Book Title: Siddhachakra Varsh 04 - Pakshik From 1935 to 1936
Author(s): Ashoksagarsuri
Publisher: Siddhachakra Masik Punarmudran Samiti
View full book text
________________
૧૯૪
શ્રી સિદ્ધચક્ર
તા. ૭-૨-૧૯૩૬
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
આગમ-રહસ્ય દ્રવ્યનંદીરૂપી ત્રીજો ભેદ
વિવાહધર્મના નિરૂપક ભગવાન ગઢષભદેવજી ઋષભદેવજી ભગવાનના ચારિત્રમાં અને ભગવાન કેમ ?
હરિભદ્રસૂરિજી શ્રી અષ્ટકજી નામના પ્રકરણમાં
તથા પંચવસ્તુમાં સ્પષ્ટપણે જણાવે છે, પણ સાથે ભગવાન્ ઋષભદેવજીએ સાક્ષાત્ વિવાહધર્મનું
એ પણ સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે એ સર્વ પ્રવૃત્તિ ઉત્તમ નિરૂપણ કરેલું નથી, પણ ભગવાન્ ઋષભદેવજીના પણના ફળને લીધે અને પરોપકારને માટે હતી અને વિવાહધર્મને દેખીનેજ જગતમાં વિવાહધર્મ પ્રવત્ય જેમ દ્રવ્યસ્તવની અંદર કથંચિત્ સ્વરૂપ સાવધતાને છે એમ કહેવામાં કોઈ પણ જાતની અતિશયોક્તિ અવકાશ છે, પણ અનુબંધથી સાવદ્યપણાને અવકાશ નથી તેમ શાસ્ત્રથી વિરૂદ્ધ પણ નથી, કારણ કે ન હોવાથી ગૃહસ્થ કે જે સાવદ્યનો સર્વથા ત્યાગી આવશ્યક ભાષ્યકાર મહારાજ ચોકખા શબ્દોથી એમ નથી તેને તે દ્રવ્યસ્તવ નહિ કરવા લાયક છે એમ જણાવે છે કે ભગવાન્ ઋષભદેવજીના વિવાહને કહી શકાય નહિ, તેવીજ રીતે જગતના ઉદ્ધારક અને લીધેજ જગતમાં વિવાહની પ્રવૃત્તિ થઇ અને ભગવાન જગતમાં પરમેશ્વર તરીકે પૂજાવા લાયક એવા
ભગવાન્ જિનેશ્વરોની પણ આ પરોપકારને માટે હરિભદ્રસૂરિજી પણ પર્વ વિવાદથી તથા
થતી પ્રવૃત્તિ તેમને અંગે સર્વથા છોડવા લાયક હોય શિન્જનિરૂપને એ વાક્યથી ભગવાન્ ઋષભદેવજીનું
એમ કહી શકાય નહિ. સ્પષ્ટપણે જગતના વિવાહધર્મનું હરિભદ્રસૂરિજી
ભગવાન્ જિનેશ્વરોને અનુબંધે સાવધ ન સ્પષ્ટપણે જણાવે છે, એટલે કહેવું જોઈએ કે જગતમાત્રની વિવાહપ્રવૃત્તિ ભગવાન ઋષભદેવજીના ૧
ન હોય. વિવાહને અંગે થએલી છે, અને તેથી તે વિવાહધર્મનું
જો કે કથંચિત્ સાવદ્યપણું દ્રવ્યથકી તેમાં હોય
છે તેની ના કહેવાય નહિ, પણ ત્રિલોકનાથ તીર્થકરોને નિરૂપણ ભગવાનેજ કર્યું કે પ્રવર્તન ભગવાનેજ કર્યું
તે બધી વિવાહ આદિ પ્રવૃત્તિઓમાં અનુબંધ એમ માનવામાં કોઈ પણ જાતની અતિશયોકિત નથી. સાવદ્યપણું ન હોય તે સ્વાભાવિક છે. વિવાહધમદિનું કથંચિત્ સાવધપણું દેવ અને ભૂપપણાની લક્ષ્મી છતાં વૈરાગ્ય
તે વિવાહધર્મ અને શિલ્પાદિ નિરૂપણ જો કે અને તેથીજ ભગવાન્ હેમચંદ્રસૂરિજી કંથચિત્ પાપયુક્ત છે અને તેથી સાવધ છે એમ વીતરાગ ભગવાનની સ્તુતિ કરતાં સ્પષ્ટપણે જણાવે કલિકાલ સર્વજ્ઞ ભગવાન્ હેમચંદ્રસૂરિજી શ્રી છે કે હે ભગવાન્ ! તમે દેવતાની અને રાજાની
