evaM sarveSAM // nArakA mahAzravA mahAnirjarA mahAkriyA mahAvedanA: alpA alpanirjarA alpakriyA alpavedanA vA / bhaGgA aneke / evaM daNDake // 5 caramA nArakAH paramA vA / teSAM ke bahukamrmmANaH / ke'lpakarmANaH dvidhA vedanA nidA anidA vA / 6 / 7 kati dvIpasamudrAH kiMsaMsthAnAH / asurAvAsAH kiyantaH evaM sarvadevAvAsA / 8 jovanirvRttirekendriyAdiH paJcadhA / evaM jIvabhedAH / karmanirvRttiH / zarIranirvRttiH / katividhA bhASA / manaH kaSAyavarNagandhAdi / saMsthAnasaMjJA lezyAdRSTijJAnAjJAnayogopayogANAM nivRciH katividhA / 2010073ddddddddOOKE bIca
Page #239
--------------------------------------------------------------------------
________________ vIbhagavatI bIjakam sUtra 9 paJcavighaM karaNaM / zarIrendriyamASA / kaSAyAni / va 10 vyantarAH sarve samAhArAH // ekonaviMzaM zataM samAptam / 1 dvIndriyAdayazcatvAri paJca vA zarIrANi sAdhAraNAni kurvanti na vA / teSAM lezyAdRSTijJAnAdIni / / sthitigatyAgatayazca / || 2 AkAzo dvividhaH / dharmAstikAyAdayo loke / dharmAstikAyAdInAM paryAyanAmAni / | 3 prANAtipAtAdi 18 pApasthAna tadviramaNabuddhicatuSkam / avagrahehAdi / nArakatvAdi jJAnAvaraNAdi / mati jJAnAdayaH sarve jIvaparyAyAH / katividha indriyopacayaH / | 45 paramANuH / kativarNAdiH / evaM dvipradezAdiskandhAH anantapradezikA api varNagandhAdInAM bahubhaGgAH / paramANuzcaturvidhaH / || 6 ratnaprabhAyAH pRthvIkAyaH samudghAtaM gataH saudharmAdau utpadyate / utpadyAhArayati / AhArya utpadyate vA / evamapkAyAdirapi / 7 katividho bandhaH / jIvaprayogavandhAdi / anantaraparamparabandhaH parasparavandho nArakAdInAM karmaNAM vedAnAM // 233 // Jain Education Internet
Page #240
--------------------------------------------------------------------------
________________ jakama zrI bhagavatI zarIrANAM jJAnAnAM ca kavividho bandhaH / kati karmabhUmayaH kati akarmabhUmayaH / tAsu kati tIrthakRtaH kati vratAnyupadizanti / RSamAdijinanAmAni teSAmantarAle 14 pUrvavicchedaH kadA / vIratIrtha kiyatkAlaM / tIrthaGkarastIrtha anyo vA / pravacanaM vaa| kiM ugrAbhogAH xxx siddhayanti / / vidyAjaGghAra cAraNavicAra caityavandanaM / 10 jIvAH sopakramAyuSo nirupakramAyuSo vA evaM nArakAdayaH / nArakAdayaH sva 1 para 2 tadubhayo 3 prakramA dutpadyante cyavante vaa| nArakAdayaH SaTkasamarjitA / noSaTkasamajitA vA / evaM dvAdaza caturazIti sama rjitAsteSAmalpabahutvaM / (graM0 12000) vizaM zataM samAptam / za2 zAligodhUmavIhINAM mUlajovAH kuta utpadyante / kati ca kiM mahatvaM kimAyuH / 3 zAlivrIvAdiyavajavAntAnAM skandhakandajIvapraznAH / P4 evaM tvacopi // zAla 1 pravAla 2 patra 3 puSpoddezakA / evaM daza / kalamasarAdInAM dvitIyo vargaH // atasI // 234 // kusumbhAdInAM tRtiiyH| Jan Education Interna For Private Personel Use Only
Page #241
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Internat DoonamaMtra vaMzaveNvAdInAM caturthaH // IkSu 1 seTikA 2 ajaruha 2 tulaso 4 pramukhANAM / evamaSTavargAH / ekaviMzaM zataM samAptam / tAlAdi 1 nimbAdi 2 astikAdi 3 vAhiNi 4 saria 5 pusaphalikA 6 dInAM paD vargAH // dvAviMzaM zataM samAptam // Alu prabhRti 1 lohI 2 AyakAya 3 pAThA 4 mASapaNI 5 pramukhANAM paJcavargAH / trayoviMzaM zataM samAptam / neraiA 1 asurAI 10 / puDhavAI 5 biMdiAdao 3 tahaya / paMciMdiya tiria narA 2 naMtara 1 joisiya 1 vemANI / 1 / 1 ete jIva daNDakAzcaturviMzatiH / uvatrAya 1 parImANaM 2 saGghayaNu 3 ca 4 meva saMThANaM / 5 lesA 6 diTThI 7 NANe 8 aNNANe 9 joga 10 uvaoge 11 / saNNA 12 kasAya 13 iMdia 13 samugdhAyA 15 vedaNAya 16 vedea 17 AuM 18 ajjhavasANA 19 aNubandho 20 kAyasaMveho 21 / etAnyekaviMzatidvAraiH praznAH ( graM0 13000 ) / evaM caturviMzati jIvadaNDakepucaturviMzati- rudezakAH / caturviMzazataM samAptam / 1 katilezyAH / 14 bhedA jIvAnAM / teSAM yogAlpabahutvaM daNDake / 15 bhedairyogAH / tadalpabahutvaM // ..............KOLI DOD bIjakam // 235 //
Page #242
--------------------------------------------------------------------------
________________ bIjakam zrI bhagavatI sUtra 2 jIvAjIvadravyadvayaM / jIvA ajIvAzca kati / ekasminAkAzapradeze kati diggalAH / zarIratayA jIvaH kAni dravyANi gRhNAti / || 3 kati saMsthAnAni tdbhedaaH| tadalpabahutvaM / kasmin ajIvasaMsthAne jaghanyotkRSTAmyAM kati pradezAH / zreNi prataraghanabhedAH pradezAtha / kati yugmAH evaM daNDake jummavicAro bahuH / paramANavaH katipradezAvagADhAH / skandhAH kati / ekaguNakAlAdInAmalpabahutvaM / evaM sparzAdi / ekasamayasthitikAH katikaDajumatioya / dAvara / kaliugavi paramANuzcalovalA kiyatkAlaM / dharmAdharmAstikAyayorAkAzajIvayozca madhyapradezAH kati / // 5 kati pryaayaaH| // 6 AvalikAdiSu samayAH kiyantaH / sAgaropamAdau kiyanti palyopamAni / nigodA dvividhA / pulAkabakuza kuzIlanigranthasnAtakAnAM bahudvAraiH / (graM0 14000 ) vicAraH savistaraH / 7 sAmAyikachedopasthApanaparihAravizuddhasUkSmasamparAyayathAkhyAtAnAM bahuvicAro bhudvaaraiH| dazavidhA prati sevanA / daza AlocanAdoSAH / dazasthAnairAlocayatyAtmadoSaM prAyazcicAIzca / dazadhA sAmAcArI / dazadhA prAyazcitaM / dvAdazadhA tapovicAravistaraH / . // 236 // Jain Education Interational
Page #243
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra Jain Education Internal topopopopop 10 Mocice 19 8 narakAdyutpattau plavadRSTAntaH / jIvagatau dRSTAntaH / jIvAH parabhavAyuH kathaM kurvanti / AtmaddharyA paraddharyA vA / 12 bhavasiddhika | abhavasiddhika / samyagdRSTi / midhyAdRSTi / nArakAdi praznoddezakAzcatvAraH / paJcaviMzaM zataM samAptam / 1 jIvAH pApakarma baddhavanto / badhnanti / bhantsyanti / daNDake bahudvArairvicAraH / 2 anantaropapannAH paramparopapannAH / anantarAvagADhAH paramparAvagAyaH / anantarAhArAH / 11 paramparAhArAH / anantaraparyAptAH / paramparaparyAptAH / caramA acaramAzca / nArakAH pApakarma baddhavantaH / badhnanti bhantsyanti / iti bahuvicArairekAdazodezAH / SaDviMzaM zataM samAptam / jIvAH pApakarma kRtavantaH / kurdanti / kariSyanti / evaM zatapUrvazatavadekAdazodezakAH / saptaviMzaM zatam // 11 jIvAH pApakarma kva samarjayantIti / samarjanapadena bandhazatavadekAdazodezakAH / aSTAviMzaM zatam // jIvA pApaM karma yugapadvahavo veditumArabdhavantaH kiM pRthag vA evamanantaropapannAdidvArairekAdazo dezakAH ekonatriMzaM karmaprasthApana zatam / 1 1 paramatAbhiprAyAH kriyAvAdI / akriyAvAdI / ajJAnavAdI / vinayavAdI / ca / kiM nArakAyuH karoti / tiryagAdyAyurvA / evaM lezyAdidvAreSu praznAH / ................. bIjakama // 237 /
Page #244
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra // 238 // Jain Education Intern potoot - 2 anantaropapannAdInAM bahudvadvAre praznairekAdazoddezAH / triMzaM samavazaraNaM zataM samAptam // kati kSudrayugmAH kaDajamma / oa dAvarakalio gasvarUpaM / kSudrakRtayugmanArakAH kuta utpadyante / kati kathaM ityAdi / kRSNalezyAH / nIlalezyAH / kApotalezyA nArakAH / kRtayugmarUpAH / kRtaH kati kathaM cotpadyante / 4 5 bhavasiddhika kRtayugmanArakAH kutaH kati kathaM vA / 6 kRSNalezya bhavasiddhika kRtayugmanArakAH kuta utpadyante / 7 evaM nIlalezyAH / 8 kApota lezyAzca kuta ityAdi / 12 evaM bhavasiddhikairapi nArakaizvatvAra uddezakAH / evaM samyagdRSTibhirnArikezvatvAra udde zakA / midhyAdRSTi nArakazrutvAra uddezakAH / 14 evaM kRSNapAkSikaiH 4 // zuklapAkSikaizvASTAviMzatyuddezAH / 24 eka upapAtAkhyaM // evamudvarttanAzatamapyaSTAviMzatyudde zakaM jJayaM / dvAtriMzamudvarttanAzataM samAptam / trayastriMzazatamadhye dvAdazaikendriyAH / zatAni / ........................... bIjakam
Page #245
--------------------------------------------------------------------------
________________ bIjakama zrI bhagavatI 1 tatra prathame katividhA ekendriyAH / ttprbhedaaH| teSAM katikarmaNAM bndhodyvednaaH| evmnntropptrkaaH| paramparApanakAH / anantarAvagADhAH / paramparAvagADhAH / anantarAhArAH / paramparAhArAH / anantaraparyAptAH paramparaparyAptAH / caramA acaramA egarekAdazodda zaiH prathamamekendriyazataM samAptam // || 2 kati kRSNalezyA ekendriyAH / teSAM katikarmabandhodayavedanAH / evmnntroppnnaadimirekaadshodeshaaH| dvitIya mekendriya zataM samAptam evaM nIlale yAyAekAdazode zaistRtIyaM zatam / kApotalezyAyAekAdazodazaizcaturtha zatam / 45 bhavasiddhindriya prazne katikarmabandhodaya vedanAH / paJcamaM zatam // 6 kRSNalezyAbhavasiddhikAH / evamanantaropapannAdibhirekAdazoddezaiH SaSThamekendriyazataM samAptaM / graM0 15... || 7 nIlalezyabhavasiddhikaikendriyaH saptamaM zatam // 8 kApotalezya bhavasiddhikaikendriyairaSTamaM zatam / 9/10 abhavasiddhikainavamaM zatam / kRSNalezyAbhavasiddhikaikendriyazataM dazamama / | 11 nIlalezyA bhavasiddhikairekAdazaM zatam / 12 kApotalezyA bhavasiddhikendriya zataM dvAdazam // dvAdazaikendriyazataistrayastriMzaM zataM samAptam / donaldoloddalaolodlalotatolarasalaam // 232 // Jain Education Intema For Private & Personel Use Only
Page #246
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI bIjakam katyekendriyAH ratnaprabhAyAH pUrvAntAta pazcimAntaM smvhtH| ekendriyaH katisamayavigraheNotpadyate saptazreNayaH / pazcimAyAH pUrvAntamutpadyate / tatrApi zreNI vigrahaH / evaM pRthvIkAyaH pRthvIkAyatayA / apkAyAditayA manuSyakSetrautpadyate / uddharvaloke'pi evaM lokAntAdaparalokAntamutpadyamAna / kati samayavigraheNa / teSAM kati karmabandha vedanAH / sadRzakarmANoM visadRzakarmANo te // 2 anantaropapannaikendriyaidvitIyoddezakaH // || 3 evaM paropapannakAH / zeSA api aSTauddezakA jJeyAH / prathamamekendriyazreNIzataM samAptam // || 11 kRSNalezyaikendriyaidvitIya zreNIzatam / 2 nIlalezyastRtIyaM // kApotalezyazcaturtha / / bhavasiddhikaiH paJcamam / kRSNalezyabhavasiddhikaiH SaSTam / nIlalezyabhava siddhikaH kApotalezyabhavasiddhi kainozakaizcatvAri zatAni / evaM dvAdazaikendriya / zreNIzataizcaturviMzaM zatam / || 1 SoDaza mahAyugmAH / teSAM svarUpaM // || 2 prathamasamayakRtayugmakRtayugmaikendriyAH / kutaH kati votpadyante / 3 aprathamasamayakRtayugmaikendriyAH / kutaH / caramasamayakRtayugmakRtayugmaikendriyAH kutaH / // 24 // Jain Education Internationa For Private Personel Use Only
Page #247
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI bhagavatI sUtra do0000000000000020000.000 4 acaramasamayakRtayugmaikendriyAH kutaH / 5 evaM prathama samayakRtayugmAkRtayugmAH / 6 7 8 9 acaramakRtayugma / prathamA'prathama samaya kRtayugmAkRtayugmAH / prathamacaramasamayakRtayugma 2 / prathamAcaramakRtayugma 2 : 10 caramAcaramakRtayugma 2 // prathamame kendriya mahAyugmazataM samAptaM // 11 kRSNalezyA zataM dvitIyaM // nIlalezyAzataM tRtIyaM / 1 kApotalezyAzataM caturtha // 12 evaM bhavasiddhikapadena catvArizatAni / abhavasiddhikapadena catvAri zatAni / dvAdazazataiH paJcatriMzaM zataM samAptam // 1 kRtayugma 2 dvIndriyANAmevaM prathamaM zatam // prathamasamayAdikRtayugma dvIndriyANAM dvAdazazataiH SaTtriMzaM zatam // kRtayugmatrIndriyANAM saptatriMzaM zatam // caturindriyANAmaSTatriMzaM zatam asaMjJipaJcendriyANAme konacatvAriMzaM zatam // saMjJipaJcendriyANAM zatamekaM / padbhirlezyAbhiH SaT zatAni / bhavasiddhikazatamekaM / paTlezyAbhiH 6 abhavasiddhikairapyevaM samaekaviMzatizataizcatvAriMzaM zatam / poopite oooooooooooo bIjakam // 241 //
Page #248
--------------------------------------------------------------------------
________________ bojakama zrI bhagavatI| 1 kati raashiyugmaaH| teSAM svarUpaM / rAziyugmakRtayugmanArakAH kutaH kati votpadyante / te kimAtmayazasA / AtmAyazasA botpadyante te sakriyAH salezyAH ityAdi prathamodezakaH // 23 rAziyugma dvAparayutryojA nArakAH / rAziyugmadvAparayugmanArakAH / 45 rAziyugmakalpoja nArakAH / kRSNalezyarAziyugmakRtayugmanArakAH // 67 kRSNalezyanyaujaiH / kRSNalezyadvApara yugmaiH / 8 kRSNalezyakalpojaiH / 9 evaM nIlalezyaizcatvAraH 12 // kApotalezyarapi catvAraH ! tejolezyarAziyugma kRtayugmA nArakAH / asurakumArANAM catvAra uddezakAH // paaleshyshctvaarH| zuklalezyazcatvAraH / bhavasiddhikarAziyugmanArakaH / kRSNalezyabhavasiddhikagaziyugmakRtayugmanArakAH kutaH katicotpadyante / evaM nolalezyaH 4 / padmalezyaH 4 evaM bhavasiddhikapadenASTAviMzatyuddezakAH / / abhvsiddhikpdenaapyssttaaviNshtyudeshkaaH| evaM samyagdRSTipadenASTAviMzatiH // mithyAdRSTipadenApi 28 // evaM 196 uddezaka rekacatvAriMzaM zataM samAptam // sarvasyAM bhagavatyA 138 zatAni / 1925 udde zakAH / 84 sahasraM pAdAnAM / / tato yogavidhiH sarvopi bhagavatIsatkaH / // iti zrI bhagavatItyAkhya paJcamAGgabIjakaM samAptam / / 24 // Jain Education Internation