Book Title: Siddhachakra Varsh 06 - Pakshik From 1937 to 1938
Author(s): Ashoksagarsuri
Publisher: Siddhachakra Masik Punarmudran Samiti
View full book text
________________
૨૨૭
શ્રી સિદ્ધચક્ર
માર્ચ ૧૯૩૮ યુગમાં બે માસની વૃદ્ધિ થાય. દિવસનો થાય, પરંતુ શાસ્ત્રકારો ચંદ્રમાસ ૨૯ */
વળી એ વાત પણ ધ્યાનમાં રાખવાની છેદિવસમાનનો ગણે છે તે રહે નહિ. આ વસ્તુ કે યુગમાં સૂર્યના સાઠ માસ હોય છે અને કર્મમાસ સમજનાર દરેક મનુષ્ય સમજી શકશે કે તિથિની એકસઠ હોય છે જ્યારે ચંદ્રમાસ બાસઠ હોય છે. વૃદ્ધિ શ્રીજૈનજ્યોતિષને હિસાબે હોય જ નહિ. વળી આ કારણથી યુગમાં ચંદ્રમહિનાઓમાં બે મહિના જો એવી રીતે તિથિની વૃદ્ધિ હાનિ બરોબર છે છની અને કર્મમાસોમાં એક વધારવા પડે છે. દરેક વર્ષે સંખ્યામાં આવી જાય તો પછી કર્મમાસ અને જે ક્ષીણરાત્રિઓ છ હતી, તેનો એક મહિનો તિથિને ચંદ્રમાસ અને વર્ષ બે સરખાંજ થઈ જાય, એટલે ઉત્પન્ન કરનાર ચંદ્રમાસમાં વધે, એમ છ અહોરાત્ર યુગમાં કર્મના જેમ એકસઠ મહિના હોય છે તેમ દરેક વર્ષે કર્મ માસમાં ચંદ્રમાસમાં વર્ષની અપેક્ષાએ ચંદ્રના પણ એકસઠજ મહિના થાય. વસ્તુતાએ વધ્યા હતા, તેનો એક મહિનો ચંદ્રયુગના વર્ષમાં ચંદ્રવર્ષથી ૬ તિથિ જેટલું કર્મવર્ષ અધિક છે, અને અને સૂર્યવર્ષથી કર્મવર્ષના યુગમાં વધે તે માસ
કર્મવર્ષથી સૂર્યવર્ષ છે અહોરાત્ર જેટલું અધિક છે,
ઈવઈ એટલે ચંદ્રના બાસઠ માસ થાય અને કર્મના એકસઠ
અને તેથી તિથિની વૃદ્ધિ શ્રીજૈનજ્યોતિષને હિસાબે માસ થયા, એટલે બે માસ યુગમાં વધે. તેથી નક્કી
થઈ શકતી જ નથી. કદાચ એમ કહેવામાં આવે થયું કે તિથિ કે જે ચંદ્રમાસથી થવાવાળી છે તેની
કે જેમ લૌકિકટિપનામાં બાર તેર તિથિઓ ઘટાડીને વૃદ્ધિ હોય જ નહિ. વળી જો સૂર્યાસની સાથે તિથિયોનો સંબંધ લઈએ તો ૬ અહોરાત્ર અને
છ આદિ તિથિઓ વધારીને ૩૫૪-૩૫૫ દિવસનું તિથિઓ મળી દરેક વર્ષે બાર તિથિ અધિક લેવી
વર્ષ કરાય છે. તેવી રીતે જૈનજ્યોતિષમાં પણ તેમ પડે, અને એવી રીતે બારની અધિકતા કોઈપણ
કરાય તો તિથિની વૃદ્ધિ કેમ ન મનાય ? આવું શાસ્ત્રકારે લીધી જ નથી.
કહેનારે સમજવું જોઈએ કે લૌકિકટીપનામાં તિથિનું તિથિ વૃદ્ધિ માનવાથી ચંદ્રમાસના પ્રમાણમાં માન સાહ
માન સાઠ ઘડીથી વધારે પણ હોય છે અને તેનાથી પરિવર્તન
ચાર ઘડી જેટલું ઓછું પણ હોય છે, તેથી છ વળી અહોરાત્રની અધિકતારૂપ અતિરાત્રના
તિથિયો કરતાં વધારેની હાની પણ થાય અને વૃદ્ધિ નામે તિથિની અધિકતા લઈએ તો છ અવમરાત્રિઓ પણ થાય, પરંતુ જૈન જ્યોતિષને હિસાબે તો કોઈ આવવાથી જેવી છે ઓછી થાય, તેવી રીતે છે પણ તિથિ ૬૧/૬ર પ્રમાણથી વધારે પણ હોય નહિ અતિરાત્રના નામે છ તિથિયો વધારવા જવાય તો અને ઓછી પણ હોય નહિ. માટે જૈન જ્યોતિષને પછી તિથિથી થવાવાળું ચંદ્રવર્ષ બરોબર ૩૬૦ હિસાબે દર વર્ષે છ તિથિયોની હાનિજ હોય, પરંતુ, દિવસનું થાય, અને ચંદ્રમહિનો પણ બરોબર ત્રીસ એક પણ તિથિની વૃદ્ધિ તો હોય જ નહિ.
