Book Title: Acharang Sutram Dwitiya Shrutskandh
Author(s): Punyakiritivijay
Publisher: Shripalnagar Jain Shwetambar Murtipujak Derasar Trust
Catalog link: https://jainqq.org/explore/600431/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ||arhm / / zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 1 // ||shriimdvijyraamcndrsuuriishvrsmRti-grnthmaalaa-aagmaangkH-1-grnthaangkH-1/2|| zrImatsudharmasvAmigaNabhRtprarUpitaM zrIzrutakevalibhadrabAhusvAmisanhabdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryavihitavivaraNasamanvitaM shriiaacaaraanggsuutrm| dvitIyaH zrutaskandhaH 888888638 prakAzaka: zrI zrIpAlanagara jaina zvetAmbara mUrtipUjaka derAsara TrasTa 12,je. mehatA mArga, muMbaI-400006. // 1 // vIra saMvat 2538 prathama saMskaraNa vikrama saMvat 2068 i.sa. 2012 pratayaH 1000 Page #2 -------------------------------------------------------------------------- _ Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 2 // // zrImadvijayarAmacandrasUrIzvarasmRti-granthamAlA-AgamAGkaH-1-granthAGkaH-1/2 // // prathamatIrthapati-zrIAdinAthasvAmine namaH ||eN nmH|| caramatIrthapati-zrImahAvIrasvAmine nmH|| ||pnycmgnndhr-shriimtsudhrmsvaamine nmH|| // tapAgacchIya pUjyAcAryadeva-zrImadvijayadAna-prema-rAmacandrasUrIzvarebhyo namaH / / zrImatsudharmasvAmigaNabhRtprarUpitaM zrIzrutakevalibhadrabAhusvAmisanhabdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryavihitavivaraNasamanvitaM shriiaacaaraanggsuutrm| dvitIyaH zrutaskandhaH dharmaprabhAvakasAmrAjyam tapAgacchAdhirAja-jainazAsanaziromaNi-pUjyAcAryadeva-zrImadvijayarAmacandrasUrIzvarAH AjJA''zIrvAdadAtAraH jyotirmUrti-sUrirAmacandraparamakRpApAtra-suvizAlagacchAdhipataya: pUjyAcAryadeva-zrImadvijayamahodayasUrIzvarAH prerakAH zAsanaprabhAvaka-pUjyAcAryadeva-zrImadvivijayamukticandrasUrIzvaravineyaratna-prajJAmUrti-pUjyAcAryadeva-zrImadvijayavicakSaNasUrIzvarAH mArgadarzakA: sUrizrIrAmacandra-mahodayapaTTAlaGkAra-pUjyAcArya-zrImadvijayajitamRgAGkasUrIzvaravineyaratna-suvizAlagacchAdhipataya: pUjyAcAryadeva-zrImadvijayahemabhUSaNasUrIzvarAH sampAdakAH pUjyamunivaryazrIdivyakIrtivijayagaNivineyaratna-pUjyamunipravarazrIpuNyakIrtivijayagaNivaryAH Page #4 -------------------------------------------------------------------------- _ Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ AzIrvAdaH zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 3 // // gacchAdhipatInAM aashiirvaadH|| anantajJAnavatAmanupamabodhavatAmaparimitaprabhAvazAlinAmarhatAmidaM zAsanaM zAstravacanAnubaddhatayaivAdya yAvajIvitamastyapratihataprabhAvam / yatra zAstrAjJA pravartate tatra zAsanaM vilstytitmaam| bhagavatAM jinezvarANAM virahakAle teSAM vacAMsyupajIvyaivArAdhanA saadhyaa| yadyapi zAstrANi sarvopakArakAraNAni, atastadadhyayanaM sarvaireva kartavyam, tathApi paramotkRSTapAvitryavatAMzAstrANAmadhyayanArthaM pAtratAnivAryA / dvividhA kila shaastrshrenniH| mUlAgamarUpA, taditararUpA ca / tatra mUlAgamazAstrANi tattayazca kevalaM gurUdattAdhikArANAM yogakriyAvAhinAmeva zramaNAnAmadhyayanagocarI bhavanti / taditararUpANi zAstrANi mUlAgamAnusAraM viracitAnyapi yathAsvaM zramaNazramaNInAM zrAvakazrAvikANAMcAdhyayanabhAjanAni bhavanti / iha tu, AgamazAstraprastAva iti yathA'haM yogavAhinAM zramaNa-zramaNInAmeva pravRttirasmin / yadyapi nAgamazAstrANi mudraNArhANi, teSAmupalabdhisaukhyAdanadhikAriNAmapi tat paThanAdisaMbhavAd / tathApi bahusaMkhyaka-zramaNa-2 zramaNIgaNa-svAdhyAya-sahAyakatayA mudraNavyavasthA'dyatanakAlIna gItArthaH svIkRtA, kevalaM nigUDharahasyAnAMchedasUtrANAMmudraNaM nAdRtamityayaM vivekaH suspaSTaH / iha savRttikAnAmAgamazAstrANAMsampuTaH sampAditaH munivaraiH zrIdivyakIrtivijayagaNivaraiH, munivaraiH zrIpuNyakIrtivijayagaNivaraizcasAyujyena / itaH pUrvamanekavAramanekasthAnakaizcAgamazAstrANi smpaaditaani| tatparamparAyAmidaMsampAdanaM svayaMsiddhAM viziSTiM dhArayatItyetat prtykssmsti| ___ atra divyakRpAvataraNaM tapAgacchAdhirAjapUjyapAdAcAryavaryazrImadvijayarAmacandrasUrIzvarANAm, suvizAlagacchAdhipati pUjyapAdAcArya shriimdvijymhodysuuriishvraannaanyc| prerakatvayAtra paramagItArthapUjyapAdAcAryavaryazrImadvijayavicakSaNasUrIzvarANAm / zrIzrIpAlanagarajainazvetAmbaramUrtipUjakasaGghana granthaprakAzane'smin jJAnadravyavyaya Ahata ityetadanumodanIyamasti / agre'pi saGgho // 3 // Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ AzIrvAdaH zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 4 // 'yamevameva lAbhAnvito bhavatviti bhRshmaashaasyte| amISAmAgamagranthAnAmadhyayanaM prasaratu shrmnnsNdhe| zramaNaizcAgamAnAmamISAmupaniSadbhUta upadezaH prasaratu sakalazrIsaMghe- ityAzIrvAdaH / tapAgacchAdhirAjapUjyapAdAcAryavaryazrImadvijayarAmacandrasUrIzvarANAM paTTAlaGkAkArANAM prazAntamUrtipUjyapAdAcAryavaryazrImadvijayajitamRgAGkasUrIzvarANAMcaraNakiGkaro vijyhembhuussnnsuuriH| kAndIvalI, muMbaI. vikrama saM0 2064 vIra saM0 2534 poSa suda 13 Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ prakAzakIyam zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 5 // ||prkaashkiiym // ||shriipaalngrmnnddn zrIAdinAthasvAmine nmH||||shriipaalngrmnnddn zrImunisuvratasvAmine nmH|| ||nmaami nityaM gururAmacandram / / prathamarAjA, prathamamuni, ane prathamatIrthAdhipati, jagaduddhAraka, jagadvatsala, zrIdelavADA (mevADa) tIrthathI prAptathayela vizAlakAya adbhUta zrIAdinAthabhagavAna ane zrI munisuvratabhagavAnanI amIdRSTithI temaja zrIsaMghasanmArgadarzaka puNyanAmadheya paramArAdhyapAda suvizAlagacchAdhipati pUjyapAda AcAryadeva zrImadvijayarAmacandrasUrIzvarajI mahArAjAnI kRpAdRSTithI amArA zrITrasTanI sthApanA vi.saM. 2024 mAM thaI ane Aja sudhI uttarottara dharmanI Rddhi ane vRddhi thatI rahI che| zrIpAlanagara nAmane sArthaka karatuM amAruM TrasTa navA navA sImAMkanone aMkita krtuNrtuuNche| vi.saM. 2056 nIsAlamAM TrasTanA jJAnadravyanA sadvyaya mATe vinaMti karatAMsuvizuddhasaMyamI pUjyapAda AcAryadeva zrImadvijayavicakSaNasUrIzvarajI mahArAjAo AgamagraMthonA suMdararIte saMpAdana mATe upadeza karyo / jJAnakhAtAnA dravyano sadvyaya ane sAdhusAdhvIvargane saralatAthI adhyayana eamano hetu hto| ratalAma cAturmAsa birAjamAna suvizAla gacchAdhipati pUjyapAda AcAryadeva zrImadvijayamahodayasUrIzvarajImahArAjA pAse jaI AjJA meLavI, saMpAdanakArya mATe mukhyapaNe pUjya munirAja zrIdivyakIrtivijayajI tathA pUjya munirAja zrIpuNyakIrtivijayajI ma.sA., Arthika sahayoga mATe amArA TrasTamaNDaLe ane TrasTanI vinaMtithI mudraNa sudhInA Ayojana mATe zrIyuta ramaNalAla lAlacaMdajIojavAbadArI svIkArI jJAnabhaktino suMdaralAbha maLyAno AnaMda vyakta karyo / suMdara aneTakAu kAgaLa temaja suvAcyaTAipa akSaro ane suzobhita chApakArya mATe pU. guruvaryonuM satata mArgadarzana ane zrIyuta ramaNabhAInI jahamata atyaMta stutya ch| zrIpAlanagara upAzrayamAMja alagarIte eka suMdara AgamakakSa nuM nirmANa saMpanna thayuM, kompyuTara-prITara-sophTavera, ityAdi sAmagrI vasAvI, AgamagraMtho upara AgamapraNetAnI dRSTi, siMcana thAya te mATe zrIgautamasvAmInI gurumUrti prasthApita karI / pavitratAnA hetuthI baheno Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ prakAzakIyam zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 pAse A kAryano pratiSedha nirNIta karyo ane AgamakakSamAM paNa praveza niSedha karyo ane kampyuTaromAM kampojIMga-prUpharIDIMga kArya mAtra puruSavarganAM ApareTaro- eDITaro dvArA karAvavAno amala karyo / dararoja A kArya nA prAraMbhathI aMta sudhI dhUpa-dIpanA prajvalanapUrvaka apavitratAno nAza ane arcanIyatAnuMsthApana karavApUrvaka paramamaMgalakArI ane paramapavitra AgamagraMthonI garimA jALavavAno yathAzakya prayAsa kryo| jo ke AkArya to mAtra punaHsampAdananu cha / prAcInahastapratomAMthI saMzodhanakAryano athAga prayatna to AgamoddhAraka pUjya sAgarajI mahArAja (pUjya AnaMdasAgarasUrIzvarajI mahArAja) Adioko cha jeno zreya to teonA phALeja jAya cha / anya saMzodhako ane saMpAdanono A saMpAdanamAM upayoga karyo che teno ullekha te te sthaLojeko ch| gaNipiTaka aTale AcAryabhagavaMtonI atyaMta kiMmatI ane gupta sNptti| teno durupayoga na thAyamATe sAdhu-sAdhvIbhagavaMtone upayogamA AvatAM jJAnabhaMDAro tathA pU. AcAryAdi gurubhagavaMto jemane jarUra haze temane vitaraNa karavAnunakkI karyu ch| TrasTIgaNa zrI zrIpAlanagara jaina zve0 mUrtipUjaka derAsara TrasTa zrI zrIpAlanagara jaina zve0 mUrtipUjaka derAsara TrasTa zrIpAlanagara, 12 jamanAdAsa mehatA mArga, vAlakezvara, muMbaI - 400006. vikrama saM02063 vIra saM02533 // 6 // Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH 2 // 7 // // smpaadkiiym|| sampAdakIyam A-samantAt gamyate mokSaM prati yena sa aagmH| devagurudharmavinayena sa AgamaH phalati, vidyA vinayena zobhate ityuktyanusAreNa saMsmaraNamAtreNa samAdhidAyakaM TINToimaNDanazrImuharIpArzvanAthaM natvA vyAkhyAnavAcaspatisanmArgadarzakadIkSAyugapravarttakapUjyapAdAcAryadevezazrImadvijaya rAmacandrasUrIzvaraM saMyamamArgaprApakasamatAnidhiparamagurudevapUjyadarzanabhUSaNavijayaguruvaraMca praNamya ayaM jJAnadharmarUpo granthaH prstuuyte| prathamazrutaskandhe AcAraH prarUpitaH, tasmin samasto'pi vivakSito'rtho nAbhihitaH, abhihito'pi saMkSepato'nabhihitArthAbhidhAnAyala saMkSepoktasya ca prapaJcAya tadagrabhUtAzcatasrazcUDA asmin dvitIyazrutaskandhe pratipAditA / yathA parvatasyAgraM zikharaM tathA AcArasyAgraM cUDA tasmAt dvitIyazrutaskandhasyAbhidhAnamagrazrutaskandhaH / cUDAyA apara nAma cUlikA / asmin dvitIyazrutaskandhe catamracUlikAH snti| prathamacUlikA saptAdhyayanAtmikA, dvitIyacUlikA saptasaptikA tRtIyacUlikA bhAvanA'dhyayanAtmikA, caturthacUlikA vimuktya-8 dhyynaatmikaa| AcArasyAdhAro dharmazarIram, tasyAdhAro piNDastasmAt prathamaM piNDaiSaNA'dhyayanam, piNDaH pratizraye bhoktavyastasmAt zayyaiSaNAadhyayanam, piNDazayyayoranveSaNArtha gamanaM vidheyaM tasmai iryA'dhyayanam, anveSaNArtha niravadyabhASA upayuktA bhavati tasmAt bhASAjAtA'dhyayanam, bhASAsamityanantaraM eSaNAsamitirbhavatIti vastraiSaNA'dhyayanam, pAtreNa vinA piNDona grAhyastathA eSaNAsamityantargataM pAtraiSaNA'dhyayanam, piNDazayyAvastrapAtrAdayo'vagrahamAzritya bhavantIti avgrhaa'dhyynm| dvitIyacUlikAyAM kAyotsargasvAdhyAyoccAraprazravaNAdi kIdRze sthAne vidheyamityetatpratipAdanAya saptAdhyayanAtmikA dvitiiycuulikaa| tRtIyacUlikAyAM paJcamahAvratopetena sAdhunA piNDazayyAdikaM grAhyamatasteSAM mahAvratAnAM paripAlanArtha bhAvanAH prtipaaditaaH| // 7 // Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sampAdakIyam zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 8 // caturthacUlikAyAmanityabhAvanA pratipAdyate, bhAvanA bhavanAzinIti vacanAt bhAvanA'dhyayanasya pazcAt vimuktyadhyayanamuktam / pU.zrutopAsakamunirAjazrIjambUvijayena saMzodhitAH pAThA gRhItAH santi mudritAzca pAThAH TIppaNyAM (mu0) saMjJayA sthApitAH snti| vayamapi dvitIyamagrazrutaskandhaM paThitvA lokasyAgraM sthAnaM praapnuyaam| munipuNyakIrtivijayo gnniH| zrI zrIpAlanagara jaina zve0 mUrtipUjaka derAsara TrasTa zrIpAlanagara, 12 jamanAdAsa mehatA mArga, vAlakezvara, muMbaI - 400006. vikrama saM0 2063 vIra saM0 2533 Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 1 // ||shriiaacaaraanggsuutrsy vissyaanukrmH|| dvitIyazrutaskandhasya sUtrANi-179, sUtragAthA:-36, niyuktigAthA:-72 viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH | kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH ||prthmaa cuulaa|| prajJApane hetuH| ___- 292-295552-553| 1.1.4 tadrakSaNArthamekaikasya bhAvanAprathamamadhyayana paJcakaM-tAsAM zastraparijJApiNDaiSaNAkhyam .. 224-286 285-297 548-623 dhyayanAbhyantaratvaM.1 prathamAdhyayane prathamoddezakaH cUDAnAM yathAsvaM primaannm| - 296-297 553 (piNDaH ) 224-232 285-297548-564 | | 1.1.5 azanAdiviSayo vidhiH| 224 1.1.1 dravyAgranikSepaH 1.1.6 auSadhiviSayo vidhiH| 225 upkaaraagraadhikaarH| - 285-286549-550 550 1.1.7 AhArasya grAhyAgrAhyavidhi: 1.2 agrANAmuddhAraka-prayojanA gRhptikulprveshvidhiH| 'pAdAnAni agroddhArasya vibhAgenA anyatIrthikebhyo'zanAdikhyAna-AcArAgrANAM zastraparijJA daanprtissedhH| 226-228 - 558-560 dhyynaaniyuuNddhtvm| - 287-291 551 / | 1.1.8 aneSaNIyavizeSapratiSedhaH 1.3 saGkepAbhihitasaMyamasya prakArAntareNAvizuddhivistArapradarzanaM paJcamahAvrata kottiH| 229-230 - 561-562 554 Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 2 // kramaH viSayaH sUtram 1.1.9 vizodhikoTiH nityaagrpinnddvrjnm| 231-232 prathamAdhyayane dvitIyoddezakaH (piNDavizodhikoTi:) 233-236 1.2.1 assttmiipaussdhikaadyshnaadivrjnm| 233 |1.2.2 bhikSArthaM praveSTavyakulAni / 234 8|1.2.3 smvaayaadyshnaadiprtissedhH| 235 1.2.4 anyagrAmasaGkhaDyAhArAdi pratiSedhaH, pUrvapravRttagamanena paripATyAgatagrAme saGgaDijJAne'nyadiggamanaM-tannimittaM gacchataH sAdhUnuddizya gRhasthasya vstikrnnprkaarshc| 236 1.3 prathamAdhyayane tRtIyoddezaka: (saGkaDyAMdoSAH) 237-247 niyuktiH pRSThaH | krama: viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH 1.3.1 sayAhAridoSAH saGkaDyAm - 562-563 aihikAmuSmikApAzazca anyatarasaGkhaDyAhAra pratiSedhaH grAmAdi- 564-570 sngkddiiprtissedhH| 237-240 571-57 1.3.2 sAmAnyena piNDazaGkA gacchanirgatAdhikAraH 566 sarvabhaNDakasahita gRhapatikulagamanA566-567 bhAve nimittm| 241-243 - 575-576 1.3.3 ajugupsiteSvapi dossdrshnaatprveshprtissedhH| 244 577 1.4 prathamAdhyayane caturthoddezaka: (zeSavidhiH ) 245-247 - 578-582 1.4.1 maaNsaadisddiiprtissedhH| 245 569-570 1.4.2 duhAmAnagoprekSaNe bhikSArtha prveshprtissedhH| 246 - 571-501.4.3 praadhuurnnkbhikssoraahaarvidhiH|247 // 2 // Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ niyuktiH pRSTha: zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 3 // -601 595-596 249 597 598 kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH | kramaH viSayaH sUtram |1.5 prathamAdhyayane paJcamoddezakaH 1.7 prathamAdhyayane saptamoddezakaH (piNDagrahaNavidhiH) 248-253 - 582-589 (saMyamAtmadAtR 1.5.1 agrpinnddaadiprtissedhH| 248 virAdhanA) 260-264 |1.5.2 bhikssaattnvidhiH| 583-584 | 1.7.1 maalaahRtaahaarprtissedhH| 260 1.5.3 bhikSArthaM praviSTasya 1.7.2 pRthiviikaayaavliptaapthyupyogH| 250 haarprtissedhH| 261 1.5.4 bhikSoH pihitadvAramuddhATya 1.7.3 sUrpAdinA prveshaaprveshvidhiH| 251 shiitiikRtaahaarprtissedhH| 262 1.5.5 yathAvidhyuddhATya praviSTasya 1.7.4 vnsptitrskaayprtividhiH| 252 586-587 sstthitaahaarprtissedhH| 263 1.5.6 bahirAlokasthAnapraveza 1.7.5 pAnakagrahaNa vidhiH| 264-265 prtissedhH| 253 588-589 | 1.8 prathamAdhyayane aSTamoddezaka: 1.6 prathamAdhyayane SaSThoddezakaH / (pAnakavidhi:) 266-271 (antarAyapratiSedhaH) 254-259 589-595 | 1.8.1 paankvidhigtvishessH| 266 1.6.1 kukkuTAdiprANyantarAyabhayAd 1.8.2 bhaktapAnavizeSe raagaagRhprveshprtissedhH| 254-258 589-594 krnniiytvopdeshH| 267-268 1.6.2 gRhapatikulapraviSTasya / 1.8.3 aklpniiyaagraahysaadhorvidhiH| 259 - 594-595 tvopdeshH| 269-271 599-601 601-607 601-602 - 60 Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 AcArADa vRttiyutam sutrasya viSayA zrutaskandhaH2 // 4 // nakramaH kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH / krama: viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH 1.9 prathamAdhyayane navamoddezaka: vasatigatasAdhoH karttavya(aneSaNIyapiNDa vidhiH, asAdhAraNapiNDAparihAraH) 272-278 - 607-613 vAptau krttvyvidhishc| 279-280 613-614 1.9.1 aneSaNIyapiNDapari 1.10.2 ikssuprvmdhyaadyklpniiyhaarytvopdeshH| 272 - 607 | parigrahaNe pariSThApanavidhiH / 281 614-615 1.9.2 aneSaNIyapiNDayAcana 1.10.3 aprAsukalavaNAgame prtissedhH| 273 - 08-609 vidhiH| 282 616 1.9.3 gRhItAhArasya surabhidura 1.11 prathamAdhyayane ekAdazoddezakaH bhigandhatve'parityAgatvam / 274 611 (vasatizeSavidhiH) 283-286 617-623 1.9.4 gRhItapAnakasya puSpakaSAya 1.11.1 glAnAya gRhIte piNDe paankaaprityaagtvm| 275 maayaanissedhH| 283 617 1.9.5 adhikAhAre parigRhIte 1.11.2 glAnAya datte piNDe mithyaavidhiH| 276 - 611 glaanaantraaynissedhH| 284 1.9. aneSaNIyAhAraparityAge 1.11.3 piNDapAnaiSaNAsaptake 285 9-620 bhikSoH saamgym| 277-278 611-612 1.11.4 pratipadyamAnapUrvapratipanna1.10 prathamAdhyayane dazamoddezaka: piNDapAnaiSaNasya karttavyo (vasatividhiH) 279-282 - 613-616 | vidhiH| 1.10.1 sAdhAraNAdipiNDAvAptau 2 dvitIyamadhyayanaM // 4 // 286 Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 5 // zrIAcArAr3asUtrasya viSayAnukramaH krama: viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH | krama: viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH zayyaiSaNAkhyam 287-333 298-307 624-652 sthaanaadinissedhH| 288 628 2.1 dvitIyAdhyayane prathamoddezakaH | 2.1.7 vinA''gADhAnAgADhakAraNaiH (vasaterudramadoSAH) 287-294 298-307624-633 skandhamaJcAdAvasthAnaM2.1.1 dravyAdibhedena zayyAyA sthAne yatanA c| 289 nikssepctusskm| 298-302 624 | 2.1.8 strIkSullakAdiyukte upAzraye 2.1.2 sacittadravyazayyAyAM vyaadhaavbhynggaadigautmnaimittikdRssttaantH| - 303625 prsnggaadsthaanm| 290 2.1.3 kAye SaDbhAve bhaavshyyaa| - 2.1.9 gAthApatyAdyAkrozAdeH 304 2.1.4 uddezatraye zayyAdhikAraH zubhAzubhamanobhAvAt 1 udgamadoSAH saMsaktApAyAzca tathAvidhopAzraye sthAnAdi2 zaucavAdidoSA: zayyAtyAgazca nissedhH| 291 2.1.10 saagniksthaannissedhH| 292 3 chalanAparihAraH svaadhyaayyogysthaanm| 305-307 626 2.1.11 sakuNDalAdike niSedhaH / 293 2.1.5 sANDAghekabahusAdharmikazramaNa 2.1.12 gAthApatistryAdiyukte bhikSvAdhuddiSTAdizayyAyAM sthaanaadinissedhH| 294 - 633 sthaanaadivrjnm| - 626-627 | 2.2 dvitIyAdhyayane dvitIyoddezakaH 1.1.6 sAdhUddezena mahAdvArakaraNe (zaucavAdidoSAH) 295-309 - 63 kandapIThAdisaGkamaNe 2.2.1 zaucavAdhupAzraye FWF Orror mmmm -641 Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam AcArAGga GEIST zrutaskandhaH2 viSayAnukrama kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH | kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH sthaanaadinissedhH| 295 634 alpakriyA vstiH| 307-309 - 639-641 2.2.2 punarazanAdhupaskRte |2.3 dvitIyAdhyayane tRtIyoddezakaH sAgArikopAzraye'sthAnaM (chalanAparihAraH) 310-333 - 641-652 dArubheda-kramANAdyagnikAyA 2.3.1 pracuraprAsukAnne grAme tApanAdiprasaGgAttathA 310 shuddhvstikthnm| - vidhe'sthaanm| 641 296-297 2.3.2 laghUpAzraye'nyacchatrAdya2.2.3 dvAroddhATane stenasaGge'- / saMghaTTena gamanAdi vstiyaasthaan| 298 - 635 zAvidhiH zayyAtarapiNDa| 2.2.4 satRNAdAvasthAnaM varjanaM sAgnike bhUyaH sAdharmikAvapAte' vstaavsthaanm| 311-314 - 643-645 sthaanm| 299-300 2.3.3 kulamadhyagamanayukte'sthAnam 2.2.5 kaalaatikraantshyyaa| 301 gAthApatyAdeH parasparamA2.2.6 upsthaankriyaa| 302 - 637 krozAdyabhyaGgAdyA gharSaNAdi2.2.7 abhikrAntazayyA snAnAdiyukteSvasthAnaM ngnaadianbhikraantshyyaa| 303-304 - 637-638 gRhapatyAdiyukte'sthAnam 2.2.8 varNyakriyA vasatiH sANDAdisaMstArakasya mhaavy'kriyaa| 305-306 - 638-639 niSedhaH (4) itarasya 2.2.9 sAvadhakriyA mahAsAvadyakriyA grahaH (5) / 315-322 - 645-647 Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 7 // AcArAGgasUtrasya viSayA nukramaH kramaH viSayaH sUtram niyukti: pRSThaH | kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH 2.3.4 uddiSTakasaMstArakapratimA (varSAvidhiH) 334-342 308-315653-661 prekSyasaMstArakapratimA zayyA 3.1.1 IryAyA nAmAdinikSepeNa tarasaMstArakapratimA ca SaDDidhatvaM drvykssetrkaaleryaaythaasNstRtprtimaa| 323-325 - 647-649 pratipAdanaM bhAveryA, bhAveryA |2.3.5 pratipannasaMstArakapratimA AlambanAdibhaGgaiH ssoddshdhaa|- 308-311653-654 pAlanaM saMstAraka 3.1.2 sAdhorgamanasya kAraNapratyarpaNavidhiH uccArAdi catuSTayena prishuddhtvNbhuumiprtilekhnm| 326-329 - 649-650 iiyoddeshaarthaadhikaarH| 312-313 654 2.3.6 AcAryAdibhUmImuktvA 3.1.3 uddezakatrayAdhikAraH saMstArakaH saMstArA 1 varSAkAlAdau sthAnaM rohshynvidhiH| 330-331 - 650-651 zaratkAlAdau nirgamazca .7 anyo'nyahastAdisparza 2 nAvAdAvarUDhasya prakSepaNaMniSedhaH ucchrAsAdiniSedhazva javAsantAre yatanA, nAnAsamaviSamAdI sAmyena prakAraprazne vidheyavidhizca sthaanm| 332-333 - 3 udakAdiprazne jAnatA'tRtIyamadhyayanaM pyapradarzanatA vidheyA, iyokhyama .334-354 308-315 653-672 upadhAvapratibandhaH, tadapa tRtIyAdhyayane prathamoddezaka: haraNe svajanarAjagRha 2.3 Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ niyuktiH pRSThaH zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 8 // AcArAGgasUtrasya viSayA nakramaH - krama: viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH | krama: viSaya: sUtram gmnaadinissedhshc| - 314-315654-655 | ArUDhasya vidhirupa3.1.4 abhipravRSTe payomuci sAdhora sNhaarshc| 341-342 nAgatASADhacaturmAsake'pi |3.2 tRtIyAdhyayane dvitIyoddezakaH grAmAnugrAmavihAra pratiSedhaH, (nAvAdArUDhasya tatprayojanaM c| 334 - 655 chalanA) 343-349 | 3.1.5 laghuvihArabhUmyAdiyukte 3.2.1 nAvArUDhasAdhohasthavarSAvAsaniSedhaH nivRtta kathitacchatrAdidhAraNavarSAkAle yadA yathA ca prtissedhH| gamanaM ttprkaarH| 335-336 - 655-657 3.2.2 tadakaraNe pradviSTairnAva: 6 grAmAnugrAmavihAre mArgayatanA prakSiptasya krttvym| 344 prAtyantikAdimlecchasthAneSu 3.2.3 udake plavamAnasya vidhiH / 345 saMyamAtmavirAdhanAprasaGgAdvi 3.2.4 udakaniHsRtasya haarprtissedhH| 337-338 - 657-658 gmnvidhiH| 3.1.7 arAjAdisthAne vihArapratiSedhaH 3.2.5 mArgAntarAle anekAhagamanIyapathi jngghaasNtrnnvidhiH| vihaarprtissedhH| 347 339-340 - 659 | 3.2.6 udakottIrNasya 3.1.8 nAvArohaNapratiSedhaH, gmnvidhiH| kAraNajAte tadArohaNavidhiH, 3.2.7 antarAle gacchataH prAti 343 62 F 348 Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 9 // 3.3 krama: viSaya: sUtram niyuktiH pRSThaH pathikaimisvarUpe pRSTe niruttrtvm| 666 tRtIyAdhyayane tRtIyoddezakaH (udakAdipravidhi:) 350-354 - 666-671 3.3.1 prANisaMtrAsadoSabhayAtsAdho rvaprAdInAmapradarzanam, AcAryAdibhiH saha viharaNaM c| 350 666-667 3.3.2 AcAryAdi saha gacchataH saadhorvidhiH| 3.3.3 prAtipathikaprazneSu saadhorniruttrtvm| 352 669 3.3.4 pathi hiMsakaprANibhayA dIrghAdhvani stenaadi-bhyconmaarggmnaadinissedhH| 353 670 3.3.5 pathi stenAdinA luNTite grAme gRhsthaadibhyo'kthnm| 354 kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH 4 cturthmdhyynN| bhASAjAtAkhyam 355-363 316-317672-685 4.1 caturthAdhyayane prathamoddezaka: (SoDazavidhi vacanavibhAga:) ___ 355-358 316-317672-679 4.1.1 bhaassaajaatshbdyornikssepaaH| - 672 4.1.2 uddezakadvayArthAdhikAraH 1 ekavacanAdiSoDazavidhavacanavibhAga: 2 krodhAdyutpattiryathA na bhavati tathA bhaassnnvidhiH| - 317673 4.1.3 krodhAdivAgniSedhaH. SoDazadhA vacanaM bhASAcatuSkaM c| 355 67 3-674 4.1.4 zabdasya kRtktvaavisskrnnm| 356 676-677 4.1.5 puruSAdIn prati saadhorbhaassnnvidhiH| 357 678 668 // 9 // Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ AcA zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 10 // viSayAnukramaH kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH | kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH 4.1.6 sAdho: 'nabhodeva iti vA' / 5.1.1 vastreSaNoddezadvayArthAdhikAraH ityaadibhaassaanissedhH| 358 - 679 1 vastragrahaNavidhiH |4.2 caturthAdhyayane dvitIyoddezaka: 2 vastradhAraNavidhiH (bhASaNavidhiH) 359-363 - 679-685 pAtranikSepaH, guNadhArisA4.2.1 gaNDIkuSThyAdibhASA dhoreva bhAvapAtratvaM c| 318 nissedhH| 359 679-6805.1.2 vstrgrhnndhaarnnvidhiH| 364 686-687 4.2.2 azanAdigatasAvadyabhASA 5.1.3 vastrArthaM duurgmnnissedhH| 365 688 nissedhH| 360 5.1.4 aadhaakrmikprkaarH| 366 687-688 4.2.3 manuSyAdIn prati puSTA |5.1.5 saadhunimittkriitdhautaapussttaadibhaassaanissedhH| 681-683 dikvstrnissedhH| 367 4.2.4 zabdAdiviSayo bhASA | 5.1.6 bahumUlyavastragrahaNaniSedhaH / 368 bhaassnnvidhiH| 362 684 5.1.7 vastrapratimAcatuSkaM4.2.5 krodhAdityAgena vstrgrhnnvidhishc| 369 9-691 nisstthaadibhaassitvm| 363 5.1.8 sANDAdikaniSedhaH, abhipaJcamamadhyayana navavastraniSedhaH, malApanayavastraiSaNAkhyam 364-374 318 686-697 | nArthaM niSiddhaM taddAnaM c| 370 5.1 paJcamAdhyayane prathamoddezakaH |5.1.9 dhautasya prtaapnvidhiH| 371 (vastragrahaNavidhiH) 364-371 318 686-694 5.2 paJcamAdhyayane dvitIyoddezakaH bhAsa Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 11 // AcArADasUtrasya viSayAnukramaH 703 krama: viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH | krama: viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH (vastradhAraNavidhiH) 372-374 - 694-697 | avagrahapratimAkhyam 378-385 319-322703-711 5.2.1 vstrdhaarnnvidhiH| 372 - 694-695 / 7.1 saptamA'dhyayane prathamoddezaka: 5.2.2 prAtihArikopahatavastra (avagrahaprakArAdiH) 378-381 319-322703-707 vidhiH| 373 | 7.1.1 avagrahapratimAyA 5.2.3 varNAntarAdyakaraNaM | drvyaadinikssepctussttym| - 319 703 stenAdiprasaGge gopanaM c| 374 | 7.1.2 drvyaadyvgrhprtipaadnm| - 320 SaSThamadhyayanaM 7.1.3 bhaavaavgrhH| 321 704 pAtraiSaNAkhyam 375-377 698-702 / 7.1.4 grhnnaavgrhH| 322 704 6.1 SaSThA'dhyayane prathamoddezakaH 7.1.5 adattAdAnaniSedhaH, chatrA(pAtragrahaNadhAraNavidhiH) 375 698-700 dInAmanujJApya grahaNaM c| 378 704 6.1.1 paatrgrhnndhaarnnvidhiH| 375 698-700 7.1.6 avagrahayAcanavidhiH, tatrAgataprAghUrNakasAdhu6.2 SaSThA'dhyayane dvitIyoddezaka: vidhishc| 379 (pAtrapratyupekSaNAdiH) 376-377 701-702 7.1.7 parapratyayikapIThAdinA 6.2.1 pAtrapratyupekSaNAnantaraM prAtihArikasUcyAdinA pinnddgrhnnm| 376 paranimantraNaM-dAnavidhizca / 380 6.2.2 pAtreSu pAnakragahaNavidhiH / 377 701-702|7.1.8 sapRthivIkAdau sthUNAdau 7 saptamamadhyayana kulikAdau skandhAdau 701 / Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 12 // - 72 9 kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH | kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH sastrIkAdau gRhamadhyamArge nikSepaSaTkaM c| - 323712 parasparAkrozAdimati gRhe' 8.2 anaNDAdike sthAnaM vgrhgrhnnnissedhH| 381 707 caturdhA prtimaa| 386 2-713 7.2 saptamA'dhyayane dvitIyoddezaka: navamamadhyayana (avagrahazeSavidhiH) 382-385 708-713 niSIdhikAsappaikakAkhyam - 715-716 7.2.1 yathAlandikAvagrahe zramaNA anaNDAdike svAdhyAye deshchtraaderpraavrttnm| 382 708 aalinggnaadinissedhH| 387 7.2.2 IkSvAmralazunavaneSu 10 dazamamadhyayana sthaanvidhiH| 383 708-709 uccAraprazravaNa7.2.3 avgrhbhedsptkm| 384 710 saptakakAkhyam 388-390 324-325717-721 7.2.4 devendraadyvgrhaaH| 385 10.1 uccAraprazravaNazuddhiH ttkrnnvidhishc| // dvitIyA cuulaa|| - 324-325 717 10.2 yAcitapAtre'nANDAdike saptasaptatikAkhyA 386-390 323-329712-734 uccaaraadikrnnm| 388 - 717-718 aSTamamadhyayanaM 10.3 sabIjAdike sarandhanAdike sthAnasaptakakAkhyam 386 323 712-714 ArAmATTAlakatrikAGgArasthAnasaptatikAyAmUrddhasthAnena dAhanadyAyatanamRtkhaniDAgAzanavAdiSUprakRtaM-nizItha caaraadinissedhH| 389 - 719-720 Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 13 // nukramaH 326 kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH | krama: viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH 10.4 uccaarprshrvnnvidhiH| 390 - 721 / saptaikakAkhyam 395-396 328 728-732 |11 ekAdazAdhyayana | 13.1 parakRtakriyAyAH(zuzrUSAyAH) zabdasaptakakAkhyam 391-393 326 722-725 | trividhena nissedhH| 395 328 728-730 11.1 zabdasya drvybhaavnikssepau| - |13.2 sAdhorvAgbalAdibhiH 11.2 bhikSorvitatAdizabda parakRtacikitsAniSedhaH / 396 zravaNArthaM gmnnissedhH| 391 722 |14 caturdazAdhyayanaM 11.3 vaprAdisthAnavarNaka anyo'nyakriyA 328(zeSam)zravyageyAdizabdazravaNa saptakakAkhyam 397 329 733-734 pratijJayA tatra gamananiSedhaH / 392 723 14.1 anyazabdasya nikSepaSaTkam / - 328(zeSam) 73 11.4 kathAnakataQrNanasthAnAdi 14.2 gacchanirgatAnAmanyakriyAyA zravaNArthaM gmnnissedhH| 393 724-725 apryojnm| 12 dvAdazAdhyayana 14.3 anyo'nykriyaanissedhH| 397 rUpasaptaikakAkhyam 394 327 726-727 |12.1 rUpasya dravyabhAvanikSepau - 327 726 tRtIyA cUlA bhaavnaakhyaa|| 12.2 grathitaveSTimAdi rUpaM paJcadazAdhyayanaM 398-402 tadarzanArthaM gmnnissedhH| 394 bhAvanAkhyam sU0 gA0112-135330-344735-754 12.3 parazabdasya nikSepaSaTkam / - 727 |15.1 bhAvanAyAM dravyabhAvabhAvanayo13 trayodazAdhyayanaM parakriyA nikSepo, bhAve dvividhtvm| - 330 735 66 WW WW // 13 // Page #24 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 15.2 zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 14 // zrIAcArADasUtrasya viSayAnukramaH kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH kramaH viSayaH sUtram niyuktiH pRSThaH aprazastabhAvanA 16 SoDazAdhyayanaM sU0gA0 prazastabhAvanA drshnbhaavnaa| - 331-333 735-736 | vimuktyAkhyam 136-147 345-356755-761 janmabhUmyAdigatajinacaityeSvabhi 16.1 anitya-parvata-rUpya-bhujagamanAdi kurvato darzanazuddhiH gatvak-samudrAdhikArAH prAvacanikAcAryAdeH prazaMsAguNa sAdhusiddhayordezasarvavimAhAtmyAdi kurvato drshnshuddhiH|- 334-337736-737 mukttvm| - 345-346 755 jJAnabhAvanA cAritrabhAvanA 16.2 anityaavaasH| 136-137 755-756 tpobhaavnaa| - 338-344737-739 16.3 prvtdRssttaantH| 138-142 756-758 sahita-madhyamavAcanayA 16.4 ruupydRssttaantH| 143-144 758-759 vIracaritra cyavanAd yauvanaM yAvat 16.5 bhujgtvgdRssttaantH| 145-147 zrIvIravarNanaM zrIvIratatpitRmAtRpitRvya 16.6 caturthacUlopasaMhAraH bhrAtRbhaginIbhAryAduhitRnapvabhidhAnAni paJcamacUlApratijJA zrIvIramAtApitrorantyArAdhanA navAdhyayanoddezasaGghayA dvitIya - devgtishc| 398-401 - 740-743 -shrutskndhaadhyynoddeshsngghyaa|- 347-349 761 dIkSopasargakevalasa- 402 16.7 mhcchbdnikssepH| bhAvanAkamahAvratadezanA / sU0 gA0 112-135- 743-753 prijnyaashbdnikssepaaH| - 350-356 761 ||cturthii cUlikA vimuktyaakhyaa|| ||iti zrIAcArAGgasUtrasya dvitIyazrutaskandhasyAnukramaH / / 15.5 Page #25 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 548 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, prathamoddezakaH maGgalam / / aham / / // zrImadvijayarAmacandrasUrIzvarasmRti-granthamAlA-AgamAGkaH-1-granthAGkaH-1/2 // ||prthmtiirthpti-shriiaadinaathsvaamine namaH ||eN namaH // caramatIrthapati-zrImahAvIrasvAmine nmH|| ||pnycmgnndhr-shriimtsudhrmsvaamine namaH / / // tapAgacchIya pUjyAcAryadeva-zrImadvijayadAna-prema-rAmacandrasUrIzvarebhyo nmH|| zrImatsudharmasvAmigaNabhRtprarUpitaM zrIzrutakevalibhadrabAhusvAmisanhabdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryavihitavivaraNasamanvitaM shriiaacaaraanggsuutrm| dvitIyaH zrutaskandhaH // atha piNDaiSaNAkhyaM prathamamadhyayanam // jayatyanAdiparyantamanekaguNaratnabhRt / nyatkRtAzeSatIrthezaM tIrthaM tIrthAdhipairnuham // 1 // namaH zrIvarddhamAnAya, sadAcAravidhAyine / praNatAzeSagIrvANacUDAratnArcitAM hraye // 2 // 0 tavizeSa (pr0)| 0 natam (pra0)10 vIranAthAya (pr0)| 0 naye (pra0) / // 548 // Page #26 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 549 / / AcAramerorgaditasya lezataH, pravacmi taccheSikacUlikAgatam / Aripsite'rthe guNavAn kRtI sadA, jAyeta niHzeSa zrutaskandha:2 mazeSitakriyaH // 3 // cUlikA-1 prathamamadhyayanaM ukto navabrahmacaryAdhyayanAtmaka AcArazrutaskandhaH, sAmprataM dvitIyo'grazrutaskandhaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandhaHuktaM prAgAcAraparimANaM pratipAdayatA, tadyathA navabaMbhaceramaio aTThArasapayasahassio veo| havai ya sapaMcacUlo bahubahuayaro prathamoddezakaH payaggeNaM // 1 // tatrAdye zrutaskandhe navabrahmacaryAdhyayanAni pratipAditAni, teSu ca na samasto'pi vivakSito'rtho'bhihitaH niyukti: 285 dravyAgranikSepAH abhihito'pi sopato'to'nabhihitArthAbhidhAnAya saGkepoktasya ca prapaJcAya tadagrabhUtAzcatasrazcUDA uktAnuktArthasaGgAhikAH pratipAdyante, tadAtmakazca dvitIyo'grazrutaskandhaH, ityanena sambandhenAyAtasyAsya vyAkhyA pratanyate, tatra nAmasthApane anAhatya dravyAgranikSepArthaM niyuktikRdAha- .. ni0-davvogAhaNa Aesa kAla kama gaNaNasaMcae bhAveM / aggaMbhAve upahANabahuya uvagAra otivihN||285|| tatra dravyAgraM dvidhA- Agamato noAgamata ityAdi bhaNitvA vyatiriktaM tridhA-sacittAcittamizradravyasya vRkSakuntAderyadagramiti, avagAhanAgraM yadyasya dravyasyAdhastAdavagADhaM tadavagAhanAgram, tadyathA- manuSyakSetre mandaravarjAnAM parvatAnAmucchrayacaturbhAgo bhUmAvavagADha iti mandarANAM tu yojanasahasramiti, AdezAgraM Adizyata ityAdeza:- vyApAraniyojanA, agrazabdo'tra pari-2 mANavAcI, tatazca yatra parimitAnAmAdezo dIyate tadAdezAgram, tadyathA-tribhiH puruSaiH karma kArayati tAn vA bhojayatIti, kAlAgraM- adhikamAsakaH yadivA'grazabdaH parimANavAcakastatrAtItakAlo'nAdiranAgato'nantaH sarvAddhA vA, kramAgraM tu navabrahmacaryamayo'STAdazapadasahasrako vedaH / bhavati ca sapaJcacUlo bahubahutaraH padAgreNa // 1 // Page #27 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAI niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 550 // krameNaparipATyA'graM kramAgram, etad dravyAdi caturvidham, tatra dravyAgramekANukAd vyaNukaM vyaNukAd trynnukmityevmaadi| zrutaskandhaH2 kSetrAgraM- ekapradezAvagADhAd dvipradezAvagADham, dvipradezAvagADhAttripradezAvagADhamityAdi / kAlAgramekasamayasthitikAd cUlikA-1 prathamamadhyayanaM dvisamayasthitikaM dvisamayasthitikAttrisamayasthitikamityAdi, bhAvAgramekaguNakRSNAd dviguNakRSNaM dviguNakRSNAtriguNa piNDaiSaNA, kRSNamityAdi, gaNanAgraM tu saGkhyAdharmasthAnAtsthAnam, dazaguNamityarthaH, tadyathA- eko daza zataM sahasramityAdi, saJcayAgraM tu. prathamoddezaka: saJcitasya dravyasya yadupari tatsaJcayAgram, yathA tAmropaskarasya saJcitasyopari zaGkaH, bhAvAgaMtu trividhaM- pradhAnAgraM 1 prabhUtAnaM niyukti: 286 dravyAgranikSepAH 2 upakArAgraM 3 ca, tatra pradhAnAgraM sacittAdi tridhA, sacittamapi dvipadAdibhedAtridhaiva, tatra dvipadeSu tIrthakarazcatuSpadeSu siMhaH apadeSu kalpavRkSaH acittaM vaiDUryAdi mizraM tIrthakara evAlaGkata iti, prabhUtAgraM tvApekSikama, tadyathA jIvA poggala samayA dava paesA ya pajjavA cev| thovA'NatANatA visesamahiyA duve nntaa||1||atr ca yathottaramagram, paryAyAgraM tu sarvAgramiti, upakArAgraM tu yatpUrvoktasya vistarato'nuktasya ca pratipAdanAdupakAre varttate tad yathA dazavaikAlikasya dve cUDe, ayameva vA zrutaskandha AcArasyetyato'tropakArAgreNAdhikAra iti // 285 // Aha ca niyuktikAraH ni0- uvayAreNa upagayaM AyArasseva uvrimaaiNtu|rukkhss ya pavvayassa ya jaha aggAI theyaaii|| 286 // upakArAgreNAtra prakRtaM-adhikAra: yasmAdetAnyAcArasyaivopari vartante, taduktavizeSavAditayA tatsaMbaddhAni, yathA vRkSaparvatAderagrANIti / zeSANi tvagrANi ziSyamativyutpattyarthamasya copakArAgrasya sukhapratipattyarthamiti, taduktaM uccAriassa sarisaM jala __0 jIvA: pudgalA: samayAH (traikAlikAH) dravyANi pradezAzca paryavAzcaiva / stokAH anantaguNA anantaguNA vizeSAdhikAH dvaye'nantA (anantaguNAH anantaguNAH) ||1||gaathaayaaN pajjavA ityanenopAttam / OM uccAritasya sadRzaM. Page #28 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 551 // keNai taM parUvae vihiNA / jeNa'higAro taMmi u parUvie hoi suhgejh||1|| tatredamidAnI vAcyaM-kenaitAni nirmUDhAni? kimarthaM? zrutaskandhaH 2 kuto veti?, ata Aha cUlikA-1 prathamamadhyayanaM ni0-therehi'NuggahaTThA sIsahiaMhou pAgaDatthaM ca / AyArAo attho AyAraggesu pvibhtto|| 287 // piNDaiSaNA, 8 sthaviraiH zrutavRddhazcaturdazapUrvavidbhirnirmUDhAnIti, kimarthaM?, ziSyahitaM bhavatvitikRtvA'nugrahArtham, tathA'prakaTo'rthaH prakaTo prathamoddezaka: niyuktiH yathA syAdityevamarthaM ca, kuto ni!DhAni?, AcArAtsakAzAtsamasto'pyartha AcArAgreSu vistareNa pravibhakta iti // 286 // 287-291 sAmprataM yadyasmAniyUDhaM tadvibhAgenAcaSTa iti dravyAgranikSepAH ni0-biiassa ya paMcamae aTThamagassa biiyaMmi uddese / bhaNio piMDo sijjA vatthaM pAuggaho ceva // 288 // ni0-paMcamagassa cautthe iriyA vaNNijaI samAseNaM / chaTThassa ya paMcamae bhAsajAyaM viyANAhi // 289 // ni0-sattikka gANi sattavi nijUDhAI mhaaprinaao| satthaparinnA bhAvaNa nijUDhA udhuya vimuttii||29|| ni0- AyArapakappo puNa paccakkhANassa tiyvtthuuo|aayaarnaamdhijjaa vIsaimA paahuddccheyaa||291|| brahmacaryAdhyayanAnAM dvitIyamadhyayanaM lokavijayAkhyam, tatra paJcamoddezaka idaM sUtraM savvAmagaMdha parinnAya nirAmagaMdho prive| tatrAmagrahaNena hananAdyAstisraH koTyo gRhItA gandhopAdAnAdaparAstisraH, etAH SaDapyavizodhikoTyo gRhItAH, tAzcemA:svato hanti ghAtayatighnantamanyamanujAnIte, tathA pacati pAcayati pacanta (manya) manujAnIta iti, tathA tatraiva sUtraM adissamANo kayavikkaehiM ti, anenApi timro-vizodhikoTyo gRhItAH, tAzcemA:-krINAti krApayati krINantamanyamanujAnIte, tathA' yatkenacit tat prarUpyate vidhinA / yenAdhikArastasmiMstu prarUpite bhavati sukhagrAhyam / / 1 // // 551 // Page #29 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 552 // dravyAgranikSepAH STamasya- vimohAdhyayanasya dvitIyoddezaka idaM sUtraM bhikkhU parakkamejjA ciTeja vA nisIejja vA tuyaTTija vA susANaMsi ve tyAdi sapatyAdizrutaskandhaH2 yAvad bahiyA viharijjA taM bhikkhuMgAhAvatI uvasaMkamittu vaejjA ahamAusaMto samaNA! tubbhaTThAe asaNaM vA pANaM vA khAimaM vA sAimaM / prathamamadhyayanaM vA pANAiM bhUyAiM jIvAI sattAI samAraMbha samuddissa kIyaM pAmicca mityAdi, etAni sarvANyapi sUtrANyAzrityaikAdaza piNDaiSaNA piNDaiSaNA, nirmUDhAH, tathA tasminneva dvitIyAdhyayane paJcamoddezake sUtraM se vatthaM pariggahaM kaMbalaM pAyapuMchaNaM uggahaM ca kaDAsaNa miti, tatra prathamoddezakaH niyuktiH vastrakambalapAdapuJchanagrahaNAd vastraiSaNA nirmUDhA, patadgRhapadAt pAtraiSaNA niyUDhA, avagraha ityetasmAdavagrahapratimA nirmUDhA, 292 kaTAsanamityetasmAcchayyeti, tathA paJcamAdhyayanAvantyAkhyasya caturthoddezake sUtraM gAmANugAmaM dUijjamANassa dujjAyaM dupparikkata ityAdineryA saGkepeNa vyAvarNitetyata eva IryAdhyayanaM nirmUDham, tathA SaSThAdhyayanasya dhUtAkhyasya paJcamoddezake sUtraM Aikkhai vihayA kiTTai dhammakAmI tyetasmAdbhASAjAtAdhyayanamAkRSTamityevaM vijaaniiyaastvmiti| tathA mahAparijJAdhyayane saptoddezakAstebhyaH pratyeka saptApi saptaikakA nirmUDhAH, tathA zastraparijJAdhyayanAdbhAvanA nirmUDhA, tathA dhUtAdhyayanasya dvitIyacaturthoddezakAbhyAM vimuktyadhyayana niyU~Dhamiti, tathA AcAraprakalpaH nizIthaH, sa ca pratyAkhyAnapUrvasya yattRtIyaM vastu tasyApi yadAcArAkhyaM viMzatitamaM prAbhRtaM tato niyUMDha iti // 290-291 // brahmacaryAdhyayanebhya AcArAgrANi nirmUDhAnyato ni!hanAdhikArAdeva tAnyapi zastraparijJAdhyayanAnnirmUDhAnIti darzayati ni0- avvogaDo u bhaNio satthaparinnAe dNddnikkhevo| so puNa vibhajjamANo tahA tahA hoi naayvvo||292|| avyAkRtaH avyakto'parisphuTa itiyAvat bhaNitaH pratipAditaH, ko'sau?- daNDanikSepa: daNDa:-prANipIDAlakSaNastasya nikSepa:- parityAga: saMyama ityarthaH, saca zastraparijJAyAmavyakto'bhihitoyatastena punaH vibhajyamAnaH aSTasvapyadhyayaneSvasAveva // 552 // Page #30 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 553 // tathA tathA-anekaprakAro jJAtavyo bhavatIti // 292 // kathaM punarayaM saMyamaH saGkepAbhihito vistAryate? ityAha zrutaskandhaH 2 ni0- egaviho puNa so saMjamutti ajjhattha bAhiro ya duhA / maNavayaNakAya tiviho cauvviho cAujAmo u||293|| cUlikA-1 prathamamadhyayanaM ni0- paMca ya mahavvayAI tu paMcahA rAibhoaNe chtttthaa|siilNgshssaanni ya aayaarssppviibhaagaa||294|| piNDaiSaNA, aviratinivRttilakSaNa ekavidhaH saMyamaH, sa evAdhyAtmikabAhyabhedAd dvidhA bhavati, punarmanovAkkAyayogabhedAtrividhaH, sa eva prathamoddezakaH caturyAmabhedAccaturdhA, punaH paJcamahAvratabhedAtpaJcadhA, rAtrIbhojanaviratiparigrahAcca SoDhA, ityAdikayA prakriyayA bhidyamAno niyuktiH 293-297 yAvadaSTAdazazIlAGgasahasraparimANo bhavatIti // 293-294 // kiM punarasau saMyamastatra tatra pravacane paJcamahAvratarUpatayA bhidyate? dravyAgranikSepAH ityAha ni0- AikkhiuM vibhaiuM vinnAuM ceva suhatara hoi| eeNa kAraNeNaM mahavvayA paMca pannattA // 295 // saMyama: paJcamahAvratarUpatayA vyavasthApitaHsannAkhyAtuM vibhaktuM vijJAtuM ca sukhenaiva bhavatItyata: kAraNAtpaJcamahAvratAni prajJApyante / // 295 // etAni ca paJca mahAvratAni askhalitAni phalavanti bhavantyato rakSAyano vidheyastadarthamAha ni0- tesiMca rakkhaNaTThA ya bhAvaNA paMca paMca ikvikke / tA satthaparinnAe eso abhiMtaro hoI // 296 // teSAM ca mahAvratAnAmekaikasya tadvRttikalpAH paJcapaJca bhAvanA bhavanti, tAzca dvitIyAgrazrutaskandhe pratipAdyante'to'yaMzastraparijJAdhyayanAbhyantaro bhavatIti // 296 // sAmprataM cUDAnAM yathAsvaM parimANamAha ni0- jAvoggahapaDimAo paDhamA sattikkagA biiacuulaa| bhAvaNa vimutti AyArapakkappA tinni iapaMca // 297 / / aTThArasagassa niSphatI (pr0)| 0 eso u abbhantaro hoi (pr0)| // 553 // Page #31 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 | // 554 // zrutaskandha:2 cUlikA-1 prathamamadhyayanaM piNDaiSaNA, prathamoddezakaH niyuktiH 297 dravyAgranikSepAH sUtram 224 azanAdividhiH piNDaiSaNAdhyayanAdArabhyAvagrahapratimAdhyayanaM yAvadetAni saptAdhyayanAni prathamA cUDA, sapta sappaikakA dvitIyA, bhAvanA tRtIyA, vimuktizcaturthI, AcAraprakalpo nizIthaH, sA ca paJcamI cUDeti / tatra cUDAyA nikSepo nAmAdiH SaDDidhaH, nAmasthApane kSuNNe, dravyacUDA vyatiriktA sacittA kukkuTasya acittA mukuTasya cUDAmaNiH mizrA mayUrasya, kSetracUDA lokaniSkuTarUpA, kAlacUDA'dhimAsakasvabhAvA, bhAvacUDA tviyameva, kSAyopazamikabhAvavarttitvAt / iyaM ca saptAdhyayanAtmikA, tatrAdyamadhyayana piNDaiSaNA, tasya catvAryanuyogadvArANi bhavanti, yAvannAmaniSpanne nikSepe piNDaiSaNA'dhyayanam, tasya nikSepadvAreNa sarvA piNDaniyuktiratra bhaNanIyeti // 297 // sAmprataM sUtrAnugame'skhalitAdiguNopetaM sUtramuccAraNIyam, taccedaM se bhikkhUvA bhikkhuNI vA gAhAvaikulaM piMDavAyapaDiyAe aNupaviDhe samANe se jaMpuNa jANijjA-asaNaM vA pANaM vA khAima vA sAimaM vA pANehiM vA paNagehiM vA bIehiM vA hariehiM vA saMsattaM ummissaM sIodaeNa vA osittaM rayasA vA parighAsiyaM vA tahappagAraM asaNaM vA pANaM vA khAimaM vA sAimaM vA parahatthaMsi vA parapAyaMsi vA aphAsuyaM aNesaNijjaMti mannamANe lAbhe'visaMte no paDiggAhijjA ||sey Ahacca paDiggahe siyAsetaM AyAya egaMtamavakkamijjA, egaMtamavakkamittA ahe ArAmaMsi vA ahe uvassayaMsivA appaMDe appapANe appabIe appaharie appose appudae apputtiMgapaNagadagamaTTiyamakkaDAsaMtANae vigiMciya 2 ummIsaM visohiya 2 tao saMjayAmeva a~jijja vA pIijja vA, jaMca no saMcAijA bhuttae vA pAyae vAse tamAyAya egaMtamavakkamijjA, ahe jhAmathaMDilaMsivA aTThirAsiMsi vA kiTTarAsiMsi vA tusarAsiMsi vA gomayarAsiMsi vA annayaraMsi vA tahappagAraMsi thaMDilaMsi paDilehiya paDilehiya pamajiyapamajjiya tao saMjayAmeva pariTThavijjA ||suutrm 224 // (r) kurkuTasya (mu0)| (c) 'dhikamAsa0 (mu0)10 parivAsiyaM pra. evaM vRttAvapi (pr0)| // 554 // Page #32 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 555 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 prathamamadhyayanaM piNDaiSaNA, prathamoddezaka: sUtram 224 azanAdividhiH se iti mAgadhadezIvacanaH prathamAnto nirdeze varttate, yaH kazcidbhikSaNazIlo bhAvabhikSurmUlottaraguNadhArI vividhAbhigraharataH bhikSuNI vA sAdhvI, sa bhAvabhikSurvedanAdibhiH kAraNairAhAragrahaNaM karoti, tAni cAmUni veaNa 1 veAvacce 2 iriyaTThAe ya 3 saMjamaTThAe 4 / taha pANavattiyAe 5 cha8 puNa dhammaciMtAe 6 // 1 // ityAdi, amISAM madhye'nyatamenApi kAraNenAhArArthI san gRhapatiH- gRhasthastasya kulaM-gRhaM tadanupraviSTaH, kimartha?- piMDavAyapaDiyAe tti piNDapAto-bhikSAlAbhastatpratijJayA-ahamatra bhikSAM lapsya iti, sa praviSTaH san yatpunarazanAdi jAnIyAt, kathamiti darzayati- prANibhiH rasajAdibhiH panakaiH ullIjIvaiH saMsaktaM bIjaiH godhUmAdibhiH haritaiH dUrvA'GkarAdibhiH unmizraM zabalIbhUtam, tathA zItodakena vA avasiktaM AdrIkRtaM rajasA vA sacittena parighAsiyaM ti pariguNDitam, kiyadvA vakSyati? tathAprakAraM evaMjAtIyamazuddhamazanAdi caturvidhamapyAhAraM parahaste dAtRhaste parapAtre vA sthitaM aprAsukaM sacittaM aneSaNIyaM AdhAkarmAdidoSaduSTaM iti evaM manyamAnaH sa bhAvabhikSuH satyapi lAbhe na pratigRhNIyAdityutsargataH, apavAdatastu dravyAdi jJAtvA pratigRhNIyAdapi, tatra dravyaM durlabhadravyaM kSetraM sAdhAraNadravyalAbharahitaM sarajaskAdibhAvitaM vA kAlo durbhikSAdiH bhAvo glAnatAdiH, ityAdibhiH kAraNairupasthitairalpabahutvaM paryAlocya gItArtho gRhNIyAditi ||ath kathaJcidanAbhogAtsaMsaktamAgAmisattvAnmibhaMvA gRhItaM tatra vidhimAha-se ya Aha.ce tyAdi saca bhAvabhikSuH / Ahacce ti sahasA saMsaktAdikamAhArajAtaM kadAcidanAbhogAtpratigRhNIyAt, sacAnAbhogo dAtRpratigRhItRpadadvayAccaturdhA yojanIya iti, taM evaMbhUtamazuddhamAhAramAdAyaikAntaM apakrAmet gacchet, taM apakramya, gatveti / yatra sAgArikANAmanAlokamasampAtaM ca bhavati tadekAntamanekadheti darzayati- athArAme vA athopAzraye vA athazabdo'nApAtaviziSTapradezopasaGgrahArthaH, vAzabdo 0vacanataH (mu0)| 0 vedanA vaiyAvRttyaM IryArthaM saMyamArthaM ca / tathA prANapratyayAya SaSThaM punardharmacintAyai // 1 // // 555 / / Page #33 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 556 // vikalpArthaH zUnyagRhAdyupasaGgrahArtho vA, tadvizinaSTi- alpANDe alpazabdo'bhAvavacanaH, apagatANDa ityarthaH, evamalpa | zrutaskandhaH2 bIje'lpaharite alpAvazyAye avazyAya udakasUkSmatuSAraH, alpodake, tathA, alpottiGgapanakadagamRttikAmarkaTasantAnaketatrottiGga- cUlikA-1 prathamamadhyayanaM stRNAgraudakabinduH, (bhujitetyuttarakriyayA sambandha:) panaka:- ullIvizeSaH, udakapradhAnA mRttikA udakamRttiketi, markaTa: | piNDaiSaNA, sUkSmajIvavizeSasteSAM santAnaH, yadivA markaTakasantAna:- koliyakaH, tadevamaNDAdidoSarahite ArAmAdike sthaNDile gatvA prathamoddezaka: prAggRhItAhArasya yatsaMsaktaM tad vivicya vivicya tyaktvA tyaktvA, kriyA'bhyAvRttyA'zuddhasya parityAganiHzeSatAmAha, unmizraM / sUtram 224 | azanAdividhiH vA AgAmukasattvasaMvalitaM saktukAdi tataH prANinaH vizodhya vizodhya apanIyApanIya tataH tadanantaraM zeSaM zuddhaM parijJAya samyagyata eva bhuJjIta pibedvA rAgadveSavipramuktaH sanniti, uktaJca bAyAlIsesaNasaMkaDaMmi gahaNami jIva! Na hu chalio / iNhiM jaha na chalijjasi bhuMjato rAgadosehiM ||1||raagenn saiMgAlaM doseNa sadhUmagaM viyANAhi / rAgaddosavimukko bhujejjA nijjarApehI // 2 // yaccAhArAdikaM pAtuM bhoktuM vA na zaknuyAtprAcuryAdazuddhapRthakkaraNAsambhavAdvA sa bhikSuH tad AhArajAtamAdAyaikAntamapakrAmet, apakramya ca tadAhArajAtaM pariSThApayet tyajediti sambandhaH, yatra ca pariSThApayettadarzayati ahe jhAma thaMDilaMsi vetti atha AnantaryArthe | vAzabda uttarApekSayA vikalpArthaH jhAme ti dagdhaM tasmin vA sthaNDile'sthirAzau vA kiTTo- lohAdimalastadrAzau vA tuSarAzau vA gomayarAzau vA, kiyadvA vakSyate ityupasaMharati- anyatararAzau vA tathAprakAre pUrvasadRze prAsuke sthaNDile gatvA tat pratyupekSya / pratyupekSya akSNA pramRjya 2 rajoharaNAdinA, atrApi dvivacanamAdarakhyApanArthamiti, pratyupekSaNapramArjanapadAbhyAM sapta bhaGgakA OdvAcatvAriMzadeSaNAsaMkaTe gahane jIva! naiva chalitaH / idAnIM yathA na chalyase bhuJjan rAgadveSAbhyAM (tathA prvrtsv)||1|| rAgeNa sAGgAraM dveSeNa sadhUmakaM vijaaniihi| rAgadveSavimukto bhuJjIta vA nirjarAprekSI // 2 // H Page #34 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 557 // vidhiH bhavanti, tadyathA- apratyupekSitamapramArjitaM 1, apratyupekSitaM pramArjitaM 2, pratyupekSitamapramArjitaM 3, tatrApyapratyupekSya pramRjan / zrutaskandhaH 2 sthAnAtsthAnasaMkramaNena trasAn virAdhayati, pratyupekSyApyapramRjannAgantukapRthvIkAyAdIn virAdhayatIti, caturthabhaGgake tu cUlikA-1 prathamamadhyayana catvAro'mI, tadyathA- duSpratyupekSitaMduSpramArjitaM 4, duSpratyupekSitaM supramArjitaM 5, supratyupekSitaM duSpramArjitaM 6, supratyupekSita piNDaiSaNA, supramArjitamiti 7, sthaapnaa| tatraivaMbhUte saptamabhaGgAyAte sthaNDile saMyata eva samyagupayukta eva zuddhAzuddhapuJjabhAgaparikalpanayA prathamoddezakaH sUtram 225 pariSThApayeta tyajediti // 224 // sAmpratamauSadhiviSayaM vidhimAha auSadhiviSayo se bhikkhU vA bhikkhUNI vA gAhAvaikulaM jAva paviThU samANe se jAo puNa osahIo jANijjA kasiNao sAsiyAo avidalakaDAo atiricchacchinnAo avucchiNNAo taruNiyaM vA chivADiM aNabhikvaMtAbhajjiyaM pehAe aphAsuyaM aNesaNijjaMti mannamANe lAbhe saMte no paDiggAhijjA / / se bhikkhU vA0 jAva paviDhe samANe se jAo puNa osahIo jANijjA-akasiNAo asAsiyAo vidalakaDAo tiricchacchinnAo vucchinnAo taruNiyaM vA chivADiM abhikvaMtaM bhajjiyaM pehAe phAsuyaM esaNijjaMti mannamANe lAbhe saMte paDiggAhijA // sUtram 225 // sabhAvabhikSurgRhapatikulaM praviSTaH sanyA: puna: auSadhI:zAlibIjAdikAH evaMbhUtA jAnIyAt, tadyathA kasiNAo tti kRtsnAH sampUrNA anupahatAH, atra ca dravyabhAvAbhyAM caturbhaGgikA, tatra dravyakRtsnA azastropahatAH, bhAvakRtsnAH sacittAH, tatra kRtsnA ityanena caturyu bhaGgakeSvAdyaM bhaGgatrayamupAttam, sAsiyAo tti, jIvasya svAM- AtmIyAmutpattiM pratyAzrayo yAsutAH // 557 // svAzrayAH, avinaSTayonaya ityarthaH, Agame ca kAsAJcidauSadhInAmavinaSTo yonikAla: paThyate, taduktaM etesi NaM bhaMte! (r)caturbhaGga0 (mu0)| 9 eteSAM bhadanta! - Page #35 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 558 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, prathamoddezakaH sUtram 226 AhAravidhiH sAlINaM kevaiaMkAlaM joNI saMciTThai? ityAdyAlApakAH, avidalakaDAo tti na dvidalakRtAH advidalakRtAH, anUrdhvapATitA ityarthaH, atiricchacchinnAo tti tirazcInaM chinnA:-kandalIkRtAstatpratiSedhAdatirazcInacchinnAH, etAzca dravyataH kRtsnA bhAvato bhAjyA:, avvochinnAo tti vyavacchinnA-jIvarahitA na vyavacchinnA avyavacchinnAH, bhAvataH kRtsnA ityarthaH, tathA taruNiyaM vA chivADi ti, 'taruNIM' aparipakvAM 'chivADinti mudgAdeH phalim, tAmeva vizinaSTi aNabhikkaMtA bhanjiya nti, nAbhikrAntA jIvitAd anabhikrAntA, sacetanetyarthaH, abhajjiyaM abhagnAM-amarditAmavirAdhitAmityarthaH, iti prekSya dRSTvA tadevaMbhUtamAhArajAtamaprAsukamaneSaNIyaM vA manyamAno lAbhe sati na pratigRhNIyAt / sAmpratametadeva sUtraM viparyayeNAha- sa eva bhAvabhikSuryAH punarauSadhIrevaM jAnIyAt, tadyathA- akRtsnAH asampUrNA dravyato bhAvatazca pUrvavaccarcaH, asvAzrayAH vinaSTayonayaH, dvidalakRtAH UrdhvapATitAH tirazcInacchinnAH kandalIkRtAstathA taruNikAM vA phalIM jIvitAdapakrAntAM bhagnAM ceti, tadevaMbhUtamAhArajAtaM prAsukameSaNIyaM ca manyamAno lAbhe sati kAraNe gRhNIyAditi // 225 // grAhyAgrAhyAdhikAra evAhAravizeSamadhikRtyAha se bhikkhU vA0 jAva samANe se jaM puNa jANijjA-pihuyaM vA bahurayaM vA bhuMjiyaM vA maMthu vA cAulaM vA cAulapalaMbaM vA saI __ saMbhajjiyaM aphAsuyaM jAva no paDigAhijjA ||1||se bhikkhUvA0 jAva samANe se jaMpuNa jANijjA-pihuyaM vA jAva cAulapalaMbaM vA asaI bhajjiyaM dukkhutto vA tikkhutto vA bhajjiyaM phAsuyaM esaNijjaM jAva paDigAhijjA ||2||suutrm 226 // sa bhAvabhikSuryAvagRhapatikulaM praviSTaH san ityAdi pUrvavadyAvat pihuyaM vatti pRthukaM jAtAvekavacanaM navasya zAlivrIhyAderagninA ye lAjAH kriyante ta iti, bahu rajaH- tuSAdikaM yasmiMstadbahurajaH, bhujjiya nti agnyarddhapakvaM godhUmAdeH zIrSakamanyadvA - zAlInAM kiyantaM kAlaM yoniH saMtiSThati ? B // 558 // Page #36 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 559 // | zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, prathamoddezakaH sUtram 227 AhAravidhiH tilagodhUmAdi, tathA tilagodhUmAdeH manthu cUrNaM tathA cAulA: tandulA: zAlivrIhyAdesta eva cUrNIkRtAstatkaNikA vA cAulapalambanti, tadevaMbhUtaM pRthukAdyAhArajAtaM sakRd ekavAraM saMbhajjiyaM ti AmarditaM kiJcidagninA kiJcidaparazastreNAprAsukamaneSaNIyaM manyamAno lAbhe sati na pratigRhNIyAt // 1 // etadviparItaM grAhyamityAha- pUrvavat, navaraM yadasakRd-anekazo'gnyAdinA pakvamAmarditaM vA duSpakvAdidoSarahitaM prAsukaM manyamAno lAbhe sati gRhNIyAditi // 226 // sAmprataM gRhapatikulapravezavidhimAha se bhikkhUvA bhikkhuNI vA gAhAvaikulaM jAva pavisiukAme no annautthieNa vA gArathieNa vA parihArio vA apparihArieNaM saddhiM gAhAvaikulaM piMDavAyapaDiyAe pavisijja va nikkhamija vA ||1||se bhikkhU vA0 bahiyA viyArabhUmiM vA vihArabhUmiM vA nikkhamamANe vA pavisamANe vA no annautthieNa vA gArathieNa vA parihArio vA aparihArieNa saddhiM bahiyA viyArabhUmiM vA vihArabhUmiM vA nikkhamijja vA pavisijja vA ||2||se bhikkhUvA0 gAmANugAmaM dUijjamANe no annautthieNa vA jAva gAmANugAmaM dUijjijjA ||3||suutrm 227 // P sa bhikSuryAvadgRhapatikulaM praveSTukAma ebhirvakSyamANaiH sArdhaM na pravizet prAk praviSTo vA na niSkrAmediti smbndhH| yaiH sahana praveSTavyaM tAn svanAmagrAhamAha- tatrAnyatIrthikAH- sarajaskAdayaH gRhasthAH piNDopajIvino dhigjAtiprabhRtayaH, taiH saha pravizatAmamI doSAH, tadyathA- te pRSThato vA gaccheyuragrato vA, tatrAgrato gacchanto yadi sAdhvanuvRttyA gaccheyustatastatkRta IryApratyayaH karmabandhaH pravacanalAghavaM ca, teSAM vA svajAtyAdyutkarSa iti, atha pRSThatastatastatpradveSo dAturvA'bhadrakasya, lAbhaM (r) tathA godhUmA0 (mu0)| // 559 // Page #37 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 560 // ca dAtA saMvibhajya dadyAttenAvamaudaryAdau durbhikSAdau prANavRttirna syAdityevamAdayo doSAH, tathA pariharaNaM-parihArastena carati zrutaskandhaH2 pArihArika:-piNDadoSapariharaNAdudyuktavihArI sAdhurityarthaH, sa evaMguNakalitaH sAdhuH aparihArikeNa pArzvasthAvasannakuzIla cUlikA-1 prathamamadhyayana saMsaktayathAcchandarUpeNa na pravizet, tena saha praviSTAnAmaneSaNIyabhikSAgrahaNAgrahaNakRtA doSAH, tathAhi-aneSaNIyagrahaNe tatpravR piNDaiSaNA, tiranujJAtA bhavati, agrahaNe taiH sahAsaGkhaDAdayo doSAH, tata etAn doSAn jJAtvA sAdhurgRhapatikulaM piNDapAtapratijJayA taiH prathamoddezaka: saha na pravizennApi tato niSkrAmediti // 1 // taiH saha prasaGgato'nyatrApi gamanapratiSedhamAha- sa bhikSurbahiH vicArabhUmi sUtram 228 AhAravidhiH sajJAvyutsargabhUmiM tathA vihArabhUmiM svAdhyAyabhUmiM tairanyatIrthikAdibhiH saha doSasambhavAnna pravizediti sambandhaH, tathAhivicArabhUmau prAsukodakasvacchAsvacchabahvalpanirlepanakRtopaghAtasadbhAvAd, vihArabhUmau vA siddhAntAlApakavikatthanabhayAtsehAdyasahiSNukalahasadbhAvAccasAdhustAM taiH sahana pravizennApi tato niSkrAmediti ||2||tthaa- sa bhikSurgAmAdgAmo grAmAntaramupalakSaNArthatvAnnagarAdikamapi dUijjamANo tigacchannebhiranyatIrthikAdibhiHsaha doSasambhavAnna gacchet, tathAhi-kAyikyAdinirodhe satyAtmavirAdhanA, vyutsarge ca prAsukAprAsukagrahaNAdAvupaghAtasaMyamavirAdhane bhavataH, evaM bhojane'pi doSasambhavo bhAvanIyaH sehAdivipratAraNAdidoSazceti // 227 // sAmprataM taddAnapratiSedhArthamAha se bhikkhUvA bhikkhUNI vA0 jAva paviDhe samANe no annautthiyassa vA gAratthiyassa vA parihArio vA aparihAriyassa asaNaM vA pANaM vA khAimaM vA sAimaM vA dijjA vA aNupaijjA vaa||suutrm 228 // 8 // 560 // sa bhikSuryAvadgRhapatikulaM praviSTaH sannupalakSaNatvAdupAzrayastho vA tebhyo'nyatIrthikAdibhyo doSasambhavAdazanAdikaM 4 na dadyAt svato nApyanupradApayedapareNa gRhasthAdineti, tathAhi-tebhyo dIyamAnaM dRSTrA loko'bhimanyate- ete hyevaMvidhAnAmapi dakSi Page #38 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 561 // NArhAH, api ca-tadupaSTambhAdasaMyamapravarttanAdayo doSA jAyanta iti // 228 // piNDAdhikAra evAneSaNIyavizeSapratiSedha zrutaskandhaH2 madhikRtyAha cUlikA-1 prathamamadhyayana se bhikkhU vA0 jAva samANe asaNaM vA 4 assiMpaDiyAe egaM sAhammiyaM samuddissa pANAI bhUyAI jIvAI sattAI samArabbha piNDaiSaNA, samuddissa kIyaM pAmiccaM acchijjaM aNisaTuM abhihaDaM AhaTu ceei, taMtahappagAraM asaNaM vA 4 purisaMtarakaDaM vA apurisaMtarakaDaM vA prathamoddezakaH bahiyA nIhaDaM vA anIhaDaMvA attaTThiyaM vA aNattaTThiyaM vA paribhuttaM vA aparibhuttaM vA AseviyaM vA aNAseviyaMvA aphAsuyaM jAvano sUtram 229 AhAravidhi: paDiggAhijjA, evaM bahavesAhammiyA egaMsAhammiNiM bahave sAhammiNIosamuhissa cattAri AlAvagA bhANiyavvA ||suutrm 229 // sa-bhikSuryAvadgRhapatikulaM praviSTaH sannevaMbhUtamAhArajAtaM no pratigRhNIyAditi sambandhaH, assiMpaDiyAe tti, na vidyate svaMdravyamasya so'yamasvo-nirgrantha ityarthaH, tatpratijJayA kazcidgRhasthaH prakRtibhadraka ekaM sAdharmikaM sAdhusamuddizya asvo'yamityabhisandhAya prANino bhUtAni jIvAH sattvAzca eteSAM kiJcidbhedAr3hedastAn samArabhyetyanena madhyagrahaNAtsaMrambhasamArambhArambhA gRhItAH, eteSAM ca svarUpamidaM saMkappo saMraMbho pariyAvakaro bhave samAraMbho / AraMbho uddavao suddhanayANaM tu savvesiM // 1 // ityevaM smaarmbhaadi| samuddizya adhikRtyAdhAkarmANi kuryAditi, anena sarvA'vizuddhikoTirgRhItA, tathA krItaM mUlyagRhItaM pAmiccaM ucchinnakaM AcchedyaM / parasmAdbalAdAcchinnaM aNisaTuMti anisRSTaM tatsvAminA'nutsaGkalitaMcollakAdi abhyAhRtaMgRhasthenAnItam, tadevaMbhUtaM krItAdyAhRtya ceei tti dadAti, anenApi samastA vizuddhikoTirgRhItA, tad AhArajAtaM caturvidhamapi tathAprakAraM AdhAkarmAdidoSaduSTaM yo dadAti tasmAtpuruSAdaparaH puruSaH puruSAntaraM tatkRtaM vA apuruSAntarakRtaM vA tenaiva dAtrA kRtam, tathA gRhAnnirgatamanirgataM vA, tathA (r) saMkalpaH saMrambhaH paritApakaro bhavet samArambhaH / Arambha upadravataH zuddhanayAnAM ca sarveSAm / / 1 / / 7 vA tathA tenaiva (mu0)| // 561 // Page #39 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 562 // zrutaskandha:2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, prathamoddezaka: sUtram 230-231 AhAravidhiH tenaiva dAtrA svIkRtamasvIkRtaM vA, tathA tenaiva dAtrA tasmAdbahuparibhuktamaparibhuktaM vA, tathA stokamAsvAditamanAsvAditaM vA, tadevamaprAsukamaneSaNIyaMca manyamAno lAbhesati na prtigRhnniiyaaditi| etacca prathamacaramatIrthakRtorakalpanIyaH, madhyamatIrthakarANAM cAnyasya kRtamanyasya kalpata iti / evaM bahUn sAdharmikAn samuddizya praagvcrcH| tathA sAdhvIsUtramapyekatvabahutvAbhyAM yojanIyamiti // 229 // punarapi prakArAntareNAvizuddhikoTimadhikRtyAha se bhikkhUvA0 jAva samANe se jaMpuNa jANijjA asaNaM vA 4 bahavesamaNA mAhaNA atihi kivaNavaNImae pagaNiya 2 samuddissa pANAI vA 4 samArabbha jAva no paDiggAhijjA // sUtram 230 // sa-bhAvabhikSuryAvadgRhapatikulaM praviSTastadyatpunarevaMbhUtamazanAdi jAnIyAt, tadyathA- bahUna zramaNAnuddizya, te ca paJcavidhA:nirgranthazAkyatApasagairikAjIvikA iti, brAhmaNAn bhojanakAlopasthAyyapUrvovA'tithistAniti kRpaNA daridrAstAn vaNImakAbandiprAyAstAnapi zramaNAdIn bahUn uddizan pragaNayya pragaNayyoddizati, tadyathA-dvitrAH zramaNAH paJcaSAH brAhmaNA ityAdinA prakAreNa zramaNAdIn parisaGkhyAtAnuddizya, tathA prANyAdInsamArabhya yadazanAdi saMskRtaM tadAsevitamanAsevitaM vA'prAsukamaneSaNIyamAdhAkarma, evaM manyamAno lAbhe sati na pratigRhNIyAditi // 230 // vizodhikoTimadhikRtyAha sebhikkhUvA bhikkhUNI vA0 jAva paviDhe samANe se jaMpuNa jANijjA-asaNaMvA 4 bahavesamaNA mAhaNA atihiM kivaNavaNImae samuddissa jAva ceei taM tahappagAraM asaNaM vA 4 apurisaMtarakaDaM vA abahiyAnIhaDaM aNattaTThiyaM aparibhuttaM aNAseviyaM aphAsuyaM aNesaNijjaM jAva no pddiggaahijjaa||1||ah puNa evaM jANijjA purisaMtarakaDaM bahiyAnIhaDaM attaTThiyaM paribhuttaM AseviyaM phAsuyaM uddizya (mu0)| // 562 // Page #40 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayanaM piNDaiSaNA, prathamoddezakaH sUtram 232 AhAravidhiH esaNijja jAva paDiggAhijjA ||2||suutrm 231 // sa bhikSuryatpunarazanAdi jAnIyAt, kiMbhUtamiti darzayati-bahUn zramaNabrAhmaNAtithikRpaNavaNImakAn samuddizya zramaNAdyarthamiti yAvat, prANAdIMzca samArabhya yAvadAhRtya kazcid gRhastho dadAti, tattathAprakAramazanAdyapuruSAntarakRtamabahirnirgatamanAtmIkRtamaparibhuktamanAsevitamaprAsukamaneSaNIyaM manyamAno lAbhe sati na pratigRhNIyAt // 1 // iyaM ca jAvaMtiyA bhikkha tti, etadvyatyayena grAhyamAha- athazabdaH pUrvApekSI punaHzabdo vizeSaNArthaH, atha sa bhikSuH punarevaM jAnIyAt tadyathA- puruSAntarakRtaM anyArthaM kRtaM bahirnirgatamAtmIkRtaM paribhuktamAsevitaM prAsukameSaNIyaM ca jJAtvA lAbhe sati pratigRhNIyAt, idamuktaM bhavati-avizodhikoTiryathA tathA na kalpate, vizodhikoTistu puruSAntarakRtAtmIyakRtAdiviziSTA kalpata iti // 231 // vizuddhikoTimadhikRtyAha se bhikkhU vA bhikkhUNI vA gAhAvaikulaM piMDavAyapaDiyAe pavisiukAme se jAIpuNa kulAI jANijjA-imesu khalu kulesu niie piMDe dijjai aggapiMDe dijjai niyae bhAe dijjar3a niyae avaDvabhAe dijjai, tahappAgArAiM kulAI niiyAI niiumANAI no bhattAe vA pANAe vA pavisijja vA nikkhamija vA ||1||eyN khalu tassa bhikkhussa bhikkhuNIe vA sAmaggiyaMjaM savvaDhehiM samie sahie sayA je||suutrm 232 // ttibemi // 2 // piNDaiSaNAdhyayane prthmoddeshkH||2-1-1-1|| sa bhikSuryAvagRhapatikulaM praveSTukAma: se- tacchabdArthe saca vAkyopanyAsArthaH, yAni punarevaMbhUtAni kulAni jAnIyAt, tadyathAimeSu kuleSu khalu zabdo vAkyAlaGkAre nityaM pratidinaM piNDaH poSo dIyate, tathA agrapiNDa:- zAlyodanAdeH prathamamuddhRtya (r) yAvatyo bhikssaaH| OM khalu vAkyA0 (mu0)| // 563 // Page #41 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrutaskandha:2 cUlikA-1 prathamamadhyayanaM zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 564 // prathamoddezakaH sUtram 232 AhAravidhiH bhikSArthaM vyavasthApyate so'grapiNDo nityaM bhAga:- ardhapoSo dIyate, tathA nityamupArddhabhAga:- poSacaturthabhAgaH, tathAprakArANi kulAni nityAni nityadAnayuktAni nityadAnAdeva niiumANAinti nityaM umANaM ti pravezaH svapakSaparapakSayoryeSu tAni tathA, idamuktaM bhavati-nityalAbhAtteSu svapakSa:-saMyatavarga: parapakSa:- aparabhikSAcaravarga:sarvo bhikSArthaM pravizet, tAni ca bahubhyo dAtavyamiti tathAbhUtameva pAkaM kuryuH, tatra ca SaTkAyavadhaH, alpe ca pAke tadantarAyaH kRtaH syAdityatastAni no bhaktArthaM / pAnArthaM vA pravizenniSkrAmedveti ||srvopsNhaaraarthmaah etadi ti yadAderArabhyoktaM khaluzabdo vAkyAlaGkArArthaH, etattasya bhikSo: sAmagryaM samagratA yadudgamotpAdanagrahaNaiSaNAsaMyojanApramANeGgAladhUmakAraNaiHsuparizuddhasya piNDasyopAdAnaM kriyate tajjJAnAcArasAmaNyaM drshncaaritrtpoviiryaacaarsNpnntaa| ceti, athavaitatsAmagryaM sUtreNaiva darzayati- yat sarvArtha: sarasavirasAdibhirAhAragatai: yadivA rUparasagandhasparzagataiH samyagita: samitaH saMyata ityarthaH, paJcabhirvA samitibhiH samita: zubhetareSu rAgadveSavirahita itiyAvat, evaMbhUtazca saha hitena varttata iti sahitaH, sahito vA jJAnadarzanacAritraiH, evaMbhUtazca sadA yateta saMyamayukto bhavedityupadezaH bravImIti jambUnAmAnaM sudharmasvAmIdamAha- bhagavataH sakAzAcchrutvA'haM bravImi, na tu svecchayeti / zeSaM pUrvavaditi / / 232 // // prathamoddezakaH smaaptH|| makAraNaiH suparizula: sarasavirasAdiAmasatiyAvat, evaMbhUtazca sA // 564 // ||prthmaadhyyne dvitiiyoddeshkH|| uktaH prathamoddezakaH, sAmprataM dvitIya Arabhyate, asya cAyamabhisambandhaH- ihAnantaroddezake piNDaH pratipAditastadihApi / (r)pramANAGgAradhUma0 (mu0)| Page #42 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 565 // tadgatAmeva vizodhikoTimadhikRtyAha zrutaskandhaH2 ___ sebhikkhUvA bhikkhuNIvA gAhAvaikulaM piMDavAyapaDiyAe aNupaviTThesamANe se jaMpuNa jANijjA-asaNaMvA 4 aTThamiposahiesu cUlikA-1 prathamamadhyayanaM vA addhamAsiesu vA mAsiesu vA domAsiesu vA temAsiesu vA cAummAsiesu vA paMcamAsiesu vA chammAsiesu vA uUsu vA piNDaiSaNA, uusaMdhIsuvA uupariyaTTesu vA bahave samaNamAhaNaatihikivaNavaNImage egAo ukkhAo pariesijjamANe pehAe dohiM ukkhAhiM dvitIyoddezakaH sUtram 233 pariesijjamANe pehAe tihiM ukkhAhiM pariesijjamANe pehAe kuMbhImuhAovA kalovAiovAsaMnihisaMnicayAovA pariesijjamANe bhikSAvidhiH pehAe tahappagAraM asaNaM vA 4 apurisaMtarakaDaM jAva aNAseviyaM aphAsuyaM jAva no paDiggAhijjA // 1 // aha puNa evaM jANijjA purisaMtarakaDaM jAva AseviyaM phAsuyaM paDiggAhijjA / / 2 // sUtram 233 // sa bhAvabhikSuryatpunarazanAdikamAhAramevaMbhUtaM jAnIyAt, tadyathA- aSTamyAM pauSadha:- upavAsAdiko'STamIpauSadhaH sa vidyate yeSAM te'STamIpauSadhikA-utsavAstathA'rddhamAsikAdayazca RtusandhiH-Rto: paryavasAnaM RtuparivarttaH-Rtvantaram, ityAdiSu prakaraNeSu bahUn zramaNabrAhmaNAtithikRpaNavaNImagAnekasmAtpiTharakAdgRhItvA kUrAdikaM pariesijjamANe tti taddIyamAnAhAreNa bhojyamAnAn / prekSya dRSTrA, evaM dvikAdikAdapi piTharakAd gRhItvetyAyojanIyamiti, piTharaka eva saGkaTamukhaH kumbhI, kalovAdi tti pacchI piTakaM vA tasmAdvaikasmAditi, sannidhi:- gorasAdeH saMnicayastasmAdveti, ('tao evaMvihaM jAvaMtiyaM piMDaM samaNAdINaM / pariesinjamANaM pehAe'tti,) evaMbhUtaM piNDaM dIyamAnaM dRSTvA apuruSAntarakRtAdivizeSaNamaprAsukamaneSaNIyamiti manyamAno lAbhe sati na pratigRhNIyAditi // 1 // etadeva savizeSaNaM grAhyamAha- atha punaH sa bhikSurevaMbhUtaM jAnIyAttatto gRhNIyAditi sambandhaH, 0 vizuddha0 (mu0)| 0 kalovAiova' tti picchI (mu0)| 0 sannidheH (mu0)| // 65 // Page #43 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 566 // bhikSAvidhiH tdythaa-purussaantrkRtmityaadi||2||233|| sAmprataM yeSu kuleSu bhikSArthaM praveSTavyaM tAnyadhikRtyAha zrutaskandhaH2 se bhikkhU vA 2 jAva samANe se jAiM puNa kulAiM jANijjA, taMjahA- uggakulANi vA bhogakulANi vA rAinnakulANi vA cUlikA-1 prathamamadhyayana khattiyakulANi vA ikkhAgakulANi vA harivaMsakulANi vA esiyakulANi vA vesiyakulANi vA gaDAgakulANi vA koTAgaku piNDaiSaNA, lANi vA gAmarakkhakulANi vA bokasAliyakulANi vA annayaresu vA tahappagAresukulesu aduguMchiesu agarahiesu asaNaM vA 4 dvitIyoddezakaH sUtram phAsuyaM jAvapaDiggAhijjA ||suutrm 234 // 234-235 sa bhikSurbhikSArthaM praveSTukAmo yAni punarevaMbhUtAni kulAni jAnIyAtteSu pravizediti sambandhaH, tadyathA- ugrA- ArakSikAH, bhogA- rAjJaH pUjyasthAnIyAH, rAjanyA:- sakhisthAnIyAH, kSatriyA- rASTrakUTAdayaH, ikSvAkava:- RSabhasvAmivaMzikAH, harivaMzAH-harivaMzajA: ariSThanemivaMzasthAnIyAH, esia tti goSThAH, vaizyA- vaNijaH, gaNDako- nApitaH, yo hi grAma udghoSayati, koTTAgA:- kASThatakSakA varddhakina ityarthaH, bokkazAliyA:-tantuvAyA:, kiyanto vA vakSyante ityupasaMharati- anyatareSu vA tathAprakAreSvajugupsiteSu kuleSu, nAnAdezavineyasukhapratipattyarthaM paryAyAntareNa darzayati- agartheSu, yadivA jugupsitAni / carmakArakulAdIni gANi- dAsyAdikulAni tadviparyayabhUteSu kuleSu labhyamAnamAhArAdikaM prAsukameSaNIyamiti manyamAno gRhNIyAditi // 234 // tathA se bhikkhU vA 2 jAva samANe se jaM puNa jANijjA-asaNaM vA 4 samavAesu vA piMDaniyaresu vA iMdamahesu vA khaMdamahesu vA evaM ruddamahesu vA muguMdamahesu vA bhUyamahesu vA jakkhamahesu vA nAgamahesu vA thUbhamahesu vA ceiyamahesu vA rukkhamahesu vA girimahesuvA 0 bukkAsakulANi (mu0)| Page #44 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 567 // darimahesuvA agaDamahesuvA talAgamahesuvA dahamahesuvA naimahesusaramahesuvA sAgaramahesuvA AgaramahesuvA annayaresuvA tahappagAresu zrutaskandhaH 2 virUvarUvesu mahAmahesu vaTTamANesu bahave samaNamAhaNaatihikivaNavaNImage egAo ukkhAo pariesijjamANe pehAe dohiMjAva cUlikA-1 prathamamadhyayana saMnihisaMnicayAo vA pariesijamANe pehAe tahappagAraM asaNaM vA 4 apurisaMtarakaDaM jAva no paDiggAhijjA // 1 // aha puNa evaM piNDaiSaNA, jANijjA dinnaM jaMtesiMdAyavvaM, aha tattha bhuMjamANe pehAe gAhAvaibhAriyaM vA gAhAvaibhagiNiM vA gAhAvaiputtaM vA dhUyaM vA suNhaM vA dvitIyoddezakaH sUtram 235 dhAIvA dAsaMvA dAsiM vA kammakaraM vA kammakariM vA se puvvAmeva AloijjA-Ausitti vA bhagiNitti vA dAhisi me itto annayara bhikSAvidhiH bhoyaNajAyaM, se sevaM vayaMtassa paro asaNaM vA 4 AhaTTa dalainjA tahappagAraM asaNaM vA 4 sayaM vA puNa jAijA paro vA se dijjA phAsuyaM jAva paDiggAhijjA ||2||suutrm 235 // sabhikSuryatpunarevaMbhUtamAhArAdikaM jAnIyAttadapuruSAntarakRtAdivizeSaNamaprAsukamaneSaNIyamiti manyamAno no gRhNIyAditi sambandhaH, tatra samavAyo-melakaHzaGkhacchedazreNyAdaiH piNDanikara:-pitRpiNDo mRtakabhaktamityarthaH, indrotsava:- pratItaH skanda:-svAmikArtikeyastasya mahimA- pUjA viziSTe kAle kriyate, rudrAdayaH- pratItA: navaraM mukundo- baladevaH, tadevaMbhUteSu nAnAprakAreSu prakaraNeSu satsu teSu ca yadi yaH kazcicchramaNabrAhmaNAtithikRpaNavaNImagAdirApatati tasmai sarvasmai dIyata iti manyamAno'puruSAntarakRtAdivizeSaNaviziSTamAhArAdikaM na gRhNIyAt, athApi sarvasmai na dIyate tathA'pi janAkIrNamiti manyamAna evaMbhUte saGgaDivizeSe na pravizediti // 235 // etadeva savizeSaNaM grAhyamAha // 567 // atha punarevaMbhUtamAhArAdikaM jAnIyAt, tadyathA- dattaM yattebhyaH zramaNAdibhyo dAtavyam, atha anantaraM tatra svata eva taan| (r) zreNyAdiH (pr0)| Page #45 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 568 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, dvitIyoddezakaH sUtram 235 bhikSAvidhiH gRhasthAn bhujAnAn prekSya dRSTvA''hArArthI tatra yAyAt, tAn gRhasthAn svanAmagrAhamAha, tadyathA- gRhapatibhAryAdikaM bhujAnaM pUrvameva Alokayet pazyet prabhuM prabhusaMdiSTaM vA brUyAt, tadyathA- AyuSmati! bhagini! ityAdi, dAsyasi mahyamanyataradbhojanajAtamiti, evaM vadate sAdhave paro- gRhastha AhRtyAzanAdikaM dadyAt, tatra ca janasaGkalatvAtsati vA'nyasmin kAraNe svata eva sAdhuryAceta, ayAcito vA gRhastho dadyAt, tatprAsukameSaNIyamiti manyamAno gRhnniiyaaditi| anyagrAmacintAmadhikRtyAha se bhikkhU vA 2 paraM addhajoyaNamerAe saMkhaDiM naccA saMkhaDipaDiyAe no abhisaMdhArijA gmnnaae||1||se bhikkhU vA 2 pAINaM saMkhaDi naccA paDINaM gacche aNADhAyamANe, paDINaM saMkhaDiM naccA pAINaM gacche aNADhAyamANe, dAhiNaM saMkhaDiM naccA udINaM gacche aNADhAyamANe, uINaM saMkhaDiM naccA dAhiNaM gacche aNADhAyamANe, jattheva sA saMkhaDi siyA, taMjahA-gAmaMsi vA nagaraMsi vA kheDaMsi vA kabbaDaMsi vA maDaMbaMsi vA paTTaNaMsi vA AgaraMsi vA doNamuhaMsi vA negamaMsi vA AsamaMsivA saMnivesaMsi vA jAva rAyahANisi vA saMkhaDiM saMkhaDipaDiyAe no abhisaMdhArijA gmnnaae||2||kevlii bUyA-AyANameyaM saMkhaDiMsaMkhaDipaDiyAe abhidhAremANe AhAkammiyaM vA uddesiyaMvA mIsajAyaMvA kIyagaDaMvA pAmiccaMvA acchijjaM vA aNisiTuMvA abhihaDaMvA AhaTTadijjamANaM jijaa||3|| sabhikSuH paraM prakarSeNArddhayojanamAtre kSetre saMkhaNDyante-virAdhyante prANino yatra sA saGghaDistAMjJAtvA tatpratijJayA nAbhisaMdhArayet na paryAlocayettatra gamanamiti, na tatra gaccheditiyAvat // yadi punargrAmeSu paripATyA pUrvapravRttaM gamanaM tatra ca saGkaDiM parijJAya yadvidheyaM taddarzayitumAha sa bhikSuryadi prAcInAM pUrvasyAM dizi saMkhaDiM jAnIyAttataH pratIcInaM aparadigbhAgaM gacchet, atha pratIcInAM jAnIyAttataH / prAcInaM gacchet, evamuttaratrApi vyatyayo yojanIyaH, kathaM gacchet? - anAdriyamANa: saGghaDimanAdarayannityarthaH, etaduktaM bhavati // 568 // Page #46 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 569 // yatraivAsau saGkhaDiH syAttatra na gantavyamiti, kva cAsau syAditi darzayiti, tadyathA-grAme vA prAcuryeNa grAmadharmopetatvAt, zrutaskandhaH 2 karAdigamyo vA grAmaH, nAsmin karo'stIti nakaram, dhUliprAkAropetaMkheTam, karbaTa-kunagaram, sarvato'rddhayojanAtpareNa sthitagrAma cUlikA-1 prathamamadhyayana maDambaM pattanaM-yasya jalasthalapathayoranyatareNa paryAhArapravezaH, AkAra:-tAmrAderutpattisthAnam, droNamukhaM-yasya jalasthala- piNDaiSaNA, pathAvubhAvapi, nigamA-vaNijasteSAM sthAnaM naigamam, Azrama-yattIrthasthAnam, rAjadhAnI-yatra rAjA svayaM tiSThati, sannivezo yatra dvitIyoddezakaH sUtram 236 prabhUtAnAMbhANDAnAM praveza iti, tatraiteSu sthAneSu saGghaDiM jJAtvA saGghaDipratijJayA na gamanaM abhisaMdhArayet na paryAlocayet, kimiti?, bhikSAvidhiH yata: kevalI brUyAt AdAnametat karmopAdAnametaditi, pAThAntaraM vA AyayaNameyaM ti AyatanaM-sthAnametaddoSANAM yatsaGkhaDIgamanamiti, kathaM doSANAmAyatanamiti darzayati-saMkhaDiM saMkhaDipaDiyAe tti, yA yA saGkaDistAM tAM abhisandhArayata: tatpratijJayA | gacchata: sAdhoravazyameteSAM madhye'nyatamo doSaH syAt, tadyathA-AdhAkarma vA auddezikaM vA mizrajAtaM vA krItakRtaM vA udyatakaM vA AcchedyaM vA anisRSTama (STaM vA') bhyAhRtami (taM veti,) tyeteSAMdoSANAmanyatamadoSaduSTaM bhuJjIta, sa hi prakaraNakartavamabhisaMdhArayetyathA'yaM yatirmatprakaraNamuddizyehAyAtaH, tadasya mayA yena kenacitprakAreNa deyamityabhisandhAyAdhAkarmAdi vidadhyAditi, ydivaa| yo hi lolupatayA saGkhaDipratijJayA gacchet sa tata evAdhAkarmAdyapi bhuJjIteti kiJca-saGkhaDinimittamAgacchataHsAdhUnuddizya / gRhastha evaMbhUtA vasatI: kuryAdityAhaassaMjae bhikkhupaDiyAe khuDDiyaduvAriyAomahalliyaduvAriyAo kujA, mahalliyaduvAriyAokhuDDiyaduvAriyAokujA, samAo 8 // 569 // sijAo visamAo kujjA, visamAo sijjAo samAo kujA, pavAyAo sijjAo nivAyAo kujjA, nivAyAo sijjAo pavAyAo kujjA, aMto vA bahiM vA uvassayassa hariyANi chiMdiya chiMdiya dAliya dAliya saMthAragaM saMthArijA, esa viluMgayAmo Page #47 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAI niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 570 // sijjAe, esa khalu bhagavayA mIsajAe tamhA se saMjae niyaMThe tahappagAraM puresaMkhaDiM vA pacchAsaMkhaDiM vA saMkhaDiM saMkhaDipaDiyAe no zrutaskandhaH2 abhisaMdhArijA gamaNAe, eyaM khalu tassa bhikkhussa jAva sayA je||suutrm 236||ttibemi|| piNDaiSaNAdhyayane dvitiiyH1-1-2|| cUlikA-1 prathamamadhyayana asaMyata: gRhasthaH sa ca zrAvakaH prakRtibhadrako vA syAt, tatrAsau sAdhupratijJayA kSudradvArA:- saGkaTadvArA: satyastA mahAdvArA: | piNDaiSaNA, kuryAt, vyatyayaM vA kAryApekSayA kuryAt, tathA samAH zayyA- vasatayo viSamA: sAgArikApAtabhayAt kuryAt, sAdhusamAdhAnArthaM va dvitIyoddezakaH vA vyatyayaM kuryAt, tathA pravAtA: zayyAH zItabhayAnnivAtAH kuryAt, grISmakAlApekSayA vA vyatyayaM vidadhyAditi, tathA'ntaH sUtram 236 bhikSAvidhi: madhye upAzrayasya bahirvA haritAni chittvA chittvA vidArya vidArya upAzrayaM saMskuryAt saMstArakaM vA saMstArayet, gRhasthazcAnenAbhisandhAnena saMskuryAd-yathaiSa sAdhuH zayyAyAH saMskAre vidhAtavye khalu bhagavayA mIsajjAe tti nirgranthaH akiJcana ityataH sa gRhasthaH kAraNe saMyato vA svayameva saMskArayedityupasaMharati- tasmAt tathAprakArAM anekadoSaduSTAM saGkhaDiM vijJAya sA pura:saGghaDiH pazcAtsaGkhaDirvA bhavet, jAtanAmakaraNavivAhAdikA puraHsaGkhaDistathA mRtakasaGkhaDiH pazcAtsaGkhaDiriti, yadivA puraH- agrataH saGkaDirbhaviSyati ato'nAgatameva yAyAt, vasatiM vA gRhastha: saMskuryAt, vRttA vA saGkaDirato'tra taccheSopabhogAya sAdhavaH samAgaccheyuriti, sarvathA sarvAM saGkhaDiM saGkhaDipratijJayA no'bhisaMdhArayet na paryAlocayedgamanakriyAmiti, evaM tasya bhikSoH sAmagryaM- sampUrNatA bhikSubhAvasya yatsarvathA saGkhaDivarjanamiti // 236 // dvitIyoddezakaH smaaptH| // 570 0 yathaiSaH sAdhuH.....tavye 'viluMgayAmo'tti (mu0)| Page #48 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 571 // piNDaiSaNA, ||prthmaadhyyne tRtiiyoddeshkH|| zrutaskandhaH 2 ukto dvitIyaH, sAmprataM tRtIya Arabhyate, asya cAyamabhisambandhaH- ihAnantaroddezake doSasaMbhavAtsaGkhaDigamanaM niSiddham, cUlikA-1 prathamamadhyayana prakArAntareNApi tadgatAneva doSAnAha se egaio annayaraM saMkhaDiM AsittA pibittA chaDija vA vaminja vA bhutte vA se nosamma pariNamijjA annayare vA se dukkhe rogAyake tRtIyoddezakaH samuppajijA kevalI bUyA AyANameyaM // ||suutrm 237 // sUtram 237-238 ___ iha khalu bhikkhU gAhAvaIhiMvA gAhAvaINIhiM vA parivAyaehiM vA parivAIyAhiM vA egajaM saddhiM suMDaM pAuM bho vaimissaM huratthA vA saGghaDidoSaH uvassayaM paDilehemANo no labhijjA tameva uvassayaM saMmissIbhAvamAvajijjA, annamaNe vA se matte vippariyAsiyabhUe itthiviggahe vA kilIbevAtaMbhikkhuMuvasaMkamittu bUyA-AusaMtosamaNA! ahe ArAmaMsi vA ahe uvassayaMsi vArAovA viyAle vAgAmadhammaniyaMtiyaM kaTTarahassiyaM mehuNadhammapariyAraNAe AuTTAmo, taMcegANiosAtijijA-akaraNicaMceyaMsaMkhAe ee AyANA (AyataNANi) saMti saMvijamANA paccavAyA bhavaMti, tamhA se saMjae niyaMThe tahappagAraM puresaMkhaDiM vA pacchAsaMkhaDi vA saMkhaDi saMkhaDipaDiyAe no abhisaMdhArijA gmnnaae|suutrm 238 // sa bhikSuH ekadA kadAcid ekacaro vA anyatarAM kAJcitpuraHsaGkhaDiM pazcAtsaGkhaDiM vA saGkaDimiti saGkhaDibhaktaM AsvAdya bhuktvA tathA pItvA zikhariNIdugdhAdi, taccAtilolupatayA rasagRGkhyA''hAritaM sat chaDDeja vA chardi vidadhyAt, 8 // 571 // kadAciccApariNataM sadvizUcikAM kuryAt, anyataro vA rogaH- kuSThAdikaH AtaGkastvAzujIvitApahArI zUlAdikaH samutpadyeta, kevalI- sarvajJo brUyAt, yathA etat saGkhaDIbhaktaM AdAnaM karmopAdAnaM varttata iti / yathaitadAdAnaM bhavati tathA darzayati- ihe ti Page #49 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 572 // saGkhaDisthAne'smin vA bhave'mI apAyA: AmuSmikAstu durgatigamanAdayaH, khaluzabdo vAkyAlaGkAre, bhikSaNazIlo bhikSuH sagRhapatibhistadbhAryAbhirvA parivrAjakaiH parivrAjikAbhirvA sArddhamekadhya- ekavAkyatayA saMpradhArya bho ityAmantraNe etAnAmantrya cUlikA-1 prathamamadhyayana caitaddarzayati-saGkhaDigatasya lolupatayA sarvaM saMbhAvyata ityatastairvyatimizraM soDaM ti sIdhumanyadvA prasannAdikaM pAtuM pItvA tata: piNDaiSaNA, huratthA vA bahirvA nirgatyopAzrayaM yAceta, yadAca pratyupekSamANo vivakSitamupAzrayaM na labheta tatastamevopAzrayaM yatrAsau saGkhaDistatrAnyatra tRtIyoddezakaH vA gRhasthaparivrAjikAdibhirmizrIbhAvamApadyeta, tatra cAsAvanyamanA matto gRhasthAdiko viparyAsIbhUta AtmAnaM na smarati, sa vA sUtram 237-238 bhikSurAtmAnaM na smaret, asmaraNAccaivaM cintayed- yathA'haM gRhastha eva, yadivA- strIvigrahe zarIre viparyAsIbhUtaH adhyupapannaH saGghaDidoSaH klIbe vA napuMsake vA, sA ca strI napuMsako vA, taM bhikSu upasaGkamya AsannIbhUya brUyAt, tadyathA- AyuSman! zramaNa! tvayA sahaikAntamahaM prArthayAmi, tadyathA- ArAme vopAzraye vA kAlatazca rAtrau vA vikAle vA, taM bhivaM grAmadhaE:-viSayopabhogagatai-8 ApArairniyantritaM kRtvA, tadyathA- mama tvayA vipriyaM na vidheyam, pratyahamahamanusarpaNIyeti, evamAdibhirniyamya grAmAsanne vA kutracidrahasi mithunaM- dAmpatyaM tatra bhavaM maithunaM- abrahmeti tasya dharmAH-tadgatA vyApArAsteSAM paviyAraNA- AsevanA tayA AuTTAmola tti pravadmahe, idamuktaM bhavati- sAdhumuddizya rahasi maithunaprArthanAM kAcitkuryAt, tAM caikakaH kazcidekAkI vA sAijjejjatti abhyupagacchet, akaraNIyametad evaM saGkhyAya jJAtvA saGghaDigamanaM na kuryAd, yasmAdetAni AyatanAni karmopAdAnakAraNAni santi bhavanti saMcIyamAnAni pratikSaNamupacIyamAnAni, idamuktaM bhavati- anyAnyapi karmopAdAnakAraNAni bhaveyuH, yata // 572 // evamAdikAH pratyapAyA bhavanti tasmAdasau saMyato nirgranthastathA- prakArAM saGghaDiM puraHsaGkhaDiM pazcAtsaGkhaDiM vA saGkhaDiM jJAtvA 70mekA (mu0)| OM stamevAzrayaM (pr0)| 0 pariyAraNA (mu0)| bhASApAlArAja." 572 // Page #50 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 573 // saGkhaDipratijJayA nAbhisaMdhArayed gamanAya gantuMna pryaalocyedityrthH|| 237-238 / tathA zrutaskandhaH2 se bhikkhU vA 2 annayariM saMkhaDiM succA nisamma saMpahAvai ussuyabhUeNa appANeNaM, dhuvA saMkhaDI, no saMcAei tattha iyareyarehiM cUlikA-1 prathamamadhyayana kulehiMsAmudANiyaM esiyaM vesiyaM piMDavAyaM paDiggAhittA AhAraM AhArittae, mAiTThANaM saMphAse, no evaM karijjA // 1 // se tattha piNDaiSaNA, kAleNa aNupavisittA tatthiyareyarehiM kulehiMsAmudANiyaM esiyaMvesiyaM piMDavAyaM paDigAhittA AhAraM AhArijA // 2 // sUtram 239 // tRtIyoddezaka: sUtram 239 sa bhikSuranyatarAMpura:saGghaDiM pazcAtsaGghaDiMvA zrutvA'nyata: svatovA nizamya nizcitya kutazciddhetostatastadabhimukhaM saMpradhAvatyutsuka saGghaDidoSaH bhUtenAtmanA- yathA mamAtra bhaviSyatyadbhutabhUtaM bhojyam, yatastatra dhruvA nizcitA saGkhaDirasti, no saMcAei tti na zaknoti tatra saGkhaDigrAme itaretarebhyaH kulebhya: saGkhaDirahitebhyaH sAmuyANiyaM ti bhaikSam, kimbhUtaM? - eSaNIyaM AdhAkarmAdidoSarahitaM vesiyaM ti kevalaM rajoharaNAdiveSAllabdhamutpAdanAdidoSarahitam, evaMbhUtaM piNDapAtaM- AhAraMparigRhyAbhyavahartuM na zaknotIti sambandhaH, tatra cAsau mAtRsthAnaM saMspRzet, tasya mAtRsthAnaM saMbhAvyeta, kathaM?- yadyapItaretarakulAhArapratijJayA gato, na cAsautamabhyavahartumalaM pUrvoktayA nItyA, tato'sau saGkhaDimeva gacchet, evaM ca mAtRsthAnaM tasya saMbhAvyeta, tasmAnnaivaM kuryAd-aihikAmuSmikApAyabhayAt / saGkhaDigrAmagamanaM na vidadhyAditi // yathA ca kuryAttathA''ha- sa bhikSuH tatra saGkhaDi- niveze kAlenAnupravizya tatretaretarebhyo gRhebhyaH ugrakulAdibhyaHsAmudAnikaM samudAnaM-bhikSA tatra bhavaMsAmudAnikaM eSaNIyaM prAsukaMvaiSikaM kevalaveSAvAptaM dhAtrIpiNDAdidoSarahita piNDapAtaM pratigRhyAhAramAhArayediti / / 239 // punarapi saGkhaDivizeSamadhikRtyAha 8 // 573 // se bhikkhUvA 2 se jaM puNa jANijjA gAmaMvA jAva rAyahANiM vA imaMsikhalu gAmaMsi vA jAva rAyahANiMsivA saMkhaDI siyA taMpi (r) yadyapItarakulA0 (mu0)| (r) piNDAdirahitaM (mu0)| Page #51 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 574 // yagAmaMvA jAva rAyahANiM vA saMkhaDiMsaMkhaDipaDiyAe no abhisaMdhArijA gmnnaae||1||kevlii bUyA AyANameyaM AinnovamANaM zrutaskandhaH2 saMkhaDiM aNupavissamANassa-pAeNa vA pAe aktapuvve bhavai, hattheNa vA hatthe saMcAliyapuvve bhavei, pAeNa vA pAe AvaDiyapugve cUlikA-1 prathamamadhyayana bhavai, sIseNa vA sIse saMghaTTiyapuvve bhavai, kAeNa vA kAe saMkhobhiyapuvve bhavai, daMDeNa vA aTThINa vA muTThINa vA leluNA vA piNDaiSaNA, kavAleNa vA abhihayapuvveNa vA bhavai, sIodaeNa vA ussittapuvve bhavai, rayasA vA parighAsiyapuvve bhavai, aNesaNijje vA | tRtIyoddezakaH paribhuttapuvve bhavai, annesiM vA dijamANe paDiggAhiyapuvve bhavai, tamhA se saMjae niyaMThe tahappagAraM AinnovamANaM saMkhaDiM | sUtram 240 saGkaDidoSaH saMkhaDipaDiyAe no abhisaMdhArijA gmnnaae|||2|| sUtram 240 // sa bhikSuryadi punarevaMbhUtaM grAmAdikaM jAnIyAt, tadyathA- grAme vA nagare vA yAvadrAjadhAnyAM vA saGkaDirbhaviSyati, tatra cala carakAdayo'pare vA bhikSAcarAH syuratastadapi grAmAdikaM saGkaDipratijJayA nAbhisandhArayedgamanAya na tatra gamanaM kuryaadityrthH|| tadgatAMzca doSAn sUtreNaivAha- kevalI brUyAd yathaitadAdAnaM- karmopAdAnaM varttata iti darzayati- sA ca saGkaDiH AkIrNA vA bhavet-carakAdibhiH saGkalA avamA hInA zatasyopaskRte paJcazatopasthAnAditi, tAMcAkIrNAmavamAMcAnupravizato'mI doSAH, tadyathA- pAdenAparasya pAda AkrAnto bhavet, hastena vA hastaH saMcAlito bhavet, pAtreNa vA bhAjanena vA pAtraM bhAjanamApatitapUrvaM bhavet, zirasA vA ziraH saGghaTTitaM bhavet, kAyenAparasya- carakAdeH kAyaH saGkobhitapUrvo bhavediti, sa ca carakAdirAruSitaH kalahaM kuryAt, kupitena ca tena daNDenAsthnA vA muSTinA vA loSThena vA kapAlena vA sAdhurabhihatapUrvo bhavet, tathA zItodakena vA kaavaa||574|| kazcitsiJcet, rajasA vA parigharSito bhavet / ete tAvatsaGkIrNadoSAH, avamadoSAzcAmI- aneSaNIyaparibhogo bhavet, stokasya saMskRtatvAtprabhUtatvAccArthinAm, prakaraNakArasyAyamAzayaH syAd- yathA matprakaraNamuddizyaite samAyAtAstata etebhyo mayA Page #52 -------------------------------------------------------------------------- ________________ niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 575 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, tRtIyoddezakaH sUtram 241-242 saGkaDidoSaH yathAkathaJciddeyamityabhisandhinA''dhAkarmAdyapi kuryAd, ato'neSaNIyaparibhogaH syAditi, kadAcidvA dAtrA'nyasmai dAtumabhivAJchitam, taccAnyasmaidIyamAnamantarAle sAdhugRhNIyAt, tasmAdetAndoSAnabhisaMdhArya saMyato nirgranthastathAprakArAmAkIrNAmavamA vA saGkaDiM vijJAya saGkaDipratijJayA nAbhisaMdhArayed gmnaayeti||240||saamprtN sAmAnyena piNDazaGkAmadhikRtyAha se bhikkhUvA rajAva samANe se jaMpuNa jANijjA asaNaM vA 4 esaNijje siyA aNesaNijje siyA vitigiMchasamAvanneNa appANeNa asamAhaDAe lesAe tahappagAraM asaNaM vA 4 lAbhe saMte no paDigAhijjA / / sUtram 241 // sa bhikSurgRhapatikulaM praviSTaH san yatpunarAhArajAtameSaNIyamapyevaM zaGketa, tadyathA-vicikitsA-jugupsAuneSaNIyAzaGkA tayA samApanna:-zaGkAgRhIta AtmA yasya sa tathA tena zaGkAsamApannenAtmanA asamAhaDAe azuddhayA lezyayA- udgamAdidoSaduSTamidamityevaM cittaviplutyA'zuddhA lezyA- anta:karaNarUpopajAyate tayA satyA tathAprakAraM aneSaNIyaM zaGkAdoSaduSTamAhArAdikaM sati lAbhe jaM saMke taM samAvajje iti vacanAnna pratigRhNIyAditi // 241 ||saamprtN gacchanirgatAnadhikRtya sUtramAha se bhikkhUgAhAvaikulaM pavisiukAme savvaM bhaMDagamAyAegAhAvaikulaM piMDavAyapaDiyAe pavisijja vA nikkhamija vA ||1||se bhikkhU vA 2 bahiyA vihArabhUmiM vA viyArabhUmiM vA nikkhamamANe vA pavisamANe vA savaM bhaMDagamAyAe bahiyA vihArabhUmiM vA viyArabhUmiM vA nikkhamija vA pavisijja vaa||2||se bhikkhUvA ragAmANugAmaM dUijjamANe savvaM bhaMDagamAyAe gAmANugAmaMdUijijjA // 3 // sUtram 242 // sa bhikSurgacchanirgato jinakalpikAdirgRhapatikulaM praveSTakAmaH sarvaM niravazeSa bhaNDakaM dharmopakaraNaM AdAya gRhItvA gRhapatikulaM (r)* bhisaMpradhArya (mu0)| (r) jugupsA vA'ne0 (mu0)| OM yaM zaGketa taM samApadyeta / // 575 // Page #53 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 576 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, tRtIyoddezakaH sUtram 243 saGkaDidoSaH piNDapAtapratijJayA pravizedvA tato niSkrAmedvA / tasya copakaraNamanekadheti, tadyathA duga tiga caukka paMcaga nava dasa ekkAraseva bArasahetyAdi / tatra jinakalpiko dvividha:- chidrapANiracchidrapANizca, tatrAcchidrapANe:zaktyanurUpAbhigrahavizeSAd dvividhamupakaraNam, tadyathA- rajoharaNaMmukhavastrikAca, kasyacittvaktrANArthaM kSaumapaTaparigrahAttrividham, aparasyodakabinduparitApA (pAtA)dirakSaNArthamaurNikapaTaparigrahAccaturddhA, tathA'sahiSNutarasya dvitiiykssaumpttprigrhaatpnycdheti| chidrapANestu jinakalpikasya saptavidhapAtraniyogasamanvitasya rajoharaNamukhavastrikAdigrahaNakrameNa yathAyogaM navavidho dazavidha ekAdazavidho dvAdazavidhazcopadhirbhavati, pAtraniyogazca pattaM 1 pattAbaMdho 2 pAyaTThavaNaM 3 ca pAyakesariyA 4 / paDalAi 5 rayattANaM 6 ca gocchao7 pAyanijjogo // 1 // anyatrApi gacchatA sarvamupakaraNaM gRhItvA gantavyamityAha-sa bhikSuAmAderbahirvihArabhUmiM svAdhyAyabhUmiM vA tathA vicArabhUmiM viSThotsargabhUmiM sarvamupakaraNamAdAya pravizenniSkrAmedvA, etadvitIyam, evaM grAmAntare'pitRtIyaM sUtram // 242 // sAmprataM gamanAbhAve nimittamAha se bhikkhU 2 aha puNa evaM jANijjA-tivvadesiyaM vAsaM vAsemANaM pehAe tivvadesiyaM mahiyaM saMnivayamANaM pehAe mahavAeNa vA rayaM samuddhayaM pehAe tiricchasaMpAimA vA tasA pANA saMthaDA saMnivayamANA pehAe se evaM naccA no savvaM bhaMDagamAyAegAhAvaikulaM piMDavAyapaDiyAe pavisijja vA nikkhamija vA bahiyA vihArabhUmi vA viyArabhUmiM vA nikkhamijja vA pavisija vA gAmANugAmaM duuijjijjaa| sUtram 243 // sa bhikSuratha punarevaM vijAnIyAt, tadyathA- tIvra- bRhaddhAropetaM dezikaM-bRhatkSetravyApi tIvra ca taddezikaM ceti samAsaH, bRhaddhAraM pAtraM pAtrabandhaH pAtrasthApanaM ca pAtrakezarikA / paTalAni rajastrANaM ca gocchakaH pAtraniryogaH // 1 // // 576 // Page #54 -------------------------------------------------------------------------- ________________ niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam // 577 // mahati kSetre varSantaM prekSya, tathA tIvradezikAM- mahati deze'ndhakAropetAM mahikAM vA dhUmikAM saMnipatantIM prekSya upalabhya, tathA / zrutaskandhaH 2 mahAvAtena vA samudbhUtaM rajaH prekSya tirazcInaM vA saMnipatato- gacchataH prANinaH pataGgAdIn saMstRtAn ghanAn prekSya sa bhikSurevaM jJAtvA cUlikA-1. gRhapatikulAdau sUtratrayoddiSTaM sarvamAdAya na gacchennApi niSkrAmedveti, idamuktaM bhavati-sAmAcAryevaiSA yathA gacchatA sAdhunA gacchanirgatena prathamamadhyayanaM piNDaiSaNA, tadantargatena vA upayogo dAtavyaH, tatra yadi varSamahikAdikaM jAnIyAttato jinakalpiko na gacchatyeva, yatastasya zaktireSA tRtIyoddezaka: yayA~ SaNmAsaM yAvatpurISotsarganiSe(ro)dhaM vidadhyAt, itarastu sati kAraNe yadi gacchet na sarvamupakaraNaM gRhItvA gacchediti sUtram 244 tAtparyArthaH / adhastAjjugupsiteSu doSadarzanAtpravezapratiSedha uktaH, sAmpratamajugupsiteSvapi keSuciddoSadarzanAtpravezapratiSedhaM saGkaDidoSa: darzayitumAha se bhikkhUvA 2 se jAIpuNa kulAI jANijjA taMjahA-khattiyANa vA rAINa vA kurAINa vA rAyapesiyANa vA rAyavaMsaTThiyANa vA aMto vA bAhiM vA gacchaMtANa vA saMniviTThANa vA nimaMtemANANa vA animaMtemANANa vA asaNaM vA 4 lAbhe saMte no paDigAhijjA ||suutrm 244 // // 2-1-1-3 // piNDaiSaNAyAM tRtIya uddeshkH|| sa bhikSuryAni punarevaMbhUtAni kulAni jAnIyAt, tadyathA-kSatriyAH- cakravarttivAsudevabaladevaprabhRtayasteSAM kulAni, rAjAnaHkSatriyebhyo'nye, kurAjAnaH- pratyantarAjAnaH, rAjapreSyAH- daNDapAzikaprabhRtayaH, rAjavaMze sthitA- rAjJo mAtulabhAgineyAdayaH,8 eteSAM kuleSu saMpAtabhayAnna praveSTavyam, teSAM ca gRhAntarbahirvA sthitAnAM gacchatAMpathi vahatAM saMniviSTAnAM AvAsitAnAM nimantrayatAmanimantrayatAM vA'zanAdi sati lAbhena pratigRhNIyAt // 244 // tRtIyoddezakaH smaaptH||2-1-1-3|| // 577 // * yathA (pr0)| OMna gRhNIyAt (mu0)| Page #55 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 578 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, caturthoddezakaH sUtram 245 saGkaDidoSaH ||prthmaadhyyne cturthoddeshkH|| uktastRtIyoddezakaH, sAmprataM caturtha Arabhyate, asya cAyamabhisambandhaH- ihAnantaroddezake saGkhaDigato vidhirabhihitastadihApi taccheSavidhipratipAdanArthamAha se bhikkhUvA ra jAva samANe se jaM puNa jANejjA maMsAiyaM vA macchAiyaM vA maMsakhalaM vA macchakhalaM vA AheNaM vA paheNaM vA hiMgolaM vAsaMmelaMvA hIramANaM pehAe aMtarAse maggA bahupANA bahubIyA bahuhariyA bahuosA bahuudayA bahuuttiMgapaNagadagamaTTIyamakkaDAsaMtANayA bahave tattha samaNamAhaNaatihikivaNavaNImagA uvAgayA uvAgamissaMti (uvAgacchaMti) tatthAinnA vittI no pannassa nikkhamaNapavesAe no pannassa vAyaNapucchaNapariyaTTaNANuppehadhammANuogaciMtAe, se evaM naccA tahappagAraM puresaMkhaDiMvA pacchAsaMkhaDiMvA saMkhaDiMsaMkhaDipaDiAe no abhisaMdhArijA gmnnaae||1||se bhikkhUvA0 se jaMpuNa jANijjA maMsAiyaM vA macchAiyaM vA jAva hIramANaM vA pehAe aMtarA se maggA appA pANA jAva saMtANagA no jattha bahave samaNa jAva uvAgamissaMti appAinnA vittI pannassa nikkhamaNapavesAe pannassa vAyaNapucchaNapariyaTTaNANuppehadhammANuogaciMtAe sevaM naccA tahappagAraMpuresaMkhaDiMvA pacchAsaMkhaDiMvA saMkhaDiMsaMkhaDipaDiyAe abhisaMdhArijjA gmnnaae||| sUtram 245 // sa bhikSuH kvacidvAmAdau bhikSArthaM praviSTaH san yadyevaMbhUtA saGkhaDiM jAnIyAt tatpratijJayA nAbhisaMdhArayed gamanAyetyante kriyA, yAdRgbhUtAMca saGkhaDiM na gantavyaM tAM darzayati-mAMsamAdau pradhAnaM yasyAM sA mAMsAdikA tAmiti, idamuktaM bhavati-mAMsanivRtti kartukAmAH pUrNAyAM vA nivRttau mAMsapracurAM saGkaDiM kuryuH, tatra kazcitsvajanAdistadanurUpameva kiJcinnayet, tacca nIyamAnaM ___(c)vidheH prati0 (mu0)| // 578 // Page #56 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH 2 / / 579 // dRSTvA na tatra gantavyam, tatra doSAn vakSyatIti, tathA matsyA Adau pradhAnaM yasyAMsA tathA, evaM mAMsakhalamiti, yatra saGkhaDinimittaM zrutaskandhaH 2 mAMsaM chittvA chittvA zoSyate zuSkaM vA puJjIkRtamAste tattathA, kriyA pUrvavat, evaM matsyakhalamapIti, tathA AheNaM ti cUlikA-1 prathamamadhyayana yadvivAhottarakAlaM vadhUpraveze varagRhe bhojanaM kriyate, paheNaM ti vadhvA nIyamAnAyA yatpitRgRhabhojanamiti, hiMgolaM ti mRtakabhaktaM piNDaiSaNA, yakSAdiyAtrAbhojanaM vA, saMmelaM ti parijanasanmAnabhaktaM goSThIbhaktaM vA, tadevaMbhUtAM saGkaDiM jJAtvA tatra ca kenacitsvajanAdinA caturthoddezakaH tannimittameva kiJcid hriyamANaM nIyamAnaM prekSya tatra bhaktArthI na gaccheda, yatastatra gacchato gatasya ca doSAH saMbhavanti, tAMzca sUtram 245 saGkaDidoSaH darzayati- gacchatastAvadantarA- antarAle se tasya bhikSo: mArgAH panthAno bahavaH prANA:- prANinaH pataGgAdayo yeSu te tathA, tathA bahubIjA bahuharitA bahvavazyAyA bahUdakA bahUttiGgapanakodakamRttikAmarkaTasantAnakAH, prAptasya ca tatra saGkhaDisthAne bahavaH zramaNa-brAhmaNAtithikRpaNavaNImagA upAgatA upAgamiSyanti tathopAgacchanti ca, tatrAkIrNA carakAdibhiH vRtti: varttanaM ato na tatra prAjJasya niSkramaNapravezAya vRtti: kalpate, nApi prAjJasya vAcanApracchanAparivartanA'nuprekSAdharmAnuyogacintAyai vRttiH kalpate, na tatra janAkIrNe gItavAditrasambhavAt svAdhyAyAdikriyAH pravarttanta iti bhAvaH, sa bhikSurevaM gacchagatApekSayA / bahudoSAM tathAprakArAM mAMsapradhAnAdikAM puraHsaMkhaDiM pazcAtsaGkhaDiM vA jJAtvA tatpratijJayA nAbhisandhArayedgamanAyeti // 1 // sAmpratamapavAdamAha-sa bhikSuradhvAnakSINo glAnotthitastapazcaraNakarSito vA'vamaudaryaM vA prekSya durlabhadravyArthI vA sa yadi punarevaM jAnIyAt-mAMsAdikamityAdi pUrvavadAlApakA yAvadantarA-antarAle se tasya bhikSorgacchato mArgA alpaprANA alpabIjA alpaharitA ityAdi vyatyayena pUrvavadAlApakAH, tadevamalpadoSAM saGghaDiM jJAtvA mAMsAdidoSapariharaNasamarthaH sati kAraNe ___(c) bhikSArthaM (mu0)| // 579 // Page #57 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 580 // tatpratijJayA'bhisaMdhArayedgamanAyeti // 2 // 245 // piNDAdhikAre'nuvartamAne bhikSAgocaravizeSamadhikRtyAha zrutaskandhaH2 se bhikkhU vA 2 jAva pavisiukAme se jaM puNa jANijjA khIriNiyAo gAvIo khIrijamANIo pehAe asaNaM vA 4 cUlikA-1 prathamamadhyayanaM uvasaMkhaDijjamANaM pehAe purA appajUhie sevaM naccA no gAhAvaikulaM piMDavAyapaDiyAe nikkhamijja vA pavisijja vA // 1 // se | piNDaiSaNA, tamAdAya egaMtamavakkamijjA aNAvAyamasaMloe ciTThijjA, aha puNa evaM jANijjA-khIriNiyAo gAvIokhIriyAo pehAe asaNaM | caturthoddezakaH vA 4 uvakkhaDiyaM pehAe purA pajUhie sevaM naccA tao saMjayAmeva gAhA0 nikkhamija vaa||2||suutrm 246 // | sUtram 246 | saGghaDidoSaH sabhikSurgRhapatikulaM praveSTukAma: sannatha punarevaM vijAnIyAd, yathA kSIriNyo gAvo'tra duhyante, tAzca duhyamAnAH prekSya tathA'zanAdikaM / caturvidhamapyAhAramupasaMskriyamANaMprekSya tathA appajUhie tti siddhe'pyodanAdike purA pUrvamanyeSAmadatte sati pravarttanAdhikaraNApekSI pUrvatra ca prakRtibhadrakAdiH kazcidyatiM dRSTrA zraddhAvAn bahutaraM dugdhaM dadAmIti vatsakapIDAM kuryAt traseyurvA duhyamAnA gAvastatra saMyamAtmavirAdhanA, arddhapakvaudane ca pAkArthaM tvarayA'dhikaM yatnaM kuryAt, tataH saMyamavirAdhaneti, tadevaM jJAtvA sa bhikSurgRhapatikulaM piNDapAtapratijJayA na pravizennApi niSkrAmediti // 1 // yacca kuryAttaddarzayitumAha sa: bhikSuH taM artha godohanAdikaM AdAya gRhItvA'vagamyetyarthaH, tata ekAntamapakrAmed, apakramya ca gRhasthAnAmanApAte'saMloke / ca tiSThet, tatra tiSThannathapunarevaM jAnIyAd yathA kSIriNyo gAvo dugdhA ityAdi pUrvavyatyayenAlApakA neyA yAvanniSkrAmetpravizedveti // 2 // 246 // piNDAdhikAra evedamAha bhikkhAgA nAmege evamAhaMsusamANA vA vasamANA vA gAmANugAmaM dUijjamANe khuDDAe khalu ayaM gAme saMniruddhAe no mahAlae se (r) pravarttamAnAdhi0 (mu0)| // 580 // Page #58 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 581 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, caturthoddezakaH sUtram 247 saGkaDidoSaH haMtA bhayaMtAro bAhiragANi gAmANi bhikkhAyariyAe vayaha, saMti tatthegaiyassa bhikkhussa puresaMthuyA vA pacchAsaMthuyA vA parivasaMti, taMjahA-gAhAvaI vA gAhAvaiNIo vA gAhAvaiputtA vA gAhAvaidhUyAovA gAhAvaIsuNhAovAdhAiovA dAsA vA dAsIo vA kammakarA vA kammakarIovA, tahappagArAiMkulAI puresaMthuyANi vA pacchAsaMthuyANivA puvvAmeva bhikkhAyariyAe aNupavisissAmi ||1||aviy itthalabhissAmi piMDaMvA loyaMvAkhIraMvA dahiMvA navaNIyaM vA ghayaMvA gullaM vA tillaM vA mahuM vA majaM vA maMsaMvA sakkuliM vA phANiyaM vA pUrva vA sihariNiM vA, taM putvAmeva bhuccA piccA paDiggahaM ca saMlihiya saMmajjiya tao pacchA bhikkhUhiM saddhiM gAhA0 pavisissAmi vA nikkhamissAmi vA, mAiTThANaM saMphAse, taM no evaM karijjA ||2||se tattha bhikkhUhiM saddhiM kAleNa aNupavisittA tatthiyareyarehiM kulehiM sAmudANiyaM esiyaM vesiyaM piMDavAyaM paDigAhittA AhAraM AhArijA // 3 // eyaM khalu tassa bhikkhussa vA bhikkhuNIe vAsAmaggiyaM0 jaMsavvaTehiMsamie mahie sayAjae ttibemi||4||suutrm 247 // 2-1-1-4 // piNDaiSaNAyAMcaturtha uddeshkH|| bhikSaNazIlA bhikSukA nAmaike sAdhavaH kecanaivamuktavantaH, kimbhUtAste ityAha- samAnAH iti javAbalaparikSINatayaikasminneva kSetre tiSThantaH, tathA vasamAnA: mAsakalpavihAriNaH, ta evaMbhUtAH prAghUrNakAn samAyAtAn grAmAnugrAmaM dUyamAnAngacchata evamUcuH- yathA kSullako'yaM grAmo'lpagRhabhikSAdovA, tathA saMniruddhaH-sUtakAdinA, no mahAniti punarvacanamAdarakhyApanArtham, Batizayena kSullaka ityarthaH, tato hanta! ityAmantraNam, yUyaM bhagavantaH- pUjyA bahirgAmeSu bhikSAcaryArthaM vrajatetyevaM kuryAt, yadivA tatraikasya vAstavyasya bhikSoH pura:saMstutA:bhrAtRvyAdayaH pazcAtsaMstutAzvazurakulasaMbaddhAH parivasanti, tAn svanAmagrAhamAha, tadyathA- gRhapatirvetyAdi sugama yAvattathAprakArANi kulAni puraHpazcAtsaMstutAni pUrvameva bhikSAkAlAdahameteSu bhikSArthaM (r) bhavantaH (mu0)| // 581 // Page #59 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, caturthoddezakaH sUtram 247 saGgaDidoSaH zrIAcArAnaMnavavA pravekSyAmi, api caiteSu svajanAdikuleSvabhipretaM lAbhaM lapsye, tadeva darzayati- piNDaM zAlyodanAdikaM loyaM indriyAnukU niyukti- rasAdyupetamucyate, tathA kSIraM vetyAdi sugamaM yAvatsihariNIM veti navaraM madyamAMse chedasUtrAbhiprAyeNa vyAkhyeye, athavA zrIzIlA0 vRttiyutam kazcidatipramAdAvaSTabdho'tyantagRdhrutayA madhumadyamAMsAnyapyAzrayedatastadupAdAnam, phANiyaMti udakena dravIkRto guDaH kvathito'zrutaskandhaH2 kvathito vA zikhariNI mArjitA, tallabdhaM pUrvameva bhuktvA peyaM ca pItvA patagRhaM saMlihya niravayavaM kRtvA saMmRjya ca vstraadinaa|| 582 // s'rdratAmapanIya tataH pazcAdupAgate bhikSAkAle'vikRta vadanaHprAghUrNakabhikSubhiH sArddha gRhapatikulaM piNDapAtapratijJayA pravekSyAmi niSkramiSyAmi cetyabhisandhinA mAtRsthAnaM saMspRzedasAvityata: pratiSidhyate- naivaM kuryAditi 247 // kathaM ca kuryAdityAha sabhikSuH tatragrAmAdau prAghUrNakabhikSubhiH sArddha kAlena bhikSAvasareNa prAptena gRhapatikulamanupravizya tatra itaretarebhya: uccAvacebhyaH kulebhyaH sAmudAnika bhikSApiNDaM eSaNIyaM udgamAdidoSarahitaM vaiSikaM kevalaveSAvAptaM dhAtrIdUtanimittAdipiNDadoSarahitaM piNDapAtaM bhaikSaM pratigRhya prAghUrNakAdibhiH saha grAsaiSaNAdidoSarahitamAhAramAhArayed, etattasya bhikSoH sAmagryaM sapUrNo bhikSubhAva iti // caturthoddezakaH samAptaH // 2-1-1-4 // ||prthmaadhyyne pnycmoddeshkH|| uktazcaturthoddezakaH, adhunA paJcamaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH-ihAnantaroddezake piNDagrahaNavidhirabhihitaH, atrApi sa evAbhidhIyata ityAha (r) itIndriyA0 (mu0)| 2 // 582 // Page #60 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 583 // |248-249 se bhikkhU vA 2 jAva paviDhe samANe se jaM puNa jANijjA-aggapiDaM ukkhippamANaM pehAe aggapiDaM nikhippamANaM pehAe zrutaskandhaH2 aggapiDaM hIramANaM pehAe aggapiMDaM paribhAijamANaM pehAe aggapiDaM paribhujamANaM pehAe aggapiMDaM pariTThavijamANaM pehAe purA cUlikA-1 prathamamadhyayanaM asiNAi vA avahArAi vA purA jattha'NNe samaNa vaNImagAkhaddhaM 2 uvasaMkamaMti se haMtA ahamavikhaddhaM 2 uvasaMkamAmi, mAiTThANaM piNDaiSaNA, saMphAse, no evaM karejA // sUtram 248 // paJcamoddezakaH sabhikSurgRhapatikulaM praviSTaH san yatpunarevaMjAnIyAttadyathA-agrapiNDo-niSpannasya zAlyodanAderAhArasya devatAdyarthaM stoka sUtram stokoddhArastamutkSipyamANaM dRSTvA, tathA'nyatra nikSipyamANam, tathA hriyamANaM nIyamAnaM devatAyatanAdau, tathA paribhajyamAnaM bhikSATanavidhi: vibhajyamAnaM stokaM stokamanyebhyo dIyamAnam, tathA paribhujyamAnam, tathA parityajyamANaM- devAyatanAccaturdikSu kSipyamANam, tathA purA asiNAi vatti-'purA' pUrvamanye zramaNAdayo'pyamumagrapiNDamazitavantaH, tathA pUrvamapahRtavanto-vyavasthayA'vyavasthayA / vA gRhItavantaH, tadabhiprAyeNa punarapi pUrvamiva vayamatra lapsyAmaha iti yatrAgrapiNDAdau zramaNAdayaH khaddhaM khaddhaM ti tvaritaM / tvaritamupasaMkrAmanti, sa bhikSuretadapekSya kazcidevaM kuryAd Alocayed, yathA hanta iti vAkyopanyAsArthaH, ahamapi tvaritamupasaMkramAmi, evaM ca kurvan bhikSurmAtRsthAnaM saMspRzedityato naivaM kuryAditi // 248 // sAmprataM bhikSATanavidhipradarzanArthamAha se bhikkhU vA0 jAva samANe aMtarA se vappANi vA phalihANi vA pAgArANi vA toraNANi vA aggalANi vA aggalapAsagANi vA sati parakkame saMjayAmeva parikkamijjA, no ujjuyaMgacchijjA // 1 // , kevalI bUyA AyANameyaM, se tattha parakkamamANe payalijja vA // 583 // pakkhaleja vA pavaDijja vA, se tattha payalamANe vA pakkhalejamANe vA pavaDamANe vA, tattha se kAe uccAreNa vA pAsavaNeNa vA (c) dayo ye'muma0 (mu0)| Page #61 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAnaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 584 // kheleNa vA siMghANeNa vA vaMteNa vA pitteNa vA pUeNa vA sukkeNa vA soNieNa vA uvalitte siyA, tahappagAraM kAyaM no aNaMtarahiyAe zrutaskandha:2 puDhavIe no sasiNiddhAe puDhavIe no sasarakkhAe puDhavIe no cittamaMtAe silAe no cittamaMtAe lelUe kolAvAsaMsi vA dArue cUlikA-1 prathamamadhyayanaM jIvapaiTThie saaMDe sapANe jAva sasaMtANae no Amajijja vA pamajijja vA saMlihijja vA nilihijja vA ubaleja vA uvaTTija vA piNDaiSaNA, AyAvija vA payAvija vA / / 2 // , se puvvAmeva appasasarakkhaM taNaM vA pattaM vA kaTuM vA sakkaraM vA jAijjA, jAittA se tamAyAya paJcamoddezakaH egaMtamavakkamijjA 2 ahe jhAmathaMDilaMsi vA jAva annayaraMsi vA tahappagAraMsi paDilehiya paDilehiya pamajjiya pamajjiya taosaMjayAmeva sUtram 249 bhikSATanavidhiH Amajija vA jAva payAvija vaa||3|| sUtram 249 // sa bhikSurbhikSArthaM gRhapatikulaM- pATakaM rathyAM grAmAdikaM vA praviSTaH san mArga pratyupekSeta, tatra yadi antarA antarAle se tasya / bhikSorgacchata etAni syuH, tadyathA- vaprAH samunnatA bhUbhAgA grAmAntare vA kedArAH, tathA parikhA vA prAkArA vA gRhasya pattanasya vA, tathA toraNAni vA, tathA'rgalA vA tathA'rgalApAzakA vA- yatrArgalA'grANi nikSipante, etAni cAntarAle jJAtvA / prakramyate'neneti prakramo- mArgastasminnanyasmin sati saMyata eva tena parAkrameta gacchet, naivarjunA gacchet, kimiti?, ytH|| kevalI sarvajJo brUyAd AdAnaM karmAdAnametat, saMyamAtmavirAdhanAtaH, tAmeva darzayati- sa bhikSuH tatra tasmin vaprAdiyukte mArge parAkramamANaH gacchan viSamatvAnmArgasya kadAcit pracalet kampet praskhaledvA tathA prapatedvA, sa tatra praskhalan prapatan vA SaNNAM kAyAnAmanyatamaM virAdhayet, tathA tatra se tasya kAya uccAreNa vA prasravaNena vA zleSmaNA vA siGghAnakena vA vAntena vA pittena vA pUtena vA zukreNa vA zoNitena vA upaliptaH syAdityata evaMbhUtena pathA na gantavyam, atha mArgAntarAbhAvAttenaiva gataH praskhalitaH san / kardamAdhupaliptakAyo naivaM kuryAditi darzayati-sa yatistathAprakAraM- azucikardamAdyupaliptaM kAyamanantarhitayA- avyavahitayA / // 584 // Page #62 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 585 // pRthivyA tathA sasnigdhayA ArdrayA evaM sarajaskayA vA, tathA cittavatyA sacittayA zilayA, tathA cittavatAlelunA pRthivIzakalena zrutaskandhaH2 vA, evaM kolAghuNAstadAvAsabhUte dAruNi jIvapratiSThite sANDe saprANini yAvatsasantAnake no naiva sakRdAmRjyAnnApi punaH cUlikA-1 prathamamadhyayanaM punaH pramRjyAt, kardamAdi zodhayedityarthaH, tathA tatrastha eva na saMlihejA na saMlikhet, nodvartanAdinodvalet, nApi tadeveSacchuSka piNDaiSaNA, mudvarttayet, nApi tatrastha eva sakRdAtApayet, puna: punarvA pratApayet, yatkuryAttadAha- sa bhikSuH pUrvameva tadanantaramevAlpasarajaskaM paJcamoddezaka: sUtram 250 tRNAdi yAceta, tena caikAntasthaNDile sthita: san gAtraM pramRjyAt' zodhayet, zeSaM sugamamiti // 249 // kiJca bhikSATanavidhiH se bhikkhU vA0 se jaM puNa jANijjA goNaM viyAlaM paDipahe pehAe mahisaM viyAlaM paDipahe pehAe, evaM maNussaM AsaM hatthiM sIhaM vagdhaM vigaM dIviyaM acchaM taracchaM parisaraM siyAlaM virAlaM suNayaM kolasuNayaM kokaMtiyaM cittAcillaDayaM viyAlaM paDipahe pehAe sai parakkame saMjayAmeva parakkamejA, no ujjuyaMgacchijjA jaav||1||se bhikkhUvA jAva samANe aMtarA se ovAe vAkhANuMvA kaMTae vA dhasI vA bhilugA vA visame vA vijale vA pariyAvajijjA, sai parakkame saMjayAmeva, no ujjuyNgcchijaa||2||suutrm 250 // sa bhikSurbhikSArtha praviSTaH san pathyupayogaM kuryAt, tatra ca yadi punarevaM jAnIyAd yathA'tra kizcidvAdikamAsta iti tanmArga rundhAnaM gAM balIva vyAlaM dRptaM duSTamityarthaH, panthAnaM prati pratipathaM tasmin sthitaM pratyupekSya, zeSaM sugamam, yAvatsati parAkramemArgAntare RjunA pathA''tmavirAdhanAsambhavAnna gacchet, navaraM vigaM ti vRkaM dvIpinaM citrakaM acchaM ti RkSaM parisaranti sarabhaM kolasuNayaM mahAsUkara kokaMtiyanti zRgAlAkRtirlomaTakorAtrau ko ko ityevaM rAraTIti, cittAcillaDayaM ti AraNyo jIvavizeSa jaavaavshss-8||585|| stamiti // 1 // tathA- sa bhikSurbhikSArthaM praviSTaH san mArgopayogaM dadyAt, tatrAntarAle yadyetatparyApadyeta- syAt, tadyathA00pathastasmin (mu0)| 0 ricchaM (pr0)| Page #63 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 586 // sUtram avapAta: garttaH sthANurvA kaNTako vA ghasI nAma-sthalAdadhastAdavataraNaM bhiluga tti sphuTitakRSNabhUrAji: viSama-nimnonnata zrutaskandhaH2 vijjalaM-kardamastatrAtmasaMyamavirAdhanAsambhavAt parAkrame mArgAntare sati RjunA pathA na gacchediti // 250 / / tathA cUlikA-1 prathamamadhyayanaM se bhikkhUvA jAvagAhAvaikulassa duvArabAhaM kaMTagabuMdiyAe paripihiyaM pehAe tesiM puvvAmeva uggahaM aNaNunaviya apaDilehiya piNDaiSaNA, appamajjiya no avaMguNijja vA pavisijja vA nikkhamija vA, tesiM puvvAmeva uggahaM aNunnaviya paDilehiya paDilehiya pamajjiya paJcamoddezakaH pamanjiya tao saMjayAmeva avaMguNijja vA paviseja vA nikkhameja vaa|| sUtram 251 // 251-252 sa bhikSurbhikSArthaM praviSTaH san gRhapatikulasya duvArabAhaM ti dvArabhAgastaM kaNTakazAkhayA pihitaM sthagitaM prekSya yeSAM tadhaM bhikSATanavidhiH teSAmavagrahaM pUrvameva ananujJApya ayAcitvA, tathA apratyupekSya cakSuSA'pramRjya ca rajoharaNAdinA no'vaguNenja tti naivodghATayed, udghATya ca na pravizennApi niSkrAmet, doSadarzanAt, tathAhi-gRhapatiH pradveSaM gacchet, naSTe ca vastuni sAdhuviSayA zaGkotpadyeta, udghATadvAre cAnyat pazvAdi pravizedityevaM ca saMyamAtmavirAdhaneti / sati kAraNe'pavAdamAha-sa bhikSuryeSAM tagRhaM teSAMka sambandhinamavagrahaM anujJApya yAcitvA pratyupekSya pramRjya ca gRhodghATanAdi kuryAditi, etaduktaM bhavati- svato dvAramuddhATya na praveSTavyameva, yadi punarlAnAcAryAdiprAyogyaM tatra labhyate vaidyo vA tatrAste durlabhaM vA dravyaM tatra bhaviSyati avamaudarye vA satyebhiH kAraNairupasthitaiH sthagitadvAri vyavasthitaH san zabdaM kuryAt, svayaM vA yathAvidhyuddhATya praveSTavyamiti // 251 // tatra praviSTasya vidhiM darzayitumAha se bhikkhUvA 2 jAva se jaM puNa jANijjA samaNaM vA mAhaNaM vA gAmapiMDolagaMvA atihiM vA puvvapaviDhe pehAe no tesiM saMloe sapaDiduvAre ciTThijA, kevalI bUyA-AyANameyaM purA pehAe tassaTTAe paro asaNaM vA 4 AhaTTadalaijjA, aha bhikkhUNaM puvvopaiTThA Page #64 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 587 // esa painnA esa uvaesojaM no tesiM saMloe sapaDiduvAre ciTThajjA se tamAyAya egaMtamavakkamijjA 2 aNAvAyamasaMloe ciTThijA // 1 // zrutaskandhaH 2 se se paro aNAvAyamasaMloe ciTThamANassa asaNaM vA 4 AhaTTa dalaijjA, se ya evaM vaijA-AusaMto samaNA! ime bhe asaNe vA 4 cUlikA-1 prathamamadhyayana sabajaNAe nisaTTe taM bhuMjaha vA NaM paribhAeha vA NaM, taM cegaio paDigAhittA tusiNIo uvehijjA, aviyAI eyaM mamameva siyA, piNDaiSaNA, mAiTThANaM saMphAse, no evaM krijaa||2||se tamAyAe tattha gacchijjA 2 se putvAmeva AloijjA-AusaMtosamaNA! ime bhe asaNevA paJcamoddezakaH sUtram 252 4savvajaNAe nisiDhe taMbhuMjaha vANaMjAva paribhAeha vANaM, seNamevaM vayaMta paro vaijA-AusaMtosamaNA! tumaMcevaNaM paribhAehi, se bhikSATanavidhiH tattha paribhAemANe no appaNo khaddhaM 2 DAyaM 2 UsaDhaM 2 rasiyaM 2 maNunnaM 2 niddhaM 2 lukkhaM 2, se tattha amucchie agidve aga(nA) Dhie aNajjhovavanne bahusamameva paribhAijjA / / 3 // se NaM paribhAemANaM paro vaijjA- AusaMto samaNA! mA NaM tumaM paribhAehi save vegaiA ThiyA u bhukkhAmo vA pAhAmo vA // 4 // se tattha bhuMjamANe no appaNA khaddhaM khaddhaM jAva lukkhaM, se tattha amucchie 4 bahusamameva a~jijA vA pAijA vaa||5||suutrm 252 / / sa bhikSuAmAdau bhikSArthaM praviSTo yadi punarevaM vijAnIyAd yathA'tra gRhe zramaNAdiH kazcitpraviSTaH, taM ca pUrvapraviSTaM prekSya dAtRpratigrAhakAsamAdhAnAntarAyabhayAnna tadAloke tiSThet, nApi tannirgamadvAraprati dAtRpratigrAhakAsamAdhAnAntarAyabhayAt, kintu sa bhikSustaM zramaNAdikaM bhikSArthamupasthitaM AdAya avagamyaikAntamapakrAmet, apakramya cAnyeSAM cAnApAte-vijane'saMloke c| saMtiSThet, tatra ca tiSThata: sa gRhastha: se tasya bhikSozcaturvidhamapyAhAramAhRtya dadyAt, prayacchaMzcaitadrUyAd yathA yUyaM bahavo bhikSArthamupasthitA ahaM ca vyAkulatvAnnAhAraM vibhAjayitumalamato he AyuSmantaH! zramaNAH! ayamAhArazcaturvidho'pi bhe yuSmabhyaM / sarvajanArthaM mayA nisRSTo- dattastatsAmprataM svarucyA tamAhAramekatra vA bhuGgdhvaM paribhajadhvaM vA- vibhajya vA gRhNItetyarthaH, tadevaMvidha // 587 // Page #65 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 588 // AhAra utsargato na grAhyaH, durbhikSe vA'dhvAnanirgatAdau vA dvitIyapade kAraNe sati gRhNIyAd, gRhItvA ca naivaM kuryAt tadyathA zrutaskandhaH 2 tamAhAraM gRhItvA tUSNIko gacchannaivamutprekSeta- yathA mamaivAyamekasya datto'pi cAyamalpatvAnmamaivaikasya syAd, evaM ca mAtRsthAnaM cUlikA-1 prathamamadhyayanaM saMspRzeda, ato naivaM kuryAditi, yathA ca kuryAttathA ca darzayati-sa bhikSustamAhAraM gRhItvA tatra zramaNAdyantike gacched, gatvA ca saH / piNDaiSaNA, pUrvameva AdAveva teSAmAhAraM Alokayet darzayet, idaM ca brUyAd- yathA bho AyuSmantaH! zramaNAdayaH! ayamazanAdika AhAro yuSmabhyaM / paJcamoddezakaH sarvajanArthamavibhakta eva gRhasthena nisRSTo-dattastadyUyamekatra bhuGgdhvaM vibhajadhvaM vA, se athainaM sAdhumevaM bruvANaM kazcicchramaNAdirevaM sUtram 253 bhikSATanavidhiH brUyAd-yathA bho AyuSman! zramaNa! tvamevAsmAkaM paribhAjaya, naivaM tAvatkuryAt, atha sati kAraNe kuryAt tadA'nena vidhineti darzayati-sa bhikSurvibhAjayannAtmanaH khalu 2 pracura 2 DAgaM ti zAkaM UsaDhaM ti ucchritaM varNAdiguNopetam, zeSaM sugamaM yAvadrUkSamiti lana gRhnniiyaaditi| apica-sa: bhikSuH tatra AhAre'mUrchito'gRddho'nAdRto'nadhyupapanna iti, etAnyAdarakhyApanArthamekArthikAnyupAttAni kathaJcidbhedAdvA vyAkhyAtavyAnIti, bahusama miti sarvamatra samaM kiJcitsikthAdinA yadyadhikaM bhavediti, tadevaM prabhUtasamaM paribhAjayet, taM ca sAdhuM paribhAjayantaM kazcidevaM brUyAd, yathA- AyuSman! zramaNa! mA tvaM paribhAjaya, kintu sarva eva caikatra vyavasthitA vayaM bhokSyAmahe pAsyAmo vA, tatra paratIrthikaiH sArdhaM na bhoktavyam, svayUthyaizca pArzvasthAdibhiH saha, sambhogikaiH sahApyAlocanAMdattvA bhuJjAnAnAmayaM vidhi:, tadyathA- no Atmana ityAdi, sugmmiti||252|| ihAnantarasUtre bahirAlokasthAnaM niSiddhaMsAmprataM tatpravezapratiSedhArthamAha se bhikkhU vA 2 jAva se jaMpuNa jANijjA samaNaM vA mAhaNaM vA gAmapiMDolagaMvA atihiM vA puvvapaviTTha pehAe no te uvAikamma OkuryAd yadyathA tamA0 (mu0)| yuSmAkaM (mu0)| 0 sahaughAlocanA (mu0)| // 588 // Page #66 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 589 // pavisijja vA obhAsijja vA, se tamAyAya egaMtamavakkamijjA 2 aNAvAyamasaMloe ciTThijA, aha puNevaM jANijjA-paDisehie vA zrutaskandhaH2 dinne vA, taotaMmi niyattie saMjayAmeva pavisija vA obhAsijja vA eyaM0 saamggiyN0|| sUtram 253 // 2-1-1-5 // piNDaiSaNAyAM cUlikA-1 paJcama uddeshkH|| prathamamadhyayana piNDaiSaNA, sa bhikSurbhikSArthaM grAmAdau praviSTaH san yadA punarevaM vijAnIyAt, tadyathA- atra gRhapatikule zramaNAdikaH praviSTaH, taM cala SaSThoddezakaH pUrvapraviSTaM zramaNAdikaM prekSya tato na tAn zramaNAdIn pUrvapraviSTaoNnatikramya pravizet, nApi tatstha eva avabhASeta dAtAraM yAceta, api sUtram 254 gRhapravezaca-sa taM AdAya avagamyaikAntamapakrAmed anApAtAsaMloke'vatiSTheta tAvadyAvacchramaNAdike pratiSiddhe piNDe vA tasmai datte, pratiSedhaH tatastasmin nivRtte gRhAnirgate sati tataH saMyata eva pravizedavabhASeta veti, evaM ca tasya bhikSoH sAmagryaM sampUrNo bhikssubhaav| iti ||253||2-1-1-5||pnycmoddeshkH smaaptH|| ||prthmaadhyyne sssstthoddeshkH|| paJcamoddezakAnantaraM SaSThaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandha:- ihAnantaroddezake zramaNAdyantarAyabhayAgRhapravezo niSiddhaH, tadihApyaparaprANyantarAyapratiSedhArthamAha se bhikkhU vA jAva se jaM puNa jANijjA-rasesiNo bahave pANA ghAsesaNAe saMthaDe saMnivaie pehAe, taMjahA-kukkuDajAiyaM vA sUyarajAiyaM vA aggapiMDasi vA vAyasAsaMthaDAsaMnivaiyA pehAe sai parakkame saMjayA no ujjuyaMgacchijjA / / sUtram 254 // 0 pUrvameva praviSTA (pr0)| 0 yAcet (mu0)| 0 loke ca tiSThet (mu0)| // 589 // Page #67 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 590 // piNDaiSaNA, sabhikSurbhikSArthaM praviSTaH san yadi punarevaM vijAnIyAt, tadyathA- bahavaH prANAH prANinaH rasyate- AsvAdyata iti rasastameSTuM zrutaskandhaH2 zIlameSAM te rasaiSiNaH, rasAnveSiNa ityarthaH, te tadarthinaH santaH pazcAd grAsArthaM kvacidrathyAdau saMnipatitAstAMzcAhArArthaM cUlikA-1 prathamamadhyayana saMskR(stR)tAn-ghanAn saMnipatitAn prekSya tatastadabhimukhaM na gacchediti sambandhaH, tAMzca prANinaH svanAmagrAhamAha-kukkuTajAtika vetyanena ca pakSijAtiruddiSTA, sUkarajAtikamityanena ca catuSpadajAtiriti, agrapiNDe vA kAkapiNDyAM vA bahiH kSiptAyAM SaSThoddezakaH vAyasA: saMnipatitA bhaveyuH, tAMzca dRSTvA'grataH, tataH sati parAkrame- anyasmin mArgAntare saMyataH samyagupayukta: saMyatAmantraNaM vA sUtram 255 gRhapravezaRjustadabhimukhaM na gacched, yatastatra gacchato'ntarAyaM bhavati, teSAM cAnyatra saMnipatitAnAM vadho'pi syAditi / / 254 // sAmprataM pratiSedhaH gRhapatikulaM praviSTasya sAdhorvidhimAha se bhikkhU vA 2 jAva no gAhAvaikulassa vA duvArasAhaM avalaMbiya 2 ciTThijA, no gA0 dagacchaDDaNamattae ciTThijA, no gA0 caMdaNiuyae ciTThijjA, no gA0 siNANassa vA vaccassa vA saMloe sapaDiduvAre ciTThijA, no0 AloyaM vA thiggalaM vA saMdhiM vA dagabhavaNaM vA bAhAo pagijjhiya 2 aMguliyAe vA uddisiya 2 oNamiya 2 uNNamiya 2 nijjhAejjA, no gAhAvaiaMguliyAe uddisiya 2 jAijA, nogA0 aMgulie cAliyara jAijA, no gA0 aMtajjiya 2 jAijA, no gA0 aM0 ukkhulaMpiya (ukkhaluMdiya) 2jAijjA, no gAhAvaI vaMdiya 2 jAijjA no vayaNaM pharusaM vaijjA / / sUtram 255 // sa bhikSurbhikSArthaM gRhapatikulaM praviSTaH sannaitatkuryAt, tadyathA- no gRhapatikulasya dvArazAkhAM avalambyAvalambya pauna:punyena bhRzaMvA'valambya tiSThed, yataHsA jIrNatvAtpatedduSpratiSThitatvAdvAcalet tatazcasaMyamAtmavirAdhaneti, tathA udakapratiSThApana-1 mAtrake upakaraNadhAvanodakaprakSepasthAne pravacanajugupsAbhayAnna tiSThet, tathA caMdaNiudaya tti AcamanodakapravAhabhUmau na tiSThed, // 590 // Page #68 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 591 // doSaH pUrvokta eva, tathA snAnavarcaH saMloke tatpratidvAraM vA na tiSThet, etaduktaM bhavati-yatra sthiteH snAnavarcaH kriye kurvan / zrutaskandhaH 2 gRhasthaH samavalokyate tatra na tiSThediti, doSazcAtra darzanAzayA niHzaGkatakriyAyA abhAvena nirodhapradveSasambhava iti, tathA / cUlikA-1 prathamamadhyayana naiva gRhapatikulasya AlokaM AlokasthAnaM- gavAkSAdikam, thiggalaM ti pradezapatitasaMskRtam, tathA saMdhinti tti caurakhAtaM piNDeSaNA, bhittisandhiM vA, tathA udakabhavanaM udakagRham, sarvANyapyetAni bhujAM pragRhya pragRhya pauna:punyena prasArya tathA'Ggulyoddizya tathA / SaSThoddezakaH kAyamavanamyonnamya ca na nidhyApayet - na pralokayennApyanyasmai pradarzayet, sarvatra dvivacanamAdarakhyApanArtham, tatra hi hRtanaSTAdau / sUtram 256 gRhapravezazaGkotpadyateti / / apica-sa bhikSurgRhapatikulaM praviSTaH sannaiva gRhapatimaGgalyA'tyarthamuddizya tathA cAlayitvA tathA tarjayitvA pratiSedhaH bhayamupadarya tathA kaNDUyanaM kRtvA tathA gRhapatiM vanditvA vAgbhiH stutvA prazasya no yAcet, adatte ca naiva tadgRhapatiM paruSaM vadet, tadyathA- yakSastvaM paragRhaM rakSasi, kutaste dAnaM?, vAttaiva bhadrikA bhavato na punaranuSThAnam, api ca akSaradvayametaddhi, nAsti nAstika yaducyate / tadidaM dehi dehIti, viparItaM bhaviSyati // 1 // // 255 ||anycc aha tattha kaMci bhuMjamANaM pehAe gAhAvaI vA0 jAva kammakariM vA se puvvAmeva AloijA-Ausotti vA bhaiNitti vA dAhisi me itto annayaraM bhoyaNajAyaM?, se sevaM vayaMtassa paro hatthaM vA mattaM vA davviMvA bhAyaNaM vA sIodagaviyaDeNa vA usiNodagaviyaDeNa vA uccholijja vA pahoijja vaa||1||sepuvaamev AloijA-Ausotti vA bhaiNitti vA! mA evaM tuma hatthaM vA04 sIodagaviyaDeNa vA 2 uccholehi vaa||2||, abhikaMkhasi medAuMevameva dalayAhi 2|se sevaM vayaMtassa paro hatthaM vA 4sIo0 usi0 uccholittA pahoittA AhaTTa dalaijA, tahappagAreNaM purekammakaeNaM hattheNa vA 4 asaNaM vA 4 aphAsuyaM jAva no paDigAhijjA ||3||ah puNa evaM * zaGkotpadyata iti (mu0)| 8 // 591 // Page #69 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArA niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 592 // piNDaiSaNA, jANijjA-no purekammakaeNaM udaulleNaM tahappagAreNaM vA udaulleNa vA hattheNa vA 4 asaNaM vA 4 aphAsuyaM jAva no paDigAhijjA / zrutaskandhaH2 4||ah puNevaM jANijjA-no udaulleNa sasiNiddheNa sesaM taM ceva ||5||evN-ssrkkhe udaulle, sasiNiddhe maTTiyA uuse| hariyAle cUlikA-1 prathamamadhyayana hiMgulue, maNosilA aMjaNe lonne||1||geruy vanniya seDDiya soraTThiya piTTha kukusa ukkuTTa saMsaTTeNa ||6||ah puNevaM jANijjA no asaMsaTTe saMsaDhe tahappagAreNa saMsaTTeNa hattheNa vA 4 asaNaM vA 4 phAsuyaM jAva paDigAhijjA / / 7 // sUtram 256 / / SaSThoddezakaH athabhikSustatragRhapatikule praviSTaH san kaJcana gRhapatyAdikaM bhuJjAnaM prekSyasa bhikSuH pUrvamevAlocayed- yathA'yaM gRhapatistadbhAryA | sUtram 256 gRhapravezavA yAvatkarmakarI vA bhuGkte paryAlocya sa svanAmagrAhaM yAceta, tadyathA- Auso tti, amuka iti gRhapate! bhagini! iti vA pratiSedhaH ityAdyAmantrya dAsyasi me'smAdAhArajAtAdanyataradbhojanajAtamityevaM yAcet, taccana vartate evaM kartum, kAraNeca satyevaM vadet se atha se tasya bhikSorevaM vadato yAcamAnasya paro gRhastha: kadAciddhastaM mAtraM darvI bhAjanaM vA zItodakavikaTena apkAyena uSNodakavikaTena uSNodakenAprAsukenAtridaNDodvRttena pazcAdvA sacittIbhUtena uccholejjatti sakRdudakena prakSAlanaM kuryAt, pahoeja tti prakarSeNa vA hastAderDAvanaM kuryAt, sa bhikSurhastAdikaM pUrvameva prakSAlyamAnamAlocayed, dattAvadhAno bhavedityarthaH, tacca prakSAlyamAnamAlocyAmuka ityevaM svanAmagrAhaM nivArayed, yathA- maivaM kRthAstvamiti, yadi punarasaugRhastho hastAdikaMsacittodakena prakSAlya dadyAttadaprAsukamiti jJAtvA na prtigRhnniiyaaditi||kinyc-athaasau bhikSurgRhapatikulaM praviSTaHsan yadi punarevaM vijAnIyAt, tadyathA- no naiva sAdhubhikSAdAnArthaM pura:- agrataH kRtaM prakSAlanAdikaM karma- kriyA yasya hastAdeH sa tathA tenodakenAi~Netigaladvinduneti, etaduktaM bhavati-sAdhubhikSAdAnArthaM naiva hastAdikaM prakSAlitaM kintu tathAprakAra eva svata:kuto'pyanuSThAnAdudakAo (r)sanAmagrAhaM.... 'Ause' tti (mu0)| 7 vartate kartum, (mu0)| 0 atha se' tasya (mu0)| // 592 // Page #70 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 593 // pratiSedhaH hastastena, evaM mAtrAdinA'pi galadvindunA dIyamAnaM caturvidhamapyAhAramaprAsukamaneSaNIyamiti matvA no gRhNIyAditi // athaka zrutaskandhaH 2 punarevaM vijAnIyAt, tadyathA- naiva udakAi~Na galadvindunA hastAdinA dadyAt, kintu sasnigdhena zItodakastimitena, tenApi cUlikA-1 prathamamadhyayana hastAdinA dIyamAnaM na pratigRhNIyAt, evamiti prAktanaMnyAyamatidizati, yathodakasnigdhena hastena na grAhya tathA'nyena rajasA'pi, piNDaiSaNA, evaM mRttikAdyapyAyojyamiti, tatroSa:- kSAramRttikA haritAlahiGgalakamana:zilA'JjanalavaNagerukAH pratItAH sacittAzca SaSThoddezakaH khanivizeSotpatteH, varNikA- pItamRttikA, seTikA- khaTikA, saurASTrikA- tubarikA, piSTaM- acchaTitatandulacUrNaH, kukkusAH sUtram 257 gRhapravezapratItAH, ukkuTuM ti pIluparNikAderudUkhalacurNitamArdraparNacUrNamityevamAdinA sasnigdhena hastAdinA dIyamAnaM na gRhNIyAt, ityevamAdinA tu asaMsRSTena tu gRhNIyAditi / atha punarevaM jAnIyAnno'saMsRSTaH kiM tarhi?- saMsRSTastajjAtIyenAhArAdinA tena saMsRSTena hastAdinA prAsukameSaNIyamiti gRhNIyAt, atra cASTau bhaGgAH, tadyathA asaMsaTTe hatthe asaMsaTTe matte niravasese davve ityekaikapadavyabhicArAnneyAH, sthApanA ceyaM- atha punarasau bhikSurevaM jAnIyAt, tadyathA-udakAdinA'saMsRSTo hastAdistato gRhNIyAt, yadivA tathAprakAreNa dAtavyadravyajAtIyena saMsRSTo hastAdistena tathA prakAreNa hastAdinA dIyamAnamAhArAdikaM prAsukameSaNIyamitikRtvA pratigRhNIyAditi // 256 // kiJca se bhikkhUvA 2 se jaMpuNa jANijjA pihuyaM vA bahurayaM vA jAva cAulapalaMbavA asaMjae bhikkhUpaDiyAe cittamaMtAe silAe jAva saMtANAe kurdisu vA kuTTiti vA kuTTissaMti vA upphaNiMsu vA 3 tahappagAraM pihuyaM vA0 apphAsuyaM no paDigAhijjA / / sUtram 257 // / / 593 // sa bhikSurbhikSArthaM gRhapatikulaM praviSTaH san yadi punarevaM vijAnIyAt, tadyathA- pRthukaM zAlyAdilAjAn bahurayaM ti pahuGka (r)no gRhNIyAditi (mu0) OM stimitenApi (mu0)| Page #71 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 594 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayanaM piNDaiSaNA, SaSThoddezaka: sUtram 258-259 gRhapravezapratiSedhaH cAulapalaMba ti arddhapakvazAlyAdikaNAdikamityevamAdikaM asaMyata: gRhastha: bhikSupratijJayA bhikSumuddizya cittamatyAM zilAyAM tathA sabIjAyAM saharitAyAM sANDAyAM yAvanmarkaTasantAnopetAyAM akuTTiSuH kuTTitavantastathA kuTTanti kuTiSyanti vA, ekavacanAdhikAre'pi chAndasatvAttivyatyayena bahuvacanaM draSTavyam, pUrvatra vA jAtAvekavacanam, tacca pRthukAdikaM sacittamacittaM vA cittamatyAM zilAyAM kuTTayitvA upphaNiMsu tti sAdhvarthaM vAtAya dattavanto dadati dAsyanti vA, tadevaM tathAprakAraM pRthukAdi jJAtvA lAbhe sati no pratigRhNIyAditi // 257 / / kizca se bhikkhUvA 2 jAva samANe se jaM0 bilaM vA loNaM ubbhiyaM vA loNaM assaMjae jAva saMtANAe, bhiMdisu 3 ruciMsuvA 3 bilaMvA loNaM ubhiyaM vA loNaM aphAsuyaM0 nopaDigAhijjA / / sUtram 258 // sabhikSuryadi punarevaM vijAnIyAt, tadyathA- bilamiti khanivizeSotpannaM lavaNam, asya copalakSaNArthatvAtsaindhavasauvarcalAdikamapi draSTavyam, tathodbhijjamiti samudropakaNThe kSArodakasamparkAd, yadudbhidyate lavaNam, asyApyupalakSaNArthatvAtkSArodakasekAdyadbhavati rumakAdikaM tadapi grAhyam, tadevaMbhUtaM lavaNaM pUrvoktavizeSaNaviziSTAyAM zilAyAmabhaitsuH- kaNikAkAraM kuryuH, tathA sAdhvarthameva bhindanti bhetsyanti vA tathA zlakSNatarArthaM ruciMsuva tti piSTavantaH piMSanti pekSyanti vA, tadapi lavaNamevaMprakAraM jJAtvA no pratigRhNIyAt // 258 // api ca se bhikkhU vA jAva jaM puNa jANijjA asaNaM vA 4 agaNinikkhittaM tahappagAraM asaNaM vA 4 aphAsuyaM no0, kevalI bUyA AyANameyaM, assaMjae bhikkhupaDiyAe ussiMcamANe vA nissiMcamANe vA AmajjamANe vA pamajamANe vA oyAremANevA uvvattamANe vA agaNijIve hiMsijjA // 1 // aha bhikkhUNaM puvvovaiTThA esa painnA esa heU esa kAraNe esuvaese jaM tahappagAraM asaNaM vA 4 // 594 // Page #72 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 595 // agaNinikkhittaM aphAsuyaM no0 paDi0 eyaM0 sAmaggiyaM ||suutrm 259 // piNDaiSaNAyAM SaSTha uddezakaH // 2-1-1-6 // zrutaskandhaH2 sa bhikSurgRhapatikulaM praviSTazcaturvidhamapyAhAramagnAvupari nikSiptaM tathAprakAraM jvAlAsaMbaddhaM lAbhe sati na pratigRhNIyAt / atraivala cUlikA-1 prathamamadhyayana doSamAha- kevalI brUyAt AdAnaM karmAdAnametaditi, tathAhi asaMyataH gRhastho bhikSupratijJayA tatrAgnyuparivyavasthitamAhAraM piNDaiSaNA, utsiJcan AkSipan ni:siJcan dattoddharitaM prakSipan, tathA AmArjayan sakRddhastAdinA zodhayan, tathA prakarSeNa mArjayan-zodhayan, saptamoddezaka: tathA'vatArayan, tathA apavartayan tirazcInaM kurvannagnijIvAn hiMsyAditi / atha anantaraM bhikSUNAM sAdhUnAM pUrvopadiSTA eSA sUtram 260 pratijJA eSa heturetatkAraNamayamupadezaH yattathAprakAramagnisaMbaddhamazanAdyagninikSiptamaprAsukamaneSaNIyamiti jJAtvA lAbhesati na virAdhanA pratigRhNIyAt, etatkhalu bhikSoH sAmaghyaM samagro bhikSubhAva iti // 259 // SaSThoddezakaH samAptaH // 2-1-1-6 // sayamAtmadAtR ||prthmaadhyyne sptmoddeshkH|| SaSThoddezakAnantaraMsaptamaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH-ihAnantaroddezake saMyamavirAdhanA'bhihitA, iha tusaMyamAtmadAtRvirAdhanA tayA ca virAdhanayA pravacanakutsetyetadatra pratipAdyata iti se bhikkhUvA 2 jAva samANe se ja0 asaNaM vA 4khadhaMsi vA thaMbhaMsi vA maMcaMsi vA mAlaMsi vA pAsAyaMsi vA hammiyatalaMsi vA annayaraMsi vA tahappagAraMsi aMtalikkhajAyaMsi uvanikkhitte siyA tahappagAraM mAlohaDaM asaNaM vA 4 aphAsuyaM no0||1||kevlii bUyA AyANameyaM, assaMjae bhikkhupaDiyAe pIDhaM vA phalagaM vA nisseNiM vA udUhalaM vA AhaTTa ussaviya durUhijjA, se tattha durUhamANe payalijja vA pavaDijja vA ||2||se tattha payalamANe vA 2 hatthaM vA pAyaMvA bAhuM vA UruM vA udaraM vAsIsaMvA annayaraMvA // 595 // Page #73 -------------------------------------------------------------------------- ________________ virAdhanA zrIAcArAGgaM kAyaMsi iMdiyajAlaM lUsijja vA pANANi vA 4 abhihaNijja vA vittAsijja vA lesijja vA saMghasijja vA saMghaTTija vA pariyAvija vA zrutaskandhaH2 niyukti- kilAmija vA ThANAo ThANaM saMkAmija vA, taM tahappagAraM mAlohaDaM asaNaM vA 4 lAbhe saMte no paDigAhijjA ||3||se bhikkhUvA cUlikA-1 zrIzIlA0 prathamamadhyayana vRttiyutam 2 jAva samANe se ja0 asaNaM vA 4 kuTThiyAo vA kolejjAu vA assaMjae bhikkhupaDiyAe ukkunjiya avaujjiya ohariya AhaTTa piNDaiSaNA, zrutaskandhaH28 dalaijA, tahappagAraM asaNaM vA 4 lAbhe saMte no paDigAhijA // 4 // sUtram 260 // saptamoddezakaH // 596 // sa bhikSurbhikSArthaM praviSTaH san yadi punarevaM caturvidhamapyAhAraM jAnIyAt, tadyathA- skandhe arddhaprAkAre stambhevAzailadArumayAdau, sUtram 260 saMyamAtmadAtRtathA maJcake vA mAle vA prAsAde vA harmyatale vA anyatarasmin vA tathAprakAre'ntarikSajAte sa AhAra: upanikSipta: vyvsthaapito| bhavet, taM ca tathAprakAramAhAraM mAlAhRtamiti matvA lAbhe sati na pratigRhNIyAt, kevalI brUyAdyata AdAnametaditi, tathAhiasaMyato bhikSupratijJayA sAdhudAnArthaM pIThakaMvA phalakaM vA nizreNiM vA udUkhalaM vA''hRtya-UrdhvaM vyavasthApyArohet, sa tatrArohan / pracaledvA prapatedvA, sa ca pracalan prapatan vA hastAdikamanyataradvA kAye indriyajAtaM lUseja tti virAdhayet, tathA prANino bhUtAni jIvAn sattvAnabhihanyAdvitrAsayedvA leSayedvA saMzleSaM vA kuryAt tathA saMgharSaM vA kuryAt tathA saGghaTTa vA kuryAt, etacca kurvastAn paritApayedvAklAmayedvAsthAnAtsthAnaM saGkAmayedvA, tadetajjJAtvA yadAhArajAtaMtathAprakAraM mAlAhRtaM tallAbhesati no pratigRhNIyAditi // sa bhikSuryadi punarevaMbhUtamAhAraM jAnIyAt, tadyathA- koSThikAtaH mRnmayakuzUlasaMsthAnAyAstathA kolejAo tti adhovRttakhAtAkArAd asaMyataH bhikSupratijJayA sAdhumuddizya koSThikAtaH ukkunjiya tti UrdU kAyamunnamya tataH kubjIbhUya, tathA kolejAo avaujjiatti adho'vanamya, tathA ohariyatti tirazcIno bhUtvA''hAramAhRtya dadyAt, tacca bhikSustathAprakAramadhomAlAhRtamitikRtvA lAbhe sati na pratigRhNIyAditi // 260 // adhunA pRthivIkAyamadhikRtyAha // 526 // Page #74 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAnaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 597 // virAdhanA se bhikkhU vA0 jAva se ja0 asaNaM vA 4 maTTiyAulittaM tahappagAraM asaNaM vA 4 lAbhe sN0||1|| kevalI0, assaMjae bhi0 zrutaskandhaH2 maTTiolitaM asaNaM vA0 ubbhiMdamANaM puDhavikAyaM samAraMbhijjA taha teuvAuvaNassaitasakAyaM samAraMbhijjA,puNaravi ulliMpamANe cUlikA-1 prathamamadhyayana pacchAkamma karijjA ||2||ah bhikkhUNaM puvvo0 jaMtahappagAraM maTTiolittaM asaNaM vA laabhe0||3||se bhikkhU0 se ja0 asaNaM vA piNDaiSaNA, 4puDhavikAyapaiTThiyaMtahappagAraM asaNaMvA0 aphaasuyN0||4||se bhikkhU0 ja0 asaNaMvA 4 AukAyapaiTThiyaMceva, evaM agaNikAya- saptamoddezakaH sUtram 261 paiTThiyaM laabhe0||5|| kevalI0 assaMja0 bhi0 agaNiM ussakkiya nissakkiya ohariya AhaTTa dalaijjA aha bhikkhUNaM0 jAva no sNymaatmdaatRpddi0||6||suutrm 261 // sa bhikSurgRhapatikulaM praviSTaHsan yadi punarevaM jAnIyAt, tadyathA-piTharakAdau mRttikayA'valiptamAhAraM tathAprakAra mityavaliptaM kenacitparijJAya pazcAtkarmabhayAccaturvidhamapyAhAraM lAbhe sati na pratigRhNIyAt, kimiti?, yata: kevalI brUyAtkarmAdAnametaditi, tadeva darzayati- asaMyata: gRhastho bhikSupratijJayA mRttikopaliptamazanAdikaM- azanAdibhAjanaM taccodbhindan pRthivIkAryasamArabheta, sa eva kevalyAha, tathA tejovAyuvanaspatitrasakAyaM samArabheta, datte satyuttarakAlaM punarapi zeSarakSArthaM taddhAjanamavalimpan / pazcAtkarma kuryAt, atha bhikSUNAMpUrvopadiSTA eSA pratijJA eSa heturetatkAraNamayamupadeza: yattathAprakAraM mRttikopaliptamazanAdijAtaM lAbhe sati no pratigRhNIyAditi // sabhikSurgRhapatikulaM praviSTaH san yadi punarevaMbhUtamazanAdi jAnIyAt, tadyathA-sacittapRthivIkAyapratiSThitaM pRthvIkAyoparivyavasthitamAhAraM vijJAya pRthivIkAyasaTTanAdibhayAllAbhesatyaprAsukamaneSaNIyaM ca jJAtvA na pratigRhNIyAditi // evamapkAyapratiSThitamagnikAyapratiSThitaM lAbhe sati na pratigRhNIyAd, yata: kevalI brUyAdAdAnametaditi / tadeva darzayati- asaMyato bhikSupratijJayA'gnikAyamulmukAdinA osakkiya tti prajvAlya(niSicya), tathA ohariyatti / Page #75 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 598 // agnikAyopari vyavasthitaM piTharakAdikamAhArabhAjanamapavRttya tata AhRtya- gRhItvA''hAraM dadyAt, tatra bhikSUNAM pUrvopadiSTA zrutaskandhaH2 eSA pratijJA yadetattathAbhUtamAhAraM no pratigRhNIyAditi // 261 // cUlikA-1 prathamamadhyayana se bhikkhUvA 2 jAva se jaM asaNaM vA 4 aJcusiNaM assaMjae bhi0 suppeNa vA vihuyaNeNa vA tAliyaMTeNa vA patteNa vA sAhAe vA 8 piNDaiSaNA, sAhAbhaMgeNa vA pihuNeNa vA pihuNahattheNa vAceleNa vAcelakaNNeNa vA hattheNa vA muheNa vA phUmeja vA vIijja vaa||1||se puvAmeva saptamoddezakaH sUtram 262 AloijA-Ausotti vA bhaiNitti vA! mA etaM tumaM asaNaMvA 4 / accusiNaM suppeNa vA jAva phumAhi vA vIyAhi vA abhikaMkhasi saMyamAtmadAtRmedAuM, emeva dalayAhi, se sevaM vayaMtassa paro suppeNa vA jAva vIittA AhaTTa dalaijjA tahappagAraM asaNaM vA 4 aphAsuyaM vA no paDi0 virAdhanA ||2||suutrm 262 // * sa bhikSurgRhapatikulaM praviSTaH san yadipunarevaM jAnIyAd yathA'tyuSNamodanAdikamasaMyato bhikSupratijJayA zItIkaraNArthaM sUrpaNa vA vIjanena vA tAlavRntena vA mayUrapicchakRtavyajanenetyarthaH, tathA zAkhayA zAkhAbhaGgena pallavenetyarthaH, tathA baheNa vA barhakalApena vA, tathA vastreNa vastrakarNena vA hastena vA mukhena vA tathAprakAreNAnyena vA kenacit phUmejja va ti mukhavAyunA zItIkuryAd / vastrAdibhirvA vIjayet, sa bhikSuH pUrvameva Alokayed dattopayogo bhavet, tathAkurvANaM ca dRSTvaitadvadet, tadyathA- amuka! iti vA bhagini! iti vA ityAmantrya maivaM kRthA yadyabhikAsasi me dAtuM tata evaMsthitameva dadasva, atha punaH sa paro gRhastha: se tasya bhikSorevaM vadato'pi sUrpaNa vA yAvanmukhena vA vIjayitvA''hatya tathAprakAramazanAdikaM dadyAt, sa ca sAdhuraneSaNIyamiti // 598 // matvA na pratigRhNIyAditi // 262 // piNDAdhikAra evaiSaNAdoSamadhikRtyAha 0 hastAdibhirvA (pra0), kuryAt, ayato bhikSupratijJayA vIjayet (pr0)| Page #76 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 599 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, saptamoddezakaH sUtram 263-264 saMyamAtmadAtRvirAdhanA se bhikkhUvA 2jAva seja0 asaNaMvA 4 vaNassaikAyapaiTThiyaMtahappagAraM asaNaMvA 4vaNa lAbhe sNtenopddi0| evaM tasakAevi ||suutrm 263 // sa bhikSurgRhapatikulaM praviSTaH san yatpunarevaM jAnIyAd- vanaspatikAyapratiSThitam, taM caturvidhamapyAhAraM na gRhNIyAditi // evaM trasakAyasUtramapi neymiti| atra ca vanaspatikAyapratiSThitamityAdinA nikSiptAkhya eSaNAdoSo'bhihitaH, evamanye'pyeSaNAdoSA yathAsambhavaM suutressvevaayojyaaH| te cAmI saMkiya 1 makkhiya 2 nikkhitta 3 pihiya 4 sAhariya 5 dAyagu 6 mmIse 7 / apariNaya 8 litta 9 chaDDiya 10 esaNadosA dasa havaMti ||1||ttr zaGkitamAdhAkarmAdinA 1, mrakSitamudakAdinA 2, nikSiptaM pRthivIkAyAdau 3, pihitaM bIjapUrakAdinA 4, 'sAhariya'ti mAtrakAdestuSAdyadeyamanyatra sacittapRthivyAdau saMhRtya tena mAtrakAdinA yaddadAti tatsaMhRtamityucyate 5, 'dAyaga'tti dAtA bAlavRddhAdyayogyaH 6, unmizraM-sacittamizraM7, apariNatamiti yaddeyaMna samyagacittIbhUtaM dAtRgrAhakayo, na samyagbhAvopetaM 8, liptaM vasAdinA 9, 'chaDDiyaMti parizATava 10 dityessnnaadossaaH|| 263 // sAmprataM pAnakAdhikAramuddizyAha se bhikkhUvA 2 jAva se jaMpuNa pANagajAyajANijjA, taMjahA-usseimaMvA 1 saMseimaMvA 2 cAulodagaMvA 3 annayaraM vA tahappagAraM pANagajAyaM ahuNAdhoyaM aNaMbilaM avvuvaMtaM apariNayaM aviddhatthaM aphAsuyaM jAva no paDigAhijjA ||1||ah puNa evaM jANijjA cirAdhoyaM aMbilaM bukkaMtaM pariNayaM viddhatthaM phAsuyaM paDigAhijjA / / 2 // se bhikkhU vA0 se jaM puNa pANagajAyaM jANijjA, taMjahAtilodagaM vA 4 tusodagaM vA 5 javodagaM vA 6 AyAmaM vA 7 sovIraM vA 8 suddhaviyaDaM vA 9 annayaraM vA tahappagAraM vA pANagajAyaM 0 zaGkitaM mrakSitaM nikSiptaM pihitaM saMhRtaM dAyakadoSaduSTaM unmizram / apariNataM liptaM charditaM eSaNAdoSA daza bhavanti // 1 // // 59 Page #77 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 600 // puvAmeva AloijjA-Ausotti vA! bhaiNitti vA! dAhisi me itto annayaraM pANagajAyaM?,se sevaM vayaMtassa parovaijjA-AusaMto zrutaskandha:2 samaNA! tumaceveyaM pANagajAyaM paDiggaheNa vA ussiMciyA NaM uyattiyANaM giNhAhi, tahappagAraM pANagajAyaM sayaM vA gihijA paro vA cUlikA-1 prathamamadhyayana se dijA, phAsurya lAbhe saMte paDigAhijjA / / 3 // sUtram 264 // piNDaiSaNA, sa bhikSurgRhapatikulaM pAnakArthaM praviSTaH san yatpunarevaM jAnIyAt tadyathA- usseimaM ve ti piSTotsvedanArthamudakaM 1 saMseimaM ve ti saptamoddezaka: sUtram 265 tiladhAvanodakam, yadivA'raNikAdisaMsvinnadhAvanodakaM 2, tatra prathamadvitIyodake prAsuke eva, tRtIyacaturthe tu mizre, saMyamAtmadAtRkAlAntareNa pariNate bhavataH, cAulodayaM ti tanduladhAvanodakaM 3, atra ca trayo'nAdezAstadyathA-buddavigamovA1bhAjanalagna virAdhanA binduzoSo vA 2 tandulapAkovA 3, AdezastvayaM- udakasvacchIbhAvastadevamAdhudakaM anAmlaM svasvAdAdacalitaM avyutkrAntamapariNatamavidhvastamaprAsukaM yAvanna pratigRhNIyAditi // etadviparItaM tu grAhyamityAha- ahetyAdi sugamam / puna: pAnakAdhikAra eva vizeSArthamAha-sa bhikSurgRhapatikulaM praviSTo yatpunaH pAnakajAtamevaM jAnIyAt, tadyathA- tilodakaM tilai: kenacitprakAreNa: prAsukIkRtamudakaM 4, evaM tuSairyavairvA 5-6, tathA AcAmlaM avazyAnaM 7, sauvIraM AranAlaM 8 zuddhavikaTaM prAsukamudakaM 9, anyadvA tathAprakAraM drAkSApAnakAdi pAnakajAtaM pAnIyasAmAnyaM pUrvameva avalokayet pazyet, tacca dRSTvA taM gRhasthaM amuka! iti / vA bhagini! iti vetyAmantryaivaM brUyAd-yathA dAsyasi me kizcitpAnakajAtaM?, sa parastaM bhikSumevaM vadantamevaM brUyAd- yathA AyuSman! zramaNa! tvamevedaM pAnakajAtaM svakIyena patadheNa TopparikayA kaTAhakena votsicyApavRttya vA pAnakabhANDakaM gRhANa, sa evamabhyanujJAta: svayaM gRhNIyAt paro vA tasmai dadyAt, tadevaM lAbhe sati pratigRhNIyAditi // 264 // kiJca se bhikkhU vA0 jAva se jaM puNa pANagaM jANijjA-aNaMtarahiyAe puDhavIe jAva saMtANae uddhRTTa 2 nikkhitte siyA, asaMjae // 600 / Page #78 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 601 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, aSTamoddezakaH sUtram 266 pAnakavidhiH bhikkhupaDiyAe udaulleNa vA sasiNiddheNa vA sakasAeNa vA matteNa vA sIodageNa vA saMbhoittA AhaTTa dalaijA, tahappagAraM pANagajAyaM aphAsuyaM0 eyaMkhalu saamggiyN0|| sUtram 265 // piNDaiSaNAyAM saptamaH // 2-1-1-7 // sa bhikSuryadi punarevaM jAnIyAt tatpAnakaM sacitteSvavyavahiteSu pRthivIkAyAdiSu tathA markaTakAdisantAnake vA'nyato bhAjanAduddtyodvRtya nikSipta vyavasthApitaM syAt, yadivA sa eva asaMyata: gRhastha: bhikSupratijJayA bhikSumuddizya udakAi~Na galadvindunA sasnigdhena galadudakabindunA sakaSAyeNa sacittapRthivyAdyavayavaguNDitena mAtreNa bhAjanena zItodakena vA saMbhoettA mizrayitvA''hRtya dadyAt, tathAprakAraM pAnakajAtamaprAsukamaneSaNIyamiti matvA na parigRhNIyAt etattasya bhikSobhikSuNyA vA sAmagryaM samagro bhikSubhAva iti // 265 // saptamoddezakaH samAptaH // 2-1-1-7 // ||prthmaadhyyne assttmoddeshkH|| uktaH saptamoddezakaH, sAmpratamaSTamaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH-ihAnantaroddezake pAnakavicAraH kRtaH, ihApi tadgatameva vizeSamadhikRtyAha sebhikkhUvA 2jAva paviDhe samANesejaMpuNa pANagajAyajANijjA, taMjahA-aMbapANagaMvA 10 aMbADagapANagaMvA 11 kaviTThapANa gaM12 mAuliMgapA013 muddiyApA014 dAlimapA015khajUrapA016 nAliyerapA017 karIrapA018 kolapA0 19 AmalapA0 20 ciMcApA0 22 annayaraM vA tahappagAraM pANagajAtaM saaTThiyaM sakaNuyaM sabIyagaM assaMjae bhikkhUpaDiyAe chabbeNa vA dUseNa vA O0guNThitena (mu0)| // 601 // Page #79 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 602 // vAlageNa vA AviliyANa parivIliyANa parisAviyANa AhaTTadalaijA tahappagAraM pANagajAyaM aphA0 lAbhe saMte no paDigAhijjA zrutaskandhaH2 ||suutrm 266 // cUlikA-1 prathamamadhyayana sa bhikSurgRhapatikulaM praviSTaH san yatpunarevaMbhUtaM pAnakajAtaM jAnIyAt, tadyathA- aMbapANagaM ve tyAdi sugamam, navaraM muddiyA | piNDaiSaNA, drAkSA kolAni-badarANi, eteSu ca pAnakeSu drAkSAbadarAmbilikAdikaticitpAnakAni tatkSaNameva saMmadya kriyante aparANi / aSTamoddezakaH tvAmrAmrATakAdipAnakAni dvivAdidinasandhAnena vidhIyanta ityevaMbhUtaM pAnakajAtaM tathAprakAramanyadapi sAsthikaM sahAsthinA sUtram 266 pAnakavidhi: kulakena yadvarttate, tathA saha kaNukena- tvagAdyavayavena yadvarttate, tathA bIjena saha yadvarttate, asthibIjayozcAmalakAdau pratIto vizeSaH, tadevaMbhUtaM pAnakajAtaM asaMyataH gRhastho bhikSumuddizya- sAdhvarthaM drAkSAdikamAmadh punarvaMzatvagniSpAditacchabbakena vA, tathA dUsa- vastraM tena vA, tathA vAlageNaM ti gavAdivAladhivAlaniSpannacAlanakena sugharikAgRhakena vA ityAdinopakaraNenAsthyAdyapanayanArthaM sakRdApIDya, punaH punaH paripIDya tathA parisrAvya nirgAlyAhRtya ca sAdhusamIpaM dadyAditi, evaMprakAra pAnakajAtamudgamadoSaduSTaM satyapi lAbhena pratigRhNIyAt, te cAmI udgamadoSA: AhAkammu 1 desia 2 pUtIkamme 3 amIsajAe a 4 / ThavaNA 5 pAhuDiyAe 6 pAoara 7 kIya 8 pAmicce 9 // 1 // pariyaTTie 10 abhihaDe 11 ubbhinne 12 mAlohaDe 13 ia| acchejje 14 aNisaDhe 15 ajjhoarae 16 asolasame // 2 // sAdhvarthaM yatsacittamacittIkriyate acittaM vA yatpacyate tdaadhaakrm1| tathA''tmArthaM yatpUrvasiddhameva laDDukacUrNakAdi sAdhUnuddizya punarapi santaptaguDAdinA saMskriyate taduddezikaM sAmAnyena, vizeSato // 602 // vizeSasUtrAdavagantavyamiti 2 / yadAdhAkarmAdyavayavasammizraM tatpUtikarma 3 / saMyatAsaMyatAdyarthamAderArabhyAhAraparipAko mizra OM tvAmrAmbADakAdi (mu0)| Page #80 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 603 // / sAdhvartha kSIrAdisthApanaM sthApanA bhaNyate 5 / prakaraNasya sAdhvarthamutsarpaNamavasarpaNaM vA prAbhRtikA 6 / sAdhUnuddizya zrutaskandhaH 2 gavAkSAdiprakAzakaraNaM bahirvA prakAze AhArasya vyavasthApanaM prAduSkaraNaM 7 / dravyAdivinimayena svIkRtaM krItaM 8 / sAdhvarthaM / | cUlikA-1 prathamamadhyayanaM yadanyasmAducchinnakaM gRhyate tatpAmicaMti 9 / yacchAlyodanAdi kodravAdinA prAtivezikagRhe parivartya dadAti tatparivartita piNDaiSaNA, 10 / yagRhAdeH sAdhuvasatimAnIya dadAti tadAhRtaM 11 / gomayAdyupaliptaM bhAjanamudbhidya yad dadAti tadudbhinnaM 12 / mAlAdya- aSTamoddezakaH vasthitaM nizreNyAdinA'vatArya dadAti tanmAlAhRtaM 13 / bhRtyAderAcchidya yaddIyate tadAcchedyaM 14 / sAmAnya zreNIbhaktakAdyekasya / sUtram 267-268 dadato'nisRSTaM 15 / svArthamadhizrayaNAdau kRte pazcAttandulAdiprasRtyAdiprakSepAdadhyavapUrakaH 16 / tadevamanyatamenApi doSeNa | pAnakavidhiH duSTaM na pratigRhNIyAditi // 266 // punarapi bhaktapAnavizeSamadhikRtyAha se bhikkhU vA0 2 jAva paviDhe samANe AgaMtAresu vA ArAmAgAresu vA gAhAvaIgihesu vA pariyAvasahesu vA annagaMdhANi vA pANagaMdhANi vA surabhigaMdhANi vA AghAya 2 se tattha AsAyapaDiyAe mucchie giddhe gaDhie ajjhovavanne aho gaMdho 2 nogaMdhamAghAijjA ||suutrm 267 // AgaMtAresu va tti pattanAdbahirgRheSu, teSu hyAgatyAgatya pathikAdayastiSThantIti, tathA''rAmagRheSu vA gRhapatigRheSu vA paryAvasatheSu iti bhikSukAdimaTheSu vA, ityevamAdiSvannapAnagandhAna surabhInAghrAyAghrAya sa bhikSusteSvAsvAdanapratijJayA mUrchito gRddho grathito'dhyupapanna: sannaho! gandhaH aho! gandha ityevamAdaravAn na gandhaM jibrediti // 267 // punarapyAhAramadhikRtyAha // 603 // se bhikkhUvA 2 jAva se jaM0 sAluyaM vA birAliyaMvA sAsavanAliyaM vA annayaraM vA tahappagAraM AmagaM asatthapariNayaM aphaasu0|| 1||se bhikkhU vA0 se jaM puNa0 pippaliM vA pippalacuNNaM vA miriyaM vA miriyacuNNaM vA siMgaberaM vA siMgaberacuNNaM vA annayaraM vA Page #81 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 604 // zrutaskandha:2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, aSTamoddezakaH sUtram 268-269 pAnakavidhi: tahappagAraM vA AmagaMvA asattha pa0 ||2||se bhikkhUvA 0 se jaM puNa palaMbajAyaM jANijjA, taMjahA-aMbapalaMbaM vA aMbADagapalaMba vA tAlapa0 jhijjhiripa0 surahi0 sallarapa0 annayaraM tahappagAraM palaMbajAyaM AmagaM astthp0||3||se bhikkhU5 se jaM puNa pavAlajAyaM jANijjA, taMjahA-AsoTThapavAlaM vA niggohapa0 pilaMkhupa0 nipUrapa0 sallaipa0 annayaraM vA tahappagAraMpavAlajAyaM AmagaM asatthapariNayaM 0 // 4 // se bhi0 se jaM puNa0 saraDuyajAyaM jANijjA, taMjahA-saraDuyaM vA jAva kaviTThasara0 dADimasara0 billasa0 annayaraM vA tahappagAraM saraDuyajAyaM AmaM astthprinnyN0||5||se bhikkhUvA0 se jaMpu0 taMjahA-uMbaramaMthuvA naggohamaM0 pilaMkhumaM0 AsotthamaM0 annayaraMvA tahappagAraMvA maMthujAyaM AmayaM durukkaM sANubIyaM aphaasuyN0||6||suutrm 268 // sugamam, sAlukaM iti kandako jalajaH, birAliyaM iti kanda eva sthalajaH, sAsavaNAlianti sarSapakandalya iti / kiJcapippalImarice-pratIte zRGgaberaM ArdrakaM tathAprakAramAmalakAdi Ama-azastropahataM na prtigRhnniiyaaditi|| sugamam, navaraM pralambajAtamiti phalasAmAnyaM jhijjhirI-vallI palAza: surbhi:-shtaariti|| gatArtham, navaraM AsoTTe tti azvatthaH pilaMkhutti pipparI NipUro- nndiivRkssH|| punarapi phalavizeSamadhikRtyAhasugamam, navaraM saraDuaM ve ti abaddhAsthiphalam, tadeva vizeSyate kapitthAdibhiriti / / spaSTam, navaraM maMthu nti cUrNa: durakkaM ti ISatpiSTaM sANubIya nti avidhvastayonibIjamiti // 268 // se bhikkhU vA0 jAva samANe se jaMpuNa0 AmaDAgaMvA pUipinnAgaMvA mahuvA majjaM vA sappiMvA kholaM vA purANagaMvA ittha pANA aNuppasUyA ittha pANA jAyA ittha pANA saMvuDDA ittha pANA avvukvaMtA ittha pANA apariNayA ittha pANA aviddhatthA no paDigAhijjA 0 palAsao-palAzapatrAH (pr0)| 0 piluMkhu (mu0)| 0 viziSyate (mu0)| // 604 // Page #82 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 605 // ||suutrm 269 // sa bhikSuryatpunarevaM jAnIyAt, tadyathA-AmaDAgaM ve ti 'AmapatraM' araNikatandulIyakAdi taccArddhapakkamapakvaM vA, pUtipinnAga cUlikA-1 prathamamadhyayanaM nti kuthitakhalaM madhumadye- pratIte sarpiH ghRtaM khola madyAdha:kardamaH, etAni purANAni na grAhyANi, yata eteSu prANino'nuprasUtA piNDaiSaNA, jAtAH saMvRddhA avyutkrAntA apariNatA:-avidhvastAH, nAnAdezajavineyAnugrahArthamekArthikAnyevaitAni kizcidbhedAdvA bhedH|| aSTamoddezakaH sUtram | 269 // 270-271 se bhikkhUvA jAva samANe se jaM0 ucchumeragaMvA aMkakarelugaMvA kaserugaM vA siMghADagaMvA pUiAlugaMvA annayaraM vA0 ||1||se | pAnakavidhiH bhikkhU vA jAva samANe se jaM0 uppalaM vA uppalanAlaM vA bhisaM vA bhisamuNAlaM vA pukkhalaM vA pokkharathibhagaM vA annayaraM vA tahappagAraM0 ||2||suutrm 270 // ucchumeragaM ti apanItatvagikSugaNDikA aMkakareluaMvA ityevamAdIn, vanaspativizeSAn jalajAn anyadvA tathAprakAramAmaazastropahataM no pratigRhNIyAditi // sa bhikSuryatpunarevaM jAnIyAt, tadyathA- utpalaM nIlotpalAdi nAlaM-tasyaivAdhAraH, bhisaMha padmakandamUlaM bhisamuNAlaM padmakandoparivarttinI latA pokkhalaM padmakesaraM pokkhalavibhaMgaM padmakandaH anyadvA tathAprakAramAmaazastropahataM na pratigRhNIyAditi // 270 // se bhikkhUvA 2 jAva samANe se jaMpu0 aggabIyANi vA mUlabIyANI vA khaMdhabIyANi vA porabI0 aggajAyANi vA mUlajA0 khaMdhajA0 porajA0 nannattha takkalimatthae Na vA takkalisIseNa vA nAliyeramatthaeNa vAkhajUrimatthaeNa vA tAlama0 annayaraM vA taha0 ||1||se bhikkhUvA 2 jAva samANe se jaM0 ucchu vA kANagaMvA aMgAriyaM vA saMmissaM vigadUmiyaM vittaggaMvA kayalIUsuyaM annayara // 605 // Page #83 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 606 // vA thppgaa0||2||se bhikkhUvA0 jAva samANe se jaM0 lasuNaMvA lasuNapattaM vAla0 nAlaMvA lasuNakaMdaM vAla0 coyagaMvA annayaraM zrutaskandhaH2 vaa0||3|| se bhikkhU vA0 se jaM0 acchiyaM vA kuMbhipakkaM ttiMdugaM vA velugaM vA kAsavanAliyaM vA annayaraM vA tahappagAraM Ama cUlikA-1 prathamamadhyayana astthp0||4||se bhikkhU vA0 se jaM0 kaNaM vA kaNakuMDagaMvA kaNapUyaliyaM vA cAulaM vA cAulapiTuM vA tilaM vA tilapiDheM vA piNDaiSaNA, tilapappaDagaM vA annayaraM vA tahappagAraM AmaM asatthapa0 lAbhe saMte no p0||5|| evaM khalu tassa bhikkhussa sAmaggiyaM jAva sayA aSTamoddezaka: sUtram 270-271 sa bhikSuryatpunarevaM jAnIyAt, tadyathA- agrabIjAni japAkusumAdIni mUlabIjAni jAtyAdIni skandhabIjAni sllkyaadiini| pAnakavidhiH parvabIjAniikSvAdIni, tathA agrajAtAni mUlajAtAniskandhajAtAni parvajAtAnIti, Nannattha tti nAnyasmAdagrAderAnIyAnyatra prarohitAni kintu tatraivAgrAdau jAtAni, tathA takkalimatthae Na vA takkalI-kandalI Na iti vAkyAlaGkAre tanmastakaM-tanmadhyavartI garbhaH, tathA kandalIzIrSa kandalIstabakaH, evaM nAlikerAderapi draSTavyamiti, athavA kandalyAdimastakena sadRzamanyadyacchinnAnantarameva dhvaMsamupayAti tattathAprakAramanyadAmaM-azastrapariNataM na pratigRhNIyAditi // sa bhikSuryatpunarevaM jAnIyAt, tadyathA- ikSu vA kANagaMti vyAdhivizeSAtsacchidram, tathA aMgArakitaM vivarNIbhUtam, tathA sammizraM sphuTitatvak vigadUmiyaM ti vRkaiH zRgAlai ISadbhakSitam, na hotAvatArandhrAdyupadraveNa tatprAsukaM bhavatIti sUtropanyAsaH, tathA vettagaMtti vetrAgraM kayalIUsuyaM ti kadalImadhyam, tathA'nyadapyevaMprakAramAma-azastropahataM na pratigRhNIyAditi // evaM lazunasUtramapi sugamam, navaraM coagaM ti kozikAkArA // 606 // lazunasya bAhyatvak, sA ca yAvatsArdA tAvatsacitteti // acchiyaM ti vRkSavizeSaphalaM teMduyaM ti TembarUyaM veluyaM ti bilvaM kAsavanAliyaM ti zrIparNIphalam, kumbhIpakvazabdaH pratyekamabhisaMbadhyate, tadetaduktaM bhavati- yadacchikaphalAdiga"dAvaprApta Page #84 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / 607 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, navamoddezakaH sUtram 272 aneSaNIyAhAra parityAga: pAkakAlameva balAtpAkamAnIyate tadAma-apariNataM na pratigRhNIyAditi // kaNaM iti zAlyAdeH kaNikAstatra kadAcinnAbhiH saMbhavet kaNikakuNDaM kaNikAbhirmizrAH kukkusAH kaNapUyaliaMti kaNikAbhirmizrAH pUpalikAH, kaNapUpalikAH atrApi mandapakkAdau nAbhiHsaMbhAvyate, zeSaM sugamaM yAvattasya bhikSoH sAmamyaM sampUrNo bhikSubhAva iti // 271 / / aSTamoddezakaH samApta: // 2-1-1-8 // ||prthmaadhyyne nvmoddeshkH|| ukto'STamoddezakaH, sAmprataM navama Arabhyate, asya cAyamabhisambandhaH-ihAnantaramaneSaNIyapiNDaparihAra uktaH, ihApi prakArAntareNa sa evAbhidhIyate iha khalu pAINaM vA 4saMtegaiyA saDDA bhavaMti, gAhAvaI vA jAva kammakarI vA, tesiMcaNaM evaM vuttapuvvaM bhavai-je ime bhavaMti samaNA bhagavaMtA sIlavaMto vayavaMto guNavaMto saMjayA saMvuDA baMbhayArI uvarayA mehuNAo dhammAo, no khalu eesiM kappai AhAkammie asaNe vA 4 bhuttae vA pAyae vA ||1||se jaM puNa imaM amhaM appaNo aTThAe niTThiyaM taM asaNaM 4 savvameyaM samaNANaM nisirAmo, aviyAI vayaM pacchA appaNo aTThAe asaNaM vA 4 ceissaamo||2||, eyappagAraM nigdhosaM succA nisamma tahappagAraM asaNaM vA 4 aphAsuyaM0 // 3 // sUtram 272 // ihe ti vAkyopanyAse prajJApakakSetre vA, khaluzabdo vAkyAlaGkAre prajJApakAdyapekSayA prAcyAdau dizi santi-vidyante puruSAH teSu ca kecana zraddhAlavo bhaveyuste ca zrAvakA: prakRtibhadrakA vA, te cAmI- gRhapatiryAvatkarmakarI veti, teSAM cedamuktapUrva pUlikAH kaNapUlikAH (pr0)| // 607 // Page #85 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 608 // bhavet-NaM iti vAkyAlaGkAre, ye ime zramaNA:sAdhavo bhagavantaHzIlavanta: aSTAdazazIlAGgasahasradhAriNa: vratavanta: rAtribhojana-2 zrutaskandhaH2 viramaNaSaSThapaJcamahAvratadhAriNaH guNavantaH piNDavizuddhyAdyuttaraguNopetA: saMyatA: indriyanoindriyasaMyamavanta: saMvRtAH cUlikA-1 prathamamadhyayanaM pihitAsravadvArA: brahmacAriNaH navavidhabrahmaguptiguptAH uparatA maithunAddharmAt aSTAdazavikalpabrahmopetA (saMyatA):, eteSAM ca na piNDaiSaNA, kalpate AdhAkarmikamazanAdi bhoktuM pAtuM vA, ato yadAtmArthamasmAkaM niSThitaM siddhamazanAdi 4 tatsarvametebhyaH zramaNebhyaH | navamoddezakaH NisirAmo tti prayacchAmaH, api ca- vayaM pazcAdAtmArthamazanAdyanyat cetayiSyAmaH saGkalpayiSyAmo nirvartayiSyAma itiyAvat, sUtram 273 aneSaNIyAhAra tadevaM sAdhureva nirghoSaM dhvani svata eva zrutvA'nyato vA kutazcit nizamya jJAtvA tathAprakAramazanAdi pazcAtkarmabhayAdaprAsuka- parityAgaH mityaneSaNIyaM matvA lAbhe sati na pratigRhNIyAditi / / 272 // kiJca se bhikkhUvA0 jAva samANe vasamANe vA gAmANugAmaMvA dUijjamANe se jaM0 gAmaM vA jAva rAyahANiM vA imaMsi khalu gAmaMsi vA rAyahANiMsi vA saMtegaiyassa bhikkhussa puresaMthuyA vA pacchAsaMthuyA vA parivasaMti, taMjahA-gAhavaI vA jAva kamma0 tahappagArAI kulAI no puvvAmeva bhattAe vA nikkhamija vA paviseja vaa||1||kevlii bUyA-AyANameyaM, purA pehAe tassa paro aTThAe asaNaM vA 4 uvakarija vA uvakkhaDija vA, aha bhikkhUNaM puvvovaiTThA 4 jaM no tahappagArAI kulAI puvvAmeva bhattAe vA pANAe vA pavisijja vA nikkhamija vA ||2||se tamAyAya egaMtamavakkamijjA 2 aNAvAyamasaMloe ciTThijA, se tattha kAleNaM aNupavisijjA 2 tatthiyareyarehiM kulehiM sAmudANiyaM esiyaM vesiyaM piMDavAyaM esittA AhAraM AhArijA, siyA se paro kAleNa aNupaviTThassa // 608 // AhAkammiyaM asaNaM vA uvakarija vA uvakkhaDija vA taM cegaio tusiNIo uvehejA, AhaDameva pacAikkhissAmi, mAiTThANaM saMphAse, no evaM karijA ||3||se puvAmeva AloijA-Ausotti vA bhaiNitti vA! no khalu me kappai AhAkammiyaM asaNaM vA 4 BABURAR Page #86 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 609 // sUtram 273 bhuttae vA pAyae vA, mA uvakarehimA uvakkhaDehi, se sevaM vayaMtassa paro AhAkammiyaM asaNaM vA 4 uvakkhaDAvittA AhaTTadalaijjA zrutaskandhaH2 tahappagAraM asaNaM vA 4 aphAsuyaM ||4||suutrm 273 / / cUlikA-1 prathamamadhyayana sabhikSuryatpunarevaMjAnIyAt, tadyathA- grAmaM vA yAvadrAjadhAnI vA, asmiMzcagrAmAdau santi vidyante kasyacidbhikSoH pUrvasaMstutAH pitRvyAdayaH pazcAtsaMstutA vA zvazurAdayaste ca tatra baddhagRhAH prabandhena prativasanti, te cAmI gRhapatirvA yAvatkarmakarI vA, hai navamoddezakaH tathAprakArANi ca kulAni bhaktapAnAdyarthaM na pravizet nApi niSkrAmet, svamanISikAparihArArthamAha- kevalI aneSaNIyAhAra brUyAtkarmopAdAnametat, kimiti?, yataH pUrvamevaitat pratyupekSeta paryAlocayet, yathA etasya bhikSoH kRte para: gRhastho'zanAdyartha / parityAgaH upakuryAt DhaukayedupakaraNajAtam, uvakkhaDeja tti tadazanAdi pacedveti, atha anantaraM bhikSUNAMpUrvopadiSTametatpratijJAdi, yathAno tathAprakArANi svajanasambandhIni kulAni pUrvameva- bhikSAkAlAdArata eva bhaktAdyarthaM pravizedvA niSkrAmedveti / yadvidheyaka taddarzayati- se tamAdAye ti sa: sAdhuH etat svajanakulaM AdAya jJAtvA kenacitsvajanenAjJAta evaikAntamapakrAmed, apakramya ca svajanAdyanApAte'nAloke ca tiSThet, saca tatra svajanasambaddhagrAmAdau kAlena bhikSA'vasareNAnupravizet, anupravizya ca itaretarebhyaH kulebhyaH svajanarahitebhyaH esiyaM ti eSaNIyaM- udgamAdidoSarahitaM vesiyaM ti veSamAtrAdavAptamutpAdanAdidoSarahitaM piNDapAtaM bhikSAM eSitvA anviSya evaMbhUtaM grAsaiSaNAdoSarahitamAhAramAhArayediti / te cAmI utpAdanAdoSAH, tadyathA dhAI 1 dUi 2 nimitte 3 AjIva 4 vaNImage 5 tigicchA 6 ya / kohe 7 mANe 8 mAyA 9 lobhe 10 ya havanti dasa ee||1|| puTviMpacchAsaMthava 11 vijjA 12 maMte 13 a cuNNa 14 joge 15 ya / uppAyaNAya dosA solasame mUlakamme ya 16 // 2 // tatrAzanAdyarthaM dAturapatyopakAre vartata iti dhAtrIpiNDaH 1, tathA kAryasaGkaTTanAya dautyaM vidhatte iti dUtIpiNDaH 2, nimittaM- aGgaSThapraznAdi tadavApto // 60 Page #87 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 610 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, navamoddezaka: sUtram 273 aneSaNIyAhAra parityAga: nimittapiNDa: 3, tathA jAtyAdyAjIvanAdavApta AjIvikApiNDaH 4, dAturyasmin, bhaktistatprazaMsayA'vApto vanIpakapiNDaH 5, sUkSmetaracikitsayA'vAptazcikitsApiNDaH 6, evaM krodhamAnamAyAlobhairavApta: krodhAdipiNDaH 10, bhikSAdAnAtpUrvaM pazcAdvA dAtuH 'karNAyate bhavAni' tyevaM saMstavAdavApta: pUrvapazcAtsaMstavapiNDaH 11, vidyayA'vApto vidyApiNDaH 12, tathaiva mantrajApAvApto mantrapiNDaH 13, vazIkaraNAdyarthaM dravyacUrNAdavAptazcUrNapiNDaH 14, yogAd- aJjanAderavApto yogapiNDaH 15, yadanuSThAnAdgarbhazAtanAdermUlamavApyate tadvidhAnAdavApto mUlapiNDaH 16, tadevamete sAdhusamutthA: SoDazotpAdanAdoSAH / grAsaiSaNAdoSAzcAmI saMjoaNA 1 pamANe 2 iMgAle 3 dhUma 4 kAraNe 5 ceva / tatrAhAralolupatayA dadhiguDAdeH saMyojanAM vidadhataH saMyojanAdoSaH 1, dvAtriMzatkavalapramANAtiriktamAhAramAhArayata: pramANadoSa: 2, tathA''hArarAgAgAddhAd bhuJAnasya cAritrAGgAratvApAdanAdaGgAradoSaH 3, tathA'ntaprAntAdAvAhAradveSAccAritrasyAbhidhUmanAddhamradoSaH 4, vedanAdikAraNamantareNa / bhuJAnasyAkAraNadoSa: 5, ityevaM veSamAtrAvAptaM grAsaiSaNAdidoSarahita: sannAhAramAhArayediti / atha kadAcidevaM syAt, saH para: gRhastha: kAlenAnupraviSTasyApi bhikSorAdhAkarmikamazanAdi vidadhyAt, tacca kazcitsAdhustUSNIbhAvanotprekSeta, kimarthaM?, aahRtmev| pratyAkhyAsyAmIti, evaM ca mAtRsthAnaM saMspRzet, na caivaM kuryAt, yathA ca kuryAttaddarzayati-sa pUrvameva Alokayet dattopayogo bhavet, dRSTvA cAhAraM saMskriyamANamevaM vadedyathA amuka! iti vA bhagini! iti vA na khalu mama kalpata AdhAkarmika AhAro bhoktuM vA pAtuM vA'tastadarthaM yatno na vidheyaH athaivaM vadato'pi para AdhAkarmAdi kuryAttato lAbhe sati na pratigRhNIyAditi // 273 // (c)nasya kAraNa0 (mu0)| 0 stUSNIbhAvenopekSeta (pr0)| / / 610 // Page #88 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 611 // 274-277 parityAga: se bhikkhUvA se jaM0 maMsaMvA macchaMvA bhanjijamANaM pehAe tillapUyaM vA AesAe uvakkhaDijjamANaM pehAe nokhaddhaM 2 uvasaMkamittu zrutaskandhaH 2 obhAsijjA, nannattha gilaannnniisaae|suutrm 274 / / cUlikA-1 prathamamadhyayana sa punaH sAdhuryadi punarevaM jAnIyAt, tadyathA- mAMsaM vA matsyaM vA bhajyamAna miti pacyamAnaM tailapradhAnaM vA pUpam, tacca kimarthaM / piNDaiSaNA, kriyate iti darzayati-yasminnAyAte karmaNyAdizyate parijanaHsa Adeza:-prAghUrNakastadarthaM saMskriyamANamAhAraM prekSya lolupatayA navamoddezakaH no naiva khaddhaM 2 ti zIghraM 2, dvivacanamAdarakhyApanArthamupasaMkramyAvabhASeta- yAcet, anyatra glAnAdikAryAditi // 274 // sUtram sebhikkhU vA0 jAva samANe annayaraM bhoyaNajAyaM paDigAhittA sunbhiM sunbhiM bhuccA dunbhiM 2, pariTThavei, mAiTThANaM saMphAse, no evaM aneSaNIyAhAra karijjA 1 / subbhiM vA dunbhiM vA savvaM bhuMjijjA no kiMcivipariTThavijjA savvaM bhuJjena chaDDae 2 ||suutrm 275 // sabhikSuranyatarabhojanajAtaM parigRhya surabhi surabhi bhakSayet durgandhaM 2 parityajet, vIpsAyAM dvivacanam, mAtRsthAnaM caivaM saMspRzeta, tacca na kuryAt, yathA ca kuryAt tadarzayati-surabhi vA durgandhaM vA sarvaM bhuJjIta na parityajediti // 275 // se bhikkhUvA 2 jAva samANe annayaraM pANagajAyaM paDigAhittA puppha 2 AviittA kasAyaM 2 pariTThavei, mAiTThANaM saMphAse, no evaM karijA // 1 // puppha pupphei vA kasAyaM kasAi vA savvameyaM bhuMjijjA, no kiMcivi pri0||2|| sUtram 276 / / evaM pAnakasUtramapi, navaraM varNagandhopetaM puSpaM tadviparItaM kaSAyam, vIpsAyAM dvivacanam, doSazcAnantarasUtrayorAhAragAryAt sUtrArthahAniH karmabandhazceti // 276 // se bhikkhU vA0 bahupariyAvannaM bhoyaNajAyaM paDigAhittA bahave sAhammiyA tattha vasaMti saMbhoiyA samaNunnA aparihAriyA adUragayA, tesiM aNAloiyA aNAmaMte pariTThavei, mAiTThANaMsaMphAse, no evaM krejaa||1||se tamAyAe tattha gacchijjA 2 se putvAmeva AloijA // 611 Page #89 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 612 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, navamoddezakaH sUtram 277-278 aneSaNIyAhAra parityAgaH AusaMto samaNA! ime me asaNe vA pANe vA 4 bahupariyAvanne taM bhuMjaha NaM // 2 // se sevaM vayaMtaM paro vaijA-AusaMto samaNA! AhArameyaM asaNaM vA 4 jAvaiyaM 2 sarai tAvaiyaM 2 bhukkhAmo vA pAhAmo vA savvameyaM parisaDaisavvameyaM bhukkhAmo vA pAhAmo vA // 3 // sUtram 277 // sabhikSurbahvazanAdiparyApannaM- labdhaM parigRhya bahubhirvA prakArairAcAryaglAnaprAghUrNakAdyarthaM durlabhadravyAdibhiH paryApannamAhArajAtaM parigRhya tadbahutvAdbhoktumasamarthaH, tatraca sAdharmikA: sAmbhogikAH samanojJA aparihArikA ekArthAzcAlApakAH, ityeteSu satsvadUragateSu vA tAnanApRcchya pramAditayA pariSThApayet parityajet, evaM ca mAtRsthAnaM saMspRzet, naivaM kuryAt, yacca kuryAtta- darzayati-sa bhikSustadadhikamAhArajAtaM parigRhya tatsamIpaM gacched, gatvA ca pUrvameva Alokayet darzayet, evaM ca brUyAd-AyuSman! zramaNa! mamaitadazanAdi bahu paryApannaM nAhaM bhoktumalamato yUyaM kiJcad bhuGgdhvam, tasya caivaM vadataH sa paro brUyAd- yAvanmAnaM bhoktuM zaknumastAvanmAtraM bhokSyAmahe pAsyAmo vA, sarvaM vA parizaTati upayujyate tatsarvaM bhokSyAmahe pAsyAma iti // 277 // ___ se bhikkhUvA 2 se jaM0 puNa jANijjA asaNaMvA 4 paraMsamuddissa bahiyA nIhaDaM jaMparehiM asamaNunnAyaM aNisiTuM aphA0 jAva no paDigAhijjA jaM parehiM samaNuNNAyaM sammaM NisiTuM phAsuyaM jAva paDigAhijjA // 1 // evaM khalu tassa bhikkhussa bhikkhuNIe vA / sAmaggiyaM jAva sayA jaejAsi ttibemi ||2||suutrm 278 // 2-1-1-9 // piNDaiSaNAyAM navama uddeshkH| sa punaryadevaMbhUtamAhArajAtaM jAnIyAt, tadyathA- paraM cArabhaTAdikamuddizya gRhAnniSkrAntaM yacca parairyadi bhavAn kasmaiciddadAti dadAtyevamananujJAtaM neturdAturvA svAmitvenAnisRSTaM vA tad bahudoSaduSTatvAdaprAsukamaneSaNIyamiti matvA na pratigRhNIyAt, tadviparItaM 0 dadAtvityevaM samanujJAtaM (mu0)| // 612 // Page #90 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 613 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, dazamoddezakaH sUtram 279 sAdhAraNAdipiNDe kartavyatA tu pratigRhNIyAditi, etattasya bhikSoH sAmagryamiti // 278 // navamoddezakaH prismaaptH| ||prthmaadhyyne dshmoddeshkH|| ukto navamo'dhunA dazama Arabhyate, asya cAyamabhisambandha:- ihAnantaraM piNDagrahaNavidhiH pratipAditaH, iha tu sAdhAraNadi-piNDAvAptau vasatau gatena sAdhunA yadvidheyaM taddarzayitumAha se egaio sAhAraNaM vA piMDavAyaM paDigAhittA te sAhammie aNApucchittA jassa jassa icchai tassa tassa khaddhaM khaddhaM dalaI, mAiTThANaM saMphAse, no evaM karijjA ||1||se tamAyAya tattha gacchijjA 2 evaM vaijA-AusaMtosamaNA! saMti mama puresaMthuyA vA pacchA0 taMjahA-Ayarie vA 1 uvajjhAe vA 2 pavittI vA 3therevA 4gaNI vA 5 gaNahare vA 6gaNAvaccheie vA 7 aviyAIeesiMkhaddhaM khaddhaM dAhAmi, seNevaM vayaMtaM paro vaijA-kAmaM khalu Auso! ahApajjataM nisirAhi, jAvaiyaM 2 parovadai tAvaiyaM 2 nisirijA, sabamevaM paro vayai savvameyaM nisirijA // 2 // sUtram 279 // sa: bhikSuH ekataraH kazcit sAdhAraNaM bahUnAM sAmAnyena dattaM vAzabdaH pUrvottarApekSayA pakSAntaradyotakaH piNDapAtaM parigRhya tAn sAdharmikAnanApRcchya yasmai yasmai rocate tasmai tasmai svamanISikayA khaddhaM khalu ti prabhUtaM prabhUtaM prayacchati, evaM ca mAtRsthAnaM saMspRzet tasmAnnaivaM kuryAditi // asAdhAraNapiNDAvAptAvapi yadvidheyaM taddarzayati sa: bhikSuH taM eSaNIyaM kevalaveSAvAptaM piNDamAdAya tatra AcAryAdyantike gacchet, gatvA caivaM vaded, yathA- AyuSman! zramaNa! santi vidyante mama pura: saMstutAH yadantike pravrajitastatsambandhinaH pazcAtsaMstutA vA yadantike'dhItaM zrutaM vA tatsambandhino // 613 // Page #91 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam / / 614 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, dazamoddezaka: sUtram 280-281 sAdhAraNAdipiNDe kartavyatA vA'nyatrAvAsitAH, tAMzca svanAmagrAhamAha, tadyathA- AcAryaH anuyogadharaH 1 upAdhyAyaH adhyApakaH 2 pravRttiryathAyoga vaiyAvRttyAdau sAdhUnAM pravartaka: 3, saMyamAdau sIdatAMsAdhUnAM sthirIkaraNAtsthavira: 4, gacchAdhipo gaNI 5, yastvAcAryadezIyo gurvAdezAt sAdhugaNaM gRhItvA pRthagviharati sa gaNadharaH 6, gaNAvacchedakastu gacchakAryacintakaH 7, aviyAiMti ityevamAdInuddizyaitadvaded-yathA'hametebhyo yuSmadanujJayA khaddhaM khaddhaM ti prabhUtaM prabhUtaM dAsyAmi, tadevaM vijJaptaH san para: AcAryAdiryAvanmAtramanujAnIte tAvanmAtrameva nisRjeta dadyAt sarvAnujJayA sarvaM vA dadyAditi // 279 // kiJca se egaio maNunnaM bhoyaNajAyaM paDigAhittA paMteNa bhoyaNeNa palicchAei mA meyaM dAiyaM saMtaM daTThaNaM sayamAie Ayarie vA jAva gaNAvacchee vaa||1||no khalu me kassai kiMcidAyavvaM siyA, mAiTThANaM saMphAse, no evaM karijjA ||2||se tamAyAe tattha gacchijjA 2 puvvAmeva uttANae hatthe paDiggahaM kaTu imaM khalu imaM khalutti AloijjA, no kiMcivi NigUhijA // 3 // se egaio annayaraM bhoyaNajAyaM paDigAhittA bhaddayaM 2 bhuccA vivannaM virasamAharai, mAi0, no evN0||4||suutrm 280 // sugamam, yAvannaivaM kuryAt, yacca kuryAttaddarzayati- sa: bhikSuH taM piNDamAdAya tatra AcAryAdyantike gaccheda, gatvA ca sarva yathA'vasthitameva darzayet, na kiJcit avagUhayet pracchAdayediti // sAmpratamaTato mAtRsthAnapratiSedhamAha sa: bhikSuH ekataraH kazcit anyataratvarNAdyupetaM bhojanajAtaM parigRhyATanneva rasagRnutayA bhadrakaM 2 bhuktvA yad vivarNaM antaprAntAdikaM tatpratizraye samAharati Anayati, evaM ca mAtRsthAnaM saMspRzet, na caivaM kuryAditi // 280 // kiJca se bhikkhU vA0 se jaM0 aMtarucchiyaM vA ucchugaMDiyaM vA ucchucoyagaMvA ucchumeragaMvA ucchusAlagaMvA ucchuDAlagaMvA siMbaliM vA siMbalathAlagaM vA assiM khalu paDiggahiyaMsi appe bhoyaNajAe bahuujjhiyadhammie tahappagAraM aMtarucchuyaM vA0 aphA0 ||1||se 8 // 614 // Page #92 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayanaM piNDaiSaNA, dazamoddezakaH sUtram 281 sAdhAraNAdipiNDe kartavyatA zrIAcArAGga bhikkhU vA 2 se jaM0 bahuaTThiyaM vA maMsaMvA macchaM vA bahukaMTayaM assiM khalu0 tahappagAraM bahuaTThiyaM vA maMsaM0 lAbhe saMto0 ||2||se niyukti bhikkhU vA0 siyANaM paro bahuaTThieNaM maMseNa vA maccheNa vA uvanimaMtijjA-AusaMto samaNA! abhikaMkhasi bahuaTThiyaM maMsaM paDigAzrIzIlA0 vRttiyutam hittae? eyappagAraM nigdhosaM succA nisamma se puvvAmeva AloijjA-Ausotti vA 2 no khalu me kappai bahu0 paDigA0 // 3 // zrutaskandhaH2 abhikaMkhasi me dAuM jAvaiyaM tAvaiyaM puggalaM dalayAhi, mA ya aTThiyAI, se sevaM vayaMtassa paro abhihaTu aMto paDiggahagaMsi bahu0 // 615 // paribhAittA nihaTTa dalaijA, tahappagAraM paDiggahaM parahatthaMsi vA parapAyaMsi vA aphA0 no0||4||se Ahacca paDigAhie siyA taM nohitti vaijA no aNihitti vaijjA ||5||se tamAyAya egaMtamavakkamijjA 2 ahe ArAmaMsi vA ahe uvassayaMsi vA appaMDe jAva saMtANae maMsagaM macchagaM bhuccA aTThiyAI kaMTae gahAya se tamAyAya egaMtamavakkamijjA 2 ahe jhAmathaMDilaMsi vA jAva pamanjiya pamajjiya paraTThavijA // 6 // sUtram 281 / / Msa bhikSuryatpunarevaMbhUtamAhArajAtaM jAnIyAt, tadyathA- aMtarucchuaMva tti ikSuparvamadhyaM ikSugaMDiyaM ti saparvekSuzakalaM coyago pIlitekSucchodikA merukaM vetyagraM sAlagaM ti dIrghazAkhA DAlagaM ti zAkhaikadezaH siMbalinti mudgAdInAM vidhvastA phaliH siMbalithAlagaMti vallAdiphalInAM sthAlI phalInAM vA pAkaH, atra caivaMbhUte parigRhIte'pyantarikSvAdike'lpamazanIyaM bahuparityajanadharmakamiti matvA na pratigRhNIyAditi // evaM mAMsasUtramapi neyam, asya copAdAnaM kvacillUtAdyupazamanArthaM sadvaidyopadezato bAhyaparibhogena svedAdinA jJAnAdyupakArakatvAtphalavadRSTam, bhujizcAtra bahiHparibhogArthe nAbhyavahArArthe padAtibhogavaditi cchedasUtreSvapi prAyo dRSTavyaH // evaM gRhasthAmantraNAdividhipudgalasUtramapi sugamamiti, tadevamAdinA chedasUtrAbhiprAyeNa grahaNe (r) vallyAdi0 (mu0)| // 615 // Page #93 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 616 // satyapi kaNTakAdipratiSThApanavidhirapi sugama iti // 281 // zrutaskandhaH 2 se bhikkhU0 jAva samANe siyA se paro abhihaTTa aMto paDiggahe bilaM vA loNaM ubbhiyaM vA loNaM pariyAbhAettA nIhaTTa dalaijA, cUlikA-1 prathamamadhyayana tahappagAraM paDiggahaM parahatthaMsi vA 2 aphAsuyaM no pddi0||1||se Ahacca paDigAhie siyA taM ca nAidUragae jANijjA ||2||se piNDaiSaNA, tamAyAe tattha gacchijjA 2 puvvAmeva AloijjA-Ausotti vA 2 imaM kiM te jANayA dinnaM uyAhu ajANayA?, se ya bhaNijjA-no dazamoddezakaH sUtram 282 khalu me jANayA dinnaM, ajANayA dinnaM, kAmaM khalu Auso! iyANiM nisirAmi, taM bhuMjaha vA NaM pariyAbhAeha vA NaM taM parehiM glAnapiNDaH samaNunnAyaM samaNusaTuMtao saMjayAmeva bhuMjijja vA,pIijja vaa||3||jNc no saMcAei bhottae vA pAyae vA sAhammiyA tattha vasaMti pAnaiSaNAca saMbhoiyA samaNunnA aparihAriyA adUragayA, tesiM aNuppayAyavvaM siyA, no jattha sAhammiyA jaheva bahupariyAvannaM kIrai taheva kAyasvaM siyaa||4|| evaM khlu0|| sUtram 282 // 2-1-1-10 // piNDaiSaNAyAM dazama uddezakaH / / sa bhikSurgRhAdau praviSTaH, tasya ca syAt- kadAcit para: gRhastha: abhihaTu aMto iti antaH pravizya patadhe kASThacchabbakAdau glAnAdyarthaM khaNDAdiyAcane sati biDaM vA lavaNaM khanivizeSotpannaM udbhijjaM vA lavaNAkarAdyutpannaM pariyAbhAetta tti dAtavyaM vibhajya / dAtavyadravyAtkazcidaMzaM gRhItvetyarthaH, tato niHsRtya dadyAt, tathAprakAraM parahastAdigatameva pratiSedhayet, tacca Ahacce ti sahasA pratigRhItaM bhavet, taM ca dAtAramadUragataM jJAtvA sa bhikSustallavaNAdikamAdAya tatsamIpaM gacched, gatvA ca pUrvameva tallavaNAdikaM Alokayet darzayed, etacca brUyAd- amuka! iti vA bhagini! iti vA, etacca lavaNAdikaM kiM tvayA jAnatA dattamutAjAnatA?, evamuktaH san para evaM vaded- yathA pUrva mayA'jAnatA dattam, sAmprataM tu yadi bhavato'nena prayojanaM tato dattaM etatparibhogaM kurudhvam, tadevaM paraiH samanujJAtaM samanusRSTaM satprAsukaM kAraNavazAdaprAsukaMvA bhuJjIta pibedvA yaccana zaknoti bhoktuM pAtuMvA tatsAdharmikAdibhyo // 6 Page #94 -------------------------------------------------------------------------- ________________ dadyAt, tadabhAve bahuparyApannavidhi prAktanaM viddhyAt, etattasya bhikSoH sAmagyamiti // 282 // dazamoddezakaH smaaptH||2-1 zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 617 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, ekAdazoddezakaH sUtram 283 glAnapiNDaH pAnaiSaNAca ||prthmaadhyyne ekaadshoddeshkH|| ukto dazamaH, adhunaikAdaza: samArabhyate, asya cAyamabhisambandha:- ihAnantaroddezake labdhasya piNDasya vidhiruktaH, tadihApi vizeSataH sa evocyate bhikkhAgA nAmege evamAhaMsusamANe vA vasamANe vA gAmaNugAmaM vA dUijjamANe maNunnaM bhoyaNajAyaM labhittA se bhikkhU gilAi, se haMdaha NaM tassAharaha, se ya bhikkhU no bhuMjijjA tumaM ceva NaM a~jijAsi, se egaio bhokkhAmittikaTTha paliuMciya 2 AloijjA, taMjahA-ime piMDe ime loe ime titte ime kaDuyae ime kasAe ime aMbile ime mahure, nokhalu itto kiMci gilANassa sayaitti mAiTThANaM saMphAse, no evaM krijjaa||1||thaatthiyN AleijjA jahAThiyaM gilANassa sayaitti, taM jahA tittayaM tittaetti vA kaDuyaM kaDuyaM kasAyaM kasAyaM aMbilaM aMbilaM mahuraM mhurN0||2||suutrm 283 // bhikSAmaTanti bhikSATA: bhikSaNazIlAH sAdhava ityarthaH, nAmazabda; sambhAvanAyAm, vakSyamANameSAM saMbhAvyate, eke kecana evamAhuH- sAdhusamIpamAgatya vakSyamANamuktavantaH, te ca sAdhavaH samAnA vA sAmbhogikA bhaveyuH, vAzabdAdasAmbhogikA vA, te'pi ca vasantaH vAstavyA anyato vA grAmAdeH samAgatA bhaveyuH, teSu ca kazcitsAdhu: glAyati glAnimanubhavati, tatkRte tAn sAmbhogikAdIMste bhikSATA manojJabhojanalAbhe satyevamAhuriti sambandhaH, se iti etanmanojJamAhArajAtaM handaha gRhNIta yUyaM NaM iti vAkyAlaGkAre tasya glAnasya Aharata nayata, tasmai prayacchata ityarthaH, glAnazcenna bhuGkte grAhaka evAbhidhIyate- tvameva // 617 // Page #95 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 618 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana piNDaiSaNA, ekAdazoddezakaH sUtram 284 glAnapiNDaH pAnaiSaNAca bhaveti, sa ca bhikSurbhikSorhastAd glAnArthaM gRhItvA''hAraM tatrAdhyupapanna: sanneka evAhaM bhokSya itikRtvA tasya glAnasya paliuMciapaliuMciya tti manojJaM gopitvA gopitvA vAtAdirogamuddizya tathA tasya Alokayet darzayati yathA'pathyo'yaM piNDa iti buddhirutpadyate, tadyathA- agrato DhaukayitvA vadati- ayaM piNDo bhavadarthaM sAdhunA dattaH, kintvayaM loe tti rUkSaH, tathA tikta: kaTaH kaSAyo'mlo madhuro vetyAdi doSaduSTatvAnnAtaH kiJcid glAnasya sadatIti upakAre na varttata ityarthaH, evaM ca mAtRsthAnaM saMspRzet, na caitatkuryAditi / yathA ca kuryAttadarzayati- tathA'vasthitameva glAnasyAlokayedyathA'vasthitamiti, etaduktaM bhavatimAtRsthAnaparityAgena yathA'vasthitameva brUyAditi, zeSaM sugamam // 283 // tathA bhikkhAgA nAmege evamAhaMsu-samANe vA vasamANe vAgAmANugAmaMdUijjamANe vA maNunaM bhoyaNajAyaMlabhittA se ya bhikkhU gilAise haMdaha NaM tassa Aharaha, se ya bhikkhU no bhuMjijjA AhArijA, se NaM no khalu me aMtarAe AharissAmi, icceyAI AyataNAI uvaaikmm||suutrm 284 // bhikSAdA: sAdhavo manojJamAhAraM labdhvA samanojJAMstAMzca vAstavyAn prAghUrNakAn vAglAnamuddizyaivamUcuH-etanmanojJamAhArajAtaM gRhNIta yUyaM glAnAya nayata, sa cenna bhuGkte tato'smadantikameva glAnAdyarthaM Aharet Anayet, sa caivamuktaH sannevaM vadedyathA'ntarAyamantareNAhariSyAmIti pratijJayA''hAramAdAya glAnAntikaM gatvA prAktanAn bhaktAdirUkSAdidoSAnuddhATya glAnAyAdattvA svata eva laulyAdbhuktvA tatastasya sAdhornivedayati, yathA mama zUlaM vaiyAvRttyakAlAparyAptyAdikamantarAyikamabhUdato'haM tad glAnabhaktaM gRhItvA nAyAta ityAdi mAtR(saM)sthAnaM saMspRzet, etadeva darzayati- ityetAni- pUrvoktA-nyAyatanAni0 pratijJAyA''hA0 (pr0)| // 618 // Page #96 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 zrutaskandhaH2 cUlikA-1 prathamamadhyayana vRttiyutam piNDaiSaNA, zrutaskandhaH2 // 619 // ekA| dazoddezakaH sUtram 285 glAnapiNDaH pAnaiSaNAca karmopAdAnasthAnAni upAtikramya samyak parihRtya mAtRsthAnaparihAreNa glAnAya vA dadyAddAtRsAdhusamIpaMvA''harediti // 284 // piNDAdhikAra eva saptapiNDaiSaNA adhikRtya sUtramAha aha bhikkhU jANijjA satta piMDesaNAo satta pANesaNAo, tattha khalu imA paDhamA piMDesaNA- asaMsaDhe hatthe asaMsaTTe matte, tahappagAreNa asaMsadveNa hattheNa vA matteNa vA asaNaM vA 4 sayaM vA NaM jAijA paro vA se dijA phAsuyaM jAva paDigAhijjA, paDhamA piNddesnnaa||1|| ahAvarA duccA piMDesaNA-saMsaTTe hatthe saMsaTTe matte, taheva duccA piNddesnnaa||2||ahaavraa taccA piMDesaNA- iha khalu pAINaM vA 4 saMtegaiyA sahA bhavaMti-gAhAvaI vA jAva kammakarI vA, tesiMcaNaM annayaresu virUvarUvesu bhAyaNajAesu uvanikkhittapuve siyA, taMjahA- thAlaMsi vA piDharaMsi vA saragaMsi vA paragaMsi vA varagaMsi vA, aha puNevaM jANijjA-asaMsaDhe hatthe saMsaDhe matte, saMsaTTe vA hatthe asaMsaDhe matte, se ya paDiggahadhArI siyA pANipaDiggahie vA, se puvvAmeva0- Ausotti vA! bhagiNitti vA! 2 eeNa tuma asaMsaTeNa hattheNa saMsaTeNa matteNaM saMsaTeNa vA hattheNa asaMsaTTeNa matteNa assi paDiggahagaMsi vA pANiMsi vA nihaTTa ucittu dalayAhi tahappagAraM bhoyaNajAyaM sayaM vANaM jAijjA 2 phAsuyaM0 paDigAhijjA, taiyA piMDesaNA ||3||ahaavraa cautthA piMDesaNA-se bhikkhU vA0 se jaM0 pihuyaM vA jAva cAulapalaMbaM vA assi khalu paDiggahiyaMsi appe pacchAkamme appe pajjavajAe, tahappagAraM pihuyaM vA jAva cAulapalaMbaM vA sayaM vANaM0 jAva paDi0, cautthA piNddesnnaa||4||ahaavraa paMcamA piMDesaNA-se bhikkhUvA 2 uggahiyameva bhoyaNajAyaM jANijjA, taMjahA- sarAvaMsi vA DiMDimaMsi vA kosagaMsi vA, aha puNevaM jANijjA bahupariyAvanne pANIsudagaleve, tahappagAraM asaNaM vA 4 sayaM0 jAva paDigAhi0, paMcamA piNddesnnaa||5|| ahAvarA chaTThA piMDesaNA-se bhikkhU vA 2 paggahiyameva bhoyaNajAyaM jANijjA, jaMca sayaTThAe paggahiyaM, jaMca paraTThAe paggahiyaM, taM pAyapariyAvannaM taM pANipariyAvannaM phAsuyaM paDi0, chaTThA Page #97 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 620 // piNDaiSaNA, piNddesnnaa||6|| ahAvarA sattamA piMDesaNA-se bhikkhUvA0 bahuujjhiyadhammiyaM bhoyaNajAyajANijjA, jaMca'nne bahave dupayacauppaya- zrutaskandhaH 2 samaNamAhaNaatihikivaNavaNImagA nAvakaMkhaMti, tahappagAraM ujjhiyadhammiyaM bhoyaNajAyaM sayaMvA NaMjAijA parovA se dijjA jAva cUlikA-1 prathamamadhyayanaM paDi0, sattamA piNddesnnaa||7||1||icceyaao satta piMDesaNAo, ahAvarAo satta pANesaNAo, tattha khalu imA paDhamA pANesaNAasaMsaTe hatthe asaMmaDhe matte, taM ceva bhANiyavvaM, navaraM cautthAe naannttN!||2||se bhikkhU vA0 jAva samANe se jaM0 puNa pANagajAyaM ekA dazoddezakaH jANijjA, taMjahA-tilodagaMvA 6, assi khalu paDiggahiyaMsi appe pacchAkamme taheva paDigAhijjA ||suutrm 285 // sUtram 285 athazabdo'dhikArAntare kimadhikurute?, sapta piNDaiSaNA: pAnaiSaNAzceti, atha anantaraMbhikSurjAnIyAt, kAH?-saptapiNDaiSaNAH glAnapiNDaH pAnaiSaNAzca tAzcemAH, tadyathA asaMsaTThA 1 saMsaTThA 2 uddhaDA 3 appalevA 4 uggahiA 5 paggahiyA 6 ujjhiyadhammeti, atra ca dvaye pAnaiSaNAca sAdhavo-gacchAntargatAzca gacchavinirgatAca, tatra gacchAntargatAnAM saptAnAmapi grahaNamanujJAtam, gacchanirgatAnAM punarAdyayordvayoragrahaH paJcasvabhigraha iti, tatrAdyAM tAvaddarzayati- tatra tAsu madhye khalu ityalaGkAre, imA prathamA piNDaiSaNA, tadyathA- asaMsRSTo hasto'saMsRSTaM ca mAtram, dravyaM punaH sAvazeSaM vA syAnniravazeSaM vA, tatra niravazeSe pazcAtkarmadoSastathA'pigacchasya bAlAdyAkulatvAttanniSedho nAsti, ata eva sUtre taccintA na kRtA, zeSaM sugamam // tathA'parA dvitIyA piNDaiSaNA, tadyathA- saMsRSTo hasta: saMsRSTaM mAtrakamityAdi sugamam // athAparA tRtIyA piNDaiSaNA, tadyathA iha khalu prajJApakApekSayA prAcyAdiSu dikSu santi kecit / zraddhAlavaH, te cAmI- gRhapatyAdayaH karmakarIparyantAH, teSAM ca gRheSvanyatareSu nAnAprakAreSu bhAjaneSu pUrvamutkSiptamazanAdi syAt, bhAjanAni ca sthAlAdIni subodhyAni navaraM saragaM iti sarikAbhiH kRtaM sUryAdi paragaM vaMzaniSpannaM chabbakAdi varagaM maNyAdi mahArghamUlyam, zeSaM sugamaM yAvatparigRhNIyAditi, atra ca saMsRSTAsaMsRSTasAvazeSadravyairaSTau bhaGgA teSu cASTamo bhaGga saMsRSTo hastaH // 620 // Page #98 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 621 // saMsRSTaM mAtraM sAvazeSaM dravyamityeSa gacchanirgatAnAmapi kalpate, zeSAstu bhaGgA gacchAntargatAnAM sUtrArthahAnyAdikaM kAraNamAzritya zrutaskandha:2 kalpanta iti||apraa caturthI piNDaiSaNA'lpalepAnAma, sA yatpunarevamalpalepaMjAnIyAt, tadyathA- pRthukaMiti bhugnazAlyAdyapagatatuSaM cUlikA-1 yAvat tandulapalambaiti bhugnazAlyAditandulAniti, atra ca pRthukAdike gRhIte'pyalpaM pazcAtkarmAdi, tathA'lpaM paryAyajAtamalpaM prathamamadhyayanaM piNDaiSaNA, tuSAdi tyajanIyamityevaMprakAramalpalepam, anyadapi vallacaNakAdi yAvatparigRhNIyAditi ||athaapraa paJcamI piNDaiSaNA'vagRhItA ekAnAma, tadyathA- sa bhikSuryAvadupahRtameva bhoktukAmasya bhAjanasthitameva bhojanajAtaM DhaukitaM jAnIyAt, tatpunarbhAjanaM darzayati, dazoddezaka: sUtram 285 tadyathA- zarAvaM pratItaM DiNDimaM kAMsabhAjanaM kozakaM pratItam, tena ca dAtrA kadAcit pUrvamevodakena hasto mAtrakaM vA dhautaM glAnapiNDaH syAt, tathA ca niSiddhaM grahaNam, atha punarevaM jAnIyAdbahuparyApannaH- pariNataH pANyAdiSUdakalepaH, tata evaM jJAtvA yAvad gRhnniiyaaditi|| pAnaiSaNAca athAparA SaSThI piNDaiSaNA pragRhItA nAma- svArthaM parArthaM vA piTharakAderuddhRtya caTTakAdinotkSiptA pareNa ca na gRhItA pravrajitAyala vAdApitAsAprakarSaNa gRhItA pragRhItA tAMtathAbhUtAMprAbhRtikAM pAtraparyApannAMvA pAtrasthitAMvA hastasthitAMvA yAvatpratigRhNIyAditi // athAparA saptamI piNDaiSaNA ujjhitadharmikA nAma, sA ca sugamA / Asu ca saptasvapi piNDaiSaNAsu saMsRSTAdyaSTabhaGgakA bhaNanIyA: navaraM caturthyAM nAnAtvamiti, tasyA alepatvAtsaMsRSTAdyabhAva iti // evaM pAnaiSaNA api neyA bhaGgakAzcAyojyAH, navaraM caturthyAM nAnAtvam, svacchatvAcca tasyA alpalepatvam, tatazca saMsRSTAdyabhAva iti, AsAMcaiSaNAnAM yathottaraM vizuddhitAratamyAdeSa eva kramo nyAyya iti // 285 // sAmpratametAH pratipadyamAnena pUrvapratipannena vA yadvidheyaM tadarzayitumAha // 621 // pAtrasthitAM vA 'pANiparyApannAM vA' (mu0)| Page #99 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 622 // I A ekA pAnaiSaNAca icceyAsiM sattaNhaM piNDesaNANaM sattaNDaM pANesaNANaM annayaraM paDimaM paDivajamANe no evaM vaijA- micchApaDivannA khalu ee zrutaskandha:2 bhayaMtAro, ahamegesamma paDivanne, jeee bhayaMtAro eyAopaDimAopaDivajittANaM viharaMti joya ahamaMsi eyaM paDimaM paDivajittANaM cUlikA-1 prathamamadhyayana viharAmi savve'vi te ujiNANAe uvaTThiyA annunnasamAhIe, ecaNaM viharaMti, eyaMkhalu tassa bhikkhussa bhikkhuNIevA sAmaggiyaM piNDaiSaNA, jAva sayA jaejAsi ttibemi / / sUtram 286 // 2-1-1-11 // piNDaiSaNAyAmekAdaza uddeshkH|| ityetAsAM saptAnAM piNDaiSaNAnAM pAnaiSaNAnAM vA'nyatarAM pratimA pratipadyamAno naitadvadet, tadyathA- mithyApratipannAH na samyak / dazoddezakaH sUtram 286 piNDaiSaNAdyabhigrahavanto bhagavanta:- sAdhavaH, ahamevaika: samyakpratipanno, yato mayA vizuddhaH piNDaiSaNAbhigrahaH kRta ebhizcana, glAnapiNDaH ityevaM gacchanirgatena gacchAntargatena vA samadRSTyA draSTavyAH, nApi gacchAntargatenottarottarapiNDaiSaNAbhigrahavatA pUrvapUrvatarapiNDaiSaNAbhigrahavanto dUSyA iti, yacca vidheyaM tadarzayati- ya ete bhagavanta:-sAdhava etAH pratimAH piNDaiSaNAdyabhigrahavizeSAn pratipadya gRhItvA grAmAnugrAmaM viharanti yathAyogaM paryaTanti, yAMcAhaM pratimA pratipadya viharAmi, sarve'pyete jinAjJAyAM jinAjJayA vA samutthitA: abhyudyatavihAriNaH saMvRttAH, te cAnyenAnyena samAdhinA yo yasya gacchAntargatAdeH samAdhirabhihitaH, tadyathA-8 saptApi gacchavAsinAm, tannirgatAnAM tu dvayoragrahaH paJcasvabhigraha ityanena viharanti yatanta iti, tathAvihAriNazca sarve'pi te jinAjJAM nAtilaGgante, tathA coktaM jo'vi devatthativattho bahuvattha acelaovva saMtharai / na ha te hIlaMti paraM savvevi a te jiNANAe // 1 // etattasya bhikSobhikSuNyA vA sAmagyaM sampUrNo bhikSubhAvo yadAtmotkarSavarjanamiti // 286 // 2-1-1-11 // 8pari-1 8 // 622 // ekAdazoddezakaH smaaptH| dvitIyazrutaskandhe prathamAdhyayanaTIkA prismaaptaa|| 0 te cAnyo'nyasamA0 (mu0)| 0 yo'pi dvivastrastrivastro bahuvastro'celako vA saMstarati / naiva te hIlanti parAn sarve'pi ca te jinAjJAyAm // 1 // Page #100 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 623 // // iti zrIzrutakevalIbhadrabAhusvAmisandRbdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryavihitavivaraNasamanvitaM zrIAcArAGgadvitIyazrutaskandhavRttau prathamamadhyayanaM piNDaiSaNAkhyaM samAptam / / // 623 // Page #101 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 624 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayana zayyaiSaNA, prathamoddezakaH niyuktiH 298-302 | zayyAnikSepAH // atha dvitIyamadhyayanaM shyyaissnnaakhym|| ||prthmoddeshkH|| uktaMprathamamadhyayanam, sAmprataM dvitIyamArabhyate, asya cAyamabhisambandha:- ihAnantarAdhyayane dharmAdhArazarIrapratipAlanArthamAdAveva piNDagrahaNavidhiruktaH, sacagRhIta:sannavazyamalpasAgArike pratizraye bhoktavya ityatastadgataguNadoSanirUpaNArthaM dvitIyamadhyayanam, anena ca sambandhenAyAtasyAsyAdhyayanasya catvAryanuyogadvArANi vyAvarNanIyAni,tatranAmaniSpanne nikSepezayyaiSaNeti, tasyA nikSepavidhAnAya piNDaiSaNAniyuktiryatra saMbhavati tAMtatrAtidizya prathamagAthayA aparAsAMca niyuktInAM yathAyogaM saMbhava / dvitIyagAthayA AvirbhAvya nikSepaM ca tRtIyagAthayA zayyASaTkanikSepe prApte nAmasthApane anAdRtya niyuktikRdAha ni0- piNDesaNAe jA nijuttI sA ceva hoi sejjaae| patthesaNa pAesaNa uggahapaDimAe sA ceva // 298 // ni0- savvA vayaNavisohI NijuttI jA u vkksuddhiie|scev niravasesA bhAsajjAe viNAyavvA // 299 // ni0- sejjA iriyA taha uggahe ya tiNha pi chkknnikkhevo| piMDe bhAsA vatthe pAe ya caukkaNikkhevo // 300 // ni0- davve khitte kAle bhAve sijjAyajA tahiM pagayaM / kerisiyA sijAkhalu saMjayajogatti naayvvaa?||301|| dravyazayyA kSetrazayyA kAlazayyA bhAvazayyA, atra ca yA dravyazayyA tasyAM prakRtam, tAmeva darzayati-kIdRzIsA dravyazayyA? saMyatAnAM yogyetyevaM jJAtavyA bhaviSyati / / 298-301 // dravyazayyAvyAcikhyAsayA''ha ni0-tivihAya davvasijjA sacittA'citta mIsagA cev| khittaMmi jaMmi khitte kAle jA jaMmi kaalNmi||302|| trividhA dravyazayyA bhavati, tadyathA- sacittA acittA mizrA ceti, tatra sacittA pRthivIkAyAdau, acittA tatraiva prAsuke, // 624 // Page #102 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 625 // mizrA'pi tatraivArddhapariNate, athavA sacittAmuttaragAthayA svata eva niyuktikRd bhAvayiSyati / kSetra miti tu kSetrazayyA, sA cala zrutaskandhaH 2 yatra grAmAdike kSetre kriyate, kAlazayyA tu yA yasminnRtubaddhAdike kAle kriyte||302|| tatra sacittadravyazayyodAharaNArthamAha- cUlikA-1 | dvitIyamadhyayanaM ni0- ukkalakaliMga goama vaggumaI ceva hoi nAyavvA / eyaM tu udAharaNaM nAyavvaM dvvsijjaae|303|| zayyaiSaNA, asyA bhAvArtha: kathAnakAdavaseyaH, taccedaM- ekasyAmaTavyAM dvau bhrAtarAvutkalakaliGgAbhidhAnau viSamapradeze palliM nivezya prathamoddezakaH niyuktiH cauryeNa vartete, tayozca bhaginI valgumatI nAma, tatra kadAcid gautamAbhidhAno naimittikaH samAyAtastAbhyAM ca pratipannaH, tayA cala 303-304 valgumatyoktaM- yathA nAyaM bhadrakaH, atra vasan yadA tadA'yamasmAkaM pallivinAzAya bhaviSyatyato ni Tyate, tatastAbhyAM | zayyAnikSepAH tadvacanAni TitaH, sa tasyAM pradveSamApannaH pratijJAmagrahId, yathA- nAhaM gautamo bhavAmi yadi valgumatyudaraM vidArya tatra na svapimIti, anye tu bhaNanti-saiva valgumatyapatyAnAM laghutvAtpallisvAminI, utkalakaliGgau naimittiko, sA tayorbhaktyA gautamaMpUrvanaimittikaM nirdhATitavatI, atastatpradveSAtpratijJAmAdAya sarSapAn vapannirgataH, sarSapAzcavarSAkAlena jAtAH, tatastadanusAreNAnyaM rAjAnaM pravezya sA pallI samastA luNTitA dagdhA ca, gautamenApi valgumatyA udaraM pATayitvA sAvazeSajIvitadehAyA upari suptamityeSA vA sacittA dravyazayyeti // 303||bhaavshyyaaprtipaadnaarthmaah ni0-duvihA ya bhAvasijjA kAyagae chavvihe ya bhAvaMmi / bhAve jo jattha jayA suhduhgnbhaaisijjaasu||304|| dve vidhe- prakArAvasyAH sA dvividhA, tadyathA- kAyaviSayA SaDbhAvaviSayA ca, tatra yo jIvaH yatra audayikAdau bhAve yadA yasmin kAle varttate sA tasya SaDbhAvarUpA bhAvazayyA,zayanaM zayyA sthitiritikRtvA, tathA stryAdikAyagato garbhatvena sthito yo jIvastasya stryAdikAya eva bhAvazayyA, yataH stryAdikAye sukhite duHkhite supte utthite vA tAdRgavastha eva tadantarvartI jIvo / / 625 // Page #103 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 626 // bhavati, ata: kAyaviSayA bhAvazayyA dvitIyeti ||304||adhyynaarthaadhikaarH sarvo'pi zayyAviSayaH, uddezArthAdhikAra zrutaskandha:2 pratipAdanAya niyuktikRdAha cUlikA-1 8 dvitIyamadhyayanaM ni0-savvevi ya sijjAvisohikAragA tahavi asthi u viseso| uddese uddese vucchAmi samAsao kiNci||305|| zayyaiSaNA, sarve'pi trayo'pyuddezakA yadyapi zayyAvizuddhikArakAstathA'pi pratyekamasti vizeSastamahaM lezato vakSya iti // 305 // etadevAha- prathamoddezakaH niyuktiH ni0- uggamadosA paDhamilluyaMmi saMsattapaccavAyA ya 1|biiyNmi soavAI bahuvihasijjAvivego 2 y||306 / / 305-307 tatra prathamoddezake vasaterudgamadoSA:- AdhAkarmAdayastathA gRhasthAdisaMsaktapratyapAyazcacintyante?, tathA dvitIyoddezake zauca- zayyAnikSepAH vAdidoSA bahuprakAraH zayyAvivekazca- tyAgazca pratipAdyata ityymrthaadhikaarH||306|| | sUtram 287 zayyAyAM ni0- taie jayaMtachalaNA sajjhAyassa'Nuvarohi jaiyavvaM / samavisamAIesu yasamaNeNaM nijaraTThAe 3 // 307 // sthAnAdivarjanama tRtIyoddezake yatamAnasya - udgamAdidoSaparihAriNa: sAdhoryA chalanA syAttatparihAre yatitavyam, tathA svAdhyAyAnuparodhini samaviSamAdau pratizrayesAdhunA nirjarArthinA sthaatvymityymrthaadhikaarH||307||gto niryuktyanugamaH, adhunA sUtrAnugame'skhalitAdiguNopetaM sUtramuccArayitavyam, taccedaM sebhikkhUvA0 abhikaMkhijjA uvassayaM esittae aNupavisittA gAmaMvA jAva rAyahANiM vA, se jaMpuNa uvassayaM jANijjA saaMDaM jAva sasaMtANayaM tahappagAre uvassae no ThANaM vA sijaM vA nisIhiyaM vA ceijjA ||1||se bhikkhU vA0 se jaMpuNa uvassayaM jANijjA appaMDaMjAva appasaMtANayaMtahappagAre uvassae paDilehittA pamajjittA taosaMjayAmeva ThANaM vA 3 ceijjA ||2||se jaMpuNa uvassayaM (r)nugame sUtra (mu0)| // 626 // Page #104 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 627 // jANijjA assiMpaDiyAe egaMsAhammiyaM samuddissa pANAI 4 samArabbha samuddissa kIyaM pAmiccaM acchinaM aNisaTuM abhihaDaM AhaTTa zrutaskandhaH2 ceei, tahappagAre uvassae purisaMtarakaDe vA jAva aNAsevie vA no ThANaM vA 3ceijjA // 3 // evaM bahave sAhammiyA egaMsAhammiNiM cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM bahave saahmminniio||4||se bhikkhUvA0 se jaMpuNa u0 bahave samaNa mAhaNaatihikiviNa vaNImae pagaNiya 2 samuddissa taM ceva zayyaiSaNA, bhANiyatvaM ||5||se bhikkhU vA0 se jaM0 bahave samaNa samuddissa pANAI 4 jAva ceeti, tahappagAre uvassae apurisaMtarakaDe jAva prathamoddezakaH aNAsevie no ThANaM vA 3 ceijjaa||6||, aha puNevaM jANijjA purisaMtarakaDe jAva sevie paDilehittA 2 tao saMjayAmeva ceijjaa| sUtram 287 zayyAyAM 7||se bhikkhUvA0 se jaMpuNa assaMjae bhikkhupaDiyAe kaDie vA ukkaMbie vA channe vA litte vA ghaTTevA maDhevA saMmaDhevA saMpadhUmie sthAnAdivA tahappagAre uvassae apurisaMtarakaDe jAva aNAsevie no ThANaM vA sejaM vA nisIhiMvA ceijjA, aha puNa evaM jANijjA purisaMtarakaDe | varjanam jAva Asevie paDilehittA 2 tao ceijjA ||8||suutrm 287 // sa bhikSuH upAzrayaM vasatimeSituM yadyabhikAGkettato grAmAdikamanupravizet, tatra ca pravizya sAdhuyogyaM pratizrayamanveSayet, tatra ca yadi sANDAdikamupAzrayaM jAnIyAttatastatra sthAnAdikaM na vidadhyAditi darzayati- sugamam, navaraM sthAnaM kAyotsargaH zayyA saMstArakaH nizIthikAsvAdhyAya: No ceijjatti no cetayet-no kuryaadityrthH|| etadviparIte tu pratyupekSya sthAnAdIni kuryAditi sAmprataM pratizrayagatAnudmAdidoSAn bibhaNiSurAha- sa: bhAvabhikSuryatpunarevaMbhUtaM pratizrayaM jAnIyAt, tadyathA- assiMpaDiyAe / tti etatpratijJayA etAn sAdhUn pratijJAya- uddizya prANyupamardaina sAdhupratizrayaM kazcicchrAddhaH kuryaaditi| etadeva darzayati- ekaM sAdharmikaM sAdhuM arhatpraNItadharmAnuSThAyinaM samyaguddizya- pratijJAya prANinaH samArabhya pratizrayArthamupamadya pratizrayaM kuryAt, tathA / tameva sAdhuM samyaguddizya krItaM mUlyenAvAptam, tathA pAmiccaM ti anyasmAducchinnaM gRhItaM acchejjaM ti bhRtyAderbalAdAcchidya gRhItaM // 627 // Page #105 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 628 // anisRSTaM svAminA'nutsaGkalitaM abhyAhRtaM niSpannamevAnyataH samAnItam, evaMbhUtaM pratizrayaM AhRtya upetya ceei tti sAdhave zrutaskandhaH 2 dadAti, tathAprakAre copAzraye puruSAntarakRtAdausthAnAdina vidadhyAditi // evaM bhuvcnsuutrmpineym||tthaa sAdhvIsUtramapyeka- cUlikA-1 dvitIyamadhyayana vacanabahuvacanAbhyAM neyamiti // kiJca- sUtradvayaM piNDaiSaNAnusAreNa neyam, sugamaM ca // tathA- sa bhikSurya punarevaMbhUtaM pratizrayaM | zayyaiSaNA, jAnIyAt, tadyathA- bhikSupratijJayA asaMyataH gRhasthaH pratizrayaM kuryAt, sa caivaMbhUtaH syAt, tadyathA- kaTakitaH kASThAdibhiH prathamoddezakaH kuDyAdau saMskRta: ukkabio tti vaMzAdikambAbhiravabaddhaH channe vatti darbhAdibhizchAdita: liptaH gomayAdinA ghRSTaH sudhAdi sUtram 288 zayyAyAM kharapiNDena mRSTaH sa eva lepanikAdinA samIkRta: saMmRSTaH bhUmikarmAdinA saMskRtaH saMpradhUpitaH durgandhApanayanArthaM dhUpAdinA sthAnAdidhUpitastadevaMbhUte pratizraye'puruSAntarasvIkRte yAvadanAsevite sthAnAdi na kuryAt, puruSAntarakRtAsevitAdau tu pratyupekSya sthAnAdi / varjanam kuryAditi // 287 // se bhikkhUvA0 sejaM0 puNa uvassayaM jA0 assaMjae bhikkhUpaDiyAe khuDiyAo duvAriyAomahalliyAo kujjA, jahA piMDesaNAe jAva saMthAragaM saMthArijA bahiyA vA ninnakkhu tahappagAre uvassae apu0 no ThANaM03 aha puNevaM purisaMtarakaDe Asevie paDilehittA 2 tao saMjayAmeva Ava ceijaa||1||se bhikkhU vA0 se ja0 assaMjae bhikkhUpaDiyAe udaggappasUyANi kaMdANi vA mUlANi vA pattANi vA pupphANi vA phalANi vA bIyANi vA hariyANi vA ThANAo ThANaM sAharai bahiyA vA niNNakkhUta0 apu0 no ThANaM vA 3 ceijjA, aha puNa0 purisaMtarakaDaM ceijjA / / 2||se bhikkhU vA se ja0 assaMja0 bhi0 pIDhaM vA phalagaM vA nisseNiM vA udUkhalaM vA ThANAoThANaMsAharai bahiyA vA niNNakkhUtahappagAre u0 apu0 no ThANaMvA 3 ceijjA, aha puNa0 purisN0ceijjaa||3|| sUtram 288 // (c)ryatpuna0 (mu0)| 0 levanikA....saMsRSTaH (mu0)| // 62 Page #106 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 629 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayana zayyaiSaNA, prathamoddezaka: sUtram 289 sthAne yatanA sa bhikSuryaM punarevaMbhUtaM pratizrayaM jAnIyAt, tadyathA- asaMyataH gRhastha: sAdhupratijJayA laghudvAraM pratizrayaM mahAdvAraM vidadhyAt, tatraivaMbhUte puruSAntarAsvIkRtAdau sthAnAdi na vidadhyAt, puruSAntarasvIkRtAsevitAdau tu vidadhyAditi, atra sUtradvaye'pyuttaraguNA abhihitAH, etaddoSaduSTA'pi puruSAntarasvIkRtAdikA kalpate, mUlaguNaduSTA tu puruSAntarasvIkRtA'pi na kalpate, te cAmI mUlaguNadoSAH paTTIvaMso do dhAraNAu cattAri mUlavelIoetaiH pRSThavaMzAdibhiH sAdhupratijJayA yA vasatiH kriyate sA mUlaguNaduSTA // sa bhikSuryaM punarevambhUtaM pratizrayaM jAnIyAt, tadyathA- gRhasthaH sAdhupratijJayA udakaprasUtAni kandAdIni sthAnAntaraM saGkAmayati bahirvA niNNakkhu tti nissArayati tathAbhUte pratizraye puruSAntarAsvIkRte sthAnAdi na kuryAt, puruSAntarasvIkRte tu kuryAditi // evamacittaniHsAraNasUtramapi neyam, atra ca trasAdivirAdhanA syAditi bhAvaH / / 288 // kiJca se bhikkhUvA0 se jaM0 taMjahA-khaMdhaMsi vA maMcaMsi vA mAlaMsi vA pAsA0 hammi0 annayaraMsi vA tahappagAraMsi aMtalikkhajAyaMsi, nannattha AgADhAgADhehiM kAraNehiM ThANaM vA 3|no ceijjaa||1||se Ahaccaceie siyAno tattha sIodagaviyaDeNa vA 2 hatthANi vA pAyANi vA acchINi vA daMtANi vA muhaM vA uccholijja vA pahoijja vA, no tattha UsaDhaMpakarejA, taMjahA- uccAraM vA pA0 khe0 siM0 vaMtaM vA pittaM vA pUrva vA soNiyaM vA annayaraM vA sarIrAvayavaMvA ||2||kevlii bUyA AyANameyaM, se tattha UsaDhaM pagaremANe payalijja vA 2, ||3||se tattha payalamANe vA pavaDamANe vA hatthaM vA jAva sIsaMvA annayaraM vA kAryasi iMdiyajAyaM lUsijja vA pANiM // 4 // abhihaNijja vA jAva vavarovija vA // 4 // atha bhikkhUNaM puvvovaiTThA 4 jaMtahappagAraM uvassae aMtalikkhajAe no ThANaMsi vA 3 ceijjA ||5||suutrm 289 // 0 pRSThivaMzo dve dhAraNe catamro mUlavelyaH / // 629 / / Page #107 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 630 // sa bhikSuryaM punarevaMbhUtamupAzrayaM jAnIyAt, tadyathA- skandhaH-ekasya stambhasyoparyAzrayaH, maJcamAlau- pratItau, prAsAdo | zrutaskandhaH 2 dvitIyabhUmikA, harmyatalaM- bhUmigRham, anyasmin vA tathAprakAre pratizraye sthAnAdi na vidadhyAdanyatra tathAvidhaprayojanAditi, cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM sa caivaMbhUtaH pratizrayastathAvidhaprayojane sati yadyAhRtya- upetya gRhIta: syAttadAnIM yattatra vidheyaM tadarzayati-na tatra zItodakAdinA zayyaiSaNA, hastAdidhAvanaM vidadhyAt, tathA na ca tatra vyavasthita: utsRSTaM utsarjanaM- tyAgamuccArAdeH kuryAt, kevalI brUyAtkarmopAdAnametadA- prathamoddezakaH tmasaMyamavirAdhanAtaH, etadeva darzayati- sa tatra tyAgaM kurvan patedvA pataMzcAnyataraM zarIrAvayavamindriyaM vA vinAzayet, tathA / sUtram 290 sthAne yatanA prANinazcAbhihanyAdyAvajjIvitAvyaparopayet pracyAvayediti, atha bhikSUNAMpUrvopadiSTametatpratijJAdikaM yattathAbhUte'ntarikSajAte pratizraye sthAnAdina vidheyamiti // 289 // api ca se bhikkhU vA0 se jaM0 saitthiyaM sakhuDsapasubhattapANaM tahappagAre sAgArie uvassae no ThANaM vA 3 ceijjA // 1 // AyANameyaM bhikkhussa gAhAvaikuleNa saddhiM saMvasamANassa alasagevA visUiyA vA chaDDI vA uvvAhijjA annayare vAse dukkhe rogAyaMkesamupajijA, assaMjae kaluNapaDiyAe taM bhikkhussa gAyaM tilleNa vA ghaeNa vA navaNIeNa vA vasAe vA abbhaMgijja vA makkhijja vA siNANeNa vA kakkeNa vA luddheNa vA vaNNeNa vA cuNNeNa vA paumeNa vA AghaMsijja vApaghaMsijja vA uvvalijja vA uvvaTTija vA sIodagaviyaDeNa vA usiNodagaviyaDeNa vA (pahoejavA) uccholijja vA pakkhAlijja vA siNAvija vA siMcija vA dAruNA vA dArupariNAmaM kuTu agaNikAyaM ujjAlijja vA pajAlijja vA ujAlittA kAyaM AyAvijA vA p0||2|| aha bhikkhUNaM puvvovaiTThA0 jaMtahappagAre // 630 // sAgArie uvassae no ThANaM vA 3 ceijjA ||3||suutrm 290 // sa bhikSuryaM punarevaMbhUtamupAzrayaM jAnIyAt tadyathA-yatra striyaM tiSThantIM jAnIyAt, tathA sakhuDDanti sabAlam, yadivA saha Page #108 -------------------------------------------------------------------------- ________________ // 631 // zrIAcAkSuTTairavabaddhaH-siMhazvamArjArAdibhiryo varttate, tathA pazavazca bhaktapAne ca, yadivA pazUnAM bhaktapAne tadyuktam, tathAprakAre sAgArike zrutaskandhaH 2 niyukti gRhasthAkulapratizraye sthAnAdi na kuryAd, yatastatrAmI doSAH, tadyathA- AdAnaM karmopAdAnametad, bhikSorgRhapatikuTumbena saha cUlikA-1 zrIzIlA0 dvitIyamadhyayana vRttiyutam saMvasato yatastatra bhojanAdikriyA niHzaGkA na saMbhavati, vyAdhivizeSo vA kazcitsaMbhavediti darzayati-alasage tti hastapAdAdi zayyaiSaNA, zrutaskandha:2 stambhaH zvapathurvA, vizUcikAchardI pratIte, ete vyAdhayastaM sAdhumudbAdheran, anyataradvA duHkhaM roga: jvarAdiH AtaGka: sadyaH prANa- prathamoddezakaH hArI zUlAdistatra samutpadyeta, taMca tathAbhUtaM rogAtaGkapIDitaM dRSTrA'saMyata: kAruNyena bhaktyA vA tadbhikSugAtraM tailAdinA'bhyaGgyAt / sUtram 291 sthAnaniSedhaH tatheSanmakSayedvA punazca snAnaM- sugandhidravyasamudayaH, kalka:- kaSAyadravyakvAthaH, lodhru-pratItam, varNakaH- kampillakAdiH, cUrNo yavAdInAM padmakaM- pratItam, ityAdinA dravyeNa ISatpunaH punarvA gharSayet, ghRSTvA cAbhyaGgApanayanArthamudvarttayet, tatazcazItodakena / vA uSNodakena vA uccholejja tti ISaduccholanaM vidadhyAt prakSAlayet punaH punaH, snAnaM vA-sottamAGgaM kuryAtsiJcedveti, tathA dAruNA vA dArUNAM pariNAmaM kRtvA- saMgharSaM kRtvA'gnimujjvAlayetprajvAlayedvA, tathA ca kRtvA sAdhukAyaM AtApayet sakRt / pratApayetpunaH punaH / atha sAdhUnAM pUrvopadiSTametatpratijJAdikaM yattathAbhUte sasAgArike pratizraye sthAnAdikaM na kuryAditi // 290 // AyANameyaM bhikkhussa sAgArie uvassae saMvasamANassa iha khalugAhavaI vA jAva kammakarI vA annamannaM akkosaMti vA pacaMti vAruMbhaMti vA (baMdhati vA vahati vA vahaMti vA) uddaviMti vA, aha bhikkhUNaM uccAvayaM maNaM niyaMchijjA, ee khalu annamannaM akkosaMtu vA // 631 // mAvA akkosaMtu jAvamA vA uddaviMtu, aha bhikkhUNaM puvva0 jaMtahappagAre sA0 no ThANaM vA 3 ceijjaa||suutrm 291 // karmopAdAnametadbhikSoH sAgArike pratizraye vasato, yatastatra bahavaH pratyapAyAH saMbhavanti, tAneva darzayati- iha itthaMbhUte Page #109 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 632 / / zrutaskandha:2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayana zayyaiSaNA, prathamoddezakaH sUtram 292-293 sthAnaniSedhaH pratizraye gRhapatyAdayaH parasparata AkrozAdikAH kriyA: kuryuH, tathA ca kurvato dRSTvA sa sAdhuH kadAciduccAvacaM manaH kuryAt, tatroccaM nAma maivaM kurvantu, avacaM nAma kurvantviti, zeSaM sugamamiti // 291 // AyANameyaM bhikkhussa gAhAvaIhiMsaddhiMsaMvasamANassa, iha khalugAhAvaI appaNo sayaTThAe agaNikAyaM ujjAlijjA vA pajjAlijja vA vijjhavija vaa||1||ah bhikkhU uccAvayaM maNaM niyaMchijjA, ee khalu agaNikAyaM u0 vA 2 mA vA u0 pajAliMtu vA mA vA pa0, vijjhaviMtu vA mA vA vi0||2|| aha bhikkhUNaM pu0 jaMtahappagAre u0 no ThANaM vA3ceijjA / / sUtram 292 // etadapi gRhapatyAdibhiHsvArthamagnisamArambhe kriyamANe bhikSoruccAvacamanaH sambhavapratipAdakaM sUtraM sugamam // 292 // apica__ AyANameyaM bhikkhussa gAhAvaIhiMsaddhiM saMvasamANassa, iha khalu gAhAvaissa kuMDale vA guNe vA maNI vA muttie vA hiraNNe vA suvaNNe vA kaDagANi vA tuDiyANi vA tisarANi vA pAlaMbANi vA hAre vA addhahAre vA egAvalI vA kaNagAvalI vA muttAvalI vA rayaNAvalI vA taruNIyaM vA kumAriM alaMkiyavibhUsiyaM pehaae||1||ah bhikkhU uccAva0 erisiyA vA sAno vA erisiyA iyavANaM bUyA iya vANaM maNaM sAijA ||2||ah bhikkhUNaMpu0 4 jaMtahappagAre uvassae no0 tthaa0||3|| sUtram 293 // gRhasthaiH saha saMvasato bhikSorete ca vakSyamANA doSAH, tadyathA- alaGkArajAtaM dRSTvA kanyakAM vA'laGkatAM samupalabhya IdRzI tAdRzI vA zobhanA'zobhanA vA madbhAryAsadRzI vA tathA'laGkAro vA zobhano'zobhana ityAdikAM vAcaM brUyAt, tathoccAvacaM zobhanAzobhanAdau mana: kuryAditi samudAyArthaH, tatra guNo-rasanA hiraNyaM-dInArAdidravyajAtaM truTitAni-mRNAlikAH prAlamba:AprapadIna AbharaNavizeSaH, zeSaM sugamam // 293 // kiJca ApradIpana (mu0)| // 632 // Page #110 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM zayyaiSaNA, prathamoddezakaH sUtram 294 sthAnaniSedhaH dvitIyoddezakaH // 633 // __ AyANameyaM bhikkhussa gAhAvaIhiM saddhiM saMvasamANassa, iha khalu gAhAvaiNIovA gAhAvaidhUyAo vA gA0 suNhAovAgA0 dhAIo vA gA0 dAsIo vA gA0 kammakarIo vA tAsiM ca NaM evaM vuttapuvvaM bhavai-je ime bhavaMti samaNA bhagavaMto jAva uvarayA mehuNAo dhammAo, no khalu eesiM kappai mehuNadhammaM pariyAraNAe AuTTittae, jA ya khalu eehiM saddhiM mehuNadhamma pariyAraNAe AuTTAvijA puttaM khalu sA labhijjA uyassiM teyassiM vaccassiM jasassiM saMparAiyaM AloyaNadarasaNijnaM, eyappagAraM nigyosaM succA nisamma tAsiM ca NaM annayarI saDDI taM tavassiM bhikkhU mehUNadhammapaDiyAraNAe AuTTAvijjA ||1||ah bhikkhUNaM pu0 jaMtahappagAre sA0 u0 noThA 3 ceijA ||2||eyN khalu tassa0 bhikkhussa bhikkhuNIe vA sAmaggiyaM jAva sayA jaejAsi ttibemi||3|| sUtram 294||pddhmaa sijjA sammattA 2-1-2-1 // pUrvokte gRhe vasato bhikSoramI doSAH, tadyathA- gRhapatibhAryAdaya evamAlocayeyuH- yathaite zramaNA maithunAduparatAH, tadetebhyo yadi putro bhavettato'sau ojasvI balavAn tejasvI dIptimAn varcasvI rUpavAn yazasvI kIrtimAn, ityevaM saMpradhArya tAsAM ca madhye evaMbhUtaM zabdaM kAcitputrazraddhAluH zrutvA taM sAdhu maithunadharma(sya) paDiyAraNAe tti AsevanArthaM AuTTAvejja tti abhimukhaM kuryAt, ata etaddoSabhayAtsAdhUnAM pUrvopadiSTametatpratijJAdikaM yattathAbhUte pratizraye sthAnAdi na kAryamiti, etattasya bhikSobhikSuNyA vA sAmagryaM sampUrNo bhikSubhAva iti // 294 ||prthmoddeshkH samAptaH // 2-1-2-1 // ||dvitiiyaadhyyne dvitiiyoddeshkH|| uktaH prathamoddezakaH, adhunA dvitIyaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH- ihAnantaroddezake sAgArikapratibaddhavasatidoSAH Page #111 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 634 // pratipAditAH, ihApitathAvidhavasatidoSavizeSapratipAdanAyAha zrutaskandha:2 gAhAvaI nAmege suisamAyArA bhavaMti, se bhikkhUya asiNANae moyasamAyAre se tagaMdhe duggaMdhe paDikUle paDilome yAvi bhavai, jaM cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM puvaM kammaM taM pacchA kammaM jaM pacchA kammaMtaM pure kamma, taM bhikkhupaDiyAe vaTTamANA karijjA vA no karijA vA, aha bhikkhUNaM pu0 jaM. zayyaiSaNA, tahappagAre u0 no tthaannN||suutrm 295 // dvitIyoddezakaH eke kecana gRhapatayaH zuciH samAcAro yeSAM te tathA, te ca bhAgavatAdibhaktA bhavanti bhogino vA- candanAgurukuGkama sUtram 295-296 karpUrAdisevina:, bhikSuzcAsnAnatayA tathAkAryavazAt moyaga tti kAyikA tatsamAcaraNAtsa bhikSustadgandho bhavati, tathA ca sthAnAdidurgandhaH, evaMbhUtazca teSAM gRhasthAnAM pratikUla: nAnukUlo'nabhimataH, tathA pratilomaH tadgandhAdviparItagandho bhavati, ekArthiko niSedhaH vaitAvatizayAnabhimatatvakhyApanArthAvupAttAviti, tathA te gRhasthA: sAdhupratijJayA yattatra bhojanasvAdhyAyabhUmau snAnAdikaM pUrvaM / kRtavantastatteSAmuparodhAtpazcAtkurvanti yadvA pazcAtkRtavantastatpUrvaM kurvanti, evamavasarpaNotsarpaNakriyayA sAdhUnAmadhikaraNasambhavaH, yadivA te gRhasthAH sAdhUparodhAtprAptakAlamapi bhojanAdikaM na kuryustatazcAntarAyamanaHpIDAdidoSasambhavaH athavA ta eva sAdhavo gRhasthoparodhAdyatpUrvaM karma- pratyupekSaNAdikaM tatpazcAtkuryurviparItaM vA kAlAtikrameNa kuryurna kuryurvA, atha bhikSUNAM pUrvopadiSTametatpratijJAdikaM yattathAvidhe pratizraye sthAnAdikaM na kAryamiti // 295 // kiJca___AyANameyaM bhikkhUssa gAhAvaIhiMsaddhiM saM0, iha khalugAhAvaissa appaNo sayaTThAe virUvarUve bhoyaNajAe uvakkhaDie siyA, aha pacchA bhikkhupaDiyAe asaNaM vA 4 uvakkhaDija vA uvakarija vA, taMca bhikkhU abhikaMkhijjA bhuttae vA pAyae vA viyaTTittae vA,aha mijaM no th0||suutrm 296 // 1637 Page #112 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 635 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayana zayyaiSaNA, dvitIyoddezakaH sUtram 297-298 sthAnAdiniSedhaH AyANameyaM bhikkhUssa gAhAvaiNA saddhiM saMva0 iha khalugAhAvaissa appaNo sayaTThAe virUvarUvAIdAruyAI bhinnapuvvAiM bhavaMti, aha pacchA bhikkhupaDiyAe virUvarUvAiMdAruyAI bhiMdijja vA kiNijja vA pAmicceja vA dAruNA vA dArupariNAmaM kaTuagaNikAyaM u0pa0, tattha bhikkhU abhikaMkhijjA AyAvittae vA payAvittae vA viyaTTittae vA, aha bhikkhU0 jaMno thppgaare0||suutrm 297 // karmopAdAnametadbhikSoryagRhasthAvabaddhe pratizraye sthAnamiti, tadyathA- gAhAvaissa appaNo tti, tRtIyArthe SaSThI, gRhapatinA AtmanA svArthaM virUparUpa: nAnAprakAra AhAra: saMskRtaH syAt, atha anantaraM pazcAtsAdhUnuddizyAzanAdipAkaM vA kuryAt, tadupakaraNAdi vA Dhaukayet, taM ca tathAbhUtamAhAraM sAdhu ktuM pAtuM vA'bhikAGket, viaTTittae va tti tatraivAhAragRddhyA vivartituMAsitumAkAGket, zeSaM pUrvavaditi // evaM kASThAgniprajvAlanasUtramapi neyamiti // 296-297 // kiJca se bhikkhUvA0 uccArapAsavaNeNa uvAhijjamANe rAovA viyAle vA gAhAvaIkulassa duvArabAhaM avaMguNijjA, teNe ya tassaMdhicArI aNupavisijjA, tassa bhikkhussa no kappar3a evaM vaittae-ayaM teNopavisaivAnovA pavisai uvalliyai vA no vA0 AvayaivAno vA0 vayai vA novA teNa haDaM anneNa haDaM tassa haDaM annassa haDaM ayaM teNe ayaM uvacarae ayaM haMtA ayaM itthamakAsI taMtavassiM bhikkhuM ateNaM teNaMti saMkai, aha bhikkhUNaM pu0 jAva no tthaa0||suutrm 298 / / sa bhikSustatra gRhasthasaMsakte pratizraye vasannuccArAdinA bAdhyamAno vikAlAdau pratizrayadvArabhAgamuddhATayet, tatra ca stena: cauraH tatsandhicArI chidrAnveSI anupravizet, taM ca dRSTvA tasya bhikSonaivaM vaktuM kalpate- yathA'yaM cauraH pravizati na veti, tathopalIyate na veti, tathA'yamatipatati na veti, tathA vadati vA na vadati vA, tenAmukenApahRtaM anyena vA,tasyApahRtamanyasya vA, ayaM sa stenastadupacarako vA, ayaM gRhItAyudho'yaM hantA ayamatrAkArSIdityAdi na vadanIyam, yata evaM tasya caurasya vyApattiH syAt, sa // 635 // Page #113 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandha:2 // 636 // vA pradviSTastaM sAdhu vyApAdayedityAdidoSAH, abhaNane ca tameva tapasvinaM bhikSumastenaM stenamityAzaGketeti, zeSaM pUrvavaditi // 298 / / zrutaskandhaH2 punarapi vasatidoSAbhidhitsayA''ha cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM se bhikkhUvA se jaM0 taNapuMjesu vA palAlapuMjesu vA saaMDe jAva sasaMtANae, tahappagAra u0 no ThANaM vaa0||1||3||se bhikkhUla zayyaiSaNA, vA0 se jaMtaNapuM0 palAla0 appaMDe jAva ceijjA // 2 // sUtram 299 // dvitIyoddezakaH sugamam,etadviparItasUtramapi sugamam, nvrmlpshbdo'bhaavvaacii|| 299 / / sAmprataM vasatiparityAgamuddezakArthAdhikAra-3 sUtram 299 sthAnAdinirdiSTamadhikRtyAha niSedhaH saAgaMtAresu ArAmAgAresuvAgAhAvaikulesuvA pariyAvasahesuvA abhikkhaNaMsAhammiehiM uvayamANehiM nouvaijjA ||suutrm300|| sUtram 300-301 yatra grAmAderbahirAgatyAgatya pathikAdayastiSThanti tAnyAgantAgArANi, tathA''rAmamadhyagRhANyArAmAgArANi, paryAvasathAmaThAH, vasatidoSAH ityAdiSu pratizrayeSu abhIkSNaM anavarataM sAdharmikaiH aparasAdhubhiH avapatadbhiH AgacchadbhirmAsAdivihAribhizcharditeSu nAvapatet nAgacchet-teSu mAsakalpAdina kuryAditi // 300 // sAmprataM kAlAtikrAntavasatidoSamAha se AgaMtAresu vA 4 je bhayaMtAro uDu(u) baddhiyaM vA vAsAvAsiyaM vA kappaM uvAiNittA tattheva bhujo saMvasaMti,ayamAuso! ___ kAlAikvaMtakiriyAvi bhavati ||1||suutrm 301 // teSvAgantAgArAdiSu ye bhagavantaH RtubaddhaM iti zItoSNakAlayormAsakalpaM upanIya ativAhya varSAsu vA caturo mAsAnativAhya // 636 // tatraiva puna: kAraNamantareNAsate, ayamAyuSman! kAlAtikramadoSa: saMbhavati, tathA ca stryAdipratibandhaH snehAdudgamAdidoSasambhavo vetyatastathA sthAnaM na kalpata iti // 301 // idAnImupasthAnadoSamabhidhitsurAha Page #114 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha: 2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayana zayyaiSaNA, dvitIyoddezakaH zrutaskandha:2 // 637 // sUtram 302-303 vasatidoSA: se AgaMtAresu vA 4 je bhayaMtAro uDu0 vAsA0 kappaM uvAiNAvittA taM duguNA du(ti) guNeNa vA apariharittA tattheva bhujo0 ayamAuso! uvtttthaannki02||suutrm 302 // ye bhagavanta: sAdhava AgantAgArAdiSu RtubaddhaM varSAM vA'tivAhyAnyatra mAsamekaM sthitvA dviguNatriguNAdinA mAsa(sAdi) kalpena aparihatya-dvitrairmAsairvyavadhAnamakRtvA punastatraiva vasanti, ayamevaMbhUtaH pratizraya upasthAnakriyAdoSaduSTo bhavatyatastatrAvasthAtuMna kalpata iti // 302 // idAnImabhikrAntavasatipratipAdanAyAha___iha khalu pAINaM vA 4 saMtegaiyA sahA bhavaMti, taMjahA-gAhAvaI vA jAva kammakarIo vA, tesiM ca NaM AyAragoyare no sunisaMte bhavai, taMsadahamANehiM pattiyamANehiM royamANehiM bahave samaNa mAhaNa atihikivaNavaNImae samuddissa tattha 2 agArIhiM agArAI ceiyAI bhavaMti, taMjahA-AesaNANivA AyataNANivA devakulANi vA sahAovA pavANi vA paNiyagihANi vA paNiyasAlAo vA jANagihANi vA jANasAlAo vA suhAkammaMtANi vA dabbhakammaMtANi vA vaddhakaM vakkayakaM0 iMgAlakamma0 kaTThaka0 susANaka0 suNNAgAragirikaMdarasaMtiselovaTThANakammaMtANi vA bhavaNagihANivA, je bhayaMtAro tahappagArAI AesaNANi vA jAva gihANi vA tehiM uvayamANehiM uvayaMti ayamAuso! abhikvaMtakiriyA yAvi bhavai 3 // sUtram 303 // iha prajJApakAdyapekSayA prAcyAdiSu dikSu zrAvakAH prakRtibhadrakA vA gRhapatyAdayo bhaveyuH, teSAM ca sAdhvAcAragocaraH No suNisaMtobhavai tti na suSThu nizAnta:-zruto'vagato bhavati, sAdhUnAmevaMbhUtaH pratizraya: kalpate naivaMbhUta ityevaMna jJAtaM bhavatItyarthaH, pratizrayadAnaphalaMca svargAdikaM taiH kutazcidavagatam, tacchraddadhAnaH pratIyamAnai rocayadbhirityekArthA ete kiJcidbhedAdvA bhedaH, tadevaMbhUtaiH agAribhiH gRhasthairbahUn zramaNAdIn uddizya tatra tatrArAmAdau yAnazAlAdIni svArtha kurvadbhiHzramaNAdhavakAzArthaM ceiyAI mahAnti // 637 // Page #115 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 638 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM zayyaiSaNA, dvitIyoddezakaH sUtram 304-305 vasatidoSAH kRtAni bhavanti, tAni cAgArANi svanAmagrAhaM darzayati, tadyathA- AdezanAni lohakArAdizAlAH AyatanAni devakulapArdhApavarakA: devakulAni pratItAni sabhA: cAturvaidyAdizAlAH prapA: udakadAnasthAnAni paNyagRhANi vA paNyApaNAH paNyazAlA: ghaGghazAlA: yAnagRhANi rathAdIni yatra yAnAni tiSThanti yAnazAlA: yatra yAnAni niSpAdyante sudhAkarmAntAni yatra sudhAparikarma kriyate, evaMdarbhavardhavalkajAGgArakASThakarma (kASTha) gRhANi draSTavyAni, zmazAnagRhaM pratItaM (zUnyAgAraM-viviktagRha) zAntikarmagRhayatra zAntikarma kriyate girigRha- parvatoparigRhaM kandaraM-giriguhA saMskRtA zailopasthApana- pASANamaNDapaH, tadevaMbhUtAni gRhANi taizcarakabrAhmaNAdibhirabhikrAntAni pUrvaM pazcAd bhagavantaH sAdhavaH avapatanti avataranti, iyamAyuSman! vineyAmantraNam, abhikrAntakriyA vasatirbhavati, alpadoSA ceyam // 303 / / iha khalu pAINaM vA jAva royamANehiM bahave samaNamAhaNaatihikivaNavaNimae samuddissa tattha tattha agArihiM agArAiMceiyAI bhavaMti, ta0-AesaNANivA jAvabhavaNagihANivA, je bhayaMtAro tahappa0 AesaNANi jAva bhavaNagihANi vA tehiM aNovayamANehiM uvayaMti ayamAuso! aNabhikvaMtakiriyA yAvi bhvi||4||suutrm 304 // sugamam, navaraM carakAdibhiranavasevitapUrvA anabhikrAntakriyA vasatirbhavati, iyaM cAnabhikrAntatvAdevAkalpanIyeti // 304 // sAmprataM vAbhidhAnAM vasatimAha iha khalu pAINaM vA 4 jAva kammakarIo vA, tesiM ca NaM evaM vuttapuvvaM bhavai- je ime bhavaMti samaNA bhagavaMto jAva uvarayA mehuNAo dhammAo, no khalu eesiM bhayaMtArANaM kappar3a AhAkammie uvassae vatthae, se jANimANi amhaM appaNo sayaTThAe ceiyAI bhavaMti, taM0-AesaNANi vA jAva bhavaNagihANi vA, savvANi tANi samaNANaM nisirAmo,aviyAIvayaM pacchA appaNo // 638 // Page #116 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM zayyaiSaNA, dvitIyoddezakaH sUtram 305-307 vasatidoSAH 632 sayaTThAe ceissAmo, taM0- AesaNANi vA jAva0, eyappagAraM nigghosaM succA nisamma je bhayaMtAro tahappa0 AesaNANi vA jAva gihANi vA uvAgacchaMti iyarAiyarehiM pAhuDehiM vaTuMti, ayamAuso! vajjakiriyAvi bhavai 5||suutrm 305 // iha khalvityAdi prAyaH sugamam, samudAyArthastvayaM- gRhasthaiH sAdhvAcArAbhijJairyAnyAtmArthaM gRhANi nirvarttitAni tAni sAdhubhyo dattvA''tmArthaM tvanyAni kurvanti, te ca sAdhavasteSvitaretareSUccAvaceSu pAhuDehiM ti pradatteSu gRheSu yadi vartante tato varNyakriyAbhidhAnA vasatirbhavati, sA ca na kalpata iti / / 305 // idAnIM mahAvAbhidhAnAM vasatimadhikRtyAha iha khalu pAINaM vA 4 saMtegaiA saDDA bhavaMti, tesiM ca NaM AyAragoyare jAva taM royamANehiM bahave samaNamAhaNa jAva vaNImage pagaNiya 2 samuddissa tattha 2 agArIhiM agArAiMceiyAiM bhavaMti, taM0- AesaNANi vA jAva gihANi vA, je bhayaMtAro tahappagArAI AesaNANi vA jAva gihANi vA uvAgacchaMti iyarAiyarehiM pAhuDehiM0, ayamAuso! mahAvajjakiriyAvi bhavai 6 // sUtram 306 // ihetyAdi prAyaH sugamameva, navaraM zramaNAdyarthaM niSpAditAyAM yAvantikavasatau sthAnAdi kurvato mahAvAbhidhAnA vasatirbhavati, ata: akalpyA ceyaM vizuddhakoTizceti // 306 // idAnIM sAvadhAbhidhAnAmadhikRtyAha iha khalu pAINaM vA 4 saMtegaiyA jAva taM saddahamANehiM taM pattiyamANehiM taM royamANehiM bahave samaNamAhaNaatihikivaNavaNImage pagaNiya 2 samuddissa tattha 2 agArAiMceiyAI bhavaMti taM0- AesaNANi vA jAva bhavaNagihANi vA, je bhayaMtAro tahappagArANi AesaNANi vA jAva bhavaNagihANi vA uvAgacchaMti iyarAiyarehiM pAhuDehiM vaTuMti, ayamAuso! sAvajakiriyA yAvi bhvi7|| sUtram 307 // // 639 // Page #117 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 640 // ityAdi prAyaH sugamam, navaraM paJcavidhazramaNAdyarthamevaiSA kalpitA, te cAmI zramaNAH niggaMtha 1 sakka 2 tAvasa 3 gerua 4 zrutaskandhaH2 AjIva 5 paMcahA samaNA / iti, asyAMcasthAnAdi kurvata: sAvadhakriyA'bhidhAnA vasatirbhavati, akalpanIyA, ceyaM vizuddhakoTi-2 cUlikA-1 | dvitIyamadhyayana zceti // 307 // mahAsAvadyAbhidhAnAmadhikRtyAha | zayyaiSaNA, iha khalu pAINaMvA 4 jAvataMroyamANehiM egaMsamaNajAyaMsamuddissa tattha 2 agArIhiM agArAiMceiyAiMbhavanti, taM0 AesaNANi dvitIyoddezakaH jAva gihANi vA mahayA puDhavikAyasamAraMbheNaM jAva mahayA tasakAyasamAraMbheNaM mahayA virUvarUvehiM pAvakammakiccehi, taMjahA sUtram 308-309 chAyaNao levaNao saMthAraduvArapihaNao sIodae vA paraTThaviyapuvve bhavai agaNikAe vA ujjAliyapuvve bhavai, je bhayaMtAro | vasatidoSAH taha0 AesaNANi vA0 uvAgacchaMti iyarAiyarehiM pAhuDehiM vaTuMti dupakkhaM te kamma sevaMti, ayamAuso! mahAsAvajakiriyA yAvi bhavai 8 // sUtram 308 // iha kazcidgRhapatyAdirekaM sAdharmikamuddizya pRthivIkAyAdisaMrambhasamArambhArambhairanyatareNa vA mahatA tathA virUparUpaiH naanaaruupaiH| pApakarmakRtyaiH-anuSThAnaiH, tadyathA- chAdanato lepanatastathA saMstArakArthaM dvAraDhakkanArthaM ca, ityAdIni prayojanAnyuddizya zItodakaM tyaktapUrvaM bhavet agnirvA prajvAlitapUrvo bhavet, tadasyAM vasatau sthAnAdi kurvantaste dvipakSaM karmAsevante, tadyathA-pravrajyAM AdhAkarmikavasatyAsevanAdgRhasthatvaM ca rAgadveSaM ca IryApathaM sAmparAyikaMca, ityAdidoSAnmahAsAvadhakriyA'bhidhAnA vasatirbhavatIti // 308 // idAnImalpakriyA'bhidhAnAmadhikRtyAha___ iha khalu pAINaM vA0 royamANehiM appaNo sayaTThAe tattha 2 agArIhiM jAva ujjAliyapuvve bhavai, je bhayaMtAro tahappa0 Aesa7 nirgranthAH zAkyA: tApasA gairikA AjIvikAH paJcadhA shrmnnaaH| OM 0yikaM vetyevaM vA dvipakSAsevanadoSAnmahA0 (pr0)| // 640 // Page #118 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrutaskandhaH2 zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 641 // kathanam NANi vA0 uvAgacchaMti iyarAiyarehiM pAhuDehiM egapakkhaM te kammaM sevaMti, ayamAuso! appasAvajakiriyA yAvi bhavai 9 // evaM khalu tassa0 // sUtram 309||2-1-2-2||shyyaissnnaayaaN dvitiiyoddeshkH|| cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM sugamam, navaramalpazabdo'bhAvavAcIti 9 / etattasya bhikSoH sAmagryaM saMpUrNo bhikSubhAva iti // kAlAikaMtu 1 vaTThANa 2. zayyaiSaNA, abhikaMtA 3 ceva aNabhikatA 4 ya / vajjA ya 5 mahAvajjA 6 sAvajja 7 maha 8 'ppakiriA 9 y||1|| etAzca nava vasatayo yathAkrama tRtIyoddezakaH navabhiranantarasUtraiH, pratipAditAH, Asu cAbhikrAntAlpakriye yogye zeSAstvayogyA iti // 309 // dvitIyoddezakaH samAptaH / / sUtram 310 shuddhvsti2-1-2-2|| ||dvitiiyaadhyyne tRtiiyoddeshkH|| ukto dvitIyoddezako'dhunA tRtIyaH samArabhyate, asya cAyamabhisaMbandhaH, ihAnantarasUtre'lpakriyA zuddhA vasatirabhihitA, ihApyAdisUtreNa tadviparItAM darzayitumAha se ya no sulabhe phAsue uMche ahesaNije no ya khalu suddhe imehiM pAhuDehiM, taMjahA- chAyaNao levaNao saMthAraduvArapihaNao piMDavAesaNAo, seya bhikkhUcariyArae ThANarae nisIhiyArae sijjAsaMthArapiMDavAesaNArae, saMti bhikkhuNo evamakkhAiNo ujjuyA niyAgapaDivannA amAyaM kuvvamANA viyAhiyA, saMtegaiyA pAhuDiyA ukkhittapuvvA bhavai, evaM nikkhittapuvA bhavai, paribhAiyapuvvA bhavai, paribhuttapuvvA bhavai pariTThaviyapuvvA bhavai, evaM viyAgaremANe samiyAe viyAgarei?, haMtA bhvi||suutrm 310 // atra ca kadAcitkazcitsAdhurvasatyanveSaNArthaM bhikSArthaM vA gRhapatikulaM praviSTaH san kenacicchraddhAlunaivamabhidhIyate, tadyathA(r) kAlAtikrAntA upasthAnA abhikrAntA caivAnabhikrAntA ca / vA ca mahAvA sAvadyA mahAsAvadyA alpakriyA ca // 1 // // 641 // Page #119 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 642 // kathanam pracurAnnapAno'yaM grAmo'to'tra bhavatAM vasatiM pratigRhya sthAtuM yuktamityevamabhihitaH sannevamAcakSIta- na kevalaM piNDapAta: zrutaskandhaH2 prAsuko durlabhastadavAptAvapi yatrAsau bhujyate sa ca prAsuka:- AdhAkarmAdirahitaH pratizrayo durlabhaH, uMcha iti chAdanAdyuttaraguNa- cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM doSarahitaH, etadeva darzayati- ahesaNijje tti yathA'sau mUlottaraguNadoSarahitatvenaiSaNIyo bhavati tathAbhUto durlabha iti, te zayyaiSaNA, cAmI mUlottaraguNA: paTTI vaMso do dhAraNAo cattAri muulveliio| mUlaguNehiM visuddhA esA AhAgaDA vshii||1||vNsgkddnnokpnn tRtIyoddezakaH chAyaNa levaNa duvaarbhuumiio| parikammavippamukkA esA mUluttaraguNesu // 2 // dUmiadhUmiavAsiaujjoviyabalikaDA avattA ya / sittA sUtram 310 zuddhavasatisammaTThAvi avisohikoDIgayA vasahI // 3 // atra ca prAyazaH sarvatra sambhavitvAduttaraguNAnAM tAneva darzayati, na cAsau zuddho bhavatyamIbhiH karmopAdAnakarmabhiH, tadyathA- chAdanata: da dinA, lepanata: gomayAdinA saMstArakaM- apavarttakamAzritya, tathA / dvAramAzritya bRhallaghutvApAdanataH, tathA dvArasthaganaM-kapATamAzritya, tathA piNDapAtaiSaNAmAzritya, tathAhi-kasmiMzcitpratizraye 8 prativasataH sAdhUna zayyAtaraH piNDenopanimantrayet, tadahe niSiddhAcaraNamagrahe tatpradveSAdisambhava ityAdibhiruttaraguNaiH zuddhaH pratizrayo durApaH, zuddhe ca pratizraye sAdhunA sthAnAdi vidheyam, yata uktaM mUluttaraguNasuddhaM thIpasupaMDagavivajjiyaM vasahiM / seveja sabakAlaM vivajjae huti dosA u||1||muulottrgunnshuddhaavaaptaavpi svAdhyAyAdibhUmIsamanvito vivikto durApa iti darzayatise ityAdi, tatra ca bhikSavazcaryAratA:- nirodhAsahiSNutvAccaGkamaNazIlA:, tathA sthAnaratA: kAyotsargakAriNa: nizIthikAratA O vasatimabhigRhya (mu0)| 0 pRSTivaMzo dve dhAraNe catasro mUlavelyaH / mUlaguNairvizuddhA eSA yathAkRtA vasatiH // 1 // vaMzakakaTanotkampanacchAdanalepanaM dvaarbhuumeH| // 642 parikarmavipramuktA eSA mUlottaraguNaiH // 2 // dhavalitA dhUpitA vAsitA udyotitA kRtabalikA ca vyaktA ca / siktA saMmRSTA'pi ca vizodhikoTIgatA vasatiH / / 3 // 08 zuddhA (mu0)10 pAdAnataH (mu0)| 0 mUlottaraguNazuddhAM strIpazupaNDakavivarjitAM vasatim / seveta sadAkAlaM viparyaye tu bhavanti doSAH // 1 // B Page #120 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 643 // svAdhyAyadhyAyinaH zayyA-sarvAGgikI saMstAraka:-arddhatRtIyahastapramANaH, yadivA zayanaM zayyA tadarthaM saMstArakaH zayyA zrutaskandhaH2 saMstArakastatra kecidratA:glAnAdibhAvAt, tathA labdhe piNDapAte grAsaiSaNAratAstadevaM santi bhavanti kecana bhikSava: evamAkhyAyinaH cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM yathA'vasthitavasatiguNadoSAkhyAyinaH Rjavo niyAga:- saMyamo mokSo vA taM pratipannAH, tathA amAyAvinaH, evaMviziSTAH zayyaiSaNA, sAdhava: vyAkhyAtA: pratipAditAH, tadevaM vasatiguNadoSAnAkhyAya gateSu teSu taizca zrAvakairevaMbhUtaiSaNIyavasatyabhAve sAdhvarthamA-2 tRtIyoddezakaH derArabhya vasatiH kRtA pUrvakRtA vA chAdanAdinA saMskRtA bhavet, punazca teSvanyeSu vA sAdhuSu samAgateSu santi vidyante tathAbhUtAH sUtram 311 vasatiyAdyAkecana gRhasthAH ya evaMbhUtAM chalanAM vidadhyuH, tadyathA- prAbhRtikeva prAbhRtikA- dAnArthaM kalpitA vasatiriha gRhyate, sA ca vidhi: tairgRhasthaiH utkSiptapUrvA teSAmAdau darzitA yathA'syAM vasata yUyamiti, tathA nikSiptapUrvA pUrvameva asmAbhirAtmakRte niSpAditA, tathA paribhAiyaputva tti pUrvamevAsmAbhiriyaM bhrAtRvyAdeH parikalpitetyevaMbhUtA bhavet, tathA'nyairapIyaM paribhuktapUrvA, tathA pUrvamevAsmAbhiriyaM parityakteti, yadi ca bhagavatAMnopayujyate tato vayamenAmapaneSyAmaH, ityevamAdikA chalanA sAdhunA samyag / vijJAya pariharttavyeti, nanu kimevaM chalanAsambhave'pi yathA'vasthitavasatiguNadoSAdikaM gRhasthena pRSTaH sAdhurvyAkurvan-kathayan samyageva vyAkaroti?, yadivaivaM vyAkurvan samyag vyAkartA bhavati?, AcArya Aha- hanta iti ziSyAmantraNe samyageva vyAkartA bhavatIti // 310 // tathAvidhakAryavazAccarakakArpaTikAdibhiH saha saMvAse vidhimAha___se bhikkhUvA0 se jaM puNa uvassayaM jANijjA khuDDiyAo khuDDaduvAriyAo niyayAo saMniruddhAo bhavanti, tahappagA0 uvassae rAo vA viyAle vA nikkhamamANe vA pa0 purA hattheNa vA pacchA pAeNa vA tao saMjayAmeva nikkhamija vA 2||1||kevlii bUyA AyANameyaM, je tattha samaNANa vA mAhaNANa vA chattae vA mattae vAdaMDae vA laTThiyA vA misiyAvA nAliyA vAcelaM vA cilimilI // 643 // Page #121 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 644 // vasatiyAcAvidhi: vA cammae vA cammakosae vA cammacheyaNae vA dubbaddha dunnikkhitte aNikaMpe calAcale bhikkhUya rAo vA viyAle vA nikkhamamANe zrutaskandhaH2 vA 2 payalijja vA ||2||se tattha payalamANe vA0 hatthaM vA0 lUsijja vA pANANi vA 4 jAva vavarovija vA, aha bhikkhUNaM puvvo- cUlikA-1 dvitIyamadhyayana vaiTuMjAva taha0 uvassae purA hattheNa nikkha0 vA pacchA pAeNaM tao saMjayAmeva ni0 pavisijja vA // sUtram 311 / / zayyaiSaNA, sa bhikSuryaM punarevaMbhUtaM pratizrayaMjAnIyAt, tadyathA-kSudrikAH laghvyastathA kSudradvArAH nIcAH uccaistvarahitAH saMniruddhAH gRhasthAkulA tRtIyoddezaka: sUtram vasatayo bhavanti, tAzcaivaM bhavanti-tasyAMsAdhuvasatau zayyAtareNAnyeSAmapi katipayadivasasthAyinAM carakAdInAmavakAzo datto 311-312 bhavet, teSAM vA pUrvasthitAnAM pazcAtsAdhUnAmupAzrayo datto bhavet, tatra kAryavazAdvasatA rAtryAdau nirgacchatA pravizatA vA yathA carakAdyupakaraNopaghAto na bhavati tadavayavopaghAto vA tathA puro hastakaraNAdikayA gamanAgamanAdikriyayA yatitavyam, zeSa kaNThyam, navaraM cilimilI yamanikA carmakozaH pArNAinaM khllkaadiH||311|| idAnIM vasatiyAJcAvidhimadhikRtyAha se AgaMtAresu vA aNuvIya uvassayaM jAijjA, je tattha Isare je tattha samahiTThAe te uvassayaM aNunnavijjA- kAmaM khalu Auso! ahAlaMdaM ahAparinnAyaM vasissAmojAva AusaMto! jAva AusaMtassa uvassae jAva sAhammiyA ettA tAvatA uvassayaM gihissAmo teNa paraM vihrissaamo||suutrm 312 // sa bhikSurAgantAgArAdIni gRhANi pUrvoktAni teSu pravizyAnuvicintya ca-kiMbhUto'yaMpratizrayaH? kazcAtrezvaraH? ityevaM paryAlocya ca pratizrayaM yAcet, yastatra Izvara: gRhasvAmI yo vA tatra samadhiSThAtA prabhuniyuktastAnupAzrayamanujJApayet, tadyathA- kAmaM tavecchayA / AyuSman! tvayA yathAparijJAtaM pratizrayaM kAlato bhUbhAgatazca tathaivAdhivatsyAmaH, evamuktaH sa kadAcid gRhastha evaM brUyAd- yathA kiyatkAlaM bhavatAmatrAvasthAnamiti?, evaM gRhasthena pRSTaH sAdhuH-vasatipratyupekSaka etad brUyAd-yathA kAraNamantareNa Rtubaddhe // 644 // Page #122 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 645 // mAsamekaM varSAsu caturo mAsAnavasthAnamiti, evamuktaH kadAcitparo brUyAt- naitAvantaM kAlaM mamAtrAvasthAnaM vasatirvA, tatra sAdhustathAbhUtakAraNasadbhAve evaM brUyAd-yAvatkAlamihAyuSmanta Asate yAvadvA bhavata upAzrayastAvatkAlamevopAzrayaM grahISyAmaH, tataH pareNa vihariSyAma ityuttareNa sambandhaH, sAdhupramANaprazne cottaraM dadyAd yathA samudrasaMsthAnIyAH sUrayo, nAsti parimANam, yatastatra kAryArthinaH kecanAgacchanti apare kRtakAryA gacchantyato yAvantaH sAdharmikAH samAgamiSyanti tAvatAmayamAzrayaH sAdhuparimANaM na kathanIyamiti bhAvArthaH // 312 // kiJca se bhikkhUvA0 jassuvassaesaMvasijjA tassa puvvAmeva nAmaguttaMjANijjA, taopacchA tassa gihe nimaMtemANassa vA animaMtemANassa vA asaNaM vA 4 aphAsuyaM jAva no pddigaahejaa| sUtram 313 / / sugamam, navaraM sAdhUnAM sAmAcAryeSA, yaduta zayyAtarasya nAmagotrAdi jJAtavyam, tatparijJAnAcca sukhenaiva prAghUrNikAdayo bhikSAmaTantaH zayyAtaragRhapravezaM parihariSyantIti // 313 // kiJca se bhikkhUvA0 se jaM0 sasAgAriyaM sAgaNiyaM saudayaM no pannassa nikkhamaNapavesAe jAva'NuciMtAe tahappagAre uvassae no tthaa0|| sUtram 314 // sa bhikSurya punarevaMbhUtaM pratizrayaM jAnIyAt, tadyathA-sasAgArikaMsAgnikaM sodakam, tatrasvAdhyAyAdikRte sthAnAdina vidheyamiti // 314 // tathA se bhikkhUvA0 se jaM0 gAhAvaikulassa majjhamajheNaM gaMtuM paMthae paDibaddhaMvA no pannassa jAva ciMtAe taha u0 no tthaa0||suutrm315|| yasyopAzrayasya gRhasthagRhamadhyena panthAstatra bahvapAyasambhavAnna sthAtavyamiti // 315 // tathA zrutaskandhaH2 cUlikA-1 | dvitIyamadhyayana zayyaiSaNA, tRtIyoddezakaH sUtram 313 | zayyAtarapiNDavarjanam | sUtram 314-315 vasatau asthAnam // 645 Page #123 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 646 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayana zayyaiSaNA, tRtIyoddezakaH sUtram 316-320 vasatau asthAnam __ se bhikkhUvA0 se jaM0, iha khalu gAhAvaI vA0 kammakarIovA annamannaM akkosaMti vA jAva uddavaMti vA no pannassa0, sevaM naccA tahappagAre u0 no tthaa0|| sUtram 316 // se bhikkhUvA0 se jaM puNa0 iha khalugAhAvaI vA kammaarIovA annamannassa gAyaM tilleNa vA nava0 gha0 vasAe vA abbhaMgeti vA makkheMti vA no paNNassa jAva tahappa0 uva0 no tthaa0|| sUtram 317 // se bhikkhUvA0 sejaMpuNa0-iha khalu gAhAvaI vA jAva kammakarIo annamannassa gAyaM siNANeNa vA ka0 lu0cu0pa0 AghaMsaMti vA paghaMsaMti vA uvvalaMti vA uvvaTTiti vA no pnnss0|| sUtram 318 // se bhikkhU0 se jaMpuNa uvassayaM jANijjA, iha khalu gAhAvatI vA jAva kammakarI vA aNNamaNNassa gAyaM sIodaga0 usiNo0 uccho0 pahoyaMti siMcaMti siNAvaMti vA no pannassa jAva no ThANaM0 / / sUtram 319 // sugamam, navaraM yatra prAtivezikA: pratyahaM kalahAyamAnAstiSThantitatra svaadhyaayaadhuprodhaannstheymiti||evN tailAdyabhyaGgakalkAdyudvarttanodakaprakSAlanasUtramapi neyamiti // 316-319 // kiJca se bhikkhU vA0 se jaM0 iha khalu gAhAvaI vA jAva kammakarIo vA nigiNA ThiyA nigiNA ullINA mehuNadhammaM vinnaviMti rahassiyaMvA maMtaM maMtaMti no pannassa jAva no ThANaM vA 3 ceijjA ||suutrm 320 // yatra prAtivezikAstriyaH NigiNAu tti muktaparidhAnA Asate, tathA upalInAH pracchannA maithunadharmaviSayaM kiJcidrahasya rAtrisambhogaM parasparaM kathayanti, aparaM vA rahasyamakAryasaMbaddha mantra mantrayante, tathAbhUte pratizraye na sthAnAdi vidheyam, yatastatra svAdhyAyakSaticittaviplutyAdayo doSAH samupajAyanta iti // 320 // api ca // 646 // Page #124 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyukti zrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 647 // se bhikkhUvA se jaM puNa u0 AinnasaMlikkhaM no pannassa0 // sUtram 321 // kaNThyam, navaraM tatrAyaM doSa:-citrabhittidarzanAtsvAdhyAyakSatiH, tathAvidhacitrasthastryAdidarzanAtpUrvakrIDitAkrIDita smaraNakautukAdisambhava iti / / 321 // sAmprataM phalahakAdisaMstArakamadhikRtyAha sebhikkhUvA0 abhikaMkhijjA saMthAragaM esittae, se jaM0 saMthAragaMjANijjAsaaMDaM jAva sasaMtANayaM, tahappagAraM saMthAraM lAbhe saMte no pddi01||se bhikkhUvA se jaM0 appaMDaM jAva saMtANagaMgaruyaM tahappagAraM lAbhe saMte nop02||se bhikkhUvA0 appaMDaM lahuyaM apADihAriyaM taha0 nop03||se bhikkhUvA0 appaMDaMjAva appasaMtANagaMlahuaMpADihAriyaM no ahAbaddhaM tahappagAraM lAbhe saMte nopaDigAhijjA 4||se bhikkhUvA 2 se jaMpuNa saMthAragaMjANijjA appaMDaM jAva saMtANagaMlahuaMpADihAriaM ahAbaddhaM, tahappagAraM saMthAragaM lAbhe saMte paDigAhijjA 5 // sUtram 322 // sa bhikSuryadi phalahakAdisaMstArakameSitumabhikAGket, taM caivaMbhUtaM jAnIyAt, tadyathA- prathamasUtre sANDAditvAtsaMyamavirAdhanAdoSa: 1, dvitIyasUtre gurutvAdutkSepaNAdAvAtmavirAdhanAdidoSa: 2, tRtIyasUtre'pratihArakatvAttatparityAgAdidoSa: 3, caturthasUtre tvabaddhatvAttadvandhanAdipalimanthadoSaH 4, paJcamasUtre tvalpANDaM yAvadalpasantAnakalaghuprAtihArikAvabaddhatvAtsarvadoSavipramuktatvAsaMstArako grAhya iti sUtrapaJcakasamudAyArthaH / / 322 // sAmprataM saMstArakamuddizyAbhigrahavizeSAnAha__icceyAI AyataNAI uvAikkamma-aha bhikkhUjANijjA imAiMcauhi paDimAhiM saMthAragaM esittae, tattha khalu imA paDhamA paDimAse bhikkhUvA 2 uddisiya 2 saMthAragaMjAijA, taMjahA-ikkaDaM vA kaDhiNaM vA jaMtuyaM vA paragaMvA moragaMvA taNagaMvA kusaMvA kuccagaMvA zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM zayyaiSaNA, tRtIyoddezakaH sUtram 321-322 vasatau asthAnam sUtram 323 sastArakapratimA // 647 // Page #125 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 648 // 323-324 saMstAraka pippalagaMvA palAlagaMvA, se puvvAmeva AloijA-Ausoti vA bha0 dAhisi me itto annayaraM saMthAragaM? taha saMthAragaMsayaM vANaM zrutaskandha:2 jAijA paro vA dejA phAsurya esaNijjaM jAva paDi0, paDhamA paDimA // 1 // sUtram 323 // cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM ityetAni pUrvoktAni AyatanAdIni doSarahitasthAnAni vasatigatAni saMstArakagatAni ca upAtikramya parihatya vakSyamANAMzca zayyaiSaNA, doSAn parihatya saMstArako grAhya iti darzayati-atha Anantaryesa bhAvabhikSurjAnIyAt Abhi: karaNabhUtAbhizcatasRbhiH pratimAbhiH tRtIyoddezaka: abhigrahavizeSabhUtAbhiH saMstArakamanveSTum, tAzcemAH- uddiSTa 1 prekSya 2 tasyaiva 3 yathAsaMstRta 4 rUpAH, tatroddiSTA phalahakAdInA sUtram manyatamadhISyAmi netaraditi prathamA 1, yadeva prAguddiSTaM tadeva drakSyAmi tato grahISyAmi nAnyaditi dvitIyA pratimA 2, tadapila yadi tasyaiva zayyAtarasya gRhe bhavati tato grahISyAmi nAnyata AnIya tatra zayiSya iti tRtIyA 3 tadapi phalahakAdikaM yadi pratimA yathAsaMstRtamevAste tato grahISyAmi nAnyatheti caturthI pratimA 4 / Asu ca pratimAsvAdyayoH pratimayorgacchanirgatAnAmagrahaH, uttarayoranyatarasyAmabhigrahaH, gacchAntargatAnAMtu catamro'pi kalpanta iti, etAzca yathAkramaM sUtrairdarzayati-tatra khalvimA prathamA pratimA tadyathA- uddizyoddizyekkaDAdInAmanyatamadgahISyAmItyevaM yasyAbhigraha; so'paralAbhe'pi na pratigRhNIyAditi, zeSaM kaNThayam, navaraM kaThinaM vaMzakaTAdi jantukaM tRNavizeSotpannaM parakaM yena tRNavizeSeNa puSpANi grathyante moragaM ti mayUrapicchaniSpannaM kuccagaM ti yena kUrcakAH kriyante, ete caivaMbhUtAH saMstArakA anUpadeze sArdrAdibhUmyantaraNArthamanujJAtA iti // 323 // ____ ahAvarA ducA paDimA-se bhikkhU vA0 pehAe saMthAragaM jAijA, taMjahA-gAhAvaI vA kammakariM vA se puvAmeva AloijjA__ Au0! bhaio! dAhisi me? jAva paDigAhijjA, duccA paDimA 2||ahaavraa taccA paDimA-se bhikkhUvA0 jassuvassae saMvasijjAje (c) kuttvagaM vA pavvagaM (pippalagaM) vA (pr0)| // 648 // Page #126 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 649 / / zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM zayyaiSaNA, tRtIyoddezakaH sUtram 324-327 saMstAraka pratimA tattha ahAsamannAgae, taMjahA-ikkaDe ivA jAva palAle ivA tassa lAbhe saMvasijjA tassAlAbhe ukkuDue vA nesajie vA viharijA taccA paDimA 3 // sUtram 324 // atrApi pUrvavatsarvaM bhaNanIyam, yadi paraM tamikkaDAdikaM saMstArakaM dRSTvA yAcate nAdRSTamiti // evaM tRtIyA'pi neyA, iyAMstu vizeSa:-gacchAntargato nirgato vA yadi vasatidAtaiva saMstArakaM prayacchati tato gRhNAti, tadabhAve utkaTuko vA niSaNNo vA padmAsanAdinA sarvarAtramAsta iti // 324 // ahAvarA cautthA paDimA-se bhikkhU vA ahAsaMthaDameva saMthAragaMjAijA, taMjahA- puDhavisilaM vA kaTThasilaMvA ahAsaMthaDameva, tussa lAbhe saMte saMvasijjA, tassa alAbhe ukkaDue vA 2 viharijjA, cautthA paDimA 4||suutrm 325 // etadapi sugamam, kevalamasyAmayaM vizeSa:- yadi zilAdisaMstArakaM yathAsaMstRtaM zayanayogyaM labhyate tata: zete nAnyatheti // 325 // kiJca icceyANaM cauNhaM paDimANaM annayaraM paDima paDivajjamANe taM ceva jAva anno'nnasamAhIe evaM ca NaM viharaMti // sUtram 326 // AsAM catasRNAM pratimAnAmanyatarAM pratipadyamAno'nyamaparapratimApratipannaM sAdhuM na hIlayed, yasmAtte sarve'pi jinAjJAmAzritya samAdhinA varttanta iti // 326 // sAmprataM prAtihArikasaMstArakapratyarpaNe vidhimAha se bhikkhUvA0 abhikaMkhijjA saMthAragaM paJcappiNittae, se jaMpuNa saMthAragaMjANijjA saaMDaM jAva sasaMtANayaM tahappa0 saMthAragaMno pnycppinnijjaa|| sUtram 327 // (r) ahAvare ityAdi atrApi pUrvavatsarvaM bhaNanIyam / ayaM vizeSaH (pr0)| // 649 // Page #127 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH 2 // 650 // sa bhikSuH prAtihArikaM saMstArakaM yadi pratyarpayitumabhikA devaMbhUtaM jAnIyAt tadyathA- gRhakokilakAdyaNDakasaMbaddhamapratyupekSaNayogyaM tato na pratyarpayediti / / 327 // kiJca se bhikkhU0 abhikaMkhinjA saM0 se jaM0 appaMDaM0 tahappagAraM0 saMthAragaM paDilehiya 2 pa0 2 AyAviya 2 vihaNiya 2 tao saMjayAmeva paJcappiNijjA / / sUtram 328 // sugamam / / 328||saamprtN vasatau vasatAM vidhimadhikRtyAha__ se bhikkhU vA0 samANe vA vasamANe vA gAmANugAmaM dUijjamANe vA puvvAmeva pannassa uccArapAsavaNabhUmiM paDilehijjA, kevalI bUyA AyANameyaM-apaDilehiyAe uccArapAsavaNabhUmIe, se bhikkhUvA0 rAo vA viyAle vA uccArapAsavaNaM pariTThavemANe payalijja vA 2, se tattha payalamANe vA 2 hatthaM vA pAyaM vA jAva lUseja va pANANi vA 4 vavarovijA, aha bhikkhUNaMpu0 jaMpuvAmeva pannassa u0 bhUmi paDilehijjA // sUtram 329 // sugamam, navaraMsAdhUnAMsAmAcAryeSA, yaduta-vikAle prazravaNAdibhUmaya: pratyupekSaNIyA iti||329||saamprtN saMstArakabhUmimadhikRtyAha se bhikkhU vA0 abhikaMkhijjA sijjAsaMthAragabhUmiM paDilehittae nannattha AyarieNa vA u0 jAva gaNAvaccheeNa vA bAleNa vA vuDDeNa vA seheNa vA gilANeNa vA AeseNa vA aMteNa vA majjheNa vA sameNa vA visameNa vA pavAeNa vA nivAeNa vA, tao saMjayAmeva paDilehiya 2 pamanjiya 2 tao saMjayAmeva bahuphAsuyaM sijjAsaMthAragaM sNthrijaa||suutrm 330 // sa bhikSurAcAryopAdhyAyAdibhiH svIkRtAM bhUmiM muktvA'nyAM svasaMstaraNAya pratyupekSeta, zeSaM sugamam, navaramAdezaH-prAghUrNaka zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayanaM zayyaiSaNA, tRtIyoddezakaH sUtram 328 | saMstArakapratimA sUtram 329-330 bhUmipratilekhanAdiH // 650 // Page #128 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 651 // zrutaskandhaH2 | cUlikA-1 | dvitIyamadhyayana | zayyaiSaNA, | tRtIyoddezaka: sUtram 331-333 | bhUmipratilekhanAdiH iti, tathA'ntena vetyAdInAM padAnAM tRtIyA saptamyartha iti // 330 // idAnIM zayanavidhimadhikRtyAha se bhikkhU vA0 bahu0 saMtharittA abhikaMkhijjA bahuphAsue sijjAsaMthArae duruhittae / / se bhikkhU0 bahU durUhamANe puvvAmeva sasIsovariyaM kAyaM pAe ya pamajyiya 2 tao saMjayAmeva bahu0 durUhittA tao saMjayAmeva bahu0 sibjaa|suutrm 331 // se ityAdi spaSTam // 331 // idAnIM suptavidhimadhikRtyAha se bhikkhU vA0 bahu0 sayamANe no annamannassa hattheNa hatthaM pAeNa pAyaM kAeNa kAyaM AsAijA, se aNAsAyamANe tao saMjayAmeva bahu0 sijaa||1||se bhikkhU 2 vA ussAsamANe vA nIsAsamANe vA kAsamANe vA chIyamANe vA jaMbhAyamANe vA uDDoe vA vAyanisagaMvA karemANe puvAmeva AsayaM vA posayaM vA pANiNA paripehittA tao saMjayAmeva UsasijjA vA jAva vAyanisagaMvA karejA // sUtram 332 // nigadasiddham, iyamatra bhAvanA-svapadbhirhastamAtravyavahitasaMstArakai: svaptavyamiti // evaM suptasya ni:zvasitAdividhisUtramuttAnArtham, navaraM AsayaMva tti AsyaM posayaM vA ityadhiSThAnamiti // 332 // sAmprataM sAmAnyena zayyAmaGgIkRtyAha___ se bhikkhU vA0 samA vegayA sijjA bhavijA visamA vegayA si0 pavAyA ve0 nivAyA ve0 sasarakkhA ve0 appasasarakkhA ve0 sadasamasagA vegayA0 appadaMsamasagA0 saparisADA ve0 aparisADA0 sauvasaggA ve0 niruvasaggA ve0||1||thppgaaraahi sijAhiM saMvijamANAhiM paggahiyatarAgaM vihAraM viharijjA no kiMcivi gilAijjA / / 2 // evaM khalu0 jaMsavvaDhehiM sahie sayA jettibemi|| sUtram 333 // 2-1-2-3 // sukhonneyam, yAvattathAprakArAsu vasatiSu vidyamAnAsu pragRhItatara miti yaiva kAcidviSamasamAdikA vasati: saMpannA tAmeva // 651 // Page #129 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 samacitto'dhivaset-na tatra vyalIkAdikaM kuryAt, etattasya bhikSo:sAmagryaM yatsarvArtha: sahitaH sdaayteteti||333|| tRtIyoddezaka: samAptaH // 2-1-2-3 // vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 652 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 dvitIyamadhyayana zayyaiSaNA, tRtIyoddezaka: sUtram 331-333 bhUmipratilekhanAdiH // iti zrIzrutakevalIbhadrabAhusvAmisandRbdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryavihitavivaraNasamanvitaM zrIAcArAGgadvitIyazrutaskandhavRttau dvitIyamadhyayanaM zayyaiSaNAkhyaM smaaptm|| // 652 // Page #130 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 653 // | zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 | tRtIyamadhyayana IryA, | prathamoddezakaH niyuktiH | 308-310 IryAnikSepaH ||ath tRtIyamadhyayanaM iiryaakhym|| ||prthmoddeshkH|| uktaM dvitIyamadhyayanam, sAmprataM tRtIyamArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH- ihAdye'dhyayane dharmazarIraparipAlanArthaM piNDaH pratipAditaH, sa cAvazyamaihikAmuSmikApAyarakSaNArthaM vasatau bhoktavya iti dvitIye'dhyayane vasatiH pratipAditA, sAmprataM tayoranveSaNArthaM gamanaM vidheyam, yadyathA ca yadA yathA ca vidheyaM yathA cana vidheyamityetatpratipAdyam, ityanena sambandhenAyAtasyAsyAdhyayanasya catvAryanuyogadvArANi bhavanti, tatra nikSepaniyuktyanugame nAmanikSepaNArthaM niyuktikRdAha ni0- nAma 1 ThavaNAiriyA 2 davve 3 khitte 4 ya kAla 5 bhAve6 y| eso khalu iriyAe niklevo chavviho hoi|| 308 // kaNThyam / / 308||naamsthaapne kSuNNatvAdanAdRtya dravyeryApratipAdanArthamAha ni0-davvairiyAo tivihA sacittAcittamIsagA cev| khittaMmi jaMmi khitte kAle kAlo jahiM jou?||309|| tatra dravyeryA sacittAcittamizrabhedAtrividhA, IraNamIryA gamanamityarthaH, tatra sacittasya- vAyupuruSAdevyasya yadgamanaM sA sacittadravye, evaM paramANvAdidravyasya gamanamacittadravyeryA, tathA mizradravyeryA rathAdigamanamiti, kSetreryA yasmin kSetre gamanaM kriyate IryA vA varNyate, evaM kAleA'pi draSTavyeti ||309||bhaaveryaaprtipaadnaayaah ni0-bhAvairiyAo duvihA caraNariyA ceva saMjamariyA y|smnnss kahaMgamaNaM nihosaM hoi parisuddhaM ? // 310 // bhAvaviSayeryA dvidhA-caraNeryA saMyameryAca, tatra saMyameryA saptadazavidhasaMyamAnuSThAnam, yadivA'saGkhayeyeSu saMyamasthAneSvekasmAsaMyamasthAnAdaparaM saMyamasthAnaM gacchataH saMyameryA bhavati, caraNeryA tu abhra vabhra mabhra cara gatyarthAH carate ve lyuT caraNaM tadrUperyA // 653 // Page #131 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 654 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayanaM IryA, prathamoddezakaH niyuktiH 311-314 uddezAdhikAraH caraNeryA, caraNaM gatirgamanamityarthaH, tacca zramaNasya kathaM kena prakAreNa bhAvarUpaM gamanaM nirdoSa bhavati? iti // Aha ni0- AlaMbaNe ya kAle magge jayaNAi ceva parisuddhaM / bhaMgehiM solasavihaM jaM parisuddhaM pasatthaM tu / / 311 // AlambanaM pravacanasaGghagacchAcAryAdiprayojanaM kAlaH sAdhUnAM viharaNayogyo'vasaraH mArga: janai: padbhyAM kSuNNaH panthA: yatanA upayuktasya yugamAtradRSTitvam, tadevamAlambanakAlamArgayatanApadairekaikapadavyabhicArAd ye bhaGgAstaiH SoDazavidhaM gamanaM bhvti|| 311 // tasya ca yatparizuddhaM tadeva prazastaM bhavatIti darzayitumAha ni0- caukAraNaparisuddhaM ahavA vi hojna kaarnnjjaae| AlaMbaNajayaNAe kAle magge ya jaiyavvaM // 312 / / caturbhiH kAraNaiH sAdhorgamanaM parizuddhaM bhavati, tadyathA- Alambanena divA mArgeNa yatanayA gacchata iti, athavA'kAle'pi glAnAdyAlambanena yatanayA gacchataH zuddhameva gamanaM bhavati, evaMbhUte ca mArge sAdhunA yatitavyamiti // 312 // ukto nAmaniSpanno nikSepaH, sAmpratamuddezArthAdhikAramadhikRtyAha ni0- savvevi IriyavisohikAragA tahavi atthi u viseso| uddese uddese vucchAmi jahakkama kiMci // 313 // sarve'pi trayo'pi yadyapIryAvizuddhikArakAstathA'pi pratyuddezakamasti vizeSaH, taM ca yathAkramaM kiJcidvakSyAma iti / / 313 // yathApratijJAtamAha ni0- paDhame uvAgamaNa niggamo ya addhANa nAvajayaNA y| biie ArUDha chalaNaM jaMghAsaMtAra pucchA y||314|| * prathamoddezake varSAkAlAdAvupAgamanaM- sthAnaM tathA nirgamazca zaratkAlAdau yathA bhavati tadatra pratipAdyamadhvani yatanA ceti, dvitIyoddezake nAvAdAvArUDhasya chalanaM- prakSepaNaM vyAvaya'te, jaGghAsantAre ca pAnIye yatanA, tathA nAnAprakAre ca prazne sAdhunA // 654 // Page #132 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 655 // sUtram 334-335 vihAra yadvidheyametacca pratipAdyamiti // 314 // zrutaskandhaH 2 ni0- taiyaMmi adAyaNayA appaDibaMdhoya hoi uvhimi| vajeyavvaM ca sayA saMsAriyarAyagihagamaNaM // 315 // cUlikA-1 tRtIyamadhyayanaM tRtIyoddezake yadi kazcidudakAdIni pRcchati, tasya jAnatA'pyadarzanatA vidheyetyayamadhikAraH, tathopadhAvapratibandho vidheyaH IryA, tadapaharaNe ca svajanarAjagRhagamanaM ca varjanIyam, na ca teSAmAkhyeyamiti // 315 // sAmprataM sUtrAnugame'skhalitAdiguNopetaM. prathamoddezakaH | niyukti: 315 sUtramuccAraNIyam, taccedaM uddezAdhikAraH abbhuvagae khalu vAsAvAse abhipavuDhe bahave pANA abhisaMbhUyA bahave bIyA ahuNAbhinnA aMtarA se maggA bahupANA bahubIyA jAvasasaMtANagA aNabhikkaMtA paMthA no vinnAyA maggA sevaM naccA nogAmANugAmaM dUijijA, tao saMjayAmeva vAsAvAsaM uvlliijaa|| sUtram 334 // pratiSedhaH AbhimukhyenopagatAsu varSAsu abhipravRSTe ca payomuci, atra varSAkAlavRSTibhyAM catvAro bhaGgAH, tatra sAdhUnAM sAmAcAryevaiSA, yaduta-nirvyAghAtenAprApta evASADhacaturmAsake tRNaphalakaDagalakabhasmamAtrakAdiparigrahaH, kimiti?, yato jAtAyAM vRSTI bahavaH prANinaH indragopakabIyAvakagardabhakAdayaH abhisaMbhUtA prAdurbhUtAH, tathA bahUni bIjAni abhinavAGkaritAni, antarAle ca mArgAstasya- sAdhorgacchato bahuprANino bahubIjA yAvatsasantAnakA anabhikrAntAzca panthAnaH, ata eva tRNAkulatvAnna vijJAtA: mArgAH, sa- sAdhurevaM jJAtvA na grAmAnAmAntaraM yAyAt, tataH saMyata eva varSAsu yathA'vasaraprAptAyAM vasatAvupalIyeta varSAkAlaM kuryAditi // 334 // etadapavAdArthamAha se bhikkhUvA02 senaM puNa jANijjA gAmavAjAvarAyahANiM vA imaMsikhalugAmaMsivAjAva rAya0 no mahaI vihArabhUmI no mahaI // 655 // Page #133 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 656 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayana IryA, prathamoddezaka: sUtram 335-336 vihArapratiSedhaH viyArabhUmI nosulabhepIDhaphalagasijjAsaMthAragenosulabhephAsue uMche ahesaNijje jattha bahave samaNa0 vaNImagAuvAgayA uvAgamissaMti ya accAinnA vittI no pannassa nikkhamaNe jAva ciMtAe, sevaM naccA tahappagAraM gAmaM vA nagaraM vA jAva rAyahANiM vA no vAsAvAsaM uvalliijA ||1||se bhi0 se jaM0 gAmaMvA jAva rAya0 imaMsi khalu gAmaMsi vA jAva mahaI vihArabhUmI mahaI viyAra0 sulabhejattha pIDha 4sulabhe phA0 no jattha bahave samaNa uvAgamissaMti vA appAinnA vittI jAvarAyahANiM vA tao saMjayAmeva vAsAvAsaM uvaliijjA ||2||suutrm 335 // sa bhikSuryatpunarevaM rAjadhAnyAdikaM jAnIyAt, tadyathA- asmin grAme yAvad rAjadhAnyAM vA na vidyate mahatI vihArabhUmiH svAdhyAyabhUmiH, tathA vicArabhUmi: bahirgamanabhUmiH, tathA naivAtra sulabhAni pIThaphalahakazayyAsaMstArakAdIni, tathA na sulbhH| prAsuka: piNDapAtaH, uMche tti eSaNIyaH, etadeva darzayati- ahesaNIje tti yathA'sAvudgamAdidoSarahita eSaNIyo bhavati tathAbhUto durlabha iti, yatra ca grAmanagarAdau bahavaH zramaNabrAhmaNAtithikRpaNavaNImagAdaya upAgatA apare copAgamiSyanti, evaM ca tatrAtyAkIrNA vRttiH, varttanaM- vRttiH, sA ca bhikSATanasvAdhyAyadhyAnabahirgamanakAryeSu janasaGkalatvAdAkIrNA bhavati, tatazca na prAjJasya tatra niSkramaNapravezau yAvaccintanAdikAH kriyA nirupadravAH saMbhavanti, sa sAdhurevaM jJAtvA na tatra varSAkAlaM vidadhyAditi // evaM ca vyatyayasUtramapi vyatyayena neyamiti // 335 // sAmprataM gate'pi varSAkAle yadA yathA ca gantavyaM tadadhikRtyAha aha puNevaM jANijjA-cattAri mAsA vAsAvAsANaM vIikvaMtA hemaMtANa ya paMcadasarAyakappe parivusie, aMtarA se magge bahupANA jAva sasaMtANagA no jattha bahave jAva uvAgamissaMti, sevaM naccA no gAmANugAma dUijijjA // 1 // aha puNevaM jANijjA cattAri mAsA0 kappe parivusie, aMtarA se magge appaMDA jAva asaMtANagA bahave jattha samaNa uvAgamissaMti, sevaM naccA tao saMjayAmeva0 // 656 // 88888888888888888888 Page #134 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 657 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayana IryA, prathamoddezakaH sUtram 336-337 vihArapratiSedhaH dUinjina // sUtram 336 // athaivaM jAnIyAd yathA catvAro'pi mAsAH prAvRTkAlasambandhino'tikrAntAH, kArtikacAturmAsikamatikrAntamityarthaH, tatrotsargato yadi na vRSTistataH pratipadyevAnyatra gatvA pAraNakaM vidheyam, atha vRSTistato hemantasya paJcasu dazasu vA dineSu paryuSiteSu gateSu gamanaM vidheyam, tatrApi yadyantarAle panthAna: sANDA yAvatsasantAnakA bhaveyurna ca tatra bahavaH zramaNabrAhmaNAdayaH samAgatA:samAgamiSyanti vA tata: samastameva mArgaziraM yAvattatraivastheyam, tata Urddha yathA tthaa'stunstheymiti||evmetdvipryysuutrmpyuktaarthm / / 336 // idAnIM mArgayatanAmadhikRtyAha se bhikkhUvA0 gAmANugAmaM dUijjamANe purao jugamAyAe pehamANe daRsNa tase pANe udghaTTapAdaMrIijjA sAhaTTapAyarIijA vitiricchaM vA kaTTha pAyaM rIijA, sai parakkame saMjayAmeva parikkamijjA no ujjuyaMgacchijjA, tao saMjayAmeva gAmaNugAmaM dUijjijjA 1||se bhikkhU vA0 gAmA0 dUijjamANe aMtarA se pANANi vA bI0 hari0 udae vA maTTiA vA aviddhatthe sai parakkame jAva no ujjuyaMgacchijjA, tao saMjayA0 gAmA0 dUijijjA / / sUtram 337 // sa bhikSuryAvad grAmAntaraM gacchan purataH agrata: yugamAtraM caturhastapramANaM zakaToddhisaMsthitaM bhUbhAgaM pazyan gacchet, tatra ca pathi dRSTvA trasAn prANina: pataGgAdIn uddhaTutti pAdamuddhRtyAgratalena pAdapAtapradezaM vA'tikramya gacchet, evaM saMhRtya-zarIrAbhimukhamAkSipya pAdaM vivakSitapAdapAtapradezAdArata eva vinyasya utkSipya vA'grabhAgaM pArNikayA gacchet, tathA tirazcInaM vA pAdaM kRtvA gacchet, ayaM cAnyamArgAbhAve vidhiH, sati tvanyasmin parAkrame- gamanamArge saMyataH saMstenaiva parAkramet gacchet na / RjunetyevaM grAmAntaraM gacchet sarvopasaMhAro'yamiti // 337 // kiMca se ityAdi, uttAnArtham // api ca // 657 // Page #135 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 658 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayanaM IryA, prathamoddezakaH sUtram 338 vihAra pratiSedhaH se bhikkhUvA0 gAmA0 dUijjamANe aMtarA se virUvarUvANi pacaMtigANi dasugAyayANi milakkhUNi aNAyariyANi dusannappANi duppannavaNijANi akAlapaDibohINi akAlaparibhoINi sai lADhe vihArAe saMtharamANehiM jANavaehi no vihAravaDiyAe pavajijjA gamaNAe, kevalI bUyA AyANameyaM, teNaM bAlA ayaM teNe ayaM uvacarae ayaM tato AgaettikaTTha taM bhikkhuM akkosijja vA jAva uddIvaja vA vatthaM pa0 ke0 pAya0 acchiMdija vA bhiMdina vA avaharija vA pariTThavija vA 2 / aha bhikkhUNaM pu0 jaM tahappagArAI virU0 pacaMtiyANi dassugA0 jAva vihAravattiyAe no pavajija vA gamaNAe tao saMjayA gA0 duu0||suutrm 338 // sa bhikSuAmAntaraM gacchan yatpunarevaM jAnIyAt, tadyathA- antarA grAmAntarAle virUparUpANi nAnAprakArANi prAtyantikAni dasyUnAM- corANAmAyatanAni-sthAnAni milakkhUNi tti barbarazabarapulindrAdimlecchapradhAnAni anAryANi arddhaSaDriMzajanapadabAhyAni duHsaJjJApyAni duHkhenAryasaJjJAMjJApyante, tathA duSprajJApyAni duHkhena dharmasajJopadezenAnAryasaGkalpAnivartyante akAlapratibodhIni / na teSAMkazcidaparyaTanakAlo'sti, arddharAtrAdAvapi mRgayAdau gamanasambhavAt, tathA'kAlabhojInyapIti, satyanyasmin grAmAdike vihAre vidyamAneSu cAnyeSvAryajanapadeSu na teSu mlecchasthAneSu vihariSyAmIti gamanaM na pratipadyeta, kimiti?, yataH kevalI brUyAtkarmopAdAnametat, saMyamAtmavirAdhanAtaH, tatrAtmavirAdhane saMyamavirAdhanA'pi saMbhavatItyAtmavirAdhanAM darzayati-temlecchAH NaM iti vAkyAlaGkAre evamUcuH, tadyathA- ayaM stenaH, ayamupacarakaH-caro'yaM tasmAdasmacchatrugrAmAdAgata itikRtvA vAcA''-8 krozayeyuH, tathA daNDena tADayeyuHyAvajjIvitAdvyaparopayeyuH, tathA vastrAdi AcchindyuH' apahareyuH, tatastaMsAdhuMni Tayeyuriti / atha sAdhUnAM pUrvopadiSTametatpratijJAdikaM yattathAbhUteSu mlecchasthAneSu gamanArthaM na pratipadyante, tatastAni pariharan saMyata eva 0 pratipadyate (mu0)| // 658 // Page #136 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 659 // | IryA, grAmAntaraM gacchediti // 338 // tathA zrutaskandhaH 2 se bhikkhU dUijjamANe aMtarA se arAyaNi vA gaNarAyANi vA juvarAyANi vA dorajANi vA verajANi vA viruddharajANi vA sai cUlikA-1 tRtIyamadhyayanaM lADhe vihArAe saMtha0 jaNa no vihAravaDiyAe0, kevalI bUyA AyANameyaM, teNaMbAlA ayaM teNaMtaM ceva jAva gamaNAe tao saM0 gA0 duu0||suutrm 339 // prathamoddezakaH kaNThyam, navaraM arAjAni yatra rAjA mRtaH yuvarAjAni yatra nAdyApi rAjyAbhiSeko bhavatIti / / 339 // kiJca sUtram 339-340 se bhikkhU vA gA0 dUijjamANe aMtarA se vihaM siyA, se jaM puNa vihaM jANijjA egAheNa vA duAheNa vA tiAheNa vA cauAheNa |vihAravA paMcAheNa vA pAuNija vA no pAuNijja vA tahappagAraM vihaM aNegAhagamaNinaM sai lADhe jAva gamaNAe, kevalI bUyA AyANameyaM, pratiSedhaH sUtram 341 aMtarA sevAse siyA pANesuvA paNaesuvA bIesuvA hari0 uda0 maTTiyAe vA aviddhatthAe, aha bhikkhUjaMtaha0 aNegAha0 jAva no pava0, tao saM0 gA0 duu0|| sUtram 340 / / sa bhikSuAmAntaraM gacchan yatpunarevaM jAnIyAt antarA grAmAntarAle mama gacchataH vihaM ti anekAhagamanIyaH panthAH syAt / bhavet, tamevaMbhUtamadhvAnaM jJAtvA satyanyasmin vihArasthAne na tatra gamanAya matiM vidadhyAditi, zeSaM sugamam ||340||saamprtN naugamanavidhimadhikRtyAha se bhi0 gAmA0 dUijijA0 aMtarA se nAvAsaMtArime udae siyA, sejaMpuNa nAvaM jANijjA asaMjae abhikkhupaDiyAe kiNijja vA pAmicceja vA nAvAe vA nAvaM pariNAma kaTTa thalAo vA nAvaM jalaMsi ogAhijjA jalAovA nAvaM thalaMsi uktasijApuNNaM vA nAvaM O rAjAbhi0 (pr0)| vihAra svarUpa: // 659 Page #137 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 660 // zrutaskandha:2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayanaM IryA, prathamoddezakaH sUtram 342 vihArasvarUpa: ussiMcijjA sannaM vA nAvaM uppIlAvijjA tahappagAraM nAvaM uDvagAmiNiM vA ahegA0 tiriyagAmi0 paraM joyaNamerAe addhajoyaNamerAe appatare vA bhujatare vA no dUruhijA gmnnaae||1||se bhikkhUvA0 puvvAmeva tiricchasaMpAimaM nAvaM jANijjA, jANittA se tamAyAe egaMtamavakkamijjA 2 bhaNDagaM paDilehijjA 2 egaobhoyaNabhaMDagaMkarijjA 2sasIsovariyaMkAyaM pAe pamajijAsAgAraM bhattaM paccakkhAijA, egaM pAyaM jale kiccA egaM pAyaM thale kiccA tao saM0 nAvaM dUrUhijjA // sUtram 341 // / sa bhikSuAmAntarAle yadi nausaMtAryamudakaM jAnIyAt, nAvaM caivaMbhUtAM vijAnIyAt, tadyathA- asaMyataH gRhastho bhikSupratijJayA nAvaM krINIyAt, anyasmAducchinnAM vA gRhNIyAt, parivartanAMvA kuryAt, evaM sthalAdyAnayanAdikriyopetAM nAvaM jJAtvA nAruhediti, zeSaM sugamam, // idAnIM kAraNajAte nAvArohaNavidhimAha-sugamam // 341 // tathA se bhikkhUvA0 nAvaM durUhamANe no nAvAo purao durUhijjA no nAvAo maggao durUhijjA no nAvAo majjhao durUhijjA no bAhAo pagijjhiya 2 aMguliyAe uddisiya 2 oNamiya 2 unnamiya 2 nijjhAijjA ||1||sennN paro nAvAgao nAvAhigayaM vaijjAAusaMto! samaNA evaM tA tumaM nAvaM ukkasAhijjA vA vukkasAhi vA khivAhi vA rajUyAe vA gahAya AkAsAhi, no se taM parinnaM parijANijjA, tusiNIo uvehijjA ||2||sennN paro nAvAgao nAvAga0 vai0- AusaM0 no saMcAesi tumaM nAvaM ukkasittae vA 3 rajjUyAe vA gahAya AkasittaevA Ahara eyaM nAvAe rajUyaMsayaMcevaNaMvayaM nAvaM ukkasissAmovA jAva rajjUe vA gahAya AkasissAmo, no se taM pa0 tusi0||3||se NaM pa0 AusaM0 eaMtA tumaM nAvaM AlitteNa vA pIDhaeNa vA vaMseNa vA balaeNa vA avalueNa vA vAhehi, no se taM pa0 tuNsi0||4||se NaM paro0 eyaMtA tumaM nAvAe udayaM hattheNa vA pAeNa vA matteNa vA paDiggaheNa vA nAvAussiMcaNeNa vA ussiMcAhi, no se tN0||5|| se NaM paro0 samaNA! eyaM tuma nAvAe uttigaM hattheNa vA pAeNa vA bAhuNA vA UruNA vA udareNa vA // 660 // Page #138 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 661 // sIseNa vA kAeNa vA ussiMcaNeNa vAceleNa vA maTTiyAe vA kusapattaeNa vA kuviMdaeNa vA pihehi, no se tN0||6||se bhikkhUvA 2 nAvAe uttiMgeNa udayaM AsavamANaM pehAe uvaruvariM nAvaM kajjalAvemANiM pehAe no paraM uvasaMkamittu evaM bUyA-AusaMto! gAhAvai eyaM te nAvAe udayaM uttiMgeNa Asavai uvaruvarI nAvA vA kajjalAvei, eyappagAraM maNaM vA vAyaM vA no purao kaTTaviharijjA appussue abahillese egaMtagaeNa appANaM viusejjA samAhIe, tao saM0 nAvAsaMtArime udae AhAriyaM riiijaa||7||eyN khalu sayA jaijAsi ttibemi // 8 // iriyAe paDhamo uddeso||suutrm 342 // 2-1-3-1 // spaSTam, navaraM no nAvo'grabhAgamAruhet niryAmakopadravasambhavAt, nAvArohiNAMvA purato nArohet, pravartanAdhikaraNasambhavAt, tatrasthazca nauvyApAraM nApareNa coditaH kuryAt, nApyanyaM kArayediti / uttigaM ti randhra kajjalAvemANaM ti plAvyamAnAM appussue tti avimanaskaHzarIropakaraNAdau murchAmakurvantasmiMzcodake nAvA gacchan ahAriya miti yathA''yaM bhavati tathA gacched, viziSTAdhyavasAyo yAyAdityarthaH, etattasya bhikSoH sAmagryamiti // 342||prthmoddeshkH smaaptH|| zrutaskandha:2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayanaM IryA, prathamoddezakaH sUtram 342 vihArasvarUpaH dvitIyoddezakaH sUtram 343 nAvArUDhavidhiH udake gamanavidhi: tRtIyAdhyayane dvitiiyoddeshkH|| uktaH prathamoddezako'dhunA dvitIyaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH-ihAnantaroddezakenAvi vyavasthitasya vidhirabhihitastadihApi sa evAbhidhIyate, ityanena sambandhenAyAtasyAsyoddezakasyAdisUtraM seNaM paroNAvA0 AusaMto!samaNA eyaMtA tumaMchattagaMvA jAva cammacheyaNagaMvA giNhAhi, eyANi tumaM virUvarUvANi satthajAyANi plAvyamAnaM .....nApaM gacchan (mu0)| // 66 Page #139 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 662 // zrutaskandha:2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayana IryA, dvitIyoddezakaH sUtram 343-344 nAvArUDhavidhiH udake gamanavidhiH dhArehi, eyaMtA tumaMdAragaMvA pajehi, no se tN0||suutrm 343 / / sa: para: gRhasthAdirnAvi vyavasthitastatsthameva sAdhumevaM brUyAt, tadyathA- AyuSman! zramaNa! etanmadIyaM tAvacchatrakAdi gRhANa, tathaitAni zastrajAtAni AyudhavizeSAn dhAraya, tathA dArakAdhudakaM pAyaya, ityetAM parijJAM prArthanAM parasya na zRNuyAditi // 343 // tadakaraNe ca paraH pradviSTaH san yadi nAva: prakSipettatra yatkarttavyaM tadAha seNaM paro nAvAgae nAvAgayaM vejjaa-aausNto| esa NaM samaNe nAvAe bhaMDabhArie bhavai, seNaM bAhAe gahAya nAvAo udagaMsi pakkhivijA, eyappagAraM nigghosaM succA nisamma se yacIvaradhArI siyA khippAmeva cIvarANi uvvedijja vA niveDhija vA upphesaM vA krijjaa||1||ah0 abhikaMtakUrakammA khalu bAlA bAhAhiMgahAya nA0 pakkhivijAse puvvAmeva vaijjA-AusaMto! gAhAvaImA metto bAhAe gahAya nAvAo udagaMsi pakkhivaha, sayaMcevaNaM ahaM nAvAo udagaMsi ogAhissAmi ||2||sennevN vayaMta paro sahasA balasA bAhAhiM ga0 pakkhivijA taM no sumaNe siyA no dummaNe siyA no uccAvayaM maNaM niyaMchijjA no tesiM bAlANaM ghAyAe vahAe samuTThijjA appussue jAva samAhIe tao saM0 udagaMsi pavijA / / sUtram 344 / / sa para: NaM iti vAkyAlaGkAre naugatastatsthaM sAdhumuddizyAparamevaM brUyAt, tadyathA- AyuSman! ayamatra zramaNo bhANDavannizceSTatvAd / guru: bhANDena vopakaraNena guruH, tadenaM svabAhugrAhaM nAva udake prakSipata yUyamityevaMprakAraM zabdaM zrutvA tathA'nyato vA kutazcit nizamya avagamya sa:sAdhurgacchagato nirgato vAtena cacIvaradhAriNaitadvidheyaM-kSiprameva cIvarANyasArANi gurutvAnnirvAhayitumazakyAni ca udveSTayet pRthak kuryAt, tadviparItAni tu nirveSTayet subaddhAni kuryAt, tathA upphesaM vA kujjatti ziroveSTanaM vA kuryAd (c) tadenaM ca bAhugrAhaM (mu0)| 0 nirvAhituma0 (mu0)| // 662 // Page #140 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 663 // sUtram 345 yena saMvRtopakaraNo nirvyAkulatvAtsukhenaiva jalaM tarati, tAMzca dharmadezanayA'nukUlayet, atha punarevaM jAnIyAdityAdi kaNThyamiti / zrutaskandhaH2 // 344 ||saamprtmudke plavamAnasya vidhimAha cUlikA-1 tRtIyamadhyayana se bhikkhUvA0 udagaMsi pavamANe no hattheNa hatthaM pAeNa pAyaMkAeNa kArya AsAijA, se aNAsAyaNAe aNAsAyamANe tao IryA, saM0 udagaMsi pavijjA ||1||se bhikkhU vA0 udagaMsi pavamANe no ummugganimuggiyaM karijjA, mAmeyaM udagaM kannesu vA acchIsuvA dvitIyoddezakaH nakkaMsi vA muhaMsivA pariyAvajijjA, tao0 saMjayAmeva udagaMsi pavijA ||2||se bhikkhUvA udagaMsi pavamANe dubbaliyaM pAuNijjA udake khippAmeva uvahiM vigiMcija vA visohijja vA, no cevaNaM sAijijjA ||3||ah pu0 pArae siyA udagAo tIraMpAuNittae, tao gamanavidhiH saMjayAmeva udaulleNa vA sasiNadheNa vA kAeNa udagatIre ciTThijjA ||4||se bhikkhU vA0 udaullaM vA 2 kAyaMno AmajijA vANo pamajijjA vA saMlihijjA vA nillihijjA vA uvvalijjA vA uvvaTTijAvA AyAvija vA pyaa0||5|| aha pu0 vigaodao me kAe chinnasiNehe kAye tahappagAraM kAyaM Amajijja vA payAvija vA tao saM0 gAmA0 duuijjijjaa||6||suutrm 345 // sa bhikSurudake plavamAno hastAdikaM hastAdinA nAsAdayet na saMspRzed, apkAyAdisaMrakSaNArthamiti bhAvaH, tatastathA kurvan saMyata evodakaMplavediti // tathA-sa bhikSurudakeplavamAno majjanonmajjane no vidadhyAditi (zeSa) sugmmiti|| kiJca sa bhikSurudake plavamAnaH daurbalyaM zramaM prApnuyAt tataH kSipramevopadhiM tyajet taddezaM vA vizodhayet- tyajediti, naivopadhAvAsakto bhavet / atha punarevaM jAnIyAt pArae siatti samartho'hamasmi sopadhirevodakapAragamanAya tatastasmAdudakAduttIrNaH san saMyata evodakATTaiNa galadvindunA kAyena sasnigdhena vodakatIre tiSThet, tatra ceryApathikAM ca pratikrAmeta // na caitatkuryAdityAha- spaSTam, navaramatreyaM OmudakaM (mu0)| // 663 // Page #141 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAcaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 664 // sAmAcArI-yadudakAI vastraM tatsvata eva yAvanniSpragalaM bhavati tAvadudakatIra eva stheyam, atha caurAdibhayAgamanaM syAttataH zrutaskandhaH2 pralambamAnaM kAyenAspRzatA neyamiti / / 345 // tathA cUlikA-1 tRtIyamadhyayanaM se bhikkhUvA gAmANugAmaMdUijjamANe no parehiM saddhiM parijaviya 2 gAmA0 dUi0, tao saM0 gAmA0 duui0||suutrm 346 // IryA, kaNThyam, navaraM parijaviyara tti paraiH sArddha bhRzamullApaM kurvanna gacchediti // 346 / / idAnIM jaGghAsaMtaraNavidhimAha- dvitIyoddezakaH se bhikkhUvA gAmA0 dU0 aMtarA se jaMghAsaMtArime udage siyA, se puvAmeva sasIsovariyaM kAyaM pAe ya pamajijjA 2 egaM pAyaMjale sUtram 346-347 kiccA egaMpAyathale kiccA taosaM0 udagaMsi AhAriyaMrIejjA // 1 // se bhi0 AhAriyaMrIyamANe nohattheNa hatthaMjAva aNAsAyamANe udake tao saMjayAmeva jaMghAsaMtArime udae ahaariyNriiejaa||2||se bhikkhUvA0 jaMghAsaMtArime udae ahAriyaMrIyamANe no sAyAvaDiyAe gamanavidhiH no paridAhapaDiyAe mahaimahAlayaMsi udayaMsi kAyaM viusijjA, taosaMjayAmeva jaMghAsaMtArime udae ahaariyNriiejaa||3|| aha puNa evaM jANijjA pArae siyA udagAo tIraM pAuNittae, tao saMjayAmeva udaulleNa vA 2 kAraNa dagatIrae ciTThijjA // 4 // se bhi0 udaullaM vA kAryasasi0 kAyaMno Amajijja vA no0||5||ah pu0 vigaodae me kAe chinnasiNehe tahappagAraM kAyaM Amajijja vA0 pAyavija vA tao saM0 gAmA0 duui0||6||suutrm 347 // tasya bhikSoAmAntaraM gacchato yadA antarAle jAnudaghnAdikamudakaM syAttata urddhakAyaM mukhavastrikayA adha:kAyaM ca rajoharaNena / pramRjyodakaM pravizet, praviSTazca pAdamekaM jale kRtvA'paramutkSipan gacchet, na jalamAloDayatA gantavyamityarthaH, ahAriyaM rIejja tti yathA Rju bhavati tathA gacchennArdavita vikAraM vA kurvan gacchediti / sa bhikSuryathA''ryameva gacchan mahatyudake mahAzraye vakSaHsthalAdipramANe jaGghAtaraNIye nadIhradAdau pUrvavidhinaiva kArya pravezayet, praviSTazca yadhupakaraNaM nirvAhayitumasamarthastataH Page #142 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 665 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayanaM IryA, dvitIyoddezakaH sUtram 348 udake gamanavidhiH sarvamasAraMvA parityajet, athaivaM jAnIyAcchakto'haM pAragamanAya tatastathAbhUta eva gacchet, uttIrNazca kAyotsargAdipUrvavatkuryAditi AmarjanapramArjanAdisUtraM pUrvavanneyamiti // 347 // sAmpratamudakottIrNasya gamanavidhimAha se bhikkhU vA0 gAmA0 dUijjamANe no maTTiyAgaehiM pAehiM hariyANi chiMdiya 2 vikuJjiya ra viphAliya 2 ummaggeNa hariyavahAe gacchijjA, jameyaM pAehiM maTTiyaM khippAmeva hariyANi avaharaMtu, mAiTThANaM saMphAse, no evaM karijA, se puvvAmeva appahariyaM maggaM paDilehijjA tao0 saM0 gaamaa0||1||se bhikkhUvA ragAmANugAmaMdUijjamANe aMtarA se vappANi vApha0 pA0 to0 a0 aggalapAsagANi vA gaDDAovAdarIo vA sai parakkame saMjayAmeva parikkamijAno ujju0||2||kevlii0, setattha parakkamamANe payalija vA 2, se tattha payalamANe vA 2 rukkhANi vA gucchANi vA gummANi vA layAo vA vallIo vA taNANi vA gahaNANi vA hariyANi vA avalaMbiya 2 uttarijjA, je tattha pADipahiyA uvAgacchaMti te pANI jAijjA 2, taosaM0 avalaMbiya 2 uttarijjA taosa0 gAmA0 dU0 ||3||se bhikkhUvA0 dUijjamANe aMtarA se javasANi vA sagaDANi vArahANi vA sacakkANi vA paracakkANi vA seNaM vA virUvarUvaM saMNiviTuM pehAe sai parakkame saM0 no uuN0||4||sennN paroseNAgaovaijjA AusaMtA! esaNaMsamaNe seNAe abhinivAriyaM karei, se NaM bAhAe gahAya Agasaha, seNaM paro bAhAhiMgahAya AgasijjA, taMno sumaNe siyA jAva samAhIe tao saM0 gAmA0 duu0||5|| sUtram 348 // sa bhikSurudakAduttIrNaH san kardamAvilapAdaH san(no)haritAni bhRzaM chittvA tathA vikubjAni kRtvA evaM bhRzaM pATayitvonmArgeNa haritavadhAya gacched- yathainAM pAdamRttikA haritAnyapanayeyurityevaM mAtRsthAnaM saMspRzet, na caitatkuryAccheSaM sugmmiti||s bhikSuAmAntarAle yadi vaprAdikaM pazyettataHsatyanyasmin saGkame tena RjunA pathA na gacched, yatastatra gartAdau nipatan sacittaM vRkSAdikamavalambeta, / / 665 // Page #143 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrutaskandhaH2 zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 666 // taccAyuktam, atha kAraNikastenaiva gacchet, kathaJcitpatitazca gacchagato vallyAdikamapyavalambya prAtipathikaM hastaM vA yAcitvA saMyata eva gacchediti / kiJca-sa bhikSuryadi grAmAntarAle yavasaM godhUmAdidhAnyaM zakaTaskandhAvAranivezAdikaM vA bhavet tatra bahvapAyasambhavAttanmadhyena satyaparasmin parAkrame na gacchet, zeSaM sugamamiti / / 348 // tathA se bhikkhU vA0 gAmA0 dUijjamANe aMtarA se pADivahiyA uvAgacchijjA, te NaM pADivahiyA evaM vaijA-Au0 samaNA! kevaie esa gAme vA jAva rAyahANI vA kevaIyA ittha AsA hatthI gAmapiMDolagA maNussA parivasaMti! se bahubhatte bahuudae bahujaNe bahujavase se appabhatte appudae appajaNe appajavase?, eyappagArANi pasiNANi pucchijjA, eyappa0 puTTho vA apuTTho vA no vAgarijA // 1 // evaM khalu jasavvaTehiM0 // sUtram 349 // 2-1-3-2 // se tasya bhikSorapAntarAle gacchata: prAtipathikAH saMmukhAH pathikA bhaveyuH, te caivaM vadeyuryathA''yuSman! zramaNa! kimbhUto'yaM grAma:? ityAdi pRSTo na teSAmAcakSIta, nApi tAn pRcchediti piNDArthaH, etattasya bhikSoH sAmagryamiti // 349 // tRtIyasyAdhyayanasya dvitIyaH // 2-1-3-2 // tRtIyamadhyayana IryA, dvitIyoddezakaH sUtram 349 udake gamanavidhiH tRtIyoddezakaH sUtram 350 AcAryAdinA saha gamanavidhiH // tRtIyAdhyayane tRtiiyoddeshkH|| ukto dvitIyoddezakaHsAmprataM tRtIyaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandha:-ihAnantaraMgamanavidhiHpratipAditaH, ihApisa eva pratipAdyate, ityanena sambandhenAyAtasyAsyoddezakasyAdisUtraM se bhikkhU vA0 gAmA0 dUijjamANe aMtarA se vappANi vA jAva darIo vA jAva kUDAgArANi vA pAsAyANi vA nUmagihANi vA // 666 // Page #144 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 667 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayanaM IryA, tRtIyoddezaka: sUtram 350 AcAryAdinA gamanavidhiH rukkhagihANi vA pavvayagi0 rukkhaM vA ceiyakaDaM thUmaM vA ceiyakaDaM AesaNANi vA jAva bhavaNagihANi vAno bAhAopagijjhiya 2 aMguliAe uddisiya 2 oNamiya 2 unnamiya 2 nijjhAijA, tao saM0 gaamaa0||1||se bhikkhUvA0 gAmA0 dU0 mANe aMtarA se kacchANi daviyANi vA nUmANi vA valayANi vA gahaNANi vA gahaNaviduggANi vaNANi vA vaNavi0 pavvayANi vA pavvayavi0 agaDANi vA talAgANi vA dahANi vA naIo vA vAvIo vA pukkhariNIo vA dIhiyAo vA guMjAliyAo vA sarANi vA sarapaMtiyANi vA sarasarapaMtiyANi vA no bAhAo pagijjhiya 2 jAva nijjhAijA ||2||kevlii0, je tattha migA vA pasUvA paMkhI vA sarIsivA vA sIhA vA jalacarA vA thalacarA vA khahacarA vA sattA te uttasijja vA vittasijja vA vADaM vA saraNaM vA kaMkhijjA, cAritti me ayaM samaNe // 3 // aha bhikkhUNaM pu0 jaM no bAhAo pagijjhiya 2 nijjhAijA, tao saMjayAmeva AyariuvajjhAehiM saddhiM gAmANugAmaMdUijjijjA // 4 // sUtram 350 // sa bhikSuAmAdvAmAntaraM gacchan yadyantarAle etatpazyet, tadyathA-parikhA: prAkArAn kUTAgArANi parvatopari gRhANi, nUmagRhANi bhUmIgRhANi vRkSapradhAnAni tadupari vA gRhANi vRkSagRhANi,parvatagRhANi-parvataguhAH, rukkhaM vA ceiakaDaM ti vRkSasyAdho vyantarAdisthalakaM stUpaM vA vyantarAdikRtam, tadevamAdikaM sAdhunA bhRzaM bAhuM pragRhya utkSipya tathA'GguliM prasArya tathA kAyamavanamyonnamya vA na darzanIyaM nApyavalokanIyam, doSAzcAtra dagdhamuSitAdau sAdhurAzayetAjitendriyo vA saMbhAvyeta tatsthaH pakSigaNo vA saMtrAsaM gacchet, etaddoSabhayAtsaMyata eva dUyet gacchediti // tathA sa bhikSuAmAntaraM gacchet, tasya ca gacchato yadyetAni bhaveyuH, tadyathA- kacchA: nadyAsannanimnadezA mUlakavAluGkAdivATikA vA daviyANi tti aTavyAM ghAsArthaM rAjakulAvaruddhabhUmayaH 7 kUTAgArAn (mu0) 0 0'GgalI: (mu0)| // 667 // Page #145 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 668 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayanaM IryA, tRtIyoddezakaH sUtram 351 AcAryAdinA saha gamanavidhiH nimnAni gartAdIni valayAni nadyAdiveSTitabhUmibhAgAH gahanaM nirjalapradezo'raNyakSetraM vA guJjAlikAH dIrghA gambhIrAH kuTilA: lakSNAH jalAzayAH saraHpaGktayaH pratItAH sara:sara:paGktayaH paraspara-saMlagnAni bahUni sarAMsIti, evamAdIni bAhvAdinA na pradarzayed avalokayedvA, yata: kevalI brUyAtkarmopAdAnametat, kimiti?, yato ye tatsthA: pakSimRgasarIsRpAdayaste trAsaM gaccheyuH, tadAvAsitAnAM vA sAdhuviSayA''zaGkA samutpadyeta, athasAdhUnAMpUrvopadiSTametatpratijJAdikaM yattathA na kuryAt, AcAryopAdhyAyAdibhizca gItAthaiH saha viharediti // 350||saamprtmaacaaryaadinaa saha gacchataH sAdhorvidhimAha sebhikkhUvA 2 AyariuvajjhA0 gAmA0 no AyariyauvajjhAyassa hattheNa vA hatthaMjAva aNAsAyamANe tao saMjayAmeva Ayariu0 saddhiM jAva dUijijjA ||1||se bhikkhU vA Aya0 saddhiM dUijjamANe aMtarA se pADivahiyA uvAgacchijjA, te NaM pA0 evaM vaijjAAusaMto! samaNA! ke tubbhe? kao vA eha? kahiM vA gacchihiha?, je tattha Ayarie vA uvajjhAe vA se bhAsijja vA viyAgarija vA, AyariuvajjhAyassa bhAsamANassa vA viyAgaremANassa vA no aMtarA bhAsaM karijjA, tao0 saM0 ahArAINie vA0 duijijaa|| 2||se bhikkhUvA ahArAiNiyaMgAmA dU0 norAINiyassa hattheNa hatthaM jAva aNAsAyamANe tao saM0 ahArAiNiyaM gAmA0 dU0 // 3 ||se bhikkhU vA 2 ahArAiNiaMgAmANugAmaM dUijjamANe aMtarA se pADivahiyA uvAgacchijjA, te NaM pADipahiyA evaM vaijjAAusaMto! samaNA! ke tubbhe?, je tattha savvarAiNie se bhAsijja vA vAgarijavA, rAiNiyassa bhAsamANassa vA viyAgaremANassa vA no aMtarA bhAsaM bhAsijjA, tao saMjayAmeva ahArAiNiyAe gAmANugAmaM dUijijA // 4 // sUtram 351 // sa bhikSurAcAryAdibhiH saha gacchaMstAvanmAtrAyAM bhUmau sthito gacched yathA hastAdisaMsparzo na bhavatIti // tathA-sa bhikSurA / / 668 // Page #146 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 669 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 tRtIyamadhyayana IryA, tRtIyoddezakaH sUtram 352 AcAryAdinA saha gamanavidhiH cAryAdibhiHsArddhagacchan prAtipathikena pRSTaH san AcAryAdInatikramya nottaraM dadyAt, nApyAcAryAdau jalpatyantarabhASAM kuryAt, gacchaMzca saMyata eva yugamAtrayA dRSTyA yathAratnAdhikaM gacchediti tAtparyArthaH / evamuttarasUtradvayamapyAcAryopAdhyAyairivApareNApi ratnAdhikena sAdhunA saha gacchatA hastAdisaGghaTTo'ntarabhASA ca varjanIyeti draSTavyamiti // 351 // kiJca se bhikkhU vA0 dUijjamANe aMtarA se pADivahiyA uvAgacchijjA, te NaM pA0 evaM vaijA-Au0 sa0! aviyAI itto paDivahe pAsaha, taM0-maNussaMvA goNaM vA mahisaMvA pasuvA pakkhiM vA sirIsivaMvA jalayaraM vA se Aikkhaha daMseha, taM no AikkhijjA no daMsijjA, no tassaMtaM parinnaM parijANijjA, tusiNIe uvehijjA, jANaM vA no jANaMti vaijjA, tao saM0 gAmA0 du0||1||se bhikkhU vA0 gA0 dU0 aMtarA se pADi0 uvA0, teNaM pA0 evaM vaijjA-Au0 sa0! aviyAI itto paDivahe pAsaha udagapasUyANi kaMdANi vA mUlANi vA tayA pattA pupphA phalA bIyA hariyA udagaM vA saMnihiyaM agaNiM vA saMnikhittaM se Aikkhaha jAva duuijijaa||2|| se bhikkhU vA0 gAmA0 dUijjamANe aMtarA se pADi0 uvA0, te NaM pADi0 evaM-Au0 sa0! aviyAI itto paDivahe pAsaha javasANi vA jAva se NaM vA virUvarUvaM saMniviTuM se Aikkhaha jAva dUijjijjA ||3||se bhikkhUvA0 gAmA0 dUijjamANe aMtarA pA0 jAva Au0 sa0! kevaie itto gAme vA jAva rAyahANiM vA se Aikkhaha jAva dUijjijjA // 4 // se bhikkhUvA 2 gAmANugAmaM dUijjamANe vaijjA, aMtarA se pADipahiyA AusaMto samaNA! kevaie itto gAmassa nagarassa vA jAva rAyahANIe vA magge se Aikkhaha, taheva jAva dUijijjA vaijA ||5||suutrm 352 // se tasya bhikSorgacchataH prAtipathikaH kazcitsaMmukhIna etadrUyAt, tadyathA- AyuSman! zramaNa! apica kiM bhavatA pathyAgacchatA (r) antarA bhASAM (pr0)| // 669 // Page #147 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArA niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 670 // saha kazcinmanuSyAdirupalabdhaH?, taM caivaM pRcchantaM tUSNIbhAvenopekSeta, yadivA jAnannapi nAhaM jAnAmItyevaM vadediti // api ca-sa zrutaskandhaH 2 bhikSuAmAntaraMgacchana kenacitsaMmukhInena prAtipathikena pRSTaH san udakaprasUtaM kandamUlAdi naivAcakSIta, jAnannapi naivaM jAnAmIti cUlikA-1 vA brUyAditi // evaM yavasa- senAdisUtramapineyamiti // tathA kiyaddUre grAmAdipraznasUtramapi neyamiti // evaM kiyAn panthA? ityeta tRtIyamadhyayana dapIti // 352 // kiJca IryA, tRtIyoddezaka: se bhikkhU0 gA0 dU0 aMtarA se goNaM viyAlaM paDivahe pehAe jAva cittacillaDaM viyAlaM pa0 pehAe no tesiM bhIo ummaggeNaM sUtram 353 gacchijjA no maggAo ummaggaM saMkamijjA no gahaNaM vA vaNaM vA duggaMvA aNupavisijA no rukkhaMsi dUruhijjA no mahaimahAlayaMsi AcAryAdinA udayaMsi kAyaM viusijjA no vADaM vA saraNaM vA seNaM vA satthaM vA kaMkhijjA appussue jAva samAhIe tao saMjayAmeva gAmANugAmaM gamanavidhiH dUijjijjA // 1 // se bhikkhU0 gAmANugAmaM dUijjamANe aMtarA se vihaM siyA, se jaM puNa vihaM jANijjA imaMsi khalu vihaMsi bahave AmosagA uvagaraNapaDiyAe saMpiMDiyA gacchijjA, no tesiM bhIo ummaggeNa gacchijjA jAva samAhIe tao saMjayAmeva gAmANugAmaM dUijjejjA ||2||suutrm 353 // sa bhikSuAmAntaraM gacchan yadyantarAle gAMvRSabhaM vyAlaMdarpitaM pratipathe pazyet, tathA siMha vyAghraM yAvaccitrakaM tadapatyaM vA vyAlaM krUraM / dRSTvA ca tadbhayAnnavonmArgeNa gacchet, na ca gahanAdikamanupravizet, nApi vRkSAdikamArohet, na codakaM pravizet, nApi zaraNamabhikAGket, api tvalpotsuko'vimanaska:saMyata eva gacchet, etacca gacchanirgatairvidheyam, gacchAntargatAstuvyAlAdikaMpariharantyapIti // kiJca- se tasya bhikSoAmAntarAle gacchataH vihaM ti aTavIprAyo dIrgho'dhvA bhavet, tatra ca AmoSakA: stenAH upakaraNapratijJayA upakaraNArthina: samAgaccheyuH, na tadbhayAdunmArgagamanAdi kuryAditi // 353 // naiva (mu0)| 0 yavasAsanAdi0 (mu0)| // 670 // Page #148 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 671 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 | tRtIyamadhyayanaM IryA, tRtIyoddezakaH sUtram 354 AcAryAdinA saha gamanavidhi: se bhikkhU0 vA0 dU0 aMtarA se AmosagA saMpiMDiyA gacchijjA, te NaM A0 evaM vaijA-Au0 sa0! Ahara evaM vatthaM vA 4 dehi nikkhivAhi, taM no dijjA nikkhivijjA, no vaMdiya 2 jAijA, no aMjaliM kaTTha jAijA, no kaluNapaDiyAe jAijjA, dhammiyAe jAyaNAe jAijjA, tusiNIyabhAveNa vA uveddijaa||1||tennN AmosagA sayaMkaraNicaMtika? akkosaMti vA jAva uddaviMti vA vatthaM vA 4 acchiMdija vA jAva pariTThavija vA, taM no gAmasaMsAriyaM kujA, no rAyasaMsAriyaM kujA, no paraM uvasaMkamittu bUyA-AusaMto! gAhAvaI ee khalu AmosagA uvagaraNapaDiyAe sayaMkaraNijjaMtikaTTha akkosaMti vA jAva pariTThavaMti vA, eyappagAraM maNaM vA vAyaMvA no purao kaTTa viharijjA, appussue jAva samAhIe tao saMjayAmeva gAmA0 duui0||2|| evaM khalu sayA jai0 // 3 // sUtram 354 // ttibemi ||smaaptmiiryaakhyN tRtIyamadhyayanam // 2-1-3-3 // sa bhikSuAmAntare gacchan yadi stenairupakaraNaM yAcyeta tatteSAM na samarpayet, balAdgRhnatAM bhUmau nikSipet, na ca cauragRhItamupakaraNaM (r)vanditvA dInaM vA vaditvA punaryAceta, api tu dharmakathanapUrvakaM gacchAntargato yAceta tUSNIbhAvena vopekSeta, te punaH stenAH svakaraNIyamitikRtvaitatkuryuH, tadyathA- Akrozanti vAcA tADayanti daNDena yAvajjIvitAtyAjayanti, vastrAdikaM vA''cchindyu vattatraiva pratiSThApayeyuH tyajeyuH, tacca teSAmevaM ceSTitaM na grAme saMsAraNIyaM kathanIyam, nApi rAjakulAdau, nApi paraM-gRhasthamupasaMkramya cauraceSTitaM kathayet, nApyevaMprakAraM mano vAcaM vA saGkalpyAnyatra gacchediti, etattasya bhikSoH sAmagryamiti // 354 // tRtIyamadhyayanaM samAptam // 2-1-3-3 // // iti zrIzrutakevalIbhadrabAhusvAmisanhabdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryavihitavivaraNasamanvitaM zrIAcArAGgadvitIyazrutaskandhavRttau tRtIyamadhyayanaM IryAkhyaM samAptam / / // 671 // Page #149 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 672 // nikSepAH // atha caturthamadhyayanaM bhaassaajaataakhym| zrutaskandhaH2 ||prthmoddeshkH|| cUlikA-1 caturthamadhyayanaM uktaM tRtIyamadhyayanam, sAmprataM caturthamArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH-ihAnantarAdhyayane piNDavasatyarthaM gamanavidhiruktaH, bhASAjAtam, tatra ca gatena pathi vA yAdRgbhUtaM vAcyaM na vAcyaM vA, anena sambandhenAyAtasya bhASAjAtAdhyayanasya catvAryanuyogadvArANi prathamoddezakaH bhavanti, tatra nAmaniSpanne nikSepe dvipadaM nAma tasya nikSepaniyuktyanugame bhASAjAtazabdayonikSepArthaM niyuktikRdAha niyukti: 316 bhASAjAtani0- jaha vaktraM taha bhASA jAe chakkaM ca hoi nAyavvaM / uppattIe 1 taha pajjavaM 2 tare 3 jAyagahaNe 4 y||316|| zabdayoyathA vAkyazuddhyadhyayane vAkyasya nikSepaH kRtastathA bhASAyA api karttavyaH, jAtazabdasya tu SaTvanikSepo'yaM jJAtavyo nAma 1 sthApanA 2 dravya 3 kSetra 4 kAla 5 bhAva 6 rUpaH, tatra nAmasthApane kSuNNe, dravyajAtaM tu Agamato noAgamataH, vyatiriktaM niyuktikAro gAthApazcArddhana darzayati- taccaturvidham, utpattijAtaM 1 paryavajAtaM 2 antarajAtaM 3 grahaNajAtaM 4, tatrotpattijAtaM nAma yAni dravyANi bhASAvargaNAnta:pAtIni kAyayogagRhItAni vAgyogena nisRSTAni bhASAtvenotpadyante tadutpattijAtam, yaddavyaM / bhASAtvenotpannamityarthaH 1, paryavajAtaM tairevaM vAgnisRSTabhASAdravyairyAni vizreNisthAni bhASAvargaNAntargatAni nisRSTadravyaparAghAtena bhASAparyAyatvenotpadyante tAni dravyANi paryavajAtamityucyante 2, yAni tvantarAle samazreNyAmeva nisRSTadravyamizritAni bhASApariNAmaM bhajante tAnyantarajAtamityucyante 3, yAni punardravyANi nisRSTasamazreNivizreNisthAni bhASAtvena pariNatAni karNa // 672 // zaSkulIvivarapraviSTAni gRhyante tAni cAnantapradezikAni dravyata: kSetrato'saGghayeyapradezAvagADhAni kAlata ekadvitryAdayAvada (r) piNDavizuddhyarthaM (mu0)| (r) anena ca samba0 (mu0)| (c) tyucyate (pr0)| 0 dravyANi samazreNi (mu0)| Page #150 -------------------------------------------------------------------------- ________________ niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 673 // saGghayeyasamayasthitikAni bhAvato varNagandharasasparzavanti tAni caivaMbhUtAni grahaNajAtamityucyate 4 / uktaM dravyajAtam, kSetrAdijAtaMtuspaSTatvAniyuktikAreNa noktam, taccaivaMbhUtaM- yasmin kSetrebhASAjAtaMvyAvarNyate yAvanmAtraM vA kSetraMspRzati tatkSetrajAtam, evaM kAlajAtamapi, bhAvajAtaM tu tAnyevotpattiparyavAntaragrahaNadravyANi zrotari yadA zabdo'yamiti buddhimutpAdayantIti / iha tvadhikAro dravyabhASAjAtena, dravyasya prAdhAnyavivakSayA, dravyasya tu viziSTAvasthA bhAva itikRtvA bhAvabhASAjAtenApyadhikAra iti // 316 // uddezArthAdhikArArthamAha ni0-savve'viya vayaNavisohikAragA tahavi asthi uviseso|vynnvibhttii paDhame uppattI vajjaNA biie||317|| yadyapi dvAvapyuddezakau vacanavizuddhikArako tathA'pyasti vizeSaH, sa cAya-prathamoddezake vacanasya vibhaktiH vacanavibhaktiHekavacanAdiSoDazavidhavacanavibhAgaH, tathaivaMbhUtaM bhASaNIyaM naivaMbhUtamiti vyAvaya'te, dvitIyoddezake tUtpatti:-krodhAdyutpattiryathA na bhavati tathA bhASitavyam // 317 / sAmprataM sUtrAnugame'skhalitAdiguNopetaM sUtramuccAraNIyam, taccedaM se bhikkhU vA 2 imAI vayAyArAiM succA nisamma imAiM aNAyArAI aNAriyapuvAI jANijjA-je kohA vA vAyaM viuMjaMti je mANA vA0 mAyAe vA0 je lobhA vA vAyaM viuMjaMti jANao vA pharusaM vayaMti ajANao vA pha0 satvaM ceyaM sAvajaM vajjijjA vivegamAyAe, dhuvaM ceyaM jANijjA adhuvaM ceyaM jANijjA asaNaM vA 4labhiya nolabhiya bhuMjiya no bhuMjiya aduvA Agao aduvA no Agao aduvA ei aduA no ei aduvA ehii aduvA no ehii itthavi Agae itthavi no Agae itthavi eD itthavi no eti itthavi ehiti itthavi no ehiti ||1||annuviii niTThAbhAsI samiyAe saMjae bhAsaMbhAsijjA, taMjahA-egavayaNaM 1 duvayaNaM 2 bahuva0 (r)tyucyante (pr0)| zrutaskandhaH2 cUlikA-1 caturthamadhyayanaM bhASAjAtam, prathamoddezakaH niyukti: 317 bhASAjAtazabdayonikSepAH sUtram 355 arthAdhikAraH Page #151 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 674 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 caturthamadhyayanaM bhASAjAtam, prathamoddezakaH vacanavibhaktiH sUtram 355 bhASaNavidhiH 3 itthi0 4 puri05 napuMsagavayaNaM 6 ajjhatthava07 uvaNIyavayaNaM 8 avaNIyavayaNaM 9 uvaNIyaavaNIyava010 avaNIyauvaNIyava0 11 tIyava012 paDuppannava013 aNAgayava014 paccakkhavayaNaM 15 parukkhava016, se egavayagaMvaIssAmIti egavayaNaM vaijA jAva parukkhavayaNaM vaissAmIti parukkhavayaNaM vaijjA, itthI vesa puriso vesa napuMsaga vesa eyaM vA ceyaM annaM vA ceyaM aNuvIi niTThAbhAsI samiyAe saMjae bhAsaM bhAsijjA, icceyAI AyayaNAI uvAtikamma // 2 // aha bhikkhU jANijjA cattAri bhAsajjAyAI, taMjahAsaccamegaM paDhamaM bhAsajjAyaM 1 bIyaM mosaM 2 taIyaM saccAmosaM 3 jaM neva saccaM neva mosaM neva saccAmosaM asaccAmosaM nAma taM cautthaM bhAsajAyaM 4 ||3||se bemi je aIyA je ya paDuppannA je aNAgayA arahaMtA bhagavaMtosavve te eyANi ceva cattAri bhAsajjAyAI bhAsisuvA bhAsaMti vA bhAsissaMti vA pannaviMsu vA 3, // 4 // savvAiMca NaM eyAiM acittANi vaNNamaMtANi gaMdhamaMtANi rasamaMtANi phAsamaMtANi caovacaiyAI vippariNAmadhammAiM bhavaMtIti akkhaayaaii||5||suutrm 355 / / sa bhAvabhikSuH imAn ityantaHkaraNaniSpannAn, idamaH pratyakSAsannavAcitvAtsamanantaraM vakSyamANAn vAcyAcArA vAgAcArA:vAgvyAparAstAn zrutvA, tathA nizamya jJAtvA bhASAsamityA bhASAM bhASetottareNa sambandha iti / tatra yAdRgbhUtA bhASA na bhASitavyeti tattAvaddarzayati- imAnvakSyamANAn anAcArAnsAdhUnAmabhASaNayogyAn pUrvasAdhubhiranAcIrNapUrvAn sAdhurjAnIyAt, tadyathA-ye kecana krodhAdvA vAcaM viyuMjaMti vividhaM vyApArayanti-bhASante yathA caurastvaM dAsastvamityAdi tathA mAnena bhASante yathottamajAtirahaM hInastvamityAdi tathA mAyayA yathAglAno'hamaparasandezakaMvA sAvadyakaM kenacidupAyena kathayitvA mithyAduSkRtaM karoti sahasA mamaitadAyAtamiti tathA lobhenAhamanenoktenAta: kiJcillapsya iti tathA kasyaciddoSaM jAnAnAstaddoSodghATTanena (c) sarvasAdhu0 (pr0)| (r) krodhAdvAcaM (pr0)| 0 doSoddhATanena (mu0)| // 674 // Page #152 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 || 675 // paruSaM vadanti ajAnAnA vA, sarvaM caitatkrodhAdivacanaM sahAvadyena-pApena garkeNa vA varttata iti sAvadhaM tadvarjayet vivekamAdAya, zrutaskandhaH 2 vivekinA bhUtvA sAvadyaM vacanaM varjanIyamityarthaH, tathA kenacitsArddha sAdhunA jalpatA naiva sAvadhAraNaM vaco vaktavyaM yathA cUlikA-1 dhruvametat nizcitaM vRSTyAdikaM bhaviSyatItyevaM jAnIyAd adhruvaM vA jAnIyAditi / tathA kathaJcitsAdhuM bhikSArthaM praviSTaM jJAtikulaM caturthamadhyayanaM vA gataM cirayantamuddizyApare sAdhava evaM bravIran yathA-bhujmahe vayaM sa tatrAzanAdikaM labdhvaiva samAgamiSyati, yadivA dhriyate prathamoddezakaH tadarthaM kiJcit naivAsau tasmAllabdhalAbhaH samAgamiSyati, evaM tatraiva bhuktvA'bhuktvA vA samAgamiSyatIti sAvadhAraNaM na vaktavyam, vacanavibhaktiH sUtram 355 atha caivaMbhUtAM sAvadhAraNAM vAcaM na brUyAd yathA''gataH kazcidrAjAdirno vA samAgata: tathA''gacchati na vA samAgacchati evaM bhASaNavidhiH samAgamiSyati na veti, evamatra pattanamaThAdAvapi bhUtAdikAlatrayaM yojyam, yamarthaM samyag na jAnIyAttadevamevaitaditi na brUyAditi bhAvArthaH, sAmAnyena sarvatragaHsAdhorayamupadezo, yathA- anuvicintya vicArya samyagnizcityAtizayena zrutopadezena vA prayojane / sati niSThAbhASI sAvadhAraNabhASI san samityA bhASAsamityA samatayA vA rAgadveSAkaraNalakSaNayA SoDazavacanavidhijJo bhASAM bhASeta / yAdRgbhUtA ca bhASA bhASitavyA tAM SoDazavacanavidhigatAM darzayati- tadyathe tyayamupapradarzanArthaH, ekavacanaM vRkSaH 1, dvivacanaM vRkSau 2, bahuvacanaM vRkSA iti 3, strIvacanaM vINA kanyA ityAdi 4, puMvacanaM ghaTaH paTa ityAdi 5, napuMsakavacanaM pIThaM devakulamityAdi 6, adhyAtmavacanaM, Atmanyadhi adhyAtma hRdayagataM tatparihAreNAnyadbhaNiSyatastadeva sahasA patitaM 7, upanItavacanaM prazaMsAvacanaM yathA rUpavatI strI 8, tadviparyayeNApanItavacanaM yatheyaM rUpahIneti 9, upanItApanItavacanaM kazcid guNaH // 675 // prazasyaH kazcinnindyo, yathA-rUpavatIyaM strI kintvasadvRtteti 10, apanItopanItavacanaM arUpavatI strI kintu sadvRtteti 11, atItavacanaM kRtavAn 12 vartamAnavacanaM karoti 13, anAgatavacanaM kariSyati 14, pratyakSavacanaM eSa devadatta: 15, parokSavacanaM sa Page #153 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 676 // sUtram devadattaH 16, ityetAni SoDaza vacanAni, amISAM ca sa bhikSurekArthavivakSAyAmekavacanameva brUyAd yAvatparokSavacanavivakSAyAM zrutaskandhaH 2 parokSavacanameva brUyAditi / tathA stryAdike dRSTe sati stryevaiSA puruSo vA napuMsakaM vA, evamevaitadanyadvaitat, evaM anuvicintya cUlikA-1 nizcitya niSThAbhASI san samityA samatayA saMyata eva bhASAM bhASeta, tathA ityetAni pUrvoktAni bhASAgatAni vakSyamANAni vA caturthamadhyayanaM bhASAjAtam, AyatanAni doSasthAnAni upAtikramya atilaGghaya bhASAM bhASeta / atha sa bhikSurjAnIyAt catvAri bhASAjAtAni catamro bhASA:, prathamoddezakaH vacanavibhaktiH tadyathA- satyamekaM prathama bhASAjAtaM yathArtha- avitatham, tadyathA-gaugaurevAzvo'zva eveti 1, etadviparItA tu mRSA dvitIyA, yathA / gaurazvo'zvo gauriti 2, tRtIyA bhASA satyAmRSeti, yatra kiJcitsatyaM kiJcinmRSeti, yathA'zvena yAntaM devadattamuSTreNa 355-356 yAtItyabhidadhAti 3, caturthI tu bhASA yocyamAnA na satyA nApi mRSA nApi satyAmRSA AmantraNAjJApanAdikA sA'trAsatyA'mRSeti bhASaNavidhiH 4 // svamanISikAparihArArthamAha so'haM yadetadbravImi tatsavaireva tIrthakRdbhiratItAnAgatavartamAnairbhASitaM bhASyate bhASiSyate ca, api caitAni- sarvANyapyetAni bhASAdravyANyacittAni varNagandharasasparzavanti cayopacayikAni vividhapariNAmadharmANi bhavantIti, evamAkhyAtaM tIrthakRdbhiriti, atra ca varNAdimattvAviSkaraNena zabdasya mUrttatvamAveditam, na hyamUrtasyAkAzAdervarNAdayaH saMbhavanti tathA cayopacayadharmANItyanena tuzabdasyAnityatvamAviSkRtam, vicitrapariNAmatvAcchabdadravyANAmiti ||355||saamprtNshbdsy kRtakatvAviSkaraNAyAha se bhikkhUvA0 se jaMpuNa jANijjA puTviMbhAsA abhAsA bhAsijjamANI bhAsA bhAsA bhAsAsamayavIikvaMtAcaNaMbhAsiyA bhAsA abhAsA 3||se bhikkhUvA0 se jaM puNa jANijjA jA ya bhAsA saccA 1 jA ya bhAsA mosA 2 jA ya bhAsA saccAmosA ||1||jaa ya bhAsA asaccA'mosA4, tahappagAraMbhAsaM sAvajaMsakiriyaM kakkasaM kaDuyaM niTTharaM pharusaM aNhayakariM cheyaNakariM bheyaNakariMpariyAvaNakariM // 676 // Page #154 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 677 // uddavaNakariM bhUovaghAiyaM abhikaMkha no bhAsijjA ||2||se bhikkhUvA bhikkhuNI vA se jaMpuNa jANijjA, jAya bhAsA saccA suhumA zrutaskandhaH 2 jAya bhAsA asaccAmosA tahappagAraM bhAsaM asAvajaM jAva abhUovaghAiyaM abhikaMkha bhaasNbhaasijjaa||3|| sUtram 356 // cUlikA-1 sa bhikSurevaMbhUtaM zabdaM jAnIyAt, tadyathA-bhASAdravyavargaNAnAM vAgyoganissaraNAt pUrvaM prAgabhASA bhASyamANaiva vAgyogena caturthamadhyayanaM bhASAjAtam, nisRjyamAnaiva bhASA, bhASAdravyANi bhASA bhavati, tadanena tAlvoSThAdivyApAreNa prAgasataH zabdasya niSpAdanAtsphuTameva prathamoddezakaH kRtakatvamAveditam, mRtpiNDe daNDacakrAdineva ghaTasyeti, sA voccaritapradhvaMsitvAcchabdAnAM bhASaNottarakAlamapyabhASaiva, yathA vacanavibhaktiH sUtram 356 kapAlAvasthAyAM ghaTo'ghaTa iti, tadanena prAgabhAvapradhvaMsAbhAvau zabdasyAveditAviti // idAnIM catasRNAM bhASANAma- bhASaNavidhiH bhASaNIyAmAha-sa bhikSuryAM punarevaM jAnIyAt, tadyathA- satyAM 1 mRSAM 2 satyAmRSAM 3 asatyAmRSAM 4, tatra mRSA satyAmRSA ca / sAdhUnAM tAvanna vAcyA, satyA'pi yA karkazAdiguNopetA sA na vAcyA, tAM ca darzayati-sahAvona varttata iti sAvadyA tAM satyAmapi na bhASeta, tathA saha kriyayA- anarthadaNDapravRttilakSaNayA varttata iti sakriyA tAmiti tathA karkazAM darpitAkSarAM tathA kaTukAM / cittodvegakAriNI tathA niSThurAM hakkApradhAnAM paruSAM marmodghATanaparAM aNhayakarinti karmAzravakarIm, evaM chedanabhedanakarI yAvadapadrAvaNakarImityevamAdikAM bhUtopaghAtinI prANyupatApakAriNIm, abhikAGkSaya manasA paryAlocya satyAmapi na bhASeteti // bhASaNIyAM tvAha- sa bhikSuryat punarevaM jAnIyAt, tadyathA- yA ca bhASA satyA sUkSme ti kuzAgrIyayA buddhyA paryAlocyamAnA mRSA'pi satyA bhavati yathA satyapi mRgadarzane lubdhakAderapalApa iti, uktaJca aliaMna bhAsiavaM atthi hu saccaMpi jaM na vattavaM / sacaMpi hoi aliaMjaM parapIDAkaraM vayaNaM ||1||yaa cAsatyAmRSA-AmantraNyAjJApanAdikA tAM tathAprakArAM bhASAmasAvadhAma (r)mRtpiNDadaNDacakrA0 (pra0) cArvitAkSarAM (mu0) alIkaM na bhASitavyaM astyeva satyamapi yanna vaktavyam / satyamapi bhavatyalIkaM yat parapIDAkaraM vacanam // 1 // // 677 // Page #155 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 678 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 caturthamadhyayanaM bhASAjAtam, prathamoddezakaH vacanavibhaktiH sUtram 357 bhASaNavidhiH kriyAM yAvadabhUtopaghAtinI manasA pUrva abhikAGgya paryAlocya sarvadA sAdhurbhASAM bhASeteti // 356 // kiJca se bhikkhUvA 2 pumaM AmaMtemANe AmaMtie vA apaDisuNemANe no evaM vaijA- holitti vA golitti vA vasuletti vA kupakkhetti vA ghaDadAsitti vA sANetti vA teNitti vA cArietti vA mAItti vA musAvaitti vA, eyAI tumaMtejaNagAvA, eappagAraM bhAsaMsAvalaM sakiriyaM jAva bhUovaghAiyaM abhikaMkha no bhAsijjA ||1||se bhikkhU vA0 pumaM AmaMtemANe AmaMtie vA appaDisuNemANe evaM vaijA-amugei vA Ausotti vA AusaMtArotti vA sAvagetti vA uvAsagetti vA dhammietti vA dhammapietti vA, eyappagAraM bhAsaM asAvajaMjAva abhikaMkha bhAsijjA ||2||se bhikkhU vA 2 itthiM AmaMtemANe AmaMtie ya appaDisuNemANe no evaM vaijA holIi vA golIti vA itthIgameNaM neyavvaM ||3||se bhikkhUvA 2 itthiM AmaMtemANe AmaMtie ya appaDisuNemANI evaM vaijjA-Ausotti vA bhaiNitti vA bhoIti vA bhagavaIti vA sAvigeti vA uvAsietti vA dhammietti vA dhammappietti vA, eyappagAraM bhAsaM asAvajaM jAva abhikaMkha bhAsijjA // 4 // sUtram 357 // sa bhikSuH pumAMsamAmantrayannAmantritaM vA'zRNvantaM naivaM bhASeta, tadyathA- hola iti vA gola iti vA, etau ca dezAntare'vajJAsaMsUcakau, tathA vasule tti vRSala: kupakSaH kutsitAnvayaH ghaTadAsa iti vA zveti vA stena iti vA cArika iti vA mAyIti vA mRSAvAdItivA, ityetAni-anantaroktAni tvamasi tava janakauvA-mAtApitarAvetAnIti, evaMprakArAMbhASAM yAvanna bhaasseteti|| etadviparyayeNa ca bhASitavyamAha-sa bhikSuH pumAMsamAmantrayannAmantritaM vA'zRNvantamevaM brUyAd yathA'muka iti vA AyuSmanniti vA AyuSmanta iti vA tathA zrAvaka dharmapriya iti, evamAdikAM bhASAM bhaasseteti||evN striyamadhikRtya sUtradvayamapi pratiSedhavidhibhyAM neyamiti // 357 // punarapyabhASaNIyAmAha // 678 // Page #156 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 679 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 caturthamadhyayanaM bhASAjAtam, prathamoddezakaH vacanavibhaktiH sUtram 358 bhASaNavidhiH se bhi0 no evaM vaijA-nabhodevitti vA gajadevitti vA vijudevitti vA pavuTThade0 nivuTThadevittae vA paDau vA vAsaM mA vA paDau, niSphajauvA sassaM mAvA ni0, vibhAu vArayaNImA vA vibhAu, udeu vA sUriemA vA udeu, so vA rAyA jayau vA mA jayau, no eyappagAraM bhAsaM bhAsijjA ||1||pnnvNse bhikkhUvA 2 aMtalikkhetti vA gujjhANucarietti vA samucchie vA nivaie vA pao vaijA vuTTabalAhagetti vaa||2|| eyaM khalu tassa bhikkhussa bhikkhuNIe vA sAmaggiyaMjaMsavvaDehiM samie sahie sayA jaijAsi ttibemi|| 3||2-1-4-1||bhaassaadhyynsy prthmH||suutrm 358 // sa bhikSurevaMbhUtAmasaMyatabhASAM na vadet, tadyathA- nabhodeva iti vA garjati deva iti vA tathA vidyuddevaH pravRSTo devaH nivRSTo devaH, evaM patatu varSA mA vA, niSpadyatAM zasyaM meti vA, vibhAtu rajanI meti vA, udetu sUryo mA vA, jayatvasau rAjA mA veti, evaMprakArAM devAdikAM bhASAM na bhaasset||kaarnnjaate tu prajJAvAn saMyatabhASayA'ntarikSamityAdikayA bhASeta, etattasya bhikSoH sAmagryamiti // 345 // prathamoddezakaH samAptaH // 2-1-4-1 // ||cturthaadhyyne dvitiiyoddeshkH|| ukta:prathamoddezakaH, sAmprataM dvitIyaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH-ihAnantaroddezake vAcyAvAcyavAkyavizeSo'bhihitaH, tadihApisa eva vizeSabhUto'bhidhIyate, ityanena sambandhenAyAtasyAsyoddezakasyAdisUtraM se bhikkhU vA 2 jahA vegaIyAI rUvAI pAsijjA tahAvi tAI no evaM vaijjA, taMjahA- gaMDI gaMDIti vA kuTThI kuTThIti vA jAva 0vAcyAvAcyavizeSo (mu0)| 0 eva zeSabhUto (mu0)| // 679 // Page #157 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 680 // varjana mahumehuNIti vA hatthacchinnaM hatthacchinnetti vA evaM pAyavichannetti vA nakkachiNNei vA kaNNachinnei vA uTThachinneti vA, jeyAvanne zrutaskandhaH2 tahappagArA eyappagArAhiM bhAsAhiM buiyA 2 kuppaMtimANavA te yAvi tahappagArAhiM bhAsAhiM abhikaMkha nobhAsijjA ||1||se bhikkhU cUlikA-1 vA0 jahA vegaiyAiMrUvAiMpAsijjA tahAvitAIevaM vaijjA-taMjahA-oyaMsI oyaMsitti vA teyasI teyasIti vAjasaMsI jasaMsIivA caturthamadhyayanaM | bhASAjAtam, vaccaMsI vaccaMsIi vA abhirUyaMsI 2 paDirUvaMsI 2 pAsAiyaM 2 darisaNijjaM darisaNIyatti vA, je yAvanne tahappagArA tahappagArAhiM dvitIyoddezakaH bhAsAhiM buiyA 2 no kuppaMti mANavA teyAvi tahappagArA eyappagArAhiM bhAsAhiM abhikaMkha bhAsijjA ||2||se bhikkhU vA0 jahA krodhotpatti vegaiyAI rUvAI pAsijjA, taMjahA- vappANi vA jAva gihANi vA, tahAvi tAIno evaM vaijjA, taMjahA-sukkaDe i vA suTukaDe ivA sUtram 359 sAhukaDe i vA kallANe ivA karaNijje ivA, eyappagAraM bhAsaMsAvajaMjAva no bhAsijjA ||3||se bhikkhUvA0 jahA vegaIyAI rUvAI bhASaNavidhiH pAsijjA, taMjahA- vappANi vA jAva gihANi vA tahAvitAIevaM vaijjA, taMjahA- AraMbhakaDe i vA sAvajakaDe i vA payattakaDe i vA pAsAiyaM pAsAie vA darisaNIyaM darasaNIyaMti vA abhirUvaM abhirUvaMti vA paDirUvaM paDirUvaMti vA eyappagAraMbhAsaM asAvajaMjAva bhaasijjaa||4||suutrm 359 // sa bhikSuryadyapi egaiyAi nti kAnicidrUpANi gaNDIpadakuSThyAdIni pazyet tathApyetAni svanAmagrAhaM tadvizeSaNaviziSTAni 8 noccArayediti, tadyathetyudAharaNopapradarzanArthaH, gaNDI gaNDamasyAstIti gaNDI yadivocchUnagulphapAdaH sa gaNDItyevaM na vyAharttavyaH, tathA kuSThyapi na kuSThIti vyAharttavyaH, evamaparavyAdhiviziSTo na vyAharttavyo yAvanmadhumehIti madhuvarNamUtrAnavarataprazrAvIti, com atra ca dhUtAdhyayane vyAdhivizeSAH pratipAditAstadapekSayA sUtre yAvadityuktam, evaM chinnahastapAdanAsikAkarNoSThAdayaH, tathA'nye ca tathAprakArAH kANakuNTAdayaH, tadvizeSaNaviziSTAbhirvAgbhiruktA uktAH kupyanti mAnavAstAMstathAprakArAMstathAprakArAbhi Page #158 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 681 // varjana vAgbhirabhikAGkSaya no bhASeteti // yathA ca bhASeta tathA''ha- sa bhikSuryadyapi gaNDIpadAdivyAdhigrastaM pazyettathA'pi tasya yaH zrutaskandhaH 2 kazcidviziSTo guNa ojasteja ityAdikastamuddizya sati kAraNe vadediti, kezavakRSNazvazukladantaguNoddhaTTanavadguNagrAhI bhavedi- cUlikA-1 caturthamadhyayanaM tyarthaH // tathA sa bhikSuryadyapyetAni rUpANi pazyettadyathA- vaprAH prAkArA yAvagRhANi, tathA'pyetAni naivaM vadet, tadyathA bhASAjAtam, sukRtametat suSTha kRtametat sAdhu-zobhanaM kalyANametat, karttavyamevaitadevaMvidhaM bhavadvidhAnAmiti, evaMprakArAmanyAmapi bhASAmadhi- dvitIyoddezakaH krodhotpatti karaNAnumodanAt no bhASeteti // punarbhASaNIyAmAha-sa bhikSurvaprAdikaM dRSTvA'pi taduddezena na kiJcid brUyAt, prayojane satyevaM saMyatabhASayA brUyAt, tadyathA-mahArambhakRtametat sAvadhakRtametat tathA prayatnakRtametat, evaM prasAdanIyadarzanIyAdikAM bhASAmasAvadhAM sUtram bhASeteti // 359 // |360-361 bhASaNavidhiH se bhikkhUvA 2 asaNaM vA0 uvakkhaDiyaM pehAe tahAvihaM no evaM vaijjA, taM0 sukaDetti vA suTukaDe ivA sAhukaDe i vA kallANe i vA karaNijje ivA, eyappagAraM bhAsaM sAvajaM jAva no bhAsijjA ||1||se bhikkhUvA 2 asaNaM vA 4 uvakkhaDiyaM pehAya evaM vaijjA, taM0-AraMbhakaDetti vA sAvajjakaDetti vA payattakaDe i vA bhaddayaM bhaddeti vA UsaDhaM UsaDhe i vA rasiyaM 2 maNunnaM 2 eyappagAraM bhAsaM asAvajaM jAva bhAsijjA // sUtram 360 // evamazanAdigatapratiSedhavidhisUtradvayamapineyamiti, navaraM UsaDhanti ucchritaM varNagandhAdhupetamiti ||360||punrbhaassnniiyaamaah kiJca se bhikkhUvA bhikkhuNI vA maNussaMvA goNaM vA mahisaMvA migaMvA pasuMvA pakkhiMvA sarIsivaMvA jalacaraM vA settaM parivUDhakAyaM 0 kezavavatkRSNa.....guNoddhATana (mu0)| 0 darzanAdikAM (mu0)| 0 pratiSedhasUtra0 (mu0)| // 68 Page #159 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 682 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 caturthamadhyayanaM bhASAjAtam, dvitIyoddezakaH krodhotpatti varjana | sUtram 360-361 bhASaNavidhiH pehAe no evaM vaijA-thUle i vA pameile i vA vaTTevA vajjhe i vA pAime ivA, eyappagAraM bhAsaM sAvajaM jAva no bhAsijjA ||1||se bhikkhUvA bhikkhuNI vA maNussaMvA jAva jalayaraM vA settaM parivUDhakAyaM pehAe evaM vaijjA- parivUDhakAetti vA uvaciyakAetti vA thirasaMghayaNetti vA ciyamaMsasoNietti vA bahupaDipunnaiMdiietti vA, eyappagAraM bhAsaM asAvajaM jAva bhAsijjA ||2||se bhikkhUvA 2 virUvarUvAogAo pehAe no evaM vaijA, taMjahA- gAo dujjhAotti vA dammetti vA gorahatti vA vAhimatti vA rahajoggatti vA, eyappagAraM bhAsaM sAvajaM jAva no bhAsijjA ||3||se bhi0 virUvarUvAo gAo pehAe evaM vailjA, taMjahA- juvaMgavitti vA dheNutti vA rasavaitti vA mahavvae tti vA saMvahaNitti vA, eappagAraM bhAsaM asAvajaM jAva abhikaMkha bhAsijjA / / 4 // se bhikkhUvA0 taheva gaMtumujANAI pavvayAIvaNANi vArukkhA mahalle pehAe no evaM vaijjA, taM0-pAsAyajoggAti vA toraNajoggAi vA gihajoggAi vA phalihajo0 aggalajo0 nAvAjo0 udaga0 doNajo0 pIDhacaMgaberanaMgalakuliyajaMtalaTThInAbhigaMDIAsaNajo0 sayaNajANauvassayajogAIvA, eyappagAraM0 no bhAsijjA ||5||se bhikkhUvA0 taheva gaMtu0 evaM vaijA, taMjahA- jAimaMtA ivAdIhavAivA mahAlayA ivA payAyasAlA i vA viDimasAlA ivA pAsAiyA i vA jAva paDirUvAti vA eyappagAraM bhAsaM asAvalaM jAva abhikaMkha bhaasijjaa||6 ||se bhi0 bahusaMbhUyA vaNaphalA pehAe tahAvi te no evaM vaijA, taMjahA- pakkA ivA pAyakhajjA ivA veloiyA ivA TAlAi vA vehiyA ivA, eyappagAraMbhAsaMsAvajaM jAva no bhAsijjA ||7||se bhikkhU0 bahusaMbhUyA vaNaphalA aMbA pehAe evaM vaijjA, taM0- asaMthaDAi vA bahunivaTTimaphalAivA bahusaMbhUyA ivA bhUyarucitti vA, eyappagAraM bhA0 asaa0||8||se0 bahusaMbhUyA osahI pehAe tahAvitAo na evaM vaijjA, taMjahA-pakkA i vA nIlIyA ivA chavIiyA i vA lAimA i vA bhanjimA i vA bahukhajjA ivA, eyappagA0 no bhAsijjA (r) rasavaitti vA hassei vA mahallei vA mahavvae (mu0)| // 682 // Page #160 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 683 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 caturthamadhyayanaM bhASAjAtam, dvitIyoddezakaH krodhotpatti varjana sUtram 360-361 bhASaNavidhiH ||9||se bahu0 pehAetahAvievaM vaijA, taM0-rUDhAi vA bahusaMbhUyA ivA thirAivA UsaDhAivA gabbhiyA ivA pasUyA ivA sasArA ivA, eyappagAraMbhAsaM asAvalaM jAva bhaasi0||10||suutrm 361 // sa bhikSurgavAdikaM parivRddhakAyaM puSTakAyaM prekSya naitadvadet, tadyathA- sthUlo'yaM prameduro'yaM tathA vRttastathA vadhyo vahanayogyo vA, evaM pacanayogyo devadattAdeH pAtanayogyo veti, evamAdikAmanyAmapyevaMprakArAM sAvadyAM bhASAM no bhASeteti // bhASaNavidhimAha-sabhikSurgavAdikaM parivRddhakAyaMprekSyaivaM vadet, tadyathA-parivRddhakAyo'yamityAdi sugamamiti // tathA-sa bhikSuH virUparUpAH nAnAprakArA gAH samIkSya naitadvadeta, tadyathA dohanayogyA etA gAvo dohanakAlo vA varttate tathA damya: damanayogyo'yaM gorahaka: kalhoTakaH, evaM vAhanayogyo rathayogyo veti, evaM prakArAM sAvadhAM bhASAM no bhASeteti // sati kAraNe bhaassnnvidhimaah-s| bhikSurnAnAprakArA gAH prekSya prayojane satyevaM brUyAt, tadyathA- juvaMgave tti yuvA'yaM gauH dhenuriti vA rasavatIti vA tathA mahadvayA evaM saMvahana iti, evaMprakArAmasAvadyAM bhASAM bhASeteti // kiJca-sa bhikSurudyAnAdikaM gatvA mahato vRkSAn prekSya naivaM vadet, tadyathA- prAsAdAdiyogyA amI vRkSA iti, evamAdikAM sAvadyAM bhASAM no bhASeteti // yattu vadettadAha-sa bhikSustathaivodyAnAdikaM gatvaivaM vadet, tadyathA- jAtimantaH sujAtaya iti, evamAdikAM bhASAmasAvadyAM saMyata eva bhASeteti // kiJca-sa bhikSurbahusaMbhUtAni / vRkSaphalAni prekSya naivaM vadet, tadyathA- etAni phalAni pakvAni pAkaprAptAni, tathA pAkakhAdyAni baddhAsthIni gartAprakSepakodravapalAlAdinA vipacya bhakSaNayogyAnIti, tathA velAcitAni pAkAtizayato grahaNakAlocitAni, ataH paraM kAlaM na viSahantItyarthaH, TAlAni anavabaddhAsthIni komalAnIti yaduktaM bhavati, tathA dvaidhikAni iti pezIsampAdanena dvaidhIbhAvakaraNayogyAni 0 devatAde: (mu0)| 0 komalAsthInIti (mu0)| Page #161 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 684 / / veti, evamAdikAM bhASAM phalagatAM sAvadyAM no bhASeta // yadabhidhAnIyaM tadAha-sa bhikSurbahusambhUtaphalAn vRkSAn prekSyaivaM vadet, zrutaskandhaH 2 tadyathA- asamarthAH atibhareNa na zaknuvanti phalAni dhArayitumityarthaH, etena pakvArtha uktaH, tathA bahunivartitaphalA: bahUni cUlikA-1 caturthamadhyayana nirvarttitAni phalAni yeSu te tathA, etena pAkakhAdyArtha uktaH, tathA bahUsambhUtA: bahUni saMbhUtAnipAkAtizayatograhaNakAlocitAni bhASAjAtaM, phalAni yeSu te tathA, anena velocitArtha uktaH, tathA bhUtarUpAH iti vA bhUtAni rUpANyanavabaddhAsthIni komalaphalarUpANi yeSu la dvitIyoddezakaH krodhotpatti te tathA, anena TAlAdyartha upalakSitaH evaMbhUtA ete AmrAH, AmragrahaNaM pradhAnopalakSaNam, evaMbhUtAmanavadyAM bhASAM bhASeteti // varjana kiJca-sa bhikSurbahusambhUtA oSadhIkSyi tathA'pyetA naitadvadet, tadyathA- pakkA nIlA ArdrAH chavimatyaH lAimAH lAjAyogyA sUtram 362 ropaNayogyA vA, tathA bhajjimAo tti pacanayogyA bhaJjanayogyA vA bahukhajjA bahubhakSyAH pRthukakaraNayogyA veti, evaMprakArAM bhASaNavidhiH sAvadyAM bhASAM no bhaasset||ythaa ca bhASeta tadAha-sa bhikSurbahusaMbhUtA oSadhI:prekSyaitad brUyAt, tadyathA- rUDhA ityAdikAmasAvadhAM bhASAM bhASeta / / 361 // kiJca sebhikkhUvA0 tahappagArAiMsaddAiMsuNijjA tahAvieyAIno evaM vaijA, taMjahA-susaddetti vA dusaddetti vA, eyappagAraM bhAsaMsAvalaM no bhAsijjA ||1||se bhi0 tahAvi tAI evaM vaijjA, taMjahA-susadaM susadditti vA dusaraM dusadditti vA, eyappagAraM asAvajaM jAva bhAsijjA, evaM rUvAiM kiNhetti vA 5 gaMdhAiMsurabhigaMdhitti vA 2 rasAiM tittANi vA 5 phAsAiM kakkhaDANi vA 8||2||suutrm 362 // sa bhikSuryadyapyetAn zabdAn zRNuyAt tathA'pi naivaM vadet, tadyathA- zobhana: zabdo'zobhano vA mAGgaliko'mAGgaliko vA, // 684 // ityayaM na vyaahrttvyH||vipriitN tvAha- yathA'vasthitazabdaprajJApanAviSaye etadvadet, tadyathA-susaI ti zobhanazabdaMzobhanameva 0 phalAnAmrAn prekSyaiH (mu0)| Page #162 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 685 // yAda, azobhanaM tvazobhanamiti // evaM rUpAdisUtramapi neyam // 362 // kica se bhikkhUvA0 vaMtA kohaM ca mANaMca mAyaM ca lobhaM ca aNuvIi niTThAbhAsI nisammabhAsI aturiyabhAsI vivegabhAsI samiyAe saMjae bhAsaM bhaasijjaa5||evN khalu0sayA jaijasi // sUtram 363 // ttibemi||2-1-4-2|| bhASA'dhyayanaM cturthm||2-1-4|| sa bhikSuH krodhAdikaM vAntvaivaMbhUto bhavet, tadyathA- anuvicintya niSThAbhASI nizamyabhASI atvaritabhASI vivekabhASI bhASAsamityupeto bhASAM bhASeta, etattasya bhikSoH sAmagryamiti // 363 // dvitIyoddezakaH smaaptH|| caturthamadhyayanaM bhASAjAtAkhyaM 2-1-4 samAptamiti // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 caturthamadhyayanaM bhASAjAtaM, dvitIyoddezakaH krodhotpatti varjana sUtram 363 bhASaNavidhiH // iti zrIzrutakevalIbhadrabAhusvAmisanhabdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryavihitavivaraNasamanvitaM zrIAcArAGgadvitIyazrutaskandhavRttau caturthamadhyayanaM bhASAjAtAkhyaM samAptam / / // 685 // Page #163 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 686 // vastragrahaNavidhi: ||ath paJcamamadhyayanaM vstraissnnaakhym|| zrutaskandhaH2 ||prthmoddeshkH|| cUlikA-1 paJcamamadhyayana caturthAdhyayanAntaraM paJcamamArabhyate, asya cAyamabhisambandha:- ihAnantarAdhyayane bhASAsamitiH pratipAditA, tadanantarameSaNA vastraiSaNA, samitirbhavatIti sA vastragatA pratipAdyate, ityanena sambandhenAyAtasyAsyAdhyayanasya catvAryanuyogadvArANi upakramAdIni bhavanti, prathamoddeza niyuktiH318 tatropakramAntargato'dhyayanArthAdhikAro vastraiSaNA pratipAdyeti, uddezArthAdhikAradarzanArthaM tu niyuktikAra Aha sUtram 364 ni0- paDhame gahaNaM bIe dharaNaM pagayaM tu davvavattheNaM / emeva hoi pAyaM bhAve pAyaM tu guNadhArI // 318 // prathame uddezake vastragrahaNavidhiH pratipAditaH, dvitIye tu dharaNavidhiriti // nAmaniSpanne tu nikSepe vastraiSaNeti, tatra vastrasya nAmAdizcaturvidho nikSepaH, tatrApinAmasthApane kSuNNe, dravyavastraM tridhA, tadyathA-ekendriyaniSpannaM kAsikAdi, vikalendriyaniSpannaM cInAMzukAdi, paJcendriyaniSpannaM kambalaratnAdi, bhAvavastraM tvaSTAdazazIlAGgasahastrANIti, iha tu dravyavastreNAdhikAraH, tadAha niyuktikAra:- pagayaM tu davvavattheNaM ti / vastrasyeva pAtrasyApi nikSepa iti manyamAno'traiva pAtrasyApi nikSepAtinirdezaM niyuktikAro gAthApazcArddhanAha- evameva iti vastravatpAtrasyApi caturvidho nikSepaH, tatra dravyapAtramekendriyAdiniSpannam, bhAvapAtraM sAdhureva guNadhArIti // 318 // sAmprataM sUtrAnugame'skhalitAdiguNopetaM sUtramuccAraNIyam, taccedaM se bhi0 abhikaMkhijjA vatthaM esittae, se jaMpuNa vatthaM jANijjA, taMjahA-jaMgiyaM vA bhaMgiyaM vA sANiyaM vA pattayaM vAkhomiyaM vA tUlakaDaM vA, tahappagAraMvatthaM vAje niggaMthe taruNe jugavaMbalavaM appAyaMke thirasaMghayaNe se egaMvatthaM dhArijA no bIyaM, jA niggaMthI sA cattArisaMghADIo dhArijA, egaMduhatthavitthAraM do tihatthavitthArAo egaMcauhatthavitthAraM, tahappagArehiM vatthehiM asaMdhijjamANehiM, // 686 // Page #164 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 687 // aha pacchA egamegaM sNsivijaa|suutrm 364 / / zrutaskandhaH 2 sa bhikSurabhikAGkedvastramanveSTuM tatra yatpunarevaMbhUtaM vastraM jAnIyAt, tadyathA- jaMgiyaM ti jaGgamoSTrAcUrNAniSpannam, tathA bhagiyaM ti cUlikA-1 paJcamamadhyayana nAnAbhaGgikavikalendriyalAlAniSpannam, tathA sANayaM ti saNavalkalaniSpannaM pattagaM ti tADyAdipatrasaGghAtaniSpannaM khomiyaM vastraiSaNA, ti kAryAsikaM tUlakaDaM ti arkAditUlaniSpannam, evaM tathAprakAramanyadapi vastraM dhArayedityuttareNa sambandhaH / yena sAdhunA prathamoddezakaH yAvanti dhAraNIyAni taddarzayati-tatra yastaruNo nirgrantha:- sAdhuryovane varttate balavAn samartha: alpAtaGka: arogI sthirasaMhananaH sUtram 364-366 dRDhakAyo dRDhadhRtizca, sa evaMbhUtaH sAdhurekaM vastraM prAvaraNaM tvaktrANArthaM dhArayet no dvitIyamiti, yadaparamAcAryAdikRte bibhartika vastragrahaNa vidhiH tasya svayaM paribhogaM na kurute, ya: punarbAlo durbalo vRddho vA yAvadalpasaMhananaH sa yathAsamAdhi vyAdikamapi dhArayediti, jinakalpikastu yathApratijJameva dhArayet na tatrApavAdo'sti / yA punarnirgranthI sA catasraH saMghATikA dhArayet, tadyathA- ekAM dvihastaparimANAM yAMpratizraye tiSThantI prAvRNoti, dve trihastaparimANe, tatraikAmujjvalAMbhikSAkAle prAvRNoti, aparAM bahirbhUmigamanAvasara iti, tathA'parAM caturhastavistarAM samavasaraNAdau sarvazarIrapracchAdikAM prAvRNoti, tasyAzca yathAkRtAyA alAbhe atha pazcAdekamekena sArddhaM sIvyediti // 364 // kiJca se bhi0 paraM addhajoyaNamerAe vatthapaDiyA0 no abhisaMdhArijA gmnnaae| sUtram 365 // sa bhikSurvastrArthamarddhayojanAtparato gamanAya mano na vidadhyAditi // 365 // // 687 // se bhi0 se jaM0 assiMpaDiyAe ega sAhammiyaM samuddissa pANAIjahA piMDesaNAe bhANiyavvaM // 1 // evaM bahave sAhammiyA egaM (r) arkAdivUkani0 (pr0)| Page #165 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 688 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 paJcamamadhyayanaM| vastraiSaNA, prathamoddezakaH sUtram 367-368 vastragrahaNavidhiH sAhammiNiM bahave sAhammiNIo bahavesamaNamAhaNa taheva purisaMtarakaDA jahA piNddesnnaae||2|| sUtram 366 // sUtradvayamAdhAkarmikoddezena piNDaiSaNAvanneyamiti // 366 // sAmpratamuttaraguNAnadhikRtyAha se bhi0 se ja0 asaMjae bhikkhupaDiyAe kIyaM vA dhoyaM vA rattaM vA ghaTuMvA maTuM vA saMpadhUmiyaM vA tahappagAraM vatthaM apurisaMtarakaDaM jAva no0||1||ah pu0 purisaM0 jAva paDigAhijjA ||2||suutrm 367 // sAdhupratijJayA sAdhumuddizya gRhasthena krItadhautAdikaM vastramapuruSAntarakRtaM na pratigRhNIyAt, puruSAntarasvIkRtaM tu gRhNIyAditi piNDArthaH // 367 // api ca sebhikkhUvA 2 se jAiMpuNavatthAIjANijjA virUvarUvAImahaddhaNamullAiM, taM0-AINagANivA sahiNANi vAsahiNakallANANi vA AyANi vA kAyANi vA khomiyANi vA dugullANi vA paTTANi vA malayANi vA pannunnANi vA aMsuyANi vA cINaMsuyANi vA desarAgANi vA amilANi vA gajjaphalANi vA phAliyANi vA koyavANi vA kaMbalagANi vA pAvarANi vA, annayarANi vA taha0 vatthAI mahaddhaNamullAI lAbhe saMte no paDigAhijA ||1||se bhi0 AiNNapAuraNANi vatthANi jANijjA, ta0-uddANi vA pesANi vA pesalANi vA kiNhamigAINagANi vA nIlamigAINagANi vA gorami0 kaNagANi vA kaNagakatANi vA kaNagapaTTANi vA kaNagakhaiyANi vA kaNagaphusiyANi vA vagyANi vA vivagyANi vA (vigANi vA) AbharaNANi vA AbharaNavicittANi vA, annayarANi taha0 AINapAuraNANi vatthANi lAbhe saMte no0||suutrm 368 / / sa bhikSuryAni punarmahAdhanamUlyAni jAnIyAt, tadyathA- AjinAni mUSakAdicarmaniSpannAni zlakSNAni- sUkSmANi ca tAni varNacchavyAdibhizca kalyANAni- zobhanAni vA sUkSmakalyANAni, AyANi tti kvaciddezavizeSe'jAH sUkSmaromavatyo bhavanti // 688 // Page #166 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 prathamoddezaka 689 // vastragrahaNa tatpakSmaniSpannAni AjakAni bhavanti, tathA kvaciddeze indranIlavarNaH karpAso bhavati tena niSpannAni kAyakAni, kSaumika zrutaskandhaH2 sAmAnyakAsikaM dukUlaM gauDaviSayaviziSTakArpAsikaM paTTasUtraniSpannAni paTTAni malayAni malayajasUtrotpannAni pannunnaM ti cUlikA-1 pazamamadhyayana valkalatantuniSpannaM aMzukacInAMzukAdIni nAnAdezeSu prasiddhAbhidhAnAni, tAni ca mahAghamUlyAnItikRtvA aihikAmuSmikApAya vastraiSaNA, bhayAllAbhe sati na pratigRhNIyAditi ||s bhikSuryAni punarevaMbhUtAni ajinaniSpannAni prAvaraNIyAni vastrANi jAnIyAt, tadyathA sUtram 369 uddANi va tti udrA:- sindhuviSaye matsyAstatsUkSmacarmaniSpannAni udrANi pesANi tti sindhuviSaya eva sUkSmacarmANaH / pazavastaccarmaniSpannAnIti pesalesANi tti taccarmasUkSmapakSmaniSpannAni kRSNanIlagauramRgAjinAni- pratItAni kanakAni ca iti / vidhiH / kanakarasacchuritAni, tathA kanakasyeva kAntiryeSAM tAni kanakakAntIni tathA kRtakanakarasapaTTAni kanakapaTTAni evaM kanakakhacitAni kanakarasastabakAJcitAni kanakaspRSTAni tathA vyAghracarmANi evaM vagghANi tti vyAghracarmavicitritAni AbharaNAni AbharaNapradhAnAni AbharaNavicitrANi giriviDakAdivibhUSitAni anyAni vA tathAprakArANyajinaprAvaraNAni lAbhe sati na pratigRhNIyAditi // 368 // sAmprataM vastragrahaNAbhigrahavizeSamadhikRtyAha icceiyAI AyataNAI uvAikamma aha bhikkhUjANijjA cauhi paDimAhiM vatthaM esittae, tattha khalu imA paDhamA paDimA, se bhi0 2 uddesiya vatthaM jAijA, taM0- jaMgiyaM vA jAva tUlakaDaM vA, taha0 vatthaM sayaM vANaMjAijA, paro0 phAsuyaM0 paDi0, paDhamA paDimA 1 / ahAvarA duccA paDimA-se bhi0 pehAe vatthaM jAijjA gAhAvaIvA0 kammakarI vA se puvvAmeva AloijjA-Ausotti vA 2 dAhisi // 689 // me itto annayaraMvatthaM? tahappa0 vatthaM sayaMvA0 paro0 phAsuyaM0 esa0 lAbhe0 paDi0, duccA paDimA 2|ahaavraa taccA paDimA-se bhikkhU vA0 se jaMpuNataM0 aMtarijaMvA uttarikhaM vA tahappagAraMvatthaMsayaM0 paDi0, taccA pddimaa3|ahaavraacutthaa paDimA-se0 ujjhiyadhammiyaM Page #167 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 690 // |zrutaskandhaH2 cUlikA-1 paJcamamadhyayana vastraiSaNA, prathamoddezakaH sUtram 369 vastragrahaNavidhiH vatthaM jAijAjaMca'nne bahavesamaNa0 vaNImagA nAvakhaMti tahappa0 ujjhiya0 vatthaM sayaM0 paro0 phAsuyaMjAva pa0, cautthA paDimA 4 // icceyANaM cauNhaM paDimANaM jahA piNddesnnaae||1||siyaa NaM etAe esaNAe esamANaM paro vaijA- AusaMto samaNA! ijjAhi tuma mAseNa vA dasarAeNa vA paMcarAeNa vA sute sutatare vA to te vayaM annayaraM vatthaM dAhAmo, eyappagAraM nigdhosaM succA ni0 se puvAmeva AloijA-Ausotti vA! 2 nokhalu me kappar3a eyappagAraM saMgAraMpaDisuNittae, abhikaMkhasi me dAuMiyANimeva dalayAhi, se NevaM vayaMtaM parovaijjA-Au0 sa0 aNugacchAhi to te vayaM anna0 vatthaM dAhAmo, se puvAmeva AloijA-Ausotti! vA 2 nokhalu me kappai saMgAravayaNe paDisuNittae0, se sevaM vayaMtaM paroNeyA vaijjA- Ausotti vA bhaiNitti vA! AhareyaM vatthaM samaNassa dAhAmo, aviyAiMvayaM pacchAvi appaNo sayaTThAe pANAI 4 samAraMbha samuddissa jAva ceissAmo, eyappagAraM nigyosaM succA nisamma tahappagAraM vatthaM aphAsuaMjAva no paDigAhijjA // 2 // siA NaM paro netA vaijjA-Ausotti / vA 2 Ahara eyaM vatthaM siNANe vA 4 jAva AghaMsittA vA pa0 samaNassa NaMdAhAmo, eyappagAraM nigyosaM succA ni0 se puvAmeva AloijjA Au0 bha0! mA eyaM tumaMvatthaM siNANeNa vAjAva paghaMsAhivA, abhi0 emeva dalayAhi, se sevaM vayaMtassa paro siNANeNa vA paghaMsittA dalaijA, tahappa0 vatthaM aphA0 nopa0 // 3 // se NaM paro netA vaijjA0- A0 bha0! Ahara eyaM vatthaM sIodagaviyaDeNa vA 2 uccholettA vA paholettA vA samaNassa NaM dAhAmo, eya0 nigyosaMtaheva navaraMmA eyaM tumaMvatthaM sIodaga0 usi0 uccholehi vA paholehivA, abhikaMkhasi0, sesaMtaheva jAva nopaDigAhijjA ||4||sennN paro ne0 A0 bha0! AhareyaM vatthaM kaMdANi vA jAva hariyANi vA visohittA samaNassaNaM dAhAmo, eya0 nigyosaMtaheva, navaraM mA eyANi tumaM kaMdANivA jAva visohehi, nokhalu me kappai eyappagAre vatthe paDiggAhittae, se sevaM vayaMtassa paro jAva visohittA dalaijA, tahappa0 vatthaM aphAsuyaM no p0||5||siyaa se paro netA vatthaM nisirijA, se puvvA0 A0 bha0! tumaM // 690 // Page #168 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 cUlikA-1 paJcamamadhyayana vastraiSaNA, prathamoddezakaH sUtram 369 vastragrahaNa zrutaskandhaH2 // 691 / / vidhiH cevaNaM saMtiyaM vatthaM aMtoaMteNaM paDilehijissAmi, kevalI bUyA A0, vatthaMteNa baddhe siyA kuMDale vA guNe vA hiraNNevA suvaNNe vA maNI vA jAva rayaNAvalI vA pANe vA bIe vA harie vA, aha bhikkhUNaM pu0 jaM puvvAmeva vatthaM aMtoaMteNa paDilehijjA // 6 // sUtram 369 // ityetAni pUrvoktAni vakSyamANAni vA''yatanAnyatikramyAtha bhikSuzcatasRbhiH pratimAbhiH vakSyamANairabhigrahavizeSairvastramanveSTaM jAnIyAt, tadyathA- uddiSTaM prAk saGkalpitaM vastraM yAciSye, prathamA pratimA 1, tathA prekSitaM dRSTaM sad vastraM yAciSye nAparamiti dvitIyA 2, tathA antaraparibhogena uttarIyaparibhogena vAzayyAtareNa paribhuktaprAyaM vastraM grahISyAmIti tRtIyA 3, tathA tadevotsRSTadhArmikaM vastraM grahISyAmIti caturthI pratimeti 4 suutrctussttysmudaayaarthH| AsAMcatasRNAMpratimAnAMzeSo vidhiH piNDaiSaNAvanneya iti // kiJca- syAt kadAcit NaM iti vAkyAlaGkAre etayA anantaroktayA vastraiSaNayA vastramanveSayantaM sAdhu paro vaded, yathA-AyuSman! zramaNa! tvaM mAsAdau gate samAgaccha tato'haM vastrAdikaM dAsyAmi, ityevaM tasya na zRNuyAt, zeSaM sugama yAvadidAnImeva dadasveti, evaM vadantaM sAdhuMparo brUyAd, yathA- anugaccha tAvatpunaH stokavelAyAM samAgatAya dAsyAmi, ityetadapi na pratizRNuyAd, vadeccedAnImeva dadasveti, tadevaM punarapi vadantaM sAdhuM paro gRhastho netA'paraM bhaginyAdikamAhUya vade yathA''nayaitad, vastraM yena zramaNAya dIyate, vayaM punarAtmArthaM bhUtopamardainAparaM kariSyAma iti, etatprakAraM vastraM pazcAtkarmabhayAllAbhe sati na pratigRhNIyAditi // tathA- syAtpara evaM vaded, yathA- snAnAdinA sugandhidravyeNAgharSaNAdikAM kriyAM kRtvA dAsyAmi, tadetannizamya pratiSedhaM vidadhyAt, atha pratiSiddho'pyevaM kuryAt, tato na pratigRhNIyAditi // evamudakAdinA dhAvanAdisUtramapi // sa paro vadedyAcitaH, san yathA kandAdIni vastrAdapanIya dAsyAmIti, atrApi pUrvavanniSedhAdikazcarca iti // kiJca syAtparo yAcitaHsan kadAcidvastraM // 691 // Page #169 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 692 // nisRjet dadyAt, taM ca dadamAnamevaM brUyAd, yathA- tvadIyamevAhaM vastramantopAntena pratyupekSiSye, naivApratyupekSitaM gRhNIyAd, yata: kevalI zrutaskandhaH 2 brUyAtkarmopAdAnametat, kimiti?, yatastatra kiJcitkuNDalAdikamAbharaNajAtaM baddhaM bhavet, sacittaM vA kiMcid bhaved, ata: cUlikA-1 sAdhUnAM pUrvopadiSTametatpratijJAdikaM yadvastraM pratyupekSya gRhNIyAditi // 369 // kiJca paJcamamadhyayanaM vastraiSaNA, __ se bhi0 se jaM0saaMDaM0 sasaMtANaM tahappa0 vatthaM aphA0 nop0||1||se bhi0 se jaM0 appaMDaM jAva saMtANagaM analaM athiraM adhuvaM prathamoddezakaH adhAraNijjaM roijjataM naruccai taha aphA0 nop0||2||se bhi0 se jaM0 appaMDaM jAvasaMtANagaM alaM thiraM dhuvaM dhAraNijjaM roijjaMtaMruccai, sUtram 370 taha0 vatthaM phAsu0 pddi0||3||se bhi0 no navae mevatthettikaTTano bahudesieNa siNANeNa vA jAva pghNsijaa||4||se bhi0 nonavae vastragrahaNa vidhiH mevatthettikaDano bahude0 sIodagaviyaDeNa vA 2 jAva pahoijjA ||5||se bhikkhUvA 2 dubbhigaMdhe mevatthittikaTuno bahu0 siNANeNa taheva bahusIo0 ussiM0 aalaavo||6||suutrm 370 // sa bhikSuryatpunaH sANDAdikaM vastraM jAnIyAt tanna pratigRhNIyAditi ||s bhikSuryatpunarevaMbhUtaM vastraM jAnIyAt, tadyathA- alpANDaM: yAvadalpasantAnakaM kintu analaM abhISTakAryAsamarthaM hInAditvAt, tathA asthiraM jIrNaM adhruvaM svalpakAlAnujJApanAt, tathA adhAraNIyaM aprazastapradezakhaJjanAdikalaGkAttitvAt, tathA coktaM cattAri deviyA bhAgA, do ya bhAgA ya maannusaa| AsurA ya duve bhAgA, majjhe vatthassa rakkhaso // 1 // deva asara deva deviesuttamo lAbho, mANusesu amajjhimo / Asuresu agelannaM, maraNaM jANa rakkhase // 2||sthaapnaa ceyam // manuja rAkSasa manuja kiJca- lakkhaNahINo uvahI uvahaNaI nANadaMsaNacarittaM ityAdi, tadevaM | deva asura deva (r)catvAro daivikA bhAgA dvau ca bhAgau ca mAnujau / Asurau ca dvau bhAgau madhye vastrasya rAkSasau // 1 // daivikeSuttamo lAbho mAnuSyayozca madhyamaH / Asurayozca glAnatvaM maraNaM jAnIhi rAkSase // 2 // lakSaNahIna upadhirupahanti jJAnadarzanacAritrANi / // 692 // Page #170 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 693 // vastragrahaNa bhUtamaprAyogyaM rocyamAnaM prazasyamAnaM dIyamAnamapi vA dAtrA na rocate, sAdhave na kalpata ityrthH|| eteSAM cAnalAdInAM caturNA cAlAdAnAcatuNAzrutaskandhaH2 padAnAM SoDaza bhaGgA bhavanti, tatrAdyAH paJcadazAzuddhAH, zuddhastvekaH SoDazastamadhikRtya sUtramAha-sa bhikSuryatpunarevaMbhUtaM vastra cUlikA-1 paJcamamadhyayanaM catuSpadavizuddhaM jAnIyAttacca lAbhe sati gRhNIyAditi piNDArthaH / kiJca-sa bhikSuH navaM abhinavaM vastraM mama nAstItikRtvA vasvaiSaNA, tata: bahudezyena ISadbahunA snAnAdikena sugandhidravyeNAghRSya praghRSya vA no zobhanatvamApAdayediti // tathA-sa bhikSuH navaM abhinavaM prathamoddezakaH vastraM mama nAstIti kRtvA tatastasyaiva no naiva zItodakena bahudezyena dhAvanAdi kuryAditi // api ca- sa bhikSuryadyapi sUtram 371 malopacitatvAhurgandhi vastraM syAt tathA'pi tadapanayanArthaM sugandhidravyodakAdinA nodhAvanAdi kuryAd gacchanirgataH, tadantargatastu vidhiH yatanayA prAsukodakAdinA lokopaghAtasaMsaktibhayAtmalApanayanaM kuryAdapIti // 370||dhautsy pratApanavidhimadhikRtyAha__ se bhikkhUvA0 abhikaMkhijja vatthaM AyAvittae vA pa0, tahappagAraMvatthaM no aNaMtarahiyAe puDhavIe jAva saMtANae AyAvija vA p0||1||se bhi0 abhi0 vatthaM A0pa0 ta0 vatthaM thUNaMsi vA gihelugaMsi vA usuyAlaMsi vA kAmajalaMsi vA annayare tahappagAre aMtalikkhajAe dubbaddhe dunnikkhitte aNikaMpe calAcale no A0 nop0||2||se bhikkhUvA0 abhi0 AyAvittae vA 2 // taha0 vatthaM kuliyaMsi vA bhittaMsi vA silasivA lelusivA annayare vA taha0 aMtalijAva no AyAvija vaap0||3||se bhi0 vatthaM AyA0pa0 taha0 vatthaMkhadhaMsivA maM0mA0 pAsA0 ha0 annayare vA taha0 aMtali0 jAvano AyAvija vaa0p0||4||se0 tamAyAe egatamavakkamijjA 2 ahe jhAmathaMDillaMsi vA jAva annayaraMsi vA tahappagAraMsi thaMDillaMsi paDilehiya 2 pamajjiya 2 tao saM0 vatthaM AyAvija vA pyaa0||5||evN khalu0sayA jaijAsi ttibemi / / sUtram 371 // (c) bahuzo na dhAvanAdi (mu0)| 0 nayanAtha (mu0)| // 693 // Page #171 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 694 // | vastradhAraNa ||2-1-5-1||vtthesnnss paDhamo uddeso smtto| zrutaskandhaH2 sa bhikSuravyavahitAyAM bhUmau vastraM nAtApayediti // kiJca- sa bhikSuryadyabhikAGkedvastramAtApayituM tataH sthUNAdau calAcalecUlikA-1 paJcamamadhyayanaM sthUNAdivastrapatanabhayAnnAtApayet, tatra giheluka:- umbaraH usUyAlaM udUkhalaM kAmajalaM snaanpiitthmiti||s bhikSurbhittizilAdau vastraiSaNA, patanAdibhayAdvastraM nAtApayediti // sa bhikSuH skandhamaJcakaprAsAdAdAvantarikSajAte vastraM patanAdibhayAdeva nAtApayediti // dvitIyoddezakaH yathA cAtApayettathA cAha-sa bhikSustadvastramAdAya sthaNDilAdi pratyupekSya cakSuSA pramRjya ca rajoharaNAdinA tata AtApanAdikaM / sUtram 372 kuryAditi, etattasya bhikSoH sAmagryamiti // 371 // prathamoddezakaH samAptaH // 2-1-5-1 // vidhi: ||pnycmaadhyyne dvitiiyoddeshkH|| uktaH prathamoddezakaH sAmprataM dvitIyaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandha:-ihAnantaroddezake vastragrahaNavidhirabhihitastadanantaraM dharaNavidhirabhidhIyate, ityanena sambandhenAyAtasyAsyoddezakasyAdisUtraM se bhikkhU vA0 ahesaNijjAI vatthAI jAijA ahApariggahiyAI vatthAiM dhArijjA no dhoijA no raejjA no dhoyarattAI vatthAI dhArijA apaliuMcamANo gAmaMtaresu omacelie, eyaM khalu vatthadhArissa sAmaggiyaM ||1||se bhi0 gAhAvaikulaM pavisiukAme savaM cIvaramAyAe gAhAvaikulaM nikkhamija vA pavisijja vA, evaM bahiya vihArabhUmiM vA viyArabhUmiM vA gAmANugAmaMvA duuinjijaa||2|| aha pu0 tivvadesiyaM vA vAsaM vAsamANaM pehAe jahA piMDesaNAe navaraM savvaM ciivrmaayaae||3||suutrm 372 / / (r) kAyedva (mu0)| // 694 Page #172 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 695 // sa bhikSuH yathaiSaNIyAni aparikarmANi vastrANi yAceta yathAparigRhItAni ca dhArayet, na tatra kiJcitkuryAditi darzayati, zrutaskandhaH2 tadyathA-na tadvastraM gRhItaM sat prakSAlayet nApiraJjayet tathA nApi bAkuzikatayA dhautaraktAni dhArayet, tathAbhUtAni na gRhNIyAdityarthaH, cUlikA-1 paJcamamadhyayanaM tathAbhUtAdhautaraktavastradhArIca grAmAntaregacchan apaliuMcamANe tti agopayan sukhenaiva gacchedyato'sau-avamacelika: asAra vastraiSaNA, vastradhArI, ityetattasya bhikSorvastradhAriNaH sAmagyaM sampUrNo bhikSubhAva: yadevaMbhUtavastradhAraNamiti, etacca sUtraM jinakalpikoddezena / dvitIyoddezakaH draSTavyam, vastradhAritvavizeSaNAd gcchaantrgte'picaaviruddhmiti||kinyc-se ityAdi piNDaiSaNAvanneyam, navaraMtatra sarvamupadhim,8 sUtram 373 vastradhAraNaatra tu sarvaM cIvaramAdAyeti vishessH|| 372 // idAnIM prAtihArikopahatavastravidhimadhikRtyAha | vidhi: se egaio muhattagaM 2 pADihAriyaMvatthaM jAijA jAva egAheNa vA du0 ti0 cau0 paMcAheNa vA vippavasiya 2 uvAgacchijjA, no taha vatthaM appaNo giNhijjA no annamannassa dijA, no pAmiccaM kujjA, no vattheNa vatthapariNAmaM karijjA, no paraM uvasaMkamittA evaM vaijjA-Au0 samaNA! abhikaMkhasi vatthaM dhArittae vA pariharittae vA?, thiraMvA saMtaM no palicchiMdiya 2 pariTThavijA, tahappagAraM vatthaM sasaMdhiyaM vatthaM tassa ceva nisirijAnoNaM saaijijaa||1||se egaioeyappagAraM nigyosaM succA ni0je bhayaMtArotahappagArANi vatthANi sasaMdhiyANi muhattagaMjAva egAheNa vA05 vippavasiya 2 uvAgacchaMti, taha0 vatthANi no appaNA giNhaMti no annamannassa dalayaMti taM ceva jAva no sAijaMti, bahuvayaNeNa bhANiyavvaM, se haMtA ahamavi muhuttagaM pADihAriyaM vatthaM jAittA jAva egAheNa vA vippavasiya 2 uvAgacchissAmi, aviyAiM eyaM mameva siyA, mAiTThANaM saMphAse no evaM krijaa||suutrm 373 // // 695 sa kazcitsAdhuraparaM sAdhuM muhUrttAdikAloddezena prAtihArikaM vastraM yAceta, yAcitvA caikAkyeva grAmAntarAdau gataH, tatra (c)dhautArakta (mu0)| (c) tu sa sarvaM (mu0)| 88888888 Page #173 -------------------------------------------------------------------------- ________________ niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 696 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 paJcamamadhyayana vastraiSaNA, dvitIyoddezakaH sUtram 374 vastradhAraNavidhiH cAsAvekAhaM yAvatpaJcAhaM voSitvA''gataH, tasya caikAkitvAtsvapato vastramupahatam, tacca tathAvidhaM vastraM tasya samarpayato'pi vastrasvAmI na gRhNIyAt, nApi gRhItvA'nyasmai dadyAt, nApyucchinnaM dadyAd, yathA gRhANedam, tvaM punaH katibhirahobhirmamAnyaddadyAH, nApi tadaiva vastreNa parivartayet, na cAparaM sAdhumupasaMkramyaitadvadet, tadyathA- AyuSman! zramaNa! abhikAsasi icchasyevaMbhUtaM vastraM dhArayituMparibhoktuM ceti?, yadi punarekAkI kazcidgacchettasya tadupahataM vastraM samarpayet na sthiraM-dRDhaM sat paricchindya paricchindya(dya) khaNDazaH 2 kRtvA pariSThApayet tyajet, tathAprakAraM vastraM sasaMdhiya nti upahataM svato vastrasvAmI nAsvAdayet na paribhuJjIta, api tu tasyaivopahantuH samarpayet, anyasya vaikAkino gantuH samarpayediti / evaM bahuvacanenApi neyamiti / / kiJca-sa: bhikSuH ekaH kazcidevaMsAdhvAcAramavagamya tato'hamapi prAtihArikaM vastraM muhUrtAdikAlamuddizya yAcitvA'nyatraikAhAdinA vAsenopahaniSyAmi,8 tatastadvastraM mamaiva bhaviSyatItyevaM mAtRsthAnaM saMspRzet, na caitatkuryAditi // 373 // tathA se bhi0 novaNNamaMtAivatthAI vivaNNAiMkarijjA vivaNNAIna vaNNamaMtAiMkarijjA, annaM vA vatthaM labhissAmittikaTTha no annamannassa dijjA, nopAmiccaM kujA, no vattheNa vatthapariNAmaM kujjA, no paraM uvasaMkamittu evaM vadejA-Auso0!samaNA abhikaMkhasi me vatthaM dhArittae vA pariharittae vA?, thiraM vA saMtaM no palicchiMdiya 2 pariTThavijjA, jahA meyaM vatthaM pAvagaM paro mannai, paraM ca NaM adattahArI paDipahe pehAe tassavatthassa niyANAya no tesiM bhIo ummaggeNaMgacchijA, jAva appussue, taosaMjayAmevagAmANugAmaM duuijijaa||1||se bhikkhU vA0 gAmANugAmaM dUijjamANe aMtarA se vihaM siyA, se jaMpuNa vihaM jANijjA imaMsi khalu vihaMsi bahave AmosagA vatthapaDiyAe saMpiMDiyA gacchejjA, No tesiM bhIo ummaggeNaM gacchejAjAva gAmA0 dUijjejjA ||2||se bhi0 dUijjamANe 70mAnyaddadyAt (mu0)| 0 anyasmai (mu0)| // 696 // Page #174 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAnaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 697 // aMtarA se AmosagA paDiyAgacchejA, teNaM AmosagA evaM vadejA-AusaM0! AhareyaM vatthaM dehi NikkhivAhi jahA riyAe NANattaM vatthapaDiyAe ||3||eyN khalu0 sayA jijaasi||ttibemi 4||suutrm 374||vtthesnnaa samattA // 2-1-5-2 // sa bhikSurvarNavanti vastrANi caurAdibhayAnno vigatavarNAni kuryAt, utsargatastAdRzAni na grAhyANyeva, gRhItAnAMca parikarmana vidheyamiti tAtparyArthaH, tathA vivarNAni na zobhanavarNAni kuryAdityAdi sugamamiti ||nvrN vihaM ti aTavIprAyaH pnthaaH| tathA tasya bhikSoH pathi yadi AmoSakA: caurA vastragrahaNapratijJayA samAgaccheyurityAdi pUrvoktaM yAvadetattasya bhikSoH sAmagyamiti // 374 // paJcamamadhyayanaM samAptam // 2-1-5 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 paJcamamadhyayana vastraiSaNA, dvitIyoddezakaH sUtram 374 vastradhAraNavidhiH // iti zrIzrutakevalIbhadrabAhusvAmisandRbdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryavihitavivaraNasamanvitaM zrIAcArAGgadvitIyazrutaskandhavRttau paJcamamadhyayanaM vastraiSaNAkhyaM samAptam // // 697 // Page #175 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 698 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 SaSThamadhyayanaM pAtraiSaNA, prathamoddezakaH sUtram 375 pAtragrahaNadhAraNavidhiH ||ath SaSThamadhyayana paatraissnnaakhym|| ||prthmoddeshkH|| paJcamAdhyayanAnantaraM SaSThamArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH-iha prathame'dhyayane piNDavidhiruktaH, sa ca vasatAvAgamoktena vidhinA bhoktavya iti dvitIye vasatividhirabhihitaH, tadanveSaNArthaM ca tRtIye IryAsamitiH pratipAditA, piNDAdyarthaM pravRttena kathaM bhASitavyamiti caturthe bhASAsamitiruktA, saca paTalakaivinA na grAhya iti tadarthaM paJcame vastraiSaNA pratipAditA, tadadhunA pAtreNApi vinA piNDo na grAhya ityanena sambandhena pASaNA'dhyayanamAyAtam, asya ca catvAryanuyogadvArANi bhavanti, tatra nAmaniSpanne nikSepe pASaNA'dhyayanam, asya ca nikSepo'rthAdhikArazcAnantarAdhyayana eva lAghavArthaM niyuktikRtA'bhihitaH, sAmprataM sUtrAnugame'skhalitAdiguNopetaM sUtramuccAraNIyam, taccedaM se bhikkhUvA 2 abhikaMkhijjA pAyaM esittae, se jaM puNa pAdaM jANijjA, taMjahA- alAuyapAyaM vA dArupAyaM vA maTTiyApAyaM vA, tahappagAraM pAyaM je niggaMthe taruNe jAva thirasaMghayaNe se egaM pAyaM dhArijAno biiyN||1||se bhi0 paraM addhajoyaNamerAe pAyapaDiyAe no abhisaMdhArijA gamaNAe ||2||se bhi0 se jaM0 assi paDiyAe egaM sAhammiyaM samuddissa pANAI 4 jahA piMDesaNAe cattAri AlAvagA, paMcame bahavesamaNa pagaNiya 2 thev||3||se bhikkhUvA0 assaMjae bhikkhupaDiyAe bahavesamaNamAhaNe0 vatthesaNA''lAvao // 4 // se bhikkhU vA0 se jAiM puNa pAyAiM jANijjA virUvarUvAiM mahaddhaNamullAI, taM0- ayapAyANi vA taupAyA0 taMbapAyA0 sIsagapA0 hiraNNapA0 suvaNNapA0rIriapAyA hArapuDapA0 maNikAyakaMsapAyA0 saMkhasiMgapA0 daMtapA0 celapA0 selapA0 cammapA0 annayarAI vA taha0 virUvarUvAiM mahaddhaNamullAiM pAyAI aphAsuyAiM no0|| 5 // se bhi0 se jAI puNa pAyA0 virUva0 2 // 698 // 600000000308 Page #176 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 699 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 SaSThamadhyayanaM pAtraiSaNA, prathamoddezakaH sUtram 375 pAtragrahaNadhAraNavidhiH mahaddhaNabaMdhaNAI, taM0- ayabaMdhaNANi vA jAva cammabaMdhaNANi vA annayarAiMtahappa0 mahaddhaNabaMdhAI aphA0 no p0||6||icceyaaii AyataNAI uvAikmma aha bhikkhUjANijjA cauhi paDimAhiM pAyaM esittae, tattha khaluimA paDhamA paDimA-se bhikkhU0 uddisiya0 2 pAyaM jAejA, taMjahA- alAuyapAyaM vA 3 taha0 pAyaM sayaM vANaMjAijA jAva paDi0 paDhamA paDimA 1! ahAvarA0 se0 pehAe pAyaM jAijA, taM0- gAhAvaiMvA kammakarIvA se puvvAmeva AloijjA, Au0 bha0! dAhisi me itto annayaraM pAdaM taM0-lAuyapAyaMvA 3, taha0 pAyaMsayaM vAjAva paDi0, duccA paDimA 2! ahA0 se bhi0 se jaMpuNa pAyaM jANijjA saMgaiyaMvA vejaiyaMtiyaMvA tahappa0 pAyaM sayaM vA jAva paDi0, taccA paDimA 3 / ahAvarA cautthA paDimA-se bhi0 ujjhiyadhammiyaM jAejA jAva'nne bahave samaNA jAva nAvakaMkhaMti taha0 jAejA jAva paDi0, cautthA paDimA 4! icceiyANaM cauNhaM paDimANaM annayaraM paDimaM jahA piNddesnnaae||7|| se NaM eyAe esaNAe esamANaM pAsittA paro vaijjA, Au0 sa0! ejjAsi tumaM mAseNa vA jahA vatthesaNAe, se NaM paro netA va0-A0 bha0! AhAreyaM pAyaM tilleNa vA gha0 nava0 vasAe vA abhaMgittA vA taheva siNANAditahevasIodagAI kNdaaiNthev||8||sennN paro ne0Au0 sa0! muhuttagaM 2 jAva acchAhi tAva amhe asaNaM vA uvakareMsu vA avakkhaDeMsu vA, to te vayaM Auso 0! sapANaM sabhoyaNaM paDiggahaM dAhAmo, tucchae paDiggahe dinne samaNassa no suTu sAhu bhavai, se puvvAmeva AloijjA- Au0 bhaio! no khalu me kappai AhAkammie asaNe vA 4 bhuttae vA0, mA uvakarehi mA uvakkhaDehi, abhikaMkhasi me dAuM emeva dalayAhi, se sevaM vayaMtassa paro asaNaM vA 4 uvakarittA uvakkhaDittA sapANaM sabhoyaNaM paDiggahagaMdalaijA taha0 paDiggahagaM aphAsuyaM jAva no paDigAhijjA // 9 // siyA se paro uvaNittA paDiggahagaM nisirijjA, se puvvAme0 Au0 bha0! tumacevaNaM saMtiyaM paDiggahagaM aMtoaMteNaM pddilehissaami|| 10 // kevalI0 AyANa0, aMto paDiggahagaMsi pANANi vA bIyA0 hari0, aha bhikkhUNaM pu0 jaM puvvAmeva paDiggahagaM aMtoaMteNaM 8 // 699 // Page #177 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 700 // paDi0 saaMDAIsavve AlAvagA bhANiyavvA jahA vatthesaNAe, nANattaM tilleNa vAghaya0 nava0 vasAe vA siNANAdijAva annayaraMsi zrutaskandhaH2 vA tahappagA0 thaMDilaMsi paDilehiya 2 pama02 tao0 saMja0 aamjij||11||evN khalu0 sayA jaejjA sittibemi|suutrm 375 // cUlikA-1 SaSThamadhyayanaM 2-1-6-1 // pAtraiSaNA, sa bhikSurabhikAGketu pAtramanveSTum, tatpunarevaM jAnIyAt, tadyathA- alAbukAdikaM tatra ca yaH sthirasaMhananAdyupetaH sa ekameva pAtraM prathamoddezakaH sUtram 375 vibhRyAt na dvitIyam, saca jinakalpikAdiH, itarastu mAtrakasadvitIyaM pAtraM dhArayet, tatra saGghATake satyekasmin bhaktaM dvitIye / pAtragrahaNapAtre pAnakam, mAtrakaM tvAcAryAdiprAyogyakRte'zuddhasya veti ||se bhikkhU ityAdIni sUtrANi sugamAni yAvanmahAgha-mUlyAni dhAraNavidhiH pAtrANi lAbhe satyaprAsukAni na pratigRhNIyAditi, navaraM hArapuDapAya tti lohapAtramiti // evamayobandhanAdisUtramapi sugamam / tathA pratimAcatuSTayasUtrANyapi vastraiSaNAvanneyAnIti, navaraM tRtIyApratimAyAM saMgaIyaM ti dAtuHsvAGgikaM-paribhuktaprAyavejayaMtiyaM, ti dvitreSu pAtreSu paryAyeNopabhujyamAnaM pAtraM yAceta // etayA anantaroktayA pAtraiSaNayA pAtramanviSantaM sAdhu prekSya paro brUyAd bhaginyAdikaM yathA- tailAdinA'bhyajya sAdhave dadasvetyAdi sugamamiti // tathA-sa netA taM sAdhumevaM brUyAd, yathA- riktaM pAtraM dAtuM na varttata iti muhUrttakaM tiSTha tvaM yAvadazanAdikaM kRtvA pAtrakaM bhRtvA dadAmItyevaM kurvantaM niSedhayet, niSiddho'pi yadi kuryAttataH pAtraM na gRhNIyAditi // yathA dIyamAnaM gRhNIyAttathA''ha-tena dAtrA dIyamAnaM pAtramantopAntena pratyupekSatetyAdi vastravanneyamiti, etattasya bhikSoH sAmagyamiti // 375 // prathamoddezakaH samAptaH // 2-1-6-1 // // 700 // 0na ca dvitIyam (mu0)| 0 vilohapAtra0 (pr0)| bRhat lohapAtra0 (pr0)| Page #178 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 701 // 376-377 pAtragrahaNa ||sssstthaadhyyne dvitiiyoddeshkH|| zrutaskandhaH2 uddezakAbhisambandho'yaM-ihAnantarasUtre pAtranirIkSaNamabhihitamihApi taccheSamabhidhIyate ityanena sambandhenAyAtasyAsyo cUlikA-1 SaSThamadhyayanaM dezakasyedamAdisUtraM pAtraiSaNA, se bhikkhU vA 2 gAhAvaikulaM piMDa0 paviDhe samANe puvvAmeva pehAya paDiggahagaM avahaTTa pANe pamanjiya rayaM tao saM0 gAhAvaiM0 dvitIyoddezakaH piMDa nikkha0pa0, kevalI0, AyA0! aMto paDiggahagaMsi pANe vA bIe vA hari0 pariyAvajijjA, ||1||ah bhikkhUNaM pu0 jaM sUtram * puvvAmeva pehAe paDiggahaM avahaTTa pANe pamajjiya rayaMtao saM0 gAhAvaI nikkhamina vA ||2||suutrm 376 // sa bhikSurgRhapatikulaM piNDapAtapratijJayA pravizan pUrvameva bhRzaM pratyupekSya patadgaham, tatra ca yadi prANinaH pazyettatastAn AhRtya dhAraNavidhiH niSkRSya tyaktvetyarthaH, tathA pramRjya ca rajastataH saMyata eva gRhapatikulaM pravizedvA niSkrAmedvA ityeSo'pi pAtravidhireva,8 yato'trApi pUrva pAtraM samyak pratyupekSya pramRjya ca piNDo grAhya iti pAtragataiva cinteti, kimiti pAtraM pratyupekSya piNDo grAhya iti?, apratyuprekSite tu karmabandho bhavatItyAha-kevalI brUyAd yathA karmopAdAnametat, yathA ca karmopAdAnaM tathA darzayati- antaH madhye patagRhakasya prANino-dvIndriyAdayaH, tathA bIjAni rajo vA paryApadyeran bhaveyustathAbhUte ca pAtre piNDaM gRhNataH karmopAdAnaM bhavatItyarthaH, atha sAdhUnAMpUrvopadiSTametatpratijJAdikaM yatpUrvameva pAtrapratyupekSaNaM kRtvA tadgataprANino rajazcApanIya gRhapatikule pravezo niSkramaNaM vA kAryamiti // 376 / / kiJca se bhi0 jAva samANe siyA se paro AhaTTa aMto paDiggahagaMsisIodagaM paribhAittA nIha1 dalaijjA, tahappa0 piDaggahagaMparahatthaMsi vA parapAyaMsi vA aphAsuyaM jAva no pa0, se ya Ahacca paDiggahie siyA khippAmeva udagaMsi sAharijjA, se paDiggahamoyAe pANaM pariTThavijA, sasiNiddhAe vA bhUmIe niyamijA ||1||se0 udaullaM vAsasiNiddhaM vApaDiggahano Amajija vA 2 aha pu0 vigaodae niSkRSyAtpipAtraM samyak pratyupekSyAyAha-kevalI brUyAd yathA kApaDAna bhaveyusa // 701 // Page #179 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 702 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 SaSThamadhyayanaM pAtraiSaNA, dvitIyoddezakaH sUtram 377 pAtragrahaNadhAraNavidhiH me paDiggahae chinnasiNehe taha0 paDiggahaM tao0 saM0 Amajija vA jAva payAvija vA // 2 // se bhi0 gAhA0 pavisiukAme paDiggahamAyAe gAhA0 piMDa0 pavisijja vA ni0, evaM bahiyA viyArabhUmI vihArabhUmI vA gAmA0 dUijijA, tivadesIyAe jahA biiyAe vatthesaNAe navaraM ittha paDiggahe // 3 // eyaM khalu tassa0 jaMsabaDhehiM sahie sayA jaejAsi // 4 // sUtram 377 // ttibemi|| paaesnnaasmmttaa||2-1-6-|| sa bhikSurgRhapUtikulaM piNDapAtapratijJayA praviSTaH san pAnakaM yAceta, tasya ca syAt- kadAcitsa paro gRhastho'nAbhogena pratyanIkatayA vA tathA''nukampayA vimarSatayA yA gRhAntaH- madhya evAparasmin patadhe svakIye bhAjane AhRtya zItodaka paribhAjya vibhAgIkRtyU NIhaTTu tti niHsArya dadyAt, sa- sAdhustathAprakAraM zItodakaM parahastagataM parapAtragataM vA'prAsukamiti matvA na pratigRhNIyAt, tad yadyakAmena vimanaskena vA pratigRhItaM syAt tataH kSiprameva tasyaiva dAturudakabhAjane prakSipet, anicchataH kUpAdau samAnajAtIyodake pratiSThApanavidhinA pratiSThApanaM kuryAt, tadabhAve'nyatra vA chAyAgartAdau prakSipet, sati cAnyasmin bhAjane tat sabhAjanameva niruparodhini sthAne muzcediti // tathA-sa bhikSurudakArdAdeH patagRhasyAmArjanAdi na kuryAdISacchuSkasya tu kuryAditi piNDArthaH / kiJca-sa bhikSuH kvacid gRhapatikulAdau gacchan sapatagRha eva gacchedityAdi sugamaM yAvadetattasya bhikSoH sAmagryamiti // 377 // SaSThamadhyayanaM samAptam // 2-1-6 // // iti zrIzrutakevalIbhadrabAhusvAmisanhabdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryavihitavivaraNasamanvitaM zrIAcArAGgadvitIyazrutaskandhavRttau SaSThamadhyayanaM pAtraiSaNAkhyaM samAptam / / (c) tayA, tathA (mu0)| (r) ttadyathA'kAmena (mu0)| 0 0sya pramArja0 (pr0)| // 702 // Page #180 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 703 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 saptamamadhyayanaM avagrahapratimA, prathamoddezakaH niyuktiH |319-320 avagrahanikSepAH ||ath saptamamadhyayanaM avagrahapratimAkhyam // ||prthmoddeshkH|| uktaM SaSThamadhyayanamadhunA saptamamArabhyate, asya cAyamabhisambandha:-piNDazayyAvastrapAtrAdayo'vagrahamAzritya bhavantItyato'sAveva katividho bhavatItyanena sambandhenAyAtasyAsyAdhyayanasya catvAryanuyogadvArANi bhavanti, tatropakramAntargato'rthAdhikAro'yaMyathA sAdhunA vizuddho'vagraho grAhya iti, nAmaniSpanne tu nikSepe'vagrahapratimeti nAma, tatrAvagrahasya nAmasthApane kSuNNatvAdanAhatya dravyAdicaturvidhaM nikSepaM darzayitukAmo niyuktikAra Aha___ ni0-davve khitte kAle bhAve'vi ya uggaho cauddhA u| deviMda 1 rAyauggaha 2 gihavai 3 sAgariya 4 sAhammI // 319 // dravyAvagrahaH kSetrAvagrahaH kAlAvagraho bhAvAvagrahazcetyevaM caturvidho'vagrahaH, yadivA sAmAnyena paJcavidho'vagrahaH, tadyathA-devendrasya lokamadhyavartirucakadakSiNArddhamavagrahaH 1, rAjJazcakravartyAderbharatAdikSetraM 2, gRhapateAmamahattarAdeAmapATakAdikamavagrahaH 3, tathA sAgArikasya- zayyAtarasya ghanazAlAdikaM 4, sAdharmikA:- sAdhavo ye mAsakalpena tatrAvasthitAsteSAM vstyaadirvgrhH| sapAdaM yojanamiti 5, tadevaM paJcavidho'vagrahaH, vasatyAdiparigrahaM ca kurvatA sarve'pyete yathA'vasaramanujJApyA iti // 319 // sAmprataM dravyAvagrahapratipAdanAyAha ni0-davvuggaho utiviho scittaacittmiisocev| khittuggaho'vi tiviho duviho kAluggaho hoi / / 320 // dravyAvagrahastrividhaH, ziSyAdeH sacitto rajoharaNAderacittaH ziSyarajoharaNAdermizraH, kSetrAvagraho'pi sacittAdistrividha eva, yadivA grAmanagarAraNyabhedAditi,kAlAvagrahastu RtubaddhavarSAkAlabhedAvidheti // 320 / / bhAvAvagrahapratipAdanArthamAha // 70 Page #181 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 704 // zrutaskandha:2 cUlikA-1 saptamamadhyayanaM avagrahapratimA, prathamoddezakaH niyuktiH 321-322 sUtram 378 avagrahanikSepAH ni0- maiuggaho ya gahaNuggaho ya bhAvuggaho duhA hoi| iMdiya noiMdiya atthavaMjaNe uggaho dasahA // 321 // bhAvAvagraho dvedhA, tadyathA- matyavagraho grahaNAvagrahazca, tatra matyavagraho dvidhA- arthAvagraho vyaJjanAvagrahazca, tatrArthAvagraha indriyanoindriya bhedAt SoDhA, vyaJjanAvagrahastu cakSurindriyamanovarjazcaturdhA, sa eSa sarvo'pi matibhAvAvagraho dazadheti // 321 // grahaNAvagrahArthamAha ni0- gahaNuggahammi apariggahassa samaNassa ghnnprinnaamo| kaha pADihAriyA'pADihArie hoi? jaiyatvaM // 322 // aparigrahasya sAdhoryadA piNDavasativastrapAtragrahaNapariNAmo bhavati tadA sa grahaNabhAvAvagraho bhavati, tasmiMzca sati kathaM kena prakAreNa mama zuddhaM vasatyAdikaM prAtihArikamaprAtihArikaM vA bhavedityevaM yatitavyamiti, prAguktazca devendrAdyavagrahaH paJcavidho|'pyasmin grahaNAvagrahe draSTavya iti ||322||gto nAmaniSpanno nikSepaH, sAmprataM sUtrAnugame sUtramuccAraNIyam, taccedaM__samaNe bhavissAmi aNagAre akiMcaNe aputte apasU paradattabhoI pAvaM kammaM no karissAmitti samuTThAe savvaM bhaMte! adinnAdANaM paccakkhAmi, se aNupavisittA gAmaMvA jAva rAyahANiM vA neva sayaM adinnaM gihijjA neva'nnehiM adinnaM giNhAvijA adinnaM giNhaMtevi annena smnnujaannijjaa||1||jehivi saddhiM saMpavvaie tesiMpijAiMchattagaMvA jAvacammacheyaNagaMvA tesiMpuvvAmeva uggahaM aNaNunnaviya apaDilehiya 2 apamajjiya 2 no uggiNhijjA vA parigiNhijja vA, tesiM puvAmeva uggahaM jAijA aNunnaviya paDilehiya pamajiya tao saM0 uggiNhijja vA p02|| sUtram 378 // zrAmyatIti zramaNaH- tapasvI yato'hamata evaMbhUto bhaviSyAmIti darzayati- anagAraH agA-vRkSAstairniSpannamagAraM tanna vidyata ityanagAraH, tyaktagRhapAza ityarthaH, tathA akiJcanaH na vidyate kimapyasyetyakiJcano, niSparigraha ityarthaH, tathA aputraH // 704 // Page #182 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 705 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 saptamamadhyayanaM avagrahapratimA, prathamoddezakaH sUtram 378-379 avagrahayAcanAdividhiH svajanabandhurahito, nirmama ityarthaH, evaM apazuH dvipadacatuSpadAdirahitaH, yata evamata: paradattabhojI san pApaM karma na kariSyAmItyevaM samutthAyaitatpratijJo bhavAmIti darzayati- yathA sarvaM bhadanta! adattAdAnaM pratyAkhyAmi, dantazodhanamAtramapi parakIyamadattaM na gRhNAmItyarthaH, tadanena vizeSaNakadambakenApareSAM zAkyasarajaskAdInAM samyakzramaNatvaM nirAkRtaM bhavati, sa caivaMbhUto'kiJcanaH zramaNo'nupravizya grAmaM vA yAvadrAjadhAnI vA naiva svayamadattaM gRhNIyAt naivApareNa grAhayet, nApyaparaM gRhNantaM samanujAnIyAt, yairvA sAdhubhiH saha samyak pravrajitastiSThati vA teSAmapi sambandhyupakaraNamananujJApya na gRhNIyAditi darzayati, tadyathAchatrakamiti chada apavAraNe chAdayatIti chatraM- varSAkalpAdi, yadivA kAraNikaH kvacitkoGkaNadezAdAvativRSTisambhavAcchatrakamapi gRhNIyAdyAvaccarmacchedanakamapyananujJApyApratyupekSya ca nAvagRhNIyAt sakRt prgRhnniiyaadnekshH| teSAM ca sambandhi yathA gRhNIyAttathA darzayati-pUrvameva tAnanujJApya pratyupekSya cakSuSA pramRjya rajoharaNAdinA sakRdanekazo vA gRhNIyAditi // 378 // kiJca se bhi0 AgaMtAresuvA 4 aNuvIi uggahaM jAijjA, je tattha Isara je tattha samahiTThae te uggahaM aNunnavinA-kAmaM khalu Auso0! ahAlaMdaM ahAparinnAyaM vasAmo jAva Auso! jAva AusaMtassa uggahe jAva sAhammiyA ettAva tA uggahaM uggiNhissAmo, teNa paraM vihrissaamo1||se kiM puNa tatthoggahaMsi evoggahiyaMsije tattha sAhammiyA saMbhoiyA samaNunA uvAgacchijjAje teNa sayamesittae asaNe vA 4 teNa te sAhammiyA 3 uvanimaMtijjA, no cevaNaM parapaDiyAe ogijjhiya 2 uvni02||suutrm 379 // sa bhikSurAgantAgArAdau pravizyAnuvicintya ca- paryAlocya yativihArayogyaM kSetraM tato'vagrahaM vasatyAdikaM yAceta, yazca yAcyastaM darzayati-yastatra IzvaraH gRhasvAmI tathA yastatra samadhiSThAtA gRhapatinA nikSiptabharaH kRtastAnavagraha-kSetrAvagrahaM anujJApayet | yAceta, kathamiti darzayati- kAma miti tavecchayA khalu iti vAkyAlaGkAre AyuSman! gRhapate! ahAlaMda miti yAvanmAtraM // 705 // Page #183 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 706 // 380-381 vidhiH kAlaM bhavAnanujAnIte ahAparinnAyaM ti yAvanmAnaM kSetramanujAnISe tAvanmAnaM kAlaM tAvanmAnaM ca kSetramAzritya vayaM vasAma iti zrutaskandhaH2 yAvat, ihAyuSman! yAvanmAnaM kAlamihAyuSmato'vagraho yAvantazcasAdharmikA:-sAdhavaH samAgamiSyanti tAvanmAtramavagrahI-8 cUlikA-1 saptamamadhyayanaM SyAmastata UrdhvaM vihariSyAma iti // avagRhIte cAvagrahe satyuttarakAlavidhimAha-tadevamavagRhIte'vagrahe sasAdhuH kiM punaH kuryAditi avagrahapratimA, darzayati-yetatra kecana prAghUrNakAH sAdharmikA:sAdhavaH sAmbhogikA: ekasAmAcArIpraviSTAH samanojJA udyuktavihAriNaH upAgaccheyuH prathamoddezakaH atithayo bhaveyuH, te caivaMbhUtA ye tenaiva sAdhunA paralokArthinA svayameSitavyAH, te ca svayamevAgatA bhaveyuH, tAMzcAzanAdinA sUtram svayamAhRtena sa sAdhurupanimantrayed, yathA-gRhNIta yUyametanmayA''nItamazanAdikaM kriyatAM mamAnugraha ityevamupanimantrayet, na avagrahacaiva paripaDiyAe tti parAnItaM yadazanAdi tadbhazaM avagRhya Azritya nopanimantrayet, kiM tarhi?, svayamevAnItena nimantrayediti yaacnaadi||379 // tathA se AgaMtAresu vA 4 jAva se kiM puNa tatthoggahaMsi evoggahiyaMsi je tattha sAhammiA annasaMbhoiA samaNunnA uvAgacchijjA je teNa sayamesittae pIDhe vA phalae vA sijjA vA saMthArae vA teNa te sAhammie annasaMbhoie samaNunne uvanimaMtijA no cevaNaM parivaDiyAe ogijjhiya uvanimaMtijA ||1||se AgaMtAresu vA 4 jAva se kiM puNa tatthuggahaMsi evoggahiyaMsi je tattha gAhAvaINa vA gAhA0 puttANa vA sUI vA pippalae vA kaNNasohaNae vA nahaccheyaNae vA taM appaNo egassa aTThAe pADihAriyaM jAittA no annamannassa dina vA aNupaijja vA, sayaMkaraNijjaMtikaTTha, se tamAyAe tattha gacchijjA ra puvvAmeva uttANae hatthe kaTTha bhUmIe vA ThavittA imaMkhalu 2 tti // 706 // AloijjA, no cevaNaM sayaM pANiNA parapANiMsi pnycppinnijjaa||2||suutrm 380 // 0 etAvanmAtra0 (mu0)10 nugrahamityeva....paravaDiyAe (mu0)| Page #184 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH 2 // 707 // pUrvasUtravatsarvam, navaramasAmbhogikAn pIThaphalakAdinopanimantrayed, yatasteSAMtadeva pIThakAdisaMbhogyaM naashnaadiini||kinyctsminnvgrhe gRhIte yastatra gRhapatyAdiko bhavet tasya sambandhi sUcyAdikaM yadi kAryArthamekamAtmAnamuddizya gRhNIyAt tadapareSAM sAdhUnAM na samarpayet, kRtakAryazca pratIpaM gRhasthasyaivAnena sUtroktena vidhinA samarpayediti // 380||api ca se bhi0 se jaM0 uggahaM jANijjA aNaMtarahiyAe puDhavIe jAva saMtANae taha uggahaM no agivhijjA vA 2||1||se bhi0 se jaMpuNa uggahaMthUNaMsivA 4 taha0 aMtalikkhajAe dubbavejAva nougiNhijjA vA 2||2||se bhi0 se jaM0 kuliyaMsi vA 4 jAva nougiNhijja vA 2, ||3||se bhi0 khaMdhaMsi vA 4 annayare vA taha0 jAva no uggahaM ugiNhijja vA 2, ||4||se bhi0 se jaM0 puNa sasAgAriyaM sAgaNiyaMsaudayaMsaitthiMsakhuDapasubhattapANaMnopannassa nikkhamaNapavese jAvadhammANuogaciMtAe, sevaM naccA taha uvassae sasAgArie0 no uvaggahaM ugivhijjA vA 2,||5||se bhi0 se jaM0 gAhAvaikulassa majjhaMmajjheNaM gaMtuM paMthe paDibaddhaM vA no pannassa jAva sevaM n0||6||se bhi0 se jaM0 iha khalu gAhAvaI vA jAva kammakarIo vA annamannaM akkosaMti vA taheva tillAdi siNANAdisIodagaviyaDAdi nigiNAivA jahA sijAe AlAvagA, navaraM ugghvttvyaa||7||se bhi0 se0 AinnasaMlikkhenopannassa0 ugiNhijja vA 2,||8||eyN khlu0||9||suutrm 381 // uggahapaDimAe paDhamo uddeso||2-1-7-1|| yatpunaH sacittapRthivIsambandhamavagrahaM jAnIyAttanna gRhNIyAditi // tathA- antarikSajAtamapyavagrahaM na gRhNIyAdityAdizayyAvanneyaM ayAvaduddezakasamAptiH, navaramavagrahAbhilApa iti // 381||prthmoddeshkH samAptaH // 2-1-7-1 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 saptamamadhyayanaM avagrahapratimA, prathamoddezakaH sUtram 381 avagrahayAcanAdividhiH // 707 // Page #185 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH 2 // 708 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 saptamamadhyayanaM avagrahapratimA, dvitIyoddezakaH sUtram 382-383 avagrahayAcanAdividhiH ||sptmaadhyyne dvitiiyoddeshkH|| uktaH prathamoddezakaH, adhunA dvitIyaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH- pUrvoddezake'vagrahaH pratipAditastadihApi taccheSapratipAdanAyoddezakaH, tasya cAdisUtraM se AgaMtAresu vA 4 aNuvIi uggahaM jAijjA, je tattha Isare0 te uggahaM aNunavijjA kAmaM khalu Auso! ahAlaMdaM ahAparinnAyaM vasAmojAva Auso! jAva AusaMtassa uggahe jAva sAhammiAe tAva uggahaM uggihissAmo, teNa paraM vi0||1||se kiM puNa tattha uggahaMsi evoggahiyaMsi je tattha samaNANa vA mAha0 chattae vA jAva cammachedaNae vAtaM no aMtohito bAhiM nINijjA bahiyAo vA no aMto pavisijA, suttaM vA no paDibohijjA, no tesiM kiMcivi appattiyaM paDiNIyaM karijjA ||2||suutrm 382 // sabhikSurAgantAgArAdAvaparabrAhmaNAdhupabhogasAmAnye kAraNikaH sannIzvarAdikaM pUrvakrameNAvagrahaM yAceta, tasmiMzcAvagRhIte'vagrahe iyattatra zramaNabrAhmaNAdInAM chatrAdyupakaraNajAtaM bhavettannaivAbhyantarato bahirniSkrAmayet nApi tato'bhyantaraM pravezayet nApi brAhmaNAdikaM suptaM pratibodhayet na ca teSAM appattiyaM ti manasaH pIDAM kuryAt tathA pratyanIkatAM pratikUlatAMna vidadhyAditi // 382 // se bhi0 abhikaMkhijjA aMbavaNaM uvAgacchittae je tattha Isare 2 te uggahaM aNujANavijjA-kAmaM khalu jAva viharissAmo, se kiM puNa0 evoggahiyaMsi aha bhikkhUicchijjA aMbaM bhuttae vA se jaMpuNa aMbaMjANijjA saaMDaM sasaMtANaM taha0 aMbaM aphA0 no p0||1|| se bhi0 se jaM0 appaMDaM appasaMtANagaM atiricchachinnaM avvocchinnaM aphAsuyaMjAva no pddigaahijaa||2||se bhi0 se jaM0 appaMDaM vA jAva saMtANagaM tiricchachinnaM vucchinnaM phA0 paDi0 // 3 // se bhi0 aMbabhittagaM vA aMbapesiyaM vA aMbacoyagaM vA aMbasAlagaM vA aMbaDAlagaMvA bhuttae vA pAyae vA, se jaM0 aMbabhittagaMvA 5 saaMDaM aphA0 no pddi0||4||se bhikkhU vA 2 se jaM0 aMbaMvA aMba // 708 // Page #186 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH 2 // 709 // zrutaskandhaH2 cUlikA-1 saptamamadhyayana avagrahapratimA, dvitIyoddezakaH sUtram 383 avagrahayAcanAdividhiH bhittagaMvA appaMDaM0 atiricchachinnaM 2 aphA0 nop0||5||se jaM0 aMbaDAlagaM vA appaMDaM 5 tiricchacchinna vucchinnaM phAsuyaM paDi0 ||6||se bhi0 abhikaMkhijjA ucchuvaNaM uvAgacchittae, je tattha Isare jAva ugghNsi0||ah bhikkhUicchijjA ucchu bhuttae vA pA0, se jaM0 ucchu jANijjA saaMDaM jAva no p0||7|| atiricchachinnaM taheva, tiricchachinne'vi taheva / / 8 // se bhi0 abhikaMkhi0 aMtarucchuyaM vA ucchugaMDiyaM vA ucchucoyagaMvA ucchusA0 ucchuDA0 bhuttae vA paay0||9||se jaM0 pu0 aMtarucchuyaM vA jAva DAlagaMvA saaMDaM0 nop0||10||se bhi0 se jaM0 aMtarucchuyaM vA0 appaMDaM vA0 jAva paDi0, atiricchacchinnaM thev||11||se bhi0 lhasaNavaNaM uvAgacchittae, taheva tinnivi AlAvagA, navaraMlhasuNaM ||12||se bhi0 lhasuNaM vA lhasuNakaMda lha0 coyagaMvA lhasuNanAlagaM vA bhuttae vA 2 se jaM0 lasuNaM vA jAva lasuNavIyaM vAsaaMDaM jAva no p0||13|| evaM atiricchacchinne'vi tiricchachinne jAva pa0 ||14||suutrm 383 // sa bhikSuH kadAcidAmravane'vagrahamIzvarAdikaM yAceta, tatrasthazca sati kAraNe AnaM bhoktumicchet, taccAnaMsANDaM sasantAnakamaprAsukamiti camatvA na prtigRhnniiyaaditi| kiJca-sa bhikSuryatpunarAmramalpANDamalpasantAnakaMvA jAnIyAt, kintu atirazcInaicchinnaM tirazcInamapATitaM tathA avyavacchinnaM akhaNDitaM yAvadaprAsukaM na pratigRhNIyAditi // tathA-sabhikSuralpANDamalpasantAnakaM tirazcInacchinnaM tathA vyavacchinnaM yAvatprAsukaM kAraNe sati gRhNIyAditi // evamAnAvayavasambandhi sUtratrayamapi neyamiti, navaraMaMbabhittayaM ti AmrArddha aMbapesI AmraphAlI aMbacoyagaM ti AmrachallI sAlagaM- rasaM DAlagaM ti AmrazlakSNakhaNDAnIti // evamikSusUtratrayamapyAnasUtravanneyamiti, navaraM aMtarucchyaMti prvmdhymiti||evN lazunasUtratrayamapi neyamiti, AmrAdisUtrANAmavakAzo nizIthaSoDazoddezakAdavagantavya iti // 383 // sAmpratamavagrahAbhigrahavizeSAnadhikRtyAha 8 // 709 // Page #187 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 710 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-1 saptamamadhyayanaM avagrahapratimA, dvitIyoddezakaH sUtram 384 avagrahayAcanAdividhiH se bhi0 AgaMtAresu vA 4 jAvoggahiyaMsi je tattha gAhAvaINa vA gAhA0 puttANa vA icceyAI AyataNAI uvAikkamma aha bhikkhU jANijjA, imAhiM sattahiM paDimAhiM uggahaM uggiNhittae, tattha khaluimA paDhamA paDimA-se AgaMtAresuvA 4 aNuvIi uggahaM jAijjA jAva viharissAmo paDhamA pddimaa||1|| ahAvarA0 jassa NaM bhikkhUssa evaM bhavai-ahaM ca khalu annesiM bhikkhUNaM aTThAe uggahaM uggiNhissAmi, aNNesiM bhikkhUNaM uggahe uggahie uvallisAmi, duccA pddimaa||2||ahaavraa0 jassa NaM bhi0 ahaMca0 uggiNhissAmi annesiMca uggahe uggahie no uvallissAmi, taccA paDimA // 3 // ahAvarA0 jassa NaM ahaM ca0 no uggahaM uggihissAmi, annesiMca uggahe uggahie uvallissAmi, cautthA pddimaa||4||ahaavraa0 jassaNaM0 ahaM ca khalu appaNo aTThAe uggahaM ca u0, no duNhaM no tiNhaM no cauNhaM no paMcaNhaM paMcamA pddimaa||5|| ahAvarA0 se bhi0 jassa eva uggahe uvalliijA je tattha, ahAsamannAgae taMjahA ikkaDe vA jAva palAle tassa lAbhe saMvasijjA, tassa alAbhe ukkuDuo vA nesajio vA viharijjA, chaTThA paDimA // 6 // ahAvarA sa0 je bhi0 ahAsaMthaDameva uggahaM jAijjA, taMjahA-puDhavisilaM vA kaTThasilaM vA ahAsaMthaDameva tassa lAbhe saMte0, tassa / alAbhe u0 ne0 viharijA, sattamA pddimaa||7|| icceyAsiM sattaNhaM paDimANaM annayaraM jahA piNddesnnaae|suutrm 384 // sa bhikSurAgantAgArAdAvavagrahe gRhIte ye tatra gRhapatyAdayasteSAM sambandhInyAyatanAni pUrvapratipAditAnyatikramyaitAni ca vakSyamANAni karmopAdAnAni parihatyAvagrahamavagrahItuM jAnIyAt, atha bhikSuH saptabhiH pratimAbhirabhigrahavizeSairavagrahaM gRhNIyAt, tatreyaM prathamA pratimA, tadyathA-sa bhikSurAgantAgArAdau pUrvameva vicintyaivaMbhUtaH pratizrayo mayA grAhyo nAnyathAbhUta iti prthmaa| tathA'nyasya ca bhikSorevaMbhUto'bhigraho bhavati, tadyathA- ahaM ca khalvanyeSAM sAdhUnAM kRte'vagrahaM grahISyAmi yAciSye, anyeSAM vA'vagrahe gRhIte sati upAlayiSye vatsyAmIti dvitiiyaa|prthmaa pratimA sAmAnyena, iyaM tugacchAntargatAnAMsAdhUnAM sAmbhogikA // 710 // Page #188 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 711 // avagraha nAmasAMbhogikAnAM codyuktavihAriNAm, yataste'nyo'nyArthaM yAcanta iti / tRtIyA tviyaM- anyArthamavagrahaM yAciSye'nyAvagRhIte zrutaskandhaH2 tuna sthAsyAmIti, eSA tvAhAlandikAnAm, yataste sUtrArthavizeSamAcAryAdabhikAGkSanta AcAryArthaM yaacnte| caturthI punarahamanyeSAMka cUlikA-1 kRte'vagrahaM na yAciSye anyAvagRhIte ca vatsyAmIti, iyaM tu gaccha evAbhyudyatavihAriNAM jinakalpAdyarthaM parikarma kurvatAm / saptamamadhyayanaM avagrahapratimA, athAparA paJcamI-ahamAtmakRte'vagrahamavagrahISyAmi na cApareSAM dvitricatuSpaJcAnAmiti, iyaM tu jinakalpikasya / athAparA SaSThI- dvitIyoddezakaH yadiyamavagrahaM grahISyAmi tadIyamevotkaTAdisaMstArakaM grahISyAmi, itarathotkuTuko vA niSaNNaH upaviSTovA rajanIM gamiSyAmItyeSA sUtram 385 jinakalpikAderiti / athAparA saptamI- eSaiva pUrvoktA, navaraM yathAsaMstRtameva zilAdikaMgrahISyAmi netaraditi, zeSamAtmotkarSa yAcanAdivarjanAdi piNDaiSaNAvanneyamiti // 384 // kiJca vidhiH suyaM me AusaMteNaM bhagavayA evamakkhAyaM-iha khalu therehiM bhagavaMtehiM paMcavihe uggahe pannatte, taM0 deviMdauggahe 1 rAyauggahe 2 gAhAvaiuggahe 2 sAgAriyauggahe 4 sAhammiyaugga05, // 1 // evaM khalu tassa bhikkhussa bhikkhuNIe vA saamggiyN0||suutrm 385 ||ugghpddimaa sammattA ||sptmmdhyynN samAptam // 2-1-7-2 // zrutaM mayA''yuSmatA bhagavataivamAkhyAtaM- iha khalu sthavirairbhagavadbhiH paJcavidho'vagraho vyAkhyAtaH, tadyathA-devendrAvagraha ityAdi sukhonneyaM yAvaduddezakasamAptiriti // 385 // avagrahapratimAkhyaM saptamamadhyayanaM samAptam, tatsamAptau prathamA''cArAGgacUlA samAptA // 2-1-7 // // iti zrIzrutakevalIbhadrabAhusvAmisandRbdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryavihitavivaraNasamanvitaM // 711 // zrIAcArAGgadvitIyazrutaskandhavRttau saptamamadhyayanaM avagrahapratimAkhyaM samAptam // Page #189 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 712 // zrutaskandhaH2 cUlikA-2 saptasaptikA, prathamA saptakakA sthAnam, niyukti: 323 sUtram 386 sthAnanikSepAH ||ath saptasaptikAkhyA dvitIyA cuulaa|| ||prthmaa saptaikakA sthaanaakhyaa| uktaMsaptamamadhyayanam, taduktau ca prathamacUlA'bhihitA, idAnIM dvitIyAsamArabhyate, asyAzcAyamabhisambandhaH-ihAnantaracUDAyAM vasatyavagrahaH pratipAditaH, tatra ca kIdRze sthAne kAyotsargasvAdhyAyoccAraprazravaNAdi vidheyamityetatpratipAdanAya dvitIyacUDA, sA ca saptAdhyayanAtmiketi niyuktikRddarzayitumAha__ ni0- sattikkagANi ikkassaragANi puvva bhaNiyaM tahiM ThANaM / uddhaTThANe pagayaM nisIhiyAe tahiM chakkaM // 323 // saptaikakAnyekasarANI ti saptAdhyayanAnyuddezakarahitAni bhavantItyarthaH, tatrApi pUrva prathamaMsthAnAkhyamadhyayanamabhihitamityatastadvyAkhyAyate ityanena sambandhenAyAtasyAsyAdhyayanasya catvAryanuyogadvArANi bhavanti, tatropakramAntargato'rthAdhikAro'yaMkiMbhUtaM sAdhunA sthAnamAzrayitavyamiti, nAmaniSpanne tu nikSepe sthAnamiti nAma, tasya ca nAmAdizcaturdhA nikSepaH, tatreha dravyamAzrityorddhasthAnenAdhikAraH, tadAha niyuktikAra:- UrddhasthAne prakRtaM prastAva iti, dvitIyamadhyayanaM nizIthikA, tasyAzca SaTko nikSepaH, taM ca svasthAna eva kariSyAmIti // 323 // sAmprataM sUtramuccAraNIyam, taccedaM se bhikkhU vA0 abhikaMkhejA ThANaM ThAittae, se aNupavisijjA gAmaM vA jAva rAyahANiM vA, se jaM puNa ThANaM jANijjA-saaMDaM jAva samakkaDAsaMtANayaM taM taha0 ThANaM aphAsuyaM aNesa0 lAbhe saMte no pa0, evaM sijjAgameNa neyatvaM jAva udayapasUyAiMti // 1 // icceyAI AyataNAI uvAikamma 2 aha bhikkhU icchijjA cauhi paDimAhiM ThANaM ThAittae, tatthimA paDhamA paDimA-acittaM khalu uvasajjijjA avalaMbijA kAeNa vipparikammAi saviyAraM ThANaM ThAissAmi paDhamA pddimaa| ahAvarA duccA paDimA-acittaM khalu // 712 // Page #190 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2| // 713 // zrutaskandhaH2 cUlikA-2 saptasaptikA, prathamA saptakakA sthAnam, sUtram 386 caturdhApratimA uvasajejA avalaMbijjA kAeNa vipparikammAi (mmijA) saviyAraM ThANaM ThAissAmi duccA pddimaa| ahAvarA taccA paDimA-acittaM khalu uvasajjejjA avalaMbijjA no kAeNa viparikammAIno saviyAraM ThANaM ThAissAmitti taccA pddimaa| ahAvarA cautthA paDimAacittaM khalu uvasajjejjA no avalaMbijjA kAeNa no parikammAInosaviyAraM ThANaMThAissAmittivosaTTakAe vosa?kesamaMsulomanahe saMniruddhaM vA ThANaM ThAissAmitti cautthA paDimA, icceyAsiMcauNhaM paDimANaM jAva paggahiyatarAyaM viharijA, no kiMcivivaijA // 2 // evaM khalu tassa0 jAva jaijAsi ttibemi ||3||suutrm 386||tthaannaasttikkyN sammattaM // 2-2-1-8 // sa pUrvokto bhikSuryadA sthAnamabhikAGket sthAtuM tadA so'nupravizedvAmAdikam, anupravizya ca sthAnamUrddhasthAnAdyarthamanveSayet, tacca sANDaM yAvatsasantAnakamaprAsukamiti lAbhe sati na pratigRhNIyAditi, ityevamanyAnyapi sUtrANi zayyAvaddaSTavyAni yAvadudakaprasUtAni kandAdIni yadi bhaveyustattathAbhUtaM sthAnaM na pratigRhNIyAditi // sAmprataM pratimoddezenAha ityetAni pUrvoktAni vakSyamANAni vA AyatanAni karmopAdAnAni upAtikramya 2 atilayAtha bhikSuH sthAnaM sthAtumicchet catasRbhiH pratimAbhiH abhigrahavizeSaiH karaNabhUtaiH, tAMzca yathAkramamAha, tatreyaM prathamA pratimA-kasyacidbhikSorevaMbhUto'bhigraho bhavati, yathA'hamacittaM sthAnamupAzrayiSyAmi, tathA kiJcidacittaM kuDyAdikamavalambiSye kAyena, tathA viparikramiSyAmi parispandaM kariSyAmi, hastapAdAdyAkuJcanAdi kariSyAmItyarthaH, tathA tatraiva savicAraM stokapAdAdiviharaNarUpaM sthAnaM sthAsyAmi samAzrayiSyAmi, prathamA prtimaa| dvitIyAyAM cAlambanaM parispandaM ca vaca:kAyena vidhatte, na pariSvaSkaNamiti / tRtIyAyAM tvayaM vizeSa:- avalambanameva vidhatte na OdakaprasRtAni.... na gRhNIyAditi (mu0)| mavalambayiSye (mu0)10 dvitIyAyAM tvAkuJcanaprasAraNAdikriyAmavalambanaM ca kariSye na pAdaviharaNamiti / tRtIyAyAM tvAkuJcanaprasAraNameva nAvalambanapAdaviharaNe iti (mu0)| // 713 Page #191 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 714 // parispandanapariSvaSkaNe iti / caturthyAM punastrayamapi na vidhatte, sa caivaMbhUto bhavati- vyutsRSTaH- tyaktaH parimitaM kAlaM kAyo yena sa tathA, tathA vyutsRSTaM kezazmazrulomanakhaM yena sa tathA, evaMbhUtazca samyagniruddhaMsthAnaMsthAsyAmItyevaM pratijJAya kAyotsargavyavasthito meruvanniSprakampastiSThet, yadyapi kazcitkezAdhutpATayettathA'pi sthAnAnna calediti, AsAMcAnyatamAMpratimAMpratipadya nAparamapratipannapratimaM sAdhumapavadennAtmotkarSa kuryAnna kiJcidevaMjAtIyaM vadediti // 386||prthmH saptaikakaH samAptaH // 2-2-1 // zrutaskandhaH2 cUlikA-2 saptasaptikA, prathamA saptakakA sthAnam, sUtram 386 caturdhApratimA // 714 // Page #192 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 715 // // dvitIyA saptakakA nissiidhikaakhyaa| zrutaskandhaH2 prathamAnantaraM dvitIyaH saptaikakaH, sambandhazcAsya-ihAnantarAdhyayane sthAnaM pratipAditam, tacca kiMbhUtaM svAdhyAyayogyaM?, tasyAM / cUlikA-2 saptasaptikA, ca svAdhyAyabhUmau yadvidheyaM yacca na vidheyamityanena sambandhena niSIthikA'dhyayanamAyAtam, asya ca catvAryanuyogadvArANi bhavanti, dvitIyA tatra nAmaniSpanne nikSepe niSIthiketi nAma, asya ca nAmasthApanAdravyakSetrakAlabhAvaiH Sar3idho nikSepaH, nAmasthApane pUrvavat, sappaikakA dravyaniSIthaM noAgamato jJazarIrabhavyazarIravyatiriktaM yadavyaM pracchannam, kSetraniSIthaM tu brahmalokariSThavimAnapArzvavarttinyaH niSIdhikA:, sUtram 387 kRSNarAjayo yasmin vA kSetre tadvyAkhyAyate, kAlaniSIthaM kRSNarajanyo yatra vA kAle niSIthaM vyAkhyAyata iti, bhAvaniSIthaM | niSedhaH noAgamata idamevAdhyayanam, AgamaikadezatvAt, gato nAmaniSpanno nikSepaH, sAmprataM sUtrAnugame sUtramuccAraNIyam, taccedaM se bhikkhUvA 2 abhikaM0 nisIhiyaM phAsuyaMgamaNAe, se puNa nisIhiyaM jANijjA-saaMDaM taha0 aphA0 no ceissAmi ||1||se bhikkhU0 abhikaMkhejjA nisIhiyaMgamaNAe, se puNa ni0 appapANaM appabIyaM jAva saMtANayaM taha nisIhiyaM phAsuyaM ceissAmi, evaM sijAgameNaM neyavaMjAva udyppsuuyaaiN||2||je tattha duvaggA tivaggA cauvaggA paMcavaggA vA abhisaMdhAriMti nisIhiyaMgamaNAete no annamannassa kAyaM AliMgija vA viligijja vAcuMbija vA daMtehiMvA nahehiM vA acchiMdijja vA vucchi0||3||eyN khalu0 jaMsavvaDhehiM sahie samiesayA jaejA, seyamiNaM mannijjAsi ttibemi||4|| sUtrama 387 // nisIhiyAsattikkayaM // 2-2-2-9 // sa bhAvabhikSuryadi vasaterupahatAyA anyatra niSIthikAM- svAdhyAyabhUmiM gantumabhikAGket, tAMca yadi sANDAM yAvatsasantAnakAM jAnIyAttato'prAsukatvAnna parigRhNIyAditi // kiJca-sa bhikSuralpANDAdikAM pratigRhNIyAditi // evamanyAnyapi sUtrANi 0 nizIthaniSIdhayoH prAkRte ekena nisIhazabdena vAcyatvAt evaM nikSepavarNanaM tathA ca niSIdhikA nizIthiketyubhayamapi saMmatamabhidhAnayoH / // 715 // Page #193 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArA niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 716 // zayyAvanneyAni yAvad yatrodakaprasUtAni kandAdIni syustAM na gRhNIyAditi // tatra gatAnAM vidhimadhikRtyAha-ye tatra sAdhavo niSIthikAbhUmau dvitrAdyA gaccheyuste nAnyo'nyasya kAyaM zarIramAliGgayeyuH- parasparaM gAtrasaMsparza na kuryurityarthaH, nApi vividha anekaprakAraM yathA mohodayo bhavati tathA viliGgeyuriti, tathA kandarpapradhAnA vaktrasaMyogAdikAH kriyA na kuryuriti, etattasya bhikSoH sAmagryaM yadasau sarvArtha: azeSaprayojanairAmuSmikaiH sahitaH samanvitastathA samitaH paJcabhiH samitibhiH sadA yAvadAyustAvatsaMyamAnuSThAne yateta, etadeva ca zreya ityeva manyateti bravImIti pUrvavat // 387 // niSIthikA'dhyayanaM dvitIyamAdito navamaM samAptamiti // 2-2-2 // zrutaskandha: 2 cUlikA-2 | saptasaptikA, dvitIyA saptakakA niSIdhikAH, sUtram 387 niSedha // 716 // Page #194 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 717 // // tRtIyA saptaikakA uccaarprshrvnnaakhyaa|| sAmprataM tRtIyaH saptaikakaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH- ihAnantare niSIthikA pratipAditA, tatra ca kathambhUtAyAM bhUmAvucArAdi vidheyamiti, asya ca nAmaniSpanne nikSepe uccAraprazravaNa iti nAma, tadasya niruktyarthaM niyuktikRdAha ni0- uccavai sarIrAo uccAro pasavaitti pAsavaNaM / taM kaha AyaramANassa hoi sohIna aiyAro? // 324 // zarIrAdut- prAbalyena cyavate- apayAti caratIti vA uccAra:- viSThA, tathA prakarSeNa zravatIti prazravaNaM- ekikA, tacca kathamAcarataH sAdhoH zuddhirbhavati nAticAra iti? // 324 // uttaragAthayA darzayitumAha ni0- muNiNA chakkAyadayAvaraNa suttabhaNiyaMmi ogaase| uccAraviussaggo kAyavvo appamatteNaM // 325 // sAdhunA SaDjIvakAyarakSaNodyuktena vakSyamANasUtrokte sthaNDile uccAraprazravaNe vidheye apramatteneti // 325 // niyuktyanugamAnantaraM sUtrAnugame sUtram, taccedaM se bhi0 uccArapAsavaNakiriyAe ubbAhijjamANe sayassa pAyapuMchaNassa asaIe tao pacchA sAhammiyaM jAijjA ||1||se bhi0 se jaMpu0 thaMDillaM jANijjA saaMDa0 taha0 thaMDilaMsi no uccArapAsavaNaM vosirijA ||2||se bhi0 jaMpuNa thaM0 appapANaM jAva saMtANayaM taha0 thaM0 uccA0 vosirijA ||3||se bhi0 se jaM0 assiMpaDiyAe egaM sAhammiyaM samuddissa vA assiM0 bahave sAhammiyA sa0 assiM pa0 eNaM sAhammiNiM sa0 assiMpa0 bahave sAhammiNIo sa0 assiM0 bahave samaNa pagaNiya 2 samu0 pANAI 4 jAva uddesiyaMceei, taha0 thaMDillaM purisaMtarakaDaM jAva bahiyAnIhaDaM vA anI0 annayaraMsi vA tahappagAraMsi thaM0 uccAraM no vosi0||4||se bhi0 se jaM0 bahave samaNamA0 ki0va0 atihI samuddissa pANAiMbhUyAiMjIvAiMsattAIjAva uddesiyaMceei, taha0 thaMDilaM purisaMtaragaDaMjAva bahiyAanIhaDaM zrutaskandhaH 2 cUlikA-2 saptasaptikA, tRtIyA saptakakA uccAra prazravaNam, niyuktiH |324-325 sUtram 388 uccAraprazravaNavidhi: // 717 // Page #195 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 718 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-2 saptasaptikA, | tRtIyA sappaikakA uccAra prazravaNam, sUtram 388 uccAraprazravaNavidhiH annayaraMsi vA taha0 thaMDillaMsi-no uccArapAsavaNa0 aha puNa evaM jANijjA- apurisaMtaragaDaM jAva bahiyA nIhaDaM annayaraMsi vA tahappagAraM0 thaM0 uccAra0 vosi0||5||se bhi0 se0 ja0 assiMpaDiyAe kayaM vA kAriyaMvA pAmicciyaM vA channaM vA ghaTuMvA maTuMvA littaM vA saMmaTuMvA saMpadhUviyaM vA annayaraMsi vA taha0 thaMDi0 no u0||6||se bhi0 se jaMpuNa thaM0 jANejA, iha khalu gAhAvaIvA gAhA0 puttA vA kaMdANi vA jAva hariyANi vA aMtarAo vA bAhiM nIharaMti bahiyAo vA aMto sAharaMti annayaraMsi vA taha0 thaM0 no uccaa0||7|| se bhi0 se jaM puNa0 jANejA-khadhaMsi vA pIDhaMsi vA maMcaMsi vA mAlaMsi vA aTuMsi vA pAsAyaMsi vA annayaraMsivA0 taha0 thaM0 no u0 ||8||se bhi0 se jaM puNa0 aNaMtarahiyAe puDhavIe sasiNiddhAe pu0 sasarakkhAe pu0 maTTiyAe makkaDAe cittamaMtAe silAe cittamaMtAe leluyAe kolAvAsaMsi vA dAruyaMsi vA jIvapaiTThiyaMsi vA jAva makkaDAsaMtANayaMsi anna taha0 thaM0 no u0||9||suutrm 388 // sa bhikSuH kadAciduccAraprazravaNakarttavyatayot- prAbalyena bAdhyamAnaH svakIyapAdapuJchanasamAdhyAdAvuccArAdikaM kuryAt, svakIyasya tvabhAve'nyaM sAdharmikaM sAdhu yAceta pUrvapratyupekSitaM pAdapuJchanakasamAdhyAdikamiti, tadanenaitatpratipAditaM bhavativegadhAraNaM na karttavyamiti // apica-sabhikSuruccAraprazravaNAzaGkAyAMpUrvameva sthaNDilaM gacchet, tasmiMzca sANDAdike'prAsukatvAduccArAdi na kuryAditi / kiJca- alpANDAdike tu prAsuke kAryamiti // tathA sa bhikSuryatpunarevaMbhUtaM sthaNDilaM jAnIyAt, tadyathA- ekaM bahUn vA sAdharmikAn samuddizya tatpratijJayA kadAcitkazcitsthaNDilaM kuryAt, tathA zramaNAdIn, pragaNayya vA kuryAt, taccaivaMbhUtaM puruSAntarasvIkRtamasvIkRtaM vA mUlaguNaduSTamuddezikaM sthaNDilamAzrityoccArAdi na kuryAditi // kiJca-sa bhikSuryAvantike sthaNDile puruSAntarasvIkRte uccArAdi na kuryAt, puruSAntarasvIkRte tu kuryAditi ||apic-sbhikssuH sAdhumuddizya krItAdAvuttaraguNAzuddhe sthaNDile uccArAdi na kuryAditi / kiJca-sa bhikSurgRhapatyAdinA kandAdike sthaNDilAnniSkAzyamAne Page #196 -------------------------------------------------------------------------- ________________ cUlikA-2 zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandha:2 // 719 // tRtIyA tatra vA nikSipyamANe noccArAdi kuryAditi // tathA-sa bhikSuH skandhAdau sthaNDile noccArAdi kuryAditi // kiJca sa bhikSurya-8 zrutaskandhaH2 tpunarevaMbhUtaM sthaNDilaM jAnIyAt, tadyathA-anantaritAyAM sacittAyAM pRthivyAM tatroccArAdina kuryAt,zeSaM sugamam, navaraMkolAvAsaM saptasaptikA, ti ghuNAvAsam / / 388 // api ca__se bhi0 se jaM0 jANe0-iha khalu gAhAvaI vA gAhAvaiputtA vA kaMdANi vA jAva bIyANi vA parisADiMsu vA parisADiMti vA saptakakA uccAra parisADissaMti vA anna taha0 no u0||1||se bhi0 se jaM0 iha khalu gAhAvaI vA gA0 puttA vA sAlINi vA vIhINi vA mugANi vA prazravaNam, mAsANi vA kulatthANi vA javANi vAjavajavANi vA pairisuvA pairiti vA pairissaMti vA annayaraMsi vA taha0 thaMDi0 no u0||2 sUtram 389 ||se bhi020 AmoyANi vA ghAsANi vA miluyANi vA vijulayANi vAkhANuyANi vA kaDayANi vA pagaDANi vA darINi vA uccAraprazravaNa vidhi: paduggANivA samANivA 2 annayaraMsi taha0 nou0||3||se bhikkhU0sejaM0 puNathaMDilaM jANijjA mANusaraMdhaNANi vA mahisakaraNANi vA vasahaka0 assaka0 kukkuDaka0 makkaDaka0 hayaka0 lAvayaka0 vaTTayaka0 tittiraka0 kavoyaka0 kaviMjalakaraNANi vA annayaraMsi vAtaha0 nou0||4||se bhisejaM0 jANe vehANasaTThANesuvA giddhapaTThaThA0 vA tarupaDaNaTThANesuvA0 merupaDaNaThA0 visabhakkhaNayaThA0 agaNipaDaNaThA0 annayaraMsi vA taha0 no u0||5||se bhi0 se jaM0 ArAmANi vA ujANANi vA vaNANi vA vaNasaMDANi vA devaku lANi vA sabhANi vA pavANi vA anna taha0 nou0||6||se bhikkhU0 se jaM0 puNa jA0 aTTAlayANi vAcariyANi vA dArANivA gopurANi vA annayaraMsi vA taha0 thaM0 no u0||7||se bhi0 se jaM0 jANe0 tigANi vA caukkANi vA caccarANi vA caummuhANi vA // 719 // annayaraMsi vA taha no u0||8||se bhi0 se jaM0 jANe 0 iMgAladAhesukhAradAhesu vA maDayadAhesu vA maDayathUmiyAsuvA maDayaceiesu vA annayaraMsivA taha0 thaM0 no u0||9||se jaMjANe0 naiyAyataNesuvApaMkAyayaNesuvAodhAyayaNesuvAseyaNavahaMsi vA annayaraMsi Page #197 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 | // 720 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-2 saptasaptikA, tRtIyA saptakakA uccAra prazravaNam, sUtram 389 uccAraprazravaNavidhi: va taha0 thaM0 nouu0||10||se bhi0 se jaMjANe0 naviyAsu vA maTTiyakhANiAsu naviyAsugoppaheliyAsu vA gavANIsuvAkhANIsu vA annayaraMsi vA taha0 thaM0 no u0||11||se jaMjA0 DAgavaccaMsi vA sAgava0 mUlaga0 hatthaMkaravaccaMsi vA annayaraMsivA taha0 no u0 vo0||12||se bhi0 jaM asaNavaNaMsi vA saNava0 dhAyaiva0 keyaivaNaMsivA aMbava0 asogava0 nAgava0 punnAgava0 cullagava0 annayaresutaha0 pattoveesu vA pupphoveesuvA phaloveesuvA bIoveesuvA harioveesuvA no u0 vo0 // 13 / / sUtram 389 // sa bhikSuryatpunarevabhUtaM sthaNDilaM jAnIyAt- tadyathA yatra gRhapatyAdaya: kandabIjAdiparikSepaNAdikriyA: kAlatrayavartinI: kuryustahikAmuSmikApAyabhayAduccArAdi na kuryAditi // tathA- yatra ca gRhapatyAdayaH zAlyAdInyuptavanto vapanti vapsyanti vA tatrApyuccArAdi na vidadhyAditi // kiJca- sa bhikSuryatpunarevaMbhUtaM sthaNDilaM jAnIyAt, tadyathA- AmokAni kacavarapujAH ghasA: bRhatyo bhUmirAjayaH bhilugANi zlakSNabhUmirAjayaH vijjalaM picchalaM sthANuH pratIta: kaDavANi ikSujo nalikAdidaNDakaH praga": mahAgataH darI pratItA pradurgANi kuDyaprAkArAdIni, etAni ca samAni vA viSamANi vA bhaveyustadeteSvAtmasaMyamavirAdhanAsambhavAnnoccArAdi kuryAditi // kiJca-sa bhikSuryatpunarevabhUtaM sthaNDilaM jAnIyAt, tadyathA- mAnuSarandhanAni cullyAdIni tathA mahiSyAdInuddizya yatra kiJcitkriyate te vA yatra sthApyante tatra lokaviruddhapravacanopaghAtAdibhayAnoccArAdi kuryAditi // tathA-sa bhikSuH vehAnasasthAnAni mAnuSollambanasthAnAni gRdhrapRSThasthAnAni yatra mumUrSavo gRdhrAdibhakSaNArthaM rudhirAdidigdhadehA nipatyAsate tarupatanasthAnAni yatra mumUrSava evAnazanena taruvatpatitAstiSThanti tarubhyo vA yatra patanti, evaM merupatanasthAnAnyapi, meruzcaparvato'bhidhIyata iti, evaM viSabhakSaNAgnipravezasthAnAdiSu noccArAdi kuryAditi // api ca- ArAmadevakulAdau noccArAdi O ghAsAH (mu0)| 0 ikSuyonnala0 (mu0)| // 720 // Page #198 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArA niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 721 // vidadhyAditi // tthaa-praakaarsmbndhinyaalaadaunoccaaraadikuryaaditi||kinyc-trikctusskctvraadauc noccArAdivyutsRjediti zrutaskandhaH2 // kiJca- sa bhikSuraGgAradAhasthAnazmazAnAdau noccArAdi vidadhyAditi // api ca- nadyAyatanAni yatra tIrthasthAneSu lokAH cUlikA-2 puNyArthaM snAnAdi kurvanti paGkAyatanAni yatra paGkilapradeze lokA dharmArthaM loTanAdikriyAM kurvanti oghAyatanAni yAni pravAhata saptasaptikA, eva pUjyasthAnAni taDAgajalapravezaughamArgo vA secanapathe vA nikkAdau noccArAdi vidheyamiti // tathA- sa bhikSurabhinavAsu tRtIyA sappaikakA mRtkhaniSu, tathA navAsu gopralehyAsu gavAdanISu sAmAnyena vA gavAdanISu khanISu vA noccArAdi vidadhyAditi // kiJca- DAga tti uccAra DAlapradhAnaM zAkaM patrapradhAnaM tu zAkameva tadvati sthAne, tathA mUlakAdivati ca noccArAdi kuryAditi // tathA- azano- prazravaNam, sUtram 390 bIyakastadvanAdau ca noccArAdi kuryAditi, tathA patrapuSpaphalAdyupeteSviti // 389 // kathaM coccArAdi kuryAditi dazaryati uccAraprazravaNase bhi0 sayapAyayaMvA parapAyayaM vA gahAya se tamAyAe egatamavakkame aNAvAyaMsi asaMloyaMsi appapANaMsi jAva makkaDAsaMtANayaMsi vidhi: ahArAmaMsi vA uvassayaMsi tao saMjayAmeva uccArapAsavaNaM vosirijjA, se tamAyAe egaMtamavakkame aNAbAhaMsi jAva saMtANayaMsi ahArAmaMsi vA jhAmathaMDillaMsi vA annayaraMsi vA taha0 thaMDillaMsi acittaMsi tao saMjayAmeva uccArapAsavaNaM vosirijjA, eyaM khalu tassa0sayA jaijAsittibemi / / sUtram 390||||uccaarpaasvnnsttikkosmmtto||2-2-3-10|| sa bhikSuH svakIyaM parakIyaM vA pAtrakaM samAdhisthAnaM gRhItvA sthaNDilaM vA'nApAtamasaMlokaM gatvoccAraM prasavaNaM vA kuryAt / pratiSThApayediti vA, zeSamadhyayanasamAptiM yAvatpUrvavaditi // 390 // tRtIyaM saptakaikAdhyayanamAdito dazamaM samAptam // 2-23-10 // // 721 // 0 nIkAdau (mu0)| 0 goprahelyAsu (mu0)| Page #199 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrutaskandhaH2 saptasaptikA, zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 722 // caturthA sappaikakA zabdaH , niyukti: 326 zabdanikSepAH ||cturthii saptakakA shbdaakhyaa| tRtIyAnantaraM caturtha: saptaikaka:samArabhyate, asya cAyamabhisambandha:-ihAdye sthAnaM dvitIye svAdhyAyabhUmistRtIye uccArAdividhiH pratipAditaH, teSu ca varttamAno yadyanukUlapratikUlazabdAn zRNuyAtteSvaraktadviSTena bhAvyam, ityanena sambandhenAyAtasyAsya nAmaniSpanne nikSepe zabdasaptaikaka iti nAma, asya ca nAmasthApane anAdRtya dravyanikSepaM darzayituM niyuktikRdgAthApazcArddhanAha ni0-davvaM saMThANAI bhAvo vanakasiNaM sabhAvo ya / davvaM saddapariNayaM bhAvo uguNA ya kittI y||326|| dravyaM noAgamato vyatiriktaM zabdatvena yAni bhASAdravyANi pariNatAni tAnIha gRhyante, bhAvazabdastvAgamata: zabde upayuktaH, noAgamatastu guNA- ahiMsAdilakSaNA yato'sau hiMsA'nRtAdiviratilakSaNairguNaiH zlAghyate, kIrtizca yathA bhagavata eva catustriMzadatizayAdhupetasya sAtizayarUpasaMpatsamanvitasyetyarhanniti loke khyAtiriti // 326 // niryuktyanugamAdanantaraM sUtrAnugame sUtram, taccedaM se bhi0 muiMgasaddANi vA naMdIsa0 jhallarIsa0 annayarANi vA taha0 virUvarUvAI saddAI vitatAI kannasoyaNapaDiyAe no abhisNdhaarijaagmnnaae||1||se bhi0 ahAvegaiyAiMsaddAiMsuNei, taM-vINAsadANi vA vipaMcIsa0 pippI (baddhI) sagasa tUNayasaddA0 vaNayasa tuMbavINiyasaddANi vA DhaMkuNasaddAiM annayarAiMtaha virUvarUvAiM0 saddAI vitatAiMkaNNasoyapaDiyAe no abhisaMdhArijA gmnnaae||2||se bhi0 ahAvegaiyAiMtatAiMsaddAI tatAiMsuNei, taM0-tAlasaddANi vA kaMsatAlasaddANi vA lattiyasaddA0 godhiyasa0 kirikiriyAsa0 annayarA0 taha0 virUva0 ghaNa(tAla) saddANi kaNNa0 gamaNAe // 3 // se bhi0 ahAvega0 taM0 saMkhasaddANi vA veNu0 vaMsasa0 kharamuhisa0 paripiriyAsa0 annaya0 taha virUva0 sddaaiNjhusiraaiiknn0||4|| sUtram 391 // // 722 // Page #200 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 723 // | zrutaskandhaH2 cUlikA-2 | saptasaptikA, caturthA sappaikakA zabdaH , sUtram 392 zabdazravaNArthaM |gamananiSedhaH sapUrvAdhikRto bhikSuryadi vitatatataghanazuSirarUpAMzcaturvidhAnAtodyazabdAn zRNuyAt, tatastacchravaNapratijJayA nAbhisandhArayedgamanAya na tadAkarNanAya gamanaM kuryAdityarthaH, tatra vitataM- mRdaGganandIjhallaryAdi, tataM- vINAvipaJcIbaddhIsakAditantrIvAdyam, vINAdInAMca bhedastantrIsaGkhyAto'vaseyaH, ghanaMtu-hastatAlakaMsAlAdipratItameva navaraM lattikA-kaMzikA gohikAbhANDAnAM kakSAhastagatAtodyavizeSa: kirikiriyA teSAmeva vaMzAdikambikAtodyam, zuSiraMtu zaGkhavaNvAdIni pratItAnyeva, navaraM kharamuhItoDahikA piripiriya tti koliyakapuTAvanaddhA vaMzAdinalikA, ityeSa sUtracatuSTayasamudAyArthaH // 391 // kiJca se bhi0 ahAvega0 taM0 vappANi vA phalihANi vA jAva sarANi vA sAgarANi vA sarasarapaMtiyANi vA anna0 taha0 virUva0 saddAI knnnn0||1||se bhi0 ahAve0 taM0 kacchANi vA NUmANi vA gahaNANi vA vaNANi vA vaNaduggANi pavvayANi vA pavvayaduggANi vA ann0||2|| ahA0 ta0 gAmANi vA nagarANi vA nigamANi vA rAyahANANi vA AsamapaTTaNasaMnivesANi vA anna taha0 no abhi0||3||se bhi0 ahAve0 ArAmANi vA ujjANANi vA vaNANi vA vaNasaMDANi vA devakulANi vA sabhANi vA pavANi vA annaya0 tahA0 saddAiMno abhi0||4||se bhi0 ahAve0 aTTANi vA aTTAlayANi vA cariyANi vA dArANi vA gopurANi vA anna0 taha saddAiMno abhi0||5||se bhi0 ahAve0 taMjahA-tiyANi vA caukkANi vA caccarANi vA caummuhANi vA anna taha0 saddAI no abhi0||6||se bhi0 ahAve0 taMjahA- mahisakaraNaTThANANi vA vasabhaka assaka0 hathika0 jAva kaviMjalakaraNaTThA anna0 taha0 no abhi0||7||se bhi0 ahAve0 taMja0 mahisajuddhANi vA jAva kaviMjalaju0 anna taha0 no abhi0||8||se bhi0 ahAve0 taM0 puvvajUhiyaThANANi vA hayajU0 gayajU0 anna taha0 no abhi0||9||suutrm 392 / / (r) tohADikA (mu0)| // 723 Page #201 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 724 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-2 saptasaptikA, caturthA saptakakA zabdaH , sUtram 393 zabdazravaNArtha gamananiSedhaH sa bhikSuratha kadAcidekatarAn kAMzcit zabdAn zRNuyAt, tadyathA- vappANi ve ti vapraH-kedArastaTAdirvA, tadvarNakAH zabdA vaprA evoktAH, vaprAdiSu vA zravyageyAdayo ye zabdAstacchravaNapratijJayA vaprAdInna gacchedityevaM sarvatrAyojyam / api cayAvanmahiSayuddhAnIti SaDapi sUtrANi subodhyAni // kiJca- sa bhikSurmUthamiti- dvandvaM vadhUvarAdikaM tatsthAnaM vedikAdi, tatra zravyageyAdizabdazravaNapratijJayA na gacchet, vadhUvaravarNanaM vA yatra kriyate tatra na gacchediti, evaM hayagajayUthAdisthAnAni draSTavyAnIti // 392 // tathA se bhi0 jAva suNei, taMjahA-akkhAiyaThANANi vA mANummANiyaTThANANi vA mahatA''hayanaTTagIyavAIyataMtItalatAlatuDiyapaDuppavAiyaTThANANi vA anna taha saddAiMno abhisN0||1||se bhi0 jAva suNei, taM0-kalahANi vA DiMbANi vA DamarANi vA dorajANivA vera0 viruddhara0 anna taha0 sddaaiNno0||2||se bhi0 jAva suNei khuDDiyaMdAriyaM paribhuttamaMDiya alaMkiyaM nivujjhamANiM pehAe egaMvA purisaM vahAe nINijjamANaM pehAe annayarANi vA taha0 no abhi0 ||3||se bhi0 annayarAiM virUva0 mahAsavAI evaM jANejA taMjahA-bahusagaDANi vA bahurahANi vA bahumilakkhUNivA bahupaccaMtANi vA anna taha virUva0 mahAsavAiMkannasoyapaDiyAe no abhisaMdhArijA gmnnaae||4||se bhi0 annayarAiM virUva0 mahUssavAiM evaM jANijjA, taMjahA-itthINi vA purisANi vA therANi vA DaharANi vA majjhimANi vA AbharaNavibhUsiyANi vA gAyaMtANi vA vAyaMtANi vA naccaMtANi vA hasaMtANi vA ramaMtANi vA mohaMtANi vA vipulaM asaNaM pANaM khAimaM sAimaM paribhujaMtANi vA paribhAyaMtANi vA vichaDDiyamANANi vA vigovayamANANi vA annaya0 taha virUva0 mahu0 kannasoya0 ||5||se bhi0 no ihaloiehiM saddehiM no paraloiehiM sa0 no suehiM sa0 no asuehiM sa0 no diDehiM saddehiM no adivahiM sa0 no kaMtehiM saddehiM sajijA no gijjhijjA no mujjhijjA no ajjhovvjijaa||6||eyN khalu0 jAva // 724 // Page #202 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgA niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam | zrutaskandhaH2 | / / 725 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-2 saptasaptikA, caturthA sappaikakA zabdaH , sUtram 393 zabdazravaNArthaM gamananiSedhaH jaejAsi ttibemi||7||suutrm 393 / / sddsttikko||2-2-4-11|| sa bhikSuH AkhyAyikAsthAnAni kathAnakasthAnAni, tathA mAnonmAnasthAnAni mAna-prasthakAdiH unmAnaM nArAcAdi, yadivA mAnonmAnamityazvAdInAM vegAdiparIkSA tatsthAnAni tadvarNanasthAnAni vA, tathA mahAnti ca tAni AhatanRtyagItavAditratantrItalatAlatruTitapratyutpannAni ca teSAM sthAnAni-sabhAstadvarNanAni vA zravaNapratijJayA nAbhisandhArayedgamanAyeti // kiJcakalahAdivarNanaM tatsthAnaM vA zravaNapratijJayA na gacchediti // api ca-sa bhikSuH kSullikA dArikAM DikkarikAM maNDitAlaGkatA bahuparivRtAM NivujjhamANiM ti azvAdinA nIyamAnAm, tathaikaM puruSaM vadhAya nIyamAnaM prekSyAhamatra kiJcicchroSyAmIti zravaNArthaM / tatra na gacchediti ||s bhikSuryAnyevaM jAnIyAt, mahAntyetAnyAzravasthAnAni-pApopAdAnasthAnAni varttante, tadyathA- bahuzakaTAni bahurathAni bahumlecchAni bahuprAtyantikAni, ityevaMprakArANi sthAnAni zravaNapratijJayA nAbhisandhArayed gantumiti // kiJca-sa bhikSurmahotsavasthAnAni yAnyevaMbhUtAni jAnIyAt, tadyathA- strIpuruSasthavirabAlamadhyavayAMsyetAni bhUSitAni gAyanAdikAH kri yA yatra kurvanti tAni sthAnAni zravaNecchayA na gcchediti||idaaniiN sarvopasaMhArArthamAha-sa: bhikSuH aihikAmuSmikApAyabhIruH no naiva aihalokikaiH manuSyAdikRtaiH pAralokikai: pArApatAdikRtairaihikAmuSmikairvA zabdaiH, tathA zrutairazrutairvA, tathA sAkSAdupalabdhairanupalabdhairvA na saGgaM kuryAt na rAgaM gacchet na gAya pratipadyeta na teSu muhyeta nAdhyupapanno bhavet, etattasya bhikSoH sAmagryam, zeSaM pUrvavat, iha ca sarvatrAyaMdoSa:- ajitendriyatvaM svAdhyAyAdihAnirAgadveSasambhava iti, evamanye'pi doSA aihikAmuSmikApAyabhUtAH svadhiyA samAlocyA iti // 393 // caturthasaptakakAnantaramAdita ekAdazaM samAptam / / 2-2-4-11 // // 725 // Page #203 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 726 // ||pnycmii saptaikakA ruupaakhyaa| caturthasaptakakAnantaraM paJcamaMsamArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH- ihAnantaraM zravaNendriyamAzrityarAgadveSotpattirniSiddhA tadihApi cakSurindriyamAzritya niSidhyate, ityanena sambandhenAyAtasyAsyAdhyayanasya nAmaniSpanne nikSeperUpasaptaikaka iti nAma, tatra rUpasya caturdhA nikSepaH, nAmasthApane anAdRtya dravyabhAvanikSepArthaM niyuktikRd gAthA'rddhamAha__ni0- davvaM saMThANAI bhAvo vanna kasiNaM sabhAvo y| (davvaM saddapariNayaM bhAvo uguNA ya kittI y)||327|| tatra dravyaM noAgamato vyatiriktaM paJca saMsthAnAni parimaNDalAdIni, bhAvarUpaM dvidhA- varNataH svabhAvatazca, tatra varNataH kRtsnAH paJcApi varNAH, svabhAvarUpaM tvantargatakrodhAdivazAbhUbhaGgalalATanayanAropaNaniSThuravAgAdikam, etadviparItaM prasannasyeti, uktazca ruTThassa kharA diTThI uppaladhavalA pasannacittassa / duhiyassa omilAyai gaMtumaNassussuA hoi||1|||| 327 // sUtrAnugame sUtram, taccedaM se bhi0 ahAvegaiyAI rUvAI pAsai, taM0 gaMthimANi vA veDhimANi vA pUrimANi vA saMghAimANi vA kaTThakammANi vA potthakammANi vA cittaka0 maNikammANi vA daMtaka0 (mAlakammANi) vA pattachinnakammANi vA vivihANi vA veDhimAI annayarAiM0 taha0 virU0 cakkhudaMsaNapaDiyAe no abhisaMdhArijA gamaNAe, evaM nAyavvaM jahA saddapaDimA savvA vAittavajjA rUvapaDimAvi // sUtram 394 ||pnycmN sattikkayaM // 2-2-5 // sa bhAvabhikSuH kvacit paryaTannathaikAni- kAnicinnAnAvidhAni rUpANi pazyati, tadyathA- grathitAni grathitapuSpAdinirvartita0 ruSTasya kharA dRSTiH utpaladhavalA prasannacittasya / duHkhitasyAvamlAyati gantumanasa utsukA bhavati // 1 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-2 saptasaptikA, paJcamI saptakakA rUpam, niyukti: 327 sUtram 394 rUpasya nikSepAH rUpadarzanArtha gamananiSedhaH // 726 // Page #204 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 727 // svastikAdIni veSTimAni vastrAdinirvartitaputtalikAdini pUrimANi tti yAnyantaH pUraNena puruSAdhAkRtIni bhavanti saMghAtimAni colakAdIni kASThakarmANi rathAdIni pustakarmANi lepyAdIni citrakarmANi pratItAni maNikarmANi vicitramaNiniSpAditasvastikAdIni, tathA dantakarmANi dantaputtalikAdIni, tathA patracchedyakarmANi, ityevamAdIni virUparUpANi cakSurdarzanapratijJayA nAbhisandhArayedgamanAya, etAni draSTuM gamane mano'pi na viddhyaadityrthH| evaM zabdasaptakakasUtrANi caturvidhAtodyarahitAni sarvANyapIhAyojyAni kevalaM rUpapratijJayetyevamabhilApo yojyaH, doSAzcAtra prAgvatsamAyojyA iti // 394 ||saamprtN paJcamAnantaramAdito dvAdazaM samAptamiti // 2-2-5-12 // | zrutaskandhaH2 cUlikA-2 saptasaptikA, paJcamI saptaikakA rUpam, sUtram 394 rUpadarzanArtha gamananiSedhaH // 727 // lepyakarmANi (mu0)| Page #205 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam / zrutaskandhaH 2 // 728 // | zrutaskandhaH2 cUlikA-2 saptasaptikA, SaSThI saptakakA parakriyA, niyukti: 328 paranikSepAH ||sssstthii saptakakA prkriyaakhyaa| sAmprataM paJcamAnantaraM SaSThaH saptaikakaH samArabhyate, asya cAyamabhisambandhaH-anantaraM rAgadveSotpattinimittapratiSedho'bhihitaH, tadihApi sa evAnyena prakAreNAbhidhIyate ityanena sambandhenAyAtasyAsya nAmaniSpanne nikSepe parakriyetyAdAnapadena nAma, tatra parazabdasya SaDDidhaM nikSepaM darzayituM niyuktikAro gAthA'rddhamAha ni0- chakkaM paraikkikkaM ta 1 danna 2 mAesa 3 kama 4 bahu5 pahANe 6 / SaTkaM para iti parazabdaviSaye nAmAdiH Sar3idho nikSepaH, tatra nAmasthApane kSuNNe, dravyAdiparamekaikaM SadhiM bhavatIti darzayati, tadyathA- tatparaM 1 anyaparaM 2 AdezaparaM 3 kramaparaM 4 bahuparaM 5 pradhAnapara 6 miti, tatra dravyaparaMtAvattadrUpatayaiva vartamAnaM-paramanyattatpara yathA paramANo: para: paramANuH 1, anyaparaM tvanyarUpatayA paramanyad, yathA ekANukAdvya NukatryaNukAdi, evaM vyaNukAdekANukatryaNukAdi 2, AdezaparaM Adizyate-AjJApyata ityAdeza:-ya: kasyAMcitkriyAyAM niyojyate karmakarAdiH sa cAsau parazcAdezapara iti 3, kramaparaMtu dravyAdi caturddhA, tatra dravyataH kramaparamekapradezikadravyAd dvipradezikadravyam, evaM vyaNukAttryaNukamityAdi, kSetrata ekapradezAvagADhA dvipradezAvagADhamityAdi, kAlata ekasamayasthitikA dvisamayasthitikamityAdi, bhAvataH kramaparamekaguNakRSNAddviguNakRSNamityAdi 4, bahuparaM bahutvena paraM bahuparaM yadyasmAdbahu tadbahuparaM tadyathA jIvA puggala samayA dava paesA ya pajjavA ceva / thovANatANatA visesaahiyA duve'NatA // 1 // tatra jIvAH stokAstebhyaH pudgalA anantaguNA ityAdi 5, pradhAnaparaM tu pradhAnatvena paraH, dvipadAnAM tIrthakarazcatuSpadAnAM siMhAdiH apadAnAmarjunasuvarNapanasAdiH 6, evaM kSetrakAlabhAvaparANyapi tatparAdiSaDidhatvena kSetrAdiprAdhAnyatayA pUrvavatsvadhiyA yojyAnIti, sAmAnyena tu jambUdvIpakSetrAtpuSkarAdikaM // 728 // Page #206 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kSetraM param, kAlaparaMtuprAvRTkAlAccharatkAlaH, bhaavprmaudyikaadaupshmikaadiH||328||saamprtN sUtrAnugame sUtramuccAraNIyam, taccedaM zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH 2 // 729 / / zrutaskandhaH2 cUlikA-2 saptasaptikA, SaSThI saptakakA | parakriyA, sUtram 395 | parakRtakriyAniSedhaH ___parakiriyaM ajjhatthiyaM saMsesiyaM no taM sAyae notaM niyame, siyA se paropAe Amajijja vA pamajijja vA notaMsAyae no taM niyame ||1||se siyA paro pAyAI saMbAhijja vA palimaddija vA no taM sAyae no taM niyame ||2||se siyA paro pAyAI kusija vA raijja vA notaM sAyae no taM niyame ||3||se siyA paro pAyAI tilleNa vAgha0 vasAe vA makkhijja vA ambhiMgijavAno taM02, ||4||se siyA paro pAyAI luddheNa vA kakkeNa vA cunneNa vA vaNNeNa vA ulloDhija vA ujvalijja vA no taM0 2, // 5 // se siyA paro pAyAI sIodagaviyaDeNa vA 2 uccholijja vA paholijja vA no tN0||6||se siyA paro pAyAiM annayareNa vilevaNajAeNa AliMpijja vA viliMpija vA notN02,||7||se siyA paropAyAiM annayareNa dhUvaNajAeNa dhUvija vA padhU0 no taM02, ||8||se siyA paropAyAo ANuyaM vA kaMTayaM vA nIharija vA visohijja vA no taM02, ||9||se siyA paropAyAo pUrva vA soNiyaM vA nIharija vA viso0 no taM02, ||10||se siyA paro kAyaM Amajjeja vA pamajijja vA no taM sAyae no taM niyame // 11 // se siyA paro kAyaM loTTeNa vA saMvAhijja vA palimadija vA no tN02,||12 ||se siyA paro kAyaM tilleNa vAgha0 vasA0 makkhijja vA anbhaMgija vA no tN02,|| 13||se siyA paro kAyaM luddheNa vA 4 ulloDhija vA ubalijja vA not02,||14|| se siyA paro kArya sIo0 usiNo0 uccholijja vA pa0 no taM02, ||15||se siyA paro kArya annayareNa vilevaNajAeNa AliMpijja vA 2 no taM02, ||16||se0 kAyaM annayareNa dhUvaNajAeNa dhUvija vA pa0 notN02,||17||se0 kAyaMsi vaNaM Amajijja vA 2 notaM 2, ||18||se0 varNa saMvAhija vA pali0 no tN0|se0 vaNaM tilleNa vA gha02 makkhina vA abbhaM0 no taM02, ||19||se0 vaNaM luddheNa vA 4 ulloDhija vA ucvaleja vA no taM02, // 729 // Page #207 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 730 // zrutaskandhaH2 cUlikA-2 saptasaptikA, SaSThI saptakakA parakriyA, sUtram 395 parakRtakriyAniSedha: ||20||se siyA paro kAryasi vaNaM sIo0 u0 uccholijja vA pa0 no taM0 2, ||21||se si0 vaNaM vA gaMDaM vA araI va pulayaM va bhagaMdalaM va annayareNaM satthajAeNaM acchiMdijja vA vicchiMdijja vA no taM0 // 22 // se siyA paro anna0 jAeNa AcchiMdittA vA vicchiMdittA vA pUrva vA soNiyaM vA nIharina vA vi0 no taM0 2, // 23 // se0 kAyaMsi gaMDaM vA araI vA pulaiyaM vA bhagaMdalaM vA Amajijja vA 2 notaM02, ||24||se0 kAyaMsi gaMDaM vA 4saMvAhijja vA pali0 no taM02, ||25||se0 kAyaM0 gaMDaM vA 4 tilleNa vA 3 makkhijja vA 2 no taM0 2, // 26 // se0 gaMDaM vA luddheNa vA ulloDhijja vA u0 no taM0 2, // 27 // se0 gaMDaM vA 4 sIodaga02 uccholijja vA pa0 no taM02, ||28||se0 gaMDaM vA 4 annayareNaM satthajAeNaM acchiMdina vA vi0 anna0 sattha0 acchiMdittA vA 2 pUrya vA 2 soNiyaM vA nIha0 viso0 notaM sAyae 2, ||29||se siyA paro kAryasi seyaM vA jallaM vA nIharijjA vA vi0 notaM02, // 30 // se siyA paro acchimalaM vA kaNNamalaM vA daMtamalaM vA nahama0 nIharija vA 2 no taM0 2, ||31||se siyA paro dIhAI vAlAI dIhAI vAromAiMdIhAiMbhamuhAiMdIhAiMkakkharomAiMdIhAiMvatthiromAiMkappija vA saMThavijavAno tN02,||32||se siyA parosIsAo likkhaM vA jUyaM vA nIharija vA vi0 no tN02,|| 33||se siyA paro aMkaMsi vA paliyaMkaMsi vA tuyaTTAvittA pAyAI Amajijja vA pama0 / evaM hiTThimo gamo pAyAI bhaanniyvvo||34||se siyA paro aMkaMsi vA 2 tuyaTTAvittA hAraM vA addhahAraM vA uratthaM vA geveyaM va mauDaM vA pAlaMbaM vA suvannasuttaM vA Avihija vA piNahijja vA no tN02,||35||se0 paro ArAmaMsi vA ujANaMsivA nIharittA vA pavisittA vA pAyAI Amajjijja vA pa0 no taM saaie||36||evN neyavvA anna mannakiriyAvi // 37 // sUtram 395 // para- Atmano vyatirikto'nyastasya kriyA- ceSTA kAyavyApArarUpA tAM parakriyAM AdhyAtmikI Atmani kriyamANAm, punarapi vizinaSTi-sAMzleSikI karmasaMzleSajananIM no naiva AsvAdayet abhilaSet, manasA na tatrAbhilASaM kuryAdityarthaH, tathA na // 730 // Page #208 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAI niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 731 // niSedhaH tAM parakriyAM niyamayet kArayedvAcA, nApi kAyeneti / tAM ca parakriyAM vizeSato darzayati-se tasya sAdhorniSpratikarmazarIrasya zrutaskandhaH2 sa: para: anyo dharmazraddhayA pAdau rajo'vaguNThitau AmRjyAt karpaTAdinA, vAzabdastUttarapakSApekSaH, tannAsvAdayennApi niyamayediti, cUlikA-2 saptasaptikA, evaMsa sAdhustaM paraMpAdau saMbAdhayantaM mardayantaM vA sparzayantaM raJjayantam,tathA tailAdinA mrakSayantamabhyaJjayantaM vA, tathA lodhrAdinA SaSThI sappaikakA udvartanAdi kurvantam, tathA zItodakAdinA, uccholanAdi kurvANam, tathA'nyatareNa sugandhidravyeNAlimpantam, tathA viziSTadhUpena parakriyA, dhUpayantam, tathA pAdAtkaNTakAdikamuddharantam, evaM zoNitAdikaM nissArayantaM nAsvAdayet manasA nAbhilaSet nApi niyamayet sUtram 396 kArayedvAcA kAyeneti // zeSANi kAyavraNagatAdIni ArAmapravezaniSkramaNapramArjanasUtraM yaavduttaanaarthaani|| evamamumevArthamuttarasaptakake'pitulyatvAtsajheparuciHsUtrakAro'tidizati- evaM iti yAH pUrvoktA: kriyA-rajaHpramArjanAdikAstA: anyo'nyaM parasparata: sAdhunA kRtapratikriyayA na vidheyA ityevaM netavyo'nyo'nyakriyAsappaikaka iti // 395 // kiJca se siyA paro suddheNa asuddheNaM vA vaibaleNa vA teicchaM AuTTe se0 asuddheNaM vaibaleNaM teicchaM aautttte|| se siyA paro gilANassa sacittANi vA kaMdANi vA mUlANi vA tayANi vA hariyANi vA khaNittu kaDittu vA kaTTAvittu vA teicchaM AuTTAvija no taMsA 2,1 / kaDuveyaNA pANabhUyajIvasattA veyaNaM veiMti, evaM khalu0 samie sayA jae seyamiNaM mannijjAsi ttibemi ||suutrm 396 // ttibemi ||chttttho sttikko||2-2-6|| se tasya sAdhoH sa paraH zuddhenAzuddhena vA vAgbalena mantrAdisAmarthyena cikitsAM vyAdhyupazamaM AuTTe tti kartumabhilaSet / tathAsA paro glAnasya sAdhozcikitsArthaM sacittAni kandamUlAdIni khanitvA samAkRSya svato'nyena vA khAnayitvA cikitsAM kartumabhilaSet tacca nAsvAdayet nAbhilaSenmanasA, etacca bhAvayet-iha pUrvakRtakarmaphalezvarA jIvAH karmavipAkakRtakaTukavedanA: Page #209 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 732 // kRtvA pareSAM zArIramAnasA vedanA: svata: prANibhUtajIvasattvAstatkarmavipAkajAM vedanAmanubhavantIti, uktaJca punarapi sahanIyo duHkhapAkastavAyaM, na khalu bhavati nAzaH karmaNAM saJcitAnAm / iti saha gaNayitvA yadyadAyAti samyak sadasaditi viveko'nyatra bhUyaH kutaste? ||1||shessmuktaarthN yAvadadhyayanaparisamAptiriti // 396 // SaSThamAditastrayodazaM saptakakAdhyayanaM samAptam // 2-18-13 // zrutaskandha:2 cUlikA-2 saptasaptikA, SaSThI saptakakA parakriyA, sUtram 396 parakRtakriyA niSedhaH Page #210 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 733 // ||sptmii saptaikakA anyo'nykriyaakhyaa|| zrutaskandha:2 SaSThAnantaraMsaptamo'sya cAyamabhisambandhaH- ihAnantarAdhyayane sAmAnyena parakriyA niSiddhA, iha tu gacchanirgatoddezenAnyo'nyakriyA cUlikA-2 saptasaptikA, niSidhyate, ityanena sambandhenAyAtasyAsyAdhyayanasya nAmaniSpanne nikSepe anyo'nyakriyeti nAma, tatrAnyasya nikSepArthaM niyuktikRd / saptamI saptakakA gAthApazcArddhamAha anyo'nyakriyA, ni0- anne chakkaM taM puNa tadanamAesao ceva / / 328 // niyuktiH 328-329 anyasya nAmAdiSaDDidho nikSepaH, tatra nAmasthApane kSuNNe, dravyAnyastridhA- tadanyad anyAnyad AdezAnyacceti dravyaparavanneyamiti sUtram 397 // 328 // atra parakriyAyAmanyo'nyakriyAyAM ca gacchAntargatairyatanA kartavyeti, gacchanirgatAnAM tvetayA na prayojanamiti anyanikSepA: anyo'nyAdarzayituM niyuktikRdAha kriyAniSedhaH ni0- jayamANassa parojaM karei jayaNAe~ tattha ahigAro / nippaDikammassa u annamannakaraNaM ajuttaM tu // 329||||sttikkaannN nijuttI smmttaa|| jayamANassetyAdi pAtanikayaiva bhAvitArthA / / 329 // sAmprataM sUtram, taccedaM__ se bhikkhUvA 2 annamannakiriyaM ajjhatthiyaM saMseiyaM no tNsaaye||1||se annamannaM pAe Amajija vA0 no taM0, sesaMtaMceva, eyaM khalu0 jaijAsi ttibemi ||suutrm 397 / / ttibemi // sptmm||2-2-7||(14) (23) / anyo'nyasya- parasparasya kriyAM- pAdAdipramArjanAdikAM sarvAM pUrvoktAM kriyAvyatihAravizeSitAmAdhyAtmikIMsAzleSikI 733 // Page #211 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nAsvAdayedityAdi pUrvavanneyaM yaavddhyynsmaaptiriti||397 // saptamamAditazcaturdazam, saptakakAdhyayanaM samAptam, dvitIyA ca samAptA cUlikA // 2-2-7-(14) / zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 734 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-2 saptasaptikA, saptamI saptakakA anyo'nyakriyA, sUtram 397 anyo'nyAkriyAniSedhaH // 734 Page #212 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 735 // bhAvanA ||ath bhAvanAkhyA tRtIyA cuulikaa|| zrutaskandhaH2 uktA dvitIyA cUlA, tadanantaraM tRtIyA samArabhyate, asyAzcAyamabhisambandha:- ihAdita:prabhRti yena zrIvarddhamAnasvAminedamarthato'-8 cUlikA-3 bhAvanA, bhihitaM tasyopakAritvAttadvaktavyatAM pratipAdayituM tathA paJcamahAvratopetena sAdhunA piNDazayyAdikaM grAhyamatasteSAM mahAvratAnAM / niyuktiH paripAlanArthaM bhAvanA: pratipAdyA ityanena sambandhenAyAteyaM cUDeti, asyAzcatvAryanuyogadvArANi bhavanti tatropakramAntargato'- 330-331 yamarthAdhikAraH, tadyathA-aprazastabhAvanAparityAgena prazastA bhAvanA bhAvayitavyA iti, nAmaniSpanne nikSepe bhAvaneti nAma, nikSepA: tasyAzca nAmAdicaturvidho nikSepaH, tatra nAmasthApane kSuNNatvAdanAdRtya dravyAdinikSepArthaM niyuktikRdAha ni0-davvaM gaMdhaMgatilAiesusIuNhavisahaNAIsu / bhAvaMmi hoi duvihA pasattha taha appasatthA y||330|| tatra dravya miti dravyabhAvanA noAgamato vyatiriktA gandhAGgaiH-jAtikusumAdibhirdravyaistilAdiSu dravyeSu yA vAsanA sA dravyabhAvaneti, tathA zItena bhAvita: zItasahiSNuruSNena vA uSNasahiSNurbhavatIti, AdigrahaNAdvyAyAmakSuNNadeho vyAyAmasahiSNurityAdyanyenApi dravyeNa dravyasya yA bhAvanA sA dravyabhAvaneti, bhAvetu-bhAvaviSayA prazastA'prazastabhedena dvirUpA bhAvaneti // 330 // tatrAprazastAM bhAvabhAvanAmadhikRtyAha ni0- pANivahamusAvAe adattamehuNapariggahe ceva / kohe mANe mAyA lobhe ya havaMti apasatthA / / 331 // prANivadhAdyakAryeSu prathamaM pravarttamAnaH sAzaGkaH pravarttate pazcAtpauna:punyakaraNatayA niHzaGkaH pravarttate, taduktaM karotyAdau tAvatsaghRNahRdayaH kiJcidazubhaM, dvitIyaM sApekSo vimRzati ca kAryaM ca kurute / tRtIyaM niHzaGkoH vigataghRNamanyatprakurute, tata: pApAbhyAsAtsatatamazubheSu praramate // 1 // // 331 // prazastabhAvanAmAha // 735 // Page #213 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAnaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 ||736 // ni0-dasaNanANacaritte tavaveragge ya hoi u pasatthA / jA ya jahA tA ya tahA lakkhaNa vucchaM slkkhnno||332|| zrutaskandhaH2 darzanajJAnacAritratapovairAgyAdiSuyA yathA ca prazastabhAvanA bhavati tAMpratyekaMlakSaNato vakSya iti||332||drshnbhaavnaarthmaah- cUlikA-3 bhAvanA, ni0- titthagarANa bhagavaopavayaNapAvayaNiaisaiTThINaM / abhigmnnnmnndrisnnkittnnsNpuuannaathunnnnaa|| 333 // niyuktiH tIrthakRtAM bhagavatAM pravacanasya-dvAdazAGgasya gaNipiTakasya, tathA prAvacaninAM- AcAryAdInAM yugapradhAnAnAm, tathA'tiza- 332-336 yinAmRddhimatAM- kevalimanaHparyAyAvadhimaccaturdazapUrvavidAM tathA''marpoSadhyAdiprAptaRddhInAM yadabhigamanaM gatvA ca darzanaM tathA / bhAvanA prakAra: guNotkIrtanaM saMpUjanaMgandhAdinA stotraiH stavanamityAdikA darzanabhAvanA, anayA hi darzanabhAvanayA'navarataMbhAvyamAnayA darzanazuddhirbhavatIti // 333 / / kiJca ni0- jammAbhiseyanikkhamaNacaraNanANuppayA ya nivvaanne| diyloabhvnnmNdrnNdiisrbhomngresuN||334|| ni0- aTThAvayamurjite gayaggapayae ya dhammacakke y| pAsarahAvattanagaM camaruppAyaM ca vaMdAmi // 335 // tIrthakRtAMjanmabhUmiSu tathA niSkramaNacaraNajJAnotpattinirvANabhUmiSu tathA devalokabhavaneSumandareSu tathA nandIzvaradvIpAdau bhaumeSu / ca-pAtAlabhavaneSu yAni zAzvatAni caityAni tAni vande'hamiti dvitIyagAthAyAmante kriyeti, evamaSTApade, tathA zrImadujayantagirau gajAgrapade dazArNakUTavartini tathA takSazilAyAM dharmacakre tathA ahicchatrAyAM pArzvanAthasya dharaNendramahimAsthAne, evaM rathAvarte parvate vairasvAminA yatra pAdapopagamanaM kRtaM yatra ca zrImadvarddhamAnamAzritya camarendreNotpatanaM kRtam, eteSu ca sthAneSu yathAsambhavamabhigamanavandanapUjanotkIrtanAdikAH kriyA: kurvato darzanazuddhirbhavatIti // 334-335 / / kiJca___ ni0- gaNiyaM nimitta juttI saMdiTThI avitahaM imaM nANaM / iya egaMtamuvagayA guNapaccaiyA ime atthaa||336|| // 736 // Page #214 -------------------------------------------------------------------------- ________________ bhAvanA, zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 737 // 337-340 bhAvanA prakAra: ni0-guNamAhappaM isinAmakittaNaM suranariMdapUyA ya / porANaceiyANi ya iya esA daMsaNe hoi||337|| zrutaskandhaH2 pravacanavidAmamI guNapratyayikA arthA bhavanti, tadyathA- gaNitaviSaye- bIjagaNitAdau paraM pAramupagato'yam, tathA'STAGgasya cUlikA-3 nimittasya pArago'yam, tathAdRSTipAtoktA nAnAvidhA yuktI:- dravyasaMyogAn hetUnvA vetti, tathA samyag- aviparItA dRSTi: niyuktiH darzanamasya tridazairapi cAlayitumazakyA tathA'vitathamasyedaM jJAnaM yathaivAyamAha tattathaivetyevaM prAvacanikasyAcAryAdeH prazaMsA kurvato darzanavizuddhirbhavatIti, evamanyadapi guNamAhAtmyamAcAryAdervarNayata: tathA pUrvamaharSINAM ca nAmotkIrtanaM kurvatasteSAmeva ca suranarendrapUjAdikaM kathayatastathA cirantanacaityAni pUjayata ityevamAdikAM kriyAM kurvatastadvAsanAvAsitasya darzanavizuddhirbhavatIpratyeSA prazastA darzanaviSayA bhAvaneti ||336-337||jnyaanbhaavnaamdhikRtyaah ni0- tattaM jIvAjIvA nAyavvA jANaNA ihaM diTThA / iha kajjakaraNakAragasiddhI iha baMdhamukkho y||338|| ni0- baddho ya baMdhaheU baMdhaNabaMdhapphalaM sukahiyaM tu / saMsArapavaMco'vi ya ihayaM kahio jinnvrehiN||339|| ni0- nANaM bhavissaI evamAiyA vaaynnaaiyaaoy| sajjhAe Autto gurukulavAso ya iya naanne||340|| tatra jJAnasya bhAvanA jJAnabhAvanA- evaMbhUtaM maunIndraM jJAnaM pravacanaM yathA'vasthitAzeSapadArthAvirbhAvakamityevaMrUpeti, anayA ca pradhAnamokSAGgaM samyaktvamAdhigamikamAvirbhavati, yatastattvArthazraddhAnaM samyagdarzanam, tattvaM ca jIvAjIvAdayo nava padArthAH, teca tattvajJAnArthinA samyagjJAtavyAH, tatparijJAnamihaiva-Arhate pravacane dRSTa- upalabdhamiti, tathehaiva-Arhate pravacane kArya-8 paramArtharUpaM mokSAkhyaM tathA karaNaM-kriyAsiddhau prakRSTopakArakaM samyagdarzanajJAnacAritrANi, kAraka:- sAdhuH samyagdarzanAdyanuSThAtA, kriyAsiddhizca- ihaiva mokSAvAptilakSaNA, tAmeva darzayati- bandhaH- karmabandhanaM tasmAnmokSa:- karmavicaTanalakSaNaH, // 737 // Page #215 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 738 // bhAvanA, bhAvanAprakAra: asAvapIhaiva, nAnyatra zAkyAdikapravacane bhavati, ityevaM jJAnaM bhAvayato jJAnabhAvanA bhavatIti / tathA baddhaH aSTaprakAra zrutaskandhaH2 karmapudgalaiH pratipradezamavaSTabdho jIvaH, tathA bandhahetavaH mithyAtvAviratipramAdakaSAyayogAstathA bandhanaM- aSTaprakAra- cUlikA-3 karmavargaNArUpaM tatphalaM- caturgatisaMsAraparyaTanasAtAsAtAdyanubhavanarUpamiti, etatsarvamatraiva sukathitam, anyadvA yatkiJcitsubhASita niyuktiH tadihaiva pravacane'bhihitamiti jJAnabhAvanA, tathA vicitrasaMsAraprapaJco'traiva jinendraiH, kathita iti // tathA jJAnaM mama viziSTataraM 341-342 bhaviSyatIti jJAnabhAvanA vidheyA, jJAnamabhyasanIyamityarthaH, AdigrahaNAdekAgracittatAdayo guNA bhavantIti, tathaitadapi jJAne bhAvanIyam, yathA jaM annANI kammaMkhaveiityAdi, tathaibhizca kAraNairjJAnamabhyasanIyaM tadyathA- jJAnasaGgrahArthaM nirjarArthaM avyavacchittyarthaM svAdhyAyArthamityAdi, tathA jJAnabhAvanayA nityaM gurukulavAso bhavati, tathA coktaM NANassa hoi bhAgI thirayarao daMsaNe caritte / y| dhannA AvakahAe gurukulavAsaM na muJcanti ||1||ityaadikaa jJAnaviSayA bhAvanA bhavatIti // 338-340 // cAritrabhAvanAmadhikRtyAha ni0-sAhumahiMsAdhammo saccamadattaviraI ya baMbhaM ca / sAhu pariggahaviraI sAhu tavo baarsNgoy|| 341 // ni0-veraggamappamAo egattA(gge) bhAvaNA ya erisagaM / iya caraNamaNugayAo bhaNiyA itto tavo vucchaM / / 342 / / sAdhu-zobhano'hiMsAdilakSaNo dharma iti prathamavratabhAvanA, tathA satyamasminnevArhate pravacane sAdhu-zobhanaM nAnyatreti dvitIya - vratasya, tathA'dattaviratizcAtraiva sAdhvIti tRtIyasya, evaM brahmacaryamapyatraiva navaguptiguptaM dhAryata iti, tathA parigrahaviratizcehaivA sAdhvIti, evaM dvAdazAGgaMtapaihaiva zobhanaM naanytreti||tthaa vairAgyabhAvanA-sAMsArikasukhajugupsArUpA, evamapramAdabhAvanA 0 jJAnasya bhavati bhAgI sthirataro darzane cAritre ca / dhanyA yAvatkathaM gurukulavAsaM na muJcanti / / (r) ya parisaMga (mu0)| Page #216 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 739 // madyAdipramAdAnAM karmabandhopAdAnarUpANAmanAsevanarUpA, tathaikAgrabhAvanA ekko me sAsao appA, nnaanndsnnsNjuo| sesA me zrutaskandhaH2 bahirA bhAvA, savve saMjogalakkhaNA ||1||ityaadikaa bhAvanAH (iti prakRSTamRSitvAGga) caraNamupagatA: caraNAzritAH, ita UrdhvaM cUlikA-3 bhAvanA, tapobhAvanAM vakSye abhidhAsya iti // 341-342 // niyuktiH ni0-kiha me havijja'vaMjho divaso? kiMvA pahU tavaM kAuM? / ko iha davve jogo khitte kAle samayabhAve? // 343 / / 343-344 bhAvanAkathaM kena nirvikRtyAdinA tapasA mama divaso'vandhyo bhavet? kataradvA tapo'haM vidhAtuM prabhuH zakta:?, tacca katarattapaH kasmin prakAra: dravyAdau mama nirvahati? iti bhAvanIyam, tatra dravye utsargato vallacaNakAdike kSetre snigdharUkSAdau kAle zItoSNAdau bhAve'glAno'hamevaMbhUtaM tapaH kartumalam, ityevaM dravyAdikaM paryAlocya yathAzakti tapo vidheyaM zaktitastyAgatapasI (tattvArthe a08 sU0 23 darzana0) iti vacanAditi // 343 // kiJca ni0- ucchAhapAlaNAe iti (eva) tave saMjame ya sNghynne| veragge'NiccAI hoi caritte ihaM pagayaM // 344 // tathA'nazanAdike tapasyanigUhitabalavIryeNotsAhaH karttavyaH, gRhItasya ca pratipAlanaM karttavyamiti, uktazca titthayaro caunANI suramahio sijjhiavvayadhuvammi / aNigUhiabalavirio savvatthAmesu ujjamai // 1 // kiM puNa avasesehiM dukkhakkhayakAraNA suvihiehiM / hoi na ujjamiavvaM sapaccavAyaMmi maannusse?||2||ityevN tapasi bhAvanA vidheyaa| evaM saMyame indriyanoindriyanigraharUpe, tathA saMhanane vajrarSabhAdike taponirvAhanAsamarthe bhAvanA vidheyeti, vairAgyabhAvanA tvanityatvAdibhAvanArUpA, taduktaM bhAvayitavyama (r)eko me zAzvata AtmA jnyaandrshnsNyutH| zeSA me bAhyA bhAvAH sarve sNyoglkssnnaaH||1||0 tIrthakarazcaturjJAnI suramahito dhruve sedhitavye / anigUhitabalavIryaH sarvasthAmnodyacchati / / 1 // kiM punaravazeSairdu:khakSayakAraNAt suvihitaiH / bhavati nodyamitavyaM sapratyapAye mAnuSye // 2 // // 739 // Page #217 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 740 // nityatva 1mazaraNatvaM 2 tathaikatA 3'nyatve 4/ azucitvaM 5 saMsAra: 6 karmAzrava 7 saMvara 8 vidhizca // 1 // nirjaraNa 9 lokavistara 10 dharmasvAkhyAtatattvacintA ca 11 / bodhe: sudurlabhatvaM ca 12 bhAvanA dvAdaza vizuddhAH // 2 // ityAdikA anekaprakArA bhAvanA bhavantIti, iha punazcAritre prakRtaM- caritrabhAvanayehAdhikAra iti // 344 // niyuktyanugamAnantaraM sUtramuccAraNIyam, taccedaM teNaM kAle NaM te NaM samae NaM samaNe bhagavaM mahAvIre paMcahatthuttare yAvi hutthA, taMjahA- hatthuttarAiMcue caittA gabbhaM vakte, hatthuttarAhiM gabbhAogabhaMsAharie, hatthuttarAhiM jAe, hatthuttarAhiM savvaosavvayAe muMDe bhavittA agArAo aNagAriyaM pavvaie hatthuttarAhiM kasiNe paDipunne avvAghAe nirAvaraNe aNaMtaM aNuttare kevalavaranANadasaNe samuppanne, sAiNA bhagavaM prinivvue|suutrm 398 zrutaskandhaH2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram 398-399 zrIvIravarNanam ___ samaNe bhagavaM mahAvIre imAe osappiNIe susamasusamAe samAe vIikvaMtAe susamAe samAe vIikvaMtAe susamadussamAe samAe vIikvaMtAe dUsamasusamAe samAe bahu viikvaMtAe pannahattarIe vAsehiM mAsehi ya addhanavamehiM sesehiMje se gimhANaM cautthe mAse aTThame pakkhe AsADhasuddhe tassaNaM AsADhasuddhassa chaTThIpakkheNaM hatthuttarAhiMnakkhatteNaMjogamuvAgaeNaM mahAvijayasiddhatthapupphuttaravarapuMDarIyadisAsovatthiyavaddhamANAo mahAvimANAovIsaMsAgarovamAiM AuyaM pAlaittA AukkhaeNaM ThiikkhaeNaM bhavakkhaeNaMcue caittA iha khalu jaMbuddIve NaM dIve bhArahe vAse dAhiNaDabharahe dAhiNamAhaNakuMDapurasaMnivesaMmi usabhadattassa mAhaNassa koDAlasagottassa devANaMdAe mAhaNIe jAlaMdharassa guttAe sIhubbhavabhUeNaM appANeNaM kucchiMsi gambhaM vktNte||1||smnne bhagavaM mahAvIre tinnANovagae yAvi hutthA, caissAmitti jANai cuemitti jANai cayamANena yANei, suhumeNaM se kAle pnntte||2||tonnN samaNe bhagavaM mahAvIre hiyANukaMpaeNaM deveNaM jIyameyaMtikaTThaje se vAsANaM tacce mAse paMcame pakkhe Asoyabahule tassa NaM Asoyabahulassa terasIpakkheNaM // 740 // Page #218 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAnaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 741 // zrutaskandhaH2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram 399 zrIvIravarNanam hatthuttarAhiM nakkhatteNaM jogamuvAgaeNaM bAsIhiM rAidiehiM vaikvaMtehiM tesIimassa rAidiyassa pariyAe vaTTamANe dAhiNamAhaNakuMDapurasaMnivesAo uttarakhattiyakuMDapurasaMnivesaMsinAyANaMkhattiyANaM siddhatthassakhattiyassa kAsavaguttassa tisalAekhattiyANIevAsiTThasaguttAe asubhANaM puggalANaM avahAraM karittA subhANaM puggalANaM pakkhevaM karittA kucchiMsi ganbhaM sAharai, jeviya se tisalAe khattiyANIe kucchiMsi ganbhe taMpi ya dAhiNamAhaNakuMDapurasaMnivesaMsi usa0 ko0 devA0 jAlaMdharAyaNaguttAe kucchisi ganbhaM sAharai ||3||smnne bhagavaM mahAvIre tinnANovagae yAvi hotthA-sAharijissAmitti jANai sAharijamANe na yANai sAhariemitti jANai smnnaauso!|| 4 // teNaM kAleNaM teNaM samaeNaM tisalAe khattiyANIe aha'nnayA kayAInavaNhaM mAsANaM bahupaDipunnANaM aTThamANarAiMdiyANaM vIikaMtANaM je se gimhANaM paDhame mAse ducce pakkhe cittasuddhe tassa NaM cittasuddhassa terasIpakkheNaM hatthu0 joga0 samaNaM bhagavaM mahAvIraM aroggA aroggaM pasUyA ||5||jnnnnN rAiM tisalAkha0 samaNaM0 mahAvIraM aroyA aroyaM pasUyA taNNaM rAI bhavaNavaivANamaMtarajoisiyavimANavAsidevehiM devIhi ya uvayaMtehiM uppayaMtehi ya ege mahaM divedevujoe devasannivAe devakahakkahae uppiMjalagabhUe yAvi hutthaa||6||jnnnnN rayaNiM0 tisalAkha0 samaNaM0 pasUyA taNNaM rayaNiM bahave devA ye devIo ya egaM mahaM amayavAsaMca 1 gaMdhavAsaM ca 2 cunnavAsaMca 3 pupphavA0 4 hiranavAsaMca 5 rynnvaasNc6vaasiNsu||7||jnnnnN rayaNiM tisalAkha0 samaNaM0 pasUyA taNNaM rayaNiM bhavaNavaivANamaMtarajoisiyavimANavAsiNo devA ya devIo yasamaNassa bhagavao mahAvIrassasUikammAiM titthayarAbhiseyaM ca kariMsu ||8||jo NaM pabhii bhagavaM mahAvIre tisalAe kha0 kucchisi gabbhaM Agae tao NaM pabhii taM kulaM vipuleNaM hiranneNaM suvanneNaM dhaNeNaM dhanneNaM mANikkeNaM muttieNaM saMkhasilappavAleNaM aIva 2 privhi||9||tonnNsmnnss bhagavaomahAvIrassa ammApiyaro eyamaTuMjANittA nivattadasAhasi vukkaMtaMsi suibhUyaMsi vipulaM asaNapANakhAimasAimaM uvakkhaDAviMti 2ttA mittanAisayaNasaMbaMdhivagaM // 741 // Page #219 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 742 // zrutaskandhaH2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram 399-400 zrIvIravarNanam uvanimaMtaMti mitta0 uvanimaMtittA bahave samaNamAhaNakivaNavaNImagAhiM micchuDagapaMDaragAINa vicchaDuti viggoviMti vissANiti dAyAresudANaM pajabhAiMti vicchaDDittA vigo0 vissANittA dAyA0 pajabhAittA mittanAi0 bhuMjAviMti mitta0 bhuMjAvittA mitta0 vaggeNa imameyArUvaM nAmadhilaM kAraviMti-jao NaM pabhii ime kumAre ti0 kha0 kucchisi ganbhe AhUe tao NaM pabhii imaM kulaM vipuleNaM hiraneNaM0 saMkhasilappavAleNaM atIva 2 parivaDDai, tA houNaM kumArevaddhamANe ||10||tonnNsmnne bhagavaM mahAvIre paMcadhAiparivuDe, ta0-khIradhAIe 1 majjaNadhAIe 2 maMDaNadhAIe 3 khelAvaNadhAie 4 aMkadhA05 aMkAo aMkaM sAharijamANe ramme maNikuTTimatale girikaMdaramullINeviva caMpayapAyave ahANupuvvIe sNvddddi||11||tonnN samaNe bhagavaM0 vinnAyapariNaya (mitte) viNiyattabAlabhAve appussuyAiM urAlAI mANussagAI paMcalakkhaNAiMkAmabhogAiMsaddapharisarasarUvagaMdhAiM pariyAremANe evaM ca NaM viharai / / 12 / / / / sUtram 399 // samaNe bhagavaM mahAvIre kAsavagutte tassa NaM ime tinni nAmadhijjA evamAhijaMti, taMjahA- ammApiusaMti vaddhamANe 1 sahasaMmuie samaNe 2 bhImaM bhayabheravaM urAlaM avelayaM parIsahasahattikaTu devehiM se nAmaM kayaM samaNe bhagavaM mahAvIre 3, ||1||smnnss NaM bhagavao mahAvIrassa piyA kAsavagutteNaM tassa NaM tinni nAma0 taM0- siddhatthe i vA sijaMse i vA jasaMse i vA ||2||smnnss NaM0 ammA vAsiTThassaguttA tIseNaM tinni nA0, taM0- tisalAi vA videhadinnA ivA piyakAriNI ivaa||3||smnnssnnN bha0 pittiae supAse kAsavagutteNaM ||4||smnn jiTTe bhAyA naMdivaddhaNe kaasvguttennN||5||smnnss NaM jeTThA bhaiNI sudaMsaNA kAsavagutteNaM // 6 // samaNassaNaM bhaga0 bhajjA jasoyA koDinnAgutteNaM ||7||smnnssnnN0 dhUyA kAsavagotteNaM tIse NaM do nAmadhijjA evamA0- aNujjA ivA piyadaMsaNA ivA ||8||smnnss NaM bha0 nattUI kosiyA gutteNaM tIse NaM do nAma0 taM0-sesavaI i vA jasavaI ivA, // 9 // // 742 // Page #220 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrutaskandhaH2 zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 cUlikA-3 bhAvanA, vRttiyutam sUtram zrutaskandhaH2 // 743 // (anuSTup) 112-130 sUtram 401-402 zrIvIravarNanam ||suutrm 400 // samaNassaNaM03 ammApiyaropAsAvaccijA samaNovAsagA yAvi hutthA, teNaM bahUI vAsAiMsamaNovAsagapariyAgaM pAlaittA chaNhaM jIvanikAyANaM sArakkhaNanimittaM AloittA niMdittA garihittA paDikkamittA ahArihaM uttaraguNapAyacchittAI paDivajjittA kusasaMthAragaM durUhittA bhattaM paJcakkhAyaMti 2 apacchimAe mAraNaMtiyAe saMlehaNAsarIrae jhusiyasarIrA kAlamAsekAlaM kiccA taMsarIraM vippajahittA accue kappe devattAe uvavannA, taoNaM AukkhaeNaM bhava0 Thi0 cuecaittA mahAvidehe vAse carameNaM ussAseNaM sijjhissaMti bujjhissaMti muccissaMti parinivAissaMti savvadukkhANamaMtaM krissNti||suutrm 401 // teNaM kAleNaM2 samaNe bha0 nAe nAyaputte nAyakulanivvatte videhe videhadinne videhajacce videhasUmAle tIsaMvAsAiM videhaMsittikaTTa agAramajjhe vasittA ammApiUhiM kAlagaehiM devalogamaNupattehiM samattapainne ciccA hirannaM ciccA suvannaM ciccA balaM ciccA vAhaNaM ciccA dhaNakaNagarayaNasaMtasArasAvaijjaM vicchaDDittA viggovittA vissANittA dAyAresuNaMdAittA paribhAittA saMvaccharaMdalaittA je se hemaMtANaM paDhame mAse paDhame pakkhe maggasirabahule tassaNaM maggasirabahulassa dasamIpakkheNaM hatthuttarA0 joga0 abhinikkhamaNAbhipyAe yAvi hutthaa||1||sNvcchrenn hohii abhinikkhamaNaM tu jiNavariMdassa / to atthasaMpayANaM pavattaI putvsuuraao||suugaa0 112 // egA hiranakoDI aTTeva aNUNagA syshssaa|suurodymaaiiyN dijjai jA pAyarAsutti / sU0gA0 113 // tinneva ya koDisayA aTThAsII cahuMti koddiio|asiiNc sayasahassA evaM saMvacchare dinnaM / sU0gA0 114 ||vesmnnkuNdddhaarii devA logaMtiyA mhiddiiyaa| bohiMti yatitthayaraM pannarasasu kmmbhuumiisu||suugaa0 115 // baMbhaMmi ya kappaMmI boddhavA kaNharAiNo majjhe / logaMtiyA vimANA aTThasuvatthA asaMkhijjA ||suugaa0 116 // ee devanikAyA bhagavaM bohiMti jiNavaraM viirN| savajagajIvahiyaM arihaM! titthaM pavattehi ||suugaa0 117 // 743 // Page #221 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 744 // zrutaskandha:2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram (anuSTup) 112-130 sUtram 402 zrIvIravarNanam ||2||tonnN samaNassa bha0 ma0 abhinikkhamaNAbhipyAyaM jANittA bhavaNavaivA0 jo0 vimANavAsiNo devA ya devIoya saehiM 2 rUvehiM saehiM 2 nevatthehiM sae02 ciMdhehiM savviDDIe savvajuIe savvabalasamudaeNaM sayAI 2 jANavimANAI durUhaMti sayA0 durUhittA ahAbAyarAiMpuggalAI parisADaMti 2 ahAsuhamAI puggalAI pariyAIti 2 uDe uppayaMti uDDe uppaittA tAe ukkiTThAe sigyAe cavalAe turiyAe divvAe devagaIe aheNaM ovayamANA ra tirieNaM asaMkhijjAiMdIvasamuddAIvIikkamamANA 2 jeNeva jaMbuddIve dIve teNeva uvAgacchaMti 2 jeNeva uttarakhattiyakuMDapurasaMnivese teNeva uvAgacchaMti, jeNeva uttarakhattiyakuMDapurasaMnivesassa uttarapuracchime disIbhAe teNeva jhatti vegeNa oviyaa||3|| taoNaM sakke deviMde devarAyA saNiyaM 2 jANavimANaM paTThaveti saNiyaM 2 jANavimANaM paTThavettA saNiyaM 2 jANavimANAo paccoruhai saNiyaM 2 egaMtamavakkamai egaMtamavakkamittA mahayA veuvieNaM samugghAeNaM samohaNai 2 egaM mahaM nANAmaNikaNagarayaNabhatticittaM subhaM cAru kaMtarUvaM devacchaMdayaM viuvvai, // 4 // tassa NaM devacchaMdayassa bahumajjhadesabhAe egaM mahaM sapAyapIDhaM nANAmaNikaNayarayaNabhatticittaM subhaM cArukaMtaruvaM sIhAsaNaM viuvvai, 2 jeNeva samaNe bhagavaM mahAvIre teNeva uvAgacchai 2 samaNaM bhagavaM mahAvIraM tikkhutto AyAhiNaM pAyAhiNaM karei 2 samaNaM bhagavaM mahAvIraM vaMdai namasai 2 samaNaM bhagavaM mahAvIra gahAya jeNeva devacchaMdae teNeva uvAgacchaisaNiyaM 2 puratthAbhimuhaMsIhAsaNe nisIyAveisaNiyaM nisIyAvittA sayapAgasahassapAgehiM tillehiM abbhaMgeigaMdhakAsAIehiM ullolei 2 suddhodaeNa majjAvei 2 jassa NaM mullaM sayasahasseNaM tipaDolatittieNaM sAhieNaM sIteNa gosIsarattacaMdaNeNaM aNuliMpar3a2 IsiM nissAsavAyavojhaM varanayarapaTTaNuggayaM kusalanarapasaMsiyaM assalAlApelavaM cheyAriyakaNagakhaiyaMtakammaM haMsalakkhaNaM paTTajuyalaM niyaMsAvei 2 hAraM addhahAraM uratthaM nevatthaM egAvaliMpAlaMbasuttaM paTTamauDarayaNamAlAu AviMdhAvei AviMdhAvittA gaMthimaveDhimapUrimasaMghAimeNaM malleNaM kapparukkhamiva samalaMkarei 2 ttA ducaMpi mahayA veubviyasamugghAeNaM samohaNai 2 // 744 // Page #222 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH281 // 745 // zrutaskandhaH2 cUlikA-3 bhAvanA, | sUtram (anuSTup) 112-130 sUtram 402 zrIvIravarNanam ega mahaM caMdappahaM sibiyaM sahassavAhaNiyaM viuvvati, taMjahA- IhAmigausabhaturaganaramakaravihagavAnarakuMjararurusarabhacamarasaddUlasIhavaNalayabhatticittalayavijAharamihuNajuyalajaMtajogajuttaM accIsahassamAliNIyaM sunirUviyaM misimisiMtarUvagasahassakaliyaM IsiM bhisamANaM bhibbhisamANaM cakkhulloyaNalesaMmuttAhalamuttAjAlaMtaroviyaM tavaNIyapavaralaMbUsapalaMbaMtamuttadAmaM hAraddhahArabhUsaNasamoNayaM ahiyapicchaNijjaM paumalayabhatticittaM asogalayabhatticittaM kuMdalayabhatticittaM nANAlayabhatti viraiyaM subhaM cArukaMtarUvaM nANAmaNipaMcavannaghaMTApaDAyapaDimaMDiyaggasiharaM pAsAIyaMdarisaNijjaM suruuvN||5||siiyaa uvaNIyA jiNavarassa jaramaraNavippamukkassa |osttmlldaamaa jlthlydivvkusumehiN||suu0gaa0118|| sibiyAi majjhayAre divvaM vararayaNarUvaciMcaiyaM / sIhAsaNaM maharihaM sapAyapIDhaM jiNavarassa // sUgA0 119 // AlaiyamAlamauDo bhAsurabuMdI varAbharaNadhArI / khomiyavatthaniyattho jassa ya mullaM sayasahassaM / / sU0gA0 120||chdrenn u bhatteNaM ajjhavasANeNa suMdareNa jinno| lesAhiM visujhaMto AruhaI uttamaM sIyaM / / sUgA0 121||siihaasnne niviTThosakkIsANA yadohi paasehiN| vIyaMti cAmarAhiM mnnirynnvicittdNddaahiN|suu0gaa0 122||pubviN ukkhittA mANusehiMsAhaTTa romkuuvehi| pacchA vahaMti devA suraasurA grulnaagiNdaa||suu0gaa0123|| purao surA vahaMtI asurA puNa dAhiNaMmi pAsaMmi / avare vahati garulA nAgA puNa uttare pAse ||suu0gaa0 124 // vaNasaMDaM ca kusumiyaM paumasaro vA jaho sarayakAle / sohai kusumabhareNaM iya gagaNayalaM surgnnehiN| sU0gA0 125 // siddhatthavaNaM va jahA kaNayAravaNaM va caMpayavaNaM vA / sohai ku0||suugaa0 126 // varapaDahabherijhallarisaMkhasayasahassiehiM tUrehiM / gayaNayale dharaNiyale tUraninAo paramarammo // sUgA0 127 // tatavitataM ghaNajhusiraM AujjaM cautvihaM bahuvihIyaM / vAiMti tattha devA bahUhiM aanttttgsehiN||suu0gaa0 128||||6||tennN kAleNaM teNaM samae NaM je se hemaMtANaM paDhame mAse paDhame pakkhe maggasirabahule tassa NaM maggasirabahulassa dasamIpakkheNaM suvvaeNaM divaseNaM vijaeNaM // 745 // Page #223 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 746 // zrutaskandha:2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram (anuSTup) 112-130 sUtram 402 zrIvIravarNanam muhutteNaM hatthuttarAnakkhateNaM jogovagaeNaM pAINagAmiNIe chAyAe biiyAe porisie chaTeNaM bhatteNaM apANaeNaM egasADagamAyAe caMdappabhAe sibiyAe sahassavAhiNiyAe sadevamaNuyAsurAe parisAe samaNijjamANe uttarakhattiyakuMDapurasaMnivesassa majjhaMmajjheNaM nigacchai 2 jeNeva nAyasaMDe ujANe teNeva uvAgacchai 1 IsiM rayaNippamANaM acchoppeNaM bhUmibhAeNaM saNiyaM 2 caMdappabhaM sibiyaM sahassavAhiNiM Thavei 2 saNiyaM 2 caMdappabhAosIyAo sahassavAhiNIo paccoyarai 2 saNiyaM 2 puratthAbhimuhe sIhAsaNe nisIyai AbharaNAlaMkAraM omuai||7|| taoNaM vesamaNe deve bhattuvvAyapaDio bhagavao mahAvIrassa haMsalakkhaNeNaM paDeNaM AbharaNAlaMkAraM pddicchi||8|| taoNaM samaNe bhagavaM mahAvIre dAhiNeNaM dAhiNaM vAmeNaM vAmapaMcamuTThiyaM loyaM krei||9|| taoNaM sakke deviMde devarAyAsamaNassa bhagavaomahAvIrassa jannavAyapaDie vairAmaeNaM thAleNa kesAIpaDicchai 2 aNujANesi bhaMtettikaTTakhIroyasAgaraM saahri||10||tonnN samaNe jAva loyaM karittA siddhANaM namukkAraM karei 2 savvaM me akaraNilaM pAvakammaMtikaTTha sAmAiyaM caritaM paDivajjai 2 devaparisaMcamaNuyaparisaMca AlikkhacittabhUyamiva tthvei||11|| divvo maNussaghoso turiyaninAo ya sakkavayaNeNaM / khippAmeva niluko jAhe paDivajjai carittaM / / sU0gA0 129 / paDivajittu carittaM ahonisaM savvapANabhUyahiyaM / sAhaTu lomapulayA savve devA nisAmiti ||suu0gaa0130||12|| taoNaMsamaNassa bhagavao mahAvIrassa sAmAiyaM khaovasamiyaM carittaM paDivannassa maNapajjavanANe nAmaM nANe samuppanne aDDAijjehiM dIvahiM dohi ya samuddehiM sannINaM paMciMdiyANaM pajjattANaM viyattamaNasANaM maNogayAI bhAvAI jaannei||13|| taoNaM samaNe bhagavaM mahAvIre pavvaie samANe mittanAI sayaNasaMbaMdhivagaM paDivisajjei, 2 imaM eyArUvaM abhiggahaM abhigiNhai-bArasavAsAiMvosaTThakAe ciyattadehe je kei uvasaggA samuppajaMti, taMjahA-divvA vA mANussAvA tericchiyA vA, te savve uvasagge samuppanne samANe sammaM sahissAmi khamissAmi ahiAsaissAmi // 14 // tao NaM sa0 bha0 mahAvIre imaM // 46 // Page #224 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 747 // zrutaskandha: 2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram (anuSTup ) 112-130 sUtram 402 zrIvIravarNanam eyArUvaM abhiggahaM abhigiNhittA vosiTThacattadehe divase muhattasese kummAragAmaM smnnuptte||15||tonnNs0 bha0 ma0 vosiTThacattadehe aNuttareNaM AlaeNaM aNuttareNaM vihAreNaM evaM saMjameNaM paggaheNaM saMvareNaM taveNaM baMbhaceravAseNaM khaMtIe muttIe samiIe guttIe tuTThIe ThANeNaM kameNaM sucariyaphalanivvANamuttimaggeNaM appANaM bhAvemANe viharai, evaM vA viharamANassa je kei uvasaggA samuppajaMtidivvA vA mANussA vA tiricchiyAvA, te savve uvasagge samuppannesamANe aNAule avvahie addINamANase tivihamaNavayaNakAyagutte sammaMsahaikhamai titikkhar3a ahiyAsei ||16||tonnN samaNassa bhagavao mahAvIrassa eeNaM vihAreNaM viharamANassa bArasa vAsA vIikvaMtA terasamassa ya vAsassa pariyAe vaTTamANassa je se gimhANaM ducce mAse cautthe pakkhe vaisAhasuddhe tassa NaM vesAhasuddhassa dasamIpakkheNaM subaeNaM divaseNaM vijaeNaM muhatteNaM hatthuttarAhiM nakkhatteNaM jogovagaeNaM pAINagamiNIe chAyAe viyattAe porisIe jaMbhiyagAmassa nagarassa bahiyA naIe ujjuvAliyAe uttarakUle sAmAgassa gAhAvaissa kaTThakaraNaMsi ujANUahosirassa jhANakoTThovagayassa veyAvattassa ceiyassa uttarapuracchime disIbhAge sAlarukkhassa adUrasAmaMte ukkuDuyassa godohiyAe AyAvaNAe AyAvemANassa chaTeNaM bhatteNaM apANaeNaM sukkajjhANaMtariyAe vaTTamANassa nivvANe kasiNe paDipunne avvAhae nirAvaraNe aNaMte aNuttare kevalavaranANadasaNe samuppanne / / 17 / / se bhagavaM arahaM jiNe kevalI savvannU savvabhAvadarisI sadevamaNuyAsurassa logassa pajjAe jANai, taM0- AgaI gaI ThiiMcayaNaM uvavAyaM bhuttaM pIyaM kaDaM paDiseviyaM AvikammaM rahokammalaviyaM kahiyaM maNomANasiyaM savvaloe savvajIvANaM savvabhAvAI jANamANe pAsamANe evaM ca NaM viharai ||18||jnnnnN divasaM samaNassa bhagavao mahAvIrassa nivvANe kasiNe jAva samuppanne taNNaM divasaM bhavaNavaivANamaMtarajoisiyavimANavAsidevehi ya devIhi ya uvayaMtehiM jAva uppiMjalagabbhUe yAvi hutthA // 19 // taoNaMsamaNe bhagavaM mahAvIre uppannavaranANadaMsaNadhare appANaMca logaMca abhisamikkha puvvaM // 747 // Page #225 -------------------------------------------------------------------------- ________________ B88888888 zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 748 // zrutaskandhaH2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram (anuSTup) 131-135 sUtram 402 zrIvIravarNanam devANaM dhammamAikkhai ||20||tto pacchA maNussANaM, taoNaM samaNe bhagavaM mahAvIre uppannanANadaMsaNadhare goyamAINaM samaNANaM paMca mahavvayAI sabhAvaNAI chajjIvanikAyA Atikkhati bhAsai parUvei, taM-puDhavikAe jAva tasakAe // 21 // paDhamaM bhaMte! mahavvayaM paccakkhAmi savvaM pANAivAyaM se suhumaM vA bAyaraM vA tasaMvA thAvaraM vA neva sayaM pANAivAyaM karijjA 3 jAvajjIvAe tivihaM tiviheNaM maNasA vayasA kAyasA tassa bhaMte! paDikkamAmi niMdAmi garihAmi appANaM vosiraami||22|| tassimAo paMca bhAvaNAo bhavaMti, tathimA paDhamA bhAvaNAte NaM kAle Na mityAdi tena kAlena iti duSSamasuSamAdinA tena samayena iti vivakSitena viziSTena kAlena satotpattyAdikamabhUditi sambandhaH, tatra paMcahatthuttare yAvi hutthA ityevamAdinA AroggA AroggaM pasUya tti, ityevamantena granthena bhagavataH zrIvarddhamAnasvAmino vimAnacyavanaMbrAhmaNIgarbhAdhAnaMtata:zakrAdezAtrizalAgarbhasaMharaNamutpattizcAbhihitA, tattha paMcahatthuttarehiM / hottha tti hasta uttaro yAsAmuttaraphAlgunInAM tA hastottarAH, tAzca paJcasu sthAneSu- garbhAdhAnasaMharaNajanmadIkSAjJAnotpattirUpeSu saMvRttA ata: paJcahastottaro bhagavAnabhUditi, cavamANe Na jANai tti AntarmuhUrtikatvAcchadmasthopayogasya cyavanakAlasya ca sUkSmatvAditi, tathA jaNNaM rayaNiM aroyA aroyaM pasUyantI tyevamAdinA uppannanANadaMsaNadhare goyamAINaM samaNANaM niggaMthANaM pazca / mahatvayAI sabhAvaNAI chajjIvanikAyAiM AikkhaI tyevamantena granthena bhagavato vIravarddhamAnasvAmino jAtakarmAbhiSekasaMvarddhanadIkSAkevalajJAnotpattayo'bhihitAH, prakaTArthaM ca sarvamapi sUtram, sAmpratamutpannajJAnena bhagavatA paJcAnAM mahAvratAnAM prANAtipAtaviramaNAdInAMpratyekaM yAH paJca paJca bhAvanA:prarUpitAstA vyAkhyAyante, tatra prathamamahAvratabhAvanAH paJca, tatra prathamA tAvadAha / / 748 // Page #226 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 749 // zrutaskandhaH cUlikA-3 bhAvanA, sUtram (anuSTup) 131-135 sUtram 402 zrIvIravarNanam iriyAsamie se niggaMthe no aNairiyAsamietti, kevalI bUyA0- aNairiyAsamie se niggaMthe pANAI bhUyAI jIvAI sattAI abhihaNijja vA vattijna vA pariyAvija vA lesija vA uddavija vA, iriyAsamie se niggaMthe no iriyAasamiitti paDhamA bhAvaNA // 1 // ahAvarA duccA bhAvaNA- maNaM pariyANai se niggaMthe, je ya maNe pAvae sAvaje sakirie aNhayakare cheyakare bheyakare a-i hagaraNie pAusie pariyAvie pANAivAie bhUovaghAie, tahappagAraM maNaM no padhArijA gamaNAe, maNaM parijANai se niggaMthe je ya maNe apAvaetti duccA bhaavnnaa||2||ahaavraa taccA bhAvaNA vaiM parijANaise niggaMthe, jAya vaI pAviyA sAvajA sakiriyA jAva bhUovaghAiyA tahappagAraM vaI no uccArijA, je vaI parijANai se niggaMthe, jAva vai apAviyatti taccA bhAvaNA // 3 // ahAvarA cautthA bhAvaNA- AyANabhaMDamattanikkhevaNAsamie se niggaMthe, no aNAyANabhaMDamattanikkhevaNAsamie, kevalI bUyA0AyANabhaMDamattanikkhevaNA- asamie se niggaMthe pANAiM bhUyAiM jIvAI sattAI abhihaNijjA vA jAva uddavija vA, tamhA AyANabhaMDamattanikkhevaNAsamie se niggaMthe, no AyANabhaMDanikkhevaNA asamietti cautthA bhAvaNA // 4 // ahAvarA paMcamA bhAvaNA-AloiyapANabhoyaNabhoise niggaMthe no aNAloiyapANabhoyaNabhoI kevalI bUyA0-aNAloIyapANabhoyaNabhoI se niggaMthe pANANi vA 4 abhihaNijja vA jAva uddavija vA, tamhA AloiyapANabhoyaNabhoI se nigaMthe no aNAloIyapANabhoyaNabhoItti paMcamA bhaavnnaa||5||eyaavtaa mahavvae sammaMkAeNa phAsie pAlie tIrie kiTTie avaTThie ANAe ArAhie yAvi bhavai, paDhame bhaMte! mahavvae pANAivAyAo veramaNaM / sU0gA0 131 // ahAvaraM ducaM mahavvayaM paJcakkhAmi, savvaM musAvAyaM vaidosaM, se kohA vA lohA vA bhayA vA hAsA vA neva sayaM musaM bhAsijjA nevanneNaM musaM bhAsAvijA annaMpi musaM bhAsaMtaM na samaNumannijjA tivihaM tiviheNaM maNasA vayasA kAyasA, tassa bhaMte! paDikkamAmi jAva vosirAmi tassimAo paMca bhAvaNAo bhavaMti- tatthimA paDhamA bhAvaNA // 749 // Page #227 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 zrutaskandhaH 2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram (anuSTup) 131-135 sUtram 402 zrIvIravarNanam // 750 // aNuvIibhAsI se niggaMthe no aNaNuvIibhAsI, kevalI bUyA-aNaNuvIibhAsI se niggaMthesamAvajijja mosaM vayaNAe, aNuvIibhAsI se niggaMthe no aNaNuvIi- bhAsitti paDhamA bhAvaNA ||1||ahaavraa duccA bhAvaNA-kohaM pariyANai se niggaMthe no kohaNe siyA, kevalI bUyA- kohappatte kohattaM samAvaijA mosaM vayaNAe, kohaM pariyANai se niggaMthe na ya kohaNe siyatti duccA bhAvaNA // 2 // ahAvarA taccA bhAvaNA- lobhaMpariyANaise nigaMthe no alobhaNaesiyA, kevalI bUyA-lobhapatte lobhI samAvaijA mosaM vayaNAe, lobhaM pariyANai se niggaMthe no ya lobhaNae siyatti taccA bhaavnnaa||3|| ahAvarA cautthA bhAvaNA- bhayaM parijANai se nigaMthe no bhayabhIrue siyA, kevalI bUyA- bhayapatte bhIru samAvaijjA mosaM vayaNAe, bhayaM parijANai se niggaMthe no bhayabhIrue siyA cautthA bhaavnnaa||4|| ahAvarA paMcamA bhAvaNA-hAsaM pariyANaise niggaMthe no ya hAsaNae siyA, keva0 hAsapatte hAsI samAvaijA mosaM vayaNAe, hAse pariyANaise niggaMthe no hAsaNae siyatti paMcamI bhaavnnaa||5|| etAvatA docce mahavvae sammakAeNa phAsie jAva ANAe ArAhie yAvi bhavai ducce bhaMte! mhvve|suugaa0 132 // ahAvaraM taccaM bhNte| mahavvayaM paJcakkhAmi savvaM adinAdANaM, se gAme vA nagare vA ranne vA appaM vA bahuM vA aNuMvA thUlaM vA cittamaMtaM vA acittamaMtaM vA neva sayaM adinnaM giNhijjA nevannehiM adinnaM gihAvijA adinnaM annapi giNhataM na samaNujANijjA jAvajjIvAe jAva vosirAmitassimAopaMca bhAvaNAo bhavaMti, tatthimA paDhamA bhAvaNA- aNuvIi miuggahaM jAI se niggaMthe no aNaNuvIimiuggahaM jAI se niggaMthe, kevalI bUyA- aNaNuvIi miuggahaM jAI niggaMthe adinnaM giNhejA, aNuvIi miuggahaM jAI se niggaMthe no aNaNuvIi miuggahaM jAitti paDhamA bhAvaNA // 1 // ahavarA duccA bhAvaNA- aNunnaviya pANabhoyaNabhoI se niggaMthe no aNaNunnaviapANabhoyaNabhoI, kevalI bUyA- aNaNunnaviya pANabhoyaNabhoI se niggaMthe adinnaM bhuMjijjA, tamhA aNunaviya pANa-bhoyaNabhoI se niggaMthe no aNaNunaviya pANabhoyaNabhoItti duccA bhaavnnaa||2 // 750 // Page #228 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 751 // zrutaskandhaH2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram (anuSTup) 131-135 sUtram 402 zrIvIravarNanam // ahAvarA taccA bhAvaNA- niggaMtheNaM uggahaMsi uggahiyaMsi etAvatAva uggahaNasIlae siyA, kevalI bUyA- nigaMtheNaM uggahasi aNuggahiyaMsi etAvatA aNuggahaNasIle adinnaM ogiNhijjA, niggaMtheNaM uggahaM uggahiyaMsi etAvatAva uggahaNasIlaetti taccA bhAvaNA // 3 // ahAvarA cautthA bhAvaNA-niggaMtheNaM uggahaMsi uggahiyaMsi abhikkhaNaM 2 uggahaNasIlae siyA, kevalI bUyA- niggaMtheNaM uggahaMsi u abhikkhaNaM 2 aNuggahaNasIle adinnaM giNhijjA, niggaMthe uggaMhasi uggahiyaMsi abhikkhaNaM 2 uggahaNasIlaetti cautthA bhAvaNA / / 4 / / ahAvarA paMcamA bhAvaNA- aNuvIi miuggahajAI se niggaMthe sAhammiesu, no aNaNuvII miuggahajAI, kevalI bUyA- aNaNuvIi miuggahajAI se niggaMthe sAhammiesu adinnaM ugivhijjA aNuvIimiuggahajAI se niggaMthe sAhammiesu no aNaNuvIimiuggahajAtI ii paMcamA bhAvaNA // 5 // etAvayA tacce mahavvae samma0 jAva ANAe ArAhae yAvi bhavai, taccaM bhaMte! mahavvayaM / / sU0gA0133 / / AhAvaraM cautthaM mahavvayaM paccakkhAmi satvaM mehuNaM, se divvaM vA mANussaMvA tirikkhajoNiyaM vA neva sayaM mehuNaM gacchejAtaMcevaM adinnAdANavattatvayA bhANiyavvA jAva vosirAmitassimAopaMca bhAvaNAo bhavaMti, tatthimA paDhamA bhAvaNAno niggaMthe abhikkhaNaM 2 itthINaM kahaM kahittae siyA, kevalI bUyA-niggaMthe NaM abhikkhaNaM 2 itthINaM kahaM kahemANe saMtibheyA saMtivibhaMgA saMtikevalI-pannattAo dhammAo bhaMsijjA, no niggaMthe NaM abhikkhaNaM 2 itthINaM kahaM kahittae siyatti paDhamA bhAvaNA // 1 // ahAvarA duccA bhAvaNA-no niggaMthe itthINaM maNoharAI 2 iMdiyAiM Aloittae nijjhAittae siyA kevalI bUyA-niggaMthe NaM itthINaMmaNoharAI 2 iMdiyAI AloemANe nijjhAemANe saMtibheyA saMtivibhaMgAjAvadhammAo bhaMsijjA, no nigaMthe itthINaMmaNoharAI 2 iMdiyAI Aloittae nijjhAittae siyatti duccA bhaavnnaa||2||ahaavraa taccA bhAvaNA no niggaMthe itthINaM puvvarayAIpuvvakIliyAI sumarittae siyA, kevalI bUyA niggaMtheNaM itthINaM puvvarayAIpuvvakIliyAIsaramANe saMtibheyA jAva bhaMsijjA, no niggaMthe itthINaM // 751 // Page #229 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 752 // zrutaskandhaH2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram (anuSTup) 131-135 sUtram 402 zrIvIravarNanam puvvarayAI puvvakIliyAI sarittae siyatti taccA bhaavnnaa||3|| ahAvarA cautthA bhAvaNA- nAimattapANabhoyaNabhoI se niggaMthena paNIyarasabhoyaNabhoI se niggaMthe, kevalI bUyA- aimattapANabhoyaNabhoI se niggaMthe paNIyarasabhoyaNabhoI saMtibheyA jAva bhaMsijjA, nAimattapANabhoyaNabhoI se niggaMthe no paNIyarasabhoyaNabhoitti cautthA bhAvaNA // 4 // ahAvarA paMcamA bhAvaNA, no niggaMthe itthIpasupaMDagasaMsattAIsayaNAsaNAiMsevittaesiyA, kevalI bUyA-niggaMtheNaM itthIpasupaMDagasaMsattAIsayaNAsaNAiMsevemANe saMtibheyA jAva bhaMsijjA, no niggaMthe itthIpasupaMDagasaMsattAI sayaNAsaNAiMsevittae siyatti paMcamA bhaavnnaa||5|| etAvayA cautthe mahavvae sammakAeNa phAsei jAva ArAhie yAvi bhavai, cautthaM bhaMte! mhvvyN||suu0gaa0 134 // ahAvaraM paMcamaM bhaMte! mahavvayaMsavvaM pariggahaM paccakkhAmi se appaM vA bahuM vA aNuMvAthUlaM vA cittamaMtamacittaM vA neva sayaM pariggahaM givhijjA nevannehiM pariggahaM giNhAvijjA annaMpi pariggahaM giNhataM na samaNujANijjA jAva vosirAmi tassimAopaMca bhAvaNAo bhavaMti, tathitmA paDhamA bhAvaNA-soyaoNaMjIve (maNunnA) maNunnAIsaddAiMsuNeimaNunnAmaNunnehiM saddehiM no sajijAno rajijjA no gijjhejA no mujjhi (cche) jAno ajjhovavajijjA no viNighAyamAvajejA kevalI bUyA-niggaMthe NaM maNunnAmaNunnehiM saddehiM sajjamANe rajjamANe jAva viNighAyamAvajamANe saMtibheyA saMtivibhaMgA saMtikevalipannattAo dhammAo bhaMsijjA, na sakkA na sou saddA, sotvisymaagyaa| rAgadosA uje tattha, te bhikkhU parivajjae // 1 // soyao jIve maNunnAmaNunnAI saddAI suNei paDhamA bhAvaNA // 1 // ahAvarA duccA bhAvaNA- cakkhUo jIvo maNunAmaNunnAI rUvAI pAsai maNunnAmaNunnehiM rUvehiM sajjamANe jAva viNighAyamAvajamANe saMtibheyA jAva bhaMsijjA,- na sakkA rUvamaddaTuM cakkhuvisayamAgayaM / rAgadosA uje tattha, te bhikkhU privjje||1||ckkhuuo jIvo maNunnA 2 rUvAiM pAsai, duccA bhaavnnaa||2||ahaavraa taccA bhAvaNA- ghANao jIve maNunnA 2 iMgaMdhAI agghAyai maNunnAmaNunnehiM gaMdhehiM no sajijA no rajijjA // 752 // Page #230 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 / / 753 // zrutaskandhaH2 cUlikA-3 bhAvanA, sUtram (anuSTup) 131-135 sUtram 402 zrIvIravarNanam jAva no viNighAyamAvajijA kevalI bUyA- maNunnAmaNunnehiMgaMdhehi sajjamANe jAva viNighAyamAvajamANe saMtibheyA jAva bhaMsijjA,na sakkA gaMdhamagghAuM, nAsAvisayamAgayaM 7 rAgadosA u je tattha, te bhikkhU privjje||1|| ghANao jIvo maNunnA 2 iMgaMdhAI agghAyaitti taccA bhaavnnaa||3|| ahAvarA cautthA bhAvaNA-jibbhAo jIvo maNunnA 2 IrasAI assAei, maNunnAmaNunnehiM rasehiM no sajijjA jAva no viNighAyamAvajijA, kevalI bUyA niggaMthe NaM maNunnAmaNunnehiM rasehiM sajjamANe jAva viNighAyamAvajamANe saMtibheyA jAva bhaMsijjA,-na sakkArasamassAuM, jIhAvisayamAgayaM / rAgaddosA uje tattha, te bhikkhuuprivjje||1||jiihaaojiivo maNunnA 2 IrasAiM assAeitti cautthA bhAvaNA ||4||ahaavraa paMcamA bhAvaNA-phAsaojIvo maNunnA 2 iMphAsAI paDiseveei maNunnAmaNunnehiM phAsehiM no sajijjA jAva no viNighAyamAvajijjA, kevalI bUyA- niggaMthe NaM maNunAmaNunnehiM phAsehiM sajjamANe jAva viNighAyamAvajamANe saMtibheyA saMtivibhaMgAsaMtikevalIpannattAodhammAobhaMsijjA,- nasakkA phAsamaveeuM, phAsavisayamAgayaM / raagddosaa0||1||phaaso jIvo maNunnA 2 iMphAsAiM paDisaMveeti paMcamA bhaavnnaa||5||etaavtaa paMcame mahavvate samma avaTThie ANAe ArAhie yAvi bhavai, paMcamaM bhaMte! mahavvayaM / / sU0gA0 135 // icceehiM paMcamahavvaehiM paNavIsAhi ya bhAvaNAhiM saMpanne aNagAre ahAsuyaM ahAkappaM ahAmaggaM sammakAeNa phAsittA pAlittA tIrittA kiTTittA ANAe ArAhittA yAvi bhvi||31|||| sUtram 402||bhaavnaa'dhyynm / / 2-3 // iriyAsamie ityAdi, IraNaMgamanamIryA tasyAMsamito- dattAvadhAnaH purato yugamAtrabhUbhAganyastadRSTigAmItyarthaH, na tvasamito bhavet, kimiti?, yata: kevalI brUyAtkarmopAdAnametad, gamanakriyAyAmasamito hi prANina: abhihanyAt pAdena tADayet, tathA vartayet anyatra pAtayet, tathA paritApayet pIDAmutpAdayet, apadrApayedvA jIvitAvyaparopayedityata IryAsamitena bhavitavyamiti // 753 // Page #231 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyukti zrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 754 // prathamA bhAvanA, dvitIyabhAvanAyAM tu manasA duSpraNihitena na bhAvyam, tadarzayati- yanmanaH pApakaM sAvadhaM sakriya aNhayakaraM ti | zrutaskandhaH2 karmAzravakAri, tathA chedanabhedanakara adhikaraNakaraM kalahakaraM prakRSTadoSaM pradoSikaM tathA prANinAM paritApakArItyAdi na cUlikA-3 bhAvanA, vidheyamiti, athAparA tRtIyA bhAvanA duSprasaktA yA vAk prANinAmapakAriNI sA nAbhidhAtavyeti tAtparyArthaH, tathA caturthI sUtram bhAvanA- AdAnabhANDamAtranikSepaNAsamitiH, tatra ca nirgranthena sAdhunA samitena bhavitavyamiti, tathA'parA paJcamI bhAvanA-8 AlokitaM pratyupekSitamazanAdi bhoktavyam, tadakaraNe doSasambhavAditi ityevaM paJcabhirbhAvAnAbhiH prathamaM vrataM sparzitaM pAlitaM 131-135 sUtram 402 tIrNa kIrttitamavasthitamAjJayA''rAdhitaM bhavatIti / dvitIyavratabhAvanAmAha tatra prathameyaM- anuvicintyabhASiNA bhavitavyam, zrIvIravarNanam tadakaraNe doSasambhavAt, dvitIyabhAvanAyAM tu krodhaH sadA parityAjyo, yataH krodhAndho mithyA'pi bhASata iti, tRtIyabhAvanAyAM tu lobhajayaH karttavyaH, tasyApi mRSAvAdahetutvAditi hRdayam, caturthyAM punarbhayaMtyAjyam, pUrvoktAdeva hetoriti, pazcamabhAvanAyAM tu hAsyamiti, evaM paJcabhirbhAvanAbhiryAvadAjJayA''rAdhitaM bhvtiiti| tRtIyavrate prathamabhAvanaiSA- anuvicintya zuddho'vagraho yAcanIya iti, dvitIyabhAvanA tvAcAryAdInanujJApya bhojanAdikaM vidheyam, tRtIyA tveSA- avagrahaM gRhNatA nirgranthena sAdhunA parimita evAvagraho grAhya iti, caturthabhAvanAyAM tu abhIkSNaM anavaratamavagrahaparimANaM vidheyamiti, paJcamyAMtvanuvicintya mitamavagraha sAdharmikasambandhinaM gRhNIyAt, ityevamAjJayA tRtIyavratamArAdhitaM bhavatIti / caturthavrate prathameyaM-strINAM sambandhinI kthaaNn| kuryAt, dvitIyAyAM tu tadindriyANi manohArINi nAlokayet, tRtIyAyAM tu pUrvakrIDitAdina smaret, caturthyAM nAtimAtrabhojana-2 pAnAsevI syAt, paJcamyAM tu strIpazupaNDakavirahitazayyA'vasthAnamiti / paJcamavrataprathamabhAvanA punareSA zrotrataH zrotramAzritya 0paJcamavratabhAvanA punareSA-zrotramAzritya (mu0)| Page #232 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 755 // manojJAn zabdAn zrutvA na tatra gAddhayaM vidadhyAditi, evaM dvitIyatRtIyacaturthapaJcabhAvanAsu yathAkrama rUparasagandhasparzeSu gAddhyana kAryamiti, zeSaM sugamaM yAvadadhyayanaM samAptamiti // 402 // bhAvanAkhyaM paJcadazamadhyayanaM // tRtIyA cUDA samApteti // 2-315 // zrutaskandhaH 2 cUlikA-4 vimuktiH, niyuktiH 345-346 anityAdyadhikArAH ||ath atha vimuktyAkhyA caturthI clikaa|| sUtram (anuSTupa) 136 anityAdyadhikArA: uktaM tRtIyacUDAtmakaM bhAvanAkhyamadhyayanam, sAmprataM caturthacUDArUpaM vimuktyadhyayanamArabhyate, asya cAyamabhisambandha:ihAnantaraM mahAvratabhAvanAH pratipAditAstadihApyanityabhAvanA pratipAdyate, ityanena sambandhenAyAtasyAsyAdhyayanasya catvAryanuyogadvArANi bhavanti, tatropakramAntargatamarthAdhikAraM darzayituM niyuktikRdAha ni0- aNicce pavvae ruppe bhuyagassa tayA mahAsamudde ya / ee khalu ahigArA ajjhayaNaMmI vimuttiie||345|| * asyAdhyayanasyAnityatvAdhikArastathA parvatAdhikAraHpunA rUpyAdhikArastathA bhujagatvagadhikAraH, evaM samudrAdhikArazca, ityete paJcAAdhikArAstAMzca yathAyogaM sUtra eva bhaNiSyAma iti // nAmaniSpanne tu nikSepe vimuktiriti nAma, asya ca nAmAdinikSepa uttarAdhyayanAnta:pAtivimokSAdhyayanavadityatideSTuM niyuktikAra Aha ni0- jo ceva hoi mukkho sA u vimutti pagayaM tu bhAveNaM / desavimukkA sAhU savvavimukkA bhave siddhA // 346 // ya eva mokSa: saiva vimukti: asyAzca mokSavannikSepa ityarthaH, prakRtaM- adhikAro bhAvavimuktyeti, bhAvavimuktistu dezasarva // 755 // Page #233 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandha:2 // 756 // bhedAvadhA, tatra dezata: sAdhUnAM bhavasthakevaliparyantAnAm, sarvavimuktAstu siddhA iti, aSTavidhakarmavighaTanAditi // sUtrAnugame / zrutaskandhaH2 sUtramuccArayitavyam, taccedaM cUlikA-4 vimuktiH, aNiccamAvAsamuviMti jaMtuNo, paloyae succamiNaM aNuttaraM / viusire vinnu agArabaMdhaNaM, abhIrU AraMbhapariggahaM cae sUtram ||suugaa0 136 // (anuSTup) 137-138 AvasantyasminnityAvAso- manuSyAdibhavastaccharIraM vA tamanityamupasAmIpyena yAnti- gacchanti jantavaH-prANina iti, anityAcatasRSvapi gatiSu yatra yatrotpadyante tatra tatrAnityabhAvamupagacchantItyarthaH, etacca maunIndraM pravacanamanuttaraM zrutvA pralokayet / dyadhikArAH paryAlocayed, yathaiva pravacane'nityatvAdikamabhihitaM tathaiva lakSyate-dRzyate ityarthaH, etacca zrutvA pralokya ca vidvAn vyutsRjet / parityajet agArabandhanaM gRhapAzaM putrakalanadhanadhAnyAdirUpam, kimbhUtaH san? ityAha- abhIruH saptaprakArabhayarahitaH parISahopasargApradhRSyazca ArambhaM sAvadhamanuSThAnaM parigrahaM ca sabAhyAbhyantaraM tyajediti // 136 ||saamprtN parvatAdhikAre, tahAgayaM bhikkhumaNaMtasaMjayaM, aNelisaM vinnucrNtmesnnN| tudaMtivAyAhi abhiddavaM narA, sarehiM saMgAmagayaMvakuMjaraM // sUgA0 137 // tathAbhUtaM sAdhu-anityatvAdivAsanopetaM vyutsRSTagRhabandhanaM tyaktArambhaparigraham, tathA'nanteSvekendriyAdiSu samyagyata: saMyatastaM | anIdRzaM ananyasadRzaM vidvAsaMjinAgamagRhItasAraM eSaNAMcarantaM parizuddhAhArAdinA vartamAnam, tamitthaMbhUtaM bhikSunarA: mithyAdRSTayaH pApopahatAtmAnaH vAgbhiH asabhyAlApaiH tudantivyathante, pIDAmutpAdayantItyarthaH, tathA loSTaprahArAdibhirabhidravantica, kathamiti dRSTAntamAha- zaraiH saGgrAmagataM kuJjaramiva // 137 // apica eSaNAyAM carantaM (mu0)| // 756 // Page #234 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 757 // tahappagArehiM jaNehiM hIlie, sasaddaphAsA pharusA uiiriyaa| titikkhae nANi aduTThaceyasA, girivva vAeNa na sNpveye| sU0 | zrutaskandhaH2 gaa0138|| | cUlikA-4 tathAprakAraiH anAryaprAyairjanaiH hIlita: kadarthitaH, kathaM?, yatastaiH paruSAstIvAH sazabdAH-sAkrozAH sparzA:- zItoSNAdikA vimuktiH, sUtram duHkhotpAdakA ut- prAbalyeneritA- janitAH kRtA ityarthaH, tAMzca sa munirevaM hIlito'pi titikSate samyak-sahate, yato'sau. (anuSTup) jJAnI pUrvakRtakarmaNa evAyaM vipAkAnubhava ityevaM manyamAnaH, aduSTacetA: akaluSAnta:karaNa: san na taiH saMpravepate na kampate 139-141 anityAgiririva vAteneti // 138 // adhunA rUpyadRSTAntamadhikRtyAha dyadhikArAH uvehamANe kusalehiM saMvase, akaMtadukkhI tasathAvarA duhI / alUsae savvasahe mahAmuNI, tahA hi se sussamaNe samAhie // sUgA0 139 // upekSamANa: parISahopasargAn sahamAna iSTAniSTaviSayeSuvopekSamANo-mAdhyasthyamavalambamAnaH kuzalai: gItAthaiH saha saMvasediti, kathaM?, akAntaM- anabhipretaM duHkhaM- asAtAvedanIyaM tadvidyate yeSAM trasasthAvarANAM tAn duHkhinastrasasthAvarAn alUSayan aparitApayan pihitAzravadvAraH pRthvIvat sarvaMsaha: parISahopasargasahiSNuH mahAmuniHsamyagjagattrayasvabhAvavettA tathA hyasausuzramaNa iti samAkhyAtaH // 139 // kiJca viU nae dhammapayaM aNuttaraM, viNIyataNhassa muNissa jhaayo| samAhiyassa'ggisihA va teyasA, tavo ya pannA ya jaso ya vaDDai // sUgA0 140 // vidvAn kAlajJaH nata: praNataH prahaH, kiM tat?- dharmapadaM kSAntyAdikam, kiMbhUtaM?- aNuttaraM pradhAnamityarthaH, tasya caivaMbhUtasya 8 // 757 // Page #235 -------------------------------------------------------------------------- ________________ tathA zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 758 // sUtram munervigatatRSNasya dhyAyato dharmadhyAnaM samAhitasya upayuktasyAgnizikhAvattejasA jvalatastapaH prajJA yazazca varddhata iti // 140 // zrutaskandhaH2 cUlikA-4 vimuktiH, disodisaM'NaMtajiNeNa tAiNA, mahavvayA khemapayA paveiyA / mahAgurU nissayarA uIriyA, tameva teuttidisaM pgaasgaa| // sU0gA0 141 // (anuSTup) 142-143 dizodiza miti sarvAsvapyekendriyAdiSu bhAvadikSukSemapadAni rakSaNasthAnAni praveditAni prarUpitAni, anantazcAsaujJAnAtmatayA / anityAnityatayA vA jinazca-rAgadveSajayanAdanantajinastena, kiMbhUtAni vratAni?- mahAgurUNi kApuruSairdurvahatvAt niHsvakarANi svaM- dyadhikArAH karmAnAdisambandhAttadapanayanasamarthAni ni:svakarANi udIritAni AviSkRtAni tejasa iva tamo'panayanAtridizaM prakAzakAni, yathA tejastamo'panIyordhvAdhastiryak prakAzate evaM tAnyapi karmatamo'panayanahetutvAtridizaMprakAzakAnIti ||141||muulgunnaanntrmuttrgunnaabhidhitsyaa''h siehiM bhikkhU asie parivvae, asajamitthIsu caijja pUyaNaM / aNissio logamiNaM tahA paraM, na mijaI kAmaguNehiM paMDie // suugaa0142|| sitA:- baddhAH karmaNA gRhapAzena rAgadveSAdinibandhanena veti gRhasthA anyatIrthikA vA tai: asitaH abaddhaH- taiH sArddha saGgamakurvan bhikSuH parivrajet saMyamAnuSThAyI bhavet, tathA strISu asajan saGgamakurvan pUjanaM tyajet-na satkArAbhilASI bhavet, 758 // tathA anizrita: asaMbaddhaH ihaloke asmin janmani tathA paraloke svargAdAviti, evaMbhUtazca kAmaguNaiH manojJazabdAdibhiH na mIyate na tolyate na svIkriyata itiyAvat paNDitaH kaTuvipAkakAmaguNadarzIti // 142 // Page #236 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 759 // zrutaskandhaH2 cUlikA-4 vimuktiH, sUtram (anuSTupa) 144-146 anityA tahA vimukkassa parinnacAriNo, dhiImao dukkhakhamassa bhikkhunno| visujjhaI jaMsi malaM purekaDaM, samIriyaM ruppamalaM va joiNA / // sU0gA0 143 // tathA tena prakAreNa mUlottaraguNadhAritvena vimukto-nisaGgastasya, tathA parijJAnaM parijJA-sadasadvivekastayA carituMzIlamasyeti parijJAcArI- jJAnapUrva kriyAkArI tasya, tathA dhRtiH-samAdhAnaM saMyame yasya sadhRtimAMstasya, duHkhaM-asAtAvedanIyodayastadudI] / samyak kSamate-sahate, na vaiklavyamupayAti nApi tadupazamArthaM vaidyauSadhAdimRgayate, tadevaMbhUtasya bhikSoH pUrvopAttaM karma vizudhyati apagacchati, kimiva?- samIritaM preritaM rUpyamalamiva jyotiSA agnineti // 143 // sAmprataM bhujagatvagadhikAramadhikRtyAha se huparinnAsamayaMmivaTTaI, nirAsase uvaraya mehuNA cre| bhuyaMgame junnatayaM jahA cae, vimuccaI se duhasija maahnne||suugaa0 144 // 9 sa evaMbhUto bhikSurmUlottaraguNadhArI piNDaiSaNAdhyayanArthakaraNodyuktaH parijJAsamaye varttate, tathA nirAzaMsa: aihikAmuSmikA zaMsArahitaH, tathA maithunAduparataH, asya copalakSaNatvAdaparamahAvratadhArIca, tadevaMbhUto bhikSuryathA sarpaH kaJcukaM muktvA nirmalIbhavati evaM munirapi duHkhazayyAtaH narakAdibhavAdvimucyata iti // 144 // samudrAdhikAramadhikRtyAha jamAhu ohaM salilaM apArayaM, mahAsamudaM va bhuyAhi duttaraM / ahe yaNaM parijANAhi paMDie, se hu muNI aMtakaDetti vuccii|suu0 gA0 vadhikArAH // 759 // yaM saMsAraM samudramiva bhujAbhyAM dustaramAhustIrthakRto gaNadharAdayo vA, kimbhUtaM?- ogharUpam, tatra dravyaughaH salilapravezo bhAvaugha AmravadvArANi, tathA mithyAtvAdyapArasalilam, ityanenAsya dustaratve kAraNamuktam, athainaMsaMsArasamudramevaMbhUtaM jJaparijJayA samyagjAnIhi pratyAkhyAnaparijJayA tu parihara paNDita: sadasadvivekajJaH,sacamunirevaMbhUtaH karmaNo'ntakRducyate // 145 // apica Page #237 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandha:2 // 760 // dyadhikArAH jahA hi baddhaM iha mANavehiM, jahA ya tesiM tu vimukkha aahie| ahA tahA bandhavimukkha je viU, se hu muNI aMtakaDetti vuccaI zrutaskandhaH2 // sUggA0 146 // cUlikA-4 yathA yena prakAreNa mithyAtvAdinA baddhaM karma prakRtisthityAdinA''tmasAtkRtaM iha asmin saMsAre mAnavai: manuSyairiti tathA vimuktiH, sUtram yathA ca samyagdarzanAdinA teSAM karmaNAM vimokSa AkhyAtaH ityevaM yAthAtathyena bandhavimokSayoryaH samyagvettA sa muniH karmaNo- (anuSTup) 147 'ntakRducyate // 146 // kiJca anityAimaMmi loe parae ya dosuvi, na vijaI baMdhaNa jassa kiMcivi / se hu nirAlaMbaNamappaiTThie, kalaMkalIbhAvapahaM vimuccai // sU0gA0 147 // ttibemi // vimuttI smmttaa||2-4|| AcArAGgasUtraM samAptaM / / granthAgraM 2554 // asmin loke paratra ca dvayorapi lokayorna yasya bandhanaM kiJcanAsti sa: nirAlambanaH aihikAmuSmikAzaMsArahita: apratiSThitaH na kvacitpratibaddho'zarIrI vA sa evaMbhUtaH kalaMkalIbhAvAt saMsAragarbhAdiparyaTanAdvimucyate // bravImIti pUrvavat // 147 // ukto'nugamaH, sAmprataM nayAH, te ca jJAnakriyAnayayoravataranti, tatra jJAnanayaH prAha-yathA jJAnamevaihikAmuSmikArthAvAptaye, taduktaM- NAyammi givhiavve agivhiavvaMmi ceva atthaMmi / jaiavvameva ii jo uvaeso soNao nAma ||1||ytitvymiti jJAne iyatno vidheya iti ya upadezaH sa nayo nAmeti-sa jJAnanayo nAmetyarthaH / kriyAnayastvidamAha kriyaiva phaladA puMsAM, na jJAnaM phaladaM matam / yataH strIbhakSyabhogajJo, na jJAnAtsukhito bhvet||1||tthaa- zAstrANyadhItyApi bhavanti mUrkhA, yastu kriyAvAn puruSaH sa vidvAn / / saMcintyatAmauSadhamAtura hi, kiMjJAnamAtreNa krotyrogm?||1|| tathA-NAyammItyAdi, jJAtayorapi grAhyAgrAhyayorarthayostathA'pi 0 pratyekamabhisandhAya (mu0)| paapaasvaa||760|| Page #238 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGgaM niyuktizrIzIlA0 vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 761 // yatitavyameveti kriyaivAbhyasanIyeti, iti yo nayaH sa kriyAnayo nAmeti, evaM pratyekamabhidhAya paramArtho'yaM nirUpyate- zrutaskandhaH 2 jJAnakriyAbhyAM mokSa iti, tathA cAgamaH savvesipi nayANaM bahuvihavattavvayaM nisaamittaa| taM savvanayavisuddhaM jaM caraNaguNaTThio sAhU // 14 cUlikA-4 vimuktiH, ||crnnN-kriyaa guNo-jJAnaM tadvAn sAdhurmokSasAdhanAyAlamiti taatpryaarthH|| niyuktiH 2 AcAraTIkAkaraNe yadAptaM, puNyaM mayA mokSagamaikahetuH / tenApanIyAzubharAzimuccairAcAramArgapravaNo'stu lokH||1|| 347-349 upasaMhAraH antye niyuktigAthA: niyuktiH ni0- AyArassa bhagavao cautthacUlAi esa nijuttii| paMcamacUlanisIhaM tassa ya uvariM bhaNIhAmi / / 347 / / 350-356 nikSepAH ni0- sattahiM chahiM caucauhi ya paMcahi aTThaTThacauhi nAyavvA / uddesaehiM paDhame suyakhaMghe nava ya ajjhayaNA // 348 // ni0- ikkArasa titi dodo dodo uddesaehiM nAyavvA / sattayaaTThayanavamA ikkasarA hu~ti ajjhayaNA // 349 // ||iti shriiaacaaraanggniyuktiH|| ni0- pAhaNNe mahasaddo parimANe ceva hoi naayvo| pAhaNNe parimANe ya chavviho hoi nikkhevo // 350 // ni0- davve khette kAle bhAvaMmi ya hoMti yA pahANA u|tesi mahAsaddo khalu pAhaNNeNaM tu nipphanno // 351 // ni0-davve khette kAle bhAvaMmi ya je bhave mahaMtA u| tesu mahAsaddo khalu pamANao hoMti nipphnno||352|| // 761 // ni0- davve khette kAle bhAvapariNNA ya hoi boddhavA / jANaNaovavakkhaNao ya duvihA puNekokkA / / 353 / / ni0- bhAvapariNNA duvihA mUlaguNe ceva uttaraguNe ya / mUlaguNe paMcavihA duvihA puNa uttaraguNesu // 354 // Page #239 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIAcArAGga niyuktizrIzIlA vRttiyutam zrutaskandhaH2 // 762 // ni0- pAhaNNeNa u pagayaM pariNAeya tahaya duvihaae| pariNANesu pahANe mahApariNNA tao hoi // 355 // ni0- devINaM maNuINaM tirikkhajoNIgayANa itthINaM / tiviheNa pariccAo mahApariNAe nijuttii|| 356 // avivRtA niyuktireSA mahAparijJAyAH, avivRtA ityatropanyastAH / // iti zrIzrutakevalibhadrabAhusvAmisanhabdhaniyuktiyutaM zrIzIlAGkAcAryaviracitAyAmAcArAGgasUtraTIkAyAM| dvitIyazrutaskandhaH samAptaH, tatsamAptau ca samAptaM zrIAcArAGgasUtramiti / / (granthAgram 12000) zrutaskandhaH2 cUlikA-4 vimuktiH, niyuktiH 347-349 upasaMhAraH niyuktiH 350-356 nikSepA: // 762 // Page #240 -------------------------------------------------------------------------- _