Book Title: Agam 14 Upang 03 Jivabhigam Sutra Part 02  Sthanakvasi Gujarati
Author(s): Ghasilal Maharaj
Publisher: A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
Catalog link: https://jainqq.org/explore/006444/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ namo arihaMtANaM namo siddhANaM namo AyariyANaM namo uvajajhAyANaM namo loe savva sAhUNaM eso paMca namukakAro savva pAvappaNAsaNo maMgalANaM ca savvesiM paDhamaM havaI maMgalaM Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jinAgama prakAzana yojanA pa. pU. AcAryazrI ghAMsIlAlajI mahArAja sAheba kRta vyAkhyA sahita DVD No. 1 (Full Edition) :: yojanAnA Ayojaka :: zrI caMdra pI. dozI - pIeca.DI. website : www.jainagam.com Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ JIVABHIGAM SHRI SUTRA mom PART : 02 zrI jIvAbhigama sUtra : bhAga- 02 Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ svAdhyAya mATe khAsa sUcanA A sUtranA mUlapAThano svAdhyAya divasa ane rAtrinA prathama prahare tathA cothA prahare karAya che. (2) prAta:uSAkALa, sanyAkALa, madhyAhna, ane madhyarAtrimAM be-be ghaDI (48 miniTa) vaMcAya nahIM, sUryodayathI pahelAM 24 miniTa ane sUryodayathI pachI 24 miniTa ema be ghaDI sarvatra samajavuM. mAsika dharmavALAM strIthI vaMcAya nahIM temaja tenI sAme paNa vaMcAya nahIM. jyAM A strIo na hoya te oraDAmAM besIne vAMcI zakAya. (4) nIce lakhelA 32 asvAdhyAya prasaMge vaMcAya nahIM. (1) AkAza saMbaMdhI 10 asvAdhyAya kAla. (1) ulkApAta-moTA tArA khare tyAre 1 prahara (traNa kalAka svAdhyAya na thAya.) (2) digdAha-koI dizAmAM atizaya lAlavarNa hoya athavA koI dizAmAM moTI Aga lagI hoya to svAdhyAya na thAya. garjArava -vAdaLAMno bhayaMkara garjArava saMbhaLAya. gAjavIja ghaNI jaNAya to 2 prahara (cha kalAka) svAdhyAya na thAya. nirdhAta-AkAzamAM koI vyaMtarAdi devakRta ghoragarjanA thaI hoya, athavA vAdaLo sAthe vIjaLInA kaDAkA bole tyAre ATha prahara sudhI svAdhyAya nA thAya. (5) vidyuta--vijaLI camakavA para eka prahara svAdhyAya na thA. (6) cUpaka-zuklapakSanI ekama, bIja ane trIjanA divase saMdhyAnI prabhA ane caMdraprabhA maLe to tene cUpaka kahevAya. A pramANe cUpaka hoya tyAre rAtrimAM prathama 1 prahara svAdhyAya na karavo. (7) yakSAdIta-koI dizAmAM vIjaLI camakavA jevo je prakAza thAya tene yakSAdIpta kahevAya. tyAre svAdhyAya na karavo. (8) ghumika kRSNa-kAratakathI mahA mAsa sudhI dhUmADAnA raMganI je sUkSma jala jevI dhUmmasa paDe che tene dhUmikAkRSNa kahevAya che. tevI dhUmmasa hoya tyAre svAdhyAya na karavo. (9) mahikAzveta-zItakALamAM zvetavarNavALI sUkSma jalarUpI je dhummasa paDe che. te mahikAzveta che tyAre svAdhyAya na karavo. (10) rajauddaghAta-cAre dizAmAM pavanathI bahu dhULa uDe. ane sUrya DhaMkAI jAya. te rajauddAta kahevAya. tyAre svAdhyAya na karavo. Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ (2) audArika zarIra saMbaMdhI 10 asvAdhyAya (11-12-13) hADakAM-mAMsa ane rUdhira A traNa vastu agnithI sarvathA baLI na jAya, pANIthI dhovAI na jAya ane sAme dekhAya to tyAre svAdhyAya na karavo. phUTeluM iMDu hoya to asvAdhyAya. (14) maLa-mUtra--sAme dekhAya, tenI durgandha Ave tyAM sudhI asvAdhyAya. (15) smazAna--A bhUminI cAre bAju 100/100 hAtha asvAdhyAya. (16) caMdragrahaNa--jyAre caMdragrahaNa thAya tyAre jaghanyathI 8 muhUrta ane utkRSTathI 12 muhUrta asvAdhyAya jANavo. (17) sUryagrahaNa--jyAre sUryagrahaNa thAya tyAre jaghanyathI 12 muhUrta ane utkRSTathI 16 muhUrta asvAdhyAya jANavo. (18) rAjavyudgata--najIkanI bhUmimAM rAjAonI paraspara laDAI thatI hoya tyAre, tathA laDAI zAnta thayA pachI 1 divasa-rAta sudhI svAdhyAya na karavo. (19) patana--koI moTA rAjAnuM athavA rASTrapuruSanuM mRtyu thAya to teno agnisaMskAra na thAya tyAM sudhI svAdhyAya karavo nahIM tathA navAnI nimaNuMka na thAya tyAM sudhI UMcA avAje svAdhyAya na karavo. (20) audArika zarIra--upAzrayanI aMdara athavA 100-100 hAtha sudhI bhUmi upara bahAra paMcendriyajIvanuM mRtazarIra paDyuM hoya to te nirjIva zarIra hoya tyAM sudhI svAdhyAya na karavo. (21thI 28) cAre mahotsava ane cAra pratipadA--ASADha pUrNimA, (bhUtamahotsava), Aso pUrNimA (indra mahotsava), kArtika pUrNimA (skaMdha mahotsava), caitra pUrNimA (yakSamahotsava, A cAra mahotsavanI pUrNimAo tathA te cAra pachInI kRSNapakSanI cAra pratipadA (ekama) ema ATha divasa svAdhyAya na karavo. (29thI 30) prAtaHkAle ane sandhyAkALe dizAo lAlakalaranI rahe tyAM sudhI arthAt sUryodaya ane sUryAstanI pUrve ane pachI eka-eka ghaDI svAdhyAya na karavo. (31thI 32) madhya divasa ane madhya rAtrie AgaLa-pAchaLa eka-eka ghaDI ema be ghaDI svAdhyAya na karavo. uparokta asvAdhyAya mATenA niyamo mUlapAThanA asvAdhyAya mATe che. gujarAtI Adi bhASAMtara mATe A niyamo nathI. vinaya e ja dharmanuM mUla che. tethI AvA AvA vikaTa prasaMgomAM gurunI athavA vaDIlanI icchAne AjJAne ja vadhAre anusaravAno bhAva rAkhavo. Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ (1) (2) (3) (8) svAdhyAya ke pramukha niyama isa sUtra ke mUla pATha kA svAdhyAya dina aura rAtrI ke prathama prahara tathA cauthe prahara meM kiyA jAtA hai I prAtaH USA-kAla, sandhyAkAla, madhyAhna aura madhya rAtrI meM do-do ghaDI ( 48 miniTa) svAdhyAya nahIM karanA cAhie, sUryodaya se pahale 24 miniTa aura sUryodaya ke bAda 24 miniTa, isa prakAra do ghar3I sabhI jagaha samajhanA cAhie / mAsika dharmavAlI striyoM ko svAdhyAya nahIM karanA cAhie, isI prakAra unake sAmane baiThakara bhI svAdhyAya nahIM karanA cAhie, jahA~ ye striyA~ na hoM usa sthAna yA kakSa meM baiThakara svAdhyAya kiyA jA sakatA hai / nIce likhe hue 32 asvAdhyAya - prasaMgo meM vA~canA nahIM cAhie-- (1) AkAza sambandhI 10 asvAdhyAyakAla (1) (2) (3) (8) (5) (6) (7) (8) ulkApAta--bar3A tArA TUTe usa samaya 1 prahara (tIna ghaNTe) taka svAdhyAya nahIM karanA cAhie / digdAha -- kisI dizA meM adhika lAla raMga ho athavA kisI dizA meM Aga lagI ho to svAdhyAya nahIM karanA cAhie / garjArava--bAdaloM kI bhayaMkara gaDagaDAhaTa kI AvAja sunAI detI ho, bijalI adhika hotI ho to 2 prahara (cha ghaNTe ) taka svAdhyAya nahIM karanA cAhie / nirghAta - AkAza meM koI vyantarAdi devakRta ghora garjanA huI ho athavA bAdaloM ke sAtha bijalI ke kaDAke kI AvAja ho taba ATha prahara taka svAdhyAya nahIM karanA cAhie / vidyuta - bijalI camakane para eka prahara taka svAdhyAya nahIM karanA cAhie I yUpaka -- zukla pakSa kI prathamA, dvitIyA aura tRtIyA ke dino meM sandhyA kI prabhA aura candraprabhA kA milAna ho to use yUpaka kahA jAtA hai| isa prakAra yUpaka ho usa samaya rAtrI meM prathamA 1 prahara svAdhyAya nahIM karanA cAhie I yakSAdIpta-- yadi kisI dizA meM bijalI camakane jaisA prakAza ho to use yakSAdIpta kahate haiM, usa samaya svAdhyAya nahIM karanA cAhie / dhUmikA kRSNa - kArtika se mAgha mAsa taka ghU~e ke raMga kI taraha sUkSma jala ke jaisI dhUmasa (koharA) par3atA hai use dhUmikA kRSNa kahA jAtA hai isa prakAra kI dhUmasa ho usa samaya svAdhyAya nahIM karanA cAhie / Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ (9) mahikAzveta-zItakAla meM zveta varNavAlI sUkSma jalarUpI jo dhUmasa par3atI hai vaha mahikAzveta kahalAtI hai, usa samaya svAdhyAya nahIM karanA cAhie / (10) rajodghAta-cAroM dizAoM meM teja havA ke sAtha bahuta dhUla uDatI ho aura sUrya DhaMka gayA ho to rajodghAta kahalAtA hai, usa samaya svAdhyAya nahIM karanA caahie| (2) aitihAsika zarIra sambandhI 10 asvAdhyAya-- (11,12,13) hADa-mAMsa aura rudhira ye tIna vastue~ jaba-taka agni se sarvathA jala na jAe~, pAnI se dhula na jAe~ aura yadi sAmane dikhAI deM to svAdhyAya nahIM karanA cAhie / phUTA huA aNDA bhI ho to bhI asvAdhyAya hotA hai| (14) mala-mUtra--sAmane dikhAI hetA ho, usakI durgandha AtI ho taba-taka asvAdhyAya hotA hai| zmazAna--isa bhUmi ke cAroM tarapha 100-100 hAtha taka asvAdhyAya hotA (16) candragrahaNa-jaba candragrahaNa hotA hai taba jaghanya se 8 muhUrta aura utkRSTa se 12 muhUrta taka asvAdhyAya samajhanA cAhie / (17) sUryagrahaNa-jaba sUryagrahaNa ho taba jaghanya se 12 muhUrta aura utkRSTa se 16 muhUrta taka asvAdhyAya samajhanA cAhie / (18) rAjavyudgata-najadIka kI bhUmi para rAjAoM kI paraspara lar3AI calatI ho, usa samaya tathA lar3AI zAnta hone ke bAda eka dina-rAta taka svAdhyAya nahIM karanA caahie| patana-koI bar3e rAjA kA athavA rASTrapuruSa kA dehAnta huA ho to agnisaMskAra na ho taba taka svAdhyAya nahIM karanA cAhie tathA usake sthAna para jaba taka dUsare vyakti kI naI niyukti na ho taba taka UMcI AvAja meM svAdhyAya nahIM karanA cAhie / (20) audArika zarIra-upAzraya ke andara athavA 100-100 hAtha taka bhUmi para upAzraya ke bAhara bhI paJcendriya jIva kA mRta zarIra par3A ho to jaba taka vaha nirjIva zarI vahA~ par3A rahe taba taka svAdhyAya nahIM karanA cAhie / (21 se 28) cAra mahotsava aura cAra pratipadA-ASAr3hI pUrNimA (bhUta mahotsava), Aso pUrNimA (indriya mahotsava), kArtika pUrNimA (skandha mahotsava), caitra pUrNimA (yakSa mahotsava) ina cAra mahotsavoM kI pUrNimAoM tathA usase pIche kI cAra, kRSNa pakSa kI cAra pratipadA (aikama) isa prakAra ATha dinoM taka svAdhyAya nahIM karanA cAhie / Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ (29 se 30) prAtaHkAla aura sandhyAkAla meM dizAe~ lAla raMga kI dikhAI deM taba taka arthAt sUryodaya aura sUryAsta ke pahale aura bAda meM eka-eka ghar3I svAdhyAya nahIM karanA cAhie / (31 se 32) madhya divasa aura madhya rAtrI ke Age-pIche eka-eka ghar3I isa prakAra do ghar3I svAdhyAya nahIM karanA caahie| uparokta asvAdhyAya sambandhI niyama mUla pATha ke asvAdhyAya hetu haiM, gujarAtI Adi bhASAntara hetu ye niyama nahIM hai / vinaya hI dharma kA mUla hai tathA aise vikaTa prasaMgoM meM gurU kI athavA bar3oM kI icchA evaM AjJAoM kA adhika pAlana karane kA bhAva rakhanA cAhie / Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sa.naM. e a x Co 6 ms zrI zivAligabhasUtra bhAga dUsare hI viSayAnubhaziSThA viSaya pAnA naM tIsarI pratipati 6.1 nairayiSTha chavoM chA nirupAyA ratnaprabhA pRthvI The bheToM chA nirupAya pratyeSTha pRthivI meM rahe huve naraThAvAsoM chA nirupAyA ratnaprabhA pRthvI he jaraThAM' ASThiA mevaM anya pRthvI meM rahe huve dhanodhyAhi mAhatya ThA nirupAyA ratnaprabhA pRthvI kSetraycheha chA jthana ratnaprabhA pRthvI saMsthAna ThA nirupAyA 1pa sAtoM pRthivIyAM locho sparzanevAlI hai yA aloTo sparza uratI hai? sAtoM pRthvI dhanodhi dhanavAta, tanuvAta The tirthamAhatya ThA nirupAyA voM hI utpatti ThA nirupA prati pRthvI The vibhAga pUrva udhara The mevaM adhastana yarabhAnta The antara chA thana ratnaprabhATi pRthvIyoM De paraspara meM agalI 2 pRthivIviyoM Tho leTara pUrva pUrvaThI pRthivISThA Ahatya mevaM vistAra setulyatvATiThA nirupAya 45 17 20 4 u4 11 47 43 14 pa7 ThUsarA uddezA 12 pratyeSTha pRthvI meM Thitane chitane naraDAvAsa hone chA jthana 13 naraThAvAsoM saMsthAna-AThAra ThA nirupAyA naraThAvAsoMThevArthagandha ATiThA nirupAyA 15 naraThAvAsoM he mahatva-vizAlapaneThA nirupAyA naraThAvAsa ThiM dravyamaya yAne ThisaThe ane hai ? 17 nAraTha chAvoM hI utpatti chA nirupArA 18 pratyeU nAraThavoM saMhanana ThA nirupArA nAravoM uchavAsa ATiThA nirupA nAraThoM kSudhA mevaM pipAsA AhichA nirupAyA 21 nAroM narabhava du:jaThe anubhavana chA nirupA nAraThoM hI sthitiSThACSThA nirupAyA 23 naraTha meM pRthivyAhi Te sparzAhiThA nirupAya 65 75 78 19 20 84 88 102 108 7 jIvAbhigamasUtra Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 113 118 124 131 134 138 141 m oor m m 148 150 1pa2 1pa4 tIsarA uddezA 24 nairayiSThoM u pugala pribhaa| chA nirupAyA tiryajyoniTha adhiSThAra DA prathama udeza 25. tiryagyonichavoMThA nirupA pakSiyoM hI lezyA ASThiA nirupAyA gaMdhAMgo ThA nirupArA 28 svasti Achi vimAnoM hA nirupA tiryagyoniSTha adhiSThAra chA ThUsarA uddezA 28 saMsArasabhApannavoM chA nirupAyA u0 bheTasahita pRthivI Ahiche sthityATiThA nirupAyA avizuddha mevaM vizuddha lezyAvAle anagAra chA nirupAyA u2 sabhya-ThyiA mevaM bhithyAdhyiA ye ho ghyiA meDa TIC meM se va meM hone hA niSedha tIsarA uddezA 33 bheTasahita manuSyoM he svarupaSThA nirupAyA 34 kSiTizA bhanuSyoM tu seTho'dvIpa hA nirupAyA 3pa meTho ddhIpa De ApThAra ATiThA nirupAyA 36 meThoru dvIpa meM rahe vRkSoM ThA nirupAyA meSTho'dvIpa meM rahanevAle The ApThArApi AEiThA nirupAyA meThoru ddhIpa DI manuSya strI rupa AhiThA nirupAyA 38 seThorandvIpastha chAvoM The AhAra AhichA nirupArA meThoradvIpa meM chandrabhahotsava mAhi mahotsava viSaya praznottara 41 seThorudvIpa meM DiMsa-'bhara Adi viSaya hA nirupAyA AbhASidvIpa ThA nirupAyA 43 hayA dvIpa ThA nirupArA 44 hevoM The svarupa chA nirupAya 45 uttara hizA meM rahe huve sasurAbhAra devoM chA nirupAyA 46 nAgagAbhAroM ThelavanAdviAroM chA nirupAyA 47 vAnavyantara hevoM bhavana AEiThA niraparA 48 payotiSiTha hevoM ke vibhAna AhilA nirupArA 48 dvIpa mevaM samudroM chA nirupAyA 50 gatI : upara De padmavaraveSThiA ThA nirupArA 51 vanaSan' AEiThA varzana ||sbhaapt|| jIvAbhigamasUtrA 1pa6 166 174 182 u8 188 40 42 194 201 206 207 215 222 224 230 234 236 240 246 Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vairayika jIvoM kA nirupaNa trIjI pratipattine prAraMbha- bIjI pratipattinuM nirUpaNa karIne have sUtrakAra trIjI pratipattinuM nirUpaNa kare che-temAM narayika vigere cAra prakAranA saMsAra samApannaka jImAM pahelAM narayikenuM nirUpaNa karavAmAM Ave che. " tatha i ? te gamahaMtu divaEA saMsArasAvajha nIvA" ItyAdi. TIkArtha--'ttaratha ' A dazaprakAranI pratipatti vAdimAM " ne te vamAezuM je AcAryoe evuM kahyuM che. ke "ravi saMsArasamAvaI bIjA " saMsArI jIva cAra prakAranA kahyA che, " te ghavamAE3 " teoe A saMbaMdhamAM evuM kahyuM che. ke "rayA tirikavAyA majuranA revA' nairayika (1) tiryanika (2) manuSya (3) ane deve (4) A rIte nAraka, tiryaMca mana ane devenA bhedathI saMsArI jI cAra prakAranA kahelA che. che di NaM geraphA" he bhagavana!nArakanuM zuMlakSaNa che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "phayA sattavi TULA" he gautama narayike sAtaprakAranA kahyA che. " kA" te A pramANe che. jemake- "gar gahI gherA' pahelI ratnaprabhA nAmanI pRthvImAM utpannathayelA narayiko 1 voca puravI jarUcA" bIjI pRthvInA narayike eTaleke zarkarA prabhA pRthvImAM utpanna thayelA nairayike "tavA guDhavI bephA' trIjI pRthvI je vAlukAprabhA nAmanI che temAM utpanna thayelA nairayike 3, " javarathI puDhavI mphayA' ethI paMkaprabhA nAmanI pRthvImAM utpanna thayelA nairayike " paMcamI guDhavI jeraphathI" pAMcamI pRthvI je dhUmaprabhAnAmanI pRthvI che, temAM utpanna thayelA narayike 5, chaThThI putrI rUcA" chaDIpRthvI ke je tamAnAmanI pRthvI che, temAM utpanna thayelA nairayike 6 ane "sattanI putrI che phA" sAtamI tamastamA nAmanI pRthvImAM utpanna thayelA nairayika cha, ArIte sAta prakAranI nAraka pRthvI hovAthI temAM rahevAvALA nAraka paNa sAta prakAranA kahyA che. kemake-AdhAranA bhedathI AdheyamAM paNa bheda AvI jAya che. have A pratyeka pRthvInA nAma ane tenA getranuM kathana karavAmAM Ave jIvAbhigamasUtra Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che. "paDhamaM UM mare! puravI ja nA jotA he bhagavana pahelI pRthvInuM zuM nAma che? ane tenuM gotra zuM che? zuM te anAdikALathI prasiddha anvartha rahita-vinAnA nAmavALI che ? athavA anvartha gyanAmavALI che? A prazna nA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke "voyanA meLa innA jorenuM racanAmA' he gautamA pahelI pRthvInuM nAma che, ane tenuM getra ratnaprabhA che. kemake ratnanI prabhA arthAt temAM ratnanuM adhikapaNuM rahe che. tethI te sArthaka getravALI che. "rodavA maMte! juvo nAmA va no puchAttA he bhagavana bIjI pRthvInuM zuMnAma che? ane tenuM gotra zuM che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "noramA ! nAmeNaM vaMsA jore rAjamAM' gautama bIjI pRthvInuM nAma vaMzA che, ane tenuM netra zarkarAmabhA che. kemake tyAM zarkarAnI prabhAnuM adhika paNuM raheluM che. "pUrva i kamire savAraM puchA' Aja pramANe trIjI, jethI vigere pRthvInA saMbaMdhamAM paNa prazna pUchavA joIe. jAnALi' ityAdi tenA nAme A pramANe che. "rA' trIjI pRthvInuM nAma zailA che. "gaMgaLar ' cothI pRthvInuM nAma aMjanA che. "fse" pAMcamI pRthvInuM nAma rijhA che. "mA" chaThI pRthvInuM nAma maghA e pramANe che. rAghavatI' sAtamI pRthvInuM nAma mAghavatI che. nAva " tamaramAM gmttA yAvAdathI ahiyAM evuM samajavuM joIe ke "ratnaprabhA e pahelI pRthvIna gotra che. "zarkarAmabhA" e bIjI pRthvInuM gotra che. "vAlukAprabhA" e brIja pRthvInuM gotra che. "paMkaprabhA" e jethI pRthvInuM netra che. "dhUmaprabhA e pAMcamI pRthvInuM gotra che. "tama prabhA e chaThI pRthvInuM gotra che. ane tamatamaprabhA e sAtamI pRthvInuM gotra che. tenA AlAyake A pramANe che. jemake " taravALe ItyAdi "taravA mete ! puDhavI jiM nAma f tttA " he bhagavana trIjI pRthvInuM zuM nAma che ? ane tenuM gotra zuM che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke "camA ! he gautama ! trIjI pRthvInuM nAma zailA che. ane tenuM gotra "vAlukAprabhA" che kemake temAM vAlukAnI prabhAnuM adhikapaNuM raheluM che. "jarUrathI maMte ! puDhavI jiM nAmar f mttA' he bhagavana cothI pRthvInuM zuM nAma che? ane tenuM gotra zuM che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe ke "joyA ! " " he gautama ! jethI pRthvInuM nAma aMjanA" e pramANe che. ane tenuM gotra "paMkaprabhA" che. kemake temAM paMka eTale ke kAdavanuM adhika paNuM raheluM che. " umaLe maMte ! purI" he bhagavana pAMcamI jIvAbhigamasUtra Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pRthvInuM zuM nAma che ? ane tenuM gotra kayuM che ? tenA uttaramAM prabhu kahe che ke jenA he gautama! pAMcamI pRthvInuM nAma ridhdhA che ane tenuM gotra dhUmaprabhA " che. kemake dhUmADAnI prabhA jevI prabhAnuM adhikapaNuM temAM rahe che "jInuM maMte ! putravI" he bhagavad chaThI pRthvInuM zuM nAma che? ane tenuM gotra zuM che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "jo " he gautama ! chaThI pRthvInuM nAma maghA che. ane tenuM gotra "tamaH prabhA che. kemake temAM aMdhakAranI prajAnuM vizeSa paNuM rahe che. sattathI aMte ! putravI" "he bhagavansAtamI pRthvInuM zuM nAma che? ane tenuM netra zuM che? tenA uttaramAM prabhu kahe che ke "jomA!' he gautama sAtamI pRthvInuM nAma "mAghavatI ! e pramANe che. ane tenuM gotra tamastama prabhA e pramANenuM che. kemake temAM gADha aMdhArAnI vizeSatA rahelI che. jema kahyuM che ke "dhabbA vaMlA reDhA" ItyAdi A gAthAnuM tAtparya e che ke dhamAM vaMzA, zailA, aMjanA, viSTA, maghA, ane mAghavatI, A sAta prathvIonA kamazaH sAta nAme che. tathA ratnA, zarkarA, vAlukA, paMkA, dhUmA, ane tamA, ane tamastamAM A sAta pRthvInA kamazaHsAta che. have sUtrakAra dareka pRthvInuM bAhulya adhikapaNuM, arthAt zUlapaNAnuM kathana kare che. "mAnaM aMte ! rAjumA guDhavI varcA vAste' he bhagavana A ratnaprabhA pRthvI keTalI vistAra vALI kahelI che ? A praznanA uttaramAM prabhu autamasvAmIne kahe che ke " vattA goyANacaraNe vAha unnattA" he gautama! pahelI pRthvIne vistAra eka lAkha eMsIhajAra ejanane che. " mijAvei " eja rIte A abhilAya pramANe "rumAM jANa gagtaravA' A gAthAnuM anugamana--anusaraNa karavuM joIe. te gAthA A pramANenI che. "masIe vattI ityAdi A gAthAnuM tAtparya evuM che ke pahelI pRthvIne vistAra eka lAkha eMsI hajAra jana paryaratane che. bIjI pRthvIne vistAra ekalAkha batrIsa hajAra janane che. trIjI pRthvIne vistAra eka lAkha aThayAvIsa hajArajanane che. cothI pRthvIne vistAra ekalAkha vIsa hajAra yojanane che. pAMcamI pRthvIno vistAra eka lAkha aDhAra hajAra ejanane che. chaThI pRthvIne vistAra eka lAkha soLa hajAra yojana che. tathA sAtamI pRthvIne vistAra ekalAkha ATha hajAra ejanane che. je sU. 1 | jIvAbhigamasUtra Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnaprabhA pRthvI ke bhedoM kA nirupaNa have sUtrakAra ratnaprabhA vigere pRthvIenA bheddenuM kathana kare chemALa mate caLaLamA puDhanI viA vattA' ItyAdi TIkA-gautamasvAmIe prabhune evA prazna pUchyA che. rUmA gaM aMte ! canavamAM puDhavI viA vaLattA' he bhagavana A ratnaprabhA pRthvI keTalA prakAra nI kahI che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke poyamA ! ttividdA vAttA' he gautama! ratnaprabhA pRthvI traNa prakAranI kahI che. te nA' te traNa prakAra vayaMOM' khara kAMDa viziSTa bhUbhAganuM nAma kAMDa che. ane kaThaNapaNAnuM nAma khara che. tethI kaThaNa evA je bhUbhAga pRthvInA pradeza hoya te kharakAMDa kahevAya che. 'paMcattuje 3' je kAMDamAM paka kAdava vizeSapaNAmAM hoya tene paka bahula kAMDa' kahe che. tethI A kAMDanu nAma 'paka ahula kAMDa e pramANe kahyuM che.' 'gAvavatuGe kaM' je kAMDamAM pANInuM adhikapaNu hoya tevA kAMDane 'ammadulakAMDa' kahela che. mAja rIte kharakAMDa, pakakAMDa, ane abbahulakAMDanA bhethI ratnaprabhApRthvI traNa prakAranI thAya che. 'mItte na caLavamAnunIp lA tu viSe vAtte' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA je kharakAMDa che te keTalA prakAranA kahevAmAM Avela che. A praznanAM uttaramAM prabhu kahe che ke "noyamA! mejiviSe vaLatte' he gautama! kharakAMDa sALa prakAranA kahela che. 'tuM bahA' te seALa prakAza A pramANe che. 'caLa 3'ratnakAMDa, A ratnakAMDa marakata vigere ratnAnI pradhAnatAvALA che. var' vAkAMDa, kAMDa padanA darekanI sAthe sabadha rahele che. tethI ahiyAM vajra zabdanI sAthe kAMDa zakhsanA yAga karavAthI vAkAMDa e pramANe kahevAya che. vajra e hIrAnu' nAma che, vAnI pradhAnatA vALA pradezanuMnAma vA kAMDa kahevAya che. vAkAMDa e bIjo kAMDa che, vaiddhi' vaisUya kAMDa-ma kAMDamA vaiya ratnAnu pradhAnapaNuM raheluM che, joyi jIvAbhigamasUtra 4 Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ re lohitAkSa kAMDa A kAMDamAM lohitAkSa nAmanA ronuM pradhAnapaNuM raheluM che. "mahArAje sAragalakAMDa-A kAMDamAM masAragala ratnanuM pradhAna paNa raheluM che. "haMdame haMsagarbhakAMDa-A kAMDamAM haMsagarbha ratnanuM adhikapaNuM raheluM che. A haMsagarbhanI pradhAnatA vALA chaThA kAMDanuM nAma che. ggg' pulAka kAMDa A sAtamAkAMDa che. "sodhie" A saugaMdhika kAMDa nAmane AThame kAMDa che. "kora" navamAM kAMDanuM nAma jayotirasa kAMDa e pramANe che. bALe aMjanakAMDa A dazame kAMDa che. 'maMgaLa puRNa agIyAramAM kAMDa nuM nAma "aMjana pulAka che. "raNa" bAramAM kAMDanuMnAma "rajatakAMDa, e pramANe na che. "jJAca teramA kAMDanunAma jAtarUpa e pramANe che. "je caudamA kAMDanuM nAma aMka e pramANenuM che. "ji" paMdaramA kAMDanuM nAma phaTikakAMDa e pramANe che. rir ' soLamA kAMDanuM nAma "riSNakAMDa' e pramANenuM che. A saghaLA kAMDa pita pitAnA nAmathI prasiddha ratna che. A rIte A para kAMDa soLa prakArane kahela che. "kuchINe mare he bhagavana A "cAmag gvIra ratanaprabhA pRthvImAM je "ghA re' ratnakAMDa che, te "#vide gutte keTalA prakAranA kahyA che. A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "joya!" he gautamAM " re patte "ratnakAMDa eka prakArane ja kahela che. "gve nAva udde eja pramANe yAvat riTakAMDa paNa ekaja prakArane kahela che. tema samajavuM ahiyAM yAvatpadathI vAkAMDathI laIne sphaTikakAMDa sudhInA cauda 14 kAMDene saMgraha thayo che. tathA ratnakAMDathI laIne ripTakAMDa sudhInA saghaLA kAMDe eka ja prakAranA che. "mIre 6 maMte " he bhagavana "rAjumA guDhavI" ratnaprabhA pRthvImAM "ujavaDhe ke gon?" bIje je paMka bahulakAMDa che. te keTalA prakArane kahyo che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "camA ! he gautama! paMka bahulakAMDa "punAnA pautte eka prakArane ja kahela che. "zaramALa guDhavI javihA vaLattA' he bhagavAna zarkarA prabhA prathvI keTalA prakAranI kahI che? A praznanA uttaramAM prabhu gautama vAmIne kahe che ke "noramA! vwiYi gunttA" he gautama ! zarkarA prabhA pRthvI eka prakAranI ja kahI che. "gvaM gAva he rAmA' Aja pramANe cAvata valukA pRthvI, paMka prabhA pRthvI ane adhaH saptamI pRthvI paNa eka ja prakAranI kahI che. ahiyAM tenA saMbaMdhamAM prazna ane uttara vAkaye svayaM samajI levA. jemake he bhagavana vAlukA prabhA pRthvI keTalA prakAranI kahI che? he gautama! vAlukAprabhA pRthvI eka prakAranI ja kahI che. pharIthI gautamasvAmI pUche che ke he bhagavAna paMka prabhA pRthvI keTalA prakAranI kahI che? uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama! paMkaprabhA pRthvI eka prakAranI ja kahI che. ItyAdi prakArathI yAvata adhaHsaptamI pRthvI sudhI poteja prazna karIne tene uttara samajI levuM joIe. e sU. 2 jIvAbhigamasUtra Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pratyeka pRthivI meM rahe huve narakAvAsoM kA nirupaNa have sUtrakAra pratyeka pRthvImAM jeTalA narakAvAsa che. tenI saMkhyA pragaTa kare che, 'mIte ne aMte caLamA purI' ityAdi TaukA -gautamasvAmI prabhune evuM pUche che ke mItte na maMte ! ' he bhagavan 'caLavvamA puDhI' ratnaprabhA pRthvImAM vachA nidyAvAlalacasadNA vannattA' keTalA lAkha narakAvAsA kahevAmAM AvyA che. A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke 'noyamA ! sIsa' nacAvAlalacaladastA vaLattA' he gautama ! A ratnaprabhA pRthvImAM trIsa lAkha nArakAvAse| kahyA che. vaiM paN michAvaina savvesi' pucchA' ahiMyA jJAva adde sattamA A AgaLanA padAnA ahiyA saMbaMdha che. e rIte zarkarA prabhA pRthvIthI laIne adhaHsaptamI pRthvI panta saghaLI pRthvIceAnA sabaMdhamAM prazna karavA joIe. arthAt ratnaprabhA pRthvImAM je pramANe narakAvAse hAvAnA saMbaMdhamAM prazna karyAM che, e ja pramANe nA prazna zarkarA prabhA vigere pRthvIemAM keTalA lAkha narakAvAseA kahyA che? A rItanA prazna karavA joie. eja kahe che 'mAleLa mane ! sattaramANa pravINa jevA nitthAvAnalacalamA vaLattA' he bhagavan AzarAprabhA pRthvImAM keTalA lAkha narakAvAseA kahevAmAM AvyA che? Aja rIte vAlukAprabhAmAM, paka prabhAmAM, dhUmaprabhAmAM, tamaHprabhAmAM, ane adhaHsaptamI tamastamA prabhA pRthvImAM keTalA keTalA lAkha narakAvAse kahelA che ? A pramANenA prazna karavA joIe ane A praznanA uttara A nIce ApavAmAM Avela gAthA pramANe kahevA joie. te gAthA A pramANenI che. 'tIrAya' ityAdi A gAthAmAM kahyA pramANe pahelI pRthvImAM trIsa lAkha narakAvAse che. khIjI pRthvImAM paccIsa lAkha narakAvAse che. trIjI pRthvImAM eTale ke vAlukA prabhA pRthvImAM pa Mdara lAkha narakavAseA che, pAMcamI dhUmaprabhA pRthvImAM traNa lAkha narakavAsA che. chachI tamaHprabhA nAmanI pRthvImAM pAMca kama ekalAkha narakavAse che. sAtamI adhaHsaptamI pRthvImAM pAMca anuttara narakAvAseA che. jJAva 'dettattamA' yAvat adhaH saptamI pRthvImAM pAMca anuttara mahA narakAvAsA kahelA che. A pAMca anuttara narakAvAse ghaNA vadhAre vistAra vALA che. tenA nAmA A pramANe che. 'vhAre' kAla 1, 'mahAdADhe' mahAkALa, 2, 'roha' raurava 3, 'mahAro,' mahArauraka, ane pAMcamuM 'jJattikALe' apratiSThAna pa, A pAMca anuttara mahAnarakAvAsa sAtamI pRthvImAM heAya che. adhastana pRthvImAM jIvAbhigamasUtra S Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kALa vigere je mahAnarakAvAsI che. te apratiSThAna nAmanA mahAnarakanI pUrva vigere dizAomAM che te ja kahyuM che 'puvveNa hoI kAlo, avareNaM appaiTTamahAkAlo / loka sAhiLapANe, vattApAye mahAraka che 1 | apratiSThAna nAmanA mahAnarakanI pUrva dizAmAM kALa nAmane narakAvAsa che. pazcimadizAmAM mahAkALa nAmane narakAvAsa che. dakSiNa dizAmAM gaurava nAmane narakAvAsa che. ane uttara dizAmAM mahAraurava nAmane narakAvAsa che. tenA have sUtrakAra dareka pRthvImAM ghane dadhi vigerenA astitvanuM pratipAdana kare che. AmAM gautama svAmI prabhune evuM pUche che ke "0i E aMte ! rumIte rayaNappabhAe puDhavIe ahe dhaNodahIivA, ghaNavAeivA, taNuvAeivA, ovaasaMtavA" he bhagavana A ratnaprabhA pRthvInA nIcenA bhAgamAM ghane dadhI che zuM? ghanavAta che zuM ? tanuvAta che? avakAzAtara zuddha AkAza che? kaThaNa banelA pANInuM nAma ghane dadhi che. piMDAkAra thayela vAyunuM nAma ghanavAta che. A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "joyamAM daMta adhi" he gautamAM A ratanaprabhA pRthvInI nIcenA bhAgamAM ghane dadhi paNa che, ghanavAtapaNu che, tanuvAta paNa che, ane avakAzAntara zuddha akiAza paNa che. "gvaM jAva kahe sattA ghanedavi vigerenA astitvanuM kathana yAvat tamastamAM prabhA pRthvInA nIcenA bhAga sudhImAM samajavuM. ahiyAM vAva padathI ratnaprabhA pRthvInA nIcenA bhAgamAM ghane dadhi vigerene sadUbhAva pragaTa karela che. e ja rIte zakarA prabhA pRthvInA nIcenA bhAgamAM, vAlukAprabha pRthvInA nIcenA bhAgamAM, paMkaprabhA pRthvInA nIcenA bhAgamAM, dhUmaprabhA pRthvInA nIcenA bhAgamAM, tama prabhA pRthvInA nIcenA bhAgamAM, ane tamAratamAM prabhA pRthvInA nIcenA bhAgamAM paNa ghanedadhi vigere ne sadUbhAva samaja. sU. 3 ! ratnaprabhA pRthvI ke kharakAMDa AdikA evaM anya pRthvI meM rahe have dhanodadhyAdi ke bAhalya kA nirupaNa have sUtrakAra ratnaprabhA pRthvInA kharakAMDa vigerenuM tathA bAkInI ekAkAra zarkarA prabhA pRthvI vigere cha pRthvImAM rahelA ghanedadhi vigerenuM bAhalya arthAt vistAranuM kathana kare che. kumAre naM maMte! racanaqmANa puDhavI hara ItyAdi jIvAbhigamasUtra Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ TIkAtha -A sUtra dvArA gautamasvAmI prabhune evu pUche che ke he bhagavan 'mItte caLavmANDuDhIpa gha MTe' A ratnaprabhA pRthvInA traNa kAMDA paikI pahelA je kharakAMDa che, te vacaM vADheLa pannatte' keTalA vistArane kahyo che? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke nocamA!' he gautama ! ratnaprabhA pRthvIne je kharakAMDa che, te seLa hajAra ceAjananA vistAra vALA kahyo che. krIthI gautama svAmI prabhune pUche che ke mItte naM aMte ! caLa bamANa punIla caLake vaca' vADheLa pannatte' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA je kharakAMDa che, te keTalI mATAi (vistAra) jADAI vALA kahyo che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke zauyamA ! nocaLasadAsa" he gautama ! ratnaprabhA pRthvInA je ratnakAMDa che, te eka hajAra ceAjananI jADAI-vistAravALA kahyo che. 'vaM nAva vide' eja pramANe yAvat STikAMDa sudhInA je seALa kAMDA che, te badhAja eka eka hajAra ceAjananI jADAI-vistAravALA che. 16, A pramANe kharakAMDa vigere badhAja kAMDA pUrA seALa hajAra ceAjananA thaI jAya che. ahiMyoM yAvat zabdathI vAkAMDAra, vaiDU kAMDA3, leAhitAkSakAMDA4, masAra galakAMDapa' 'huM sagabha'kAMDar' 'pulakakAMDa9' 'saugadhikakAMDa 8' 'tirasakAMDa 'aMjanakAMDa 10 'aMjanapulAkakAMDa 11'- 'rajatakAMDa 12' 'jAtarUpa kAMDa 13' aMkakAMDa 14' ane sphaTikakAMDa' A kAMDa grahaNa karAyA che. ane seALame STikAMDa che. tema samajavuM. 'mItte naM mane!" he bhagavan A 'rayaNappabhAe puDhavIe paMkavahule kaMDe' ratnaprabhA pRthvInA khIjo je ekAkAra paka khaDulakAMDa che, te 'vaca vAha@La ' keTalI jADAI vistAravALA kahyo che? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke poyamA ! cakalIph nocaLasannArDa vAitjheLa vanatte' huM gautama ! A ratnaprabhA pRthvInA je paka bahula kAMDa che, te ceAryAMzI hajAra ceAjananA vistAra- jADAIvALA kahevAmAM Avela che. 'mItte naM maMte' he bhagavat A vyanavamAra puDhavI' ratnaprabhA pRthvIne trIjo 'sAvavatuche daMDe' akhkhaDula kAMDa che te vaca vAGeLa patro' keTalA vistAra-jADA vALe kahyo che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne jocamAAM asIr nocaLalasA.' vAhaheba' pannatte' he gautama! A ratnaprabhA pRthvInA trIjo je akhkhaDulakAMDa che, te e'sI hajAra ceAjananI jADAIvALA kahyo che. ahiMyA ratnaprabhA pRthvInA pahelA je kharakAMDa che. tenI jADAI 16000 seALa hajAra ceAjananI che. ane tenA bIjo kAMDa je paMka bahula kAMDa che. tenI jIvAbhigamasUtra 8 Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jADAI-vistAra 84000 cAryAzIhajAra ejananI kahela che. trIjo je abdahala kAMDa che, tenI jADAI-vistAra eMsI hajAra 80000 jananI kahI che. A rIte A badhA kAMDenI jADAI-vistAra meLavatAM A ratnaprabhA pRthvInI jADAI vistAra 180000 eka lAkha eMsI hajAra ejananI thaI jAya che. "rUnI baM maM! rAmAgha puDhavINa" he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInI nIce je "ghaLohI' ghodadhi che, te "vayaM jADha ghATTeLe patte keTalA vistAra vALe kahyo che? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke "ramAM ! vI gocarADuM thALe " he gautama! A ratna prabhA pRthvInI nIce je ghodavi che, te vIsa hajAra jananA vistAravALo kahela che. A ghodadhi ratnaprabhA pRthvInA nIcenA bhAgamAM vyavasthita che, "mIre je mane ! rAjamaNa putravINa ghavANa" he bhagavanuM A ratnaprabhA pRthvInA ghane dadhinI nIce je ghanavAta che te "vayaM vAhana patte' keTalA vistAravALe kahela che. A praznanA uttaramAM prabhu kahe che te "mA! ai nA kogaLaaha#AruM vArAM vana he gautama! A ratanaprabhA pRthvIno je ghanavAta che. te asaMkhyAta hajAra ejananA vistAra vALA kahyo che. A ghanavAta ghane dadhinI nIce che. "paraM tavAri, govanaMtare vi' eja pramANe ghanavAtanI nIce tanuvAta che ane te paNa asaMkhyAta hajAra ejananA vistAra vALe che. tathA tanuvAtanI nIce avakAzAntara zuddha AkAza che. A pramANe ratnaprabhA saMbaMdhI ghane dadhi, ghanavAta, tanuvAta, ane avakAzAntara, ene vistAra batAvIne have sUtrakAra zarkarA prabhA pRthvI saMbaMdhI ghodadhi vigere ne vistAra batAve che. AmAM gautama svAmI prabhune evuM pUche che ke "saravara kumANa naM aMte rUDhavId" he bhagavana zarkarA prabhA pRthvIne je "vaLAvatI' ghanedadhi che, te varUNaM vAhanheAM panna" keTalA viratAra vALe kahyuM che? A praznanA uttaramAM prabhugautama svAmIne kahe che ke "joyA! vInaM vocAdarUADuM vAhana ' he gautama! zarkarA prabhA pRthvIne je ghodadhi che, te vIsa hajAra jananA vistAra-jADAI vaLe kahela che. pharIthI gautamasvAmI prabhune pUche che ke "sArAmAMg of mare ! gDhavIe" he bhagavAn zarkaraprabhA pRthvIne je "ghanavAre ghanavAta che. te "vaphAM vAhaf " keTalA vistArane kahyo che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "jomarl asaMveDanAruM gocanAdaraNArUM vANAM ' he gautamAM zarkarAmabhA pRthvIne je ghanavAta che, te asaMkhyAta hajAra jananA vistAravALe kahyo che. A ghanavAta, ghanodadhinI nIcenA bhAgamAM che, jIvAbhigamasUtra Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vaM tanuvAna ovAsa'tare vi' ghanavAta pramANeja tanuvAta paNa che tema samajavuM ane avakAzAntara paNa eja pramANe eTale ke ghanavAtanA kathana pramANe ja che, te samajavuM A rIte ghanavAtanI nIcenAbhAgamAM A tanuvAta che, ane A asa khyAta hajAra caiAjananA vistAravALe che. tathA tanuvAtanI nIcenA bhAgamAM avakAzAntara che, ane te paNa asaMkhyAta ceAjananA vistAravALu che. nA sarvamAM purvIC E bAva he sattamA' je pramANe zAprabhA pRthvInA ghanAdadhi vigerenA vistAra ane avakAzAntaranA vistAra kahela che. eja pramANe yAvat adhaHsaptamI pRthvI sudhInI pRthvIceAnA ghanedadhi vigerenA ane avakAzAntAnA vistAra samajIlevA. dhaneAdhi potapotAnI pRthvIceAnA adheAbhAgamAM che, ghanavAta, ghaneAdhinI nIcenAbhAgamAM che, ane tanuvAta ghanavAta nI nIcenA bhAgamAM che, ane avakAzAntara tanuvAtanI nIcenAbhAgamAM che. sU. 4 ratnaprabhA pRthvI ke kSetraccheda kA kathana 'mItte na aMte! caLavamAN puDhavI asIsattara locaLa' ItyAdi TIkAya-gautamasvAmIe A sUtradvArA prabhuneevuM pUchyuM che ke 'mItte huM mane! caLamA puDhIpa' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvIne ke je asIr uttara joyaLalacalahasatrArtjhA' ekalAkha e sIhajAra 180000 2AjananA piDa che, vettai nuM chinnamAnI' kevaLajJAnInI buddhithI jyAre tenA pratara kAMDa paNAthI vibhAga eTale ke khaMDa, kheDa karavAmAM Ave che, te te yudhvAra dravya 'vaLako' varNanI apekSAthI 'hAinIjha hoci jJAhid muvinnAr asthi' zu kRSNe kALAva vALu' nIlavarNavALu' lAlava vALuM pILAva vALu ane zukala kahetAM saphedavaNu vALu hAya che? roMdho' gadhanI apekSAthI 'mudimanaMdhArUM, vudimarAMdhArUM' zuM te surabhI nAma sugaMdhavALu hAya che ? ke durabhinAma dudhavALu hAya che ? 'lo" rasanI apekSAthI zuM te sittekuca kAyama nihamadurA'' tikata, kaTuka, kaSAya, turA amla khAMTA ane madhura mIThA rasavALu' hAya che ? 'vhAlo laDa maca ci, aTThaca, pIya sina biddha jIvavA " spazanI apekSAthI zu' te kaza, mRdu, gurU, laghu, zIta, uSNu snigdha ane rUkSa sparza vALu` jIvAbhigamasUtra 10 Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ hoya che? "kaMTALako maMjIvakutarAyaNa gAya saMThALa variyArUM saMsthAnanI apekSAthI zuM te parimaMDala saMsthAnavALuM, vRttasaMsthAnavALuM, vyastra' traNa saMsthAnavALuM, caturastra saMsthAnavALuM, ane Ayata saMsthAnavALuM hoya che? jhananA puThThADuM' tathA paraseparamAM e eka bIjAnI sAthe pRSTa maLela che. 'gAma mojADhAruM' jyAM eka dravya avagADha thayela che, tyAMja bIjuM dravya paNa kayAMka eka dezathI ane kayAMka sarvadezathI avagADha thaIne rahe che, "aLa nA tiLe ghaDiyA' e parasparamAM sneha guNa vazAt baMdhAyela rahe che, arthAt maLela thaIne rahe che. e ja kAraNathI ekanA calAyamAna thavAthI athavA grahaNa thavAthI bIju, dravya paNa calana vigere kiyA vALuM thAya che. "aom mahattA niti A badhA dravya eka bIjAnI sAthe samudAya paNAthI maLIne kSIra nIranI mAphaka avibhakata thaIne arthAt judA paDayA vinAnA eka rUpa thaIne samAI rahe che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "datA a"i hA gautama! A ekalAkha eMsI hajAra ejananA vistAra vALI ratnaprabhA pRthvInA jyAre kevalInA jJAnathI kSetra chedapaNAthI vibhAga karavAmAM Ave che. te te te vibhAgonA Azrita dravya varNanI apekSAthI pAMca varNavALA hoya che. gaMdhanI apekSAthI surabhi durabhi arthAta sugaMdha ane durgadha vALA hoya che. rasanI apekSAthI pAMca prakAranA rasavALA hoya che. sparzanI apekSAthI karkaza vigere ATha prakAranA pazevALA hoya che. saMsthAna nI apekSAthI parimaMDala vigere pAMce saMsthAna vALA hoya che. ane anya anya saMbaMdha vigere vizeSaNAvALA hoya che. ane paraspara samudAya paNathI rahe che, rUbare maMte! yAdavanA putravIra" he bhagavad A ratnaprabhA pRthvIno je soLa hajAra yojanAnA vistAravALe kharakAMDa nAmane kAMDa che. tenA barachagT fchAmAna" kevaLInI buddhithI pratara vibhAganA rUpe khaMDa karavAthI tenA AzrayathI rahela je dravya che, te zuM vAgo jADha, jhAra, ghasattA vidgati varNanI apekSAthI kRSNa-kALA vigere varNa vALA hoya che.? gaMdhanI apekSAthI sarabhi, durabhi, sugaMdha ane dudhavALA hoya che? rasanI apekSAthI tikatarasa vigere rasavALA hoya che? sparzanI apekSAthI karkaza vigere sparzavALA hoya che? tathA saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigera saMsthAnavALA hoya che ? parasparamAM saMbaddha vigere paNAthI parasparamAM samudAya paNAthI rahe che? A pramANe pahelAMnI mAphaka A prazna pUchela che. A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke "daMta gathi' hA gautama! te dravya pUrvokata prazna vAkyanA kathana pramANenuM hoya che. "mIre UM mAre ! caLacvamA putranI racanAmata rada' he bhagavan!. jIvAbhigamasUtra 11 Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ A ratnaprabhA pRthvIne je "ratnakAMDa nAmanokAMDa che, ke jene vistAra "jovA sAkara vAsTara' eka hajAra ejanane che. tenA kSetra chedathI prativibhAga paNAthI khaMDa khaMDa karavAthI tenA azrita je dravya che te zuM varNathI kALA vigere varNavALuM hoya che? gadhanI apekSAthI surabhigaMdhavALuM ke durabhigaMdhavALuM hoya che? rasanI apekSAthI tikata vigere rasavALuM hoya che? sparzanI apekSAthI karkaza vigere sparzavALuM hoya che ? ane saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere saMsthAnavALuM hoya che? paraspara maLIne paraspara samudAya paNAthI rahe che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "haMtA gathi' hA gautama ! tenA AzrayathI rahela dravya rUpa, gaMdha, rasa, speza ane saMsthAna vigere pUrvokta kathana pramANenuM hoya che. "gi =Ava drisa' ratnaprabhA pRthvInA ratnakAMDanA dravya rUpa, rasa, gaMdha, vigerethI yukata hovAnA kathana pramANe vaja kAMDa, rijhakAMDa' sudhi dravya varNa, gaMdha, rasa, sparza saMsthAna paNAthI pariNAmavALA hoya che. vigere prakAranuM kathana samajavuM. __'imIse NaM bhaMte! rayaNappabhAe puDhavIe paMkavahulakaMDassa caurAsI joynnshpaNa vArajhara' he bhagavana A ratna prabhA pRthvInA paMkabahulakAMDa ke je coryAzI hajAra jananI jADAI vALe che. "vettara cheT d reva' kevalInI buddhithI jyAre kSetrachedanA rUpamAM vibhAga karavAmAM Ave te tenA dravyonuM pariNAma varNanI apekSAthI kAlAdipaNAthI, gaMdhanI apekSAthI surabhi vigere paNAthI rasanI apekSAthI tiktAdi paNAthI sparzanI apekSAthI karkazAdi paNAthI ane saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere rUpathI hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "tA atitha' hA gautama! te pramANe hoya che. "gve nAva saMduravi zarIpha kocarA vAdavAra A pramANe eMsI hajAra jananI jADAIvALA akhUhalakAMDanA kSetra chedathI vibhAga karavAmAM Ave tene AzrayathI rahela dravya varNanI apekSAthI kALA vigerepaNAthI gaMdhanI apekSAe surabhi, durabhipaNuthI rasanI apekSAe tIkhA, kaDavA vigere rUpathI ane sparzanI apekSAthI karkaza vigere rUpathI tathA saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere rUpathI pariNata thAya che. ane paraspara saMbaddha vigere thaI samudAyapaNuthI rahe che. chIye ga marehe bhagavana A "ghaLohita vIsuM loyaNanArA sAra4raNa" je ghane dadhi che, ke jenI jADAI viratAra 20 hajAra jano che, tenA jyAre kevalInI buddhithI kSetra chedanapaNAthI vibhAga karavAmAM Ave te tenA dravya varNanI apekSA kALAdi rUpathI gaMdhanI apekSAthI surabhi durabhi gaMdhapaNAthI rasanI apekSAthI tIkhA vagere rUpe, sparzanI apekSAthI karkaza vigere rUpathI jIvAbhigamasUtra Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ane sa'sthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere paNAmAM pariName che. ? tathA paraspara samRddha vigere thaIne rahe che ? eja pramANe dhanAdhinI nIce vidyamAna je ghanavAta che, ke jenI paheALAI jADAI asakhyAta hajAra cAjananI che, tenA jayAre kSetracchedanA rUpamAM vibhAga karavAmAM Ave teA tenu dravya vadhu nI apekSA thI kALA vigere rUpathI gadhanI apekSAthI, surabhi, durabhirUpathI, rasanI apekSA thI karkaza vigere prakArathI tathA sthAnanI apekSAthI parima`Dala vigeremAM pariNata thaine paraspara saddha Adi thaine rahe che. eja rIte ghanavAtanI nIce vidyamAna asakhyAta hajAra ceAjananI paheALAI jADAI vALA tanuvAtanA kSetracchedrathI vibhAga karavAmAM Ave te paNa temAM rahela dravya pAMca va rUpa thI e gadhapaNAthI, pAMcarasapaNAthI, AThasparzIpaNAthI ane parama'Dala vigere pAMcasa'sthAna paNAthI pariName che. eja pramANe ratnaprabhAmAM tanuvAtanI nIce rahela ane asaMkhyAta hajArayeAjananI paheALAI vALA avakAzAntara vigerenA kSetracchedathI vibhAga karavAmAM Ave vigere pahelA kahyA pramANe samajI levuM joIe. arthAt kSetracchedapaNAthI jyAre kevaLInI buddhithI vibhAga karavAmAM Ave,te te enuM dravya varNanI apekSAthI kALAdipaNAthI gaMdhanI apekSAthI surabhi vigere prakArathI, rasanI apekSAthI tIkhA, kaDavA, vigere prakArathI panI apekSAthI karkaza vigere rUpe ane sasthAnanI apekSAthI parimaDala vigere prakArathI thAya che. vigere badhuMja kathana pahelA kahyA pramANenu' samajavu' 'sadarCmAN na maMte ! ghuTI' he bhagavana zaraprabhA pRthvInA ke je 'vImuttAlocAsacasaddalavA jala' eka lAkha khatrIsa hajAra ceAjananI paheALAi vALI che, tenA vataoLa chinnamAnI' kSetra chedapaNAthI jyAre vibhAga karavAmAM Ave, te tenA dravyanA vaLo nAva vattA cizti' varNanI apekSAthI nIla, leAhita, hAridra, ane zukala sapheda paNAthI ga MdhanI apekSAthI surabhi durabhi ga dhapaNAthI rasanI apekSAthI tIkhA, kaDavA, kaSAya turA amla, khATA ane madhura mIThA rasathI rapanI apekSAthI karkaza, mRdu gurU, laghu, zIta snigdha, ane rUkSapaNAthI tathA sa MsthAnanI apekSAthI parima'Dala, vRtta, vyasra caturasra, ane Ayata lAMkhApaNAthI pariNata thAya che ? kemake A dravyo paraspara buddha hoya che. paraspara avagADha hoya che. paraspara sneha guNathI khaddha hAya che. tathA parasparamAM avibhakta thaIne maLIne rahe che. ra A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke hA gautama ! zarA prabhA pRthvIne Azrita thai rahelA te dravyeA yatheAkata vizeSaNeAthI yukata heAyaja che. a thaLovRhisa vIsa loyana taddaAEAhajIraC' eja pramANe zakaraprabhA pRthvInI jIvAbhigamasUtra 13 Page #24 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nIce rahela ghane dadhina ke je vIsa hajAra ejananI pahoLAI vALe che, tene kSetracheda paNAthI jyAre vibhAga karavAmAM Ave, te zuM tyAM je dravya che, te vaNanI apekSAthI kALA vigere rUpe gaMdhanI apekSAthI surabhi. durabhigaMdhapaNAthI, rasanI apekSAthI tIkhA kaDavA vigere paNathI sparzanI apekSAthI karkaza vigere paNAthI ane saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere paNAthI zuM pariNata thAya che? kemake temAM rahela dravya anya baddha vigere vizeSaNe vALuM hoya che. A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke hA gautama! zarkarAmabhAnA ghanedadhinA Azraye rahela dravya, varNa, gaMdha, rasa, sparza, ane saMsthAna paNAthI parita thAya che. ane anyonya saMbaddha vigere vizeSaNavALuM hoya che. "gvaM paLavAraNa, jhavega no rasathAsa' e ja pramANe zarkarAmabhAnA ghanodadhinI nIce rahelA ghanavAta ke je asaMkhyAta hajAra jananI pahoLAI vALe che, tenA kSetrachedapaNAthI vibhAga karavAmAM Ave te temAM rahela dravya zuM varNanI apekSAthI kALA vigere paNAthI, gaMdhanI apekSAthI surabhi vigere rUpathI rasanI apekSAthI tIkhA kaDavA rasa vigere prakArathI parzanI apekSAthI karkaza vigere rUpathI ane saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere paNAthI pariNata thAya che. ane anyonya saMbaddha vigere vizeSaNovALo thaIne rahe che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke hA gautama teo temAM rahela dravya, varNa, gaMdha, rasa, sparza, ane saMsthAna vigerethI pariNata vigere pUrvavat hoya che. e ja pramANe zarkarAmabhAnA ghanavAtanI nIce rahela tanuvAta, ke je asaMkhyAta hajAra ejananI pahoLAI vALe che, tene kevaLInI buddhithI kSetrachedathI vibhAga karavAmAM Ave te temAM rahela dravya, zuM varNanI apekSAthI kALAdi paNAthI gaMdhanI apekSAe surabhi vigere rUpathI rasanI apekSAthI tIkhA vigere rUpathI sparzanI apekSAthI karkaza vigere paNAthI ane saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere rUpe pariName che. vigere pUrvavata kathana samajI levuM. eja pramANe asaMkhyAta hajAra ejananI pahoLAI vALo avakAzAntara ke je tanuvAtanI nIce che. tenA kSetra cheda paNAthI vibhAga karavAthI temAM rahelA je dravya che. te varNanI apekSAthI kALA vagere rUpe gaMdhanI apekSAthI surabhi darabhi gaMdhapaNAthI. rasanI apekSAthI tIkhA, kaDavA, vigere paNAthI sparzanI apekSAthI karkaza vigere prakArathI ane saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere rUpe pariNamita thaIne vigere pahelA kahela prakArathI rahe che, tema samajavuM. "=aa saradaqmANa vaM jAva re varamANa" je pramANe zarkarA prabhAmAM ghanodadhi, ghanavAta, tanuvAta ane avakAzAntara che e badhAnA kSetracheda paNAthI vibhAga karavAthI temAM rahela dravyanuM varNanI apekSAthI kAlAdi rUpe yAvata saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere paNAthI pariNata thavAnA saMbaMdhamAM jIvAbhigamasUtra 14 Page #25 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kathana karyu che, eja pramANe vAlukAprabhA, pakaprabhA, dhUmaprabhA, tamaHprabhA ane tamastamaprabhA A pRthvIyeAmAM rahelA ghanedadhi, ghanavAta. tanuvAta, ane avakAzAntara sabadhI draScAnu varNonI apekSAthI kALAdi rUpathI, yAvat saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere paNAthI pariNamana vigere thAya che, tema samajavuM A saMbaMdhamAM AlApakone prakAra badheja pahelAM kahyA pramANe samajI leveA. sU pA ratnaprabhA pRthvI ke saMsthAna kA nirupaNa 'rUmALa aMte! caLavamA puvI ji.saMDhiyA punnattA' ityAdi TIkA-gautama svAmIe A sUtradvArA prabhune evuM pUchela che ke 'mALa mate ! caLaNamAM puDhavI liyiA' he bhagavana je A ratnaprabhA pRthvI che, te kevA prakAranA saMsthAna vALI kahela che? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke nocamA! zaharI saDhiyA paLattA he gautama ! A ratnaprabhA pRthvInA jIllarIjhAlaranA AkAra jevI arthAt geALAkAra saMsthAnavALI kahevAmAM AvI che kemake A vistAravALA. valaya-maleAyAnA AkAra jevI che, "imI se NaM bhaMte! rayaNappabhAe puDhavIe kharakaMDe kiM saMThie paNNatte' he bhagavat A ratnaprabhA pRthvImAM je kharakAMDa che, te isatidvantatte' kayA sthAna vALA kahela che ? A praznanA uttaramAM prabhugautamasvAmIne kahe che ke noyamA ! dhrujI maMTi ramaze' he gautama! A ratnaprabhA pRthvImAM je kharakAMDa che, te alarI-jhAlaranA jevA geALa AkAravALo kahyo che. kemake A paNa vistRta leAyAnA AkAra jeve! kahela che. 'mauseLa mate ! caLavamANvI6 caLajhaMDuM ila'jhil pammatte ' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvImAM je ratnakAMDa che, te kevA AkAravALo kahela che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke nocamAAM isavI saMjhila punnase' he gautama ! te jhAlaranA AkAra jevA gALa AkAravALo kahela che? vAva a' ratnakAMDanA kathana pramANe yAvat STi kAMDapaNa jhAlaranA AkAra jevAja AkAravALo kahela che. ahiyAM yAvat zabdathI vajrAkAMDa 2, vaiTUMkAMDa 3, leAhitAkSakAMDa 4, masAragalakAMDa pa, haMsaga-kAMDa 6, puNAkakAMDa 7, sauga dhikakAMDa 8, jyAtirasakAMDa9, ajanakAMDa 10, ajana pulAkakAMDa 11, rajatakAMDa 12, jAtarUpakAMDa 13, aMkakAMDa 14, sphaTikakAMDa 15, ane STikAMDa 16, A badhAja sALe kAMDA jhAlaranA AkAra jevA AkAra vALAja kahelA che. 'tra taMdule vi' kharakAMDa vigerenA kathana pramANe ja ratnaprabhA pRthvImAM khIjo je pa kabahulakAMDa che, te paNa jhAlaranA jevA AkAravALAja kahevAmAM Avela che. 'va' pravrutte vi'eja pramANe ratnaprabhA pRthvImAM abbahulakAMDa che te paNa jAlaranA AkAra jevA AkAravALA kahela che. 'vaLotlRi viratna prabhA pRthvInI nIcenA bhAgamAM rahela ghaneAdhi paNa jhAlaranA jevA AkAra vALeAja kahela che. 'vaLA' ghanAdidhanI nIcenA bhAgamAM ghanavAtapaNa e ja jIvAbhigamasUtra 15 Page #26 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pramANe jhAlaranA AkAra jevA AkArane kahela che. 'taLuvA vi' navAtanI nIcenAbhAgamAM rahela je tanuvAta che, te paNa jhAlaranA AkAra jevA kahela che, 'ovAsa'tare vi'tanujAta valayanA nIcenA bhAgamAM rahela avakAzAntara paNa jhAlaranA jevAja AkAra vALu kahevAmAM Avela che. 'save vijJarurI maMjhila pannaa' A saMbaMdhamAM vizeSa zuM kahevAya ? pakabahulakAMDathI laine avakAzAntara panta badhAja kAMDA jhAlaranA AkAra jevA AkAravALA kahyA che. 'jarmANanuM maMte ! vuDhavI' he bhagavana zarkarAprabhAnAmanI je pRthvI che, te ja maMjhiyA' kevA AkAravALI che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke noyamA ! jJajarI saMThiyA pannattA' hai gautama ! zaka`rAprabhA pRthvI paNa jhAlaranA AkAra jevAja AkAravALI kahI che. 'vajrAghyamAt puvIra paLoddI nni maMjhiyA' he bhagavan zakaraprabhA pRthvInA nIcenA bhAgamAM rahela je ghanedhi vAtavalaya che. te kevA AkAra vALe che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "noyanA ! " he gautama 'AjarI maM ivanane' zarAprabhA pRthvInI nIcenA bhAgamAM rahela je ghaneSa vAtavalaya che, te paNu jhAlaranA jevAja AkAra vALA che. kemake tenA AkAra vistRta khaleAyAnA jevAja che. 'jJa nAva onA saMta' e ja pramANe yAvat avakAzAntara sudhinuM kathana samajavu' jemake zAprabhAmAM rahela je ghaneAdhi vAtalaya che, te ghaneAdiSa vAta valayanI nIce rahela je ghanavAta valaya che, te ane e ghanavAta valayanI nIce rahela je tanuvAta valaya che, te ane e tanuvAta valayanI nIce rahela je avakAzAntara che, te badhA jhAlaranA AkAra jevAja geALa AkAravALA che, tema samajavuM. 'jahA sakkarappabhAe vattavvayA evaM jAva ahesattamAe vi' ne prAranuM A saMsthAna saMbaMdhI kathana zakAprabhA pRthvInA saMbaMdhamAM kahela che, e ja pramANenuM kathana vAlukAprabhA, pakaprabhA, dhUmaprabhA, ane tamatamA prabhAnA sthAnanA saMbaMdhamAM paNa samajavuM kemake A badhI pRthvIce jhAlaranA AkAra jevAja AkAravALI che. eja pramANe vAlukAprabhA pRthvIthI laIne tamatamA pRthvI sudhInA je ghaneAdhi, dhanavAta, tanuvAta ane avakAzAntara che te badhA paNa jhAlaranA AkAra jevAja gALa AkAravALA che. tema svataHsamajI levu', ! sU. 6 // jIvAbhigamasUtra 16 Page #27 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sAtoM pRthivIyAM loka ko sparzanevAlI hai yA aloka ko sparza karatI hai ? zaMkA--A sAte pRthvI saghaLI dizAomAM alakane sparza kare che ? ke nathI karatI? uttara-A sAteya pRthvI saghaLI dizAomAM alakane sparza karatI nathI. jemake kahyuM che ke "ravi ca naMti che, varaNuM risAsu satra putalIyo' ityAdi. paraMtu lekane ja kare che. eja vAtane have sUtrakAra pragaTa kare che. "bIe i ?!" ItyAdi. TIkArtha-"mIre gaM aMte rAmApa puDhavI pusthimistrI carimaMtAno veva avAdhANa Tocate pUomtte he bhagavan A ratnaprabhA nAmanI je pRthvI che. e pRthvInI pUrvadizAnA caramAMthI keTale dUra kAnta-lekano aMta kahyo che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "joyama! suvAvahiM koca hiM avAdhA Dhore paumtte' he gautama ! ratnaprabhA pRthvInI pUrva dizAmAM rahela caramAMtathI bAra ceAjana pachI lekane aMta aloka kahyo che. kahevAnuM tAtparya e che ke ratnaprabhA pRthvInI pUrva dizAmAM je aramAna che, tenAthI pachI ane alekanI pahelAM bAra jana pramANa apAtarAla che. tyAMthI ja alakano prAraMbha thAya che alakanI maryAdAnuM prAraMbha thavuM eja lekane aMta che "have rAhibijAno, paridhirANo, sattarAgo' eja pramANe dakSiNa dizAmAM pazcima dizAmAM ane uttara dizAmAM paNa bAra bAra ejanane apAtarAla che. A dizA saMbaMdhi apAtarAlanuM kathana upalakSaNathI kahela che. tethI ema paNa samajavuM ke vidizAomAM paNa eTaluM ja apAntarAla che. vidizAomAM paNa A apAntarAla jeTalA dUra pachI ja alakAkAzane prAraMbha thAya che. A ratnaprabhA pRthvI zivAya bAkInI zarkarAmabhA pRthvIthI laIne adhaHsaptamI pRthvI sudhI badhIja pRthvInI badhI dizAomAM ane vidizAomAM pUrva vigere dizAone carama sudhinA bhAgathI kAnta kramathI nIce nIce tribhAga arthAta eka ejananA traNa bhAga karavAmAM Ave, e traNa bhAga paikI je trIjo bhAga arthAt trIjo aMza che, te vibhAga kahevAya che. evA vibhAgathI nyUna eka janathI arthAt ejananA traNa bhAgamAMthI be bhAgothI vadhAre janavALo samaja. jemake ratnaprabhA pRthvIthI kAntane aMtarAla bAra ejanane hoya che. tenI nIce zarkaraprabhA pRthvI badhIja dizA ane vidizAomAM pUrva dizA vigerenA aramAnta sudhInA bhAgathI kAntane apAtarAla trIjA bhAgathI nyUna tera yojanAno che. arthAta bAra ejana jIvAbhigamasUtra 17. Page #28 -------------------------------------------------------------------------- ________________ upara teramA ejananA be bhAgathI vadhAre zarkarAmabhA pRthvImAM lokAntane apAntarAla yAjananA be bhAga sAthe bAra janane thAya che. 2, eja pramANe vAlakAprabhA pRthvI badhI dizA vidizAomAM kAntane apAntarAla trIjA bhAga sahita arthAt pUrvokta teramAM jananA be bhAga bAra ejanamAM meLa vavAthI trIjA bhAga sahita tera jana thaI jAya che. 3, eja pramANe paMka prabhA pRthvImAM pUrA cauda ejanane apAtarAla thaI jAya che. 4. dhamaprabhA pRthvImAM trIjA bhAgathI nyUna paMdara ejanane apAtarAla thaI jAya che. 5, tamaprabhA pRthvamAM trIjA bhAga sahita paMdara Ajanane thaI jAya che. 6, ane adhaH saptamI pRthvImAM jaIne te kAntane apAtarAla pUrA soLa ejanane thaI jAya che. have A uparokta kathanane ja sUtrakAra vizeSa spaSTatAthI kahe che, "sarazmANa baM" ItyAdi ____ 'sakkarappabhAeNaM bhate puDhavIe purathimillAo carimatAo kevaie AbAhAe Dhone ghaomtte' he bhagavana zarkaraprabhA pRthvInA pUrvadibhAgavata caramAMthI keTale dUra lokane aMta kahela che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "timApUrdi tenonehiM avAdhAra Dhote ghaon" he gautama ! trIjAbhAgathI kama tera thojana dara be bhAga sahita bAra yojana dUra lekane aMta kahela che. "g ritti vi" zarkaraprabhA pRthvInI pUrva dizAmAM jeTaluM A aMtara kahyuM che. eTaluMja aMtara zarkaraprabhA pRthvInI dakSiNa dizAmAM, pazcima dizAmAM ane uttaradizAmAM tathA vidizAomAM paNa samajavuM. vAsuvmANa putravINa purithamijAgo puchA, he bhagavad vAlukAprabhAnI pUrva dizAmAM AvelA caramAntathI keTale dUra lekane aMta kahyo che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "joyA! rimAhiM te hiM noei vAyA hoya te goLa he gautama ! vAlukAprabhAnI pUrva dizAmAM AvelA caramAMtathI trIjA bhAga sahita tera jana pachI lekano aMta kahela che. "ga TrisiMvi' Aja pramANenuM aMtara vAlukAprabhA pRthvInI dakSiNa dizAmAM, pazcima dizAmAM ane uttara dizAmAM che tema samajavuM. g ravAAiM vahu vi hitAyu purijhavavAlukAprabhA pRthvInI cAre dizAomAM alakanA vyavadhAnanA saMbaMdhamAM je pramANe A prazna karyo che. eja pramANene prazna bAkInI pRthvInI cAre dizAomAM alekanA vyava. dhAnanA saMbaMdhamAM karI levuM joIe. paMkaprabhA ane tamastamAM prabhAnI cAre dizAonA saMbaMdhamAM eja pramANene prazna kara joIe. eja praznane laIne bhagavad paMkaprabhA jIvAbhigamasUtra 18 Page #29 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vigere pRthvIyAnuM apAntarAla tAve che. vaMlpamA'- ityAdi he bhagavan pa'kaprabhA, dhUmaprabhA, ane tamastamaprabhAnI pUrvAdizAnA caramatathI keTale dUra lAkanA anta rUpa alAka che ? A praznanA uttaramAM kramaza evA alApaka kahevA joie ke he gautama ! 'jaMqmA cA~d' noyanehi gavAhApa hoya te vaLatte' paMkaprabhAnI pUrvadizAnA caramAntathI cauda ceAjana pachI leAkanA aMta che. eja pramANe bAkInI dakSiNa, pazcima uttara dizAonA caramAntathI cauda ceAjana pachI lAkane aMta che. tema samajavuM vacamAva' pAMcamI je dhUmaprabhA pRthvI che, tenI pUrvadizAmAM rahela caramAntathI keTale dUra lekanA aMta kahyo che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe cheke he gautama 1 timAnULatlRi pannaradi nocaLe ivaSApa hoyaMse vannatte' pAMcamI je ghUmaprabhA pRthvI che, tenI pU dizAmAM rahela ane dakSiNa, pazcima, uttara vigere dizAmAM Avela caramAnta thI trIjA bhAgakama paMdara ceAjana pachI leAkanA ata kahyo che. 'chaTTIe sAtibhAgehi pannarasahiM joyaNehiM abAdhAe loya te paNNatte' chuTTI pRthvInI pUrvadizAmAM Avela caramAntathI, dakSiNa dizAmAM Avela camAntathI pazcima dizAmAM Avela caramAntathI ane uttara dizAmAM Avela caramAntathI ane vidizAonA caramAntathI trIjAbhAga sahita paMdara ceAjana pachI lekanA 'ta che. sattamINa sohasaa', noyanehiM, avAdhA hoya te janmatte jJAna uttatttiAtro' eja pramANe sAtamI pRthvInI pUrva dizAmAM Avela caramAntathI, dakSiNa dizAmAM AvelA caramatathI, pazcima dizAmAM Avela caramAntathI ane uttara dizAmAM Avela caramAMtathI ane vidizAnA caramAntathI pUrA sALa ceAjana pachI leAkanA aMta kahyo che. have sUtrakAra e vAta pragaTa kare che ke ratnaprabhA pRthvIthI laIne tamatamA sudhInI pRthvIcAnu' je alAka sudhI khAra vigere yAjanAnu atarAla kahyuM che, te zuM AkAzarUpa che ? athavA ghanAdadhi vigerethI vyAsa che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke te aMtarAla ghaneAdhi vigerethI vyApta che, te saMbaMdhamAM gautamasvAmIe prabhune evuM pUchyuM che ke 'ghUmItte maMtte ! caLavaNa puthvI' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInI pUrvIdizAmAM Avela je caramAnta che, tyAM sudhI ane aleAkanI pahelAM je apAMtarAla che te 'vide vaLatte' keTalA prakAranA kahela che ? ratnaprabhA pRthvIthI pUdizA tarapha mAra ceAjana AgaLa jatAM barAbara tyAMthIja aleAkanA prArabha thAya che. eja pramANe anyatra paNa eja pramANenuM kathana samajavuM. tA ratnaprabhA pRthvIthI aleAkaneA prAraMbha thatAM pahelAM vaccenu vyavadhAna sthAna che, temAM zuM che? A pramANenA A prazna pUchavAne hetu che. AnA uttaramAM prabhu kahe che ke "nocamA ! tiviSe vaLatte' he gautama ! e apAntarAla traNa prakAnu` kahela che. vaLovitjha' valayAkAra ghaneAdiSa, jIvAbhigamasUtra 19 Page #30 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'vaLavAcavaha'- valayAkAra ghanavAta 'tanuvAcavajI' tathA valayAkAra tanuvAta arthAta A apAntarAla rUpa sthAnamAM A traNa vAtavalaya AvelA che. anyatra paNa eja pramANenA bhAva samajave. 'imose Na' bhaMte! rayaNappabhA puDhavIe dAhiNille carimate kaivihe paNNatte' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA dakSiNa carajnmAta rUpa apAntarAla keTalA prakAranA kahela che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke noyamA ! ttivide jnmatte" he gautama ! te traNa prakAraneA kahela che. 'tajJaddA' te A pramANe che. ghanadhirUpa, ghanavAtarUpa ane tanuvAtarUpa 'va'gAya utteNei' eja pramANe ratnaprabhA pRthvInI je pazcimadizAmAM Avela apAntarAla che te paNa A traNa vAta valaya rUpa che. tathA uttaradizAmAM Avela je apAntarAla che, te paNa A traNa vAta valaya rUpa che. 'va' savvAsi' nAva haisattamAN puttariddhe' je pramANe ratnaprabhA pRthvInI cAre dizAnA 4 apAntarAla traNa traNa vAtalaya rUpa kahyA che. eja pramANe zarkarAprabhA pRthvInA, vAlukAprabhA pRthvInA, pakaprabhA pRthvInA dhUmaprabhA pRthvInA tamaprabhA pRthvInA, vAlukAprabhA pRthvInA sAtamI pRthvInI cAre dizAomAM je cAra apAntarAlA kahyA che, e saghaLA traNa traNa vAtavalaya rUpa che. tema samajavu', ! su. 7 DA sAto~pRthvI ke dhanodadhi dhanavAta, tanuvAta ke tirthaMgbAhulya kA nirupaNa mIle na maMte ! caLapnamALa puthvI' ityAdi TIkA gautamasvAmIe prabhune evu' pUchyuM che ke mIle na mare ! racaLavvamAN puTI' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvIne| vaLovija' ghanAdadhivalaya ratnaprabhA pRthvInI saghaLI dizAo ane vidizAonA carmAntamAM je ghanedadhivalaya che, te 'hevala bAroLa panmatte'tigmAhatyanI apekSAe keTale mATe| kahela che ? 'nocamA! che gocagaLa vAdahendra pannase' he gautama ! te tiya gmAhatyanI apekSAthI cha ceAjananI meTAi vALA kahela che. lazkara navamANa putrI, thaLoSivaruddheya vAdaroLa putte' he bhagavan za`rAprabhA pRthvInA ghanAdadhivalaya tigmAhatyanI apekSAthI keTalA meTa kahela che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che toyamA salimoLArU che nocaLArU' te ceAjananA trIjA bhAga sahita cha ceAjananA kahela che. 'vAyavmAN pucchA' he bhagavan vAlukAprabhA pRthvIne ghanedadhi tigmAhatyanI apekSAe keTalA meTA kahela che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke 'noyamAM 1 timA mULAklR sattanocanArUM vADheLa vanatte' he gautama ! A ceAjananA trIjA bhAgathI ochA sAta ceAjananI mATAivALA kahela che. arthAt cAjananA e bhAga sahita cha caiAjananI meATAi tigmAhatyanI apekSAthI kahela che. '' haLa' amisrAvena phaMvamA sutta ocaLAra vAdoLa vanatte' eja pramANe paikaprabhA pRthvIne je ghanedadhivalaya che, te paNa tiya gmAhatyanI apekSAthI jIvAbhigamasUtra 20 Page #31 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sAta jananI moTAI vALe kahyo che. dhUmacqmANa satimAzA satta vocADuM pana" dhUmaprabhA pRthvIno je ghodadhi vAtavalaya che, te tiryaMmbAhalyanI apekSAthI keTalo vizALa kahela che. A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke he gautama ! trIjA bhAga sahita sAta janane kahela che "ramamANa ramA gocanA" he bhagavana chaTaThi tamaH prabhA pRthvIne je ghanedadhi valaya che te tiryabAhalyanI apekSA keTale vizALa kahela che? uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama! tamaHprabhA pRthvIne je ghanedadhivalaya che te yAjananA trIjA bhAga kama ATha yajanano tiryaMmbAhalyanI apekSAthI vistAra vALa kahela che. "ramatamAmag apocADuM" he bhagavad sAtamI pRthvI ke je tamastamA nAmanI che, tene ghanedadhivalaya tiryabAhalyanI apekSAthI keTale vizALa kahela che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke he gautama! tamastamaprabhA pRthvIne je ghodadhivAtavalaya che, te tiryabAhalyanI apekSAthI ATha janane kahyo che. have ratnaprabhA vigere pRthvInA ghanavAtanA bAhalyanuM kathana kare che. 'imIse Na bhaMte ! rayaNappAbhAe puDhavIe ghaNavAyavalae kevaiyaM bAhalleNaM pannatte' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvIne je ghanavAtavalaya che, te tiryabAhalyanI apekSAthI keTalA vizALa kahyo che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "joyamA ! addha paMcama joyA vALa najare" he gautama ! te ardha paMcama arthAta sADAcAra ejanane tiryabAhalyanI apekSAthI vizALa kahyo che. sAmA puchA' he bhagavad A zarkarA prabhA pRthvIne je dhanavAta valaya che, te tiryabAhalyanI apekSAthI keTaluM vizALa kahela che? uttaramAM prabhu kahe che ke "joyA ! jokULA jaMkocADuM vALa punatte he gautama! zarkarAmabhAna ghanavAtavalaya tiryabAhalyanI apekSAthI eka kesa kama pAMca yojanAne kahela che. "g ggunifmAve" eja pramANe A AlApakanA prakArathI e paNa prazna kara joIe ke he bhagavana vAlukAprabhA pRthvIne je ghanavAtavalaya che, te tiryabAhalyanI apekSA keTalo vizALa kahela che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama ! vAsukumANa vaMcAvuM naha jemAM junatte' vAlukAprabhAnA ghanavAta valaya che, te tiryabAhalyanI apekSAthI pAMca cIjanano kahela che "invmANa sosAruM joyaon vahine janmatte he bhagavana paMkaprabhA pRthvIne ghanavAtavalaya tiryaMmbAhalyanI apekSAe keTale jIvAbhigamasUtra Page #32 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vizALa kahyo che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke paMkaprabhAno ghanavAtavalaya eka kesa adhika pAMca janane tiryabAhalyanI apekSAthI kahela che. "dhUmapUmANa adra chuM koyAruM vahi ne?' dhUmaprabhA pRthvIne ghanavAtavalaya pache ardha SaSTha arthAt sADA pAMca janane vizALa tiryammAhatyanI apekSAthI kahevAmAM Avela che. "tacqmANa che rojagAruM vahinja tamaprabhA pRthvIne ghanavAtavalaya tiryaMmbAhalyanI apekSAthI eka keza kama cha yeAjanane vizALa kahela che. "are sattAmAM che kocADuM vAhaje " adhasaptamI pRthvIne ghanavAtavalaya tiryaMmbAhalyanI apekSAthI cha janane vizALa kahyo che. - have ratnaprabhA vigere pRthvInA tanuvAtanA bAhalyanuM pramANa kahe che 'imoseNa bhate / rayaNappabhAe puDhavIe taNuvAyavalae kevaie bAhalleNaM pannatte' he bhagavad ratnaprabha pRthvImAM je tanuvAtavalaya che, te tiryabAhalyanI apekSAthI keTalI vizALatAvALe kahyo che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "jo mA ! chatto vALe jannatte he gautama! ratnaprabhA pRthvImAM je tanuvAtavalaya che, te tiryabAhalyanI apekSAthI cha kesanI vizALatAvALo kahela che. "g zaramALa eja pramANe A abhizApathI zarkarA prabhA pRthvIne tanuvAtavalaya tiryabAhalyanI apekSAthI kesanA trIjA bhAga sahita cha kesanI vizALatA vALo kahyo che. vAlukApabhAmAM tanuvAtavalaya tiryabAhalyanI apekSAthI kezanA trIjA bhAgathI kama sAta kesanI vizALatA vALo kahela che. "vaMjhacqmAMg pukravINa sattAne vadi panna paMkaprabhA pRthvIne tanuvAtavalaya tiryaMmbAhalyanI apekSAthI sAta kesanI vizALatA vALa kahela che. dhUmapamaNa ratimAne pore" dhUmaprabhA pRthvIne tanuvAtavalaya trIjA bhAga sahita sAta kesane vizALa tiryaMbAlyanI apekSAthI kahela che. "tamavmA puvI vahaste ja najo tamaprabhA pRvIne tanuvAtavalaya kesa gAunA trIjA bhAgathI kama ATha gAune tiryabAhalyanI apekSA kahela che. "he sattama puravA gaTro ari no sAtamI pRthvIne tanuvAtavalaya tiryabAhalyanI apekSAthI ATha koSanI vizALatA vALa kahela che. jemake bIje kahyuM che ke " va" ItyAdi gAthA 2 A be gAthAnA artha A pramANe che "" ItyAdi ratnaprabhA pRthvInA ghodadhinA bAhalyanuM pramANa "jIva' che jananuM jIvAbhigamasUtra 22 Page #33 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kahyuM che. ghanavAtanA bAhalyanuM pramANa "gaDhavaMzama' sADA cAra ejananuM kahyuM che, 2, ane tanuvAtanuM pramANa "kothaLA DeDha jananuM arthAt cha gAunuM che. A ghodadhi ghanavAta, tanuvAtanA bAhalyanuM je pramANa che tene Adi dhruvamukhya mAnIne AgaLa AgaLa nIce nIcenI zarkarAmabhA pRthvI vigere adhaH saptamI pRthvI paryantanI pRthvImAM pahelI pahelI pRthvImAM rahela ghanodadhi vigerenA bAhatyanA pramANamAM A AgaLa kahevAmAM AvanArI gAthAmAM kahevAmAM Avela pramANane kamathI ghane dadhi vagerenA bAhalya pramANamAM meLavIne pachI pachInI pRthvImAM rahela ghane dadhi vigerenA bAhalyanuM pramANa kahevuM joIe. 1 have bIjI gAthAmAMthI e meLavavA lAyaka pramANa batAve che. "kSattimAna ityAdi ratnaprabhA pRthvIne ghanedadhi bAhalyanA pramANamAM "rimA" cajananA traNa bhAga karIne te paikIne bIjo bhAga meLava. A rIte ejanane trIjo bhAga meLavIne kramazaH AgaLa AgaLanI zarkaraprabhA vigere saghaLI pRthvInuM ghanodadhinuM pramANa samajI levuM 1, eja pramANe "mAracaM? iti gabhUta eka gAu. ratnaprabhA pRthvInA bAhalya pramANamAM meLavIne kramaza pachI pachInI zarkarAmabhA vigere saghaLI pRthvInA ghanavAtanA bAhalyanuM pramANa samajI levuM joIe, 2, eja pramANe "rimA jAvacaraNa ratnaprabhA pRthvImAM rahela tanuvAtanA bAhalya pramANamAM gAune trIjo bhAga meLavavAthI kayathI pachI pachInI zarkarA prabhA vigere saghaLI pRthvInA tanuvAtanA bAhalyanuM pramANu samajI levuM (3) A rIte A bane gAthAone bhAvArtha che. have sUtrakAra ghanedadhi vigere vAtavalayamAM kRSNa varNa vigere vALuM dravya che. ? e vAta pragaTa kare che. sukhIre I mare" ItyAdi he bhagavan A ratnaprabhA pRthvIne je ghane dadhi valaya che, ke je "jhoyA vAha " cha janane vizALa che. tenA kSetra chedathI vibhAga karavAmAM Ave che temAM rahela dravya "vaLamo vADha kAva" varNanI apekSAthI kRSNavarNavALuM pILAvarNavALuM ane zukalanAma sapheda varNavALuM hoya che ? gaMdhanI apekSAthI surabhi durabhi gaMdhavALuM hoya che ? rasanI apekSAthI te tIkhuM, kaDavuM turU, khATuM, ane mIThArasavALuM hoya che? sparzanI apekSAthI te karkaza, mRdu, gurU, laghu, zIta uSNa, sinagdha ane rUkSa sparzavALuM hoya che ? tathA saMsthAnanI apekSAthI te parimaDela goLa jhAlarAkAra custra caturagna, Ayata saMsthAnavALuM hoya che? A dravya anya baddha hoya che? anya pRSTa hoya che? anyUnya avagADha vALuM hoya che ? nehaguNathI anya baddha hoya che? tathA parasparamAM avibhakta thaIne A anya ghana samudAyapaNAthI maLeluM rahe che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne jIvAbhigamasUtra 23 Page #34 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kahe che ke "daMta "i hA gautama! temAM rahela dravya tame je rIte prazna karela che, e ja prakAranuM eTale ke A parvokta vizeSaNovALuM hoya che. 'sakkarappabhAe NaM bhave ! puDhavIe ghaNodadhivalayassa satibhAga cha joynnvAhajharaNa chinnamALA kAra' he bhagavana zarkarAmabhA pRthvIne je ghanodadhi vAta valaya che, ke jenI vizALatA yojananA trIjA bhAga sahita 6 cha jananI che tenA kSetrachedathI vibhAga karavAmAM Ave temAM rahela dravya vaNanI apekSAthI zuM karuNa vigere varNavALuM hoya che? gaMdhanI apekSAthI surabhi, durabhi gaMdhathI pariNata hoya che? rasanI apekSAthI tIkhA, kaDavA rasavALuM hoya che? sparzanI apekSAthI karkaza vigere sparzathI pariNata hoya che? tathA saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere saMrathAnapaNAthI pariNata thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke he gautama ! "daMtA gara" te pUrvokta vizeSaNe vALuM hoya che. " tattamA naM 4 vAha eja pramANe bAkinA viSaya saMbaMdhamAM paNa evA ja prazno pUchavA joIe ane tenA uttare paNa eja pramANe samajavA. jemake he bhagavana tAlukA prabhA pRthvIne je ghane dadhivAta valaya che, ke jenI vizALatA yojananA trIjA bhAga kama sAta jananI che, tenA kSetra chedathI vibhAga karavAmAM Ave temAM rahela dravya varNanI apekSAthI kALA vigere varNa paNAthI, gaMdhanI apekSAthI surabhi, durabhi gaMdha paNAthI rasanI apekSAthI tIkhADavA vigere rasa rUpe, sparzanI apekSAthI karkaza vigere sparzathI tathA saMsthAnanI apekSAthI parimaMDala vigere saMsthAna paNAthI pariNata thAya che ? tathA anya baddha vigere vizeSaNa vALuM thaIne paraspara samudAya paNAthI rahe che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che. hA gautama! temAM rahela dravya, pUrvokta vizeSaNathI pariNata thAya che. he bhagavana paMkaprabhA pRthvInuM je ghanodadhi valaya che, ke jenI vizALatA tiryabAhalyanI apekSAthI pUrA sAta vejananI che. tenA kSetrachedathI vibhAga karavAthI temAM rahela dravya, pUrvokta prakAravALuM arthAt varNanI apekSAthI kALA vigere varNarUpe, gaMdhanI apekSAthI surabhi, durabhi gaMdhapaNAthI, rasanI apekSAthI tIkhA vigere rasa paNuthI, sparzanI apekSAthI karkaza vigere sparza paNAthI ane saMsthAnanI apekSAthI pariNata Adi saMsthAna paNathI yukta hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke hA gautama! e pUrvokta vizeSaNovALuM hoya che. he bhagavana dhUmaprabhA pRthvIne je ghodadhivAta valaya che. ke jenI vizALatA tiryabAhalyanI apekSAthI jananA trIjA bhAga sahita sAta jananI che, tenA kSetra chedathI vibhAga karavAthI temAM rahela dravya, zuM pUrvokata vizeSaNovALuM hoya che ? he bhagavana tamaprabhA pRthvIne je ghodadhivAtavalaya che, ke jenI vizALatA tiryabAhalyanI jIvAbhigamasUtra 24 Page #35 -------------------------------------------------------------------------- ________________ apekSAthI jananA trIjA bhAgathI kama ATha jananI che, tenA kSetrachedathI vibhAga karavAthI temAM rahela dravya zuM pUrvokata vizeSaNavALuM hoya che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke hA gautama ! te pUrvokta vizeSaNovALuM hoya che. he bhagavana tamatamaprabhA pravImAM je ghodadhi valaya che, ke jenI vizALatA tirtha bAhalya paNAthI pUra ATha jananI che, tenA kSetrachedathI vibhAga karavAthI temAM rahela dravya, pUrvokta vizeSaNovALuM hoya che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke hA gautama ! te pUrvokta vizeSaNavALuM hoya che. have ghanavAtanuM svarUpa sUtrAkAra pragaTa kare che. "rUpAnaM mane ! sALamANa gDhavI zakhavAcavaTaca' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvImAM je ghanavAtavalaya che, ke je nI vizALatA 4 sADA cAra ejananI che, tenA kSetra chedathI vibhAga karavAmAM Ave temAM rahela dravya, badhA prakArathI varNa, gaMdha, rasa, sparzathI yukta parimaMDala vigere saMsthAnethI pariNata tathA anya saMbaddha vigere vizeSaNa yukata thaIne paraspara samudAya paNAthI rahe che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamavAmIne kahe che ke "daMta garitha" hA gautama ! teo e pUrvokta vizeSa vALA hoya che. "ga nAva gahe sattamA naM 44 vA eja pramANe zarkarA prabhA pRthvIthI laIne adhaHsaptamI pRthvI paryanta tenA Azrita je ghanavAta valaya che, ke jenI tiryabAhalyanI apekSAthI jeTalI vizALatA hoya teTalI samajI levI. jemake zaka prabhA pRthvImAM eka gAu ochA pAMca yojananI che vAlukAprabhA pRthvImAM pAMca jananI vizALatA che. paMkaprabhA pRthvImAM eka gAu adhika pAMca yojananI che. dhUmaprabhA pRthvImAM sADA pAMca jananI che. tamaH prabhA pRthvImAM eka gAu kama cha jananI che. ane tamastamabhAmAM pUrA che , ejananI vizALatA che. tene kSetrachedathI vibhAga karavAthI temAM temAM rahelA dravyo badhA prakAranA varNa, gaMdha, rasa, ane sparzothI yukata tathA parimaMDala vigere saMsthAnothI pariNata ane anya saMbadvAdi vizeSaNothI yukata parasparamAM samudAya paNAthI rahe che. tema samajavuM. ___ evaM taNuvAyavalayassa vi jAva ahe sattamAe jauM jassa bAhAlla'2 pramANe ratnaprabhA pRthvIthI laIne sAtamI tamastamaprabhA pRthvI sudhImAM te te pRthvInA Azrita ghanedadhi ane ghanavAta ke je pota potAnA bAhalyathI yukata che. tenA kSetrachedathI vibhAga karavAthI temAM rahelA dravyane varNAdithI yukata hovAnuM kahela che. e ja pramANe ratanaprabhA pRthvIthI laIne sAtamI tamastamAM prabhA pRthvI paryanta pitapotAnA bAhalyathI yukata tenA kSetra chedathI vibhAga karelA tanuvAta valayamAM rahelA dravyAnuM paNa vadivALA hovAnuM samajavuM jema tanuvAtanI vizALatA pahelI pRthvImAM cha gAunI kahI che, bIjI zarkarA prabhA pRthvImAM eka gAunA trIjA bhAga sahita cha gAunI kahela che. jIvAbhigamasUtra 25 Page #36 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vAlukAprabhA pRthvImAM gAunA trIjA bhAgathI kama sAta gAunI kahI che. paka prabhA pRthvImAM sAta gAunI kahI che. dhUmaprabhA pRthvImAM gAunA trIjA bhAga sahita sAta gAunI kahI che. tamaHprabhA pRthvImAM kAzanA trIjA bhAgathI krama ATha gAunI kahI che. ane adhaHsaptamI pRthvImAM pUrA ATha, gAunI kahI che. tenA tenA kSetracchedathI vibhAga karavAthI temAM rahela dravya varNanI apekSAthI kALA vagere pAMca varNathI yukata, gaMdhanI apekSA surabhi durabhi ga MdhathI yukta, rasanI apekSAthI tIkhA vigere raseAthI yukata, spazanI apekSA kaza vigere ATha sparzathI yukata ane sasthAnanI apekSAthI parima`Dala vigere vizeSaNAthI pariNata thAya che. tathA parasparamAM samRddha vigere vizeSaNAthI yukata thaIne paraspara samudAyapaNAthI rahe che. tema samajavuM, have sUtrakAra ghaneAdadhi vigerenA saMsthAnAnu pratipAdana kare che. temAM gautamasvAmIe prabhune evuM pUchyuM che ke mItte na maMte ! caLavamANa putrI6 daLoddIvarud isanniv nase' he bhagavan! A ratnaprabhA pRthvInA je ghanAdadhivalaya che, tenu saMsthAna kevuM kahyu che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke 'noyamA ! vaDhe vayALAmaMjhil pamnatte' he gautama ! ratna prabhA pRthvInA ghanedadhivalayanu sa'sthAna valaya khalAyAnA AkAra jevA gALa paNa madhyabhAgamAM khAlI evA kahela che. he bhagavan ghanadhinA AkAra maleAyA jevA gALa ane madhyabhAgamAM khAlI evA che, te kevI rIte jANI zakAya che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke ne na rRma caLappama puni' savvo samaMta' he gautama ! A ratnaprabhA pRthvIne A ghanedadhivalaya cAre dizAomAM ane vidizAomAM sapallittA' sArI rIte vITaLAIne rahela che, te kAraNathI ema jaNAya che ke A ghanadhi valaya leAyAnA AkAra jevA geALa che, 'chyuM lAva gadde sattamANa puDhavId ghaNodahI valae ' ratnaprabhA pRthvIne ghanadhi valaya jema alAyAnA AkAra jevA saMsthAnathI rahela kahyo che, e ja pramANe zarkarAprabhA pRthvInA, dhUmaprabhA pRthvIneA, tamaprabhA pRthvIne, ane tamastamaprabhA pRthvInA ghanAdadhivalaya paNa khaleAyAnA Akara jevA sasthAnathI yukata kahela che. tema samajavu', 'navara' avvaLavaLa puSisaMrivivattALa' viTTurU' paraMtu A kathanamAM evu' vizeSa paNuM samajavu' joie ke te badhA ghaneAdhi pAtapotAnI pRthvIne gherIne rahelA che. jema ratnaprabhA pRthvIne ghanedadhi valaya ratnaprabhA pRthvIne cAre taraphathI gherIne rahela che, eja pramANe zarkarAprabhA pRthvInA ghanadhi jIvAbhigamasUtra 26 Page #37 -------------------------------------------------------------------------- ________________ valaya zarkarAprabha pRthvIne cAre taraphathI gherIne rahelA che. vAlukAprabhA pRthvIne ghanedadhivalaya vAlukAbabhA pRthvIne cAre taraphathI gherIne rahela che. ItyAdi prakAranuM kathana pitapotAnI pRvIne gherIne sAtamI pRthvI sudhInA ghane dadhi paryanta samajavuM "rupIre maMte! he bhagavana A "cacjamA purI pAvAcavA vi' saMdipa banatte' ratnaprabhA pRthvIne je ghanavAtavalaya che. tenuM saMsthAna arthAt AkAra ke che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "jovA ! he gautama! va vavArajaMTALaTi beleyAnA madhyabhAganI vacamAnA AkAra je gALa AkAravALo kahela che. he bhagavana e kevI rIte jANe zakAya ke ratnaprabhA pRthvIne ghanavAtavalaya malayAnA madhya bhAganA AkAra jevA goLa AkArane kahela che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "tadeva" he gautama! A ghanavAtavalaya ratnaprabhA pRthvI saMbaMdhI ghane dadhivalayane cAre taraphathI viTaLAIne rahela che. tethI ema jANI zakAya che ke A baloyAnA madhyabhAga nA AkAra je goLa AkArane che. "parva jJAva sattA ghaNAcavajha" eja pramANenA AkAra saMbaMdhInuM kathana zarkarA prabhAnA, vAlukAprabhAnA, paMkaprabhAnA, dhUmaprabhAnA, tamAraprabhAnA, ane tamastamaprabhA pRthvInA ghanavAtavala saMbaMdhamAM paNa samajI levuM. A saghaLA ghanavAtavalaye potapotAnI pRthvInA ghanedadhi valayane cAretaraphathI vIMTaLAIne rahelA che. tethI ema jaNAya che ke A badhA ja ghanavAtavalaya baloyAnA AkAra jevA saMsthAnathI rahelA che. 'imIse Na bhaMte ! rayaNappabhAe puDhavIe taNuvAyavalae kiM saMThie pannatte' he bhagavana A ratnaprabhA pRthvIne je tanuvAtavalaya che, te kevA AkAravALe che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "jo ! je varacAkSArasaMDANa saMdira junatte he gautama ! ratanaprabhA pRthvIne je tanuvAtavalaya che, te bayAnA madhyabhAganA AkAra je geLa che. eTale ke aMdaranA pilANa vALA bhAganA je gALa che. "je jaM' kemake te "mIre vadhumAM gahI ghaNAvavaDhA nava varmAtA saMjarivivattA vida" A ratnaprabhA pRthvInA ghanavAtavalayane cAre taraphathI vIMTaLAIne rahela che. A sthitimAM tene pUrvokta bayAnA AkAra joja AkAra thaI jAya che. "gvaM sAva re sattanA raMgvAcavA" eja pramANenA AkAravALe zarkarA prabhA pRthvIne vAlakAprabhA pRthvIne paMkaprabha pRthvIne dhUmaprabhA pRthvIne, tama prabhA pRthvIne ane tamatamAM pRthvIne je tanuvAtavalaya che, te paNa baleyAnA AkAra je saMsthAnathI yukata che tema samajavuM. jIvAbhigamasUtra 27 Page #38 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'imA gaM bhaMte ! rayaNappabhA puDhavI kevaiyA vikkhaMbheNaM pannattA' he bhagavad A ratnaprabhA pRthvI AyAma laMbAI-viSkabha-pahoLAImAM keTalI kahevAmAM AvI che? arthAtu keTalI laMbAI pahoLAI vALI kahevAmAM AvI che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "joyA! saMvejJAruM gorAdaratAruM gAyAmamii' hA gautama! A ratnaprabhA pRthvI asaMkhyAta hajAra ejanathI laMbAI paheLAI vALI kahela che. laMbAImAM paNa asaMkhyAta hajAra jananI kahI che ane pahelAImAM paNa asaMkhyAta hajAra ejananI kahela che. tathA "saMjJAsuM goLatarakSA pariphleveluM ghamttA' AnI paridhi paNa asaMkhyAta hajAra ejananAja kahela che. "gvuM kavi gattamAM eja pramANe zarkarA prabhA, pRthvIthI laIne sAtamI pRthvI paryaratanI badhI pRthvInI laMbAI paheLAI ane paridhinuM pramANa samajavuM. ___ 'imANaM bhaMte ! rayaNappabhA puDhavI aMteya majjhe ya savvastha samA bAhalle i pannA' he bhagavana A ratnaprabhA pRthvI antamAM ane madhyamAM badhe ja piMDabhAvanI apekSAthI sarakhI barAbara eka sarakhI kahI che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "haMtA "joyA!" hA gautama! A ratnaprabhA pRthvI aMtamAM, madhyamAM ane badhe vistAranI apekSAthI eka sarakhI kahela che. " bahenattamAM' A ratnaprabhA pRthvInI jema zarkarA prabhA pRthvIthI laIne adhaHsaptamI tamatamA pRthvI sudhInI pRthvI antamAM ane madhyamAM badheja bAhulyanI apekSAthI pitApitAnAmAM eka sarakhI kahevAmAM Avela che. tema samajI levuM sU. 8 jIvoM kI utpatti kA nirupaNa 'imIse gaM bhaMte ! rayaNappabhAe puDhavIe savva jIvA uvavaNNa puvvA' tyAta TIkArca-gautamasvAmI A sUtra dvArA prabhune evuM pUche che ke 'imIse NaM bhaMte ! rayaNappabhAe puDhavIe savvajIvA uvavaNNapuvvA, savva jIvA karavA' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvImAM kramapUrvaka arthAta samaye samaye pahelAM saghaLA jI utpanna thayA che ? athavA eka sAthe saghaLA jI utpanna thayA che? arthAta bhUtakALamAM saghaLA jIve tyAM ratnaprabhA pRthvImAM nArakapaNAthI utpanna thAya che ke nathI thayA ? jIvAbhigamasUtra 28 Page #39 -------------------------------------------------------------------------- ________________ A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke "jo mA ! pharI NaM rayaNappabhAe puDhavIe savvajIvA uvavannapuvvA, No ceva NaM savvajIvA uvavaNNA' he gautama! A ratanapabhA pRthvImAM saghaLA ja prAyaH keme karIne utpanna thayA che paraMtu ekI sAthe sarva jIva utpanna thayA nathI. kemake ekIsAthe eka kALamAM saghaLA ne utpAda-utpattI je ratanaprabhA pRthvImAM thayo che. tema mAnI levAmAM Ave, te nara, amara, nAraka, ane tiryaMca rUpa bhedane abhAva mAnave paDaze. paraMtu evuM te saMbhavatu nathI, kemake jagatane svabhAva vicitra che have kAra de sAmA puDhavINa' eja pramANe adhaHsaptamI pRthvI payatanI saghaLI pRthvImAM paNa saghaLA ja kALa kramathIja utpanna thAya che, yugapata sau jIve tyAM upanna thayA nathI. tema samajavuM A viSayamAM AlApake A nIce pramANe karavA joIe che bhagavAna A zarkarA prabhA pRthvImAM zuM saghaLA ja kAlakramathI utpanna thayA che? athavA yugapatu ekI sAthe utpanna thayA che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama! kALa kramathIja ghaNukarIne zarkarA prabhA pRthvImAM saghaLA ja utpanna thayA che. kemake A mAnyatAmAM nara, amara (deva) vigere je bhede che. eja pramANe vAlukAprabhA pRthvImAM paNa saghaLA jI kALakramathI prAya:utpanna thayA che. yugapat ekI sAthe saghaLA che tyAM utpanna thayA nathI tema samajavuM. eja pramANene prazna ane tenA uttara rUpa kathana paMkaprabhA pRthvIthI laIne tamastamaprabhA pRthvI paryatanI bAkInI pRthvImAM paNa utpAda utpattIne prakAra ane niSedha prakAra samajI levuM joIe. "2mAM te ! vacaLa mA guDhavI sadara kIrdi vigaDhapuravA? he bhagavana A ratanapabhApRthvI kALakramathI badhA jIvoe pahelAM cheDI che? athavA yugapatuM ekI sAthe badhA jIvo e cheDI che? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke "jo mA mALe rAma jIvAbhigamasUtra 29 Page #40 -------------------------------------------------------------------------- ________________ gDhavI savagIrdi vijJaaydavA no reva sagavavIvA vinatA he gautama! A ratnaprabhA pRthvI prAyaH karIne saghaLA jIvoe kamazaH cheDI che. saghaLA jIe ekI sAthe cheDI nathI. kemake tathA prakAra nimittanA abhAvathI eka kALa mAM saghaLA jI dvArA e pRthvIne tyAga karavo te banI zakatuM nathI. na nAra re sattanA ! je pramANe ratanaprabhA pRthvI saghaLA jIe krama pUrvaka choDI che, ekI sAthe badhAja e cheDI nathI. e ja pramANe zarkarA prabhA pRthvI, vAlukAprabhA pRthvI. paMkaprabhA pRthvI, dhUmaprabhA pRthvI, tama prabhA pRthvI ane tamastamAM pRthvI paNa badhA jIe kALa kamathIja cheDI che, ekI sAthe cheDI nathI. tema samajavuM. A viSayamAM AlApane prakAra svayaM banAvIne samajI le. "mIre jALaqmA puravINa tava mArA viSuvA' he bhagavad A ratnaprabhA pRthvImAM saghaLA pudgale-kAkAzamAM rahelA saghaLA pudagale kALa kamathI pravezyA che? ke tadabhAvathI A ratnaprabhA pRthvI paNAthI pariNata thayA che ? athavA ekI sAthe pravezyA che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "mAramI acaLacvamA guDhavI sAva no viputrA" he gautama ! A ratnaprabhA pRthvImAM saghaLA lekavati pudgale kama pUrvaka pravezelA che. "jo re sanna mDhA vi' tyAM teo badhA ekIsAthe pravezelA nathI kemake je eka sAthe saghaLA pudgalo ratnaprabhA pRthvImAM pravezelA che, e vAta mAnI levAmAM Ave pachI zarkaraprabhA vigere pRthvImAM pudgalone praveza thaye tema mAnI zakAya tema nathI. tethI emaja mAnavuM joIe ke badhAja pudgalene praveza ratnaprabhA vigere pRthvImAM kamathI ja thayela che. arthAt kamakamathIja saghaLA pudagalo jagatanA svabhAvanI vicitrapaNAthI ratnaprabhA vigerepaNathI pariNata thayela che. " nAva he rattama ratnaprabhA pRthvInA saMbaMdhamAM je pramANenuM kathana karavAmAM Avela che, e ja pramANe zarkarA prabhA pRthvIthI laIne sAtamI pRthvI parya-tamAM paNa saghaLA pudgalone praveza teone te te paNathI pariNamana kamathIja thayela che. yugapata thayela nathI. tema samajavuM A saMbaMdhamAM alApa prakAra svayaM banAvI samajI levA joIe. "mANe mate ! racAtAmAM puDhavI sava vohiM vijhaDhapuravA' he bhagavana ! A ratnaprabhA pRthvI badhA pudgale e kAlakramathI choDI che ? ke yugapatu ekI sAthe cheDI che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke jovAmAM rUma caqmar gDhavI.' he gautama A ratnaprabhA pRthvI kALakamathIja badhA dUgalAe cheDI che. ekI sAthe cheDI nathI. kemake ekaja kALamAM badhAja muddagalee A pRthvIne cheDI che, tema mAnavAmAM Ave te pachI ratnaprabhA pRthvInA svarUpane abhAva prApta thAya che. paraMtu evuM to che ja nahIM. kemake jagatano svabhAva zAzvata che, A vAta svayaM sUtrakAra have pachI kahevAnA che, jIvAbhigamasUtra 30 Page #41 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pUrva rAja kahe kuttama' eja pramANe saghaLA pudgale dvArA choDavAnuM A kathana zarkaraprabhA vigere chae pRthvIyomAM paNa samajavuM joIe. 'imANaM bhaMte ! rayaNappabhA puDhavI kiM sAsayA asAsayA' mApana // ratnaprabhA pRthvI zuM zAzvata che ? ke azAzvata che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "jo mA ziva tArA siva ujavAtA" he gautama ! A ratnaprabhA pRthvI koI apekSAe zAzvata che ane keI apekSAthI azAzvata che. jyAre zAzvatadharma ane azAzvatadharma paraspara virUddha che, te pachI ahiyAM Apa A bane dharmonuM ekI sAthe kevI rIte pratipAdana kare che ? A abhiprAyane laIne gautamasvAmIe prabhune evuM pUchayuM che ke "re ! have yuvarU siya sArA masAlA he bhagavana Apa evuM zA kAraNathI kaho che ke ratnaprabhA pRthvI keI apekSA arthAtu ke eka nayanI mAnyatA pramANe zAzvata ane keI apekSA eTaleke koI nayanA abhiprAyanI mAnyatA pramANe azAzvata che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke bocanA ! davacANa sArA" he gautama! ratnaprabhA pRthvI kinayanI mAnyatA pramANe zAzvatI che. kemake A nayane viSaya kevaLa zuddha dravya ja hoya che. dravyanuM ja nAma sAmAnya che. je te te paryAne kAma kare che te te paryAmAM jAya che. tenuM ja nAma dravya che. A pramANe nI dravya zabdanI vyutpattI che. A dravyaja jene viSaya hoya che, te dravyArthika kahevAya che. A pramANe dravya mAtranA astitvanuM pratipAdana karavAvALe je naya che. te dvavyArthika naya kahevAya che. A naya kevaLa dravyane ja tAtvika padArtha mAne che. paryAyane nahIM tethI A nayanI mAnyatA pramANe ratnaprabhA pRthvI zAzvata che. kemake ratnaprabhA pRthvIne e AkAra hamezAM vidyamAna rahe che. tathA-ascriAhiM kRSNa, nIla, lehita, lAla, pILA ane sapheda rU5 varNa paryAnI apekSAthI "RavgvehiM tIkhA, kaDavA turA, khATA ane mIThA evA rasanA paryAyanI apekSAthI "kaMi ja hiM' surabhi ane durabhi 35 gadhanA paryAyanI apekSAthI tathA "It =mhiM karkaza, mRdu, guru laghu, zIta, uSNa, snigdha ane rUkSa rUpa sparzanA paryAyenI apekSAthI A ratna prabhA pRthvI, "sArA" azAzvata arthAt anitya che. kemake varNa, gaMdha, rasa, ane sparzanA paryAye dareka kSaNe athavA keTalAka samaya pachI bIjA bIjA rUpa thI badalAyA kare che. A pramANenuM parivartana thavuM tenuM nAma ja anitya paNuM che. zakA-nityapaNuM dravyanA AzrayathI che, ane anityapaNu paryAyanA AzayathI che. tethI nityapaNuM ane anityapaNAnuM adhikaraNa jyAre judu judu che. te pachI temAM eka adhikaraNapaNuM kevI rIte AvI zake che? jIvAbhigamasUtra 31 Page #42 -------------------------------------------------------------------------- ________________ uttara--AvI zakA e mATe ceAgya nathI ke dravya ane paryAya A judA judA mAnyAnathI kemake siddhAMtakAroe AmAM kathAcita bheda ane abhedAtmakapaNAMnA svIkAra karyAM che, jo mA siddhAMta svIkAravAmAM na Ave ane ekAnta paNAthI arthAt nizcitapaNAthI sarva prakArathI temAM bheda ja mAnavAmAM Ave te dravyanI ke paryAyanI sattA siddha thaI zakatI nathI je A vAtane mAne che, ke dravya paryAyathI juduM che, te tenA A dravyanI sattA e mATe khanatI nathI ke te navA purANA vigere paryAyathI zUnya AkAza puSpanI jema pAMcAthI rahita hAvAnA kAraNe asat thaI jAya che athavA mAlapaNA vigere paryAyathI zUnya vadhyAsutanI mAphaka te thai jAya che pramANe dravyathI bhinna hovAnA kAraNe vaMdhyAsutamAM rahela khAlapaNA paryaMcAnI mAphka paryAyapaNa asat rUpa thaI jAya che. eja kahyuM che 'dravya'vAvidyuta, paryAyA: sUyani tAH Fa kadA kena kiM rUpA, draSTA mAnena kena vA // arthAt paryAya rahita dravya ane dravya rahita paryAya kAMi paNa koie kayAreya paNa kAI paNa pramANathI dekhyA che ? ! 1 !! eja 1 // have A kathanane upasaMhAra karatAM sUtrakAra kahe che ke 'se terRLa goyamA E suparU' A kAraNathI huM gautama ! huM evu kahu chu ke 'ta' cena gAya siya kSAracA' ratnaprabhA pRthvI kathaMcit zAzvata che ane katha`cit azAzvata che, 'TyuM nAva jhadde sattamA' / je pramANenA nayanI vivakSA nA svIkAra karIne ratnaprabhA pRthvIne zAzvata azAzvata kahevAmAM Avela che, eja pramANe zarkarAprabhA pRthvIthI laine sAtamI pRthvIparyaMntanI saghaLI pathvIne paNa zAzvata ane azAzvata nayavivakSA pramANe kahevI joIe. A sabaMdhamAM tenA AlApakAnA prakAra svayaM' banAvIne samajI levA joie. vigere zaMkA--he bhagavat je vastu jeTalA samaya panta rahe che, te eTalA samaya mATe zAzvata kahevAya che. jemake bIjA siddhAMtAe Akapa sthAyI pRthvIne zAzvata kahI che. te AmAM evA saMzaya thAya che ke ratnaprabhA pRthvI badhAja kALAmAM rahenArI hovAthI zAzvata che, athavA anya siddhAMtakArAnA kathana pramANe kaIka kAla sudhI sthAyI hAvAthI zAzvata che ? tethI A zaMkAne manamAM dhAraNa karIne gautamasvAmIe prabhune evuM pUchyuM che ke La aMte caLaLamA puDhavI nATako vairiSado' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvI kALanI apekSAethI keTala kALa sudhI sthAyIpaNAthI rahe che? A zaMkAnA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke "nocamA ! na cAr na prANI' he gaumama ! A ratnaprabhA pRthvI kayAre paNa na hatI evI vAta nathI ahiyA A vAkyamAM AvelA niSedhAryAMka e nag prakRta artha pragaTa karavA mATe ApyA jIvAbhigamasUtra 32 Page #43 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che kemake e niyama che ke vAkayamAM Avela be nagna "nI prakRti cAluM arthane pragaTa kare che tethI A kathana pramANe A ratnaprabhA pRthvI sarvadA hatI evuM samarthana thAya che. tethI bhUtakALamAM A ratnaprabhA pRthvInI sattAnuM samarthana thaI jAya che temane A ratnaprabhA pRthvI anAdi kALathI vidyamAna che. je bhUtakALamAM tenuM asatya mAnavAmAM Ave, te pachI temAM anAdipaNuM AvI zakatuM nathI jenuM Adi kAraNa hotuM nathI tene anAdi kahevAya che. " jayArU riva" tathA A ratnaprabhA pRthvI vartamAna kALamAM nathI. tema nathI paraMtu A vartamAna kALamAM paNa che. " jAvi La aviratarU tathA A ratnaprabhA pRthvI bhaviSya kALamAM nahIM hoya tema paNa nathI. paraMtu bhaviSya kALamAM paNa te raheze. kemake A anaMta aMta vinAnI che, jene aMta vinAza na hoya te ja anaMta kahevAya che A rIte A ratnaprabhA pRthvI traNe kALamAM rahevAvALI che. tethI temAM zAzvatapaNuM che A prakAranA niSedha mukhathI ratnaprabhA pRthvImAM trikAlavatti satva batAvIne zAzvatatA batAvavAmAM Avela che. have vidhimukhathI teo AmAM astitvanuM kathana kare che. "suviMga, mAru , avirata va' A ratnaprabhA pRthvI pahelAM hatI, vartamAnamAM che, ane bhaviSyakALamAM raheze. A rIte A bhUta, vartamAna, ane bhaviSyakALamAM astitvavALI hovAthI "pua' dhruva che. ane dhruva hovAthI te "' dharmAstikAya vigere dravyanI jema koI paNa vakhate te potAnA sthAnathI calAyamAna thatI nathI. ane nizcita hovAthI te "sArA" zAzvata che kemake tene pralaya thato nathI. zAzvata hovAthI ja te akSaya avinAzI che. jema pai kamaLa sarevara ane kuMDarIka saravara gaMgA ane siMdhu nadInA pravAhamAM pravRtti vALA che, to paNa akSaya che. kemake temAMthI avatara pudgale nA vighaTana thavA chatA paNa anyatara pudgala dvArA tene upacaya thata rahe che. e ja pramANe ratnaprabhA pRthvImAMthI anyatara pudgalenuM vighaTana thatuM rahe che. ane aneka pudgala dvArA tene upacaya thatuM rahe che. akSaya hovAthI A "vacA' mAnuSettarathI bahAranA samudronI jema avyaya che. arthAta vinAza rahita che. ane avyaya hovAthI ja A "avaDhiyA' avasthita che. sUrya maMDala vigerenI jema te pitAnA pramANamAM sadA sthita rahevAthI ja A "niravA" jIva svarUpanI jema apracuta, anutpanna sthira eka rUpa che. athavA yuvAdika A badhA zabda Indra, zaka, puraMdara vigere zabdonI mAphaka paryAya zabda che. tene je A upanyAsa-kathana karavAmAM AvyuM che te A aneka dezanA arthAt judA judA dezonA vine nAma ziSyone samajAvavA mATe ja karavAmAM AvyuM che. tethI teonA kathanamAM punarUktideSa jIvAbhigamasUtra 33 Page #44 -------------------------------------------------------------------------- ________________ AvatA nathI. 'chyuM nAva zahe sattamA' Aja pramANenu kathana yAvat adhaHsaptamI pRthvI panta karavuM joIe. jemake he bhagavan kALanI apekSAthI zAprabhA pRthvI zAzvata che? ke azAzvata che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke he gautama ! zarkarAprabhA pRthvI keAI eka apekSAthI zAzvata che ane koi apekSAthI azAzvata che. ItyAdi prakArathI je pramANenuM kathana ratna prabhA pRthvInA prakaraNamAM karavAmAM Avyu che, eja pramANenuM kathana ahiyAM paNa kahevuM joIe ane eja pramANenu` kathana sAtamI pRthvI paryanta kahevuM joIe 1Asa lagA prati pRthvI ke vibhAga pUrvaka upara ke evaM adhastana caramAnta ke antara kA kathana have sUtrakAra dareka pRthvInA vibhAga pUrvaka uparitana-uparanA adhastana ane caramAntanA a'taranu' pratipAdana kare che 'mIseLa te! caLavamANa puDhI' ityAdi piDa TIkA -gautamasvAmIe A sUtra dvArA prabhune evuM pUchyuM che ke he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA uparitana caramAntathI nIcene je caramAnta che te keTalA vizALa che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke noyamA ! garI uttaranocAlayanAM avAdhA aMtare vaLatte' he gautama ! ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAntathI nIcenA je caramAnta che, te eka lAkha e'sI hajAra ceAjananI vizALatAvALA che, arthAt eka la kha eMsI hajArane te khAha che. A pramANe sAmAnya paNAthI ratnaprabhAnA uparitana ane adhastana caramAntAnuM aMtara khatAvI ne have vizeSa prakAra thI tenA traNa kAMDAnuM aMtara pragaTa kare che, AmAM gautamasvAmIe prabhune evuM pUchyuM' che ke 'imIse NaM bhaMte! rayaNappabhAe puDhavIe uvarillAo carimaM tAo, kharassa heThille bhiMte haLa he caMgavAdhApaaMtare pannatte' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA uparitana caramAntathI kharakAMDanA adhastana-nIcenA caramAnta sudhImAM vibhAgapUrNAMka darekanu` keTaluM aMtara kaheluM che ? uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke noyamA ! sAjasa nocaLataTsArUM atare pannatte' he gautama ! ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAtathI kharakAMDanA adhaztanacaramAnta panta seALa hajAra ceAjananuM aMtara kaheluM che. kemake te peAtAnA vibhAga rUpa dareka eka eka hajAra yeAjananA ratnakAMDa vigere sALa kAMDavALA che. 'mItte La aMte !caLavamAra puDhIp gariAo mi'tAo he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAtathI caLaNa' zaMkara' A praznanA jIvAbhigamasUtra 34 Page #45 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnakAMDanA "hira rajise nIcenA cAramAMta sudhI "gai gavAhA aM? guLane keTaluM aMtara kahevAmAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "jocana ! kayArasaM gavAgi aMtare jaLa he gautama ! ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAntathI ratnakAMDanI nIcenA caramAnta sudhImAM eka hajAra jananuM aMtara kahevAmAM Avela che. kemake barakAMDanA vibhAga rUpa ratnakAMDa vigere 16 seLe kAMDe ke je dareka eka eka hajAra rojananA hoya che. 'imIse NaM bhaMte ! rayaNappabhA puDhavIe uvarillAo carimaMtAo vairassa kaMDassa uvri mite saLa jevacaM gavAdhANa aMtare ' he bhagavana! ratnaprabhA pRthvIne je uparitana caramata che. tenAthI bIjA vAkAMDanA u5ritana caramAMta sudhI keTaluM aMtara kahevAmAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke joyA! ghauM nocAsa gavAdhANa aMtare ghare" he gautama! ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAnta sudhImAM eka hajAra ejananuM aMtara kahevAmAM Avela che. "mIre gaM aMte ! racanAmAM putravI" he bhagavana A ratnaprabhA pRthvInA vAritrA rimaMtA" uparanA caramAMtathI "vaphAsTa TriparimaMte, vAkAMDane je adhatana caramAnta che, tyA sudhImAM keTaluM aMtara kahevAmAM Avela che. A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "joyA! to locArarassAruM avAdhA aMtare ttatte hai gautama!ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramata thI vAkAMDanA nIcenA caramata sudhImAM vacamAM be hajAra vaijananuM aMtara kahela che. kemake dareka kAMDa eka eka hajAra jana pramANa hovAthI be kAMDanuM aMtara be hajAra ejananuM thaI jAya che. A rIte dareka kAMDenuM aMtara be hajAra ejananuM thaI jAya che. A rIte dareka kAMDamAM babbe AlApake kahevA joIe. jyAre kAMDanA adhastana caramAMtane vicAra karavAno hoya to tyAM eka eka hajAra rojananI vRddhi karI levI joie. A rIte chelle je soLame rijhakAMDa che, tenA adhastana caramAMtane jyAre vicAra karavAmAM Ave che. te tyAM soLa hajAra yojananI vRddhi karavAmAM Ave che. tethI jyAre riSThakAMDanA adhastana caramAMtane vicAra karavAmAM Ave tyAre tyAM soLa hajAra jananuM aMtara AvI jAya che. A vAta svayaM satrakAra spaSTa kare che. "ghauM nava rita karaje rite vanarasanovA REas A rIte ratnakAMDa uparanA caramatathI rijhakAMDanA uparanA caramAMta jIvAbhigamasUtra 35 Page #46 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sudhI paMdara hajAra yeAjananuM aMtara thAya che. 'TTisphe parima'te sosanoyabasasArUM" ane ratnakAMDanA uparanA caramAMtathI STi kAMDanA ja adhastana nIcene caramAMta che, tyAM sudhImAM seALa hajAra ceAjananu aMtara thaI jAya che. kahevAnu tAtparya e che ke ratnaprabhA pRthvImAM traNa kAMDe1 AvelA che. kharakAMDa (1) pa"kabahulakAMDa (2) abbahulakAMDa (3) pahelA kharakAMDamAM khIjA sALa avAMtara kAMDA AvelA che. tenA nAme A nIce pramANe che ratnakAMDa (1) vajrakAMDa (2) vaiDU`kAMDa (3) leAhitAkSakAMDa (4) masAragallakAMDa (5) haMsa galakAMDa (6) pulakakAMDa (7) saugadhikakAMDa (8) jyAtIrasakAMDa (9) a MjanakAMDa (10) pulakakAMDa (11) rajatakAMDa (12)jAtarUpakAMDa (13) aMkakAMDa (14) Tika kAMDa (15) ane seALameA STikAMDa (16) AmAM ratnaprabhA pRthvInA kharakAMDanA uparitana arthAt uparanA carmAntathI ratnakAMDanA adhastana carmAntamAM ane vajrakAMDanA uparanA caramAMtamAM eka hajAra cAjananu aMtara che. ratnaprabhA pRthvInA uparitana nAma uparanA caramAMtathI vaiDUya nAmanA trIjA kAMDanA adharatana caramAMtamAM traNa hajAra ceAjananuM aMtara kahyu` che. A rIte nIce nIce rahelA dareka kAMDamAM eka eka hajAra AjananI vRddhI karavI joie. trIjA kAMDanAM adhastana caramAMtamAM ratnaprabhAnA uparitana caramAMtathI traNa hajAra caiAjananuM aMtara che. cAthA leAhitAkSakAMDanA adhastana caramatamAM cAra hajAra Ajananu aMtara che. A kramathI eka ekane vadhAratA vadhAratA chellA riSTakAMDanA uparanA nIcenA caramAMtamAM pa Mdara hajAra caiAjananu aMtara AvI jAya che ane tenI nIcenA caramAMtamAM seALa hajAranu aMtara AvI jAya che. kemake A kharakAMDanA vibhAgarUpa ratnakAMDathI STi kAMDa panta seALe kAMDAmAM dareka kAMDA eka eka hajAra 2AjananA che. A rIte ratnaprabhA pRthvInA je kharakAMDa che, ke jenA ratnakAMDa vigere bhedathI seALa avAntara bhedyA che. teeAnu' parasparamAM A aMtara pragaTa karIne have ratnaprabhA pRthvIne je 'pa'kakhahula' nAmaneA bIjo kAMDa che, tenuM aMtara pragaTa kare che. A saMdhamAM gautamasvAmIe prabhune evuM pUchyuM che ke 'imIse NaM bhaMte ! syaNappabhAe puDhavIe uvarillAo carimatAo paMkabahulassa pravRtnei mite la La va avAhApaMtare vanatte' he bhagavan mA ratnaprabhA pRthvInA uparitana nAma uparanA caramAMtathI paMka bahulakAMDanI uparanA je caramAMta che, temAM keTalu' aMtara kahyuM che? A beunI vacamA keTalu 'tara AveluM che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke jIvAbhigamasUtra 39 Page #47 -------------------------------------------------------------------------- ________________ TocamA ! sojaNa sarasAruM lavIdA maMtare vana he gautama ! A baMnenI vacamAM seLa hajAra jananuM aMtara AveluM che. kharakAMDane chelle kAMDa rikTakAMDa che. tenA adhastana caramatamAM ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAMtathI sALa hajAra ejananuM aMtara kahela che. kemake riSNakAMDanu adhastana caramAMta ane paMka bahulanuM uparitana caramAMta A beu paraparamAM lAgelA che. arthAt maLelA che. tethI e beumAM barAbara aMtara AveluM che, "TTi caramase ghauM vocAra ' ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAMtathI paMka bahulakAMDanuM je adhastana nIcenuM caramAMta che, e eka lAkha rojananA aMtaranuM che. arthAta ratnaprabhAnA uparanA caramAMtathI paMka bahulakAMDanuM adhastana caramAMta eka lAkha ejananA aMtaravALuM che. kemake ratnaprabhA pRthvIne kharakAMDa 16000, soLa hajAra ejanano che. ane paMka bahulakAMDa 84000, coryAzI hajAra janane che. A beune meLavavAthI eka lAkha jana thaI jAya che. "Aa vatraNa vari carite i koyArAsa" A ratnaprabhA pRthvInA akhahalakAMDa ke je trIjo kAMDa che, tene je uparano caramAMta che, te ratnaprabhA nA uparanA caramAMthI eka lAkha yojanA aMtaramAM che tethIja ambala nAmanA trIjA kAMDanA uparanA caramAMtathI ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAMta sudhI eka lAkha ejananuM aMtara kahevAmAM Avela che. kemake paMka bahulanI nIceno ane akhahalakAMDanI uparane caramAMta anya maLelA hoya che. tethI te banne samAna pramANavALA che. "heTTi carimaMre ! garIkattAM koca tasara abahulakAMDane je astana caramAM che, te ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAMthI eka lAkha eMsI hajAra yojanA aMtaravALe kahela che. ratnaprabhA pRthvIne pIDa eka lAkha eMsI hajAra yojana che. tethI ahiyAM eTaluM aMtara pragaTa karyuM che. A kathananuM tAtparya e che ke ratnaprabhA pRthvInuM paripUrNa piMDa bAhabhe eka lAkha eMsI hajAra jananuM thAya che. A ratnaprabhA pRthvImAM traNa kAMDa AvelA che. temAM pahelo barakAMDa, 1, bIjo aMka bahulakAMDa (2) ane trIje abbala kAMDa che. (3) arthAt ratnaprabhA pRthvI traNa kAMDa rUpe che. e traNa kaDemAM pahele je kharakAMDa che, te 16000 soLa hajAra janane kahyo che (1) bIje paMkakhahalakAMDa 84000 coryAzI hajAra ejanane che. (2) ane trIje je ambala kAMDa che te 80000 eMsI hajAra yojanA ne che. (3) A traNeyane meLavatAM 16000+84000, coryAzI hajAra ane 80000 eMsI hajArane meLavatAM 180000 eka lAkha eMsI hajAranuM ratnaprabhA pRthvInuM bAhalya piMDa thaI jAya che. jIvAbhigamasUtrA 37 Page #48 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'ghaLohila rahe bhiMte annIr uttara noyaLasacasa rUM' ratnaprabhAnI uparanuM caramAMta paNa eka lAkha esI hajAra ceAjananA aMtaravALu che, kemake akhkhahulakAMDanI nIcenA je caramAMta che te ane ghaneAdhinI uparanA je caramAnta che. te anyAnya maLelA che. te kAraNathI teenAmAM aMtara AvatuM nathI. TTisphe parimaMte onocaLasayalaA' ghanAdhi valayanA adhastana nIcenA caramAMta, ane ratnaprabhA pRthvInI uparanA caramAnta A bannemAM e lAkha ceAjananuM aMtara che. kahevAnu tAtpa e che ke ratnaprabhA pRthvInA eka lAkha e'sI hajAra ceAjananA bAhulyamAM dhanAdhinA bAhulyanA vIsa hajAra cAjana meLavatAM e lAkha ceAjana thaI jAya che. tethI ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAntathI ghaneAdhinI nIcenu caramAMta be lAkha ceAjananuM kahela che. sAte pRthvIyAnA ghaneAdadhinuM khAtulya pramANa vIsa hajAra ceAjananuM ja thAya che. tema samajavuM. 'imIse NaM bhaMte! rayaNappabhAe puDhavIe uvarillAo carimaMtAo ghnnyaacAsa TTei maMte to locanalayasaAEArUM' ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAtathI ghanavAtanA caramAMta sudhInuM a Mtara be lAkha ceAjana' che. kemake ghaneAdhinI nIcenu caramAMta ane dhanavAtanuM uparanuM caramAMta e eu parasparamAM maLelA che. tethI temAM kaMi paNa aMtara hAtu nathI. TviirimaMte! asalenArUM nocanasayalaAEArUM' tathA A ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramatathI ghanavAtanu je nIcenuM caramAMta che, tyAM sudhI asaMkhyAta lAkha yAjananuM aMtara che, 'mItte " aMte! caLavmANa pujanIzcarAtro parimaMtAo taNuvAyarasa uvarille carimate asa khejjAI joyaNasayasahassAiM abAdhAe aMtare jannatte' A ratnaprabhA pRthvInA caramAntathI tanuvAtavalayanu' je uparanu... caramAnta che, tyAM sudhI asaMkhyAta lAkha ceAjananu aMtara che. Tviivi asaMvegnA nocanasayalaCArUM' eja pramANe tanuvAta valayanA je adhastana nIcenA caramAnta che. tyAM sudhI paNa ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAMtathI asaMkhyAta lAkha ceAjaneAnu aMtara che. 'TyuM govAsa'tare ni' eja pramANe ratnaprabhA pRthvInA uparanA caramAntathI ratnaprabhA saMbaMdhI avakAzAntaranuM je uparanuM caramAMta che. tyAM sudhImAM asaMkhyAta lAkha yAjanAnu aMtara che. tathA avakAzAntaranu je nIcenuM caramAMta che, tyAM sudhI paNa asaMkhyAta lAkha ceAjananuM aMtara che. A rIte pahelI nAraka pRthvInA ghanAdadhi vigerenuM a Mtara khatAvIne have khIjI zarkarAprabhA pRthvInuM aMtara sUtrakAra pragaTa kare che. AmAM gautama jIvAbhigamasUtra 38 Page #49 -------------------------------------------------------------------------- ________________ svAmI prabhune evu' pUche che ke 'roccALa mane ! puIdda paritjhAmo parima - sAmo duilhema te ! ghaNAM jevaxASA Mtare paLase' he bhagavan zarkarAprabhA nAmanI je bIjI pRthvI che, tenA uparanA caramAMta sudhI keTalu aMtara kahyuM che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke nocamA! vattIputtara' nocanalacalamsa" he gautama ! khIjI zarkarAprabhA pRthvInA uparanA caramAMtathI tenI nIcenu' caramAnta eka lAkha khatrIsa hajAra ceAjananu` che. kemake zarkarAprabhA pRthvI eka lAkha khatrIsa hajAra caiAjananA paDavALI che. 'vAvamAN puTI' he bhagavana zarkarAprabhA pRthvInA uparanA caramAMtathI ghaneAdhinI nIcenA caramAMta sudhI keTaluM aMtara kahyuM che ? gautamasvAmInA A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke 'saraCmAN puvI riddhAo miMto thaLe hilla Triphphe vizma'te vALuttara nocaLasayalaR" he gautama ! zarkarAprabhA pRthvInA uparanA caramAMtathI ghanAdadhi pRthvInA je nIcenA caramAMta che, te eka lAkha khAvana hajAra AjananI aMtare che arthAt tyAMthI ahiyA sudhImAM eka lAkha khAvana hajAra ceAjananuM aMtara che. kemake ghaneAdhinu pramANa vIsa 20 hajAra ceAjananuM che. daLavAyarasa asaMghe nArUM nocanAyasaMsArUM' tathA ratnaprabhAnA uparanA caramAnta sudhImAM asaMkhyAta lAkha ceAjananuM aMtara che. 'ttva' gAva trAsa'takhta vi' eja pramANe zarkarAprabhA pRthvInA uparanA caramAntathI laIne tanuvAtavalayanA nIcenA caramAnta sudhI ane avakAzAntaranI nIcenA caramAMta sudhI asaMkhyAta lAkha ceAjananu aMtarAla kahevuM joie keTalI pRthvI sudhI te kahevuM joIe te mAbatamAM kahe che ke banAva are sattamAla' je pramANe zarkarAprabhA pRthvInA saMbaMdhamAM a MtaranuM prakaraNa kahyu che, eja pramANe vAlukAprabhA pRthvIthI laine adhaHsaptamI pRthvI pata nuM aMtara paNa pUrvokta krama pramANe samajavuM. A saMbaMdhamAM prazna e upasthita thAya che ke zu' zarkarAprabhA pRthvInA atara pramANenu' ja aMtara kahevAnu che ? ke kai pheraphAra che? A saMbaMdhamAM sUtrakAra kahe che ke 'navara nIce naM yAdattva teLa thaLoTTI saMbaMdheyo yuddho' A saMbaMdhamAM aMtara pheraphAra e che ke je pRthvInuM jeTaluM mAhulya meTApaNu' kahela che, temAM ghaneAdhinuM mAhatya moTApaNuM pAtapeAtAnI buddhIthI meLavI levu joIe. arthAt je pRthvInu jeTalA pramANenu bAhaya thAya che, temAM ghaneAdhinuM mAhatya ke je badhI pRthvIceAnA ghAdadhinuM pramANa vIsa hajAra cAjanatu thAya che. te vIsa hajAra meLavI devuM joie. kai pRthvInu` neAdhi sahita keTaluM keTaluM pramANa che ? e saMbaMdhamAM sUtrakAra svayaM kahe che ke 'saravamA' ItyAdi jIvAbhigamasUtra 39 Page #50 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'savvamANa anusAreLa'' je pramANe zarkarAprabhA pRthvImAM kahevAmAM Avela che, te pramANe 'ghaLodiAiLa' ghaneAdhinI sAthe vAlukAprabhA pRthvIthI laIne adhaHsaptamI sudhinI pRthvIyAnA 'rUma padmALuM" a Mtaranu" A pramANa che. te vAlukAprabhA vigere pRthvIyAnuM atara ahiyAM sUtrakAra svayaM pragaTa karatAM kahe che ke 'vAjIyaqmANa acAruputtara noyaLasacaa' ghaneASi nA mAhulya sahita trIjI vAlukAprabhA pRthvInI uparanA caramAMtathI ghaneAdhinI nIcenA caramAntanu aMtara eka lAkha aThayAvIsa hajAra yeAjananuM che temAM ghanAdadhinA mAhatyanA vIsa hajAra yeAjana meLavavAthI ghaneAdhi sahita vAlukA prabhA pRthvInu eka lAkha aDatAlIsa hajAra yeAjananuM aMtara vAlukAprabhAnI uparanA caramAMtathI ghaneAdhinI nIcenA caramAMtanuM thaI jAya che, 3, eja pramANe 'paMkalpabhAe puDhavIe cattAlIsuttaraM joyaNasayasahassaM' 43 prabhA pRthvInA ghanAdadhi sahitanA A bannenI vacamAM eka lAkha cALIsa hajAra ceAjananuM aMtara che. jemake paMkaprabhA pRthvInu' mAhatya eka lAkha vIsa hajAra ceAjananu` che. temAM dhanAdhinA vIsa hajAra ceAjana meLavavAthI pa"kaprabhA nI uparanA eka lAkha cALIsa hajAra ceAjananuM aMtara thaI jAya che. (4) 'dhUmaLamAN puthvIpa adrutImuttara noyanasayasaA' ghanAdadhi sahita dhUmaprabhA pRthvInA aMtaranuM' pramANu ADatrIsa hajAra ceAjana adhika eka lAkha ceAjananu che. temAM ghanAdadhinA vIsahajAra ceAjana meLavavAthI dhUmaprabhA pRthvInA uparanA caramAntathI dhaneAdhinI nIcenA caramAMtanu aMtara ADatrIsa hajAra ceAjana adhika eka lAkha ceAjananu' thaI jAya che, / 5 / 'tamAr puthvIr chattIputtara nocaLalacalaa' ghanAdadhi sahita tamaH prabhA pRthvInu' aMtara paraspara chatrIsa hajAra adhika eka lAkha ceAjananu che. jemake tama; prabhA pRthvInuM mAhatya seLa hajAra yeAjana adhika eka lAkha ceAjananu che, temAM ghaneAdidhanA vIsahajAra ceAjana meLavavAthI tamaH prabhA pRthvInA uparanA caramAntathI ghanedadhinI nIcenA caramAntanu' atara chatrIsa hajAra adhika eka lAkha ceAjanatuM thAya che. / / 'adde sattamA puDhanIs TrAIyuttara locanasaya sUkSma' ghanAdhi sahita adhaHsaptamI pRthvInu' paraspara aMtara aThayAvIsa hajAra ceAjana adhika eka lAkha ceAjananuM che. jemake adhaH saptamI pRthvInu' aMtara ATha hajAra ceAjana adhika eka lAkha ceAjananu che, temAM ghaneAdhinA vIsahajAra ceAjana jIvAbhigamasUtra 40 Page #51 -------------------------------------------------------------------------- ________________ meLavavAthI nIcenI pRthvInA uparanA caramAntathI ghaneAdhinA adhastana caramAntanuM a Mtara ayAvIsa hajAra Ajana adhika eka lAkha yeAjananuthai jAya che. Ill A aMtara sabaMdhI prakaraNa kayAM sudhI kahevuM oie ? te sabadhamAM sUtrakAra 'jJAva' ityAdi sUtra dvArA kahe che. 'jJAva' yAvat ahiMyA yAvapadathI trIjI vAlukAprabhA pRthvIthI laIne adhaHsaptamI pRthvIyeAnA ghanavAta, tanuvAta ane avakAzAntara saMbaMdhI sUtreAnA saMgraha karavA joIe, te sUtreAnA uparitana, adhastana caramAnta nuM aMtara asakhyAta zatasahasra ceAjane nu thAya che. e pramANe vyAkhyAna samajI levu' temAM adhaHsaptamImAM Avela avakAzAntara nA adhastana caramAMtanuM aMtara sUtra sUtrakAra svaya' batAve che.'dde sattamAd imaMte ! ' ityAdi gautamasvAmIe prabhune evuM pUchyuM che ke madde sattamAr hearts maMtte ! puttvo he bhagavan A adhaH saptamI pRthvInA 'saritjhAo ramaMtAgo' uparanA caramAntathI jIvAtaMtaAE TvisTe razmine' avakAzAntaranu' nIcenuM caramAnta 'vaca' vAhA aMtare vaLatte' akhadhAthI keTalA AMtarapara Avelu che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke nocamA !' he gautama ! saMlagrApha nocana calandrasArUM' asakhyAta lAkha ceAjana amAdhAthI atara kahevAmAM AAvela che. tenA AlApakanA prakAra A nIce pramANe che. trIjI vAlukAprabhA pRthvInA uparanA caramAntathI tenAja nIcenA caramAnta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama! vAlukAprabhA pRthvInI uparanA caramAntathI laIne tenAja nIcenA caramAnta sudhI eka lAkha aThayAvIsa hajAra cAjananu... aMtara kahyuM che. kemake vAlukAprabhA pRthvInI pahe LAI eka lAkha aThayAvIsa hajAra yeAjana kahevAmAM AvI che. he bhagavan vAlukAprabhA pRthvInA uparanA caramAntathI dhaneAdadhinI uparanA caramAnDa keTalA aMtara para Avela che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke A paNa eka lAkha aThayAvIsa hajAra caiAjananA aMtara para che. kemake vAlukAprabhA nI nIcene caramAnta ane ghanAdadhinI uparanA caramAMta paraspara maLelA hAvAthI vAlukAprabhAnA mAhatyanI kharAkharanuM pramANa kahela che, gautamasvAmI prabhune pUche che ke he bhagavan vAlukAprabhA pRthvInA uparanA caramAMtathI ghanedadhine nIcenA je caramAnta che, tenu keTalu' aMtara kahela che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama! pUrvoktaniyama anusAra trIjI pRthvInI eka lAkha aThayAvIsa hajAra yeAjananI vizALatAmAM dhanadhinI vIsa hajAra AjananI vizALatA meLavavAthI A aMtara maLI Ave che, ke vAlukAprabhAnI uparanA jIvAbhigamasUtra 41 Page #52 -------------------------------------------------------------------------- ________________ caramAntathI eka ghanedadhine je nIcene caramAnta che, te eka lAkha aDatAlIsa hajAra jananA aMtara para che. he bhagavad vAlukA prabhA pRthvInA uparanA caramAntathI ghanavAnA uparanA caramAnta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che. A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke he gautama! vAlukAprabhAnI uparanA caramAnDathI ghanavAtanI uparanA caramAnta sudhImAM eka lAkha aDatAlIsa hajAra jananuM aMtara kahyo che. ema kahevAnuM kAraNa e che ke tyAMja ghane dadhinI nIcenuM aramAnta samAsa thAya che. ane tanuvAtanI uparanA aramAntane prAraMbha thAya che, pharIthI gautamasvAmI pUche che ke he bhagavan! ghanavAnI nIce caramAnta ane tanuvAta ane avakAzAntaranI uparanA nIcenA caramAnta sudhI vAlukAprabhAnI uparanA aramAnsathI keTaluM aMtara kahyuM che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke gautama ! tyAMthI tyAM sudhImAM darekanuM asaMkhyAta lAkha jananuM aMtara kahyuM che. 3 ! eja pramANe paMkakhabhA pRthvInA saMbaMdhamAM paNa enI vizALatAM pahoLAInA saMbaMdhamAM uparanA caramAtathI tenIja nIcenA caramAnta sudhInuM aMtara samajavuM. tathA ghanedadhinI nIcenA caramAnta sudhInuM aMtara ane ghanavAtanI uparanA ane tanuvAtanA uparanA caramAta sudhInuM aMtara ane tenI nIcenA caramAta sudhInuM aMtara tathA avakAzAntaranI upara nA ane nIcenA caramAnta sudhInuM antarasamajI levuM joIe jemake he bhagavan! paMkaprabhA pRthvInI uparanA caramAntathI tenI nIcenA caramAnta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che.? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama ! paMkaprabhA nI uparanA caramAntathI tenI nIcenA caramAMta sudhImAM eka lAkha vIsa hajAra ejananuM aMtara kaheluM che. kemake A pRthvInI vizALatA eTalI ja kahevAmAM AvI che. he bhagavana paMkaprabhA pRthvInI uparanA caramAnta thI ghanedadhinI uparanA caramAnta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che? he gautama! eja eka lAkha vIsa hajAra yojanAnuM aMtara kahyuM che. kemake paMkaprabhA pRthvInI nIcene bhAga ane ghane dadhinI uparane bhAga jIvAbhigamasUtra 42. Page #53 -------------------------------------------------------------------------- ________________ paraspara maLelA che. he bhagavana paMkaprabhA pRthvInI uparanA caramAntathI ghanodadhinI nIcenA caramAnta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che? he gautama! paMkaprabhAnA uparanA caramAnDathI ghane dadhinI nIcenA caramAnta sudhImAM eka lAkha cALIsa hajAra yojanAnuM aMtara kahyuM che. ahiMyAM ghanodadhinI pahoLAI vIsa hajAra yojananI tenI pahoLAImAM meLavIne A uttara kahela che. he bhagavana paMkaprabhAnI uparanA caramAntathI ghanavAtanI uparanA caramAnta sudhI keTaluM aMtara kahyuM che ? he gautama! eka lAkha cALIsa hajAra yojanAnuM aMtara kahela che, kemake ghanodadhinI nIceno caramAnta ane ghanavAtanI uparane caramAnta paraspara maLelA che. he bhagavana paMkaprabhA pRthvInI uparanA caramAtathI ghanavAtanI nIcenA caramAnta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama! A saMbaMdhamAM asaMkhyAta lAkha ejananuM aMtara kahyuM che, he bhagavana paMkaprabhA pRthvInI uparanA caramAntathI tanuvAta ane avakAzAntara nI uparanA ane nIcenA caramAnta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che? uttara he gautama! A banne praznanA uttaramAM tyAMthI ahi sudhI asaMkhyAta lAkha jananuM aMtara kahela che. prazna bhagavad ! dhUmaprabhA pRthvInI uparanA caramAntathI tenI nIcenA caramAnta sudhImAM keTaluM aMtara kahela che? uttarahe gautama! A saMbaMdhamAM eka lAkha aDhAra hajAra ejananuM aMtara kahyuM che. prazna- he bhagavana dhUmaprabhA pRthvInI uparanA caramAntathI ghodadhinI nIcenA caramAnta sudhImAM keTaluM aMtara kahela che? uttara he gautama! AnuM aMtara eka lAkha aDatAlIsa hajAra ejananuM kahyuM che. kemake dhUmaprabhA pRthvInA bAhayamAM ghodadhinA vIsa hajAra jana meLavavAthI A pramANa thAya che. prazna-he bhagavana dhUmaprabhA pRthvInI uparanA caramAnDathI nIcenA ghanavAtanA uparanA caramAta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che ? uttara-he gautama ! A saMbaMdhamAM eka lAkha ADatrIsa hajAra jananuM aMtara kahyuM che, 138000 kemake dhUmaprabhA pRthvInI nIcene caramAnta ane ghanavAtanI uparanA caramAnDa maLelA che. prazna- he bhagavana dhUmaprabhA pRthvInI uparanA caramAntathI ghanavAtanI nIce jIvAbhigamasUtra 43 Page #54 -------------------------------------------------------------------------- ________________ caramAnta ane tanuvAtanI nIcenA caramAta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che ? uttara-he gautama ! A bannenA aMtaramAM asaMkhyAta jananuM aMtara kahevuM joIe. prazna- he bhagavan dhUmaprabhAnI uparanA caramAtathI avakAzAntaranA upara nIcenA caramAnta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che ? uttara-he gautama! A saMbaMdhamAM paNa asaMkhya lAkha ejananuM aMtara samajavuM. prazna-he bhagavana tama prabhA pRthvInA caramAnDathI nIcenA caramAnta sudhI keTaluM aMtara kahela che ? uttara-he gautama! tama prabhA pRthvInI uparanA caramAnDathI nIcenA caramAnta sudhImAM eka lAkha soLa hajAra ejananuM aMtara kahyuM che. tathA Aja pramANenuM aMtara tama prabhA pRthvInI uparanA caramAntathI ghane dadhinA uparanA caramAta sudhImAM paNa eka lAkha soLa hajAra ejananuM aMtara samajavuM prazna-tamaprabhA pRthvInA uparanA caramAtathI tyAMnA ghane dadhinI nIce je caramAnta che. tyAM sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che ? uttara he gautama ! tama prabhA pRthvInI uparanA caramAntathI ghodadhinI nIcenA caramAnta sudhImAM eka lAkha chatrIsa hajAra ejananuM aMtara kahyuM che. prazna-tama prabhA pRthvInA uparanAM caramAntathI ghanavAtanA uparanA caramAnta sudhImAM ATaluMja eTale ke eka lAkha chatrIsa hajAra ejananuM aMtara kahyuM che. tathA tamaprabhA pRthvInA uparanA caramAthI ghanavAtanI nIcenA caramAnta sudhImAM asaMkhya lAkha yojanAnuM aMtara kahela che. ane eTaluM ja aMtara avakAzAntara nA upara ane nIcenA caramAnta sudhImAM kahyuM che. prazna-he bhagavana adhaHsaptamI tamatamA pRthvInI uparanA caramAntathI enI nIcenA caramAMta sudhImAM keTaluM aMtara kahyuM che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke he gautama! adhaHsaptamI tamatamAM pRthvInI uparanA caramAntathI tenI nIcenA caramAMta sudhImAM eka lAkha ayAvIsa hajAra ejananuM aMtara kahela che. prazna-adhaHsaptamI tamatamAM pRthvInI uparanA caramAMtathI ghodadhinI uparanA caramAMta sudhImAM keTalA yojanAnuM aMtara kahela che ? uttara he gautama! eka lAkha aThayAvIsa hajAra jananuM aMtara kahela che. prazna-adhaHsaptamI tamatamAM pRthvInI uparanA caramAntathI ghanodadhinI nIcenA caramAMta sudhImAM keTaluM aMtara kahela che ? uttara he gautama eka lAkha aThayAvIsa hajAra jananuM aMtara kahyuM che. adhaHsaptamI pRthvInI uparanA caramAnta sudhImAM paNa asaMkhyAta lAkha ejananuM aMtara kahyuM che. tathA eTaluM ja aMtara tanuvAtanI uparanA ane nIcenA caramAMta sudhImAM kahela che. Aja pramANe avakAzAntaranI uparanA ane nIcenA caramAnta sudhImAM paNa asaMkhyalAkha jananuM aMtara samajavuM. e pramANenuM A kathanathI spaSTI karaNa karela che. je sU 10 che jIvAbhigamasUtra 44 Page #55 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnaprabhAdi pRthvIyoM ke paraspara meM agalI 2 pRthivIviyoM ko lekara pUrva pUrvaka pRthivIkA bAhalya evaM vistAra setulyavAdikA nirupaNa have ratnaprabhA vigere pRthvI paraspara pachI pachInI pRthvIone laIne pahelAM pahelAMnI pRthvInuM bAhalya ane vistArathI samAnapaNAnuM pratipAdana kare che, "nari aMte ! cANamAM puDhavI ToceM pua' ityAdi TakAthe-AmAM gautamasvAmIe prabhune evuM pUchayuM che ke "bhALe mane ! cANamA guDhavI" he bhagavan! A ratnaprabhA pRthvI "rovaM purva Liya bIjI zarAmabhA pRthvIne Azraya karIne "je piM tu vidizA kaleTLA pahoLAImAM zuM khabara che? athavA vizeSAdhika che? athavA saMkhyAtagaNI vadhAre che ? A saMbaMdhamAM kaI zaMkA kareke ratnaprabhA pRthvI eka lAkha eMsI hajAra yojana bAhathevALI che. ane zarkarA prabhA pRthvI eka lAkha batrIsa hajAra yojana bAhalayanI che. A rIte badhI pRthvInuM bAhaya A sUtranI pahelA sUtramAM bhagavAne batAvela che. te A viSayane artha baMdha thavA chatA paNa je bAhadayanA saMbaMdhamAM traNa prazna karavAmAM AvyA che te ahiyAM nirarthaka jaNAya che. uttara-hA tamArUM A kathana barabara che. paraMtu prazno be prakAranA hoya che. eka "jJa prazna ane bIje "ajJA prazna jJa prazna e kahevAya che ke je pite jANavA chatAM paNa badhA samIpamAM rahevAvALA maMda buddhivALA vinayazIla ziSyanI zaMkAnA nivAraNa mATe pUchavAmAM Ave. ane je pote na jANavA thI jIjJAsA-jANavAnI IcchAthI pUchavAmAM Ave te "ajJa prazna kahevAya che. ahiyAM gautamasvAmIe je prazna pUchela che, te maMda buddhi vinaya zIla ziSyonI samaja mATe pUchela hovAthI A prazna 1" prazna che. tethI A kathana nirarthaka nathI. e kevI rIte samajI zakAya ke A "jJa prazna che ? A praznano uttara e che ke pitAne samajavA mATe ahiMyAM ja AgaLa bIjo prazna vistAranA saMbaMdhamAM pUchavAmAM Avela che. tethI nizcita thAya che ke A "jJa prazna che. have vistAranA saMbaMdhamAM kahevAmAM Ave che. "vitha 'iturA! sirIjA, saMvedanazILA" tathA vistAranI apekSAthI e tenI barobara che ? athavA vizeSa hIna che ? ke saMkhyAta guNathI rahita che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "jo mAmALe racamA guDhavI' he gautama ! A ratnaprabhA pRthvI "rorAM purva pabihA" bIjI pRthvI karatAM " vALa Lo tA" jIvAbhigamasUtra Page #56 -------------------------------------------------------------------------- ________________ paheALAithI kharAbara nathI. kemake ratnaprabhA pRthvInI paheALAi eka lAkha esI hajAra yeAjananI che. ane zarkarAprabhA pRthvInI paheALAi eka lAkha khatrIsa hajAra ceAjananI che. tethI parasparamAM bannemAM sarakhApaNuM nathI. balke zarkarA prabhA karatAM ratnaprabhA pRthvInI paheALAI vizeSAdhika che. A kAraNathI tenA karatAM sakhyAta gaNI vadhAre te thaI zakatI nathI. zarkarAprabhA karatAM tenI paheALAI kevaLa aDatAlIsa hajAra cejinaja vadhAre che. 'vibhareLa' no tuSA' ratnaprabhA pRthvI zarkarAprabhA pRthvI karatAM vistAramAM paNa kharekhara nathI, paraMtu te vizeSa hInaja che. 'no cha'lagnanuLahILA' tethI te saMkhyAta guNuhIna nathI. kemake pradeza vigerenI vRddhithI vadhatA eTalAja kSetramAM zarkarAprabhA pRthvInI vRddhi thAya che 'doccANaM bhaMte! puDhavi paNihAya kiM bAhalleNaM tullA evaM caiva bhANi - thavuM" he bhagavan mIjI zarkarAprabhA pRthvI, zuM ? trIjI vAlukAprabhA pRthvInI paheALAinI apekSAe kharAbara che ? ratnaprabhA pRthvI pramANenu kathana A saba'dhamAM paNa kahevuM joIe athavA vizeSAdhika che ? ke sa`khyAta guNa adhika che ? mA praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke he gautama! trIjI vAlukA prabhA pRthvI karatAM khIjI zarkarAprabhA pRthvI kharAkhara nathI. paraMtu vizeSAdhika che. mIjI pRthvInI paheALAi trIjI pRthvI karatAM saMkhyAtagaNI nathI. eja pramANe vistAranA saMbaMdhamAM paNa te tulya nathI vizeSahIna che. ethIja te sakhyAta guNahIna nathI. zarkarAprabhA pRthvInI paheALAi eka lAkha atrIsa hajAra ceAjananI che. ane vAlukAprabhA pRthvInI paheALAi eka lAkha aThayAvIsa hajAra ceAjananI che. tethI paheALAinI apekSAthI zarkarAprabhA pRthvImAM vAlukA prabhA pRthvI karatAM vizeSAdhika paNuM ja Ave che. saMkhyAta guNa adhika paNuM athavA tulyapaNuM, AvatuM nathI. tathA vistAranI apekSAthI paNa zarkarAprabhA pRthvI vAlukAprabhA pRthvI karatAM tulya athavA sakhyAtaguNa adhika nathI. para`tu vizeSa guNAdhika ja che. 'va' sadA, pathI pacamI chaThThI' eja pramANe ceAthI pRthvI karatAM trIjI, pAMcamI pRthvI karatA cethI chaThThI pRthvI karatAM pAMcamI ane sAtamI pRthvI karatAM chaThThI pRthvI vizeSAdhika ja che tulya athavA saMkhyAta guNa dhika nathI. A pRthvIyeAnI paheALA A pramANe che, jIvAbhigamasUtra 46 Page #57 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnaprabhA pRthvInI pahoLAI eka lAkha eMsI hajAra ejananI che. bIjI zarAmabhA pRthvInI pahoLAI eka lAkha batrIsa hajAra jananI che. trIjI pRthvInI pahoLAI eka lAkha aThayAvIsa hajAra jananI che. cethI pRthvInI pahoLAI eka lAkha vIsa hajAra ejananI che. pAMcamI pRthvInI pahoLAI eka lAkha aDhAra hajAra jananI che. chaThI pRthvInI paheLAI eka lAkha seLa hajAra ejananI che. sAtamI pRthvInI pahoLAI eka lAkha ATha hajAra ejananI che. AnA uparathI e sArI rIte samajI zakAya che ke bIjI pRthvI karatAM pahelI pRthvI vizeSAdhika che. trIjI pRthvI karatAM bIjI pRthvI vizeSAdhika che. cethI pRthvI karatAM trIjI pRthvI vizeSAdhika che. pAMcamI pRthvI karatAM jethI pRthvI vizeSAdhika che. chaThI pRthvI karatAM pAMcamI pRthvI vizeSAdhika che. ane sAtamI pRthvI karatAM chaThI pRthvI vizeSAdhika che. ane vistAranI apekSAthI tulya nathI paraMtu vizeSa hIna che. te paNa saMkhyAta guNa hIna nathI. eja A sUtranuM kathana che. je sU 11 | jainAcArya jainadharmadivAkara pUjyazrIvAsIlAlajI mahArAjakRta jIvAbhigamasUtra'nI prameyotikA nAmanI vyAkhyAmAM trIjI pratipattine pahelo uddeza samApta 3-1 [ pratyeka pRthvI meM kitane kitane narakAvAsa hone kA kathana bIjA udezAne prAraMbhatrIjI pratipattIne pahele uddeza samApta karIne have sUtrakAra bIjA udezAne prAraMbha kare che. A bIjA uddezAmAM kaI kaI pRthvInA kayA pradezamAM keTalA narakAvAse che ? A viSayanuM pratipa dana kare che. "jAM maM?! putrIo chAttAvo' ItyAdi TIkAI-gautamasvAmI prabhune evuM pUche che ke "jaLa aMte ! purI guttAyo he bhagavana pRthvI keTalI kahevAmAM AvI che? je ke pRthvInI saMkhyAnA saMbaMdhamAM pahelA kathana karavAmAM Avela che. paraMtu ahiMyAM A saMbaMdhamAM je pharIthI prazna karavAmAM Avela che, te temAM vizeSapaNAnuM pratipAdana karavA mATe karela che. eja kahyuM che "putra maniyaMttio ItyAdi jIvAbhigamasUtra 47 Page #58 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pahelAM kahevAmAM Avela viSaya ne pharIthI pUchavAmAM Ave te temAM kaMIne kaMI vizeSakAraNa jarUra hoya che tethI gautamasvAmIne prabhu uttara A patAM kahe che ke nocamA !' he gautama ! 'satta puDhIo vaLattAo' pRthvIyA sAta ja kahevAmAM Avela che. 'ta' jJaDhA' te A pramANe che. 'caLakhamAM jJAna anee sattamA ratnaprabhA pRthvI yAvat adhaHsaptamI A pramANe ratnaprabhA, zarkarAprabhA, vAlukA prabhA, paMkaprabhA, dhUmaprabhA, tamaHprabhA ane tamastama;prabhA A sAta pRthvIyo che. mItte ` mate cALamANa purI' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA ke je sIttanocasacasaA vAdahA, eka lAkha esI hajAra yojana nI vizALatA vALI che, '3' uparanA bhAgathI 'vaca onAhinnA' keTale dUra gayA pachI ane haiA phevarSa vaktittA' nIcenA keTalA bhAga cheDI che 'manne kSeva' vacamAM keTalA yojanamAM vaivAniyAvAlalacasastA vanattA keTalA narakavAsA kahevAmAM AvyA che ? arthAt eka lAkha eMsI hajAra ceAjananI paheALAIvALI je pahelI pRthvI kahela che, tenI upara ane nIcenA bhAgamAM keTalA keTalA hajAra caiAjanA cheDIne bAkInA madhyabhAgamAM keTalA lAkha narakavAse| kahela che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke 'gomA ! imIse Na' rayaNApabhA puDhavIe asI uttara joyaNasayasa hassabAhallAe' eka lAkha eMsI hajAra ceAjananI paheALAIvALI A ratnaprabhA pRthvInA 'vana' goyanakSaAE' gronAhinnA' uparanA eka hajAra ceAjanane avagAhita karIne arthAt eka hajAra ceAjanane cheADIne ane heTThA vina' locanasaMcalamAMM vagnijJA' nIcemAM paNa eka hajAra caiAjanane cheDIne 'manne anusi locaLaNacarakSA' eka lAkha 78 acetera hajAra yojanamAM 'caLaCmANa puthvI neLa' ratnaprabhA pRthvInA nArakAne yogya 'dIla nAvAsasayasadarasArUM' trIsa lAkha narakavAsa 'mayaMtittimavAyaM' thAya che, tema meM tathA khAkInA badhAja tI karAe kahela che. A kathanathI saghaLA tIrthaMkaronA vacanAmAM avisa'vAdi paNu' pragaTa karavAmAM Avela che. arthAt eka vAkayatA khAtAvela che, te nakavAsA kevA prakAranA che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke te navA baMsoTTA di' cavarA' A narakAvAse madhyamAM gALa che, ane bahAranA bhAgamAM cAra khuNAnA AkAra vALA che. pIThanA uparanA bhAgamAM rahela madhyabhAga gALa che. tene laIne kahela che tathA sakaLa pITha vigere nI apekSAthI te AvalikAmAM praviSTa narakAvAsa trikeNa, catuSkANu, saMsthAna vALA hAvAnu kahela che, ane je puSpAvakI narakAvAseA che, te badhA aneka prakAranA saMsthAnavALA kahevAmAM Avela che. A vAta sUtrakAra svaya' have pachI pragaTa karavAnA che. nAva anumA' ahiMyA yAvat padathI 'he vulvasa'kALana jIvAbhigamasUtra 48 Page #59 -------------------------------------------------------------------------- ________________ saMThiyA, NiccaMdhayAratamasA vavagayagaha-caMda-sUra-nakkhattajoisapahA, meyavasA pUyaruhira maMsacikkhillalittANu levaNattalA, asuibIbhatthA paramadubbhigadhA jAva jaLavAmAM vAritA TuriyAkA' A pAThane saMgraha thayela che. Ane artha A pramANe che. "are purANakALA ' nIcenA bhAgamAM A narakAvAse surA-charA (astarA) nA jevA tIkSaNa AkAravALA che. A kathananuM tAtparya e che ke A nArakAvAsane je bhUmi bhAga che, te masUNa-cikaNe nathI paraMtu kAMkarIyAla che. tethI nArakIya jyAre tenA para paga mUke che, tyAre teone evuM samajAya che ke atarAnI tINuM dhArathI teonA paga kapAI gayA na hoya tema lAge che. narakAvAsamAM prakAzane abhAva rahela che tethI ja temAM hara haMmezAM gADha aMdhArU ja rahyA kare che. nityAnvakAra, e padathI sUtrakAre e sUcavyuM che ke jema ahiyAM A mRtyulokamAM guphA leMyarA vigeremAM aMdhAruM banyuM rahe che ane sUryanA prakAzamAM maMdatama thaI jAya che, e aMdhakAra tyAM te nathI. tyAM te kevaLa tIrthakaronA janma samaye ane dIkSA vigere samaye ja theDA samaya mATe ja aMdhAruM dUra thaI jAya che. bAkInA badhAja samayamAM prakAzaka lezyAvALA padArthono abhAva hovAthI jAtkaMdha purUSanI daSTimAM je pramANe gADha aMdhakAra chavAI rahela che ane megha-vAdaLAovALI comAsAnI adhirAtrimAM jema aMdhakAra hoya che. e ja pramANe bahalatara aMdhakAra tyAM narakavAsamAM chavAI rahe che. arthAta tyAM hara haMmezAM gADha aMdhAruM ja chavAI rahe che. e vAtanI paSTi karatAM sUtrakAra kahe che ke "vavAha sUAnavaranorA ' A kathananuM tAtparya e ja che ke tyAM AgaLa graha, caMdra, sUrya, nakSatra, tArA A jatiSka devane pravezavAne raste ja nathI. arthAt prakAza karanAra padArthone tyAM abhAvaja che tathA tyAMnI pRthvIne talabhAga svabhAvathI ja medavazA-cabI pUti, pIpa parU, lehI. ane mAMsanA kAdavathIja vyApta banI rahe che. ane vAraMvAra upalisa kharaDAyela thatI rahe che. tethI e azuci nAma apavitra che. tethI te bIbhatsa bhayAnaka bIhAmaNuM ane dekhavAmAM ghaNI ja bhAre glAnikAraka hoya che. temAMthI evI aniSTa gaMdha arthAta durgadha nIkaLatI rahe che, ke marelA gAya vigere janAvaronA kalevara-zarIramAMthI nIkaLyA kare che. te narakAvAsanI AbhA kAMti, varNa svarUpa, evI hoya che ke jevI kAMti lokhaMDate agnimAM tapAvavAnA samaye agninI jvAlA hoya che. arthAta lekhaMDane bhaThImAM lAla karatI vakhate agninI jvAlA kALA varNavALI thaI jAya che. tethI ahiMyAM #ADa gALivaUAmAM "ApramANenuM vizeSaNa ApavAmAM Avela che "vattara jIvAbhigamasUtra 49 Page #60 -------------------------------------------------------------------------- ________________ hArA' ahinA karkaza sparzI asipatranI talavAranI dhAra jevA pAMdaDAvALA jhADanI jema atyaMta duHsaha arthAt asahaya hAya che. ane tethI ja te narakAvAsA 'dutiaA' atyaMta duHkha pUrvaka sahana karAya che. arthAt duHkhathI bhAgavI zakAya tevA hAya che. te narakAvAsA 'gasumA' jovAmAM azubha hoya che. tathA A narakomAM je gadha hoya che, te azubhaja hAya che. ane je rasa hAya che. te tathA je sparza hoya che te badhAja azubha hoya che. zubha hAtA nathI. ahiyA jIve ne je vedanA thAya che, te paNa atyaMta azAtA rUpa ja hAya che 'pALa' amiSTAneLa putranuMttiLa mALiyara jhALavayAnusAreNaM' Aja pramANe bIjI bAkInI saghaLI pRthvIceAnA sa'madhamAM sArI rIte vivecana kathana kahevuM joIe. jemake A saMbaMdhamAM prajJapanA sUtranA bIjA sthAna padamAM kathana karavAmAM Avela che. natha ne codUz2a A pramANe prajJApanA sUtranA khIjA sthAna padamAM kahyA pramANe jyAM je pRthvImAM jenuM je pramANenuM khAhalya paheALAI kahevAmAM Avela che. ane 'natha gattiyA vA nacAvAlalacaCCA' jyAM jeTalA lAkha narakAvAse kahevAmAM Avela hAya, tyAM te badhA ja sArI rIte vicAra karIne 'nAva adde sattamASa purvI' yAvat adhaHsaptamI eTale ke tamastamA nAmanI sAtamI pRthvI sudhI kahI levuM joIe. have sUtrakAra adhaHsaptamI pRthvInA narakAvAse)nuM kathana kare che de sattamA' ityAdi 'adde sattamA' he bhagavan adhaHsaptamI pRthvInA ke jenu' mAhatya eka lAkha ATha hajAra ceAjananu' che. tenI uparanA bhAgamAM keTalu' avagAhana karIne arthAt keTalA bhAga cheADIne tathA nIcenA keTalA bhAga cheDIne 'maLyuM' ane vacamAMnA keTalA khAlI bhAgamAM keTalA 'anuttara' anuttara sarvotkRSTa atyaMta vizALa ghaNA meTA ane tethI ja 'mAniyA' mahA naraka kahelA che? ttva' puSThitra" A rIte prazna pUchI levA joIe. tathA vAyava'vi sadeva tenA uttara paNa ahiyAM jeTalA pramANavALA madhyabhAgamAM jeTalA narakAvAse che, arthAt dhaHsaptamI pRthvInA eka lAkha ATha hajAra ceAjananA mAhatyamAMthI sADA khAvana hajAra uparanA bhAgane ane eTalAja nIcenA bhAgane cheADIne vacalA traNa hajAra ceAjananA pAlANamAM pAMca mahAnarakAvAse che. te A pramANe che. kAla 1, mahAkALa 2, raurava 3, mahAraurava 4, ane vacamAM pAMcasuM apratiSThAna 5 nAmanuM naraka che. A pramANe kahevuM joie. tenA AlApa A pramANe che. sAmAtta naM puDhavIt vattIputtaranocaLatathasalavArA' he bhagavan eka lAkha khatrIsa hajAra caiAjananI vizALatA vALI zarkarAprabhA nAmanI bIjI pRthvInI 'ti' vaca' joAhittA TeTA vaca yannettA mo hevarDsa vathA niyAvAlalacasaralA rLattA' upara ane nIcenA jIvAbhigamasUtra 50 Page #61 -------------------------------------------------------------------------- ________________ keTalA hajAra jana cheDIne bAkInA madhya bhAgamAM keTalA lAkha narakAvAsa kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmI ne kahe che ke "jovA sakkarappabhASaNa' puDhavIe battIsuttara joyaNasayasahassavAhallAe uvari ega joyaNasayasahassa ogAhittA heTA ekkaM joyaNasahassa' vajjettA majhe tisuttarajoyaNasayasahasse estha NaM sakkarappabhAe puDhavI NeraiyANa vIsA rAjAnaravanArA mavaMtari ballA' he gautama ! eka lAkha batrIsa hajAra jananI vizALatAvALI zarkarA prabhA nAmanI bIjI pRthvInI upara nIce nA eka eka hajAra yojana pramANa kSetrane choDIne eka lAkha vIsa hajAra madhyanA kSetramAM zarkarAmabhA pRthvInA nairayikone cagya evA vIsa lAkha narakAvAse kahyA che. A badhAja narakAvAse madhyamAM goLa che. yAvata jovAmAM azubha che. temAM mahA asAtA rUpa vedanA che. ItyAdi saghaLuM vyAkhyAna ratnaprabhA pRthvInA prakaraNamAM kahyA pramANenuM badheja samajI levuM 'bAluyappabhAe Na bhate ! puDhavIe aTThAvIsuttara joyaNasayasahassa bAhallAe uvara kevaiya ogAhittA heTTA kevaiya vajjittA majjJe kevaiyA nirayAvAsa sayasahassA paNNattA ? goyamA ! bAluyappabhAe puDhavIe aTThAvIsuttara joyaNasayasahassabAhallAe uvari egaM joyaNasayasahassa ogAhittA heTTA egaM joyaNasahassa vajjittA majjJe chavvIsutare joyaNasayasahasse etthaNaM bAluyappabhA puDhavI neraiyANaM ijANa niyAvAra rakSA mavaMtari maravA' he bhagavana tAlukA prabhA pRthvI ke je eka lAkha aThyAvIsa hajAra ejananI pahoLAI vALI che. tenI upara nIcenA eka eka hajAra jana kSetrane choDIne vacamAMnA eka lAkha chavvIsa hajAra jana pramANavALA madhyanA kSetramAM vAlukAprabhA pRthvInA narayikane cagya paMdara lAkha narakAvAse che. A badhA narake yAvat azubha che. temAM atyaMta azAtArUpa vedanA che. jIvAbhigamasUtra pa1 Page #62 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'paMkappabhAe NaM bhate ! puDhavIe vIsuttara joyaNasayasahassa bAhallAe uvariM hari ogAhitA heTTA kevaiyaM vajjittA majjJe kevaie kevaiyA NirayAvAsa sayasahassA paNNattA goyamA ! paMkalpabhAe NaM puDhavIe vIsuttarajoyaNasayasahassabAhallAe uvariM evaM joyaNasaya sahassa ogAhittA heTTA vi evaM joyaNasahassa' vajjittA majjhe aTThArasuttare joyaNasaya sahasse ettha NaM paMkappabhA puDhavIe raiyANaM dasa nirayAvAsa saya sahassA bhavatIti makkhAya' he bhagavan eka lAkha vIsa hajAra AjananI vizALatAvALI pakaprabhA pRthvInI upara ane nIce keTalA hajAra ceAjana kSetrane cheDIne vacalA bhAgamAM keTalA narakA vAse che? he gautama ! eka lAkha vIsa hajAra ceAjananI vizALatAvALI paka prabhA pRthvInI upara ane nIcenA eka eka hajAra ceAjananA kSetrane cheDIne vacalA eka lAkha aDhAra hajAra caiAjana kSetramAM pakaprabhAnA naiyikAnA dasa lAkha narakAvAse che. 'teLaLavA gAva amuddA gaNu taiyaLA' A narake yAvat azubha che. ane A narakAmAM mahA azAtA rUpa vedanA rahela che. dhUmaghyamArLa maMte ! puthvI' ityAdi dhUmaprabhA pRthvInI vizALatA eka lAkha aDhAra hajAra ceAjananI che. temAMthI upara nIcenA eka eka hajAra ceAjana kSetrane choDIne vacalA eka lAkha seALa hajAra cAjananA kSetramAM traNa lAkha naraka vAse che. temAM dhUmaprabhA pRthvInA naiyike rahe che. tama:prabhA pRthvInI vizALatA eka lAkha seALa hajAra ceAjananI che, te paikI eka eka hajAra upara nIcenA kSetrane cheADIne bAkInA vacamAnA kSetramAM eka lAkha cauda hajAra ceAjana pramANa kSetramAM tamaHprabhA pRthvInA nairiyakAnA pAMca kama eka lAkha narakAvAse che. adhaHsaptamI pRthvInI vizALatA eka lAkha ATha hajAra caiAjananI che. temAMthI upara nIcenA sADA bAvana sADA bAvana hajAra ceAjana pramANuvALA kSetrane cheADIne vacalA traNa hajAra cAjananA kSetramAM pAMca mahA narakAvAseA AvelA che. A narakAvAse ghaNAja vadhAre vizALa che. tenA nAmeA A pramANe che. kAla 1, mahAkAla 2. raurava 3, mahAraurava 4 ane apratiSThAna 5, te paikI apratiSThAna nAmanuM narakAvAsa saunI madhyamAM che. pRthvIyAnA mAhatyanA parimANane tathA narakAvAsanA sthAnabhUta madhyabhAganA parimANane ane narakA vAsAnI saMkhyAne batAvavA vALI A nIce Apela cAra gAthAo che. 'gasIya' nannIsa' ityAdi // 1 // 'aDulattara' ca sIla' ityAdi // 2 // 'addhattivaLa sastA' ItyAdi // 3 // 'sIttAca vIsA' ityAdi // 4 // A cAre gAthAonA artha spaSTa ja che. temAM pahelI gathAmAM sAte jIvAbhigamasUtra 52 Page #63 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pRthvIyAnI vizALatA khatAvI che. jemake eka lAkha eMsI hajAra yajananI vizALatAvALI pahelI pRthvI che. 1, eka lAkha khatrIsa hajAra yeAjananI vizALatA vALI khIjI pRthvI che. 2, eka lAkha aThayAvIsa hajAra yeAjananI vizALatA vALI trIjI pRthvI che. 3, eka lAkha vIsa hajAra caiAjananI vizALatA vALI ceAthI pRthvI che. 4, eka lAkha aDhAra hajAra AjananI vizALatA vALI pAMcamI pRthvI che. 5, eka lAkha seALa hajAra ceAjananI vizALatA vALI chaThThI pRthvI che. 6, ane eka lAkha ATha hajAra (jananI vizALatA vALI sAtamI pRthvI che. 7, 5 1 aa khIjI ane trIjI gAthAmAM madhyakSetranuM pramANa khatAvela che. jemake pahelI pRthvImAM eka lAkha ayeAtera hajAra ceAjana pramANanA madhya bhAga-peAlANu che. 1, bIjI pRthvImAM eka lAkha vIsa hajAra ceAjananA madhyabhAga che. ra, trIjI pRthvImAM eka lAkha chavvIsa hajAra ceAjana pramANanA madhya bhAga che. 3, cAthI pRthvImAM eka lAkha aDhAra hajAra pramANanA madhyabhAga che. 4, pAMcamI pRthvImAM eka lAkha sALa hajAra ceAjananA madhyabhAga che. pa chaThThI pRthvImAM eka lAkha cauda hajAra ceAjananA madhyabhAga che. 6. ane sAtamI adhaH saptamI pRthvImAM traNa hajAra ceAjananA madhyabhAga che. 5 gA. 2-3 | narakAvAseAnI saMkhyA narakAvAse che. 1, ceAthI gAthAmAM upara kahela madhyabhAgamAM rahelA khatAvavAmAM AvI che. jemake pahelI pRthvImAM trIsa lAkha khIjI pRthvImAM paccIsa lAkha narakAvAse che. 2, trIjI pRthvImAM paMdara lAkha narakAvAse che. 3, ceAthI pRthvImAM dasa lAkha narakAvAsa che. 4, pAMcamI pRthvImAM traNa lAkha narakAvAse che. pa, chaThThI pRthvImAM pAMca kama eka lAkha narakAvAse che. 6, ane sAtamI je adhasaptamI nAmanI pRthvI che, temAM pAMca narakAvAse che. A badhA kathanane khatAvavA vALuM koSTaka TIkAmAM Apa vAmAM Avela che, teA jIjJAsuee temAMthI joI vicArI levuM. // sU. 125 narakAvAso ke saMsthAna-AkAra kA nirupaNa have sUtrakAra narakAvAseAnA saMsthAne nu' kathana kare che. 'mItte na maMte caLavamAN puDhavI' ityAdi TIkA-gautamasvAmIe prabhune evu' pUchyuM che ke mItte na maMte ! caLavamAk vuDhIp' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA narake je saMThiyA paLattA' kevA saMsthAnavALA kahyA che ? arthAt ratnaprabhA pRthvImAM je narakAvAse che. tenA AkAra kevA prakAranA che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke 'noyamA ! tuvijJA paLajJa' he gautama! pahelI pRthvImAM je narakA che, te be prakAranA kahevAmAM Avela che. 'teM nA' te be prakAro A pramANe jIvAbhigamasUtra 53 Page #64 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che. bAvahiyapaniTrAya gAvahiyA vAhiya' AvalikA praviSTa ane AvalikA khAdya, jyAM je e padeonI sAthe va' zabdanA prayoga karavAmA Avye hAya te bannemAM samAnapaNAthI azubhapaNu' che, e vAtane sUcavavA mATe karavAmAM Avela che. je narakAvAse ATha dizAomAM samazreNImAM rahelA che. te narakA vAse AvalikA praviSTa kahevAya che. AvalikA zabdanA atha zreNI che. A zreNImAM je vyavasthita hAya che, te AvalikA praviSTa kahevAya che 'sahya na ne te AhicaviTTA te tivihAmmannA' temAM je AAlikA praviSTa naraka che. te traNa prakAranA kahevAmAM Avela che. 'ta' nA' te traNa prakAro A pramANe che. 'vaTTA ta mAcalamA'vrata-gALa tryasra-trikeANa ane catusra cAra khUNAvALu` 'tastha La ne te jhAhiyA vA' temAM je AvalikA praviSTathI judA eTale ke AvalikA khAhya narakAvAse che. te nALAmaMDhALa saMDhiyA pammattA' aneka prakAranA AkArAvALA che. 'ta' nA' te A pramANe che 'gacaaAra sabaMdiyA' keTalAka lAkha`DA kASThanA jevA AkAravALA che. keTalAka 'viTTa caLA saTijJA' dirA dArU banAvavA mATe jemAM piSTa-leTa vigera rAMdhavAmAM Ave che. te vAsaNanA jevA AkAranA hoya che. 'tu rajhiyA' keTalAka kandu kaMdoInA rAMdhavAnA pAtranA AkAra jevA AkAra vALA hAya che 'choromaMThiyA' keTalAka leADhI--tavAnA jevA AkAravALA che. keTalAka 'jaDAhA saMyiA' kaDaiyAnA jevA AkAravALA hoya che. thAjI ma'DhiyA' keTalAka bhAta banAvavAnA vAsaNanA AkAra jevA AkAravALA hAya che, ane keTalAka viTA saMDhiyA' jemAM vadhAre mANasA mATe leAjana sAmagrI banAvI zakAya tevA piTharakanA jevA AkAravALA hAya che, keTalAka jimiyana sa'yiA' kRmika jevA AkAravALA hoya che. A pada keTalAka graMthAmAM ApavAmAM Avela nathI. keTalAka 'tripura diyA kI puTakanA jevA AkAravALAhAya che keTalAka icala diyAM' uTaja-jhupaDI-tApasAzramanA jevA AkAravALA hoya che. keTalAka 'muya 'DhiyA' mRga-vAdyavizeSanA jevA AkAravALA hoya che. keTalAka 'rImukhya nasa'diyA' nadI mRdaMganA jevA AkAra- vALA che, ane keTalAka brAjhiMgala'DhiyA' Alijara- mATinA banAvela mRganA mAkAra jevA AkAravALA che. eTale ke kAThInA AkAra jevA che ane keTalAka 'sugholala'jhiyA' sughoSA devalAkamA prasiddha sughoSa nAmanA ghaTanA jevA AkAravALA che. keTalAka 'cala'DhiyA' daranAmanA vAdyavizeSanA jevA AkAravALA che. 'Lavala'ciA' keTalAka pazuva nAmanA vAdyavizeSa jevA AkAravALA hAya che, keTalAka 'pAda saDhiyA' paTaha- DhAla nAmanA vAdyavizeSanA jevA AkAravALA hoya che. keTalAka merIsa diyA' bherInAmanA vAdyavizeSanA jevA AkAra vALA jIvAbhigamasUtra 54 Page #65 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che. keTalAka "zarI naMdizA cAmaDAthI maDhelI vistRta bayAnA AkAra jevA jhAlara nAmanA vAdyavizeSanA jevA AkAra vALA che "hyuMsaMdira keTalAka kutuM baka vAdavizeSanA jevA AkAravALA che "nArI saMdizA nADI jalaghaTikAnA jevA AkAravALA che. 21 A saMbaMdhamAM be saMgraha gAthAo che. jo ItyAdi Ane artha upara kahela prakArathI samajI le. "gi =Ava tamAra" je pramANe ratnaprabhA pRthvInA narake kahelA che. eja pramANe tamA nAmanI pRthvI sudhI kathana karavuM joIe. arthAta- zarkarA prabhA vAlukAprabha paMkaprabhA, dhUmaprabhA, ane tama:prabhAnA narakenuM paNa kathana karavuM joIe. tene AlApa prakAra A pramANe che.-"sAmAdi mare. puDhavI nA ItyAdi prakArathI svayaM banAvIne samajI levA. adha: saptamI pRthvInA narakanA kathana saMbaMdhamAM sUtrakAra svayaM kathana kare che. AmAM gautamasvAmI prabhu ne evuM pUche che ke sarakagi mare ! gvI ja ciM saMkiyA jarA" he bhagavad adhaHsaptamI pRthvInA narako kevA AkAravALA hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmI ne kahe che ke-joyA! suvidyA vanarA" he gautama ! adhaHsaptamI pRthvInA narake be prakAranA kahayA che. " gaNo te A pramANe che. dera taNA" eka vRtta goLa AkAravALuM ane cAra "vyastra' vikeNAkAra che. kemake-adhAsaptamI pRthvImAM je narake che te AvalikA praviNa ja che. AvalikA bAhya nathI AvalikA praviSTa hevA chatAM paNa te pAMca ja che. vadhAre nathI temAM je apratiSThAna nAmanuM narakendra che. te AnI madhyamAM che. ane te goLa AkAravALuM che. kemake-jeTalA narakendro che. te badhA goLa AkAravALA ja hoya che. bAkInA bIjA je cAra narakAvAse che jemake-kAla 1 mahAkAla 2, raurava 3 ane mahAraurava che A cAre pUrva vigere cAre dizAomAM che. have sUtrakAra narakAvAsenI vizALatA pragaTa kare che.-temAM gautamasvAmI e prabhune evuM pUchyuM che ke "sudhI je maste vacanamA guDhavI" he bhagavan! A ratnaprabhA pRthvImAM rAjA je narake che. te "vapharca vAunseLa pannA ? keTalI vizALatA vALA kahevAmAM Avela che.? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke jIvAbhigamasUtra 55 Page #66 -------------------------------------------------------------------------- ________________ bocanA ! sini gocanAdarasAruM vAhajjaina pannA' he gautama! A naraka traNa hajAra yojanAnI vizALatA vALA kahelA che. "te ga" te A pramANe "dedA ghaLasara te nIcenI pAdapIThamAM eka hajAra yojana sudhI ghanapaNathI nicita-nAmAM rahelA che. "manse surA sarasaM' pIThanA uparanA madhya bhAgamAM te eka hajAra jana sudhI suSira (khAlI) che. tathA "afSa saMkrayA sArasaM" uparamAM zikharanA jevA eka hajAra yojana sudhI te saMkucita thatA gayA che. A rIte A vizALatAmAM traNa hajAra yojanA thaI jAya che. "gvaM jAva taramANa Aja pramANe zarkarAmabhAM pRthvIthI laIne adhaHsaptamI pRthvI sudhI dareka pRthvImAM tyAMnA narakAvAso nI vizALatA traNa hajAra yojananI che. tema samajavuM anyatrapaNa emaja kahyuM che. heTA ghaNAsahassaM uppi saMkocato sahassaMtu / majjhe sahassaM susirA tinni sahassusiyA narayA // 1 // AgAthAne artha spaSTa ja che.- have sUtrakAra nakAvAsonA AyAma ane viSkanuM pratipAdana kare che - AmAM gautama svAmI e prabhu ne evuM pUche che ke-"mIre ii mate ! rAjumag gDhavI" he bhagavan A ratnaprabhA pRthvImAM je "" te naraka che. te ja AgAmavizvameLe keTalI laMbAI vALA ane keTalI pahoLAI vALAM kahela che? ane varU parikave pachAttA" ane tene parikSepa gherA keTalo kahela che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke -"joyA! suvira vachattA he gautama! pahelI pRthvImAM be prakAranA naraka kahela che. "raM " te A pramANe che -"laMkAvirathI 2 saMvekavirathI ja saMkhyAta yojanAnA vistAravALA ane asaMkhyAta ejananA vistAravALA 'taratha te saMvedanavisthA" temAM je saMkhyAta yojana vistAravALA che, narake che te badhA "saMgAruM gocAra sada vuiM saMkhyAta hajAra yojananA "kAcA-vivartameLa' lAMbA paheLA che. "ttA che je te asaMkhejjavitthaDA teNaM asaMkhejjAiM joyaNasahassAiM AyAmavikhaMbheNaM' bhane je asaMkhyAta yojanAnA vistAra vALAM che. teo asaMkhyAta yojananA laMbAI pahoLAIvALA che. tathA tenI paridhi paNa asaMkhyAta hajAra yojananI che. "paraM vAra tamArU" je pramANe ratnaprabhA pRthvImAM tyAMnA narakonI laMbAI pahoLAI ane paridhinuM pramANa kahyuM che. e ja pramANe zarkarA prabhA pRthvIthI jIvAbhigamasUtra 56 Page #67 -------------------------------------------------------------------------- ________________ laIne tama prabhA pRthvI sudhInA narakAvAsonI laMbAI pahoLAI ane pari dhinuM pramANa paNa samajI levuM A saMbaMdhamAM AlApa prakAra A pramANe che - " mAdi mare! putranI rAja' ityAdi prakAra TIkAmAM ApavAmAM Avela che. te tyAMthI samajI le A sUtrapAThano artha A pramANe che-ratnaprabhA pRthvI nA narakAvAsanI laMbAI pahoLAI ane paridhInA saMbaMdhamAM jema kahevAmAM Avela che. e ja pramANene artha ahiyAM A zarkarA prabhA pRthvInA narakonI laMbAI pahoLAI ane paridhinA saMbaMdhamAM paNa samajI levuM joIe. eja pramANe vAlukAprabhA paMkaprabhA dhUmaprabhA, ane tama:prabhAnA narakonI laMbAI pahoLAI ane paridhinA pramANunA saMbaMdhamAM paNa sUtrapATha svayaM banAvIne samajI le. adhaH saptamInA saMbaMdhamAM sUtrakAra svayaM kahe che. gaNe sattamA naM mane ! purA' he bhagavan adhaHsaptamI pRthvImAM je narake che, te keTalI laMbAI vALA, ane keTalI pahoLAI vALA ane keTalI paridhivALA che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "joyA! suvi pannA" he gautama ! adhaHsaptamI pRthvImAM je naraka che, te be prakAranA che. "R gA' te A pramANe che.- saMkavirATa alaMkAvihAya" saMkhyAta vistAravALuM eka ane asaMkhyAta vistAra vALA cAra "tarA te saMkavirATe temAM je naraka saMkhyAta vistAravALuM che. te eka apratiSThAna narakaja che "af : nayanaracaraNaM kAcAvimeLe' te eka lAkha jananI laMbAI pahoLAI vALuM che. tathA tenI paridhi "sini gogAsattAruM posTarasatArUM robina joyaNasae sattAvIsAhie tinni koseya advAvIsa dhaNusaya terasagulAI adbhajIruM utti sAhi" traNa lAkha soLa hajAra baso satyAvIsa jana traNa kesa ekaso aThayAvIsa dhanuSa sADAtera AMgaLathI kaMIka vadhAre che. tathAratha ne te gahekALocavithaDA? temAM je naraka asaMkhyAta yAjananA vistAra vALA che. te cAra che. te asaMkhyAta jananI laMbAI pahoLAI vALA che. tathA-tenI paridhi paNa asaMkhyAta hajAra jananI che. sU0-13 narakAvAsoM ke varNagadha AdikA nirupaNa have sUtrakAra A narakavAsenA varNa, gaMdha, ane sparza kevA che. tenuM varNana kare che.-"mIre baM mate ! racaTMmANa putrathI' ityAdi TIkAthe-A sUtradvArA gautamasvAmIe prabhune evuM pUchayuM che ke-"mIre Na bhaMte ! rayaNappabhAe puDhavIe neraiyA kerisayA vaNgeNa pannattA' lagapan A ratnaprabhA pRthvInA nArakAvAsa kevA varNavALA kahelA che? athata ratnaprabhA pRthvInA narakene varNa ke che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke -"ocanA ! jA jAjomAsA, momaharilA, mImA, jIvAbhigamasUtra pa7 Page #68 -------------------------------------------------------------------------- ________________ unnAlaLayA, maniA vaLeLa vasA' he gautama ! ratnaprabhA pRthvInA narake narakAvAso kALA ane kAlAvabhAsavALA, jene jotAMja rUvADAM ubhA thaI jAya evA bhaya'kara, trAsa utpanna karavAvALA ane atyaMta kRSNavarNa vALA kahelA che. arthAt A narakAnA varNa kALo che. tethI tene kRSNa kahevAmAM Avela che. vaNuthI kALA heAvA chatAM paNa keTalAka padArthoM kRSNava paNAthI camakatA nathI tethI tene kRSNAvabhAsa kahela che. A kathanathI ema samajAvavAmAM Avela che ke--A kRSNavarNavALI prabhAsamUhathI yukata che. Ane jotAMja nArakajIvAnA zarIranA rUvAMDA jAya che. A rIte bhaya utpanna karavAvALI teenI A bhayAnaka che.-ane teja kAraNathI A nAraka jIvAnA ataHkaraNA hamezAM bhayabhIta banyA rahe che. AnI AgaLa khIjA jeTalA kALA vaNa vALA padArtho che, te badhAja phIkA jaNAya che. evA A atyanta parama kALAvaNuM vALA che. 'va' jJAna adde sattamA' ratnaprabhA pRthvInA narakAvAsonA varNanA saba dhamAM je pramANe A kathana karavAmAM Avela che. eja pramANenu` kathana zarkarAprabhA vAlukAprabhA, paMkaprabhA, dhUmaprabhA, tamaHprabhA ane tamastamaHprabhA A pRthvI cAnA narakAvAse nA varNanA saMbaMdhamAM paNa kathana kahevu joIe arthAt A pRthvIcenA narakAvAsomAM paNa kALA, kAlAvabhAsa vALA, vigere pUrvokta vizeSaNa vALA che. bhayane lIdhe ubhA thaI kRSNavarNavALI kAMtI che. have gandhanA saMbaMdhamAM kathana karavamAM Ave che. mIlena'mane ! caLavmAN putraNa narI' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA narake phresiyA 'dhenuM pammattA' kevA prakAranA gadha vALA kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmI ne kahe che ke 'noyamA! te nahAnAmad ahimaTeD vA gomaTeD vA muLaLamasevA'' he gautama! marelA sApanuM je pramANenuM kalevara zarIra hAya che, marelI gAyanu' jenu' kalevara zarIra hAya che, marelA kUtarAnu` zarIra jevuM hAya che, 'munnAramahevA' marelI khIlADInuM je pramANenuM zarIra hAya 'manulsa maIvA' marelA manuSyanu' je pramANenu zarIra hAya che, 'simaDegA' maLelI bheMsanuM jevu' zarIra hoya che 'mulanamaTeD vA'marelA uMdaranuM zarIra jevu hAya che. 'gAlamaak vA' marelA gheADAnu' jevu' zarIra hAya che, 'sthimaNeD vA' marelA hAthInu jevu' zarIra hAya che, 'sIdu mA' marelA siMhanu' jevu... zarIra hAya che. 'khamaavA' marelA vAghanuM jevuM zarIra hAya vastu' jevu' zarIra hAya che, 'rIniyamaTevA' che, 'vimalevu' vRka marelA marelA dIpaDAnu' jevuM zarIra jIvAbhigamasUtra 58 Page #69 -------------------------------------------------------------------------- ________________ hoya che, ane AbadhA marelAnA zarIre "jaya hijaravAda mirAvaLa surimA mAno ke dhIre dhIre phUlIne saDI gayelA hoya, saDIne phATI gayA hoya, ane jemAMthI durgadha AvatI hoya ane e ja kAraNathI je "gurU vichI vica vImarathariLine azuci-apavitra sparza karavA gya na hoya, temaja manamAM atyaMta glAnI utpanna karAvanArA banyA hoya, ane jenI pAse javA paNa koI IcchatA na hoya athavA jenI pAse thaIne kaI nIkaLavA paNa IcchatA na hoya, jeo glAnIthI dekhavAne gya banyA hoya kriminAra te ane jemAM kIDAone samudAya khadabadI rahI hoya "ma AcAre rivA? gautama svAmI pUche che ke je pramANenI durgadha A marelA sarpa vigerenA saDelA, gaLelA, zarIranI hoya che, evI ja durgadha e narakamAM hoya che? A praznanA uttaramAM prabhu gautama svAmIne kahe che ke-Lo ru sama A kathana barobara nathI kemake-"joyamA ! rUpILuM vaLaqmA guDhavI nA gharo agiphTa tA reva" he gautama ! A upara varNavela marelA sarpAdikanA saDelA, gaLelA mRtazarIra karatAM paNa anaMtagaNuM vadhAre durgadha e narakamAM hoya che. A ratnaprabhA pRthvImAM je narake che, te badhA A marelA sapa vigere nA saDelA, gaLelA, zarIranI durgadha karatAM paNa aniSTatara-kharAbamAM kharAba durgadha vALA hoya che. keIne aniSTa padArtha paNa ramya-suMdara lAge che. paNa A narake evA nathI A narake to kevaLa "saradAra' asuMdara ja che. banAva mAM mArava' yAvatu manane game tevA hotA ja nathI. ekAMta che. ahiyAM yAvata padathI "avirattara amanojJA" A be pada grahaNa karAyAM che. tethI ja AbadhA apriyatara-atyaMta apriya che. ane manane anukULa hotA nathI. apriyatara e pada evAta pragaTa kare che ke-akAMta padArtha paNa sUkarane viSTA jema priya hoya che, tema kei tevA prakAranA prANI ne te priya hoya che, paNa A narake evA eTale ke koIne paNa priya lAge tevA hotA nathI. A te hamezAM apriyatara ja hoya che. arthAta te koIne paNa priya hatA nathI, "baMdhenuM jattA" AvA prakAranA vizepavALA A narako e pahelAM kahela durgadhathI paNa vadhAre paDatI durgadha vALA hoya che. "vaM vAva zahesattA guDhavINa' Aja pramANe zarkarA prabhA pRthvInA vAlukA prabhA pRthvInA, paMkaprabhA pRthvInA, dhUmaprabhA pRthvInA, tama prabhA pRthvInA, ane tamastamAM pRthvInA, narakenA zarIre marelA sarpAdinA zarIranI durgadhathI paNa vadhAre paDatI durgadha vALA hoya che. A pramANenuM kathana samajI levuM joIe. have sUtrakAra e narakonA sparzanA saMbaMdhamAM kathana kare che. "mIre baM jIvAbhigamasUtra pa9 Page #70 -------------------------------------------------------------------------- ________________ maMre ! mANa puDhavI nAnA ricA goiaa' he bhagavanuM A ratnaprabhA pRthvImAM je narake che. te badhA kevA prakAranAM sparzavALA hoya che? A prazna nA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke -"joyA ! re kahI nAmag sitterU vA' he gautama ! asipatra-talavArano je sparza hoya che. te tathA "gurUvA? astarAnI dhArane "raMvArIricAra vA' kadabacI rikA patra-eTale ke A eka tIkSaNa dhAravALA pAnavALuM ghAsa hoya che. teno "sattArUvA' zakti nAmanA Ayudha vizeSanI dhArane "tarUvA bhAlAnI dhArane "tamAravA temara nAmanA zastra vizeSanI dhArane nArAyo; vA' bANanA agrabhAgane "tUTaze; vA' zUlanA agrabhAgane ' vA' laguDa-lAkaDInA agrabhAgane "mihivipha vA' bhiDipAlanA agrabhAgane "jisTara lA' soInA jUDAnA agrabhAgane "vicachUTuM vA' kareMcane (kudane) viThTharaNa vA' vIMchinA DaMkhane " paMti vA' aMgArAnA sparzane "nA vA" agninI javAlAne "pukhkhada vA" kurmara agnine aravIti vA' anirvicchinna agninI javAlAne "jhADu vA' alAtanAma baLatA lAkaDAnI agnine "puddhArALI vA' zuddha agni-arthAt tapelA lakhaMDanA piMDanA agnine athavA vIjaLI vigerene je sparza hoya che, "mAyA sivA' gautamasvAmI prabhu ne pUche che ke he bhagavana e ja sparza A narakane hoya che? ahiyAM sUtramAM badhe Iti zabda upamAbhUta vastusvarUpanI parisamApti sUcaka che. tathA "vA" zabda parasparamAM samuccayana vAcaka che. tethI ahiyAM kaI paNa narakAvAsane sparza zarIranA avayane chedaka hoya che. keI narakAvAsane sparza zarIranA avayane bhedaka hoya che. kaI narakAvAsano sparza vyathA janaka hoya che. keI narakAvAsane sparza dAhajanaka hoya che. ItyAdi prakArathI samatA batAvavA mATe aneka prakAranA A upamArUpa banelA padArtho ahiMyAM grahaNa thayela che. tethI jyAre gautamasvAmIe prabhune evuM pUchayuM ke-A upamAM rUpa asipatra vigerene je sparza hoya che, zuM e ja sparza A nArakAvAsa hoya che? gautamasvAmInA A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke-"o rULa kama A kathana babara nathI. kemake "jocanA! he gautama! "mIre vaLAvamA puDhavI mar? A ratnaprabhA pRthvInA narakAvAse " gaLakUtarAceva nAra amadAma tAva jANe " A asipatra vigerenA agrabhAganA sparza karatAM paNa atyaMta aniSTatara akAMtatara, apriyatara, amanamatara, e tene sparza kahela che. "nAva kahevattamA puDhavI' ratnaprabhA pRthvInA nArakAvAsanI jema ja zarkarA prabhA, vAlukAprabha paMkaprabhA dhUmaprabhA tama prabhA, ane tamastama prabhA pRthvInA nArakAvAsa paNa asipatra vigerenA sparza karatAM paNa aniSTa jIvAbhigamasUtra 60 Page #71 -------------------------------------------------------------------------- ________________ akAMta, apriya, amaneAjJa, ane amaneAmatara sparza kahevAmAM Avela che, tema samajavu sU.14A narakAvAso ke mahatva-vizAlapanekA nirupaNa have sUtrakAra narakAvAsAnI meATAinuM kathana kare che. pannattA mItte na mare ! racAvamANa puDhIla narajA hai mAyA' IyAdi TIkA--mIne naeN maMte ! caLamANa purI' he bhagavan! A ratnaprabhApRthvImAM 'rIvA' je narakAvAse che, te badhA hai mAhayA keTalA vizALa che ? jo ke pahelAM asakhyAta caiAjananA vistAravALA narakAvAseA che, tema kahI devAmAM Avela che. paraMtu te asabhyeya paNuM zuM che ? e vAta samajAvavAmATe ja A prazna pUchavAmAM Avela che. upamAdvArA tenA uttara ApatA mahAvIraprabhu kahe che ke-noyamA ! jhacaLa baMghuddIne rIle' he gautama ! ja MbudrIpa nAmanA je A dvIpa che, ke jyAM ApaNe rahIe chIe ane je dvIpa sayyadIvasamuddALa sattvadamasara' saghaLADhIpe! ane samudronI madhyamAM sauthI pahelA rahela che. sava sukAra' tathA badhA dvIpa samudrokaratAM je nAnA che. 'varR'gALAkAra che. tethI 'tejIApUrvamaMgaLamaMtri' jenuM sa`sthAna telamAM pakAvelA puvA arthAt mAlapuvAnA jevu che. athavA te te evuM 'vaNe' nAma gALa che ke-'dUvArAjamaMDALamaMjhi' rathanuM paiDuM.. jevu' gALa hAya che, tevA gALAkAravALA hAya che. athavA te evu vattuM kahetAM gALa che ke-'puttaLiyAETALa sa'' jema puSkara-kamaLanI kaLInA AkAranA jevA AkAravALuM hAya che. athavA tA A vaTTe'evu' gALa hAya che ke-jevA gALAkAra-nipuLacaT meM 'jhALa 'tri' pUrNimAnA pUrNa caMdra jevA geALa AkAravALA hoya che. suvarNa nocaLasacasadaNa AyAmanikalameLe nAva trici vizesAttiEveAM' A dvIpa eka lAkha caiAjananI lakhAi paheALAI vALA che, yAvata traNa gaNAthI kaMIka vadhAre paridhithI vIMTaLAela che. A ja mUddIpanuM nAma ja bUDhIpa e pramANe thavAnu kAraNa e che ke tenI barAbara madhyamAM anAdi ane anata eka jammU sudarzana nAmanu vRkSa che. te ATha yAjananI UMcAivALuM che. tathA ratna maya che. jabudvIpa pachI lavaNa samudra che. ane samudrane gherelA dvIpa ane TrIpAne gherela samudra che. A pramANe asakhyAta dvIpa ane samudro che. A ja mUThThIpa e dvIpa samudromAM sauthI pahelA dvIpa che. ane te badhAja dvIpAnI madhyamAM che. A ja mUThThIpanA AkAra geALa che. ahiyAM je telamAM pakavelA pUvA (mAlapuvA) jevA tathA rathanA paiDA jevA tathA kamaLanI kaLInA jevA athavA pUrNa candramAnA jevA tenA geALa AkAra che tema judI judI upamAo ApIne kahela che, te judA judA dezanA vineya kahetAM ziSya samudAyane sama jIvAbhigamasUtra 61 Page #72 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jAvavA mATe kahevAmAM Avela che. A ja bUDhIpa eka lAkha ceAjananI laMbAi paheALAI vALA che yAvatpadathI sa*grahIta thayela tenI paridhinuM pramANa A pramANenuM che, traNa lAkha seLa hajAra khaseA satyAvIsa ceAjana traNa (keza) gAu ekaseA aThayAvIsa dhanuSa sADA tera AMgaLathI ke ika vadhAre che. A thanamAM gALAkAra khatAvavA telamAM taLelA mAlapuvAnI upamA atAvI che, tenuM kAraNa e che ke telamAM pakAvavAthI te eka dama gALa banI jAya che. A upara batAvelA pramANavALA ja budvIpanu' je mahaSika deva che te traNa caTi vagADe teTalA kALamAtramAM ekavIsavAra parikramaNa karIne pAchA AvI jAya evI zaktivALA deva pAtAnI sarvotkRSTa gatithI jo eka athavA be athavA traNa divasa panta ane utkRSTathI cha mAsa panta te narakAvAseAnuM ullaMghana karatA rahe te paNa te dhruva keTalAka narakAvAsAnu ullaMghana karI zake che. ane keTalAka narakAvAseAnuM ullaMghana nathI paNa karI zakatA. eTalA meTA te narakAvAse che. A pramANane pahelAM upamita (ghaTAvavA) karavA mATe pahelAM ahi'yAM jamRdvIpanA pramANuneA sa'graha karela che. have sUtrakAra eja vAta veLa' ItyAdi sUtrapATha dvArA prakaTa kare che. 'deveNa' mahaiDhie jAva mahANubhAve jAva iNAmeva iNAmevatti kaTTu ima kevalakappa' jaMbUddIvaM dIvaM tihiM accharAnivAehiM tisattakkhutto aNupariyaTTittANaM vamaLa ejJA' evA A ja budvIpane kAi vimAna parivAra vigere meTi RddhivALA, zarIra AbhUSaNunI mahAdyutivALe, atyaMta vadhA2e zArIrika khaLa vALA, atyata meATikhyAtivALe, tathA 'mARle' jenI khyAti A ghaNA meTA aizvarya vALe che. evI hoya athavA 'mAlevale' mahAsukhavALA 'mahAnumAne' viziSTa vaikriya vigere karavAnI aciMtya zaktivALA evA deva yAvat traNa capaTa vagADavAmAM jeTale samaya lAge che. eTalA samayamAM ma' jevajIp na...vRddIna phIva' A kevaLa kalpa arthAt saMpUrNa ja budvIpane 'ttisattavutto' ekavIsa vAra 'gaLuriTTittAnA' paribhramaNa karIne zIghragatithI AvI jAya che re na tene' evI gamana zaktivALA evA te deva 'tA" te devajana prasiddha 'viTTA" utkRSTa prazasta 'turiyA' vegavALI 'pavajA' capala 'aMDANu' caMDa arthAt krodhavALA purUSanA jevI praca'Da signyA' zIghra 'pUtA' urdUdhUta arthAt jenA cAlavAnA samaye dhULa uDe evI athavA je gatimAM cAlavAnu abhimAna jIvAbhigamasUtra 62 Page #73 -------------------------------------------------------------------------- ________________ bharyuM hoya, evI "==LA' paramatkRSTavegavALI athavA "IT" zatrupakSanI gatine paNa parAjIta karavAvALI che" cheka nipuNa "divAI divya devaka saMbaMdhinI revanagg' devagatithI "virUcamANe jivanAne vAraMvAra u9laMghana karatAM karatAM " La" ochAmAM ochA "jAdu nA TucAuM vA. ricAhuM vA' eka divasa, be divasa, ane traNa divasa sudhI ane "phore' vadhAremAM vadhAre mAre cha mahInA sudhI "vIrUvakanA teo niraMtara ullaMghana karatA rahe te "garanA vIvaNa nA banI zake ke te keTalAka narakAvAsane pAra karI zake. ane "no vINavA gA' keTalAkanarakavAne pAra na paNa karI zake kemake e narakAvAsanI lambAI ghaNuM vadhAre moTI che. tethI tene pAra pAma te cha mAsa paryanta niraMtara upara kahevAmAM Avela deva gatithI ullaMghana karavAvAvALA devane paNa azakaya che. " mahArAjaM jovA ! ramImAM racaqmANa kudI paunttA' tethI he gautama ! evI upamAvALA ane eTalA moTA viratAravALA narakAvAse A ratnaprabhA pRthvImAM kahyA che. "gi rAva de sattamag' ratnaprabhA pRthvImAM A narakavAse jema ghaNA vizALa kahyA che. eja pramANe zarkarA prabhA pRthvIthI laIne adhaH saptamI pRthvI sudhImAM je narakAvAse che, te badhA paNa evA ja prakAranI mahAvizALatAvALA kahyA che, adhasamamI pRthvImAM je vizeSatA che, te A pramANe che. 'ahe sattamAe atthegaiyaM naraga vIivaepajA atthegaie narage nA vIivaejjA' adhasaptamI pRthvImAM eka lAkha jananI laMbAI pahoLAI vALuM je pratiSThAna nAmanuM narakAvAsa che. tenuM ullaMghanate te karI zake che. paraMtu asaMkhyAta keDa keDi ejananA vistAravALA, bIjA je cAra narakAvAse che. tenuM ullaMghana te deva karI zakatuM nathI. te cAra narakAvAsanA nAma A pramANe che. kAla 1, mahAkAla 2, raurava 3. ane mahAraurava 4. | sU. 15 | narakAvAsa kiM dravyamaya yAne kisake bane hai? A narakAvAse kaI vastumaya arthAt zenA banelA che? sUtrakAra have e batAve che "mIre mare racaLaevmANa puravINa nANA' ItyAdi TIkArtha-gautamasvAmIe prabhune evuM pUchyuM che ke "mIre jo aMte! jIvAbhigamasUtra 63 Page #74 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pALamANa puravINa) he bhagavad A ratnaprabhA pRthvImAM je rA' narakAvAsa che, te badhA vi mayA" kaI vastumaya che? arthAt kaI varatuthI banelA che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "ocamA ! lava vAyA jittA he gautama ! ratnaprabhA pRthvInA nArakAvAse sarvAtmanA arthAt sarva prakArathI vajAya che. arthAt vajanA banelA che. ane vA jevA atyaMta kaThaNa che, "ratha La vAghasu vahu navA ja ponArA ya avarajamaMtti vinaMti" e narakamAM aneka khara-vinazvara bAdara pRthvIkAyika jIva ane pudgala "gAvavA naMti viDavanaMti" AvatA jatA rahe che. "jayaMti vavavanaMti" eja vAta A be kriyApade dvArA pragaTa karavAmAM AvI che. A kathanathI ema samajAvavAmAM Avela che ke aneka jIve tyAM AvIne utpanna thatA rahe che. e ja pramANe aneka pudgale tyAMthI vachUTine nIkaLIne bahAra AvI jAya che. ane bahAranA aneka pagale tyAM pahoMcI jAya che. kemake jIva ane pudagala A be ja draya gati kriyA ane sthiti kriyAzIla che. paraMtu "sAcA te bAra radara " te narakAvAse dravyartha daSTithI zAzvata che. kemake teonA saMsthAna vigeremAM kaMI paNa parivartana thatuM nathI. te te tenI pratye niyataja banyA rahe che. "jehiM baMdhaswhaM tapAve ijAsapahiM mAravA dravyartha daSTithI te zAzvata paNa che. e pramANenuM A kathana ekAntarIte nathI. keI apekSAthI e azAzvata paNa che. e ja vAta A sUtrapATha dvArA spaSTa karavAmAM AvI che. kRSNa, nIla, lehita lAla pIta-pILe ane zukala kahetAM ta sapheda A varNa rUpI paryAthI A badhA azAzvata paNa che, kRSNa, zukala vigere rasanA paryAya che. surabhigadha ane durabhigaMdha A gaMdhanA paryAya che. tIkhA, kaDavA, kaSAya- turA, amla-khATA ane madhura kahetAM mIThA A rasanA paryAye che. tathA karkaza, mRdu, gurU, laghu, zIta, uSNu snigdha ane rUkSa A sparzanA paryAya che. narakamAM Avela varNa AdikanI utpatti ane vinAza thavA chatAM paNa narakAvAsa ekAnta anitya nathI. kemake sarvadA sthira svabhAvavALuM dravya vidyamAna rahe che. ane tadUgata temAM rahela vinazvara svabhAvavALA. varNa, gaMdha, rasa, ane sparzanA pariNamana thavAthI te badhA ekAntata nitya paNa nathI. tethI A kathanathI teomAM kathaMcit nityapaNuM ane kathaMcit anityapaNuM pragaTa karavAmAM Avela che. arthAt dravyArthikanayanA matathI nitya che. ane paryAyArthikanayanA matathI anitya che "vaM nAva kahe tattamag" Aja pramANe zarkarAmabhA pRthvInA vAlukAprabhA pRthvInA, paMkaprabhA pRthvInA, dhUmaprabhA pRthvInA, tamaHprabhA pRthvInA ane tamastamaprabhA pRthvInA narakAvAsa paNa vamaya che. tyAM javAnuM ane mugalonuM AvavuM javuM banyuM rahe che. ane e badhA narake dravyartha daSTithI nitya che. ane paryAya dRSTithI anitya ja che. tenA AlApakone prakAra pahelI jIvAbhigamasUtra 64 Page #75 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pRthvInA narakAvAsanA prakaraNamAM kahyA pramANe ja tamastamA pRthvI pantanI pRthvIceAnA AlApako svayaM banAvIne samajI levA joie. jemake mItte na aMte ! savvamANu puthvIT navA jimacA LA' ItyAdi ! sU. 16 // nAraka jIvo kI utpatti kA nirupaNa have sUtrakAra nArakavAnA upapAta-utpattI batAve che. mItte La aMte ! thaLapnamAla puDhavI' ityAdi TIkA --gautamasvAmIe prabhune evu' pUchyu` che ke mAre " aMte ! caLamAla putraNa neca' he bhagavan ! A ratnaprabhA pRthvInA narakAvAse mAM naiyika jIvA 'hiM navakhaMti' kayA sthAnamAMthI ane kaI gatimAMthI AvIne utpanna thAya che? 'i gasaLIhiM jIvanamaMtti' zuM asa nIce mAMthI AvIne utpanna thAya che ? 'sIsinehi~ yavanaMti' athavA sarIsRpe bhujAethI cAlavAvALA ghA, nALIyA vigeremAMthI AvIne utpanna thAya che ? athavA 'lIAi navakhaMti' cApagA prANIyAmAMthI AvIne utpanna thAya che? athavA vruihi~| navamaMtti' somAMthI AvIne utpanna thAya che ? athavA 'sthitlRi navamaMtti' striyAmAMthI AvIne utpanna thAya che ? athavA 'macchamanusi~vakhaMtti' maya ane manuScAmAMthI AvIne utpanna thAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'LaucamA ! akSaLIhiA jIvanamaMtti'nA macchamanuditA vinayamaMtti' he gautama! pRthvInA narakAvAsamAM nairiyeka jIvA asa'jJIyAmAMthI paNa AvIne utpanna thAya che. ane yAvat matsyA ane manuSyAmAMthI AvIne paNa utpanna thAya che. eka iiMdriyavALA jIveAthI laIne asaMjJI pacendriya sudhInA saghaLA jIvA sa'mUrchAimaja hAya che. tethI sAmAnya paNAthI ahiyAM e pramANe kahevAmAM Avela che. ke asaMjJIjIvA narakAvAseAmAM eTale ke pahelA narakanA narakAvAseAmAM nArakapaNAthI utpanna thAya che. pakSiyAmAMthI, cApagA prANIyeAmAMthI, sarpAmAMthI, zriyAmAMthI ane mAchalIemAMthI tathA manuSyeAmAMthI AvelA jIva A pahelI narakanA narakAvAsAmAM utpanna thavAnA saMbaMdhamAM A dADha gAthA kahI che. te A pramANe che. pannI vahu paDhama' ityAdi. ratnaprabhA eTale ke je asa'nI pacendriya jIveA che, tee te pahelI pRthvInA narakAvAsamAM ja nArakapaNAthI utpanna thAya che. te pachInI pRthvIcenA narakA jIvAbhigamasUtra 65 Page #76 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vAsAmAM tee utpanna thatA nathI. A pramANenA atha A gAthAmAM Apela 'vastu' padathI karavAmAM Avela che. tethI evA niSedha samajavA nahI' ke sarIsRpa vigere pachInI chae pRthvIyeAmAM javAvALA pahelI pRthvInA narakAvAsomAM utpanna thatA nathI. A sarIsRpA vigere temAM paNa utpanna thaI zake che. eja viSaya A nIce ApavAmAM Avela gAthA dvArA samajAvavAmAM Avela che. 'Tora 2 tarItti' sarIsRpa ghA, nALIyA vigere gaja pAMca iMdriyAvALA jIve zarkarAprabhA pRthvI sudhInA narakavAsemAM ja nArakapaNAthI utpanna thAya che. te pachInI pRthvIcenA narakAvAsAmAM te nArakapaNAthI utpanna thatA nathI. 'takSya paNI' vAlukAprabhA pRthvI sudhInA narakAvAseAmAM ja pakSI gIdha vigere pAMca indriyavALA garbhaja pakSI nArakApaNAthI utpanna thAya che. te pachInI pRthvIcenA nArakAvAseAmAM tee nArakapaNAthI utpanna thatA nathI. 'sauddA naMti valbhI' pakaprabhA nAmanI je cAthI pRthvI che tyAM sudhInA ja narakAvAseAmAM siMha marIne nArakapaNAthI utpanna thAya che. rastA ghuLa paMcama jJatti' sapa pAMcamI pRthvI sudhInA narakAvAseAmAM ja nArakapaNAthI utpanna thAya che. // 1 // 'Tripa ruthiyAo' chaThThI pRthvI sudhI ja strI nArakapaNAthI utpanna thAya che ane macchA manucA ca sattami, jJatti' mahA azubha adhyavasAya vALA matsyA ane manuSyA sAtamI pRthvI sudhI jAya che. A gAthAnA atha thaye // 1 !! A kathana pramANe ja 'nAva' yAvapadathI chaThThI pRthvI sudhI ratnaprabhA pRthvInI jema mAlApakeA samajI levA. adhaHsaptamI pRthvInA saMbaMdhamAM sUtrakAra svayaM have pachI kathana karaze. tenA AlApAnA prakAra A pramANe che 'sarapabhAe NaM bhaMte ! puDhavIe NeraiyA ki asaNNIhiMto uvavajjaMti jAva maccha manunA navakhaMtti' he bhagavan zarkarAprabhA pRthvInA narakAvAse mAM nairiyakA zu asa'nI jIvAmAMthI AvIne utpanna thAya che? athavA yAvata matsya ane manuSyeAmAMthI AvIne utpanna thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke 'vocamA! no sanna ito navamaMtti sIsinehiM vanamaMtti nAva macchamanuti to savavanaMti' he gautama ! zAprabhA pRthvInA narakAvAsAmAM nAraka jIvA asaniyAmAMthI AvIne utpanna thatA nathI. paraMtu saMjJI arthAt sarIsRpeAmAMthI AvIne utpanna thAya che. ane yAvat matsya ane manuSyAmAMthI AvIne utpanna thAya che. 'bAluyappabhAe NaM bhaMte ! puDhavIe NeraiyA ki asaNNIhiMtA uvavajjaMti nAva macchamanudiMtoSavanaMtti' he bhagavan vAlukAprabhA pRthvInA narakAvAsAmAM utpanna thavAvALA nairiyakA zu asa'jJI jIveAmAMthI AvIne utpanna thAya che ? athavA yAvat matsya athavA manuScAmAMthI AvIne utpanna thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke he gautama ! vAlukAprabhA jIvAbhigamasUtra SS Page #77 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pRthvInA narakAvAsAmAM vaiyikA 'to asaLIoiAvavanaMtino rIlivehiMto jIvanamaMtti' asa'jJI jIvAmAMthI AvIne utpanna thatA nathI. temaja sarIsarpAmAMthI AvIne paNa utpanna thatA nathI. para`tu. 'lIviMto ! jIvava itti'sa'nI pakSiyAmAMthI AvIne utpanna thAya che 'jJAva macchamanurto thaya khaMti' yAvat matsya ane manuSyeAmAMthI AvIne utpanna thAya che. 'jaMkalpamAM, UM bhaMte! puDhavIe neraiyA kiM asaNNIhiMtA uvavajjaMti jAva macchamaNue hiMto uvvmaMtti' he bhagavan! pakaprabhA pRthvInA narakAvAsAmAM utpanna thavAvALA nairiyakA zu asaMjJI jIveAmAMthI AvIne utpanna thAya che ? athavA manuSya mAMthI AvIne utpanna thAya che ? gautamasvAmInA A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke hai gautama ! pakaprabhA pRthvInA narakAvAsAmAM utpanna thavAvALA naiyikA asa'jJI jIvAmAMthI AvIne utpanna thatA nathI. temaja sarIsRpeTamAMthI AvIne paNa utpanna thatA nathI. paraMtu cApagA si'hAmAMthI AvIne utpanna thAya che, yAvatuM matsyAmAMthI AvIne utpanna thAya che. ane manuSyAmAMthI AvIne utpanna thAya che. A pramANe pachI pachInI pRthvIyAnA narakAvAseAmAM pUrvI pUrvInA niSedha sahita pachInI pRthvInA pratiSadha tyAM sudhI karavA ke jyAM sudhI chaThThI pRthvInA narakAvAsAmAM siyAmAMthI AvIne jIva nArakapaNAthI utpanna thAya che. paraMtu adhaHsaptamI pRthvImAM thatA nathI. A pramANene pratiSedha striyeAne sAtamI adhaHsaptamI pRthvImA utpanna thavAnA saMbaMdhamAM niSedha AvI jAya che. adhaHsaptamI pRthvInA saMbaMdhamAM A nIce pramANenA sUtrapATha kahela che. adde sattamArLa mare! puDhavIe neraiyA ki asaNNIhiMtA uvavajjaMti jAva macchamaNuehiMto uvavajjaMti' he bhagavan adhaHsaptamI pRthvInA narakAvAsAmAM utpanna thavAvALA nairayakA zu? asa'nI jIveAmAMthI AvIne utpanna thAya che ? athavA yAvat matsyAmAMthI mAvIne utpanna thAya che ? athavA manuScAmAMthI AvIne utpanna thAya che ? ahiyAM yAvat zabdathI A pramANenA pATha grahaNa karAyA che. sarIsRpeAmAMthI AvIne utpanna thAya che? athavA pakSiyAmAMthI AvIne utpanna thAya che ? athavA cApagA prANicAmAMthI AvIne utpanna thAya che ? ke sI~mAMthI AvIne utpanna thAya che ? athavA zriyAmAMthI AvIne utpanna thAya che, athavA matsyamAMthI AvIne utpanna thAya che ? athavA manuSyeAmAMthI AvIne utpanna thAya che ? gautamasvAmInA A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke noyamA ! no asaLI ito. vavajJati' adhaHsaptamI pRthvInA narakAvAseAmAM naiyika jIva asa'nI jIveAmAMthI AvIne utpanna thatA nathI. temaja sarIsapeAmAMthI AvIne paNa utpanna thatA nathI ke pakSiyAAMthI AvIne utpanna thatA nathI. athavA cApagA prANiyAmAMthI AvIne paNa utpanna thatA nathI. athavA sarpomAMthI AvIne paNa utpanna thatA nathI. ke siyeAmAMthI AvIne utpanna thatA nathI. paNa matsya-mAchalAemAMthI ane manuSya mAMthI AvIne utpanna thAya che, jIvAbhigamasUtra 57 Page #78 -------------------------------------------------------------------------- ________________ have sUtrakAra eka samayamAM A ratnaprabhA pRthvImAM keTalA nAraka che utpanna thAya che? e vAtanuM nirUpaNa kare che. "pIre mare! vAvamarg gDhavI te phA" he bhagavan A ratnaprabhA pRthvImAM narayike "tamaM - agvA vavavatta eka samayamAM keTalA utpanna thAya che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "ocamA, ! kaomi po vAro nA sini vA' gautama ! ratnaprabhA pRthvImAM nAraka che eka samayamAM ochAmAM ochA eka athavA be athavA traNa sudhI utpanna thAya che. ane "koleLa vinA =aa gAMhe va vavavarSAti" vadhAremAM vadhAre saMkhyAtapaNu utpanna thAya che ane asaMkhyAtapaNu utpanna thAya che. "gvaM jJAva za saramANa' Aja pramANenuM eTale ke eka samayamAM utpanna thavA saMbaMdhanuM kathana zarkarA prabhA pRthvIthI laIne adhaHsaptamI pRthvI paryAtamAM paNa karI levuM joIe. arthAt zarkarA prabhA pRthvImAM paNa eka samayamAM ochAmAM ochA eka athavA be athavA traNa nAraka sudhI utpanna thAya che ane vadhAremAM vadhAre asaMkhyAta paNa utpanna thAya che A abhiprAyane laIne sUtrakAre "ilve nAva gadde sattAmAM A pramANe sUtrapATha kahyo che. - have pratisamaye eka eka nArakane bahAra kaDhADavAmAM Ave te saghaLA nArakane bahAra kahADavAmAM keTalo samaya lAge ? te apaharaNa kALano vicAra karatAM sUtrakAra kahe che ke "mIre gaM' ItyAdi "jhINe baM mete ! racanaqmANa putravINa joyA sama samahe bhagavana A ratnaprabhA pRthvImAMthI je nAraka jIvane pratisamaye "vIsamA gavaramALa temAMthI bahAra kADhavAmAM Ave che te badhA tyAMthI "vaphacavALa vadisi" keTalA kALa pachI arthAt keTalA kALamAM pUrepUrA bahAra kahADI zakAya A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "mA! teLe gakhaMDanA samae samae avahIramANA avahIramANA asakhejjAhi ussappiNI osappiNIhiM javaNIti" he gautama! pahelI pRthvInA nairayikamAMthI je eka eka samayamAM asaMkhyAta asaMkhyAta utsarpiNI ane asaMkhyAta asaMkhyAta avasarpiNI kALA bhale pUro thaI jAya te paNa te tyAMthI pUrepUrA nArakI bahAra kahADI zakAtA nathI. arthAt pratisamaye teone asaMkhyAta asaMkhyAtanI saMkhyAmAM tyAMthI bahAra kahADavAmAM Ave ane A rIte bahAra kahADavAnuM kAma asaMkhyAta utsarpiNI ane asaMkhyAta avasarpiNa kAla paryanta te rIte bahAra kahADavAnuM cAlu ja rahe to paNa teo tyAMthI pUrepUrA bahAra kahADI zakAtA nathI. "jo a i kava isivA' A rIte teone tyAMthI bahAra kADhavAnuM thayuM nathI. ane bhaviSyamAM paNa tema thaze paNa nahIM ane vartamAnamAM paNa te rIte thatuM jIvAbhigamasUtrA 68 Page #79 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nathI, paraMtu A je kathana karela che, te tenI asa`khyAta saMkhyAne puSTa karavA mATe ja kahela che. 'nAva masattamAla' ratnaprabhA pRthvInA nArakonA kathana pramANe ja zarkarAprabhA, vAlukAprabhA, pakaprabhA, dhUmaprabhA, tamaHprabhA ane tamastamaprabhA pRthvIyAmAM paNa jo pratyeka samayamAM asaMkhyAta asaMkhyAta nAraka jIvAne ahAra kahADavAmAM Ave te tevI rIte bahAra kahADatAM kahADatAM bhale asaMkhyAta utsarpiNIkALa ane asaMkhyAta avasarpiNI kALa paNa samApta thaI jAya para`tu te jIvA tyAMthI kayAreya paNa pUrA bahAra kahADI zakatA nathI. have nAraka jIvAnA zarIranAM parimANa pramANanuM pratipAdana karavAmAM Ave che. 'mItte La' mate !' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvImAM vaDgALa ke mahAliyA sarIrogAhaNA paNNattA' he bhagavan naiyika jIveAnA zarIrAnI avagAhanA keTalI mATI kahela che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke 'novabA ! suvidyA sarIronA vantratA' he gautama ! naiyika jIvAnA zarIre|nI avagAhanA e prakAranI kahela che. 'ta' nA' te e prakAza A pramANe che, 'maSAraniSnA cakattaraveniyA ca' bhavadhAraNIya eka ane bIjI uttaravaikriya avagAhanA che. 'tattva naM nA lA mavadhAnijJA' temAM je bhavadhAraNIya zarIrAvagAhanA che, te 'nanmaLa ga'gujaC asaMvaijJamAna" jaghanyathI AMgaLanA asaMkhyAtamAM bhAga rUpa hAya che jotenuM sattaLavuM ttinni ca caLIyo iSTa aMnuArUM' ane utkRSTathI te sAta dhanuSa traNa hAtha ane pUrA che AMgaLa pramANanI hAya che. tattva La ne te uttaravemniyA' temAM je uttara vaikriyarUpa zarIrAvagAhanA che, te narbheLa aMguruta saMle mAna'' jadhanyathI AMgaLanA sakhyAtamAM bhAga rUpa che. ane 'jotenuM' utkRSTathI 'vanmatta dhanUrUM aDhArUnAJo caLIyo' te padara dhanuSa aDhI hAtha pramANanI che. TrodA khIjI zarkarAprabhA pRthvImAM je nArakeA che, tenI bhavadhAraNIya zarIrAvagAhanA jaghanyathI tA AMgaLanA asaMkhyAtamAM bhAga rUpa che. ane utkRSTathI paLasa dhanUrUM gaDhAphanAo caLItro' padara dhanuSa ane aDhI hAthanI che. tathA je uttara vaikriya nAmanI zarIrAvagAhanA che, te 'naina' jaghanyathI tA AMgaLanA sakhyAtamAM bhAga rUpa che, ane jonLa' utkRSTathI 'tIsa dhanUra nA caLI' ekatrIsa dhanuSa ane eka hAthanI che. 'tadacA' trIjI vAlukA prabhA nAmanI je pRthvI che, temAM nArakeAnI bhavadhAraNIya zarIrAvagAha nA jaghanyathI te AMgaLanA asaMkhyAtamAM bhAga rUpa che, ane utkRSTathI eka jIvAbhigamasUtra SC Page #80 -------------------------------------------------------------------------- ________________ trIsa dhanuSa ane eka hAtha pramANanI che. tathA ahiMyAM je uttara vaikiyarUpa zarIravagAhanA che, te jaghanyathI te AgaLanA saMkhyAmAM bhAga rUpa che ane ane utkRSTathI bAsaTha dhanuSa ane be hAtha arthAt sADA bAsaTha dhanuSanI che. "vaphathI" cothI paMkaprabhA pRthvImAM je nArake che, teonA zarIranI bhavadhArathIya avagAhanA jaghanyathI 62 bAsaTha dhanuSa ane be hAthanI che. ane uttara vaikiyarUpa je avagAhana che, te jaghanyathI te AMgaLanA saMkhyAtamAM bhAga rU5 che. ane utkRSTathI te 125 ekasepaccIsa dhanuSanI che. iAmI' pAMcamI je dhUmaprabhA nAmanI pRthvI che, temAM rahevAvALA nArakanI bhavadhAraNIyarUpa zarIrAvagAhanA jaghanyathI te eka AMgaLanA asaMkhyAtamAM bhAga rUpe che. ane utkRSTathI te 125, ekaso paccIsa dhanuSa pramANanI che. tathA uttara kiyarUpa zarIravagAhanA jaghanyathI eka AMgaLanA saMkhyAmAM bhAga rUpa che ane utkRSTathI te aDhIso dhanuSa che. chaThThI chaThThI ta:prabhA nAmanI pRvImAM nArakIya jIvanI bhavadhAraNIyarUpa zarIrAvagAhanA jaghanyathI te eka AMgaLanA asaMkhyAtamA bhAga rUpa che. ane utkRSTathI te 250 base pacAsa dhanuSa pramANanI che. tathA uttara kriyarUpa zarIravagAhanA jaghanyathI te eka AMgaLanA saMkhyAmAM bhAga rUpe che. ane utkRSTa avagAhanA 500 pAMcaso dhanuSa pramANanI che. "paramAra avadhALakanA vaMra sAtamI pRthvImAM bhava dhAraNIya zarIravagAhanA jaghanyathI eka AMgaLanA asaMkhyAtamA bhAga rUpe che. ane utkRSTathI te 500 pAMcase dhanuSa pramANanI che. tathA "sattaravadivA uttara kriyA rUpa zarIravagAhanA jaghanyathI te eka AMgaLanA saMkhyAta bhAga rUpa che. ane utkRSTathI eka hajAra dhanuSarUpa che. ahiyAM ratnaprabhA vigere pRthvImAM rahelA nArakanI dareka prataranI bhavadhAraNIya jaghanya, madhyama, ane utkRSTa avagAhanA nA pramANane batAvavA vALI dasa gAthAo che. ke je gAthAo TIkAmAM ApavAmAM Avela che. "caLAI paDhamAre' ItyAdi dareka pRthvInA prataranI saMkhyA A pramANe che - pahelI ratnaprabhA pRthvImAM tera prasare che. 1, zakaraprabhA pRthvImAM agIyAra prasare che. 2, vAlukAprabhA pRthvImAM 9 nava pratare che 3, paMkaprabhA pRthvImAM sAta prato che. 4, dhUma prabhA pRthvImAM pAMca pratare che. 5, tamaH prabhA pRthvImAM 3 traNa pratare che , ane sAtamI tamastamA nAmanI pRthvImAM eka ja pratara che. 7, A sAte jIvAbhigamasUtra 70 Page #81 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pRthvIceAnA nArakonI avagAhanA e prakAranI hAya che. eka bhadhAraNIya ane bIjI uttara vaikriya. temAM je bhavadhAraNIya zarIrAvagAhanA che, te badhAnI jaghanyathI eka AMgaLanA asa`khyAtamA bhAga pramANanI hAya che, ane je uttara vaikriya zarIrAvagAhanA che. te badhAnI jadhanyathI AMgaLanA saMkhyAtamA bhAga pramANanI hAya che. A bannemAM vizeSatA che. badhI pRthvIyeAnA nArakIcenI bhavadhAraNIya ane uttaravaikriya A beu avagAhanAthI pachI pachInI pRthvIcemAM kheta peAtAnI apekSAthI khamaNI bamaNI thatI jAya che. tema samajavu, have ahiyAM utkRSTathI bhavadhAraNIya avagAhanAne laine dareka pratarAnA nArakAnI avagAhanAnuM pratipAdana karavAvALI je dasa gAthA che. tenA bhAva batAvavAmAM Ave che, jemake 'caLA' ItyAdi ratnaprabhA pRthvInA pahelA prataramAM nArakAnI avagAhanA traNa hAthanI hAya che, te pachInA khAra pratarAmAM dareka pratarAmAM 'pRnuDhA' 55 sADA chappana AMgaLa vadhArIne mAre pratAnI avagAhanA alaga alaga samajI levI. tema karatAM karatAM chellA teramA prataramAM jaIne utkRSTa avagAhanA sAta dhanuSa traNa hAtha ane cha AMgaLanI thaI jAya che. te A pramANe che. ratnaprabhA pRthvInA pahelA prataramAM traNa hAthanI avagAhanA hAya che. 1 khIjA prataramAM eka dhanuSa eka hAtha ane sADA ATha AMgaLanI che. ra' trIjA prataramAM eka dhanuSa traNa hAtha ane sattara AMgaLanI che. 3, ceAthA prataramAM e dhanuSa ane e hAtha ane doDha AMgaLanI che, 4, pAMcamA prataramAM traNa dhanuSa ane dasa AMgaLanI che. pa, kUThA prataramAM traNa dhanuSa be hAtha ane sADA aDhAra AMgaLanI che, 6, sAtamAM prataramAM cAra dhanuSa eka hAtha ane traNa AMgaLanI che. 7, AThamA prataramAM cAra dhanuSa traNa hAtha ane sADA agyAra AMgaLanI che. 6, navamA prataramAM pAMca dhanuSa eka hAtha ane vIsa AMgaLanI che. 9, dasamA prataramAM cha dhanuSa ane sADA cAra AMgaLanI che. 10, agIyAramA prataramAM jIvAbhigamasUtra 71 Page #82 -------------------------------------------------------------------------- ________________ cha dhanuSa be hAthane tera AMgaLanI che. 11, bAramA prataramAM sAta dhanuSa ane sADAekavIsa AMgaLanI che. 12, ane chelalA teramA prataramAM sUtrokta sAtadhanuSa traNa hAtha ane pUrA cha AMgaLanI ratnaprabhA pRthvInA nArakenI bhavadhAraNIya avagAhanA utkRSTathI thAya che. A rIte ratnaprabhA pRthvInA nArakonI utkRSTa avagAhanA kahI che. 15 have zarkaraprabhA pRthvInA saMbaMdhamAM kathana karavAmAM Ave che. -"jo reva e vIcANa' ityAdi ratnaprabhA pRthvInA teramA prataramAM jeTalA pramANanI avagAhanA kahevAmAM AvI che. te ja pramANenI avagAhanA sAta dhanuSa traNa hAtha ane cha AMgaLanI zarkarA prabhA pRthvInA pahelA prataramAM thAya che. pachI A avagAhanAnA pramANamAM "tira sini puruM' traNa hAtha ane traNa AMgaLa pachI pachInA dareka prataramAM meLavatA javuM joIe. ArA A rIte meLavavAthI chellA agIyAramAM prataramAM paMdara dhanuSa be hAtha ane bAra AMgaLa arthAt eka vitasti (ta) kemake bAra AMgaLanI eka vitastinAma veMta thAya che. te dareka prataranI avagAhanA A pramANe thAya che.-zarkarA prabhA pRthvInA pahelA prataramAM sAta dhanuSa traNa hAtha ane cha AMgaLanI, avagAhanA thAya che. 1, bIjA prataramAM ATha dhanuSa be hAtha ane nava AgaLanI 2, trIjA prataramAM nava dhanuSa eka hAtha, ane bAra AMgaLanI 3, cothA prataramAM dasa dhanuSa ane paMdara AMgaLanI 4, pAMcamA prataramAM dasa dhanuSa traNa hAtha ane aDhAra AMgaLanI 6, sAtamA prataramAM bAra dhanuSa ane be hAthanI 7, AThamA prataramAM tera dhanuSa eka hAtha ane traNa AMgaLanI 8, navamA prataramAM cauda dhanuSa ane cha AMgaLanI 9, dasamA prataramAM cauda dhanuSa traNa hAtha ane nava AMgaLanI, 10, ane chellA agIyAramA prataramAM sUtramAM kahyA pramANe paMdara dhanuSa be hAtha ane bAra AMgaLa arthAt ekavitasti nAma veMtanI hoya che. 11, A avagAhanA bIjI zarkarA prabhA pRthvInA nArakanI utkRSTathI kahevAmAM Avela che. 2 ke gA. 3 che jIvAbhigamasUtra 72 Page #83 -------------------------------------------------------------------------- ________________ have trIjI vAlukAprabha pRthvInA saMbaMdhamAM kathana karavAmAM Ave che. "no rela ca tarUcA" ItyAdi bIjI je pRthvIye nA chellA agIyAramAM prasaramAM jeTaluM avagAhanA nuM pramANa batAvavAmAM Avela che, eTale ke paMdara dhanuSa be hAtha ane bAra AMgaLa kahyuM che. e ja pramANu trIjI vAlukAprabhA pRthvInA pahelA prataramAM thAya che. A pramANe "sa ca vaLI gujaLavI laDha' sAta hAtha sADA egaNIsa 1 AMgaLa pachI pachInA dareka prataramAM maLatA ja javuM joIe. gA. 4 A pramANe meLavatA jatAM chellA nava prataramAM ekatrIsa dhanuSa eka hAthanI avagAhanA thaI jAya che. 3 . e dareka prataranI avagAhanA A pramANe che. tenA pahelAM prataramAM pahelAM kahyA pramANe paMdara dhanuSa be hAtha ane bAra AMgaLanI avagAhanA thaI jAya che. 1, te pachI bIjA prataramAM sattara dhanuSa be hAthe ane sADA sAta AgaLanI 2, trIjA prataramAM 19 ogaNasa dhanuSa be hAtha ane traNa AMgaLanI, 3, cothA prataramAM ekavIsa dhanuSa eka hAtha ane sADA bAvIsa 22 AMgaLanI 4, pAMcamA prataramAM trevIza dhanuSa eka hAtha ane aDhAra AMgaLanI 5, chaThA prataramAM pacIsa dhanuSa eka hAtha ane sADA tera 13 AgaLanI 6, sAtamA prataramAM satyAvIsa dhanuSa eka hAtha ane nava 9 AMgaLanI 7, AThamA prataramAM ogaNatrIsa dhanuSa, eka hAtha ane sADA cAra AMgaLanI 8, chelalA navamA prataramAM ekatrIsa dhanuSa ane eka hAthanI sUtrokta utkRSTa bhavadhAraNIya avagAhanA trIjI vAlukAprabhA pRthvInA nArakenI hoya che. je 3 gA. 5 | have cethI paMkaprabhA pRthvInA saMbaMdhamAM kahevAmAM Ave che. "to reva23thI ItyAdi AnA chelA navamAM prataramAM jeTalA aMtaranuM pramANa kahyuM che, eTale ke ekatrIsa dhanuSa eka hAthanuM eja pramANa cethI paMkaprabhA pRthvInA pahelA prataramAM thAya che. temAM dareka pratarane laIne pachI pachInA prataramAM ghagvIra maMju pAMca dhanuSa vIsa AMgaLa meLavatA javuM joIe. gA. 6A kramathI meLavatAM chellA sAtamA prataramAM bAsaTha dhanuSa be hAthanI avagAhanA thaI jAya che. te A pramANe che. paMkaprabhA pRthvInA pahelA prataramAM jIvAbhigamasUtra 73 Page #84 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ekatrIsa dhanuSa eka hAthanI avagAhanA hoya che. 1, bIjA prataramAM chatrIsa dhanuSa eka hAtha ane vIsa AMgaLanI. 2, trIjA prataramAM ekatALIsa dhanuSa be hAtha ane soLa AMgaLanI. 3, cethA prataramAM seMtAlIsa dhanuSa traNa hAtha ane bAra AMgaLanI. 4, pAMcamA prataramAM bAvana dhanuSa ane ATha AMgaLanI 5, chaThA prataramAM sattAvana dhanuSa eka hAtha ane cAra AMgaLanI 6, ane chellA sAtamA prataramAM sUtramAM kahyA pramANe bAsaTha dhanuSa ane be hAthanI utkRSTa avagAhanA thaI jAya che. 7 | ga. 7 | have pAMcamI dhUmaprabhA pRthvInA saMbaMdhamAM kathana karavAmAM Ave che. to reva vaMzamag' ityAdi cothI paMkaprabhA pRthvInA chellA sAtamA prataramAM je avagAhanAnuM pramANa kahela che. jemake 62 bAsaTha dhanuSa ane be hAtha, e ja pramANe pAMcamI dhUmaprabhA pRthvInA pahelA prataramAM thAya che. tenAthI pachI pachInA dareka prataramAM "goLA dhajULa ro saDha' paMdara dhanuSa ane aDhI hAtha meLavatA javuM joIe. e ge. 8 AvI rIte meLavatA jatAM dhUmaprabhAnA chellA pAMcamA prataramAM nArakanI bhavadhAraNIya utkRSTa avagAhanA eka paccIsa 125, dhanuSanI thaI jAya che. te dareka prataranI avagAhanA A pramANe che. dhUmaprabhA pRthvInA pahelA prataramAM pUrvokta 62 bAsaTha dhanuSa ane be hAthanI thAya che. 1, te pachI bIjA prataramAM aThotera dhanuSa ane eka vitasti (vaMta) arthAt bAra AMgaLanI. , trIjA prataramAM 93 trAMNa dhanuSa ane traNa hAthanI 3, cethA prataramAM 109 ekase nava dhanuSa eka hAtha ane eka vitasti arthAta bAra AMgaLanI 4, ane chellA pAMcamAM prataramAM dhUmaprabhA pRthvInA nArakonI bhavadhAraNIya utkRSTa avagAhanA 125 ekase pacIsa dhanuSanI thaI jAya che. 5, have chaThI tamaprabhA pRthvInA saMbaMdhamAM kathana karavAmAM Ave che. "soreva TrIpa ItyAdi pAMcamI dhUmaprabhA pRthvInA chelA prataramAM je avagAhanAnuM pramANa 125 eka paccIsa dhanuSa che eja pramANa chaThI tama:prabhA pRthvInA pahelA prataramAM thAya che, ke gA, 9 jIvAbhigamasUtra Page #85 -------------------------------------------------------------------------- ________________ AmAM 'vATviyanucasalUDhA' sADI khAsaTha (62) dhanuSa pachI pachInA dareka prataramAM meLavatA javu' joIe, evI rIte meLavatA chellA trIjA prataramAM tamaHprabhA pRthvInA nArakeAnI bhavadhAraNIya utkRSTa avagAhanA khaseA pacAsa 250 arthAt ahIsA dhanuSanI thaI jAya che. dareka prataranI avagAhanA A pramANe che. tamaHprabhA pRthvInA pahelA prataramAM 125 ekaseA pacIsa dhanuSanI avagAhanA thaI jAya che. 1, ane khIjA prataramAM 187aa ekase sADI satyAsI dhanuSanI thAya che. 2, ane chellA trIjA prataramAM 250 khaseA pacAsa arthAt aDhIse dhanuSanI thaI jAya che. 3, A pramANe dasa gAthAoneA bhAvA thAya che. !! gA. 10 rA sAtamI tamastamAprabhA pRthvImAM ekaja pratara hAya che. temAM rahelA nArakAnI bhavadhAraNIya utkRSTa avagAhanA chaThI pRthvInA nArakonI uSkRTa avagAhanAthI khamaNI arthAt pAMcaseA dhanuSanI hAya che, tema samajavu, 'sAte pRthvIyAnA nArakAnI dareka pRthvInA dareka prataranI bhavadhAraNIya utkRSTa avagA hanA banAvavA vALu kASTaka saMskRta TIkAmAM ApavAmAM Avela che te tyAMthI joIne samajI levu. A bhavadhAraNIya zarIranI apekSAe utkRSTa avagAhanA kahevAmAM AvI che. uttara vaikriya zarIranI utkRSTa avagAhanAthI khamaNI, khamaNI badhI pRthvIyAmAM samajI levI joIe. e pramANe khamaNI khamaNI thatAM thatAM sAtamI tamastamA prabhA pRthvInA nArakanI uttara vaikriya utkRSTa avagAhanA eka hajAra ceAjananI thaI jAya che. ! 17 // pratyeka nAraka jIvo ke saMhanana kA nirupaNa have sUtrakAra nAraka jIvAnA saMhanananu nirUpaNa kare che. mItte naM mate ! caLavvamANa puvINa necALa tarIcA isaMcaLI' ityAdi TIkA gautamasvAmIe prabhune evu' pUchyuM che ke 'mItte naM aMte !" he bhadanta ! A jyaLavamAdpuDhI' ratnaprabhA pRthvImAM 'lIcA'naiyikAnA zarIrA ji saMghacaLI vaLattA' kayA saMhananavALA kahelA che ? 'nocanA ! chaThThuM - vayaLAnuM asa thayaLa A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama ! nArakAnA zarI| cha saMhananA paikI koi paNa eka saMhananavALA hAtA nathI. kemake nArakAnA zarIrasaMhanana vinAnA hAya che. tee saMhanana vinAnA kema hAya che. e saMbaMdhamAM tenuM kAraNu khatAvatAM sUtrakAra kahe che ke bevanrI' jIvAbhigamasUtra 75 Page #86 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nArakAnA zarIromAM hADakA hotA nathI. Lachi'zirAo hAtI nathI. vi VgIF' snAyuye| hAtA nathI. 'navasa'caLamAMtha' tethI nArakA nA zarIra saMhanana vinAnA kahevAmAM Avela che, kemake je zarIramAM hADakA vigere hAya che, tyAMja saMhanana hoya che nArakeAnA zarIramAM hADakA vigere hAtAja nathI te kAraNathI teone saMhananA abhAva kahela che. zakA-jo nArakonA zarIra saMhanana vinAnA che, teA pachI te 'zarIra' e padathI yukata kevI rIte hAi zake ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke 'ne ochA aniTrA gAva amaLAma' he gautama ! je pudgalA aniSTa yAvat amaneAma hAya che, te 'teli nIta vAcasAtvanaMti' tenA zarIra rUpe pariName che. ahiyAM yAvapada thI attAnta, atriya, amarojJa' A traNa padmAnA saMgraha thayA che. kahevAnu tApa e che ke jo ke nArakAnA zarIra saMhanana nAma kama nA udayanA abhAvamAM hADakA vigerenA abhAvamAM saMhanana vALA hAtA nathI. chatAM paNa teone vaikriya zarIrA heAya che. kemake nArakeAnA zarIra paNAthI je kAi aniSTa vigere vizeSaNA vALA pudgaleA hAya che, te badhA teonA zarIra rUpe pariNamatA rahe che. evI vyApti nathI ke jyAM jyAM zarIra hAya tyAM tyAM saMhanana hAya che. kemake devAne zarIra| hAvA chatAM paN sa'hanana hotA nathI. saMhanananA sama dha saMhanana nAma kama ne udayAdhIna che. zarI pAMca prakAranA hAya che. ane saMhanana cha prakAranA hAya che, vA, RSabha, nArAca, vigere tenA bhede che. A saMhanananA paikI eka paNa saMhanana nArakone hAtuM nathI. 'ttva jJAtra ahesattamA' je pramANe ratnaprabhA pRthvInA narakAvAse mAM rahevAvALA nAraka jIvAnA zarIro sahanana vinAnA hoya che, e ja pramANe zarkarAprabhA, vAlukAprabhA, paMkaprabhA, dhUmaprabhA tamaHprabhA ane tamastamaHprabhAnA narakAvAseAmAM rahevAvALA nAraka jIveAnA zarIrA paNa saMhanana vinAnA hAya che. tema samajavuM. A rIte saghaLI pRthvIyAnA nArakAnA zIza saMhanana jIvAbhigamasUtra 79 Page #87 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vALA hAtA nathI, cAhe te| bhavadhAraNIya hAya ke cAhetA uttara vaikriya rUpa zarIra hAya have sUtrakAra nArakajIveAnA zarI| kayA sthAna vALA hoya che, e vAtanuM kathana kare che. A saMbadhamAM gautamasvAmIe prabhune evuM pUchyu ke 'mItte nuM maMte ! caLavamANa puDhIp'' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA narakAvAseAnA nairiyakeAnA zarI| kayA sthAna vALA hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke 'poyamA ! tuvijJA paLannA' he gautama ! nA2ka jIvAnA zarIra e prakAranA kahevAmAM Avela che. taM nahA' te be prakAro A pramANe che. 'manavArani ca sattara vaivicAya' eka bhavadhAraNIya zarIra ane bIju uttara vaikriya zarIra tasya ... ne te mavadhAraLijJA' te paikI je nAraka jIvAne bhadhAraNIya zarIro che, tee 'kuMDala'jhiyA panttA' huM'Daka sa'sthAnavALA hAya che je zarIra nArakabhavanI prApti thatAM ja prApta thAya che, te zarIrane bhavadhAraNIya zarIra kahevAya che. ane te vaikriya zarIra ja che. nAraka jIvAne huMDaka saMsthAna nAma kanA udayathI A bhavadhAraNIya zarIra huMDakasaMsthAna vALuM ja heAya che. tathAM ne te uttattvaviyA te viTuMkasaMThiyA pLajJA' tathA je uttara vaikriya rUpa zarIra hAya che, te paNa'DhuMDha saMThiyA phaLattA' huM Daka saMsthAna vALuM ja hAya che. A kAraNathI te nAraka jIvA ame zubha vikriyA karIe 15 evA vicAra teA kare che, paraMtu teo dvArA huMDasaMsthAna nAma kramanA udaya thavAne kAraNe azubha vikriyA ja karI zakAya che. temAM teonA te uttaravaikriyazarIra ke je zarIramAMthI saghaLA rUMvADA ane pAMkha ukhADI devAmAM Avela hoya evA kabUtaranA jevA huMDaka saMsthAna vALA ja hoya che. 'va' nAva adettamA' je pramANe ratnaprabhA pRthvInA nArakeAnA ane prakAranA zarIrA huDaka saMsthAna vALA hAya che, e ja pramANe zarkarAprabhA vAlukAprabhA paMkaprabhA dhUmaprabhA tamaHprabhA ane tamastamaprabhA, pRthvInA nArakAne paNa baMnne prakAranA jIvAbhigamasUtra 77 Page #88 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zarIre huMDaka saMsthAnavALA hoya che. tema samajI levuM have nArakonA zarIrane varNa ke heya che? e saMbaMdhamAM sUtrakAra kathana kare che. A saMbaMdhamAM gautamasvAmI e prabhune evuM pUchayuM che ke "bIjuM mare! rathacqmANa puDhavIpa" he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA nArakAvAsamAM rahevAvALA rAjA naM rIrA risarA ghaomi gumttA' narayikenA zarIre kevA varNa vALA hoya che? eTale ke tenA zarIrano varNa kevo hoya che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "jomA ! vAha romAnA, kAra pAmafoNuM vaLe gumttA he gautama ! pahelI pRthvInA narakAvAsamAM rahevAvALA nAraka che nA zarIrane varNa kALe, kALI kAMtI vALo ke jene jevAthI ja zarIranA rUMvADA ubhA thaI jAya evA ane bhayakAraka atyaMta kRSNa kALA hoya che. " nAka ade sattAmANa' Aja pramANe bIjI pRthvIthI laIne adhaHsasamI pRthvI sudhInA nArakAvAsamAM rahevAvALA nAraka jIvonA zarIre hoya che. tema samajavuM "mIre baM thaTMmAMg gDhavI nerA of tarIyA kiyA jaM " he bhagavan! A ratnaprabhA pRthvInA nairayikenA zarIre gaMdhanI apekSAthI kevA hoya che? arthAt pahelI pRthvInA nairayikanA zarIre kevA gaMdha vALA hoya che. A pramANenA A praznanA uttaramAM gautamasvAmIne prabhu kahe cha , 'goyamA ! se jahAnAmae ahimaDei vA ta ceva jAva ahesattamA' he gautama! je pramANe pahelAM kahevAmAM Avela che ke-ahi-arthAt marelA sApa vigerenA zarIramAMthI jevA prakAranI durgadha Ave che, tenAthI paNa vadhAre aniSTa. tara vigere vizeSaNe vALI durgadha A nAraka jIvonA zarIramAMthI Ave che. eja pramANenuM durgadha viSayanuM te kathana A prakaraNamAM paNa samajI levuM. tathA AvAja prakAranI aniSTatara vigere pUrvokta vizeSaNe vALI durgadha bIjI pRthvInA nairayikothI laIne adhaHsaptamI pRthvInA nArakanA zarIromAMthI Ave che. tema samajavuM, 'imIse gaM bhaMte ! rayaNappabhAe puDhavIe neraiyA gaM sarIrayA kerisayA jANef voLA' he bhagavad A ratnaprabhA pRthvInA nairayikonA zarIre sparzathI kevA hoya che ? arthAt pahelI pRthvInA nairayikenA zarIrano sparza ke hoya che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "joyamA! hira darivivA ' he gautama ! pahelI pRthvInA nairayikenA zarIre ke jeonI cAmaDI upara seMkaDo jhuriyA-ujharaDAM karacalI paDelI hoya ane tethI ja jeo kAMtivinAnA hoya che, tathA "sA kara' jeno paza parUSa kaThora che. ane jemAM seMkaDo cheda thaI rahyA hoya che, ane jenI chAyA-kAMti baLelI vastunA jevI hoya jIvAbhigamasUtra 78 Page #89 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che, AvA prakAranA sparzavALA athata kaThora sparzavALA hoya che. "gvaM nava are sattanA" AvA prakAranA kaThera sparzavALA bIjI pRthvIthI laIne adhaHsaptamI pRthvI sudhInA nArakenA zarIre hoya che. tema samajavuM. e sU. 18 che nAraka jIvoM ke ucchavAsa AdikA nirupaNa have sUtrakAra nAraka jIvana ucchavAsa vigerenuM kathana kare che. 'imIse gaM bhaMte ! rayaNappabhAe puDhavIe NeraiyANaM kerisayA poggalA tyA TIkAtha-gautamasvAmIe prabhuzrIne evuM pUchayuM ke "rUnI naM mane ! rayAmANa puDhavI" he bhagavana A ratnaprabhA pRthvIne "je rUcA " nairayikene riyA rAjA' kevA prakAranA pudgala "rAsaracA parimaMti' ucchavAsa paNAthI eTale ke zvAsocchavAsa rUpe pariName che ? arthAt kevA prakAranA pagale nArakajInA zvAsocchavAsa paNuthI pariName che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "omA ! pAtrA Li nAva amaLAnA? he gatama! je pudgale aniSTa yAvat akAMta, apriya, azubha, amane ane amanema ke jene grahaNa karavAnI IcchA manamAM paNa hotI nathI. evA pudgale ja nAraka enA zvAse chavAsa rUpe pariName che. je ISTa nahoya tevA pudgale aniSTa kahevAya che. ane te aniSTa paNa badhAneja aniSTa hoya tema banatuM nathI kemake rUcinI vicitratAthI aniSTa vastu paNa keTalAkane iSTa hoya tema dekhavAmAM Ave che. jethI te pagale evA hotA nathI e vAta spaSTa karavA mATe "kAnta' A padane prayoga karavAmAM Avela che. te pudgale ke je nAraka jIvonA zvAsocchavAsa paNuthI pariName che. te evA aniSTa hetA nathI ke kaI kaI nAraka ane ISTa abhilaSita paNa hoya, kemake te sarvathA akAMta hoya che. tethI te pugale aniSTa ja hoya che. te paNa je AnA para ema kahevAmAM Ave ke je koI padArtha akAnta5Na hoya che, te paNa kaI kaI jIvone rUca hoya tema jovAmAM Ave che jemake zakarane akAnta evI viSTA rUcikara hoya che. te keI ahiyAM evI kalpanA na karIle eTalA mATe "kavi e padane prayoga karavAmAM Avela che. AvA prakAranA A azubha, yAvat amaneDama evA pudgale nArakajInA zvAsocchavAsa paNAthI pariName che. jo ke A badhA zabdo samAna artha vALA che, te paNa tene svataMtra paNAthI ahiMyAM je prayoga karavAmAM Avyo che, tenuM kAraNa judA judA dezanA jIvAbhigamasUtra 79 Page #90 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ziSya janene samajAvavA mATe kahelA che. athavA nAraka jIve dvArA zvAsa chavAsa rUpe grahaNa karAyelA pudgale atyaMta duSTa-kharAba ja hoya che. koI paNa prakArathI temAM AduSTa paNuM AvatuM nathI e vAta samajAvavA mATe A samAna arthavALA zabda kahyA che. te tefi siAsattA riLamaMri' evA A pUrvokta vizeSaNavALA pudgale nAraka nA ucchazvAsa ane vizvAsa rUpathI pariNata thAya che. "ga nAva gahe sattanA ratnaprabhA pRthvInA nArakanA kathana pramANe zarkarA prabhA, vAlukAprabhA, paMkaprabhA, dhUmaprabhA, tamaH prabhA, ane tamastamaH prabhA pRthvInA nArakonA zvAsocchavAsathI grahaNa karAyelA pudgale paNa pUrvokta vizeSaNa vALA ja hoya che. tema samajavuM. "gvaM nANA tattavi' je pramANe zvAsocchavAsa paNAthI pariNamelA pudgala kahelA kahelA aniSTa vigere vizeSaNo vALA hoya che, eja pramANe pahelI ratnaprabhA pRthvIthI laI ne sAtamI tamatamaprabhA pRthvInA kathana sudhInA nAraka chane AhArapaNAthI je pagale pariNata thAya che, te badhA paNa aniSTa vigere pukta vizeSaNa vALA ja hoya che. tenA AlApakane prakAra A pramANe che. he bhadanta! ratna prabhA pRthvInA narayikene kevA pudgala AhAra paNAthI pariNata thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama ! je pudgala aniSTa, akAnta apriya, azubha, amaneza, ane amaneDama hoya che. teja pudgale temanA AhAra paNAthI pariName che. eja pramANe AhAra rUpe pariNamelA pudgale bIjI pRthvIthI laIne sAtamI pRthvI sudhInA nArakane hoya che. tema samajavuM. A saMbaMdhamAM A lApakane prakAra badheja svayaM banAvIne samajI levuM. have lezyAnA saMbaMdhamAM pratipAdana karavAmAM Ave che. A saMbaMdhamAM gautamasvAmI prabhune pUche che ke "mAre maMte ! rathacqmANa putravINa taiyA herAno vattattAvo" he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA nairayikone keTalI vezyAo kahI che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke jayamA ! jAnsear gunttA' he gautama ! ratnaprabhA pRthvInA nairayikane kevaLa eka kApota lezyAja kahI che "ga HaqmANa vi" e ja pramANe zarkarA prabhA pRthvInA nAraka jIvone paNa kevaLa eka kApata lezyAja hoya che. vAstupamANa puchI" he bhadanta | vAlukAprabhA pRthvInA nairayikAne keTalI lezyAo hoya che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke joya! to rasa no vAro" he gautama ! vAlukAprabha pRthvInA nairayikAne be lekSAo hoya che. "tta gadA' te A pramANe che. " nIranA varasaT ' nIlalezyA. ane kApotalezyA, "ratha ne vatteraNA te vAta' AmAM jeo kApita jIvAbhigamasUtra Page #91 -------------------------------------------------------------------------- ________________ lezyAvALA hAya che, tee vadhAre che, kemake uparanA prastaTamAM rahevAvALA nArakone kApAta lezyAja hAya che. ane tevA A uparanA prastaTamAM rahevAvALA nArakI adhika che, tathA benIruocAlanta:' je nArakA nIla lezyAvALA hAya che, te kApAtalezyAvALA nArakeAnI apekSAe nyUna-theADA che. 'vaMqmAN puchA' he bhagavat paMkaprabhA pRthvInA nArakane keTalI lezyAe hAya che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke 'vocamA ! havAnIja chellA vannattA' he gautama ! pakaprabhA pRthvInA nArakane kevaLa eka nIla lezyAja hAya che. ane te trIjI pRthvInI nIla lezyAnI apekSAe avizuddha hAya che. 'dhUmaLamANa pucchA' he bhagavan dhRmaprabhA pRthvInA naiyikAne keTalI lezyAe hAya che ? uttaramAM prabhu kahe che ke 'noyamA he gautama! dhUmaprabhA pRthvInA naiyikAne vo hekSAo paLattAo' e lezyAe kahI che. te bahA' te e lezyAe A pramANe che. jinhalesA ya naulephsA ca' eka kRlezyA ane khIjI nIlalezyA te vaduttarathA ne nINA' temAMthI dhUmaprabhA pRthvImAM nIla lezyAvALA nArA vadhAre heAya che. ane 'te thovasarAne hela' kRSNe lezyA vALA nAraka jIveA AchA haiAya che. AnI bhAvanA pahelA kahyA pramANe samajavI, 'tamAra pucchA'he bhagavan tamaHprabhA pRthvInA naiyike keTalI lezyAvALA hAya che ? nocamAM nhA ziosA' he gautama ! eka kRSNa laizyA ja temane hAya che. ane A kRSNa lezyA dhUmaprabhA pRthvImAM kahelI kRSNalezyAnI apekSAe avizuddhatara heAya che. ane sattamAN yANamajijJesA' he bhagavat adha:saptamI pRthvInA nArakeAne kevaLa eka parama kRSNa lezyAja hoya che satulam 'vAronu.' ityAdi arthAt ratnaprabhA, ane zarkarAprabhA A be pRthvIcemAM kApAta lezyA hoya che. ane trIjI vAlukAprabhA pRthvImAM mizra rIte nIla ane kApAta e e lezyAe hAya che. ceAthI paMkaprabhA pRthvImAM nIla lezyA hoya che. pAMcamI dhUmaprabhA pRthvImAM mizra eTale ke kRSNa leyA ane nIla lezyAe e lezyAe hoya che. chaThThI tamaHprabhA pRthvImAM kRSNa lezyA ane sAtamI tamastamA nAmanI pRthvImAM parama kRSNa leyA hoya che. / 1 / have nAkeAnI dRSTinA sabadhamAM kathana karavAmAM Ave che. 'mIte na aMte ! he bhagavat A 'caLavamAN puthvI' ratnaprabhA pRthvImAM rahevAvALA 'reDthA' naiyikA 'di' sammATTiI, micchATTiI sanmAmiTTiI' zuM samyag dRSTi vALA hoya che ? ke mithyA dRSTi vALA hoya che ? athavA samyag mithyA dRSTivALA eTale ke mizra dRSTivALA hoya che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke 'noyamA hai samaTTiI, vi micchAgiI vi, sambhAmiTTiI vi' he gautama! pahelI pRthvImAM rahelA nairayikA samyagra dRSTivALA paNu hAya che, mithyA daSTivALA paNa hAya che, ane mizra dRSTivALA paNa hoya che. 'va jIvAbhigamasUtra 81 Page #92 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nAva adde sattamA Aja pramANenuM kathana bIjI pRthvIthI laIne adhaHsaptamI pRthvI sudhInA nArakonA saMbaMdhamAM paNa samajavuM arthAt bIjI pRthvInA narayikethI laIne sAtamI pRthvI sudhInA nairayike samyam daSTi vALA paNa hoya che. mithyAdaSTi vALA paNa hoya che ane mizra daSTi vALA paNa hoya che. have narayikanA jJAna ane ajJAna dvAranA saMbaMdhamAM kathana karavA mAM Ave che. A saMbaMdhamAM gautamasvAmI prabhune pUche ke "raMgIre gaM aMte ! racanaqmAMg gDhavA rerA jiM nALI annA' he bhagavana A ratnaprabhA pRthvInA nairayika jJAnI hoya che? ke ajJAnI hoya che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke jo mA ! UTLI vi mALI vi" he gautama! A ratnaprabhA pRthvInA narayike jJAnI paNa hoya che, ane ajJAnI paNa hoya che. je vALI te niramA sinALI' he gautama ! je jJAnI hoya che, teo niyamathI. traNa jJAna vALA hoya che. te kaha" te traNa jJAna A pramANe che. jemake "gAmafrodira nALI, sucanALI, gohinAnI' matijJAna vALA hoya che. zrutajJAna vALA hoya che, ane avadhijJAnI vALA hoya che. je anALI? ane jeo ajJAnI hoya che, teo niyamathI sathe jarUtti sanALI ane keTalAka traNa ajJAnavALa hoya che, "je su kadiLI' je nArake be ajJAna vALA hoya che, teo "nicanA karU banALI 2 sara ajALa" niyamathI ja mati ajJa navALA ane zruta ajJAna vALA che. ane te anAkhI te niramA marU banALI suya gaorI vimA nALI' je nArakIye traNa ajJAna vALA hoya che. teo niyamathI mati ajJAna vALA hoya che, mUta ajJAna vALA hoya che ane virbhAgajJAna vALA hoya che. je jIve asaMjJI paMcendrimAMthI AvIne upanna thAya che, teo aparyApta avasthAmAM ja be ajJAna vALA hoya che. ane pachInA samayamAM te teo paNa traNa ajJAnavALA thaI jAya che. tethI ja keTalAka nArakIye be ajJAnavALA hoya che. tema kahevAmAM AvyuM che. paisALa vALI vi aoriLa vi sini gAvA bade sattAmAM Aja pramANe zarkarAmabhAnA, vAlukAprabhAna, paMkaprabhAnA, dhUmaprabhAnA, tamaHprabhAnA ane tama stamaprabhA pRthvInA nAraka che paNa jJAnI ane ajJAnI hoya che. je teo jJAnI hoya che, te teo niyamathI traNa jJAnavALA hoya che. ane je ajJAnI hoya che, te traNa ajJAnavALA hoya che. A saMbaMdhamAM AlApakone prakAra pahelI pRthvImAM je pramANe kahevAmAM Avela che, te ja pramANe bIjI pRthvI, ane trIjI pRthvI vigere zabda lagAvIne svayaM samajI levA joIe paraMtu bIjI zarkarA prabhA pRthvIthI laIne sAtamI pRthvI sudhInA nArakamAM "teomAM keTalAka be ajJAna vALA hoya che. A pramANenuM kathana karavuM na joIe. kemake A kathana asaMzI jImAMthI AvIne je nArakaparyAyathI utpanna thAya che, tenI apekSAthI jIvAbhigamasUtra 82. Page #93 -------------------------------------------------------------------------- ________________ karavAmAM Avela che. paraMtu bIjI pRthvIthI laIne sAtamI pRthvI sudhInA nArakajIve sa'nI pacendriyAmAMthI ja AvIne utpanna thAya che. tethI A saghaLI pRthvIcenA nAraka! jJAnI ane AjJAnI hAya che. ema jyAre kahevAmAM Ave che, te A avasthAmAM A niyamathI matijJAna zrutajJAna ane avadhijJAna e traNa jJAnavALA hAya che. ane jeo ajJAnI hAya che tee niyamathI mati ajJAnavALA, zruta ajJAna vALA, ane vibhagajJAnavALA hoya che. ema ja kahevuM joIe. para'tu 'arthe nA vrukSannALI' keTalAka e ajJAna vALA hAya che, tema kahevuM na joIe kemake ratnaprabhA pRthvI sivAyanI badhIja pRthvIyeAmAM nArako traNa ajJAnavALA hoya che have cAganA sabadhamAM pratipAdana karavAmAM Ave che 'mItte naM maMte! racanavamANu puDhIp' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA nA' naiyikA milonI, vajJonI, AyanonI' zuM manayeAgavALA heAya che ? athavA vacana ceAgavALI hoya che ? ke kAya ceAgavALA hAya che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "noyamA ! sighni vi'he gautama ! pahelI pRthvInA naiyikA traNe cAgavALA hAya che. va nA adde sattamA' Aja pramANe bIjI pRthvInA nairiyakAthI laIne sAtamI pRthvI sudhInA naiyikA paNa traNe prakAranAM yAgavALA hAya che. ratnaprabhA pRthvInA nairayikA ji sArevadattA bALoSakattA' sAkAra upayAgavALA hoya che ? ke anAkAra upayAga vALA hAya che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke -nocamA ! sarovavattA vianAparovattA ni' he gautama! ratnaprabhA pRthvInA nAraka jIvA sAkAra upayAgavALA paNa hoya che, ane anAkAra upayAgavALA hAya che. 'va' gAtra gadde sattamA Aja pramANe yAvata adha:saptamI sudhInA nAraka jIvA paNa banne prakAranA upayAga vALA eTale ke mIjI pRthvInA nairiyakAthI laIne sAtamI pRthvI sudhInA naiyika upacAgavALA paNu hAya che. ane anAkAra upayAgavALA paNa hoya che. hAya che. jJAnanI apekSAe sAkAra payAga vALA hAya che, ane dazananI apekSAe anAkArApayeAgavALA hoya che. sAkAra have nairiyakAnA jJAnanA saMbaMdhamAM kathana karavAmAMAve che 'mItte naM aMte caLavamANa puDhIha ne' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvImAM nairiyakA 'ophi' avidha jJAnathI 'vaya letta naLattivAsaMti' keTalA kSetrane jANe che, ane keTalA kSetrane dekhe che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke vocamA! goLa avruduM gAyA. kAleLacattAAirUM' he jIvAbhigamasUtra 83 Page #94 -------------------------------------------------------------------------- ________________ gautama ! ratnaprabhA pRthvImAM naiyikA echAmAM ochA 3 sADA traNa gAu sudhInA padAne avidhajJAna thI jANe che. ane utkRSTathI cAra gAu sudhInA padArthone jANe che. 'saraNamAt purI'he bhagavan zarkarAprabhA pRthvInA naiziyakA avidhajJAnathI keTalA kSetrane jANe che? ane dekhe che? zothamA ! gaLena' ttinni nANacAra' kAleLa' addha dvArUM he gautama zarkarAprabhA pRthvInA nairiyakA avidhajJAnathI echAmAM ochA traNa gAu sudhInA padArthAne jANe che. ane utkRSTathI sADA traNa gAu sudhInA padArthAMne jANe che. vaM zraddhaddhaLAya vidAyati' A pramANe adhaHsaptamI pRthvI sudhI a| ardho gAu ochA karatA javu joIe. e rIte sAtamI pRthvInA nairayikA jadhanyathI ardhA gAu sudhI ane utkRSTathI eka gAu sudhInA padArthone peAtAnA avadhijJAna thI jANe che, have samuddhAta dvAranuM kathana karavAmAM Ave che. mItte maMte ! racanavamA puthvI ne cALe he bhagavan A ratnaprabhA pRthvImAM nairayikAne samugdhAthI jaLannA' keTalA samuddAtA kahevAmAM AvyA che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke 'noyamA ! pattAra samrudhAyA raLavA' he gautama! A ratna prabhA pRthvInA nairayikAne cAra samrudhAte kahevAmAM AvyA che. 'ta' nA' te A pramANe che. vecaLAsamupAla, sAyaNamutrA, mALattiyasamu pANa, veka viyasamupA' vedanA samruddhAta, kaSAya samuddhAta, mAraNAntika samudUdhAta ane vaikriya samuddAta. tra jJAva adde sattamA' A pramANe yAvat zarkarA prabhAnA, vAlukAprabhAnA, paMkaprabhAnA, dhUmaprabhAnA, tamaHprabhA, tama:stamAprabhAnA nAraka jIve te paNa pahelAnA A cAra samrudhAta hoya che. ! sU. 19 / / nArako ke kSudhA evaM pipAsA AdikA nirupaNa have nAraka jIveAnI kSudhA ane pipAsA tarasa vigerenA svarUpanu sUtrakAra kathana kare che. 'mIle na maMte caLavvamAla puvIN necA Terilaya' phluppiA'' I0 TIkA-gautamasvAmI prabhune evu... pUche che ke 'mIttenuM aMte ! caLavamAN puthvIva' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvImAM nairaciko kevA prakAranI bhUkha ane tarasanA anubhava kare che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke noyamA ! menarastAna caLaLamA puthvI necara' he gautama ! eka ratnaprabhA pRthvInAnairacikonI 'asamAnadhruvaLA' asat kalpanA karIne 'savvonevA savvoddI vA' jIvAbhigamasUtra 84 Page #95 -------------------------------------------------------------------------- ________________ saghaLA pudgalene ane saghaLA samudrone "rAjacaMzI" mukhamAM "vivekA" je nAkhavAmAM Ave te paNa "no veva se acacNamAM puravI gerarUpa ratnaprabhA pRthvInA nairayike "tine vA vicA' tRpta thatA nathI "vita nA vivA vi4Na tarasa-rahita paNa thatA nathI. A kathananuM tAtparya e che ke narakamAM nAraka jIvone eTalI vadhAre bhUkha ane tarasa lAge che. ke teonA sukhamAM jeTalA pudgale hoya che. te badhAja nAkhavAmAM Ave ane jeTalA samudro hoya che te badhA ThAlavavAmAM Ave te paNa teonI bhUkha ane tarasa zAMta thatA nathI. jema bharamaka vyAdhivALA purUSane ghaNuM ja anna khAI javA chatAM paNa tRpti thatI nathI. nAraka ane tenAthI paNa ananta gaNI vadhAre bhUkha ane tarasa hoya che, "siyA joyA ! he gautama ! A prakAranI "cANamANa rA' ratna prabhA pRthvInA nairayika "suragivAraM vacaTdamanamALA vAri' bhUkha ane tarasane anubhava karatA ja rahe che. "ga nAva sattarANa" Aja pramANe bhUkha ane tarasa lAgavAnA saMbaMdhanuM kathana ratnaprabhA pRthvInA nArakonI jema bIjI pRthvInA nairayikethI laIne sAtamI pRthvI sudhInA nairayikanA saMbaMdhamAM samajI levuM A pramANe che gautama ! nAraka jIvo narakeTamAM AvA prakAranI bhUkha ane tarasanI vedanAno anubhava kare che A saMbaMdhamAM saghaLI pRthvI nA eTale ke judI judI pRthvImAM narayikanI bhUkha ane tarasanI vedanAne anubhava karavAmAM tenA AlApakane prakAra svayaM banAvIne samajI levuM joIe. ' have nArakenI vaikriya zaktinuM varNana karavAmAM Ave che. "pharI ne reqmANa puDhavI ne cA" he bhagavan ! A ratnaprabhA pRthvIne narayika gntta ! viviNa' eka rUpanI vidurvaNa karavAmAM samartha che? A praznanA uttaramAM prabhu zrI kahe che ke-"joya! guari pam pusuttaSi umU' he gautama! ratnaprabhA nA dareka nairayika eka rUpanI vikRrvaNu karavAmAM samartha che. ane aneka rUponI vimurvaNA karavAmAM samartha che. ahiMyA "pRthakatva zabda "aneka ne kahevAvALe che. "untta vimaLA' jyAre te nArake eka rUpanI vikuvaNa kare che, tyAre "pf RhuM mArA vA' teo eka vizALa mudUgaranI paNa vikurvaNa karI zakavAmAM samartha hoya che. "ga muvaMDhi e ja pramANe musaMDhi musala rUpa zastra vizeSanI paNa vidurvaNA karI zakavAmAM samartha hoya che 'va' karapatra eTale ke karavatanI paNa vidurvaNa karI zakavAmAM samartha hoya che "pattI' zaktirUpa zastra vizeSanI vimurvaNA karavAmAM paNa samartha hoya che. " nApAra tuta-tomara-TU-433-fmaM imAtrA' cakranI, nArAca bANanI. kuMta jIvAbhigamasUtra 85 Page #96 -------------------------------------------------------------------------- ________________ bhAlA, tAmara nI. zUlanI, lakuTa kahetAM lAkaDInI ane biMdipAla nAmanA zastra vizeSanI "kAla mihimAvaM vA' yAvat bhiMDimAla rUpanI yAvata musuMDhI padathI laIne biMdipAla sudhInA badhAja zAstronA rUpanI vidurvaNa karI zakavAmAM samartha hoya che. judu vivekALA' jyAre te nAke aneka rUpanI vidurvaNA kare che. tyAre teo " jovALi vA nAva miDimAsTavALa vA' aneka mudugara rUpanI thAvat aneka mukuMDhi rUpanI aneka karavAnA rUpanI aneka talavAranI aneka zaktinI aneka haLanI aneka gadAonI aneka musala, caka, nArAca, kaMta temara eTale ke eka prakAranA bANanI zUla, lAkaDI ane siMDiyAnI vimuvaNA karI zakyAmAM samartha hoya che. "tAruM kaMkArUM no garajavuM? A mudagara vigerethI laIne biMdipAla sudhInA rUpanI je nArake vikurvaNA karI zakavAmAM samartha hoya che, teo saMkhyAta rUpanI vikarvaNA kare che. asaMkhyAta rUpanI vidurvaNA karatA nathI. arthAt je nArake aneka rUpanI vikarSaNa kare che. te teoe vikarSita karelA rUpa saMkhyAta ja hoya che. asaMkhyAta hatA nathI kemake asaMkhyAta rUponI vimurvaNA karavAnI teomAM zakatI ja hatI nathI. "saMvaThThANuM to asaMvattAvuM" A vikRvita karavAmAM AvelA rUpe e nAraka chAnA zarIrathI saMbaddha hoya che. "no asaMvaDhAvuM" asaMbaddha hotA nathI. arthAt zarIrathI judA hotA nathI. kemake zarIrathI judA karavAmAM teomAM sAmAryane abhAva rahe che. "risArU no mahisArU" A teo dvArA vikarSita karavAmAM AvelA rUpe temanAja potAnA zarIranI barAbara hoya che. asaduza virUpa hotA nathI. kemake virU karavAnI teomAM zaktino abhAva che. vidivA AinA jAyaM amiLamArA mirajAmALA recaLa vakI ti' aneka rUponI vidurvaNu karIne teo parasparamAM eka bIjAnA rUpanI sAthe tene laDAvIne zarIramAM IjA pahoMcADIne vedanA utpanna kare che. te vedanA "gaDha sukhanAlezathI paNa rahita hovAnA kAraNe atyaMta duHkha rUpe tene bALatI rahe che. "ma" marma pradezamAM praveza karIne samasta zarIramAM vyApta thaI jAya che. "saM" ghaNI vadhAre kaThera hoya che. jema karkaza pattharanA TukaDAne saMgharSa zarIranA avayavane toDI nAkhe che, eja pramANe te vedanA paNa Atmapradezone teDI nAkhe che. tethI ahiyAM tene karkaza kahela che. "#gi te vedanAne kaTu e mATe kahI che ke te pittaprakopa vALI vyaktine khAvAmAM Avela rehiNI (vanaspati vizeSa) aprItikAraka hoya che, evI ja te vedanA aprItikAraka hoya che. "vAha" te nArakonA manamAM atyaMta rUkSatA janaka hoya jIvAbhigamasUtra 86 Page #97 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che. teno upAya arthAt pratIkAra thaI zakate nathI. tethI te niSphara hoya che. te hovAthI nAraka jIvonA pariNAmomAM atyaMta rUdratA AvI jAya che tethI te caMDa kahevAya che. "divaM" A vedanAthI moTI kaI vedanA hotI nathI. arthAta A vedanAnI parAkASThA rUpa hoya che. tethI tene tIvra kahI che. "su" A vedanA sukhanA lezathI paNa vajIta hoya che. AmAM kevaLa duHkhanuM ja sAmrAjya bharyuM hoya che. athavA A vedanA svayaM duHkha rUpa hoya che. tethI tene duHkha e pramANe kahela che "tu tethI jyAM sudhI jIva nakkamAM rahe che, tyAM sudhI chUTI zakatA nathI. tethI tene durga arthAt kahela che "dizA" nAraka che prasanna cittathI tene bhegavatA nathI. paraMtu ghaNI ja kaThaNAIthI duradhyavasAya pUrvaka bhogave che. tethI te duHkhathI sahana karavA gya hovAthI "durasihaya" che. AvA vizeSaNovALI vedanAne e nAraka che A yuSya samApta thatAM sudhI tyAM rahIne sahana karatA rahe che. gi =Ava dhUmakUma|' Aja pramANe nAraka che, zarkarAmabhA, vAlukAprabhA, paMkaprabhA, ane dhUmaprabhA pRthvImAM paNa atyaMta vedanA bhagavatA rahe che. "sattamAsa f gDhavI' chaThI ane sAtamI pRthvImAM "vaphA" nairayika vaghumahuM tAruM jhohizazuvAruM vIrAyatuMsiz" aneka moTA moTA rAtA. raMganA kuMthuM nAmanA chanA rUpa jevA lAlavaSNunA ane vAtAmAtUDArUM mAne ke jenuM mukha vajanuM ja baneluM che, evA zarIrenI ke je "omITaramALAruM' gAyanA chANanA kIDA jevA hoya che. tevA jIvonI viturvaNa kare che, vivijJA' tevA zarIranI vimurvaNA karIne "anna manaraNa vArtha te pachI para sparamAM eka bIjAnA zarIra para "samatomA" gheDAnI jema savAra thaIne arthAt caDhIne "hAramALA hAthamALA" paraspara tene vAraMvAra karaDe che. arthAt baTakA bhare che. "kacaronbacAva ane so gaMTha vALI zelaDInA kIDAnI mAphaka "jAmALA rAmALA" aMdara ne aMdara sanasanATa karatA thakA pesI jAya che. tethI teo ai BrIyaMti' ujajavala vigere pahelAM kahela vizeSaNovALI vedanA ne utpanna karAve che. eja vAta "3AruM lAva yuriyA' A sUtra dvArA pragaTa karavAmAM AvI che. have sUtrakAra kSetra svabhAvavALI vedanAnA saMbaMdhamAM kathana kare che. "maNe uM are ! raNamare gDhavI ne rUcA" he bhagavan A ratnaprabhA pRthvInA nairayike sI vecaLuM veti vivecaLa ti" zuM zIta vedanAnuM vedana kare che, uNa vedanA bhagave che? athavA "tIra variyaLa reti" zItoSNa vedanAne bhagave che ? gautamasvAmInA A praznano uttara ApatAM prabhu kahe che ke "noramA ! rIcuM vera veti he gautama ! te nAra, zIta vedanAnuM vedana karatA nathI. jIvAbhigamasUtrA 87 Page #98 -------------------------------------------------------------------------- ________________ paraMtu "viveka veri' teo uSNa vedanAnuM vedana kare che. e nArake je ke zItani vALA hoya che. kemake teonuM utpattisthAna himAnI himasaMhati jevA zIta pradezAtmaka hoya che. paraMtu tenA sivAyanA je bIjA sthAne che. te badhA kheranA aMgArAthI paNa vadhAre uSNa hoya che. tethI teo kevaLa eka uSNa vedanAja bhegave che. ThaMDI athavA "rIyotii Lo veleMti' zIteNe vedanA jogavatA nathI. bacqmANa puchA' he bhagavana paMkaprabhA nAmanI je ethI pRthvI che, temAM rahevAvALA nArake zuM zIta vedanAne anubhava kare che ? ke uSNa vedanAne anubhava kare che ? athavA zIteNe vedanAno anubhava kare che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "jocamA ! lIye viveka veti faif veca reheMti' he gautama ! te nAraka nArakAvAsanA bhedathI zIta vedanAne paNa anubhava kare che. ane e ja pramANe narakAvAsanA bhedathI ja uSNa vedanAne paNa anubhava kare che. paraMtu jo sIyosinuM vecaLuM veri' zItoSNa vedanAne anubhava karatA nathI. "te vAta je sivaLuM ti' evA nAraka che tyAM vadhAre che ke jeo uSNa vedanAne anubhava kare che. kemake prabhUtatara nAraka jIvonI nI zIta hoya che, tathA "te dhovaranA ne tIrtha verAM veri' je nAraka jI zIta vedanAne anubhava kare che. teo stAkatara arthAta ghaNA cheDA hoya che. kemake ahiMyA alpatanI uSNunI hoya che. "dhUnacqmA puchA' he bhagavan dhUmaprabhA pRthvInA nAraka che zuM zIta vedanAno anubhava kare che? athavA uSNa vedanAne anubhava kare che? zIzna rU5 mizra vedanAne anubhava kare che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke noramA! rIlaMkA vecaLa ri, veva reti he gautama! dhUmaprabhA pRthvInA nAraka zIta vedanAne paNa anubhava kare che, uSNa vedanAne paNa anubhava kare che, paraMtu jo vItoLei vera ve ti" zItoSNa rUpa vedanAne anubhava karatA nathI. "te vasurAjA ne lIdhe veleMti' jeo zIta vedanA ne anubhava kare che, evA nAraka jIva bahataraka che. kemake ahiMyA bahataraka jInI uNanI hoya che. tathA "te dhovatA ne veri' jeo uSNavedanAne anubhava kare che. teo stAkatara che. kemake ahiyAM alpatara nAraka jIvonI ni zIta hoya che. rAha purA" he bhagavan tama prabhA pRthvInA nairAyeko zuM zIta vedanAne anubhava kare che? uvedanAne anubhava kare che ke zIteNu vedanAne anubhava kare che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "jo mA ! tIrtha re jIvAbhigamasUtra 88 Page #99 -------------------------------------------------------------------------- ________________ tti he gautama! tyAM nA nArako zIta vedanAne anubhava kare che. "jo rasi veca tti uNa vedanAne anubhava karatA nathI. ane "no tIyoni vecaLuM veri' zItaSNa rUpa mizra vedanAne anubhava paNa karatA nathI. kemake tama prabhA pRthvInA saghaLA nArakonI uNanI hoya che. ahiyAM nisthAnazivAya bIju badhuM ja kathana eTale ke nAraka bhUmi saMbaMdhI kathana mahAhimAnI pramANe hoya che. "gi de saramAI navaraM paramavIrtha" tama prabhA pRthvInA nAraka jIvo pramANe ja adhaHsaptamI pRthvInA nAraka jIva paNa kevaLa eka zIta vedanAnuM ja vedana kare che. usNa vedanAne anubhava karatA nathI ane zItaSNa rUpa mizra vedanAnuM paNa vedana karatA nathI. ahiyAM e ja vizeSatA che ke sAtamI pRthvInA nArakene je zIta vedanAne anubhava thAya che te te zIta vedanA tama prabhA pRthvImAM je zIta vedanA che, tenI apekSAe ghaNI vadhAre hoya che, A pRthvImAM tama prabhA pRthvI karatA zIta vedanA ghaNaja prabaLa hoya che. e sU. 20 che nArakoM ke narakabhava du:kha ke anubhavana kA nirupaNa have sUtrakAra nAraka jInA nArakabhavanA anubhavanuM pratipAdana kare che "mIre naM aMte! racacpamA guDhavI nairUca risarca ItyAdi TIkArca-gautamasvAmIe prabhune evuM pUchayuM che ke "mIre mare! he bhagavana A ratnaprabhA pRthvImAM narayika jI risarca niyama" kevA prakArana thaIne narayika bhavane "ghaNumavA virAMti' anubhava kare che, A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "joyA ! te ta LaracuM mautA' he gautama! te nArake tyAM narakamAM sadA bhayabhIta thaIne kSetrasvabhAvathI thavA vALA mahA gADha aMdhakArane jevAthI cAre bAjunI zaMkA yukata thaI ne tathA "ciM saritA' sarvadA kSetrasvabhAvathI thavAvALA aMdhArAne jevAthI gabharAyelA thaIne athavA paramAdhAmika deve dvArA paraspara eka bIjAnA pUrvabhava nA vairene pragaTa karavAnA kAraNe badale levA rUpa du;kho AvavAthI duHkhita thaIne tathA "niravaM hirA' haMmezA bhUkhathI pIDAIne nirAM divA" sarvadA udvigna thaIne arthAta kheda khinna thaIne paramAdhArmika deve dvArA paraspara yAda karAvavAmAM Avela pUrvabhavanA veranA kAraNe eka bIjAnI raheThANathI parADa mukha cittavALA thaIne nitya "papurA upadravavALA thaIne te "Ni parama jIvAbhigamasUtra 89 Page #100 -------------------------------------------------------------------------- ________________ mumamamanuvaddham' haMmezAM parama azubha rUpa ane jenI tulanA thaI zakatI nathI evA anuSadhdha niraMtara paramparAthI ja azubha paNAthI AvelA 'niyamana" nAraka bhavane '2numanamALA vinaMti' bhAgave che, rU. nAra 'adde sattamAr'purI' Aja pramANe nAraka jIvA khIjI pRthvIthI laIne sAtamI pRthvI sudhInA narakAvAsAmAM nArakanA bhavane bhagave che. adha:saptamI pRthvImAM je manuSyeA satkRSTa praka prApta krUra kama kare che, e ja utpanna thAya che. khIjA jIvA tyAM utpanna thatA nathI. e ja vAta sUtrAre 'ahe sattamAeM NaM puDhavIe paMca aNuttarA mahatimahAlayA mahANaragA pannattA' A sUtrapATha dvArA spaSTa karela che. adha:saptamI pRthvImAM pAMca ja anuttara mahAnaraka che, te ghaNAja vizALa che. tyAM nAraka jIvA ghaNA meTA du:khAne anubhava kare che, te anuttara mahAnarakAnA nAme A pramANe che. jAtte' kAla, mAjAo' r mahAkALa ro' rU zairava'mAro' jI mahAraurava 'apaTTAne'pa apratiSThAna AmAM A apratiSThAna naraka sAtamI pRthvInA madhyamAM che. ane kAla vigere cAra mahA narake tenI cAre dizAomAM che. sAtamI pRthvImAM A kahevAmAM AvanAra svarUpa vALA ''camattA purimA' pAMca mahA purUSa 'anutto' anuttara eTale ke jenAthI vadhAre bIjo koI daMDa na haiya evA 'samAyAneri'rttamAyAne' te daMDa samadAnAnA prabhAvathI arthAt karmAMnI satkRiSTa sthiti ane satkRSTa anubhAgama dha karAvavAvALA prANihi'sA vigerenA adhyavasAya rUpa kAraNAnA prabhAvathI 'hAsramANe AruM... jiththA' mRtyuM nA avasare maraNa pAmIne saya aghdharlRALe' te apratiSThAna nAmanA narakAvAsa mAM utpanna thayA che. A kathananuM tAtparya e che ke sAtamI pRthvInA A apratiSThAna nAma nA narakAvAsamAM e ja manuSyA jAya che. ke jenA mana, vacana ane kAyAnI pravRtti rAtadivasa sa`kilaSTa banI rahe che. prANiyAnA prANe levA vigere kumrutyAmAM je rAta divasa traNa vega ane traNa karaNa dvArA pravRtta rahe che evA manuSyane ja tenA te kavya karmAMnI utkRSTa sthitine ane anubhAga badhA aMdha karAve che. te pachI tee marIne nArakapaNAthI utpanna thAya che, apratiSThAna nAmanA mahAnarakamAM je pAMca mahA purUSA utpanna thAya che. teo nA nAme A pramANe che. 'rAme gamaLiputte' jamadagninA putra rAma-para zurAma (TuDhAra aghdharUputte' lacchAtine putra dRAyu. 'variyare' uparicara vasurAja 'mumUme hrauvye' kauravya suma ane taMmatte pusaLI mure culanInA putra prahAdatta. vasurAjAnA sabadhamAM evI kathA che ke vasurAjA je sphaTikanA siMhAsana para besatA hatA te AkAzanA jevu ekadama sapheda hatuM. ane devatAothI yukta hatuM jethI jevAvALAone evu' lAgatu hatuM ke te vasurAjA jIvAbhigamasUtra 90 Page #101 -------------------------------------------------------------------------- ________________ satyanA prabhAvathI AkAzamAM addhara beThelA che. kemake te vasurAjA lokomAM satyavAdI tarIke prasiddha hato. leke tene emaja samajatA hatA ke prANa javA chatAM paNa A vasurAjA jUThuM bolatA nathI. teNe pitAnA satyanA pratApathI devane paNa jItI lIdhA hatA. tethI teo A vasurAjAnA siMhAsana ne AkAzamAM addharaja rAkhatA hatA. eka vakhate parvata ane nArada e baMnene aja' zabdanI bAbatamAM vivAda jhaghaDe utpanna thaye, parvata aja zabdane artha bakare e pramANe karato hato, ane nArada "aja' zabdano artha traNa varSanuM junuM dhAnya nAma anAja e pramANe karatA hatA jayAre A banne aja' zabdanA arthano nirNaya karAvavA mATe vasurAjA pAse AvyA tyAre vasurAjAe paNa "aja' zabdano artha bakarA rUpa parvatanA pakSanuM ja samarthana karyuM ane samyagdaSTi evA nAradanA kathanane tiraskAra karyo. parvatanA asatyakSa grahaNa karavAnA kAraNe devoe tene asatyavAdI samajIne thappaDa mArI ane siMhAsananI nIce pheMkI dIdhe tethI te raudradhyAnathI marIne sAtamI pRthvInA apratiSThAna nAmanA narakamAM nArakInA paryAyathI utpanna thaye. A badhA nAraka jIve tyAM kALA varNavALA utpanna thayA. " jAnTomANe paramauir aum TumttA ahiMyA yAvatpadathI "mIstroma risaranA manA vattALiyA" A padene saMgraha thayela che. arthAt teo varNathI kALA hoya che. teo phakta kALA ja hoya che, tema nahIM paNa teonI kAMtI paNa kALI ja hoya che. teo bhISaNa hovAthI tene jotAMja zarIramAM romAMca ubhA thaI jAya che. kemake teo ekadama bhayaMkara bhaya utpanna thAya tevA hoya che. teo varNathI parama kahetAM atyaMta kALA varNavALA hovAnuM kahyuM che. "tadyathA" te A pramANe tyAMnI vedanA AvA prakAranI hoya che. te parazurAma vigere e ujajavala vigere vakyamANa vizeSaNovALI vedanAne anubhava kare che. arthAt bhogave che. A ujajavala, vipula, pragADha vigere vedanAnA vizeSaNane artha pahelA Aja prakaraNamAM spaSTa karavAmAM Avela che. jemake ujajavala duHkha rUpe jAjavalyamAna, vipula, sakaLa zarIramAM vyApta rahevAvALuM, eTale ja viratIrNa pragADha, marma dezamAM vyApta thayela hovAthI atyaMta samayagADha, karkaza jema karkaza evA patharanA saMgharSaNathI zarIranA TukaDA thaI jAya che, eja pramANe Atmapradezane teDavA jevI, kaTaka, pittanA prakepa vALAnA zarIrane rohiNI nAmanI vanaspati ke je atyaMta kaDavI hoya che. ane tethI te jema apriya lAge che, tevI ja rIte apratikAraka ane purUSanA manamAM rUkSatA utpanna karavAvALI, niSphara tene pratIkA2 sAmano thAya tevI na hovAthI durbhedya, canDa raudra adhyavasAya utpanna karAvavAvALI, tIvra atizaya duHkha rUpa, durga durla dhya, duradhisahaya sahana karavAmAM atyaMta kaThaNa AvA prakAranI vedanAne parazurAma vigere apratiSThAna nAmanA narakamAM anubhava kare che. have sUtrakAra narakamAM uSNavedanAnuM svarUpa batAvavA mATe kathana kare che. AmAM gautamasvAmIe prabhune evuM pUchayuM che ke "siLaveginesa maM?! jIvAbhigamasUtra 91 Page #102 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ' he bhagavana je narakamAM uSNavedanAne anubhava thAya che, te narakamAM Raa zikhave jajumavALA visaMta, nairayika jI kevI uoNa vedanAne anubhava kare che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "jo mA te rAma mAraphAra sivA" he gautama ! jema kaI lavArano putra hoya ane te "tA" yuvAna hoya "vajhavaM zArIrika sAmarthyathI yukta haya, gupa, suSama suSama vigere kALamAM utpanna thayela hoya, "zupAvAna" ema kahevAnuM kAraNa e che ke te kALamAM kaI paNa upadrava thato nathI. tethI upadravanA abhAvamAM zArIrika sAmarthyane vikAsaja thAya che. upadravavALA samayamAM zArIrika sAmarthyano vikAsa thato nathI. paraMtu te sAmarthyanA vikAsamAM vighanA kAraNa rUpa hoya che "gacq ala5 AtaMka vALe hoya arthAt tAva vigere rogathI sarvathA rahita hoya eTale ke hamezAM nirogI rahyo hoya ahiMyAM alpa zabda abhAvane vAcaka che. "thirAha' jenA banne hAthe sthira hoya arthAta kaMpAyamAna thatA na hoya "DhavifragiaridaMtara pariNa" jenA pANI kahetAM hAtha pAda nAma paga ane paDakhAM ane pRSTha bhAga tathA bane jAze khUbaja majabUta hoya, "aMdhApAnavAvALAmaLAmara' je laMghana kahetAM kUdavAmAM samartha hoya, utAvaLathI cAlavAmAM majabUta hoya kaThaNa vastune paNa je cUrecUrA karI nAkhate hoya, " tamAravaTurijhamavAhU" be tADanA jhADa jevA saraLa ane lAMbA tathA puSTa hAthavALA hoya "ghaLivicarcicavavuM jenA baMne khabhAo puSTa ane goLa hoya "spezakuLamudriya samAcaricAttaLa jenuM zarIra cAmaDAnA cAbukanA prahArethI, mudranA prahArothI ane muSTikAonA prahArathI khUbaja paripuSTa thayela hoya evA pahelavAna manuSyanI jema jenuM zarIra puSTa hoya, "varasAstramaurg' je Antarika utsAha ane vIryathI yukata hoya, "o" boMtera 72 kaLAomAM nipuNa hoya "rahe kArya karavAmAM dakSa catura hoya, " vAgmI hita ane mita bhASI hoya, "g kartavya kAryonuM jene sArI rIte jJAna hoya, "La" nipuNa hoya, "mehAvI' parasparamAM abAdhaka evA pUrvAparanuM anusaMdhAna karavAmAM dakSa hoya. "frammarg" jene dareka kAryomAM pUrNa paNAthI kuzaLatA prApta thaI cUkI hoya, e te luhArane putra "gi mahuM nathaviMda" eka ghaNAja jIvAbhigamasUtra 92 Page #103 -------------------------------------------------------------------------- ________________ bhAra evA leAkhaDanA gALAne vAralamAM nAca' pANIthI bharelA eka nAnA ghaDAnI mAphaka laine 'teM vica 2' tene vAravAra agnimAM tapAve tapAvIne pachI te tene 'jonTriyoTTaca' vAravAra hatheADAthI kUTe ane tevI rIte phUTIne 'urmi'cira' jyAre te paheALu thaI jAya tyAre tene kApe ane kApIne 'Licara' tenuM cUrNa banAve cUrNa banAvIne 'gaLene pAThavA sucAcA tiyAhaiM'vA' echAmAM ochA eka divasa e divasa, ane traNa divasa sudhI, rajjomeLa' ane utkRSTathI eTaleke vadhAremAM vadhAre 'adamAsa' paMdara divasa sudhI saMLennA' A pramANe karatA rahe arthAt te gALAne te luhArane putra agnimAM tapAve, phUTe, tene paheALu banAve cUrAkare ane te pachI pAche tenA geALA banAve A pramANe karavAthI te eka ghaNA mATe ane majabUta lekha'DanA geALA banI jaze. te pachI echAmA ochA traNa divasa sudhI ane vadhAremAM vadhAre 15 5dara divasa sudhI tene ThaMDA pADavA rAkhI mUkavAmAM Ave, A pramANe te bilkula ThaMDA paDI jAya tyAra pachI pharI te gALAne comaC naM saMvaLa LadAca' lekhaDanI sAMDasIthI pakaDIne 'samAyarRvAr' asatkalpanAthI jo ke A pramANe koi vakhata thayu' nathI. ane thaze nahIM temaja thatuM paNa nathI. paraMtu peAtAnA mananI kalpanAthI evI kalpanA karI levI joie ane te kalpanA pramANe sAMDasIthI pakaDelA te leAkhaDanA gALA te mina naini naipu nANu vivekmA' uSNa vedanAvALA nArakAmAM rAkhavAmAM Ave chelRna te ummisiya nimittiyaMtareLa' ane tevI rIte rAkhatI vakhate te evA vicAra kare ke hu' ane hamaNAMja maTaku mAre teTalAmAM ja 'vuti vaccu svAmItiTTu' uThAvI laiza e vicArathI te te geALAne tyAM mUkI de che, paraMtu nimeSAnmeSa karyAM pachI ja jyAre te e gALAne bahAra kahADhavA mATe vicAre che, teTalAmAMja te gALe tyAM 'virAyameva pAsephsA" tyAM kakaDA kakaDAnA rUpamAM thayelA tene najaramAM Ave che. athavA te navanIta kahetAM mAkhaNa vigerenI jema sarvathA gaLate pIgaLatA dekhAya che. 'vidya meva pAsenA athavA te bhasma rUpa avasthAne prAma thayela te tenI najaramAM Ave che. tethI te luhAranA putra 'Lo ceva La saMcAvuMtti'te lAkha'DanA paDane tyAMthI kahADavAmAM asamartha thaI jAya che. viAca'vA' jaldIthI athavA aprasphuTita rUpathI 'vihIna vA'avilIna paNAthI arthAt akhaMDa rUpathI jevA te gALA hatA tevA prakArathI 'vidvatthanA' ane sarakhA paNAthI 'vruddhatti' pharIthI te geALAne kahADavAmAM asamartha thAya che. kahevAnuM tAtparya e che ke te luhAranA chekarA jyAre te lekhaDanA gALAne uSNavedanAvALA nArAmAM nimeSeAnmeSa mAtra kALa sudhInA kALa mATe paNa mUke che, ane teTaleA kALa jIvAbhigamasUtra 93 Page #104 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pUre thatAM jyAre te tene e rUpe ja bahAra kahADavA taiyAra thAya che, te te e geLAne e rUpe tyAMthI kahADI zakato nathI. kemake te tyAM mUkatAM ja mAkhaNanI jema gaLI jAya che, ane pIgaLI jAya che. evI adhika uSNatA te uSNavedanAvALA nArakamAM che. A dRSTAMtane puSTa karavA mATe bIju daSTAnta ApatAM sUtrakAra kahe che ke " hA nAmag a wttamAta" jema koI madonmatta hAthI hoya, mAtaMga zabdathI ahiyA caMDAla grahaNa karavAno nathI. paraMtu "kare? kuMjara kahetAM gaja hAthIja grahaNa karAya che. e vAta batAvavA mATe ja kuMjara zabdane pracAra karavAmAM Avela che. kemake mAtaMga caDALane paNa kahevAmAM Ave che. ane te matta mAtaMga "dizAne 60 sAITha varSane hoya ane jyAre te "Dhama saraga zAstramacaMfka vA' pahelA zaradU kALa samayamAM arthAt Aso mahinAmAM ahiyAM Rtu zabdathI sUrya tu grahaNa thAya che. ane te sUrya Rtu babe mAsanI hoya che. jemake "AMtarizA eka mAsanA aMtarathI bIjA mahInAmAM eka tu pUrI thAya che. ahiMyA prAvRt Rtune pahelI mAnavAmAM Avela che. te prAvRt Rtu eka jeTha mAsane choDIne bIjA aSADha mAsamAM pUrI thAya che. arthAt jeTha ane aSADha be mAsanI pravRDha tu, bIjI zrAvaNa ane bhAdaravAmAM varSARtu, trIjI Aso ane kArtika e be mAsamAM zaradU Rtu, jethI mAgazara ane poSa mAsamAM hemanta Rtu, pAMcamI mahA ane phAgaNa mAsamAM vasanta Rtu, ane chaThI caitra vaizAkha mAsamAM grISma Rtu hoya che. kahyuM paNa che ke "TSaNavAnAro" athavA "grAma nirAdhAsTaramacaMtivA' nidAgha grISma RtunA carama kahetAM antima samaya arthAt jeTha mahinAmAM 13vhAlama tApathI tapIne sUryanA tINa taDakAthI parAbhava pAmIne "taSThAmig' taraphathI vyAkuLa thaI jAya che. tyAre te potAnI IcchAthI pANInI zedha karatAM karatAM Ama tema pharavA maMDe che. Ama tema pharatAM pharatAM, te hAthI ke je jaMgalamAM lAgela Agane lIdhe khUbaja tapAya mAna thayela che, pIDA pAmyA che, jene koI paNa prakAre cena paDatuM nathI jenA "zig' gaLuM ane tALavuM ane sUkAI gayA hoya, ane "vivAhig asAdhAraNa tarasanI vedanAthI je vAraMvAra taDaphaDato rahe che, "kudavase zArIrika sthiratA ane mAnasika sthiratA vinAne banI gayo hoya, ane tethI ja jenuM zarIra vite' pitAnA bhArane vahana karavAmAM glAnIne anubhava karavA lAgyuM hoya, te avasthAmAM jyAre "gi madaM puraniM ' eka moTI puSkariNIne arthAta sarovarane "sahu dekhe che, ke jenA "BoLa" cAra khUNAo che. "kSamatI' jIvAbhigamasUtra 94 Page #105 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jenA kinArA unnata pradeza vinAnA arthAt sama sarakhA hoya, ke je puSkariNI (vAva)nI aMdara praveza karavA sUkha pUrvaka jaI zakAya, tevA hoya temaja "AgTdavasujJAcavavAmIzItaRSa4" kramazaH je uMDI thatI gaI hoya ane jala sthAna jenuM ghaNuM ja gaMbhIra arthAta uMDu che, ane tethI ja jenuM pANI ghaNuM ja ThaMDu rahetuM hoya, "saMdaoupattamiNamuLAruM' jenI aMdaranuM pANI kamala patra ane mRNAlathI DhaMkAI rahyuM hoya, "huM vastramugaDhiAkumAro ifdhavapura mahApu rIya sacavAnadAsapara sarovara" je khIlelA aneka kamaLathI, aneka kumudethI, aneka nalInethI, suMdara ane sugaMdhita aneka puMDarIkethI aneka mahA puMDarIkethI ane khIlelA zatapatra ane sahastrapatranA kezarathI yukata banela hoya, tathA "chattathamikajhamALamaDha' je puSkariNI-vAvaDInA ramaNIya kamaLanI upara bhamarAo guMjArava karI rahyA heya, "risthamAM tamachavAima' jemAM vadhAre pramANamAM mAMchalAo ane kAcabAo Ama tema pharatA hoya, "ara vimarjhAgio svaccha ane nirmaLa pANI jemAM bhareluM che, 'maLe na safrommigrutvara sahunattarUcamAranArU jemAM pakSiyonA aneka DAenA samUha hoya ane teonA madhura svarenA dhvanithI zabdAyamAna banela hoya evA savarane "juve ane te "sattA' AvA vizeSaNavALA te sAvarane joIne te matta evo hAthI "i goLAda temAM praveza kare che. ane gAdittA temAM praveza karIne te i taraNa vaghaTTa ( vijJA" tenAthI e hAthI pitAnI gamIne sArI rIte zAMta karIle che. tathA "luphaM ipavije' kinArAnI pAsenA zalakI eka jAtanuM ghAsa vigerenA kisalayo (pa)ne khAIne pitAnI bhUkha paNa dUra karI de che. "gara ja varavaLajJA temaja paritApathI thayela javarane paNa nAza karI de che. "hAruM pi vikA " ane paridAha, bhUkha, tarasanA, zAna thaI javAthI te zarIramAM vyApta thayela gamane paNa dUra karI de che. "nidANAnA pALavA' A rIte jyAre tenA zarIramAM ThaMDakano anubhava thavA mAMDe che, tyAre te tyAMja nidrA levA mAMDe che. arthAt UMghI jAya che, tathA ardha mIcalI AMkhothI pracalA yukata banI jAya che. jemAM jAgratA rahe ane sUkha pUrvaka nidrA paNa AvI jAya te avasthAnuM nAma nidrA che, ane ubhA ubhA purUSanA caitanyane AchAdita karatI thakI nidrA jevI AMkho gherAya che tene pracalA kahe che. A rIte kSaNa mAtra nidrA prAptithI svastha thayela jIvAbhigamasUtra 95 Page #106 -------------------------------------------------------------------------- ________________ te hAthI gg ar' pitAnI smaraNa zaktine "ta vA' AnaMdane huM vA' vairyane cinanI svasthatAne "sam' pAme che, jyAre gamIthI te hAthI AkuLa vyAkuLa tho hato tyAre e sthitimAM tenI smRti rati vigere maMda thaI gayA hatA ane jyAre tene A rIte cetana prApta thayuM tyAre tene aneka vAte yAda AvavA lAgI cittamAM praphula paNuM AvI gayuM ane manamAM dhairya AvI gayuM. A rIte bAhya zarIramAM ThaMDakanA prabhAvathI "yama" pote zItI bhUta thayela te gajarAja "saMkhamALa, saMkramamAne te tyAMthI cAlavA lAge che. ane "nAyAtola rAjezA vi vikinA cittamAM jAgelI eka prakAranI AhalAda rUpa prasannatA rUpa sukha pariNatIthI pote potAne AnaMda rUpa mAnavA lAge che. ane akaData akaDo Ama tema karavA lAge che. "pAmeva jozamA!" eja pramANe che gautama ! mAramArapaTTarANa" asadu bhAva kalpanAne laIne junivaLidiro jauhaMto' uNa vedanA vALA narakamAMthI udAdiu tamAne nIkaLelA nairayika "gADuM rUmADuM majussoriNa mayaMti" je A manuSya lekamAM atyaMta uNatAnA sthAne che jemake "jojhizA siMchAni vA sahiyA dichALavA dizA hiMchAnivAra goMDikAli cha, zAMDikAliMcha, liMDikAliMcha, arthAta gALa banAvavAnI bhaThI, madya banAvavAnI bhaThI, bakarInI lIMDInA agninuM sthAna, evA sthAnamAM bahu vadhAre garamI hoya che "acAna ' lokhaMDane gALavAnI bhaThI "raMbhALi ? athavA tAMbAne gALavAnI bhaThI, ttaravALi rA' rAMgane ogALavAnI bhaThI "vIernifja vA' sIsAne ogALavAnI bhaThI "AiriLa nA cAMdIne ogALavAnI bhaThI "Havming bi rA' sonAne gALavAnI bhaThI "hioLAjana vA' hiraNya kahetAM kAcA sonAne gALavAnI bhaThI, A rIte agninA sthAne kahIne have agninA svarUpanuM kathana kare che. "kumAni vA" kuMbha eTale ke vAsaNane pakAvavAnI bhaThIne agni "jJAnanI vA? mUSA eTale ke dhAtane gALavAnA bhadrakAne agni "STriyALIphavAITene pakavavAvALA bhaThano agni "juthAkALI rA' kaveluM naLIyA pakAvavAnI bhaThIne agni "oTAMvarI vA lokhaMDane gALavAvALA lavAranA bhaThAne agni "raMtavA custrIrU vA' Izna zeraDInA rasane pakavavAnI agni "riyA jhiMjhALI vA' goLa banAvavAnI bhaThIne agni, "no ithA jiMchALIrU vA' zeDikA agni arthAta mAM banAvavAnI bhaThIne agni "jiMdizA jiMjALI; ar'. bakarInI lIMDInI agni "nahALI rA' naDAgni arthAt naDavaMzanI agni "tiSThA jIvAbhigamasUtra 96 Page #107 -------------------------------------------------------------------------- ________________ * naLIpha vA' talanI agni 'tusAnaLI, vA' tuSanI agni ityAdi 'ttattArU' A badhA sthAne manuSyaleAkamAM agninA sa`parkathI tapelA rahe che. AmAM keTalAka leADhAne ogALavAnA bhaTTA vigere rUpa sthAneA uSNa sparza mAtra vALA paNa hAya che. tethI tenI vizeSatA khatAvatAM tevA sthAnA ane tevI agni keLA prakAranA hoya che ? te batAve che. 'samajJo'mUcArUM' te sthAne sAkSAt agninA sthAnApanna hoya che. tene je vadhu che, te 'durjA yasamALA' phUlelA kiMzuka-palAzanA phUla jevA arthAt kesuDAnA jevA lAla lAla dekhAya che, 'vAsaNApha vaLamuthamALA" je hajArA ulkA (mULa agnithI chUTelA sphuliga) agnikAne bahAra kahADe che. 'jJA-sarasAvuM mumALAr'' A sthAneA hajA2A javAlAene ja jANe vamana karatA na hoya tevA hoya che. 'EArusahasArUM vizrvaramALArUM hajAro aMgArAone pAtAnI mrathI bahuAra kahADI rahyA hAya, ' Mto saMto hU~dUcanALAr' aMdarane aMdara jANe teo hU hU zabdo karatA karatA maLI rahyA hoya 'tArUM vAsa' evA vikaTa agninA dAha rUpa vedanAne utpanna karavAvALA A sthAnane jo uSNa vedanA vALA narakAnA nArakIyA joile ane 'fer' joIne te 'sAroddaOM' temAMthI koI eka sthAnamAM praveza karI jAya che. 'tArUM oLAhittA' tyAM praveza karIne te haiM tattva epivibeMkanA te nArakI tyAM paNa peAtAnI narakajanya uSNa vedanAne dUra karI zake che. arthAt A sthAnamAM paNa tene te uSNa vedanAnI AgaLa zIta vedanAneAja anubhava thAya che. naraka janya uSNavedanAnA pitApa bAhya zarIramAM thatA nathI. te tyAM vi vizejJA' tarasane paNa nAza karI de che. 'vruti vize' pAtAnI bhUkhane paNa zAMta karIle che. yaMvipattineJa' peAtAnA zarIranI aMdara rahelA paritApa rUpa javarane paNu jIvAbhigamasUtra 02 Page #108 -------------------------------------------------------------------------- ________________ dUra karI de che. "rAe vinA" ane dAhane paNa zAMta karI de che. jo ke Ama thatuM nathI. tema kayAre paNa tema thayuM nathI. tema have pachI tema thaze paNa nahIM paraMtu narakamAM nAraka jIvane keTalI vadhAre utkRSTa uNavedanAne anubhava thAya che. ane te uSNapaNe tyAM keTaluM che ? e vAta A kathanathI jANavAmAM AvI jAya che. tethI sUtrakAre A vAta asatkalpanA karIne samajAvI che. tene spaSTa rIte batAvavA mATe teoe "bAdamAvavA ' A pramANeno pATha sauthI pahelAM sUtramAM kahyo che. A kathananuM tAtparya kevaLa e ja che ke aya Akara (lekhaMDane garama karavAnI bhaThI) vigeremAM rahela je uNa sparza che, te e narakanIuSNutA AgaLa atyaMta alpa hoya che. arthAta maMda che. tethI zarIranA paritApa vigere nAza pAmI jAya che. jyAre e nArakIne A sthAnamAM paNa e mAtaMganA jevI zItaLatAne anubhava thAya che, tyAre te "frddANA vA, kSaNika nidrAne paNa anubhava prApta karI nidrArUpI sukha laIle che. AvA prakAranI avasthA thaI jAya tyAre te "saruM nA rahuM rA ugharuM vA navA 344manA pitAnI bhUlelI smRtine thoDI ghaNI zAMtIne cittanI svasthatA 3pa vRtine ane matine paNa pAme che. tethI "lI sItAmag' zIta rUpa thayela ane zItabhUta thayela pote potAnAmAM zAMtine atizaya paNAthI anubhava karato zake chava te nAraka jIva "saMkramamANe saMvamAne tyAMthI haTIne "nAyAsozvanA jAti vikA' sAtA ane sukha bahula sthitivALe banI jAya che. prabhue A pramANe kahevAthI gautamasvAmI prabhune evuM pUche che ke he bhagavana "mAraveliyA' to zuM A uSNavedanA vALA nAramAM AvA prakAranI uNa vedanA che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke jo rUdde rama' he gautama! A artha barAbara nathI. kemake "vRttiLavecAnara nerathA' uSNavedanA vALA narakamAM rahelA narayike "tto gaLiztaciM ceva vivecanaM patrajumamALA vihAMti pUrvokta vedanAthI paNa vadhAre aniSTatara evI uSNa vedanAne jIvAbhigamasUtra 98 Page #109 -------------------------------------------------------------------------- ________________ anubhava kare che. arthAt upara je aya Akara vigerethI thavAvALA athata lokhaMDanA bhaThI vigerethI utpanna thayela uSNa vedanAnuM pratipAdana karavAmAM AvyuM che, tenAthI paNa atyaMta aniSTa, apriya, amanojJa, ane amanama evI uSNavedanA dareka nArake bhagave che. he gautama! je A hamaNAM aya Akara vigerethI thavAvALI vedanA varNavI che, te te eka daSTAnta mAtra che. tethI aya Akara vigerenA jevI ja te vedanAne anubhava karatA nathI. paraMtu tenAthI paNa vadhAre evI uNavedanAne teo anubhava kare che. tethI pUrvokta uSNa vedanAne teo ThaMDaka jevIja mAnaze. have sUtrakAra zItavedanA vALA nArake mAM zItavedanA kevI hoya che? te saMbaMdhamAM kathana kare che. zIta vedanAnA saMbaMdhamAM gautamasvAmI prabhune evuM pUche che ke he bhagavana "rIveraLig iLe aMte ! rAhu jorarUcA risAM nIta vecaLa" zItavedanAvALA narakamAM nArako kevI zItavedanAne "rAjumavALA virAra anubhava kare che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "je kahAnAmag janmANa niyA' he gautama! jema keI lavArane chokare hoya, ane te pahelA varNavyA pramANenA vizeSaNe vALa hoya arthAt "taLe tarUNa hoya "gujAva' suSama duSamAdi kALamAM utpanna thayela hoya "vajhavaM' balavAna hAya AtaMkavagara nirogI hoya ane jenA hAthanA agrabhAga sthira hoya kAMpatA na hoya, hAtha, paga ane bane paDakhA tathA pRSThabhAga ane urU jenA khUba puSTa hoya ItyAdi prakArathI je pramANenuM A saMbaMdhanuM varNana pahelAM uSNa vedanIya narakanA prakaraNamAM karyuM che, eja pramANenA varNana pramANe lavArane chokare hoya, ane te eka ghaNA moTA lokhaMDanA piMDane pANIne kalazanI mAphaka upADIne eka ghaNI moTI leDhAnI bhaThimAM tene vAraMvAra tapAve ane tapAvI tapAvIne te pachI tene vAraMvAra phUTe A rIte ochAmAM ochA eka divasa sudhI athavA traNa divasa sudhI athavA vadhAremAM vadhAre eka mahInA sudhI te pramANe karate rahe A pramANe aMdara ane bahAra bane bAju garama thayela te lekhaMDane piMDa e dekhAya ke jANe A eka agnine ja geLe che. tyAre tene te luhAra "jayonA saLaM rA' khaMDanI sAMDasIthI pakaDIne mAne ke "sIyAjo pavittajA' zIta vedanA vALA nAramAM nAkhI de ane tene nAkhatAM ja pAcho e vicAra kare ke huM Ane "miti nimiliga mataLa pura pravurisAri' Ane hamaNAMja AMkhanuM maTaku mAre teTalAmAM ja eTale ke AMkha mIcIne ughADe jIvAbhigamasUtra 99 Page #110 -------------------------------------------------------------------------- ________________ teTalAmAM ja Ane kahADI lauM chu. tA eTalA kALamAMja te zItavedanAvALA narakAmAM nAkhela tapelA lekhaDanA pIMDa tyAM egaLavA ane gaLavA mAMDe che. tema tene sAkSAt dekhAya che. A rIte lavAranA chekarA te pachI tuM cevALa sAva no cevaLa sacANa pavruddhatti' e gALAne tyAMthI pAche! mahAra kahADavAne zaktimAn thatA nathI. eja pramANe A eka bIjI eka dRSTAMta A viSayane ja samana karavA mATe khatAvavAmAM Ave che. te A pramANe che. hai na se nAnAmaC mattamAtaMgeaMgo' jema koi eka madyAnmatta gajarAja hAya, ane te 60 sAITha varSanA hAya, te zat kALanA prathama samayamAM arthAt Aso mahinAmAM athavA chelle nidAgha kALanA samayamAM arthAt jeTha aSADha mahinAmAM jyAre te garamIthI atyaMta tapAyamAna thavAnA kAraNe tarazathI AkuLa vyAkuLa thaIne pANInI tapAsamAM Ama tema pharavA maMDe ane pharatAM krUratAM mAneAke te jaMgalamAM lAgela AganI pAMse acAnaka paheAMcI jAya, AvI paristhitimAM garamInI vedanAthI ane tarasanI vedanAthI AkuLa vyAkuLa banelA te hAthInI te agninA dAhathI kevI avasthA thaI zake ? arthAt te samace e hAthI vadhAre gabharAI jAya che. tenuM gaLuM ane tALavu' ane hoTha ekadama sukAI jAya che, pahelAM karatAM paNa vadhAre paDatI tarasathI vyAkuLa bane che. zArIrika dhIraja ane tenu' mAnasika khaLa eka dama narama paDI jAya che. eka taraphathI thayela rUgNAvasthAnI jema tenI paristhiti banI jAya che. A paristhitimAM paDelA te hAthI jyAre eka mATA sarAvarane dekhe ke jenuM varNana pahelAM cAra khUNA vALA vigere vizeSaNA ApIne karavAmAM Avela che. evA sarAvarane dekhIne te e sarovaramAM praveza kare che. praveza karIne te peAtAnI garamIne tyAM zAMta kare che. ane tarasane paNa bujAve che. temaja sarovaranI pAse lAgelAM zalakI vigere vanaspatiyAnA pAMdaDAne khAine tenAthI pAtAnI bhUkhane paNa zAMta kare che. A rIte garamIthI thayela pIDAthI mukta thavAnA kAraNe ane a Mdara temaja khahAra zAMtI AvI javAthI ekAda kSaNane mATe tyAMja uMdhI paNa jAya che. athavA pracalA nAmanI nidrAne AdhIna banI jAya che. arthAt uMghI jAya che. A pramANe aMdara ane bahAra zAMtI maLavAnA kAraNe pahelAM gabharAI javAnA kAraNe gayelI smaraNa zaktine temaja harSoMllAsa rUpa ratine dhaiyadegA, ane matine te gajarAja pharIthI prApta karIle jIvAbhigamasUtra 100 Page #111 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che. ane zItala svarUpa banela te gajarAja potAnA sthAna para masta cAlathI cAlIne pahoMcI jAya che. ane tyAM zAtA ane sukhamaya banIne bAkInA jIvanane sukha pUrvaka vitAve che. "gvAmeva jayamA ! A pramANe he gautama! A paNa asatka95nA samajavI joIe " kSaNiufhaMto nahiMto' zIta vedanA vALA narakamAMthI ane sAgi' keI nairayika bahAra nIkaLe hoya, ane bahAra nIkaLIne te "nAruM mAruM rU majustajo vaMti' je A manuSyalokamAM zItapradhAna sthAna che, jemake 'mini vA hiMmajarLa vA' hima himajja "himA chANanA himapara punALivA' himapaTala baraphane goLa hima paTala puMja baraphanA geLAne Dhagalo "NimALavA, hikaDuMgaLavA' hima kaMDa himakuMDa puMja "sIrAzivA sIcajjJAna vA' zIta athavA zItapaMja vigere Raa sadanADuM pANI e badhA sthAnene te dekhe che, "pAsittA ane dekhIne ttA zonrNa temAM avagAhana kare che. arthAt DUbakI mAre che. "zomdirA avagAhana karIne je f saraLa rIya pi vijJA' te tenA saMparkathI naraka janya pitAnA zItanI nivRtti karI le che. "huM ri viSennA? tarasa paNa zAMti karI le che. "dUra vijJA ' bhUkhane paNa zAMta karI le che. "nA upa pafam' zIta janya javarane paNa zAMta karIle che. vAe pavijJA" ane tenA zarIramAM kIta vedanIya narakanA saMparkathI je zIta janya dAha thaI rahela hoya tenI paNa nivRtti karI le che. A pramANe zItalatA vigere dene nAza thavAthI anAra sukhane prApta karela te nAraka jIva thoDIvAra mATe tyAMja uMdhI paNa jAya ane pracalA arthAt cAlatA cAlatA ke beThA beThA AvanArI UMgha paNa laI le che. A rIte narakamAM rahela jaDatA dUra thaI javAthI aMdarathI uSNa rUpa banela A nArakI utsAha yukta banIne dhIre dhIre AnaMda magna thaIne tyAMthI cAlate thAya che, ane A pramANe te sAtA ane sukha pUrNa paNa banI jAya che, A rIte prabhunA kahevAthI gautamasvAmIe pharIthI prabhune pUchayuM ke te zuM? evI zIta vedanA narakamAM hoya che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke he gautama ! A artha barAbara nathI. kemake "rIcAjoNa nANuM ghaNudamavALA vidati" zIta vedanAvALA narakamAM narayike AnAthI paNa aniSTatara, akAntatara, apriyatara, ane amane gamatara, zIta vedanAne bhogave che. tethI tene ahinI zItaLatA, uSNatApaNAthI jaNAze, e sU. 21 che jIvAbhigamasUtra 101 Page #112 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nArakoM kI sthitikAlakA nirupaNa have sUtrakAra narakonI sthitinuM pratipAdana karavA mATe kathana kare che. 'mItte " aMte ! caLapamA' ityAdi TIkA-gautamasvAmIe prabhune evu* pUchyu ke 'mItte na maMte !" bhagavat A 'caLavamAN puDhavI' ratnaprabhA pRthvImAM 'naicALa' nairayikAnI vaca hrAsa vidpaLattA' keTalA kALanI sthiti kahI che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke nocamA !' hai gautama ! ahiyAM nArakAnI jaghanya sthiti ane utkRSTa sthiti ema banne prakAranI sthiti hAya che. tethI ahiMyAM ane prakAranI sthitinuM kathana karavuM joIe. A pramANe pahelI pRthvInA nArakeAnI jaghanya sthiti dasa hajAra varSanI che. ane utkRSTa sthiti eka sAgaropamanI che. zarkarAprabhA pRthvImAM jadhanya sthiti eka sAgaropamanI che. ane utkRSTa sthiti traNa sAgaropamanI che. vAlukAprabhA pRthvInA nArakAnI jaghanya sthiti traNa sAgaropamanI che. ane utkRSTa sthiti sAta sAgaropamanI che. paMkaprabhA pRthvImAM nArakanI jadhanya sthiti sAta sAgaropamanI che, ane utkRSTathI dasa sAgaropamanI che. dhUmaprabhA pRthvInA nArakAnI jaghanya sthiti dasa sAgaropamanI che. ane utkRSTa sthiti sattara sAgaropamanI che tamaHprabhA pRthvInA nAkAnI jaghanya sthiti sattara sAgarApamanI che. ane utkRSTa sthiti 22 khAvIsa sAgaropamanI che. tathA adhaHsaptamI pRthvInA nairayikAnI jaghanya sthiti khAvIsa sAgaropamanI che, ane utkRSTa sthiti tetrIsa sAgaropamanI che. A pramANe sAmAnya paNAthI dareka pRthvIcemAM rahelA nArakAnI jaghanya ane utkRSTa sthitinuM kathana karavAmAM Avela che. have dareka prastaTamAM sthitinA pramANanuM kathana karavAmAM Ave che. te A pramANe che. ratnaprabhA pRthvInA pahelA prastaTamA jadhanya sthiti dasa hajAra vanI che. ane utkRSTa sthiti 90 nevu' hajAra varSoMnI che, ratnaprabhA pRthvInA khIjA prattaramAM jadhanya sthiti dasa lAkha varSoMnI che. ane utkRSTa sthiti nevuM lAkha varSoMnI che. ratnaprabhA pRthvInA trIjA prastaTamAM jadhanya sthiti nevuM lAkha varSanI che. ane utkRSTa sthiti eka pUrva koTinI che. ratnaprabhA pRthvInA cAthA prastaTamAM jaghanya sthiti eka pUrva kATinI ane utkRSTa sthiti eka sAgaranA dasamA bhAga pramANanI che. ratnaprabhA pRthvInA pAMcamA prastaTamAM jaghanya sthiti sAgaropamanA dasamA bhAga pramANanI che. ane utkRSTa sthiti e dasamA bhAga pramANunI che. ratnaprabhAM pRthvInA chaThThA prastaTamAM jaghanya sthiti sAgaropamanA e dasamA bhAga pramANanI che. ane utkRSTa sthiti teramA bhAga rUpa che. ratnaprabhA pRthvInA sAtamA jIvAbhigamasUtra 102 Page #113 -------------------------------------------------------------------------- ________________ prastaTamAM jaghanya sthiti sAgaropamanA teramA bhAga pramANanI che. ane utkRSTa sthiti cAra dasa bhAga rUpa che. ratnaprabhAnA AThamA prastaTamA jaghanya sthiti sAgaropamanA cAra dasamAM bhAga rUpe che. ane utkRSTa sthiti pAMca dasa bhAga rUpa che. ratnaprabhAnA navamAM prastaTamAM jaghanya sthiti sAgaropamanA pAMca dasa bhAga rUpe che. ane utkRSTa sthiti sAgaropamanA cha dasa bhAga rUpa che. ratnaprabhA pRthvInA dasamAM prastaTamAM jaghanya sthiti sAgaropamanA cha dasa bhAga rUpe che. ane utkRSTa sthiti sAgaropamanA sAta dasa bhAga rUpe che, ratnaprabhA pRthvInA agIyAramAM prastaTamAM jaghanya sthiti sAgaropamanA sAta dasa bhAga rUpe che. ane utkRSTa sthiti sAgaropamanA ATha dasa bhAga rUpa che. ratnaprabhA pRthvInA bAramAM prastaTamAM jaghanya risthati sAgaropamanA ATha dasa bhAga che, ane utkRSTa sthiti sAgarepamanA nava dasa bhAga rUpa che. tathA ratnaprabhA pRthvInA teramAM prastaTamAM jaghanya sthiti sAgaropamanA nava bhAga rUpa che. ane utkRSTa sthiti sAgaropamanA dasa bhAga rUpa che. A pramANe ahiyA eka paripUrNa sAgaranI utkRSTa sthiti AvI jAya che. (2) zarkaraprabhA pRthvInA pahelA prastaTamAM jaghanya sthiti eka sAgarapamanI che. ane utkRSTa sthiti eka sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA be agIyAranA bhAga rUpa che. bIjA prastaTamAM jaghanya sthiti eka sAgarepamanI ane eka sAgaropamanA be agIyAramA bhAga pramANanI che. tathA utkRSTa sthiti pUrA eka sAgaranI ane sAgaropamanA cAra agIyAramA bhAga pramANanI che. trIjA prastaTamAM jaghanya sthiti eka sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA cAra agIyAramA bhAga pramANanI che. ane utkRSTa sthiti eka sAgaropamanI tathA eka sAgarepamanA cha agIyAramA bhAga rUpa che. cothA prastaTamAM jaghanya sthiti eka sAgaropamanI ane eka sAgarapamanA cha agIyAramA bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti eka sAgaropamanI che. ane eka sAgaropamanA ATha agIyAramA bhAga rUpa che. jIvAbhigamasUtra 103 Page #114 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pAMcamA prastaTamAM jaghanya sthiti eka sAgaropamanI ane eka sAgarIpamanA AThe agIyAramA bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti eka sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA dasa agIyAramA bhAga rUpa che, chadrA prastaTamAM jaghanya sthiti eka sAgaropamanI ane sAgaropamanA dasa agIyAramA bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti e sAgaropamanI ane sAgaropamanA eka agIyAramA bhAga rUpa che. sAtamAM prastaTamAM jaghanya sthiti e sAgarApamanI ane sAgaropamanA eka agIyAramAM bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti e sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA traNa agIyAramA bhAga rUpa che. AThamAM prastaTamAM jaghanya sthiti e sAgaropamanI ane eka sAgarI pamanA traNa agIyAramAM bhAga rUpa che. temaja utkRSTa sthiti e sAgaropamanI ane eka sAgarApamanA pAMca agIyAramA bhAga rUpa che, navamAM prastaTamAM jaghanya sthiti e sAgaropamanI ane eka sAgarApamanA sAta agIyAramAM bhAga rUpa che, dasamAM prastaTamAM jaghanya sthiti e sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA sAta agIyAramAM bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti e sAgarApamanI ane eka sAgaropamanA nava agIyAramAM bhAga rUpa che. agIyAramAM prastaTamAM jaghanya sthiti e sAgarApamanI ane eka sAgaropamanA nava agIyAramAM bhAga rUpa che. ane utkRSTa sthiti traNa sAgaropamanI che. A zarkarAprabhA pRthvImAM agIyAra prastaTo che temAM rahevAvALA nAraka jIvAnI A sthiti kahevAmAM AvI che. 3--trIjI vAlukAprabhA pRthvInA pahelA prastaTamAM jaghanya sthiti traNa sAga2ApamanI che. ane utkRSTa sthiti traNa sAgApamanI ane sAgaro pramanA cAra nava bhAga pramANanI che. khIjA prastaTamAM jadhanya sthiti traNa sAgaropamanI ane eka sAgarIpamanA cAra nava bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti traNa sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA ATha bhAga pramANanI che. jIvAbhigamasUtra 104 Page #115 -------------------------------------------------------------------------- ________________ trIjA prastaTamAM jaghanya sthiti traNa sAgaropamanI ane eka sAgara - pamanA ATha nava bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti cAra sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA traNa nava bhAga rUpa che. ceAthA prastaTamAM jaghanya sthiti cAra pamanA paNa navabhAga rUpa che. ane utkRSTa eka sAgaropamanA sAta nava bhAga rUpa che. pAMcamAM prastaTamAM jaghanya sthiti cAra sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA sAta nava bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti pAMca sAgaropamanI ane sAgaropamanA e nava bhAga rUpa che. chaThThA prastaTamAM jadhanya sthiti pAMca sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA e nava bhAga rUpa che. ane utkRSTa sthiti pAMca sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA cha nava bhAga rUpa che. sAtamA prastaTamAM jaghanya sthiti pAMca sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA cha navabhAga rUpa che, ane utkRSTa sthiti cha sAgaropamanI tathA eka sAgaropamanA eka nava bhAga rUpa che. AThamA prastaTamAM jaghanya sthiti cha sAgarApamanI ane eka sAgaropamanA eka navamA bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti cha sAgaropama ane eka sAgaropamanA pAMca nava bhAga rUpa che. navamA prastaTamAM jaghanya sthiti cha sAgarApamanI ane eka sAgarapamanA pAMca nava bhAga rUpa che. ane utkRSTa sthiti pUrA sAta sAgaropamanI che. ahiyAM nava ja prastaTA che, tenI A jaghanya ane utkRSTa sthiti batAvavAmAM AvI che. sAgaropamanI ane eka sAgarAsthiti cAra sAgaropamanI ane 4 5'kaprabhA pRthvInA pahelA prastaTamAM jaghanya sthiti sAta sAgaropamanI ane utkRSTa sthiti sAta sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA traNa bhAga rUpa che. bIjA prastaTamAM jaghanya sthiti sAta sAgaropamanI ane eka sAgaro jIvAbhigamasUtra 105 Page #116 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pamanA traNa sAta bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti sAta sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA cha sAta bhAga rUpa che. trIjA prastaTamAM jaghanya sthiti sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA cha sAta bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti ADa sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA e sAta bhAga rUpa che. ceAthA prastaTamAM jaghanya sthiti ArDa sAgaropamanI ane eka sAgara pamanA be sAta bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti ATha sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA pAMca sAta bhAga rUpa che. pAMcamA prastaTamAM jaghanya sthiti ATha sAgaropama ane eka sAgara pamanA pAMca sAta bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti nava sAgaropamanA eka sAta bhAga rUpa che. chaThThA prastaTamAM jaghanya sthiti nava sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA eka sAta bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti nava sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA cAra sAta bhAga rUpa che. sAtamA prastaTamAM jaghanya sthiti nava sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA 4 cAra sAta bhAga rUpa che. ane utkRSTa sthiti pUrA dasa sAgaropapumanI che. AmAM sAtaja prastaTo che. (5) dhUmaprabhA pRthvImAM pahelA prastaTamAM jadhanya sthiti dasa sAgaropamanI ane utkRSTa sthiti agIyAra sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA e pAMca bhAga rUpa che. mIjA prastaTamAM jaghanya sthiti agIyAra sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA be pAMca bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti khAra sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA cAra pAMca bhAga rUpa che, trIjA prastaTamAM jaghanya sthiti khAra sAgaropamanI ane eka sAgarApamanA cAra pAMca bhAga rUpa che. ane utkRSTa sthiti cauda sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA eka pAMcamAM bhAga rUpa che. jIvAbhigamasUtra 106 Page #117 -------------------------------------------------------------------------- ________________ cethA prasTamAM jaghanya sthiti cauda sAgaropamanI ane eka sAgarapamanA eka pAMca bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti paMdara sAgaropama ane eka sAgaropamanA traNa pAMca bhAga rUpa che. pAMcamAM prasbatamAM jaghanya sthiti paMdara sAgarepamanI ane eka sAgAmanA traNa pAMca bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti pUrA sattara sAgarepamanI che. AmAM pAMca ja prasto che. (6) tamaHprabhA pRthvInA pahelA prasTatamAM jaghanya sthiti sattara sAgare pamanI che. ane utkRSTa sthiti aDhAra sAgarepamanI ane sAgaropamanA be traNa bhAga rUpa che. bIjA praAtamAM jaghanya sthiti aDhAra sAgaropamanI ane eka sAgapamanA be traNa bhAga 3pa che. tathA utkRSTa sthiti vIsa sAgaropamanI ane eka sAgaropamanA traNa bhAga rUpa che. trIjA praDhatamAM jaghanya sthiti vIsa sAgarepamanI ane eka sAgaropamanA eka traNa bhAga rUpa che. tathA utkRSTa sthiti bAvIsa sAgaropamanI che. AmAM traNa ja prasto che. (7) sAtamI pRthvImAM eka ja prastaTa che. tethI ahiMyAM jaghanya sthiti bAvIsa sAgaropamanI che. ane utkRSTa sthiti tetrIsa sAgaropamanI che. have nairayikenI udvartAnAnA saMbaMdhamAM kathana karavAmAM Ave che "mIre ? ityAdi sumIre !" he bhagavanuM A "racacqmAM guDhavI' ratnaprabhA pRthvInA narayike tyAMthI "gaLatAM hadadira #hiM kari sIdhA nIkaLIne kayAM jAya che? "huM 3vavAnAMti' kayAM utpanna thAya che ? " g gvavanaMti itirikaaojipta karavajati zuM teo narayikamAM utpanna thAya che? ke tiryAnikemAM utpanna thAya che ? athavA manuSyomAM utpanna thAya che ? athavA devagatimAM utpanna thAya che? atideza dvArA A praznane uttara ApatAM prabhu 43 cha, 'eva uvaTTaNA bhANiyavvA jahA vakkaMtIe taha iha vi jAva ahesramAI he gautama ! nArakanI udvartanAnA saMbaMdhamAM je pramANe prajJApanA sUtranA chaThA vyutkrAMti padamAM je pramANe kathana karavAmAM Avela che. e ja pramANenuM kathana ahiyAM paNa kahevuM joIe. prajJApanA sUtranuM te vyutkrAnti nAmanuM chaThuM pada ghaNuM moTuM che. tethI jIjJAsuoe te prajJApanA sUtramAM joI levuM. saMkSepathI tenuM kathana A pramANe che. ratnaprabhA pRthvIthI laIne tama prabhA pRthvImAMthI nIkaLelA narayika jIva sIdhA narayika, deva, ekendriya, vikalendriya, saMmUrNima paMcendriya ane asaMkhyAta varSanI AyuSyavALA jemAM utpanna thatA nathI. te sivAyanA tirya, manuSyomAM utpanna thAya che. tathA adha saptamI pRthvImAMthI nIkaLelA narayika jIve sIdhA garbha ja tiryaku paMcendrimAM ja utpanna thAya che. bAkInA tiryAmAM, devomAM ane manuSyamAM utpanna thatA nathI. mAsU22 jIvAbhigamasUtrA 107 Page #118 -------------------------------------------------------------------------- ________________ naraka meM pRthivyAdi ke spazadi kA nirupaNa have nArakomAM pRthivyAdinA sparzanuM kathana karavAmAM Ave che. "gInuM maMte racacvmA guDhavI' ityAdi. TIkArtha-jIre maMte " he bhagavana A "zAmA guDhavI' A ratnaprabhA pRthvImAM nairayika jI risarca gvIjA" kevI pRthvInA spane "rajumAmA virati" anubhava kare che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke "rocanA ! gaLadra gAMva gamaLA" he gautama! tyAM nAraka che aniSTa yAvat akAnta, apriya, amanejJa, ane amaneDama rUpa pRthvInA sparzane anubhava kare che. A kathananuM tAtparya e che ke nAraka ne svayaM sparza ja jyAre aniSTavAdi guNo vALo hoya che, te pachI sukhanA kAraNabhUta pRthvInA sparzane anubhava teo kevI rIte karI zake? tethI teone thoDA evA sukhanA kAraNa rUpa sparzanuM saMvedana thatuM nathI. " nA tattamaig' eja pramANe yAvat zarkarAmabhA pRthvIthI laIne adhaHsaptamI pRthvI sudhInA nAraka paNa sukhanA kAraNarUpa evA pRthvI sparzane anubhava karatA nathI. arthAt teo badhAja aniSTa, akAnta, apriya, amaneza, ane amanema pRthvI sparzane anubhava kare che. A pramANe pRthvInA saMbaMdhamAM zarkarA prabhA pRthvIthI adhasaptamI pRthvI paryantanA sUtronA AlApakone prakAra svayaM banAvIne samajI le. have gautamasvAmI prabhune evuM pUche che ke "mIre I mare! rathagmAM purI ne cA" he bhagavana A ratnaprabhA pRthvImAM narayike "risAM kaa jAvaM prajadamAnAnA" kevA jalanA sparzane anubhava kare che? arthAt ratnaprabhA pRthvInA nairayikAne jalane sparza kevA prakArathI jaNAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "joyA! baLa kavi kamaLama' ratnaprabhA pRthvIne narayikane jalane sparza aniSTa yAvata amanema hoya che. " gAra sattamA" Aja pramANe bIjI pRthvInA nairayikethI laIne adhaHsaptamI pRthvI sudhInA jenAraka che. temane paNa jalane sparza aniSTayAvat amaneDama hoya che. pUrva vighaLA mad sattamA guDhavI' eja pramANe yAvat tejane sparza ane vAyune sparza paNa teone aniSTa yAvat amaneDama hoya che. jIvAbhigamasUtra 108 Page #119 -------------------------------------------------------------------------- ________________ temaja vanaspati kAyikanA sparza paNa teone Aja pramANe aniSTa yAvat amaneADama hAya che.ApramANenuM A kathana zarkarAprabhA pRthvIthI laIne sAtamI tamastamA pRthvI sudhInA nairiyakAnA saMbaMdhamAM paNa samajI levuM. arthAt zarkarAprabhA pRthvInA nairayikAne vAlukA prabhA pRthvInA nAyikAne, pakaprabhA pRthvInA nairayikAne, dhUmaprabhA pRthvInA nairayikAne, tamaprabhA pRthvInA naiyikAne, ane tamastamAprabhA pRthvInA naiyikAne, tejanA sparza, vAyukAyikanA sparze ane vanaspatikAyikanA spardhA aniSTa, akAnta, apriya, amaneAjJa, ane amaneADama ja hAya che. paraMtu ahiyAM e vizeSatAsamajavI ke tyAM khAdarAgni kAyate| ha|tA nathI. tethI ahiyAM je tejane sparza kahyo che, te uSNatA pariNata naraka kuMDaya bhitti vigerenA spaza athavA khijAnI mAphaka karavA mAM Avela vaikriya rUpano samajavA. kemake nArakonA nivAsasthAna atyaMta ugra evA adhakArathI vyApta rahe che, tethI tyAM tejanA sparzano sabhava hAtA nathI. 'mALa` maMte ! caLavamA puDhavI rodara purune paLAva' he bhagavan A ratnaprabhA pRthvI khIjI zarkarAprabhA pRthvInI apekSAe zuM vadhAre mATI che? ane badhA aMtarbhAgamAM arthAt laMbAi paheALAimAM zu nAnI che ? gautamasvAmI nA A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke mALa caLamAM puvI roya puddhi bihAya nAva savva truTriyA saLaMtamu' A ratnaprabhA pRthvInI mATAI (vizALatA) eka lAkha eMsI hajAra caiAjananI che. tathA ratnaprabhA pRthvInI lakhAI paheALAI eka rAjInI che, ane zarkarAprabhA pRthvInI laMbAI paheALAI be rAjunI che. TroccALa aMte ! purI' he bhagavan khIjI zarkarAprabhA pRthvI 'tattva' puSi' niA' trIjI vAlukAprabhA pRthvI karatAM 'satrama6'siyA vAdarahena' pucchA' vizALapaNAmAM zu` mATI che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke poMcamAM ! rovALuM puthvI nAva savva aai sarvAMtamu' he gautama ! khIjI pRthvI trIjI pRthvI karatAM vizALatAmAM mATI che. ane lakhAi paheALAi mAM echI che. 'va` vA` amichAyeLa gAma TviyA purI' A abhilApa pramANe yAvata chaThThI pRthvI sAtamI pRthvI karatAM laMbAI paheALAmAM AchI che tema samajavu'. A saMbaMdhamAM kahyuM paNa che ke asIya' vattIsa' ityAdi arthAt ratnaprabhA pRthvInI meTAi eka lAkha eMsI hajAra ceAjananI che. 1 ane zarkarAprabhA pRthvInI meATAi eka lAkha matrIsa hajAra ceAjananI che. 2 vAlukAprabhA pRthvInI meATAi eka lAkha aThayAvIsa hajAra ceAjananI che. 3, paMkaprabhA pRthvInI meATAI eka lAkha vIsa hajAra ceAjananI che, 4, dhUmaprabhA pRthvInI meATAi eka lAkha aDhAra hajAra caiAjananI che. 5, tama:prabhA pRthvInI jIvAbhigamasUtra 109 Page #120 -------------------------------------------------------------------------- ________________ TAI eka lAkha soLa hajAra jananI che. 6, ane adha:saptamI tamastamAM pRthvInI moTAI eka lAkha ATha hajAra ejananI che. 7, A pramANe pachI pachInI pRthvInI moTAI ochI ochI thatI jAya che. tethI pachI pachInI prathvI karatAM pahelAM pahelAnI pRthvInI meTAI vadhAre hoya che. tethI "sarve mahAtI vAhacena' e pramANenuM kathana karavAmAM Avela che. ane laMbAI pahoLAI pachI pachInI pRthvInI vadhatI jAya che. tethI pachI pachInI pRthvI karatAM pahelAM pahelAnI pRthvInI laMbAI pahoLAI ochI ochI thAya che. tethI "sarva4i sarvA g' e pramANenuM kathana karavAmAM Avela che. dareka pRthvInI laMbAI pahoLAI pachI pachInI pRthvImAM eka eka rAju vadhatI jAya che. e rIte sAtamI adhaH saptamI tamastamAM pRthvInI laMbAI pahoLAI sAta rAjunI thaI jAya che. eka rAjanuM pramANa asaMkhyAta sahastra ceAjananuM hoya che. eja vAtane bhagavAne A sUtra nI A trIjI pratipattImAM pahelAM kahela che. e pATha saMskRta TIkamAM joI le. "mIre aMte ! racaUrqmANa puDhavI' he bhagavana! A ratnaprabhA pRthvImAM je "tIsAi nAthAvAsaNa sarakag' trIsa lAkha narakAvAsa che temAM mirara nirAvali' eka eka nArakAvAsamAM 'padave vir samUcA" saghaLA prANi eTale ke dvIndriya, teIndriya,ane cauIndriya prANI saghaLA vanaspati kAMyika bhUte sadavanavA saghaLAjI paMcendriya jI "salve sattA ane saghaLA pRthvI kAyika sa "prANA ditrivatu: rohA mUtA saravAmRttA, navA prakriyA thA, zeSAH satvA udoritAH, 'puDhavikkAiyattAe jAva vaNassai kAiyattAe neraiyattAe vavava putra" pRthvIkAyika paNAthI, yAvat aprakAyika paNAthI, vAyukAyika paNAthI, ane vanaspati kAyikapaNAthI, tathA nairayika paNAthI, pahelAM utpanna thaI cUkayAM che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "daMtAnomavA! arahuM yaduvA anaMtakutto hA gautama! A saghaLA prANa vigere cha anekavAra athavA anaMtavAra pRthvI kAyika vigere paNAthI pahelAM ratna prabhA pRthvInA dareka nArakAvAsamAM utpanna thaI cUkayA che, kemake saMsAra anAdi rUpa che. "nA gadde sattArU" Aja pramANe zarkarAmabhA pRthvIthI laIne adha:saptamI tamastamAM pRthvI sudhInA narakanA narakAvAsamAM saghaLA prANI vigere jIvAbhigamasUtra 110 Page #121 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pRthvIkAyika vigere pRthvI vigere paNAthI ane nairayikapaNAthI aneka vAra athavA anaMtavAra utpanna thaI cUkyA che. tema samajavuM A saMbaMdhamAM zarkarA pRthvI vigere chae pRthvInA AlApa pote banAvI samajI levA. "vAM ttivA ghara" vizeSatA kevaLa eTalI ja che ke jyAM jeTalA narakAvAsa che, tyAM te eTalAja kahevA joIe, "mIre i mAre! racacqmAd gDhavI' he bhagavana A ratnaprabha pRthvImAM nivapariNAma" narakAvAsanA aMta sudhInA pradezomAM ane guDhavI jADA kAra varasa mArUcA" je bAdara pRthvIkAyikA yAvat bAdara a... kAyika bAdara vanaspati kAyika jIve che, te zuM mete ! kIyA" he bhagavana te pRthvIkAyika jI "ma7 matadAra' zuM mahA kamatara vALA eTale ke atizaya asAtAvedanIya karmanA udayavALA che? "mAM sAravAra atyaMta mahA AavavALA che ? ke jeoe pUrva janmamAM prANAtipAta vigere kriyAo karavAmAMja pitAnuM samagra jIvana vitAveluM hoya che. tathA tyAM pahoMcIne te jIve rAta divasa e ja prANAtipAta vigere kriyAo karavAvALA pariNAme vALA banI jAya che. tethI prANAtipAta vigere karavAvALAne A kriyAo karavAnA kAraNe atyaMta mahA asAtA vedanIya vigere kamene baMdha thaIne temAM sthiti ane anubhAga prakRSTa rIte paDI jAya che. pApa karavAnA kAraNabhUta Arambha vigere A jIvene pUrvabhavamAM thayA che. tethI teone mahAphiyAvALA kahevAmAM Ave che. tethI Aja hetu hetumabhAva batAvavA mATe zrIgautama svAmIe prabhune A pramANene prazna pUche che. ke jyAre te pRthvIkAyika vigere jI pUrvabhavamAM evA hatA ane vartamAnamAM paNa teo A ja pramANenA jIvanathI jIve che. te zuM teo e narakamAM mahAdanatara kSetranA svabhAvathI thavA vALI vedanAne bhegavavA vALA bane che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "hatAM joyA!" hA gautama! "mIre gaM aMte ! rAmAgha putravI" A ratnaprabhAmAM je "nirApariNAmasetu" narakAvAsa sudhInA pradezamAM pRthvIkAyika vigere jIve che, teo "" jevA kAra mAM vecAtaravA jeva" evA prakAranA che, ke je pramANe prazna sUtramAM kahyA che. arthAt mahAkarmatara che. kemake teo pUrvamAM mahAkriyAvALA hatA. mahA AsavavALA hatA, ane tyAM pahoMcIne paNa teo evAja che. tethI teo vartamAnamAM tyAM mahAdanA vALAja che. have sUtrakAra A trIjI pratipattine A bIjA uddezAmAM jeTalA padArtho arthAta je je viSaye kahyA che, te badhAne saMgraha karIne batAvavA vALI A gathAo kahe che. "purI gojAritA' ityAdi jIvAbhigamasUtra 111 Page #122 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sauthI pahelA A trIjI pratipattInA A bIjA uddezAmAM gautamasvAmIe prabhune pRthivI keTalI che? e pramANene prazna pUche che. A praznanA uttaramAM prabhue gautamasvAmIne "sAta pRthivi che e pramANe kahyuM. che. karIthI gautamasvAmIe prabhune pUchayuM ke he bhagavan A ratanaprabhA nAmanI pahelI pRthvI ke je eka lAkha eMsI hajAra ejananA vistAravALI che. temAM keTalAka jananA upara nIcene pradeza cheDIne narakAvAse AvelA che ? A praznanA uttaramAM prabhue evuM kahyuM ke he gautama ! eka hajAra ejana upara ane eka hajAra yojana nIce pradeza choDIne bAkInA eka lAkha aThotera hajAra jananI bhUmImAM narakAvAse che. 2. gautamasvAmIe trIjo prazna pUchAtAM prabhune kahyuM ke he bhagavad narakanuM saMsthAna kevuM che? AnA uttaramAM prabhue kahyuM ke he gautama ! narakanuM saMsthAna mRdaMga vigerenA AkAra jevuM che. e ja pramANe narakanI vizALatA keTalI che ? e saMbaMdhamAM paNa kathana karyuM che. te pachI "vijavaMmara' nArakenA viSkabha pahoLAI ane paridhinuM pramANa zuM che? te saMbaMdhamAM paNa kathana karyuM che. "vaLo" narakanuM varNa, gaMdha, ane sparzanA saMbaMdhamAM kathana karavAmAM AvyuM che. te mArA vALa ho jAcavA" naraka keTalA moTA che ? e saMbaMdhamAM devanuM daSTAMta ApIne samajAvavAmAM AvyuM che. "jIvAra gujAjhAra' jIva pagale narakamAM jAya che. ? "sAcA nirA' A naraka zAzvata che.? "vavAno eka samayamAM keTalA nArakIye tyAM utpanna thAya che? ane tyAMthI keTalA nArake bahAra nIkaLe che ? narakAvAsa keTalA uMcA che ? nArakane saMhanana hoya che? ke nathI hotu? teonA saMsthAne kayA kayA che? teonA zarIrane varNa, gaMdha, rasa ane sparza kevo hoya che ? teonA zvAsocchavAsa kevA hoya che? A saMbaMdhamAM kathana karavAmAM AvyuM che. te pachI AhAra, lezyA, daSTi, jJAna, yoga, upaga, samuddaghAta, kSudhA, tRSA, viyurvaNA, vedanA bhaya, jamadagni putra rAma vigere pAMca purUSe sAtamI pRthvInA apratiSThAna nAmanA narakAvAsamAM utpanna thayA che. e saMbaMdhamAM kathana karavAmAM AvyuM che te pachI vedanA prakAra, sthiti. udvartAnA tyAnA sparzanuM kathana tathA prathivyAdika paNAthI jInuM utpanna thavuM A tamAma viSaya A udezAmAM kahevAmAM Avela che. je sU. 23 || jainAcArya jainadharmadivAkara pUjyazrIghAsIlAlajI mahArAjakRta "jIvAbhigamasUtranI prayadyotikA nAmanI vyAkhyAmAM trIjI pratipattine bIje uddeza samApta 3-rA jIvAbhigamasUtra 112. Page #123 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nairayikoM ke pudagala parimANa kA nirupaNa trIjI pratipattinA trIjA uddezAne prAraMbha "vIse i mate ! racacqmA guDhavI geravA ItyAdi TIkAtha-zrIgautamasvAmIe prabhune evuM pUchyuM ke "mIre baMmare racaqmANa gaphI' he bhagavana A ratnaprabhA pRthvImAM banelA narayike "risAM paNa rinAmuM pradumAmA virati' kevA pudgala pariNAmane eTale ke AhAra vigere pudagavipAkane bhegave che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke ! gaI kAla gamaLA" he gautama! ratnaprabhA pRthvImAM narayike aniSTa yAvat akAMta, apriya, amaneza, ane amanema pudagala pariNAma rUpa AhAra vigerene anubhava kare che. arthAt bhagave che. "ga nAva - saramANa Aja pramANe yAvat nArakajI "bIjI zarkarA prabhA pRthvIthI laIne adha saptamI tamastamAM pRthvI sudhI AhAra vigere vipAkane anubhava kare che. pUrva necara' eja pramANe vedanA 1,lezyA 2, nAma 3, gAtra 4, arati 5, bhaya 6, zaka 7, bhUkha, tarasa 9, vyAdhi 10, ucchavAsa 11, anutApa 12, phodha 13, mAna 14, mAyA 15, lebha 16, AhAra 17, bhaya 18, maithuna 19, parigraha 20, saMjJA saMbaMdhI A vedanA pariNAmathI laIne parigraha saMjJA pariNAma sudhInA bAkInA ogaNIsa dvArenA saMbaMdhamAM paNa sUtranuM kathana samajI levuM. jemake he bhagavAna ratnaprabha pRthvInA nairayike kevI vedanAne anubhava kare che, he gautama! teo aniSTatara yAvatu amaneDatara vedanAne anubhava kare che. e ja pramANe dareka pRthvImAM leyA vigerenA saMbaMdhamAM paNa sUtrapATha pate banAvIne samajI le. ahiMyAM A saMbaMdhamAM be gAthAo kahI che. je A pramANe che. 'pogalapariNAme veyaNA ya lessAya nAma goe ya, arai bhaeya soge khuhApivAsA ya vAhI ya // 1 // ussAse aNutAve, kohe mANe ya mAya lobheya, cattAri ya saNNAo, neraiyA NaM tu pariNAme // 2 // ahiMyAM A pudgala pariNAma vigere dvArene adhikRta karIne parigrahasaMjJA pariNAmanI vaktavyatAmAM chelluM sUtra sAtamI naraka pRthvImA che te pachI jIvAbhigamasUtra 113 Page #124 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'ttva vi' A gathA kahevI joIe. have carama sUtramAM kahela sAtamI naraka pRthvInA prasaMgathI A sAtamI naraka pRthvImAM javAvALAnA sabaMdhamAM kathana karavAmAM Ave che. 'dudgha jira' ityAdi. 'istya' ahiyAM A adhaHsaptamI pRthvImAM tti nayaMtti' A manuSyA jAya che. ke jee 'navasamA'nara vRSabha hAya che. arthAt manuScAmAM vRSabha sarakhA heAya che. eTale ke bhAgAdikAmAM atyaMta Asakta hoya che athavA atyaMta meATA mahimAvALA baLane dhAraNa karavA vALA hAya che. teonA nAme A pramANe che. 'zailavA' vAsudeva 'bacAva' taMdulamatsya vigere 'maMkariyA' mAMDalika vasu vigere 'rAyAna' rAjA cakravatI, subhUma vigere 'ne mahAme jovuMvI' tathA je kAla saukarika vigerenI jevA mahA mArabhavALA kuTuMmmI gRhasthajana A badhA sAtamI pRthvImAM jAya che, tathA eja pramANe khIjA paNa je atyaMtakrUra kama karavAvALA manuSyeA che, teo paNa ghaNA bhAge sAtamI naraka-tamastamA nAmanI pRthvImAM jAya che. have sUtrakAra narakeAmAM ane prasaMgavazAt tiyaMgU vigeremAM uttara vaikriya nA avasthAna kALanuM kathana kare che. mitra muhurto nANu ho' narakAmAM nAraka jIvanI uttaravikuCNAnI sthitinA kALa utkRSTanI bhinna muhUta arthAt eka aMtamuhUta nA che. 'tiyi manulletu jJA'i tiryaMca ane manuSyamAM vikruvaNAnA sthitikALa cAra aMtarmuhUta nA che. revelu gaDhamAro' devemAM viSuvaNAnA sthitikALa utkRSTathI ardhA mAsa sudhInA che. 'krosa virughnanA maLiyA' A pramANe mA utkRSTathI viSu NAnA sthitikALa tItha kare kahela che. have sUtrakAra narakAmAM AhAra vigerenA svarUpanuM kathana kare che. ne poNA biTTA niyama sotesiMhorUM mAhAro' he gautama ! narakAmAM je pudgalA aniSTa, akAnta, apriya, ane amaneAjJa tathA amaneima hoya che. evA pudgaleAja nAraka jIvAnA AhAra mATe hAya che. saMThALa tu daLa niyamA duraMtu nAcatraM' nAraka jIvAnuM sthAna niyamathI huja hAya che. A huMDa-meDALa sa`sthAna paNa niyamataHatyaMta jaghanya hAya che arthAt nikRSTa hAya che. A sasthAna bhavadhAraNIya zarIrane laIne ja kahela che. kemake uttara vaikriyanu` sasthAna have pachI kahevAmAM Avaze. vidhruNAnA svarUpanuM kathana 'anumA vikaTavaLA vahu neDthALa oT sanvesi. jeTalA nAraka jIvA che, te pradhAne azubha viSuveMNA ja hAya che. kayAreya paNa tene zubha viSuveNA hAtI nathI. jo ke A nArakIyA evA vicAratA kare che. ke ame zubha viSuvaiNA karIe para`tu tevA prakAranA pratikULa kranA jIvAbhigamasUtra 114 Page #125 -------------------------------------------------------------------------- ________________ udayathI te nArakene aniSTa vimurvaNAja hoya che. reTinAM sarInaM nAraka jIvone je zarIra hoya che, te vaikriya zarIraja hoya che. ane vaikriyamAM paNa teone uttarakriya zarIraja hoya che. saMghai" A uttara vaikriya zarIra saMhananA hADakA vinAnA hoya che. e ja pramANe bhavadhAraNIya vaikriyA zarIra haDa saMsthAna arthAt beDhaba avaya vALuM hoya che. kemake tyAM janma levAthI ja teone huDa saMsthAna nAma karmane udaya rahe che. bIjo sadara gDhavI nA di vihu garanALo vALo keI jIva saghaLI pRthvImAM ane jaghanya vigere rUpe sthiti vizeSamAM asAteAdaya yukta utpanna thaye hoya, ane utpatti kALamAM paNa pUrvabhavamAM maraNa samaye anubhavela mahA duHkhenI nivRtti na thavAnA prabhAvathI yukta thaIne ja samagra narayika bhavane samApta kare che. kayAreya paNa lezamAtra sukhane paNa svAda laI zakatA nathI. A kathananuM tAtparya e che ke keTalAka jI evA hoya che ke je saghaLI narayika prathivimAM ane saghaLI sthitimAM asAtA vedanIyanA udayathI thavAvALA dukheneja bhegavyA kare che. ane duHkha bhegavatAM ja pitAnuM jIvana purUM karIde che. evuM kema thAya che? tenuM kAraNa ahiyAM evuM batAvela che ke teo dukha bhogavatAM bhogavatAM ja mare che. ane eja saMskAra teonI sAthe jyAM ane je sthitimAM teo utpanna thAya che, tyAM paNa jAya che. tethI evA narakAdi bhavene prApta karIne tyAM paNa duHkha bhogavatAM jogavatAM ja potAnuM samagra jIvana purU karI de che. teone tyAM ekakSaNa paNa sukhane ekaleza paNa prApta thatuM nathI. arthAt lezamAtra sukha paNa teone tyAM maLatuM nathI. te zuM naraka pRthivimAM lezamAtra paNa sukha che, ke jethI Apa A pramANe kahe che ? te tene uttara e che ke hA tyAM paNa sAtedayathI kaI kaI jIva sukhanuM vedana kare che. ejavAta "vavA sArtha u5pAta kahetAM jIvAbhigamasUtra 115 Page #126 -------------------------------------------------------------------------- ________________ utpattInA samaye kaI kaI nAraka jIva sAtA vedanIya karmanA udayathI thavA vALA sukhanuM paNa vedana kare che. paraMtuM tevA jIvo kevA hoya che, te saMbaMdhamAM kahyuM che ke e jIva parabhavamAM dAha vigere nimitta vagara, cheda vigere nimittavinA, akAla maraNanA sAdhana chUTavyAM vinA maraNa pAme che. AvI sthitimAM te maraNa vakhate atyaMta saMkaleza pariNAmo vALe hote nathI. ati saMkilaSTa pariNAmovALa na hovAthI te jIva jyAre narakamAM utpanna thAya che, te tenA pUrvabhavane tyAgavAmAM mAnasika duHkhane abhAva rahe che. tathA naraka rUpa kSetranA svabhAvathI thavAvALuM duHkha paNa tene hetuM nathI. paramAdhArmika deve dvArA karavAmAM Avela duHkha paNa tene hetuM nathI temaja parasparamAM Apela duHkha paNa tene hotuM nathI. A rItanA harakhanA abhAvathI kaI kaI che tyAM narakamAM paNa sAtA vedanIya karmanA udayane bhegave che. tema kahevAmAM Ave che "revanuNAvA vi' temaja kaI kaI pUrvabhavane paricita jIva deva thaI gayA hoya, ane te pitAnA avadhijJAnathI pitAnA paricitane narakamAM utpanna thayela jANe te te samaye te deva tyA narakamAM pitAnI vikriyA dvArA pahoMcIne te narakanI vedanAne zamAvavA mATe tene upadeza Ape te tenAthI paNa te nAraka jIvane thoDA samaya mATe paNa thoDI ghaNI kaIka zAtA maLI jAya che A devakRta vedanapazamarUpa zAtA te jIvane cirasthAyI paNAthI prApta thatI nathI. paraMtu thoDA samaya mATe ja hoya che, te pachI niyamathI tene kSetra svabhAvajanya athavA eka bIjA dvArA karavAmAM Avela vedanA thavA lAge che. kemake tyAnI hAlata ja evI hoya che. "annavA nimitta jyAre ke nArakane samyakatva utpanna thaI jAya che te kAraNathI e nAraka jIvane tevA prakAranuM viziSTa zubha adhyavasAya nimittaka sAtedayanoja tyAM anubhava thAya che. jo ke tenA bAhyakSetranA svabhAvathI thavAvALI vedanAne saddabhAva rahe che, tyAre tenI aMdara sAtAno udaya ja pratIta thAya che. jema ke janmAzva purUSane netrane lAbha thavAthI atyaMta AnaMda thAya che eja pramANe A nAraka jIvane paNa samyaktvanA lAbhamAM parama harSa thAya che. te pachI paNa tene kayAreka kayAreka tIrthaMkara vigerenA guNonuM anumodana karavA rUpa vizeSa prakAranA adhyavasAya vALI bhAvanAnuM ciMtvana karatI vakhate bAhA kSetranI svAbhAvika vedanAnA sadubhAvamAM paNa aMdara sAtAne udaya thaI ja jAya che. "bAvA vALumAve" kaI kaI nAraka tIrthakaranA janma, dIkSA, kevaLajJAna ane mokSa kalyANanA samaya rU5 bAhya nimittane laIne tevA prakAranA sAta vedanIya karmanA vipAkedayathI sAtAnuM vadana kare che 6 frarz i' aparimita vedanAothI yukta thayela atae hAthI para gayelA te cAluHo nairayikene kUlI vigeremAM pacAvavAthI, kuMta -bhAlA vigerethI bhedAI javAthI, bhayathI vihavaLa thaIne upara uchaLavAnuM eAchAmAM jIvAbhigamasUtra 116 Page #127 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ochA eka gAu sudhI ane vadhAremAM vadhAre "jhoLa pAMcaso jana sudhI thAya che. narakamAM nAraka jInA duHkhanuM kathana A pramANe che. nAraka jIne narakamAM uNa vedanA ane zIta vedanAthI thavAvALuM duHkha rAta divasa covIse kalAka rahe che. tethI ja tyAM nAraka duHkhathI otaprota banIne rahe che. tethI AMkhanA palakamAtra paNa teone tyAM sukha maLatuM nathI. kemake " mera ri vi tyAM sadAkALa duHkha ja rahe che. tethI "naraNa ne thAI yoni" narakamAM nAraka jIvene "padmALA ' tyAM rahetAM rahetA rAta divasa duHkhaja bhegavavuM paDe che. 8 che "recA tarI' ItyAdi nAraka jIne mRtyu kALamAM taijasa ane kAmaNa zarIra rahe che. te sivAya vaikiya zarIra vikharAI jAya che, kahevAnuM tAtparya e che ke sUkSama nAma karmanA udaya vALA je paryApta ane aparyApta jIvo che, teone dArika zarIra ane vaikriya, AhAraka zarIra sUkSama hoya che. kemake prAyaH-ghaNe bhAge carmacakSuo dvArA teo joI zakAtA nathI. ane aparyApta vigere zarIra dhArI je te jIve dvArA mukta thaI jAya te hajAro prakAranA TukaDAonA rUpamAM banIne vikharAI jAya che ! 'ga lIgaM gati 3e ItyAdi narakamAM nArakane atyaMta zIta, atyaMta uSNatA, atyaMta tarasa, atyaMta bhUkha atyaMta bhaya AvA prakAranA duHkhe sadAkALa banyAja rahe che. e 10 che - have sUtrakAra upasaMhAra karatA thakA A gAthAonA arthane batAvavA vALI eka saMgraha gAthA kahe che. "gdha ItyAdi "ggha' A pahelI gAthAmAM e samajAvyuM che ke A narakamAM uttara viturvaNAnI sthiti utkRSTathI eka aMtarmuhUrtanI hoya che. jonArA vigere trIjI gAthA dvArA e samajAvavAmAM AvyuM che ke nArakano AhAra aniSTa vigere vizeSaNavALA pudgalene hoya che. je 3 che "gaNamA vigere cothI gAthAthI e samajAvyuM che ke narayika jIvanI vidurvANa azabhaja hoya che. . 4"gannAlo' A pAMcamI gAthA e batAve che ke nAraka jIne saghaLI pRthvImAM azAtAneja udaya rahe che. ke 5 "vavAgo" A chaThI gAthA dvArA e kahevAmAM AvyuM che ke nAraka jIne pUrva saMgatavALA devanI sahAya vigere kAraNethI zAtAne udaya paNa thaI jAya che. je 6 che "pAga' A sAtamI gAthA dvArA e vAta pragaTa karavAmAM AvI che ke nAraka jIne narakAvAsanI kuMbhIpAka vigerethI eTalI badhI vedanA thAya che ke te ochAmAM ochA eka gAu sudhI ane vadhAremAM vadhAre pAMcaso jana sudhI uchaLe che. II zarijI A AThamI gAthA dvArA e samajAvyuM che ke nAraka jIne jIvAbhigamasUtra 117 Page #128 -------------------------------------------------------------------------- ________________ narakAvAsamAM AMkhanuM maTakuM mAre eTalA kALa sudhI paNa sukha prApta thatuM nathI. . 8 ! "rA' A navamI gAthAmAM e samajAvyuM che ke tejasa ane kAmaNa zarIra sivAya sUmanAma karmanA udayavALA paryApta ane aparyAptone dArika zarIra, vaikriyazarIra, ane AhAraka zarIra e badhA zarIro vikharAI jAya che. tejasa ane kArmANa zarIra tyAM sudhI viparAtA nathI. te te jIvanI sAthe cAra gatimAM rahe che. pUrvokata na gAthAono artha A dasamI chellI saMgraha gAthAthI batAvavAmAM Avela che. je sU 24 che jainAcArya jainadharmadivAkara pUjyazrIvAsIlAlajI mahArAjagRta "jIvAbhigamasUtranI prameyotikA nAmanI vyAkhyAmAM trIjI pratipattine trIjo uddeza samApta 3-3 tiryaglonika jIvoM kA nirupaNa cethA uddezAno prAraMbha narakAdhikAra kahIne have sUtrakAra A tiya"canA adhikAranuM kathana kare che, re taM rivivALiyA" ItyAdi TIkArtha--ahiyAM '' zabda "tha" arthamAM prayukta thayela che. A rIte gautamasvAmIe prabhune evuM pUchayuM che ke he bhagavana " tihia - GoLiyA' tiryAnikenA keTalAka bhede kahyA che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "tikivoLiyA, paMjali puoLarA" he gautama tiryaMca yonikanA pAMca bheda kahyA che. "tta nahA" te A pramANe che. "afi riririvALiyA, veriririvALiyA' eka IdriyavALA tiryo nika ane be IdriyavALA tiryanika " terariri. traNa I dvivALA tiya genika "kavi niri." cAra IdriyavALA tiryanika "vaMciMvida ti" ane pAMca IdrivALA tiryAnika, piM teM jiMci sivi" he bhagavan eka IdriyavALA tiryaMcanika cho keTalA prakAranA hoya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jiMviti. paMvida pAttA" he gautama! eka IdriyavALA tiryacanika ja pAMca prakAranA hoya che, "tta nahI te A pramANe che. "gDhavIkAra4 Di' pRthvIkAyika eka IdriyavALA tiryaMca "vAva vArasad vajApura . yAvata vanaspati kAyika eka IndriyavALA tiryaca, ahiyAM yAtmadathI "akAyika, tejaskAyika, ane vAyukAyika, A eka IdriyavALA tiryaMca che grahaNa karAyA che. "je jiM taM puravIvArUca zi." he bhagavad pRthvIkAyika eka IdriyavALA tiryaMgyanika jI keTalA prakAranA hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "puravIvArA iiaa ti, suvie gomttA' he gautama! jIvAbhigamasUtrA 118 Page #129 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pRthvIkAyika eka IdriyavALA tiryaMca cha be prakAranA hoya che. " jA" te be prakAre A pramANe che. "suhu , ijiriya." sUkSama pRthvIkAyika eka IdriyavALA tiryaMca ane "vAra putravIvArUra . vi. bAdara pRthvIkAyika eka IdriyavALAtiya ca sUma nAmakarmanA udayavALA sUkama pRthvIkAyika eka IdriyavALA ja hoya che. ane bAdara nAma karmanA udayavALA bAdara pRthvIkAyika eka IdriyavALA ja hoya che. je jiM tuM kuTumag." he bhagavad sUma pRthvIkAyika eka IdriyavALA jo keTalA prakAranA hoya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "daka g. naMvitarita . suvi pattA' sUkSama pRthvIkAyika eka Idriya vALA ja be prakAranA hoya che. "gA" jemake "vAra suma pu. paryApta sUkama pRthvIkAyika eka IdriyavALA tirya yonika ane "cAtta sama0. aparyApaka sUma pRthvIkAyika eka I driyavALA tiryAnika re raM sarUma A pramANe sUkama pRthvIkAyika eka IdriyavALA tirlagenika jIvonA saMbaMdhamAM sUtrakAre kathana karyuM che. have bAdara pRthvIkAyikanuM kathana karavAmAM Ave che. AmAM zrIgautama svAmIe prabhuzrIne evuM pUchyuM che. ke "je jiM vAyaraDhavIjApura niMdA ritiLiyA' bAdara pRthvIkAyika eka IdriyavALA ja keTalA prakAranA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "vAyA pudavAra gi'vira siri. RaoLiyA suvidA pannattA" he gautama ! bAdara pRthvIkAyika eka IdriyavALA tiyonika che paNa be prakAranA kahevAmAM AvyA che. "nA? te be prakAre A pramANe che. "pakAra vAyara puDhavIerphara viMcitikivoLiyA' paryApta bAdara pRthvIkAyika ekendriya tiryagenika jIva ane "gagmtta vAcanagDhavI" aparyApta bAdara pRthvIkAyika ekendriya tiyonika jIva " vAcA DhavIjarura rAtirivAjoLiyA? A pramANe A bheda prabheda sahita bAdara pRthvIkAyika ekendriya tiryanika jIvanuM nirUpaNa karavAmAM AvyuM che, have apakAyika jIvenu nirUpaNa karavAmAM Ave che. je jiM raMgA vArA niriririvanaLiyAhe bhagavana a... kAyika ekendriya tirya. genika jIva keTalA prakAranA kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautama svAmIne kahe che ke "ArAsujJa jiMti." he gautama ! aprakAyika ekaIdriyavALA tiryanika che be prakAranA kahevAmAM AvyA che. " deva kudavArA deva AvA memo' he gautama ! A saMbaMdhamAM je pramANe nA cAra bhede pRthvIkAyika jIvonA kahyA che, eja pramANenA te cAra bheda jIvAbhigamasUtra 119 Page #130 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ahiMyA paNa samajI levA joie. jemake akAyikanA sUkSma aprakAyika ane bAdara aAyika e rIte be prakAra hoya che. eja pramANe sUkSma aprakAyika paNa paryAsaka sUkSma ayika ane aparyApta sUkSma aprakAyikanA bhedathI khe prakAranA hAya che, eja pramANe mAdara asUkAyikA paNa paryApta ane aparyAptanA bhedathI e prakAranA hAya che. OM nAva naLasargA' e ja pramANe teja sthAyika, vAyukAyika, ane vanaspatikAyika jIvAnA saMbaMdhamAM paNa bheda prabhede sahitanuM kathana samajI levuM arthAt A madhA ekedriyajIvA sUkSma ane khAdaranA bhedathI e prakAranA hAya che ane paryApta ane aparyaMtanA bhedathI sUkSma khAdara paNa ambe prakAranA hAya che. A rIte eka IndriyavALA jIve nA badhA maLIne kula vIsa bheda thAya che. have e IiMdriyavALA tiryaMcaiAnika jIvAnu nirUpaNa karavAmAM Ave che. A saMbaMdhamAM zrIgautamasvAmI prabhuzrIne pUche che ke se jita varUri kRttivilanoLiyA' he bhagavan e indriyavALA tiya caiAnika jIvAnA keTalA bhedA hAya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke veci ttirisvaroLiyA suvijJApannasA' he gautama! be indriyavALA tiSyeAnika jIve be prakAranA kahyA che. 'ta' nahA' jemake'"jJattA veci sivilanoLiyA paryAptaka e i'driyavALA tiryaMceAnika ane avajJattaye'ci tiri.' apayaMsaka e indriyavALA tiyagyeAnika je pramANe eka iMdriyavALA pRthvikAyika vigeremAM sUkSma ane bAdara ema be prakAranA bhedo khatAvavAmAM AvelA che. e pramANenA bhedo ahiyAM thatA nathI, kemake e i'driya vigere jIvAne sUkSma nAma karmonA udaya hAtA nathI. ahiyAM te khAdara nAma kanAja udaya rahe che. 'me ta' ceci tti.' A pramANe paryApta ane aparyAptanA bhedathI dvIndriya tiya caiAnikAnA saMbaMdhamAM kathana karIne have sUtrakAra 'vaM nava parisTriyA A sUtradvArA e samajAve che ke traNa iMdriyAvALA jIve ane cAra IMdriyAvALA jIvAne paNa paryApta ane aparyApta e pramANenA e ja bhedA hoya che. A rIte paryApta traNa IMdriyavALA tiya cainika ane aparyAptaka traNa IMdvicAvALA ti caiAnika paryAptaka cAra IMdriyAvALA ti caiAnika ane aparyAptaka cAra iMdvicAvALA tiya caiAnika A pramANenA bhedovALA traNa dvicAvALAtiyaMkhyAnika ane cAra iMdriyAvALA tiya caiAnika jIvanuM kathana karavAmAM AvyuM che. jIvAbhigamasUtra 120 Page #131 -------------------------------------------------------------------------- ________________ have pAMca indriyAvALA tiyagyeAnika jIvAnu nirUpaNa karavAmAM Ave che. 'te zi ta cici tivivajJoLiyA,' he bhagavan pa Mcendriya tiya caiAnika jIvA keTalA prakAranA hAya che.? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'vaMcititivivajJoLiyAtividdA' pacendriyatiya cainika jIve traNa prakAranA kahelA che. tuM nA' te traNa prakAra A pramANe che. 'nahaya sthitivijJoLiyA, thalayarapaMcidiyati0 khahayarapaMciMdiya tilinoLiyA' jalacara pacendriya tiyagyeAnika sthalacara pacendriyatiya cai nika ane khecara pacendriya tiryaMcaiAnika, matsya kacchapa vigere jIvA jalacara pacendriya tiya caiAnika che. kemake tenuM nivAsasthAna jalaja che. jala zivAyanA sthAnamAM teo rahi zakatA nathI. tema sthira paNa thaI zakatA nathI. je jIvA sthala kahetAM jamIna para cAle che, phare che, teo sthalacara jIvA kahevAya che. tathA je jIve AkAzamAM cAle che, ane kre che. teo khecara paMcendriya tiya caiAnika che. 'se kiM taM jalayara paMciMdiya tirikkhajoNiyA ' he bhagavan jalacara paMcendriya tiya cainika jIve keTalA prakAranA hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'nayara viyitivivajJoLiyA junihA jjattA' hai gautama! jalacara paMcendriya tiya cainika jIve| e prakAranA kahyA che. jemake 'samucchimanayara pacitriya ttivijJoLiyA'sa'sUcchi ma jalacara paMcendriya tiya caiAnika ane 7mavattiyajJarucaravuMviyitivi khoLiyA' gA~ja jalacara paoNMcendriya tiya caiAnika tathA sasUrcchi majalacara tiya caiAnika nA bhedathI jalacara pacendriya tiya cainika jIve e prakAranA kahyAyA che. maiM ' te samucchimanajIyara cici ttivivajJoLiyA ' he bhagavan sa'mUcchima jalacara pacendriya tiyayainika jIva keTalA prakAranA kahyA che ? uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'samuddhimagahara vici.' he gautama ! sa`sUSTi ma jalacara 5'cendriya tiyainika jIvA e prakAranA kahyA che. jemake vajJAna samuddhimAnavidhi tiriyoLiyA' paryApta sa'mUrcchima jalacara pacendriya tiryaMcaiAnika jIva ane 'annattaLala'munirucaraq'viSi niri vRddha noLiyA' aparyAptaka sa'mUspriMma jalacara, paMcendriya tiya caiAnika jIva 'se kiM taM gavbhavakaMtiyajalayara paMcidiya tirikkhajoNiyA' he lagavan garbhaja jalacara paoNMcendriya tiya caiAnika jIvA keTalA prakAranA hAya che? uttaramAM prabhuzrI kahe che ke mavatiya caraNa cici ttivijJoLiyA duvi jaLattA" he gautama! gaja jalacara pacendriya tiya ggenika jIvA jIvAbhigamasUtra 121 Page #132 -------------------------------------------------------------------------- ________________ e prakAranA hoya che. ta' nA' te be prakAra A pramANe che. 'vajJattagamaya naitiya narucara paMcayi tivijJoLiyA paryApta gabha ja jalacara paoNMcendriyatiya caiAnika ane 'annattana mana ttiya iivalanoLiyA' aparyAptaka gaja jalacara 5'ce ndriya tiryaMcaiAnika 'hai taM mana tiya caraviddhi tivijJoLiyA' A pramANe A garbhaja jalacara pacendriya tiyaaiAnika jIveA e prakAranA kahyA che. have sUtrakAra sthalacara pacendriya tiya caiAnika jIvenuM varNana kare che. temAM gautamasvAmI prabhune pUche che ke ttejita thayA paMvividha sivila noLiyA' he bhagavan sthalacara pAMcendriya tiya caiAnika jIvA keTalA prakAranA kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke tharura vici ttivivajJoLiyA suviA pAsA' he gautama ! sthalacara poMcendriya tiya cainika jIvA be prakAranA kahyA che. 'saMjJA' jemake 'cAca thayara paMcidiya tirikkhajoNiyA ' catuSpada (cAra pagavALA) sthalacara 5'cendriya tiya caiAnika ane 'sippa tharucara maMvividha sivilanoLiyA, parisapa sthalacara pacendriya tigyeAnika, pharIthI zrIgautamasvAmI pUche che ke sesiM caCcatharucara maMcici tivijJoLiyA' he bhagavan catuSpada sthalacara pacendriya ti cainika jIvAnA keTalA bheda kahevAmAM AvyA che ? uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'ca upayathalayara paMciMdiya tirikkhjonniyaasuvihA raLattA' he gautama ! catuSpada sthalacara pacendriya tiya jgyAnika jIvA me prakAranA kahyA che. jemake 'saMmuSThi cacacacara paMcayitikila noLiyA' soMmUrNima catuSpada sthalacara paMcendriya tiya jgyAnika ane damavkktiy caupaya thajIyara paMnviyi sivila loniyA' gaja catuSpadma sthalacara paMcendriya tiyagyAnika'deva nayAnuM sadeva paLo megno' je pramANe jalacara jIvAnA cAra bhedo kahyA che. eja pramANe sthalacara jIveAnA paNa cAra bhedo kahevA joie. jemake sthalacara catuSpada jIve nA mUla e bheda thAya che. jemake eka samUSTi macatuSpada ane khIjo gajacatuSpada che. te paryAsa paNa hoya che. ane aparyApta paNa hoya che, e ja pramANe saMmUmi catuSpada paNa paryApta ane aparyApta ema banne prakAranA hoya che. tethI samUcchima ane gajanA bhedathI tathA tenA paryAptaka ane aparyAptakanAbhedathI catuSpadasthalacara jIvA cAra prakAranA thaI jAya che. me teM caraNya tharucara maMnviyi siriyala jhoniyA' A pramANe A catuSpada sthalacara poMcendriya tiya caiAnika thavAnu temanA bhedo ane prabhedothI nirUpaNa karavAmAM AvyuM che. have parisa``sthalacara jIvAnu' nirUpaNa karavAmAM Ave che. A saMbaM dhamAM zrIgautamasvAmI prabhuzrIne pUche che ke te mi ta pasivthayar pattiniya jIvAbhigamasUtra 122 Page #133 -------------------------------------------------------------------------- ________________ tirikag noLiyA' he bhagavana! parisarSa thalacaronA keTalA bhede kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "risa thaicara vaMttivica tivijJaLiyA suvihA guttA" he gautama ! parisarSa thalacaronA be bhede kahyA che. "ga" te A pramANe che. jemake "urikSaNa thathara, munapariNag thayA." uraH parisarpa rasthalacara paMcendriya tiryanika ane bhuja parisarpa sthalacara paMcendriya tiryanika, je thalacara paMcendriya tiryAnike chAtInA baLathI cAle che. jemake sApa vigere tevA sthalacara paMcendriya uraH parisarpa che. ane jeo potAnI bhujAonA baLathI cAle che, jemake ghe, naLIye vigere teo bhuja parisarSa sthalacara che. 'se ki ta uraparisappa thalayara paMciMdiya tirikkha joNiyA' he sAvana uraH parisarpa rathalacara paMcendriya tiryanika jIvanA keTalA bhede kahyA che? uttaramAM prabhazrI kahe che ke "patti thayA vaMciritra' he gautama! uraHrisasthalacara paMcendriya tiryanika jI be prakAranA kahyA che. raMgadA' te A pramANe che. jemake "kahera kaDhALe" jalacara jIve saMmUcchima garbhaja e rIte be prakAranA kahyA che. ane A saMmUcchima ane garbhajanA paryApta ane aparyApta e pramANenA babbe bhede bIjA kahyA che. e ja pramANe ura parisarpanA paNa saMmUrNima ane garbha ja e pramANenA mUla be ja bheda hoya che. ane tenA paryApta ane aparyAptanA be bhedathI bIjA babbe bhede thaI jAya che. e rIte uraH parisarpa sthalacara tiryAnikonA cAra bheda thaI jAya che. e ja pramANe bhuja parisarponA paNa saMmUrchAima ane garbhajanA bhedathI be bheda thAya che. ane e dareka bhedamAM paryApta ane aparyApta pramANenA bIjA be bheda thAya che. A rIte kula cAra bheda thaI jAya che. jalacara ane sthalacarAnA bhede ane prabheda batAvIne have sUtrakAra becara paMcendriya tiryaMgyanikenuM kathana kare che. AmAM zrIgautamasvAmI prabhune evuM pUche che ke "se itaM vahucara veriririvALiyA' he bhagavAna ecara paMcendriya tiryAnike keTalA prakAranA hoya che? A praznanA uttaramAM prabhu zrIgautamasvAmIne kahe che ke "vayara rica sivizvanoLiyA suvihA TomttA he gautama! khecara paMcendriya tiryanikenA be bhede thAya che. jemake "murijhama vara vaMvariyatithinoLiyA' saMmUrchAima paMcendriya tiyanika ane "damavarSAtira vagara vaMbritikrioLiyA garbhaja khecara pacendriya tiryanika. pharIthI gautama svAmI pUche che ke jiM te saMkumitrAcara variya sirivALiyA' he bhagavad saMmUcchima khecara paMcendriya tiryanika jI keTalA prakAranA hoya che ? A praznanA uttaramAM jIvAbhigamasUtra 123 Page #134 -------------------------------------------------------------------------- ________________ prabhuzrI gautamasavAmIne kahe che ke "muchima vAra vivigha vinoLiyA suvi HomttA" he gautama! saMmUcchima khecara pacedriya tiyapenika be prakAranA hoya che. "tta jJA" jemake "jannattA saMkurijhama vicara, paryApta saMmUcchima khecara paMcendriya tiyonika ane "ajJAna saMkurijhama viyA, aparyAptaka saMmUcchima khecara paMcendriya tiryaMgyanika, "vuM jamavatiyA vi e ja pramANe garbhaja khecara paMcendriya tiyaMgenika jIva paNa paryAptaka ane aparyAptakanA bhedathI be prakAranA hoya che. tema samajavuM. have khecara jIvonA bhedanuM pratipAdana bIjA prakArathI karavAmAM Ave che. zrIgautamasvAmI prabhune pUche che ke "vaphacara riMga ririkaasoLiyA jaM mare he bhagavad ! khecara paMcendriya tiryaMgyanika jIne "vire koLisaMhe pUom nisaMgraha keTalA prakArane kahevAmAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jo mA ! sivize noLisaMje ' he gautama! khecara paracendriya tiryanika jIvane nisaMgraha traNa prakArane kahevAmAM Avela che. 7 dAru te traNa prakAra A pramANe che "gaMgA, royA, saMdiramAM" aMDaja taja ane saMmUriSThama AmAM jeo IDAomAMthI utpanna thAya che te e aMDaja kahevAya che. jemake mera vigere jeo garbhamAMthI bahAra AvatA ja doDavA maMDe che. tevA vAgoLa vigere pitaja kahevAya che. ane mAtApitAnA saMga vagara ja utpanna thAya che, tevA khaMjarITa-pakSivizeSa cha saMmUrchAima kahevAya che. aMgs rividA' AmAM paNa jeo aMDaja hoya che, teo traNa prakAranA hoya che. te kaha' jemake "thI putinA putra strI, purUSa, ane napuMsaka "jotA rivi uouttA" pataja jIvo paNa traNa prakAranA hoya che. utta jemake "phathI purisA ghajari' strI, purUSa, ane napuMsaka, "ttara ne te saMdiramAM te sadave napuranA" tathA AmAM jeo saMmUrNima khecara jIvo che. te badhAja niyamathI napuMsakaja hoya che. je sU. 25 pakSiyoM kI legyA AdikA nirupaNa have pakSionI vezyAnA saMbaMdhamAM kathana karavAmAM Ave che. "gram bhaMte ! jIvANaM kai lessAo paNNattAo' tyAha TIkArya-zrIgautama svAmIe A saMbaMdhamAM prabhune evuM pUchyuM che ke jIvAbhigamasUtra 124 Page #135 -------------------------------------------------------------------------- ________________ IttaLa aMte ! nIvALuMpha helAo paLattAo' he bhagavana A pakSione keTalI lezyAo kahevAmAM AvI che? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke 'zocamA! i hemsAgoLattAo' he gautama! A pakSione cha vaizyAe kahevAmAM AvI che. sa~ jJA' jemake 'jachellA jJAna mujarelA' kRSNalezyA' nIlalezyA, kApAtalezyA, taijasalezyA padmalezyA, ane zukalalezyA. A pramANe pakSione dravyanI apekSAthI ane bhAvanI apekSAthI paNa lezyAo hAya che. te naM aMte ! lIyA di' sammiiTTa' micchAviThThI' he bhagavan te jIvA zu. samyak dRSTi vALA hAya che ? ke mithyA dRSTivALA hoya che ? athavA 'sanmAmicchAviTTI' mizradRSTivALA hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'noyamA! sammahinrI vi' teo samyagdRSTivALA paNa hAya che. micchA vi TvIni' mithyAdRSTivALA pazu hoya che. ane 'sammAmicchATTiI vi' mizra dRSTivALA paNa hoya che. 'te N mate nIvA `inALI anbAnI' he bhagavan te jIve! zu' nAnI hAya che? ke ajJAnI hAya che? mA praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke 'nocamA' he gautama ! tevA jIvAnaLI vALAnI vi' jJAnI paNa hAya che, ane ajJAnI paN hAya che. ' tinni nANAI tinni annALAra macaLA' AmAM je jJAnI hAya che, teone matijJAna, zrutajJAna ane avadhijJAna e traNa jJAna haiAya che. ane jee ajJAnI hAya che, teone matiajJAna, zrutajJAna ane vibhagajJAna e traNa ajJAna heAya che A rIte jJAna ane ajJAna teone bhajanAthI hAya che tema samajavu. arthAt je jJAnI hoya che, teone e jJAna athavA traNa jJAna hAya che, ane jeo ajJAnI hAya che, teone ke ajJAna athavA traNa ajJAna heAya che. A rIte bhujanA che. te na maLe! nIvA ja maLanonI vaphloLo yajJAnI' he bhagavan te jIvA-pakSiyA zuM manAyeAgavALA hoya che ? ke vacanacegavALA hoya che? athavA kAyaye gavALA hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'noyamA ! tividdA vi' he gautama ! teo traNe prakAranA cegavALA hoya che. arthAt manAyeAgavALA paNa hoya che, vacanaceAgavALA pazu hoya che. ane kAyayeAgavALA paNu hoya che. pharIthI. gautamasvAmI pUche che ke te naM 'te nIvA ja sAdhArovattA banAvAzeSakattA' he bhagavan! te jIvA zuM sAkAra pacega vALA hoya che ? ke anAkArApayegavALA hoya che, te na aMte nIvA no navajJati' he bhagavan ! te jIvA kai caiAnimAMthI AvIne ahiyAM pakSi paNAthI utpanna thAya che ? '* nai. to vavanaMtti' zuM naicikAmAMthI AvIne te jIve pakSi paNAthI utpanna thAya che ? athavA jIvAbhigamasUtra 125 Page #136 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sivila nAnihiMto vavajJatti' tiya caiAnikomAMthI AvIne pakSi paNAthI utpanna thAya che ? ke devAmAMthI AvIne jIva pakSa paNAthI utpanna thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhu gautamasvAmIne kahe che ke noyamA ! traNa'ghana vAsAya ammabhUmi aMtarIvanavanairi'to navakhaMti' hai gautama ! asaMkhyAta vanI AyuSyavALA akrama bhUminA jIvAne ane atara dvIpa ja manuSya ane tiya cone cheADIne bAkInA tairayika tiryaMca ane devemAMthI AvelA jIvA pakSI paNAthI utpanna thAya che. kevala asaMkhyAta vaSa~nI AyuSyavALA akama bhUminA jIvAmAMthI ane aMtaradvIpaja manuSya ane tiya cAmAMthI AvelA jIvA pakSiomAM utpanna thatA nathI. kemake teo deva gatimAMja jAya che. resiMga aMte ! nIvALa zaivaca' hrAsa urphe vaLattA' he bhagavan! te pazcimenI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM AvI che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'noyamA ! nannena'aMttomudutta jotenuM pahibovamasa saMvegnarU mALa' he gautama ! te pakSi jIveAnI sthiti echAmAM AchI eka aMtarmuhUrtInI ane utkRSTathI payepamanA asa`khyAtamAM bhAganI che. 'resi nA mate ! nIvALa j samupAcA janmajJa' he bhagavan! te jIvAne keTalA samuddhAtA kahyA che ? uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke zothamA ! vasamuCAcA' paLattA' hai gautama ! A jIvAne pAMca samruddhAta kahevAmAM AvyA che. ta' lA' te A pramANe che. vecanA samuSANa lAva taiyAlamuvA' vedanA samudraghAta yAvata taijasa samuddhAta, ahiyAM yAvapadathI kyAya samuddAta, mAraNAntika, samuddAta ane vaikriya samuddAta A traNa samudlAtA grahaNa karAyA che. te na mate nIvA mALaMticasamudhALa vi sameLA mati, gaNamoDhyA mati' he bhagavan te jIvA zuM mAraNAntika samruddhAta karIne mare che? athavA mAraNAntika samudghAta karyAM vinA mare che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'poyamA ! samocA vi mati, asamecA vi mati' hai gautama ! te jIvA mAraNAntika samuddhAta karIne paNa mare che, ane mAraNAntika samudghAta karyA vinA paNa mare che, che. te naM maMte! navA anaMtara'TTisAhi~_noti jarU' varSAMti' he bhagavan ! te jIvA marIne sIdhA kayAM jAya che ? ane kayAM utpanna thAya che? 'ji. ne bhu vanannati, tivijJAnipu yajJAMti' zuM naiyikAmAM utpanna thAya che ? ke tiya caiAnike mAM utpanna thAya che ? athavA manusleyu0' manuScAmAM utpanna thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'nocamA / ... savadRLA mALiyavAnA vajra'tIv tadeva' he gautama ! je jIvAbhigamasUtra 126 Page #137 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pramANe prajJApanA sUtranA chaThA vyutkrAMti padamAM udvartana kahevAmAM AvI che. e ja pramANe ahiyAM paNa udvartana samajI levI. te A pramANenI che. pakSImAMthI marelA cAre gatimAM utpanna thaI zake che. je teo nairayikamAM utpanna thAya te trIjI pRthvI sudhI mAM utpanna thaI zake che. ane je teo tiyagatimAM utpanna thAya te te eka IdriyavALA tinikethI laIne paMcendriya tiryanikomAM ane teo mAM paNa asaMkhyAta varSanI AyuSyavALA tiryamAM paNa utpanna thaI zake che. je te manuSyamAM utpanna thAyate te badhAja manuSyamAM utpanna thAya che. arthAt asaMkhyAta varSanI AyuSyavALA bhegabhUminA manuSyamAM ane aMtara dvIpanA garbhaja manamAM paNa utpanna thAya che. "terasa ma" he bhagavana te pakSi rUpa pIvA" jInI "ti jJAti strAvI goLI musA pUomttA' keTalA lAkha jAtI kulakoTInI kahI che? A praznanA uttaramAM prabhutrI kahe che ke jovAmA! vArasa vAra gujoDI goLI muracadaraNa pattA" he gautama! teonI bAra lAkha yonipramukha kulakaTI kahevAmAM AvI che. jAtI kula keTIne artha A pramANe che. jAtI zabdathI ahiyAM tiryaMga vigere jAtI grahaNa karavAmAM AvI che. ane jAtInA je kRmI, kIDA, vRzcika vIchI. vigere jIve che, teo kula zabdathI grahaNa karavAmAM AvyA che. tathA teonI je na utpattisthAna che, te ni zabdathI grahaNa karela che. ekaja nImAM aneka kula hoya che. jemake chANa, rUpa nimAM kRmikula kITakula, ane vRzcika kula vigere utpanna thatA jovAmAM Ave che. athavA jAtikula e eka pada jyAre grahaNa karavAmAM Ave che, ane ni, judA pada rUpe grahaNa karavAmAM Ave che, tyAre jAti kula ane yoni emAM jUdAI AvI jAya che. kemake eka ja nimAM aneka jAti kulene saMbhava hoya che. jemake ekaja chANa rU5 nimAM kRmijAtikula, kITajAtikula, vAzcika jAtikula, vigere vigere pratyakSa dekhavAmAM Ave che. e ja pramANe eka ja enImAM avAnara jAti bhedanA saddabhAvathI ane jeninA pravAhavALA jAtakalo hoya che. A rIte khecara paMcendriyatiyaMgenika jIvonI bAra lAkha jAtikula kaTi che. A dvArenA viSayane saMgraha karavAvALI gAthA A pramANe che. 'joNI saMgahalessA diTThI nANe ya joga uvaoge 'ucavAya ThiI samugghAya, cayaNaM jAI kula vihIu' // 1 // A gAthAne bhAva e che ke khecara paMcendriyanuM paheluM nisaMgraha dvAra, te pachI lezyA dvAra, te pachI daSTidvAra, te pachI jJAnadvAra, te pachI cogaThAra, te pachI upayogadvAra, te pachI upapAtadvAra te pachI rithatidvAra, jIvAbhigamasUtra 127 Page #138 -------------------------------------------------------------------------- ________________ te pachI samudraghAtakAra ane te pachI jAti kula keTI dvAra che, arthAta khecara paMcendriya tiryaMgyanikanuM varNana A gAthA dvArA karavAmAM Avela che. 'bhuyaparisappa thalayarapaMciMdiya tirikhajoNiyANa bhaMte' hai mapan bhuja parisarpa sthalacara paMcendriya tiryaMgyAniketane "viSe koLisaMvare guLAne nisaMgraha keTalA prakArano kahela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmI kahe che ke "noramA ! tivihe goLisaMhe ghaom?" he gautama ! teone nisaMgraha traNa prakArane kahevAmAM Avela che. "taM ' jemake caMDayA, pocA, saMkurimA" aMDaja, potaja, ane saMmUrNima "guM nA divALe taheva' je pramANe khecara pakSiyenA saMbaMdhamAM lezyA vigere dvArenuM kathana karavAmAM Avela che, e ja pramANe te saghaLA dvArenuM kathana ahiMyA paNa samajI levuM. 'nAdaraM kevaLa sthitidvAra, yavanadvAra, udvatanA dvAra, ane kulakaTi dvAramAM bhinna paNa Ave che. jethI have sUtrakAra e ja vAta pragaTa kare che. "nagori baMtomutta koLa puravArI bhujaparisarpa tiryanikonI sthiti jaghanyathIte aMtarmuhUrtanI che, ane utkRSTathI pUrva keTInI che. "davaditA revaM puDhavi Iti' bhuja parisarpanI paryAyathI cavIne teo sIdhA nIcenI bIjI zarkarA prabhA pRthvI sudhI jAya che. ane uparamAM sahastrAra devaloka sudhI jAya che. "jIva jJAti dI nALI vmusA sAkSA mavaMtasimavAyA" A bhuja parisarponI kula keTa nava 9 lAkha hoya che. bare raheva" bAkInA lezyA dvAra vigere saghaLA dvArA saMbaMdhanuM kathana A bhuja parisarponA saMbaMdhanA kathana pramANe ja che. " varucara tri sinniLiyAE aMte! pura' he bhagavan! ura parisapa sthalacara paMcendriya tiryanika jIvane yonisaMgraha keTalA prakArano che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che navamukavALa tava" he gautama! bhuja parisane nisaMgraha je pramANe kahela che, e ja pramANe te ahiMyAM paNa samaja arthAt tyAMnI mAphaka ahiMyA nisaMgraha aMDaja, pitaja, ane saMmUrchAima e rIte traNa prakArane kahela che. tathA bAkInA saghaLA dvAre paNa bhuja pari sarponI jemaja samajI levA. je kAramAM jUdAI Ave che, te dvAre "rA' ityAdi sUtrapATha dvArA kahe che "navaraM di kaomLa aMta mupi koLa puravADI ahiMyA ura parisarponI sthiti jaghanyathI eka aMtarmuhartanI ane utkRSTathI pUrva keTi pramANanI che. "pharavaTrirAva paMcama pukiM ti te marIne pAMcamI naraka pRthvI sudhI jAya che. "rata jAtI gujArI." teonI jIvAbhigamasUtra 128 Page #139 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kula keTI dasa lAkhanI che. "nagyathA vaMciMdriya siriLiyA puchA he bhagavan catuSpada sthalayara paMcendriya tiryanikone ni saMgraha keTalA prakAra nA che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "jo mA ! suvihe vatte' he gautama teeAne nisaMgraha be prakArane kahevAmAM Avela che. " gaNA' jemake "kAvAva kurijhamAra' jarAyuja ane saMmUriSThama ahiMyAM aMDajathI jUdA jeTalA garbha ja jIve che, teo yAte jarAyuja hoya che, athavA pitaja hoya che. - catuSpada thalacara paMcendriya tiryanika jIve aMDaja hatA nathI. khecara paMcendriya tiyonika jIveja aMDaja hoya che. tethI catuSpada sthalacara pacendriya tiryAnika jIve garbha ja hoya che, athavA pitaja heya ke samUrNima hoya che. paraMtu ahiMyAM je be prakArane nisaMgraha kahela che, te jarAyuja ane pitajenA utpatti sthAnanI sarakhA hovAthI tathA jarAyujenA bahulapaNane laIne eka jarAyuja nAmane bheda ja grahaNa karela che. pitaja rUpI bheda tenI aMtargata thaI ja jAya che. tethI tenI vivakSA ahIM karela nathI. tethI ahiyAM "re jiM naM karAyusayA' jarAyujenA keTalA prakAra kayA che A pramANene prazna zrIgautamasvAmIe pUchela che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "kAcA siviA guttA" he gautama jarAyuja traNa prakAranA hoya che. " jA' jemake "rUrathI, puSiA , puMsA' strI, purUSa ane napuMsaka jarAyuja kAMte strIveda vALA hoya che, athavA purUSadavALA hoya che, athavA napuMsaka davALA hoya che. A rIte jarAyuja jIve traNa prakAranA kahevAmAM AvyA che. "taratha i ne te saMkurijhama te save ga' temAM jeo saMmachima jIvo hoya che, teo niyamathI napuMsakaja hoya che. strI udavALA athavA purUSadavALA hotA nathI "tesiM je te vIvALa ja che sAgo pauttAgo' he bhagavan te catuSapada sthalacara jIvone keTalI lezyAo hoya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "se nA palaLa' he jIvAbhigamasUtra 129 Page #140 -------------------------------------------------------------------------- ________________ gautama! catuSpada sthalacara ne kRSNalezyA hoya che. ahiyAM daSTidvAra vigere dvArenuM kathana pakSionA prakaraNanA kathana pramANe ja samajI levuM parata khecaranI apekSAe catuSpada sthalacarenuM sthitidvAra ane udvartanA dvAranA kathanamAM judApaNuM kahela che. te judApaNuM A pramANe samajavuM jANataM" e sUtra dvArA eja vAtanuM kathana karela che. "karuM saMtomukta kareluM sini jigovA ahiMyAM teonI sthiti jaghanyathI eka aMtarmuhUrtanI kahI che. ane utkRSTathI traNa papamanI che. teo "dadrittAM rasthi puravI jaI ti' marIne sIdhA nIce thI dhUmaprabhA pRthvI sudhI jAya che. tenAthI AgaLanI pRthvamAM jaI zakatA nathI. kemake tyAMthI AgaLa javA mATe teomAM gamanazaktine abhAva che. "raNa jJAtI phuDI" teonI kulakeTI dasa lAkha che. "paMcaMdriya tirivahanoLiyA puchA" he bhagavad jalacara paMcendriya tiryanika ane nisaMgraha keTalA prakArane kahevAmAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "nahIM mura pariNagir' he gautama! bhujaparisarSa sthalacara paMcendriya tiryAnikeno nisaMgraha je pramANe kahela che, e ja pramANene nisaMgraha ahiMyA paNa samajI levuM joie. A rIte jalacara paMcendriyone aMDaja, potaja, ane saMmU7ima e rIte traNa prakArane nisaMgraha hoya che. temAM jeo samUcchima hoya che. te badhA niyamathI napuMsakaja hoya te. ahiyAM badhA pakSionA samAnapaNAne laIne vezyA vigere dvAre bhujaparisarponI jema ja che. paraMtu bhuja parisarSanA kathana karatAM ahiyAM je judApaNuM batAvela che. te nIcenA sUtra pATha dvArA kahela che. "jAM kadAphrirA rAja kahe sattamaM puvi" jalacamAMthI nIkaLelA jIva sAtamI tamatamAM pRthvI sudhI jAya che, kemake taMdulamajya ke je mahA majyanI bhamarAnA vALamAM rahe che. te marIne sAtamI pRthvImAM jAya che. e pramANenuM kathana karavAmAM Avela che. "addhara jJAti nI nimukSayasaharA paumttA" jalacaranI kula keTa 12aa sADA bAra lAkhanI che. pati dizAzaM maMte! he bhagavana ! cAra IdrivALA jIvonI kula keTa keTalA lAkhanI che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "jo mA ! nava nA putra sArI koLo.. he gautama! cAra Idriya vALA jIvana nava lAkha kula keTI heya che. "terUMDhiyALuM puchA" he bhagavana traNa iMdriyavALA jIvanI kulakoTI keTalA lAkhanI kahela che ? uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "joyA! gAva avasAvA he gautama ! traNa IdrivALA jInI ATha lAkha kula koTI che. jIvAbhigamasUtra 130 Page #141 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vicAi se ! rUjhA, puchA" he bhagavana be IdrivALA tIrya nika jInI kulakATI keTalA lAkha kahI che? uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "camA ! sattajJAti 4joDI nALI gurucAraNA' he gautama ! be IdriyavALA jIvanI sAta lAkha kulakaTI che. "li samavAyA' A pramANe tIrthakaree kahyuM che. sU. 26 gaMdhAMgo kA nirupaNa cenI jAtIya A jAtI kula koTi kahI che. tenAthI judI jAtavALA abhidhAnanA prasaMgane laIne have sUtrakAra bhinna jAtivALA hevAthI gaMdhAgonI prarUpaNa kare che. mete ! jAMdha ' ityAdi TIkArya-AmAM zrIgautamasvAmIe prabhuzrIne evuM pUchayuM che ke "jahu jo parezarur gumttA' he bhagavad gaMdha gaMdhAMga keTalA kahevAmAM Avela che? ke ahiMyAM mULamAM baMdhA' e pramANene pATha che, paNa ahiyAM gaMdha zabdathI gadhAga e pramANe ne artha levAmAM Avela che, te padamAM padasamudAyane upacAra karavAthI levAmAM Avela che? A pramANene A prazna che. ane bIjo prazna : i mare! dhAvA pAttA" he bhagavan! gaMdhazata gaMdhAMgazata keTalA kahevAmAM Avela che ? A pramANene A prazna che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI autamasvAmIne kahe che ke "noramA ! satta jAMdhA sattAdhakathA pachAttA" he gautama! dhAMga sAta prakAranAM kahevAmAM Avela che. ane gaMdhAMgazata paNa sAta ja kahelA che. arthAt sAtase kahelA che. jemake mUla, 1 - chAla 2, kASTha 3. niyama 4, patra pa, puSpa 6, ane phaLa 7, AmAM mustA. vALukA. uzIra, vigere maLa zabdathI grahaNa karelA che. suvarNa kALa, vigere zabdathI grahaNa karela che. 2 caMdana agara vigere kASTha zabdathI grahaNa thayela che. 3, kapUra vigere niyaMsa zabdathI grahaNa thayela che. 4, jAtIpatra, tamAlapatra, vigere patra zabdathI grahaNa karela che. pa, priyaMgu nAgara puSpa vigere pu5 zabdathI grahaNa thayA che. 6, jAtiphaLa arthAt jAyaphaLa kalaka, elA kahetAM IlAyacI. ane laviMga vigere apazabdathI grahaNa karAyela che. A sAte kRSNa, nIla, vigere pAMca varNonA bhedathI pAMca pAMca bheTavALA hoya che. A rIte eka ekanA pAMca varNanI apekSAthI pAMca pAMca bheda thavAnA kAraNe A mULa vigere gaMdhAMganA pAMtrIsa bheda thaI jAya che. AmAM gaMdha eka surabhi gaMdhaja hoya che. tethI gaMdhanI apekSAthI A pAMtrIsa ja hoya che. pAMca varSonI apekSAthI jema sAta raMgonA A upara 35 pAMtrIsa bheda kahelA che. e ja pramANe AmAM pAMca rasa paNa maLe che. tethI pAMtrIsane pAMcathI guNavAthI 175 ekase patera bhede thaI jAya che. tathA paze ATha hoya che. paraMtu ATha sparzomAMthI A gaMdhAMgamAM cAra jIvAbhigamasUtrA 131 Page #142 -------------------------------------------------------------------------- ________________ prakAranA prazasta sparza ja rahe che. tethI eka so paMcotera 175 ne cAra thI guNavAthI gaMdhAgAnA sAtase bheda banI jAya che. e ja vAta nIcenI gAthA dvArA kahevAmAM Ave che. mUlataya kaTTa nijjAsapatta pupphaphalameyaM gaMdhaMgA vaNNA duttarameyA gaMdhaMgasayA muNeyavvA, mutthA suvaNNachallI aguruvAlA tamAlapattaMca taha va piyaMgU jAI phalaM ca jAIe gaMdhaMgA // 1 // guNaNAe sattasayA paMcahi vaNNehi surabhiga'dheNaM, rasa paNNaeNaM taha phAsehiM cauhi mitte (pasatthe) hiM // 2 // A banne gAthAone artha tathA gaNita pahelAM upara kahevAmAM AvI gayela che. zrIgautamasvAmI bhagavAna zrImahAvIra prabhune pUche che ke "ri 1 mate ! =aa 34joDI koLI musasarA ghaomttA" he bhagavana pupinI kula keTi keTalA lAkhanI kahevAmAM Avela che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "joyA! rojha gcsjhAruM sutrolI goLImAra sarakSA pachAttA" he gautama! puSponI seLa lAkha kula koTI kahevAmAM AvI che. je A pramANe che "jAri vastracarALa' jalamAM utpanna thavAvALA kamaLanI cAra lAkha vattA thayALa' sthaLamAM utpanna thavAvALA karaMTa vigere puSpanI cAra lAkha kulakeTi. tathA "sattAra mag TwyALa" cAra lAkha mahA gulimaka vigerenA puSponI kula keTI jAtinA bhedathI hoya che. pharIthI zrIgautamasvAmI prabhuzrIne pUche che ke " mare ! vIro ja varaNIyo ghaomttAvo" he bhagavad velo arthAt eka prakAranI latAe keTalA prakAranI kahI che? ane valIzata keTalA kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "noramA ! cattara varazrIgo' he gautama! vele puSpa vigerenA mULa bhedethI cAra prakAranI kahevAmAM AvI che. ane avAntara jAtInA bhedathI vallizata cAra kahelA che. kahevAnuM tAtparya e che ke mULa vali-velenA bheda cAra ja che. paNa eka eka velanA avAntara bhedo jAtInI apekSAe eka eka se bIjA paNa thAya che. "DhatA pattAgo he bhagavana latAo keTalA prakAranI kahevAmAM AvI che ? ane "DhatA guttA? latAzata keTalA kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "joyA! garutA" he gautama mULa latAnA ATha bheda kahyA che. ane ba sArA paumttA" he gautama! eka eka latAnA se so bhede avAntara jIvAbhigamasUtra 132 Page #143 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jAtInA bhedathI kahevAmAM AvyA che. phLa mate ! ciAcA vaLattA' he bhagavat haritakAyazata keTalA kahyA che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'noyamA ! tamo ricAyA pachaLasA' he gautama ! haritakAya traNa kahyA che. jemake jalaja, sthalaja, ane ubhayaja tathA 'to yAcanA vaLattA haritakAyazata avAntara bhedone laIne traNa kahevAmAM AvyA che. arthAt eka eka haritakAyanA se| seA avAntara bhedo kahevAmAM AvyA che. A rIte hari takAyanA traNase bheda thaI jAya che. 'sarala vaTavaddhALuM' vatAka vigere je phaLA che, te eka hajAraprakAranA kahevAmAM Avele che. 'chalakS'dha nAva dhALa A pramANe je nAla khaddha phaLa che, te paNa eka hajAra prakAranA kahevAmAM AvyA che. te sacce Aiya meva sauyati' A badhA leDhA ane AnA jevA haritakAyanA bIjA bhedo che, te badhAja haritakAyamAM gaNavAmAM AvelA che. tathA haritakAyane vanaspatimAM gaNavAmAM AvelA che. vanaspatikAya sthAvara jIvAmAM gaNavAmAM AvelA che. sthAvara jIvA jIva sAmAnyamAM aMtarbhUta thayA che. A pramANe te haritakAya vigere badhA samaNukSmamALA samajIzamma mALA' vAravAra arthAMnA dhyeya sAthe vicAra karatAM karatAM tathA 'kSamaNudis - mALA 2' bIjA dvArA sUtra pramANe samajIne 'samaNuvengimALA 2' vAra vAra arthAlAcana rUpa anuprekSA dvArA vicAra karatAM karatAM 'samabuciMtijJamALA' 'tamanuSiMtipramALA' yukti prayuktiyA dvArA sArI rIte bhavita karavAmAM AvyethI teonA saMbaMdhamAM emaja jaNAya che, arthAt nizcaya thaI jAya che ke A haritakAya vigere jIvA tevu hovu nhAvu samocaraMti' sthAvarakAya, ane trasakAya. A e ja kAceAmAM matabhUta thaI jAya che. eja vAta 'sasakAra cena thAvarANa cetra' A sUtrapAThathI pragaTa karavAmAM Avela che. A prakAranA kathanathI trasa ane sthAvaraeNAnI yoniyAnI pUrvApara gaNatA karavAthI saghaLA jIvAnI ceni 8400000 ceAryazIlAkha cAniyo thaI jAya che. eja vAta sapuvvAvareNa AjIvididruveNaM caurAsIi jAi kulakoDI joNIpamuhasayasa hassA manaMtIti samajavAcA' A sUtrapATha dvArA samajAvavAmAM AvI che. meva ahI'yAM ajIva dRSTAMtathI arthAt samasta leAkasthita jIvAnI apekSAthI ceAryazIlAkha jAtikulakoTicA kahela che te A pramANe che. trasajIva khatrIsa lAkha thAya che. jemake e lAkha e iMdriyavALA, be lAkha traNa iiMdriyavALA be lAkha cAra iMdriyavALA, cAra lAkha tiya ka, paMcendriya cAra lAkha nArakI cAra lAkha deva ane cauda lAkha manuSyanI jAtiya A rIte khatrIsa lAkha trasa jIveA che, temaja sthAvara jIve paNa bAvana lAkha thAya che, jemake sAta lAkha pRthvIkAya cha lAkha akhrAya sAta lAkha tejaskAya sAta lAkha vAyukAya 24 lAkha vanaspatikAya e rIte para lAkha sthAvarakAya jIvA thAya che. A rIte 32 khatrIsa ane para meLavavAthI saghaLA leAkasthita jIvAnI ceryAzI lAkha jAtiye thAya che. mA pramANe me' tathA bhagavAnazrI RSabha vigere sarve tItha karAe kahyu che. rA jIvAbhigamasUtra 133 Page #144 -------------------------------------------------------------------------- ________________ svastika Adika vimAnoM kA nirupaNa kulakATiyonA vicAra karatAM vizeSAdhikArane laIne vimAnAnA astitvane uddezIne zrIgautamasvAmI evu' pUche che ke 'asthiLa maMa! vimALArUM soSi yALi' ityAdi TIkA-ahiyAM 'da'ie avyaya pada che. ane e mahula a mAM prayukta thayela che. je puNyAtmAe dvArA vizeSapaNAthI arthAt tagata sukhanA anubhavanathI sArA mAnavAmAM Ave tene vimAna kahevAmAM Ave che. A saMbaMdhamAM zrIgautamasvAmIe prabhuzrIne evu' pUchyuM che ke asthi La maMre ! sothiyAniosthiyAttArU" he bhagavan ! zuM svastika, svastika vata othiya mArUM svastika prabhA 'mosphiya tArU svastika kAMta'sothiya bannAi ' :' svaski varNe 'hosthiya CArU" svastika lezyA, 'sothiyAyAr' svastiya vaja 'nosthisiMgArUM svastika zRMgAra 'rosthiya kAr' svastika phUDa 'senthiya vidur' svastika ziSTa ane 'sedyuttaravatti sArUM svastikettarAvata'saka A nAmeAvALA vimAnA che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke'F'ttA asthi' hA gautama ! e pramANenA nAmeAvALA A devAnAM vimAne che. 'te na' aMte ! nimALA che. mAyA vantattA' he bhagavan ! A vimAnA keTalA moTA che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke zocamA ! bAvaLa vRddhi kalek nAvaraNaLa mUrtid asthama'vA tiLAvAsa tarAr' he gautama sarvotkRSTa dinamAM sauthI meDA divasamAM jeTalAkSetramAM sUrya uge che, ane jeTalA kSetramAM sU astathAya che, eTalA udayakSetra ane mastakSetramAM dareka kSetrane ahiyAM traNa avakAzAntaro hAvAthI traNagaNuA karavAthI te kSetranuM jeTaluM pramANa Ave che, atnecarala Trevala ivikrame siyA' kAi devanu eTaluM vikrama-khaLa ekavAramAM ghUmavAne mAga thAya che. jema jaMbUdvIpamAM sauthI uttama divasa mAM arthAt ka sa krAntinA pahelA divase 4726321 suDatAlIsa hajAra khase tresaTha ceAjana ane eka ceAjananA eka vIsa sAtiyA bhAga caiAjana dUrathI sUrya dekhAya che. jema kahyu` che ke-- sa 'sIyAlI saharasA dANNisayA joyaNANa tevaTThi" 'igavIsA saTTibhAgA kakkaDamAsaMmi pecchanarA // 1 // suDatAlIsa hajAra khase! tresaTha yojana ane eka yojana tathA eka yojana eka vIsa sAThiyA bhAga 4726321 ATalA yojananA kSetrane sUryanuM jIvAbhigamasUtra 134 Page #145 -------------------------------------------------------------------------- ________________ udaya kSetra ane astakSetra ema be kSetra hevAthI bamaNu karavAthI rANa hajAra pAMcaso chavIsa yojanA ane eka yojananA beMtAlIsa sAThiyA bhAga (94para63) ATalA yojanA kSetranuM pramANu thaI jAya che. A avakAzAntara pramANa che. ahiyA evA traNa avakAzAntara hovAthI A kSetra pariNAmane traNa gaNA karavAthI aThayAvIsa lAkha traNa hajAra pAMcase jana ane eka jananA cha sAThiyA bhAga (28358 ) jana kSetra je thAya che, te eka devane eka vikrama arthAt bramaNa thAya che. "he zaM ?' te eka vAramA ATalA kSetra sudhI paribhramaNa karavAnA sAmarthya vALA koI eka deva "rA varijA surizAha rAva divA" pitAnI te sakaladeva prasiddha utkRSTa, vara yukta, capala, caMDa zIgha uddhata javana, cheka ane divya vANa' devagatithI "jIrUvamaLa vINavAmA' cAlatA cAlatA ochAmAM ochA eka divasa sudhI be divasa sudhI, ane utkRSTathI cha mAsa sudhI lAgaTha cAlatA rahe te evI sthitimAM paNa "maLeArU vimAna' vIvIvajJA' te deva e vimAnamAM thI kaI eka vimAnane pAra karI zake che. tene ulaMghIne te AgaLa paNa nIkaLI jAya che. ane keI eka vimAnane te pAra karI zakatA nathI. kahevAnuM tAtparya e che ke AvA prakAranA vikama-baLa vALo koI eka deva pitAnI deva prasiddha gatithI lAgaTha cha mAsa sudhI cAlatuM rahe che paNa te kaI koI vimAnane ja pAra karI zake che. badhA vimAnanI pAra jaI zakatA nathI. p mahAkrayA i mate vimA nodhamA TomttA" he gautama! te vimAne ATalA moTA hevAnuM kahela che. zrIgautamasvAmI prabhuzrIne pUche che ke "thi naM mese! vinAnA he bhagavana zuM A vimAne che? "gaSyaLi' arci karavAvADuM acirAvarta "ttare nAva abduttAvaDiMviDuM' eja pramANe yAvat aci prabha, acikAMta arcivarNa, acilezya, aciMdhvaja, aciMzRMga, ane arcikUTa, arcAi:ziSTa, agnirUttarAvaMtasa A vimAne che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke hiMtA joyA! gathi' hA gautama ! A vimAne che. te vimAna che mArA TwttA" he bhagavan A aaicirAvata vigere vimAne keTalA moTA che? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "gas, rotyikALa" he gautama! svastika jIvAbhigamasUtra 135 Page #146 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vigere vimAnanI mahattAnA saMbaMdhamAM je pramANenuM kathana karavAmAM Avela che. e ja pramANenuM kathana A vimAnanI mahattAnA saMbaMdhamAM paNa karI levuM joIe. paraMtu e banemAM eTaluM ja aMtara che ke pratisAruM vAsaMtarArUM" ahiyAM pUrvokta pramANavALA pAMca avakAzAstara hovAthI jeTalA kSetrarUpa vikrama grahaNa karela che. eTalA kSetrane pAMca gaNu karavAthI garabe ghara varasa ne vime A pramANenuM ATaluM kSetra koI eka deva nA eka vikramazaktirUpa hoya che. "ra saM veva' bAkInuM saghaLuM kathana pahelA pramANe kahI levuM joIe. arthAt eka vAramAM pUrvokta pramaNanA kSetra sudhI oLaMgavAnI zakita vALe kaI deva pitAnI e utkRSTa Adi pUkti vizeSaNavALI gatithI dararoja ochAmAM ochA eka divasa sudhI athavA be divasa sudhI ane vadhAremAM vadhAre cha mAsa sudhI cAlyA kare to paNa te deva arci vigere vimAne paikI koI eka vimAnane oLaMgIne tene pAra karI zake che, ane keTalAkane pAra na paNa karI zake. arthAta badhA vimAnone oLaMgIne pAra karI zakatuM nathI. ATalI vizALatAvALA A aci vigere vimAne che. 'asthi NaM bhaMte vimANAI kAmAI kAmAvattAI jAva kAmutaravaDiMsayAi, bhagavana zuM kAma, kAmAvartA, yAvat kAmettarAvatuMsaka vimAna che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che ke "tA aritha" hA gautama! kAma, kAmAvata, yAvata kAmaprabha, kAmakAMta, kAmavarNI kamalezya, kAmadhvaja, kAmazRMga, kAmakUTa, kAmaziSTa ane kAmettarAvataMsaka A vimAne che. te vaM kaMse ! vimALA mahAjhA v=AttA" he bhagavan! kAma, kAmAvarta, vigere vimAne keTalA moTA kahyA che ? A praznanA uttaramAM prabhu kahe che "ocamar! TET RAthiyA' he gautama ! je pramANe svastika vigere vimAne ghaNI meTi vizALatAvALA kahyA che. paNa ahiMyA A vimAnanI vizALatA jANavA mATe navAM satta evoraMtaraDuM vime taheva' ahiyAM sAta avakAzAntare kahevA joIe. A rIte ATalA avakAzAntare eka vAramAM oLaMgavAnI zaktivALe deva ochAmAM ochA eka divasa sudhI athavA be divasa sudhI ane vadhAremAM vadhAre cha mahInA sudhI cAlate kaI deva e kAma vigere vimAna paikI keIkaja ekAda vimAnane ja oLaMgI zake che. tathA keIne oLaMgI na paNa zake. arthAta koIka ja vimAnane pAra karI zake che, ane koIkane pAra na paNa karI zake. AvI ghaNI moTI vizALatA A vimAnanI che. ItyAdi prakAranuM saghaLuM kathana pahelA kahyA pramANenuM samajI levuM. asthi nuM maMte! vinacAruM vimAnAruM bhagavana zuM vijaya nAmanuM vimAna che? vejacaMtADuM" vaijayanta nAmanuM vimAna che ? "caMtA" jayaMta nAmanuM vimAna che? "gAriyArUM" aparA chata nAmanuM vimAna che? A jIvAbhigamasUtra 136 Page #147 -------------------------------------------------------------------------- ________________ praznanA uttaramA prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke daMtA asthi, hA gautama ! vijaya vaiyata vigere vimAne che. te na maMte vimaLA je maddArucA vanannA' he bhagavana A vijaya vigere vimAnA keTalI vizALatAM vALA kahevAmAM Avela che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'noyamA ! jJAti sUri ame' he gautama ! jeTalA pramANa kSetramAM sUryanA udaya thAya che, ane jeTalA pramANa kSetramAM te asta thAya che, 'vacArUM navovAsa tarapha" eTalA pramANanA ahiyAM nava avakAzAntara hAvAthI eTalA pramANa kSetrane navagaNu karavuM joie. ATalA pramANavALA kSetramAM pharavAnI zakti vALA kAI eka deva peAtAnI e utkRSTa vigere vizeSaNA vALI divyadevagatithI ochAmA eche! eka divasa athavA e divasa ane vadhAremAM vadhAre cha mAsa sudhI cAlatA rahe te paNa te deva no ceva LaM te vimAne jIvavajJA' A vijaya vigere vimAnA paikI eka paNa vimAnane ullaMghI zaktAnathI, A kathananu tAtpa e che ke pUrvokta paribhramaNanI zakti vALA deva peAtAnI utkRSTa vigere gatithI cAlIne svastika, agni ane kAma A traNa prakAranA vimAne paikI koI ekAda vimAnanuM ullaMghana karI paNa zake che, paraMtu vijaya vigere vimAne paikI koI ekAda vimAnanuM ullaMghana karavAne samartha thatA nathI eja ahiyAM vizeSa paNu' che. '6 mahAkathA nuM vimAnA mmattA' AvA prakAranI vizALatAvALA e vijaya vigere vimAnA kahyA che. lakhanAraNo' he zramaNa AyuSman! ahiyAM vimAneAnA pramANunA saMbaMdhamAM cAra saMgraha gAthAe kahI che, te A pramANenI che. 'nAvarU ka2eka sUro' ityAdi jeTale dUranA kSetramAM pUvadezAmAM sUrya uge che. ane jeTalA dUranA kSetramAM pazcima dizAmAM sUrya athame che. eTalA pramANanA khanne kSetramAM dareka kSetrane 'ttiLalanava tuna' arthAt kramathI traNa, pAMca, sAta, ane navathI guNavA joIe A pUrvokta sUryodaya ane sUryAstanA aMtarAlanuM' kSetra keTalu hAya che? jene traNa vigerethI guNavAmAM Ave e kSetranuM pramANa A pramANe che. 'sIyAjhIlattadala' ityAdi suDatAlIsa hajAra khaseA tresaTha ceAjana ane eka ceAjananA ekavIsa sAThiyA bhAga (472632) eka sUdiya ane sUryAstamAM eka kSetranu' pramANa thayuM. A pramANe kayAre thAya che ? te saMbaMdhamAM kahe che ke 'vaDumArUAEi' kaka, saMkrAntinA pahele divase sUrya jyAre sarvAbhyantara maDalamAM praveza kare che, te vakhate sarvotkRSTa arthAt sauthI mATe divasa hAya che, te divase sUryadaya sUryAstanA kSetranu eTalu pramANa che 'ca' TukuLa vyAsa' arthAt A udayakSetra ane astakSetra A e hovAthI uparakta kSetrane khamaNuM jIvAbhigamasUtra 137 Page #148 -------------------------------------------------------------------------- ________________ karavuM joIe. e pramANe bamaNuM karavAmAM Avela kSetra eTaluM hoya che. cArANuM hajAra, pAMcase chavvIsa pejana ane eka jananA 42 beMtAlIsa sAThiyAbhAga (945263) A pramANe eka avakAzAntaranuM thayu. AvI dareka vimAna zreNImAM kramathI keTalA keTalA avakAzAntara hoya che. te batAve che, "tapAsattamA huM traNa, pAMca, sAta ane nava A kramathI thAya che. pUrvokta bamaNA karavAmAM Avela sUryodaya ane sUryAstanA kSetrane dareka vimAna zreNInA avakAzAntarathI guNavA joIe. jema pUrvokta sUryodaya ane sUryAsta kSetrane svastika vigere vimAna zreNImAM traNathI aci vigere vimAna zreNImAM pAMcathI, kAma vigere vimAna zreNImAM sAtathI ane vijyAdi vimAna zreNimAM navathI, guNavA joIe. kahevAno sArAMza e che ke pUrvokata sUryodaya ane sUryAsta kSetra (94para6 3) ne traNa thI guNavAthI je guNAMka Ave te svastika vigere vimAna zreNInA prakaraNamAM eka devanuM vikrama-bala kahevuM joIe. eja pramANe pUrvokta sUryodaya ane sUryAsta kSetrane pAMcathI guNavAthI je phala Ave te aci vigere vimAna zreNInA prakaraNamAM eka devanuM vikrama samajavuM ane eja sUryodaya ane sUryAsta kSetrane sAtathI gaNavAmAM Ave tenuM je phaLa Ave te kAma vigere vimANa zreNuM prakaraNamAM eka devanuM vikrama samajavuM. joIe ane e ja pramANe sUryodaya ane sUryAsta kSetrane navathI guNatAM je guNAkAra Ave te vijaya vigere vimAna zreNI prakaraNamAM eka devanuM vikrama thAya che. A vijaya vigere vimAno sauthI moTA hoya che. tethI svastika, aci ane kAma vigere vimAnamAM te te deva kaI kaI vimAnane oLaMgI paNa zake che, paraMtu te deva vijaya vigere vimAna paikI kaI paNa vimAnane oLaMgI zakatA nathI. A pramANe A cAra saMgraha gAthAone artha thAya che. je sU. 28 che. trIjI pratipattImAM tiryanika adhikArane pahele uddeza samApta 3-kA saMsArasamApannaka jIvoM kA nirupaNa " vidA maMsaMsAramAtaomLa nIvA' ityAdi TIkAtha-"zrIgautamasvAmI prabhuzrI ne evuM pUche che ke "virALe mare! saMsAramAtaour nIvA ttA" he bhagavad saMsArI che keTalA prakAranA kahevAmAM AvyA che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke joyA! chavi saMpAdaramAvanArIvA pAttA" he gautama! saMsArI jIve che prakAranA kahevAmAM AvyA che. "R gA' jemake "gDhavIjhA vAva tAjA " pRthvIkAyika yAvata trasakAyika, ahiyAM yAvatpadathI apakAyika, tejaskAyika, vAyukAyika vanaspatikAyika, ane trasakAyikanA bhedathI saMsArasamApaka jIvo cha prakAranA kahevAmAM AvyA che. "re ja raM guDhavIjA" he bhagavana ! pRthvIkAyika jIvonA keTalA bhedo kahyA che A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "joyA jIvAbhigamasUtra 138 Page #149 -------------------------------------------------------------------------- ________________ gDhavI suvi HomttA" he gautama! pRthvIkAyika jIve be prakAranA kahevAmAM AvyA che. "teM nahA" jemake "suma puDhavIjA" eka sUma pRthvI kAyika jIva ane bIjA "vAra putravIvArUcA" bAdara pRthvIkAyika jIva je pRthvIkAyika jIvene sUkamanAma karmane udaya hoya che, teone sUphama pRthvI kAyika jIva kahevAmAM Ave che. ane je pRthvIkAyika jIvane bAdara nAma karmane udaya hoya che, temane bAdara pRthvIkAyika je kahevAmAM Ave che. sUkrama nAma atyaMta a5 tvanuM paNa che. ane bAdara nAma zUlapaNAnu paNa che te A alapa paNAthI ane bAdara paNAthI yukata je pRthvIkAyika jIve che, teone sUkama pRthvIkAyika ane bAdarapRthvIkAyika paNAthI kahyA nathI. are jiM raM vakagDhavIvA" he bhagavana sUmapRthvIkAyika jIvanA keTalA bheda kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "ocanA sudamagDhavIdAcA suvirA paunttA" he gautama ! sUma pRthvIkAyika jIva be prakAranA kahevAmAM AvyA che. "taM kadA' jemake "FkAttA 2 kapanA za eka paryAptakasUkSma pRthvIkAyika ane bIjA aparyAptaka sUma pRthvIkAyika "re yamapurIvArU' A pramANe sUkSma pRthvIkAyikanA saMbaMdhamAM A uparoktakathana karavAmAM Avela che. have bAdara pRthvI kAyikonuM nirUpaNa karavAmAM Ave che. A saMbaMdhamAM zrIgautamasvAmI prabhuzrI ne pUche che ke "je jiM vAyarayDhavIdAyA' he bhagavana bAdara pRthvIkAyika jIve keTalA prakAranA kahevAmAM AvyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jo mA ! vAgaraputrIjA tuvidA guttA" he gautama ! bAdara pRthvIkAyika jIvo be prakAranA kahevAmAM AvyA che. " ' jemake "gsSattA pattA ca" eka paryApta bAdara pRthvIkAyika ane bIjA aparyApaka bAdara pRthvIkAyika jemane paryApti nAmakamane udaya hoya jIvAbhigamasUtra 139 Page #150 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che, te paryApta kahevAya che ane jemane paryApta nAma kamanA udaya thatA nathI tee aparyAptaka che. dvaM nA naLavaLAre' prajJApanA sUtranA pahelA padamAM je pramANe pRthvIkAyikAnA bhedonuM varNana karavAmAM Avela che. e ja pramANenu' te varNana ahiyAM paNa samajI levuM, prajJApanA sUtranA pahelA padamAM pRthvIkAyikAnA bhedonu varNana karavAmAM Avela che. eja pramANenu' te varNana ahiyAM paNa samajI levuM, prajJApanA sUtranA pahelA padmamAM A saMbaMdhamAM evu' varNana che ke 'kaLyA sattaviA vattA'zlaSNu pRthvI sAta prakAranI kahI che. arthAt zlaSNu ane khara pRthvInA bhedathI pRthvI e prakAranI hoya che. temAM lakSNa pRthvI sAta prakAranI kahevAmAM AvI che. ane hA anenidA vaLattA' khara pRthvI aneka prakAranI kahI che. yAvatu traNa vaijJA' asaMkhyAta prakAranI che. 'se saM vAcara puDhIyAA' A pramANe khAdara pRthvIkAyikAyika jIvAnA saMbaMdhamAM A varNana karavAmAM Avela che E ceva dAvAnaLA paNe saheva nivaNeluM mALiyava' eja pramANenuM varNana ahiyAM paNa samajI levuM, joie A varNana tyAM 'bApa vaLA'vanaspati kAyikanA kathana panta karavAmAM Avela che. tethI tyAM sudhInuM A varNana ahiyAM paNa samajI levu' tema kahyu che. 'a nAva natheno tathA rica savannA' jayAM eka jIva hAya che, tyAM saMkhyAta jIvA paNa hoi zake che. tathA 'ci anaMtA' anaMta jIvA paNa hoI zake che. A saMkhyAta asakhyAta ane anaMta jIve hAvAnA saMbaMdhanu kathana vanaspatikAyika jIvAnI apekSAthI kahyuM che tema samajavu. 'chelluM vagAthA' A pramANe vanaspati kAyika jIvanuM nirUpaNa karavAmAM Avela che. vanaspatikAyika jIvAtuM nirUpaNa karIne have sUtrakAra trasakAyika jIvenuM nirUpaNa kare che. AmAM zrIgautamasvAmI prabhuzrI ne evu' pUche che ke 'le 'a' talagA' he bhagavan trasakAyika jIveAnA keTalA bhedo kahyA che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'noyamA ! salADyA 2vA vaLattA' hai gautama ! trasakAyikajIvA cAra prakAranA kahyA che. ta' nahA' jemake neDuMdiyA, te ciA, carcAtiyA, paMcayiA' e iMdriyavALA jIve, traNa Idriya vALA jIve, cAra iMdriya vALA jIve ane pAMca indriya vALA jIvA O di'sa' nevicA' 'he bhagavan be indriya vALA jIveAnA keTalA bhede kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'nocamA ! meriyA aneviA paLatta' he gautama! e indriyavALA jIveA aneka prakAranA kahyA che. evaM caiva paNNavaNA pade taM ceva niravasesa bhANiyavva jAva savvaTTa siddhagadevA' A badhA jIvAnuM varNana prajJApanA sUtramAMthI laine kahI levuM joIe. tyAM teonuM varNana bheda prabhede sahita ghaNAja vistAra pUrvaka karavAmAM Avela che, jIvAbhigamasUtra 140 Page #151 -------------------------------------------------------------------------- ________________ re raM gajuttarovavAyA A rIte A anuttare papAtika devonuM varNana karavAmAM AvyuM che. A anuttarapapAtika devenuM varNana purUM thatAM deva varNana nuM prakaraNa samApta thaI jAya che. temaja A prakaraNanI samAptimAM "te tasavamAM A pramANe sUtrapATha kahyo che ke trasakAyika jIvonuM nirUpaNa samApta thAya che, sU. 29 bhedasahita pRthivI Adi ke sthityAdi kA nirupaNa vizeSa kathana karavA mATe sUtrakAra have pRthvI sUtranuM kathana kare che. "javidALe mare! guDhavI HomttA' ItyAdi TIkArtha-A sUtra dvArA zrIgautamasvAmIe prabhuzrI ne evuM pUchayuM che ke "javihALe mate ! puDhavI vittA he bhagavana pRthvI keTalA prakAranI kahevAmAM AvI che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "joyamA ! divA paumttA" he gautama ! pRthvI cha prakAranI kahevAmAM AvI che. "TdA jemake " putravI' lakSaNa pRthvI, A pRthvI sUrA rUpa hoya che. jemake luNo lAgela pattharamAMthI potAnI meLeja retInuM cUrNa - cUre thAya che. "putravI? zuddha pRthvI, pavaeNta vigerenI madhyamAM vidyamAna rahe che. vAstuzA purI' vAlukA pRthvI, A pRthvI svAbhAvikaja vAlukA retInA rUpamAM hoya che "gaLosisTa gDhavI manaHzilA pRthvI "ggDhavI' para pRthvI. A pRthvI pASANa patthara rUpa hoya che. A pramANe lUNa, zuddha vAlukA, mana zilA, zarkarA ane khara A cha bhedovALI pRthvI hoya che. have sUtrakAra kSaNa vigere pRthvInI sthiti AdinuM varNana kare che. A saMbaMdhamAM zrIgautamasvAmI prabhuzrI ne evuM pUche che ke "chaThTha puDhavI m maM! jevAM kSAruM karyuM pauttA" he bhagavana slaNa pRthvInI sthiti keTalA kALa nI kahevAmAM AvI che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jo mA ! gaLe aMtamuhurta 3oLa mAM vAsaNa" he gautamA slaNa pRthvInI sthiti jaghanyathI eka aMtarmuhUrtanI kahI che ane utkRSTathI te eka hajAra varSanI kahevAmAM AvI che. "zuddha guDhavIjuM puchA" he bhagavana zuddha prathvInI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM AvI che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "noramA ! gogaM gaMtomudatta" he gautama! zuddha pRthvInI sthiti jaghanyathI eka aMtamuhUrtanI kahI che. ane "roLa jarAvAsa sAruM utkRSTathI bAra hajAra varSanI kahela che. "vAsucA putrInuM purA he bhagavana vAlukAprabhA pRthvInA jIvanI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM AvI che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "noramA ! gaoLe eromutta' he gautama ! vAlukAprabha pRthvInA jIvonI sthiti jaghanyathI eka aMta muhUrtanI ane utkRSTathI "polavAsaNA cauda hajAra varSanI kahela che. jIvAbhigamasUtra 141 Page #152 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'maLe sijA puDhILa puTTa' he bhagavan manaH zilApRthvInA jIvanI sthiti keTalA kALanI kahela che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke nacamA ! nabena tomutyutta romena. solavAsaNA ' he gautama ! jaghanyathI eka aMtarmuhUta nI sthiti kahI che, ane utkRSTathI seALa hajAra varSe nI sthiti kahevAmAM AvI che. navA puvIna pucchA' he bhagavan! zarkarA prabhA pRthvInA jIvAnI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM AvI che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'narbheLa aMtomudutta rajjosen TvAsavAnalakSAr' he gautama ! zarkarAprabhA pRthvInA jIvonI sthiti jaghanyathI eka aMtarmuhUnI ane utkRSTathI aDhAra hajAra varSoMnI kahevAmAM AvI che. 'ghara ghuTavIna pucchA' he bhagavan khara pRthvInA jIvAnIsthiti kALanI apekSAthI keTalA kALanI kahevAmAM AvI che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'vocamA ! narmeLa aMtamuhutaeN rosena' nArIsa' vAlasadasArUM' he gautama ! kharapRthvInA jIvAnI sthiti jaghanyathI eka aMtarmuhUrtInI ane utkRSTathI khAvIsa hajAra varSanI kahI che. A rIte lakSNa pRthvInA jIvAthI laIne khara pRthvI sudhInA jIvAnI jaghanya sthiti teA khadhAnIja eka aMtarmuhUnI che. paraMtu utkRSTa sthitimAM judAi Ave che. je upara batAvavAmAM AvI che. e ja vAta mA gAthA dvArA samajAyavAmAM AvI che. 'sahAya suddhavAlu ya maNeosilA, sakkarAya kharapuDhavI / igabAra coddasa solasa dvArasa bAvIsavAsa sahassA ' A gAthAnA artha upara spaSTa karavAmAM Avela che. have sthitinuM nirUpaNa karavA mATenA prastAvane laIne nairayika vigerenI sthitinuM nirUpaNa cAvIsa daMDakanA kramathI karavAmAM Ave che. AmAM zrIgautama svAmIe prabhune evuM pUchyuM che ke 'nevALa maMa! vacAruM Tarpha paLattA' he bhagavan naiyika jIveAnI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM AvI che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke nAyarA ! naLeLa' vAsa saharasArUM joyeLa tettIsa' sALAvamA' he gautama ! nAraka jIvAnI sthiti jaghanyathI dasa hajAra varSoMnI kahI che ane utkRSTathI tetrIsa sAgaropamanI kahevAmAM AvI che. 'chyuM sava mALiyava jJAtra savavRttiddha phevatti' A ja pramANe cAvIsa daMDakanA kramathI ahiyAM prajJApanA sUtramAM kahela sthiti pada pramANe sarvArtha siddhanA devA sudhInI sthitinuM nirUpaNa karI levuM joIe, je A sthitinuM nirUpaNa karyuM che, te bhavasthitinuM ja nirUpaNa karyuM che, jIvAbhigamasUtra 142 Page #153 -------------------------------------------------------------------------- ________________ have kAyasthitinuM nirUpaNa karavAmAM Ave che. ahiyAM kAyasthitinA saMbaMdhamAM jIvAdi 22 bAvIsa dvArA prajJApanA sUtranA aDhAramA kAyasthiti padamAM kahevAmAM AvyA che. tenI be saMgraha gAthAo A pramANe che. 'jIva gaI diya kAe jIe vee kasAyalessAya sammattanA NadaMsaNa saMjaya uvaoga AhAre // 1 // bhAga paritapajjatta suhumasaNNI bhavatthi carimeya eesiM tu payANaM kAyaThiI hoi nAyavvaM // 2 // jIva 1, gati 2, IMdriya 3, kAya 4, ceAga 5, veda 6, kaSAya 7, lezyA 8, samyaktva 9, darzIna 11, saMyata 12, upayAga 13, AhAra 14, bhASaka 15, parIta 16, paryApta 17, sUkSma 18, saMjJI 19, bhavasiddhika 20, astikAya 21, ane carama 22, AmAM pahelAM jIvadvAranuM kathana karavAmAM Ave che. 'nIve na mate! nIcetti nhAno vaicira ho' he bhagavan jIva jIvapaNAthI keTalA kALa sudhI rahe che? arthAt jIvanI kAyasthitine kALa keTaleA che ? kAyasthiti zabdanA atha evA che ke sAmAnyapaNAthI ke vizeSa paNAthI jIvanI je vivakSita paryAya che. tenu nAma kAya che. A kAyamAM je sthiti che, te kAyasthiti kahevAya che. A pramANe kAyasthiti zabdane atha thAya che. bhavasthitimAM vartamAna bhavanI sthitinu grahaNa thAya che. ane kAya sthitimAM jyAM sudhI jIva potAnA jIvana rUpa paryAyathI yukta rahe che, tyAM sudhInI te sthiti vikSita thaI che. A cAlu prakaraNamAM jIvanI kAyasthiti pUchavAmAM AvI che. te je prANeAne dhAraNa kare che, te jIva kahevAya che. dravya prANa ane bhAva prANanA bhedathI prANa be prakAranA kahela che. pAMcai'driya, mana, vacana ane kAya A traNa khaLa Ayu ane zvAseAcchavAsa A dasa dravya prANa che. ane jJAnAdi bhAva prANa che. kahyuM paNa che ke 'paJcendriyANi trividhaM balaMca ucchavAsa niHzvAsa mathAnyadAyuH prANAdazaite bhagavadbhiruktAsteSAM viyojI karaNaMtu hiMsA |1| jJAnAdayastu bhAvaprANA mukto'pi jIvati satairhi iti pAMca IndriyA zrotrendriya vigere, tathA maneAkhala, vacanakhala ane kAyakhala A traNa bala tathA zvAsecchavAsa ane Ayu A dasa prANa kahyA che. ahiyAM sAmAnya paNAthI prANe| grahaNa karAyA che. tethI dravyaprANa ane bhAvaprANa A banne paNa grahaNa thai jAya che. A rIte jyAre e vicAra karavAmAM Ave ke jIva' jIvana rUpa avasthAmAM kayAM sudhI rahe che ? te tenA uttara prabhuzrI taraphathI eja maLe che ke he gautama ! jIva, jIvanarUpa avasthAmAM sadA jIvAbhigamasUtra 143 Page #154 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kALa rahe che. evI eka paNa kSaNa nathI ke jIva peAtAnI A jIvana rUpa avasthAthI rahita thaI jAya, saMsAra avasthAmAM te A dravya prANa ane bhAva prANu ane prANethI jIvIta rahe che. ane mukta avasthAmAM A kevaLa jJAnadana sukha vIya vagere bhAvaprANAthI jIve che. tethIja saMsAra avasthAmAM ane mukta avasthAmAM paNa A jIva 'jIva' e nAmathI kahevAya che. athavA jIvapadathI ahiyAM kai eka khAsa jIvanuM grahaNa thayela nathI. paraMtu jIva sAmAnyanuM ja grahaNa thayela che. jIva sAmAnya prANadhAraNa rUpa sAmAnya peAtAnA lakSaNAthI jIve che jIvyA che, ane jIvatA raheze. temAM kaMija vizeSa AvatA nathI. tethI evA A sAmAnya jIvanI kAyasthitine kALa anAdi ane anaMta rUpa che. A pramANe jIvadvAranI jema prajJApanA sUtranA aDhAramA kAyasthiti nAmanA padamAM kahelA gati, indriya, kAya vigere khAvIse dvArAne samajI levA joie. temAM gati padmanI apekSAthI jyAre kAyasthitine vicAra karavAmAM Ave che. tyAre tyAM gati kahetA naraka gati tiya gati, manuSyagati, ane devagati A cAre gatiene laIne kAyasthitine vicAra karavAmAM Ave che. ahiyAM the|DA sUtrane! AlApa prakAra batAvavAmAM Ave che. jemake necALa maMte ! netti jAgo devadiyAM ho' he bhagavan vairayika jIvanI kAyasthitinA kALa keTale kahevAmAM Avela che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'noyamA ! jJAna' savAsasahassAnuM jorena sezIta sAgarovamArUM' he gautama! nAraka jIvanI kAyasthitineA kALa jaghanyathI dasa hajAra varSanA che, ane utkRSTathI tetrIsa sAgaropamanA che. *tirivasva nALiO aMte! tivizrva nALiyatti jAhaJo ceriyAM ho' he bhagavan tiya caiAnika jIvanI kAyasthitineA kALa keTale kahyo che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kaheche ke poyamA ! goLa baMnemudutta jotena jIvAbhigamasUtra 144 Page #155 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aNaMtaM kAlaM aNaMtI ussappiNIo osappiNIo kAlao khettao aNaMtA cheTI gaaheranA mAjhAriyA gAvaricAra prasanna mA' he gautama! tiyaMgyanika jIvanI kAyasthitine kALa jaghanyathI aMtarmuhUrta che ane uzkaSTathI anaMtakALa rUpa che. A anantakALa anaMta usarpiNI ane anaMta avasarpiNI rUpa hoya che. kSetranI apekSAthI ane kALanI apekSAthI asaMkhyAta pudgala parAvarta thaI jAya che. A asaMkhyAta pudgala paravartana AvalikAnA asaM. khyAtamA bhAga pramANa rUpa hoya che. ityAdi Aja pramANe manuSyagati ane devagatinA kAyasthitine kALa paNa keTaluM che ? e saMbaMdhamAM AlApane prakAra ane tene uttara prajJApanA sUtranA aDhAramA kAyasthiti padamAMthI samajI le. tathA je Idriya vigere bAkInA dvArene laIne kAyasthitine vicAra karavAmAM AvyuM che, te paNa e prajJApanA sUtranA kAyasthiti padamAMthI samajI le. have sUtrakAra sAmAnya pRthvIkAya vigerenI kAyasthiti ne vicAra kare che. A saMbaMdhamAM zrIgautamasvAmIe prabhuzrI ne evuM pUchavuM che ke putravI #aa maMte ! putravIrAtti vAgo vadi ro he bhagavana pRthvI kAyika che pRthvI kAyika paNAthI, kayAM sudhI rahe che ? arthAt pRthvIkAyika jIvanI kAyasthitine kALa keTale kahyo che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "noramA ! sadavardra" he gautama! pRthvIkAyika jIva pRthvIkAyika paNAthI sarvakALa vartamAna rahe che. ahiyAM pRthvIkAyika padathI sAmAnya pRthvIkAyika ja grahaNa thayA che, ane eja kAraNe ahiyAM jAtinI apekSAthI eka vacanane prayoga karavAmAM Avela che. vyaktinI apekSAthI eka vacanane prayoga karavAmAM Avela nathI. e kaI paNa samaya thato nathI, tema vartamAnamAM paNa evuM nathI. bhaviSyamAM paNa A samaya raheze nahIM. ke jemAM sAmAnya prazvIkAyika jI rahyA na hoya. tema nahI haze. sAmAnya pRthvIkAyika che A saMsAramAM sadA sarvadA dareka kSaNamAM vartamAna rahe che, jAva tattara Aja pramANe sAmAnya aprakAyikanI, sAmAnya jIvAbhigamasUtra 145 Page #156 -------------------------------------------------------------------------- ________________ tejaskAyikanI, sAmAnya vAyukAyikanI samAnya vanaspatikAyika, jIvanI, ane sAmAnya trasakAyika jIvanI kAyasthitinA kALa paNa samajI leve. A saMbaMdhamAM AlApakAnA prakAra A nIce pramANe che. 'bAra nAn maMte ! bApAtta kAlao kevaccira' hoI, goyamA ! jahaNeNaM aMtomuhuttaM ukkoseNaM anaMtaM kAlaM anaMtA ussappiNI osappiNIo kAlao khettao aNatA logA asaMkhejjA pogala ciTTA teya poLahaLacaTTA AvahiyA gasaMghe jJamo' ityAdi A pramANe tejakAyika, vAyukAyika ane vanaspatikAyikanA saMbaMdhamAM paNa sUtrapATha samajI levA, have sUtrakAra pUrvakti kALamAM jaghanya ane utkRSTa paNAthI pRthvIkAyika vigere jIvA keTalA kALathI nirlepa hAya che ? A viSayanuM nirUpaNa karavA mATe kahe che, 'vavuvvatta' ityAdi he bhagavan ! jeTalA navA pRthvIkAyika jIvA vivakSita kALamAM jaghanya ane utkRSTa paNAthI utpanna thAya che, te khadhAja jIvA keTalA kALa pachI jo temAMthI eka eka samayamAM eka eka jIva bahAra kahADavAmAM Ave, te pUre pUrA bahAra kahADI zakAya? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che 'goyamA ! jahannapae asaMkhejjAhiM ussappiNI osappiNIhi ukkosapade gasaMvaijJAtlRi kavinI zaikSaNviIdui'' he gautama ! jaghanyathI arthAt jyAre eka kALamAM ochAmAM ochA utpanna thAya che. te apekSAthI jo temAMthI pratyeka samayamAM eka eka jIva bahAra kahADavAmAM Ave, te pUrepUrA tene bahAra kahADavAmAM asaMkhyAta utsarpiNIyA ane asaMkhyAta avasarpiNIye pUrI thaI jAya che. eja pramANe utkRSTathI arthAt eka ja kALamAM jyAre te vadhAremAM vadhAre utpanna thAya che. te apekSAthI paNa jo temAMthI eka eka samayamAM eka eka jIva mahAra hADavAmAM Ave teA paNa tene pUrepUrA bahAra kahADavAmAM asaMkhyAta utsarpiNIyA ane asaMkhyAta avasarpiNIye samApta thai jAya che. tyAre tee pUre pUrA bahAra phahADI zakAya che 'gaLa pAo jotavA asaMghennaguLa' janya padavALA utpanna thanArA navA navA pRthvIkAyika jIveAnI apekSAthI je utkRSTa pada vatI navA navA pRthvIkAyika jIve utpanna thAya che, teo asaMkhyAta gaNA vadhAre hAya che. kemake jadhanya ane utkRSTa padomAM anne sthaLe asaMkhyAta pada heAvA chatAM paNa jaghanya paTTamAM kahela asaMkhyAta ca nI apekSAe utkRSTa padamAM kahela asaMkhyAtatva asaMkhyAtagaNuM vadhAre heAya che. 'tuM nAva navuppanna vAGavAcA' eja pramANe eka kALamAM yAvatu navA navA aSThAyika, tejaskAyika ane vAyukAyika jIva echAmAM echA eka eka samayamAM eka eka jIvanu apaharaNa karavAmAM Ave arthAt bahAra hADavAmAM Ave te pRthvIkAyika jIvAnI jemaja jIvAbhigamasUtra 146 Page #157 -------------------------------------------------------------------------- ________________ asaMkhyAta utsarpiNI ane asaMkhyAta ja avasarpiNa pUrI thaI jAya tyAre teo pUrepUrA bahAra kahADI zakAya che. 'paDuppannavaNapphaikAiyANaM bhNte| kevaiya kAlassa nillevA siyA' 3 bhagavana! vanaspati kAyika jIva je abhinava vanaspati kAyika paNAthI koI amuka vivakSita kALamAM ochAmAM ochA utpanna thayA hoya ane vadhAremAM vadhAre utpanna thayA hoya teone jo eka eka samayamAM bahAra kahADavAmAM Ave, te teo badhA keTalA samayamAM bahAra kahADI zakAya ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautama svAmIne kahe che ke jo mA ! vahunna vaUTigar nagoLa maracA, 34ora macA" he gautama ! vanaspati kAyika ja jaghanyathI ane utkRSTathI amuka vivakSita kALamAM eTalA badhA vadhAre utpanna thAya che. ke teo asaMkhyAta utsaNiImAM ane asaMkhyAta avasarpiNImAM bahAra kahADI zakAya e pramANe kahI zakAtuM nathI. A kathananuM tAtparya e ja che ke vanaspati kAyika jIva amuka vivakSita kALamAM sarvadA anaMtAnaMta utpanna thatA rahe che. e ja kAraNe paducpannavaNArUcA nadhi nivaLA' pratyutpanna- vartamAna kALamAM utpanna thayelA vanaspati kAyika jIvonI nilepanA thatI nathI. kemake teo anaMtAnaMta utpanna thatA rahe che. "pahuqnarasannAphuI purA' he bhagavana pratyutpanna trasakAyika jIva keTalA kALa pachI leparahita thAya che ? arthAt je kaI vivakSita kALamAM ochAmAM ochA ane vadhAremAM vadhAre jeTalA trasa kAyika jIva utpanna thAya che, je te badhA eka eka samayamAM bahArakahaThavAmAM Ave, to te badhA keTalA samayamAM pUrepUrA bahAra kahADI zakAya ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke he gautama sAravamayapuduttara zo sAgarovamaraca9ttara' te pratyutpanna trasakAyika jIvo jaghanya padamAM ane utkRSTa padamAM eTalA vadhAre hoya che ke je teone eka eka samayamAM eka eka paNAthI bahAra kahADavAmAM Ave te pUre pUrA bahAra kahADavAmAM sAgarepama zata pRthaphava arthAt eka so sAgaropamathI laIne nava se sAgarepama sudhIno kALa pare thaI jAya haranArA 32 joSagg fearfcA' jaghanya padamAM te jeTalA utpanna thayA che, teonI apekSAe teo utkRSTapadamAM vizeSAdhika utpanna thAya che. kemake sAmAnya tathA zatapRthaphatva padane kahevA chatAM paNa jaghanya padanA zapRthaphatvanI apekSAe utkRSTa padanuM zata pRthaphatva vizeSAdhika hoya che. je sU 30 che jIvAbhigamasUtra 147 Page #158 -------------------------------------------------------------------------- ________________ avizuddha evaM vizuddha vezyAvAle anagAra kA nirupaNa AnI pahelA pRthivI vagere jevIsa daMDakanA jIvonI rithati vigere bhAve kahevAmAM AvyA che. te pUrvokta sthityAdi bhAvone jANavAvALA aNagAraja hoya che. tethI have avizuddha vizuddha vezyA vALA aNagAranA saMbaMdhamAM kathana karavAmAM Ave che. "gavaddhAnaM maMte gaLAre gAmoDhagi " ItyAdi TIkArtha-zrIgautamasvAmIe prabhuzrIne evuM pUchayuM ke "vizuddhahe naM aMte anAre' he bhagavad je aNagAra eTale ke jene agAra-ghara na hoya te anagAra arthAta sAdhu avizuddha lezyAvALA che. kRSNanIla kApata, lezyAvALA che, ane "jhanamohastaM vALe vedanA vigere samuddaghAta rahita AtmA dvArA vikrae revaM tevuM " avizuddha vezyAvALA kRSNa vigere lezyA vALA devane agara devIne athavA aNagArane "kALavAsaDuM jJAna dvArA jANe che? ane darzana dvArA dekhe che ? A praznanA uttaramAM prabhutrI kahe che ke "jovA ! no rULa sama he gautama! A artha barAbara nathI. arthAt avi. zuddha vezyAvALA hovAthI e aNagArane yathAvasthita vastune jANavAvALA jJAnane abhAva kahela che, A pramANe avizuddha lezyAvALe aNagAra yathArtha paNathI avizuddha lezyAvALA devane jANato dekhAto nathI. zaMkurta maMte aNagAre asamohaeNaM appANa visuddhalessa deva devi aNagAra' jANai pAsaI' hai bhagavad je anagAra avizuddha vezyAvALA hoya che, ane vedanA vigere samudraghAtathI rahita che. e te anAra vedanA vigere samudraghAtathI rahita AtmA dvArA vizuddha lezyAvALA devane athavA devIne athavA tevA koI aNagArane zuM jANe che ke dekhe che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "joyamA ! no phaLadde sama" he gautama ! A artha barAbara nathI. kemake avizuddha lezyA vALAne yathAvasthita vastune jANavAnA jJAnane abhAva hoya che. "vizuddha baM, mete ! gaLaT4 samoLuM appanLuM vizuddha relve seviM mAre gALarU pArarU' he bhagavad je anagAra avizuddha lezyAvALA hoya che, vezyAnI vizuddhIthI rahita che. paraMtu vedanA vigere samudraghAtavALA che, jIvAbhigamasUtra 148 Page #159 -------------------------------------------------------------------------- ________________ te zuM te svayaM peAtAnAthI viSudraDhesa revaM tevi baLavAra nALavuM pAsapha' avizuddha lezyAvALA devane athavA devIne athavA aNugArane zuM jANe che ? ane dekhe che A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "no Tre samadre' he gautama ! A artha kharekhara nathI, tenuM kAraNa lezyAnI avizuddhimAM yathAvasthita vastu paricchedaka jJAna hovuM joie te hotuM nathI. vimuddhaneA aNagAre samoharaNa appAneNaM visuddhalessaM devaM aNagAra jANai pAsai' he bhagavan je aNagAra avizuddha lezyAvALo hAya ane vedanA vigere samuddhAta yukata hAya tA zuM te svayaM pAteja vizuddha lezyAvALA devane athavA devIne ke aNagArane jANe che? ke dekhe che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke he gautama ! 'no mULare samadre' A artha kharekhara nathI, tenu kAraNa upara kahevAmAM AvI gayela che. te pramANe samajI levuM, 'vimuddhahemleLa mate ! baLavAre samovA samohaeNaM appANeNaM avisuddha lessa deva devi jANai pAsa' he bhagavan aNugAra avizuddha lezyAvALA hAya che, ane vedanA vigere samruddhAta kriyA thI kaMIka vizeSa che, ane kaMIka aMzathI vedanA vigere samudlAtathI vizeSa na paNa hAya, evA te samavahatAsamavahatAtmA vALA sAdhu avizuddha laizyA vALA devane athavA devIne athavA aNugArane jANe che? ke dekhe che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke he gautama ! jo phaLake samarR' A artha khokhara nathI. kemake yathArtha darzaka jJAnane tene abhAva hAya che. 'viyuddhajele baLAre samA samorphLa bakhAnAM vimudalemsa daiva yuni. aLavAra nAnakvAsa' he bhagavan ! je aNugAra avizuddha lezyA vALA hAya, ane vedanA vigere samuddhAtathI viziSTa ane aviziSTa paNa hAya, teA zu' evA te aNugAra svayaM vizuddha lezyAvALA devane ke devIne athavA anagArane jANe che ? ke dekhe che ? A pramANene A chaThTho prazna pUchela che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'noyamA ! no phaLatuM samarR' he gautama! A artha kharekhara nathI kemake evI sthitimAM te anagAranu jJAna yathArtha vastune jANavAvALu' hetu' nathI. A rIte avizuddha vaizyAne jANavAvALA sAdhunA saMbaMdhamAM cha sUtre ne batAvIne have vizuddha lezyAvALA jJAtA sAdhunA saMbaMdhamAM cha sUtra kahevAmAM Ave che. 'viyuddhahemeLe bhaMte! aNagAre asamoharaNaM appANeNaM avisaddhalaissaM devaM deviM aNagAraM jANai pAsarU AmAM zrIgautamasvAmIe prabhuzrIne evA prazna pUchyA che ke he bhagavan je aNugAra vizuddha lezyAvALA che. arthAt prazasta vaizyAvALA che, ane vedanA vigere samuddata vinAnA che, to zuM te svayaM avizuddha lezyAvALA kRSNAdi lezyAvALA devane devIne tathA aNagArane zuM jANe che ? ke dekhe che A praznanA uttaramAM prabhuzrIne gautamasvAmIne jIvAbhigamasUtra 149 Page #160 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kahe che ke "daMtA jhALaTHsa hA gautama ! e te sAdhu aNagAra kRSNAdi lezyAvALA devane devIne tathA aNagArane jANe che. ane dekhe che. kemake tenA jJAnamAM yathArtha vastupradarzakatAnA sadabhAva kAraka sezyAnI vizuddhi che. ane te vizuddhi te sAdhunA jJAnamAM vartamAna che. "kahA virUddharaNenamAjhAa ga vidraNena vi che mArA mALicavA je pramANe avizuddha lezyAvALA sAdhunA saMbaMdhamAM pUrvokta prakArathI cha prakAranA AlApaka kahevAmAM AvyA che. e ja pramANe vizuddha vezyAvALA sAdhunA saMbaMdhamAM paNa che AlApake samajI levA joIe te AlApake kyAM sudhI samajavA te batAvavA mATe kahe che "kAva' yAvat aMtima AlApaka sudhI e pada mUkela che arthAt chellA AlApaka sudhInA saghaLA AlApaka samajavA chelo AlApaka A pramANe che. " viroLa maMte kaLAre moharA samomi giLe vimudramAM revuM revuM mAre gALa pAsa he bhagavad vizuddha lezyAvALe aNagAra ke je samavahata ane asamavahata avasthAvALe che, te vizuddha vezyA vALA devane devIne athavA anagArane zuM jANe che ke dekhe che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke he gautama! daMtA nAgar hA e te aNagAra e devane ane devIne tathA evA anagArane jANe che. ane dekhe che. ahiyAM yAvat zabdathI vacalA pAMca AlApake grahaNa karAyA che. lezyAnI vizaddhithI jJAnamAM yathArtha darzakatA Ave che. te saMbaMdhamAM evuM kahyuM che ke manamama vA vastu yathAvadizuddhahero gAnAra" sU. 31 samyaka kriyA evaM mithyAkriyA ye do kriyA eka kAla meM eka jIva meM hone kA niSedha A rItanA pratipAdanathI eja sArAMza nIkaLe che ke je avizuddha lezyAvALe heya che. te padArthane yathArtha jJAnathI zUnya rahe che. ane te vizaddha vezyAvALA jIva hoya che, te padArthanA sabhyajJAnathI yukata hoya che, tethI zuddha jANavuM ane zuddha dekhavuM te jJAnamAM vezyAnI vizuddhine AdhIna che. lezyAnI avizaddhivALe jIva jJAnanI samyak sthitithI rahita hoya che. tethI have sUtrakAra samyak kriyA ane mithyA kiyA e be eka ja kALamAM eka jIvamAM hotA nathI. e vAta anya tIthikanI prarUpaNa batAvIne spaSTa kare che.-'sanna thayA ja mate !' ityAdi TIkAtha-zrIgautamasvAmIe prabhuzrIne evuM pUchayuM che ke "mananacivA of mare tamArUti he bhagavana anya tIrthikee evuM kahyuM che, teoe jIvAbhigamasUtra 150 Page #161 -------------------------------------------------------------------------- ________________ peAtAnA ziSyAne evu ja samajAvyu che, evI ja teoe prarUpaNA karI che, ane taNA dvArA teoe enI puSTi karI che ke 'vaSe lIve, nena sama' to diriyAbo pareOM' eka jIva eka samayamAM e kriyAo kare che. sa' gadA' te e kriyAe A pramANe che. 'samatta zici pa micchajJiiya' 7' eka samyaktva kriyA che. ane bIjI mithyAtva kriyA che. temAM je mithyAtva kriyA che, te asundara adhyavasAya rUpa che, arthAt sArI hotI nathI. 'jJa' samayaM saMmattakiriya pakarei, ta samayaM micchatta kiriyAM pakarei, jaM samaya nicchattaniyio, tuM samaya. saMmajiriyaDa vakte' jIva je samaye samyaktva kriyA kare che, eja samaye te mithyAtva kriyApaNa kare che. ane je samaye te mithyAtva kriyA kare che, eja samaye te jIvAtmA samyaktva kriyA paNa kare che. 'saMmattakiriyApakaraNayAe micchattakiriya pakarei, micchasajiriyA vagaLacAQFmattejiriyo re' samyakRtva kriyA karavAnI sAthe ja mithyAtva kriyA paNa kare che. ane mithyAtva kriyAnI sAtheja samyakatva kriyA kare che, kemake A e kriyAe paraspara saMbaMdhavALI che, tethI eka kriyA karavAmAM bIjI kriyAnu hAvu' anivAya che. 'a' vahu o nIce hoLa samaLa to viciAo pare eja kAraNe eka jIva eka samayamAM e kriyAonA kartA-karavA vALA hAya che, 'ta' nahA saMmattejici' 2 micchatta vicitra' eka samyaktva kriyA ane bIjI mithyA kriyAne karavAvALA hAya che. se meca' aMte ! va" he bhagavan anya tIrthikoe eka jIvane eka samayamAM e kriyAo karavA vALA kahela che, te zu tenuM e kathana yathArtha che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'jogamA jaNa te annautthiyA evamAikkhaMti evaM bhAsati, evaM paNNaveti evaM parUveMti evaM khalu ege jIve egeNaM samaeNaM do kiriyAo pakareti taddeva jAva smttzipiMpa micchiica' 7' he gautama ! te anyatIthi kAe evu' kahela che, evuM vyAkhyAna karela che. evI prajJApanA karI che, ane evI prarUpaNA karI che ke eka jIva eka samayamAM e kriyAe kare che. e rIte eka ja samayamAM eka jIva samyaktva kriyA kare che, ane mithyAtva kriyA paNa kare che. tA e pramANenu' teonu` kathana yAvat prarUpaNA karavI te saghaLuM mithyA asatya che. 'ada' ghuLanoyanA ! mAlAmi gAya pavaimi' A saMbaMdhamAM he gautama ! mArU' evu kathana che, evuM ja vyAkhyAna che, mArI evIja prajJApanA che, ane mArI evIja prarUpaNA che ke 'va' vahu ne nIce bheLasamAM haLa jiriya varepha' eka jIva eka samayamAM ekaja kriyA kare che. 'ta nA' jemake 'saMmakSiyi'vAmittejiyi' vA' samyaktva kriyA athavA mithyAtva kriyA ja kare che, e banne kriyAo ekI sAthe eTalA mATe karI zakatA nathI ke A beu kriyAomAM parasparamAM parihAra sthiti lakSaNa viSedha che. samyaktva kriyA nA sadUbhAvamAM mithyAtva kriyA rahetI nathI. ane mithyAtva kriyAnA saddabhAvamAM samyaktva kriyA rahetI nathI. tethI eka ja jIvAtmA A banne kriyAe ekI jIvAbhigamasUtra 151 Page #162 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vakhate eka sAthe karI zakatA nathI. jo eka jIva eka samayamAM A banne kriyAonA kartA mAnavAmAM Ave te mekSanA sathA abhAva prApta thAya che. kemake mithyAtvanI nivRtti tA kayAreya thai ja zakita nathI. sU. 5 32 // jainAcAya jainadhama divAkara pUjyazrIghAsIlAlajI mahArAjakRta 'jIvAbhigamasUtra'nI prameyadyotikA nAmanI vyAkhyAmAM trIjI pratipattinA tiAnika adhikArane khIo uddeze| samApta zA3-rA bhedasahita manuSyoM ke svarupakA nirupaNa tiya caiAnika adhikAra samApta karIne have sUtrakAra manuSyanA adhikAranuM kathana kare che.--a ituM manunnA' ItyAdi TIkAne viM te manusA' he bhagavana manuSyonA keTalA bhedo kahyA che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'manussA duvihA vaLattA manuSye e prakAranA kahyA che. 'ta` gaddA' te e prakAre A pramANe che. samuddhima manuzyAya namavatiya manuCAca' eka saMmUmi manuSya ane bIjA gaja manuSya AmAM zukra ane zroNitanA saMbaMdha vinA je manuSya utpanna thAya che, tee saMmUCima manuSye. kahevAya che. ane zukra zANitanA sabadhathI je utpanna thAya che te gabha ja manuSya kahevAya che. 'tte tni ta saMmumi manussA' he bhagavan ! sa'mUCima manuSyeAnA keTalA bhedo kahyA che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke saMmuSTima manusA nAnArA vaLattA'he gautama! samUIima manuSyeAnA koIpaNa le hAtA nathI. kemake sa'mUrchAima manuSya ekaja svarUpavALA heAvAnuM kahela che. pharIthI zrIgautamasvAmI pUcheche ke riLa maMre ! saMmuddhima manunA saMmudghitti' he bhagavana A saMmUcchima manuScAni utpattI kayAM thAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'nocanA ! navo majusseleze' he gautama ! A samUkima manuSye manuSya kSetranI aMdara ja utpanna thAya che. tathA manuSyeAnAja mala mUtrAdi rUpa azuddha vastuemAMja tee utpanna thAya che. ane teonu AyuSya kevaLa eka aMtamu DUta tuMja hAya che. 'jJA pAtrAla nAva maiM n saMmuminujJA' saMmUmi manuSyeAnA saMbaMdhamAM prajJApanAsUtramAM vistArapUrvaka varNana karavAmAM Avela che, tethI te kathana pramANe ahiyAM paNa teonA saMbaMdhamAM kathana samajI levu joie. 'yAva'padmathI grahaNa karavAmAM jIvAbhigamasUtra 152 Page #163 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Avela prajJApanA sUtrano AlApaka A pramANe che. "pAyAnA" ItyAdi. sUtrapAThane artha adhyiAM kahevAmAM Ave che. te saMmUciIma manuSya manuSya kSetranI madhyamAM 45 pistALIsa lAkha janavALA aDhAI dvIpa samudromAM paMdarakamabhUmimAM, trIsa akarmabhUmimAM chappana aMtara dvIpamAM rahevAvALA garbhaja manuSyanA ja uccAra. prastravaNa, khela siMghANa vAta (vana-ulaTI pitta pUya (parU) zeNita, (lehI) zukra-vIrya tathA zukapudgalenA parizATa saDelAmAM marelA kalevare kahetAM zarIromAM, strI purUSanA saMcAgamAM tathA nagaranA nALA (gaTara)mAM A badhA azucisthAnamAM AgaLanA asaMkhyAtamA bhAga mAtra avagahanAthI saMmUrNita (upanna) thAya che teo asaMjJI, midaSTi, ajJAnI, ane badhI pAMce paryAsiyothI aparyApta hoya che. A aMtamuhurtanA AyuSyamAMja kAla kare che. te taM saMmurijhama majurasa' A saMmUriSThama manuSyanuM nirUpaNa kahyuM che. have garbhaja manuSyanuM nirUpaNa karavAmAM Ave che. "je Tdama vatiya majurasa' he bhagavana garbhaja manuSyonA keTalA bheda kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke he gautama! "TdamayaMti mag@A sividdA guttA" garbhAvyutkrAMtika-garbhaja manuSyanA traNa bhedo kahyA che, naM 8aa te bhede A pramANe che " bhUmi, gAmamUIiI, aMtarIyA karmabhUmika akarmabhUmika, ane aMtarIpaja, AmAM jeo karmabhUmimAM eTale ke bharata, eravata, vigere paMdara kSetromAM utpanna thAya che. teo karmabhUmika kahevAya che. be lAkha ejananA vistArava La lavaNa samudranI aMdara aMdara je dvIpa che, te aMtaradvIpa che. A chappana aMtaradvIpamAM jeo utpanna thAya che, teo aMtaradvIpaka manuSya che, AmAM pahelAM aMtara dvIpanA manuSyanuM kathana karavAmAM Ave che. temAM gautamasvAmI prabhuzrIne pUche che ke "je phri naM aMtaravIvA' he bhagavAna aMtaradvIpanA manuSyanA keTalA bheda kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "aMtarIvA TrAvINavirA junattA" he gautama! aMtara dvIpanA manuSyanA 28 aThayAvIsa bhede kahyA che. "raM gadA te aThyAvIsa bhede A pramANe che. "goyA' rUcAri e kerUMka 1, AbhASika 2, varANika 3, nAgalika 4, hayakarNaka 5, gajakarNaka 6, gokarNaka 7, zakhulI karNaka 8, Adarzamukha 9, medra-meSamukha 10, amukha 11, gomukha 12, hastimukha 14, siMhamukha 15, vyAdhramukha 16, azvakarNa 17, sihakarNa 18, akarNa 19, karNAvaraNa 20, ulakA mukha 21, meghamukha22, vinmukhara3. vidudanta 24, ghanadata 25, laSTadana 26, gUDhadanta 27, ane zuddhadaMta 28, jIvAbhigamasUtra 153 Page #164 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sUtramAM kahelA A aThayAvIsa 28 zrI je pramANenA jeTalA pramANanA apAntarAlavALA ane je nAmanA himavAna parvatanA pUrva ane pazcima dizAmAM che, eja prakAranA eTalAja pramANavALA eTalAja apAtarAlavALA ane eja nAmanA zikharI parvatanI pUrva ane pazcima dizAmAM bIjA paNa 28 eyAvIsa aMtaradvIpe pharIthI kahyA che. A badhA maLIne kula 56 chappana aMtaradvIpa kahe. vAmAM Ave che. paraMtu A sUtramAM teonI atyaMtasamAnatAne kAraNe vyaktibhedane na mAnatAM aThayAvIsa prakAranA ja aMtaradvIponI vivakSA karavAmAM AvI che. ekarUka nAmavALA dvIpa che. manuSyo e nAmavALA hotA nathI paraMtu te dvIpamAM rahenArA hovAne kAraNe "tAracAt tat daza" A mAnyatA pramANe tyAMnA manuSyonA nAme paNa e kerUka vigere prakArathI kahyA che. jema paMcAla vigere dezamAM rahevAvALA purUSane vyavahAramAM pAMcAla vigere prakArathI kahevAmAM Ave che. te ja pramANenuM A kathana che. je sU. 33 che dakSiNadizA ke manuSyo ke ekoruka dvIpa kA nirupaNa have dakSiNa dizAnA ekeDarUka manuSyanA e korUka dvIpanA saMbaMdhamAM kahevAmAM Ave che. "#hiM aMte ! kSiNirALe poraya majuro ItyAdi TIkArya-zrIgautamasvAmIe prabhuzrIne evuM pUchyuM ke "#hi i mare! rArikhilajAna' zomapurA pocI gAme vIve jaLa' he bhagavana dakSiNa dizAmAM rahevAvALA ekarUka manuSyane je ekarUka dvIpa che, te kayA sthAna para kahevAmAM Avela che? ekarUka manuSya zikharI nAmanA parvata para paNa rahe che. te A manuSya merU parvatanI uttara dizAmAM rahevAvALA ekarUka manuSyanA ekarUka dvIpanA saMbaMdhamAM zrIgautamasvAmIe upara pramANeno prazna bhagavAnazrI mahAvIra prabhuzrIne pUche che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautama svAmIne kahe che ke "jovA ! naMbuddIre tIre padavANa, rALei rastrakrimavNtss, vAsaharapavvayassa, uttarapurathimillAo carimaMtAo lavaNasamuI tinni kocAvADuM sa ttA he gautama ! jaMbudvipa nAmanA dvIpamAM je merUparvata che, tenI dakSiNa dizAmAM mudrahimavAnuM nAma varSadhara parvata che. A varSadhara parvatanI IzAna dizAnA caramAtamAM lavaNa samudramAM traNa yojanA gayA pachI 'etthaNa dAhiNillANa egoruya maNussANa egorUyadIve NAma dIve paNNatte' jIvAbhigamasUtra 154 Page #165 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ahiyAM kSudra himavAna parvatanI dADha upara dakSiNa dizAmAM rahevAvALA ekeka manuSyAno ekeka nAmano dvIpa kahevAmAM Avela che. tri jJaucaLanArUM AyAma vikkhaNaM va egUNapanna joyaNasayAi kiciviseseNaM parikkheveNaM egAe magaravaiyA bheLuM vanasaMaLa savago samaMtA saMrvAnivRtte' A dvIpa lakhAI paheALAImAM traNaso 300 ceAjananeA che. tenI paridhi navase egaNa pacAsa 949 ceAjanamAM kaMika vadhAre che. A dvIpanI cAre bAju eka padmavara vedikA AvelI che. A padmavara vedikAnI cAre dizAomAM tene gherine eka vana khaMDa AveluM che. 'sALaM pagaleniyA Tu gocaLArUM. uDha. yona paitra pazusathArUM nirNa meLa sUyayaTova samatA viSlevena vaLattA' A padmavara vedikAnI uMcAi ATha yojananI che. ane tenI paheAMLAi pAMcaseA dhanuSanI che, noca TrIya samatA veivena' paLattA' A padmavara vaizvikA ekAka dvIpane cAre bAjuthI gherIne rahelI che. tIjJeLa vagaraniyA' A pAvara vedikAnu 'athamecAve vaLAvAle' varNavAsa-varNana A pramANe che 'tuM nA' jemake 'vAmayA nimnA" nemi paridhi vajAmaya anelI che. 'vaM vecA vaLo nA pAcaLaseLana tA mALiyo' AnA vana saMbaMdhamAM rAjapraznIya' sUtramAM je pramANenu kathana karavAmAM Avela che. eja pramANenu` kathana ahiyAM paNa samajI levu' joie. sA maiM samavetyA oLavaLasakenuM samaMttA saMvidyuttA' A padmavar vedikAnI cAre bAju eka vanaSaDa AveluM che. 'te na vaLasake taimULArU' To nocaLA, cAinila'meLa vaiyiA tamena' liyeLa vaLatte' A vana SaMDa dezana, kaMIka kama e yeAjananA gALAkAra paheALAI vALu che ane tenI paridhinA vistAra vedikAnI kharAkhara che. te na maLasake vijyuM jijjomAse vaM nahA rAyavaseLarUpa mULasaMcaLamo taheva nivasersa maLiyao' A vanakhaMDa ghaNuM gADha uMDu hovAnA kAraNe kALuM dekhAya che. ane tenA prakAza paNa kALeAja nIkaLe che, tenuM A prakAratuM varNana rAjapraznIya sUtramAM karavAmAM Avela che. te e badhuM tyAMnuM varNana ahiyAM paNa samajI levuM 'taLALa ca vaLa gaMdha hAlo motanA khaM vave daivAya tevItro ca AsayaMti nAva vinaMti' ahinA tRNeAnA varNa, gaMdha, rasa, spaza ane tRNeAnA zabda A badhAnuM ane vAviyAnu' ane upapAta parvatanuM ane pRthvI zilApaTTAnuM ke je ahiyAM vata mAna che, e khadhAnuM varNanapaNa karI levu' joIe, yAvat ahiyAM aneka vAnanyantara deva ane daivIyeA krIDA karavA Ave che uThe bese che, ityAdi. A rIte brAsacaMti' A chellA padma sudhI vyantara deva ane devIcenuM varNana ahiyAM karavAmAM Avela che. te te badhuM ja varNana ahiyAM karI levuM joIe. kahevAnuM tApa e che ke padmavara vedikAnuM varNana ane vanakhaMDanuM varNana jema AgaLa jammUdvIpanI uparanI padmavara vedikA ane vanakhaMDanuM varNana AvavAnu che. te pramANe tyAMnA te varNana prakaraNathI A samajavAmAM AvI jaze. // sU 33 || jIvAbhigamasUtra 155 Page #166 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ekorukaddIpa ke AkAra AdikA nirupaNa 'hvodaya vaslanuM maMte! varasa' ityAdi TIkA -zrIgautamasvAmIe prabhuzrIne evuM pUchyuM che ke 'jorAvasta naM aMte ! vIvarsa kerineAAmAvaraDAyAre vaLatte' he bhagavan ! ekeka nAmanA dvIpanA AkAra bhAvapratyavatAra arthAt bhUmi vigerenuM varNana kevI rIte karavAmAM Avela che ? Aja viSayane upamAvAcaka pado dvArA pragaTa karavAmAM Ave che. te navA nAma AjhiMga pulareka vA' ityAdi. tyAMnI je bhUmi che, te AliMga puSkaranA jevI cIkaNI ane samatalavALI che. AliMga nAmanuM vAjIMtra hAya che. tene maDheluM cAmaDuM jevuM sarakhuM hoya che, tevI samatala sarakhA taLIyAvALI hoya che. mRda'ganu mukha jevuM cikaNuM ane samatala hAya che, tevI samatala heAya che. athavA pANIthI bharelA taLAvanA pANInA uparanA bhAga jevA samatala ane cikaNA hAya che, athavA hAthanA taLIyA jevA cikaNA ane sama hoya che. caMdramaMDaLa ane sUryamaMDaLa jevA hAya che, Adama Dala arthAt druNa jevA cikaNA ane samatala hAya che. urabhracarme uraliyA arthAt gheTA, khaLada, suvara, siMha, vAgha vRka gheTAnI eka jAtaane citto A badha nA ca`ne je moTA moTA ejArothI samataLa khanAvavAmAM Avela hAya, evI te bhUmI AvartI, pratyAvarte, zreNI prazreNI svastika sauvastika, puSyamAna, vardhamAna, matsyAMDa, makarAMDa jAra, mAra puSpAvalI, padmapatra, sAgarataraMga, vAsaMtIlatA, padmalatA vigere aneka prakAranA mAMgalika rUponI racanAthI citrelA evA tathA suMdara dazyavALA suMdarakAMtI vALA ane suMdara zelAvALA camakatA ujjavala kiraNeAnA prakAzavALA, evA aneka prakAranA pAMca varSoMvALA tRNeAthI ane maNicAthI, zAbhAyamAna thatI rahe che, ' manine mALiyacce' tenI zaiyyAnI cikaNAinA saMbaMdhamAM paNa varNana karI levuM joie jemake A jInaka-cikaNuM cAmaDuM rU, khUra, mAkhaNa, ane tUlanA sparze jevA kAmala tathA ratnamaya svaccha, cikaNA. dhRSTa pRSTa ane nirmala vigere vizeSaNeAvALA bhUmibhAga che. 'puTanI sijhArRitti' pRthvIzilApaTTaka paNa che. te tenuM varNana paNa aupapAtika sUtramAM kahyA pramANe samajI levuM . 'tastha LaM' te zilApaTTakapara nave nohraya TrIyacA manussA manuslIo gAyaMtinA vidyuti' ekAka dvIpamA rahevAvALA aneka manuSyA ane tenI bricA uThatI besatI rahe che. temaja sUtI rahe che. ArAma kare che. ane pahelAM karelA zubhakarmAnA anubhava kare che. 'icalIyeLa rIte tastha tathya teNe hiM kuMvarane rAjA hornanA tamAru, natamANDA, khaTTamA, vinamAA salamAjA, tamAlA, selamALA, nAma humALI pachaLattA samaLAyo' he zramaNAyuSman ! zramaNeA te ekArUka nAmanA dvIpamAM sthaLe sthaLe Avela aneka udRAlaka nAmanA vRkSeA, aneka kATTAlaka nAmanA vRkSeA, aneka kRtamAla nAmanA vRkSe, aneka nata mAla nAmanA vRkSe, aneka nartemAla nAmanA vRkSeA, aneka zRMgamAla nAmanA vRkSeA, aneka zaMkhamAla nAmanA vRkSA jIvAbhigamasUtra 156 Page #167 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aneka daMtamAla nAmanA vRkSo ane aneka zailamAla nAmanA vRkSe che. A vRkSone mULabhAga "viviyuddharamUhA" kuza-darbha ane kAsanA bhAvathI sarvathA rahita che. arthAt A vRkSanI nIce ghAsa ke kAsa hetA nathI. darbha nI jAtanuM je ghAsa hoya tene kuza kahe che ane kAsanI jAtanuM je ghAsa thAya che tene vikuza kahe che. A badhA vRkSe "musaMto, saMto, bhAva vIca to prazasta mULavALA hoya che. prazasta kaMdavALA hoya che. prazasta skaMdhavALA hoya che. prazasta chAla vALA hoya che. temaja prazasta zAkhAo vALA hoya che. prazasta pravAle. kRpaLa vALA hoya che. prazasta pAnAo vALA hoya che. prazarataphUlavALA hoya che. suMdara phalevALA hoya che. ane suMdara bIcevALA hoya che. "hi gmritra. arachaUT parijhaUOT" A vRkSe niraMtara patra pupithI ladAyelA rahe che, "rirI mata gatIva ravasomevALA 3vasomenAnA kiri tethI je tenA saudarya atyaM ta manane lebhAvanAruM hoya che. "gmocadiivennN dIve tattha bahave rukkhA heruyAlavaNA, bheruyAlavaNA, meruyAlavaNA, seruyAlavaNA, nAjhavA, saraDhavA, sattavaUAvaLA" A ekeka nAmanA dvIpamAM sthaLe sthaLe. aneka vRkSeto che ja tenI sAthe herUtAlanA vana paNa che. bherUtAlanA vana paNa che. merUtAlanA vane paNa che. seratAlanA vana paNa che. sAla vRkSonA vana che. sarala vRkSano vana che. saptaparNa nAmanA vRkSonA vana che. "dUjhivaLA" 5gI phala kahetAM sopArInA vRkSanA vana che. "ghajUpiyA? khajUrIvRkSanA vane che. nAririvA" nArIyelanA vana che. A badhA vane "vikasatuM mUrA? vRkSanI nIcenA bhAgamAM kuza ane kAza vinAnA hoya che. A vanamAM je vRkSo che, te badhAja prazasta mULavALA che, prazasta skaMdavALA che. yAvat prazasta bIja vALA che. tathA A badhA vRkSa patro ane puSpothI haMmezAM cuMkata rahe che. tethI ja te potAnI sukhakara suSamAthI vizeSa pramANamAM suhAvanA banyA rahe che. "gocI tajI apo paramajhayo, jJAva rAmajIyANI Li$ munirgo' te ekarUka nAmanA dvIpamAM aneka prakAranI aneka latAo vele paNa hoya che. jemake paghalatAo, yAvatu ahiyAM yAvata zabdathI nAga latAo, akalatAo, camakalatAo, AmalatAo, vanalatAe, vAsatI latAo, atimuktakalatAo, kuMdalatAo, ane zyAmalatAe A badhI latAo grahaNa karAI che. A badhI latAe nitya kusumita, stabati, pallavita, gulpita, ane puchapathI sadA vyAsa rahe che. "gvaM sattA rAjago 31vAruNa gAMva parivA' A rIte ahiyAM latAonuM varNana samajI levuM. aupapAtika sUtramAM je pramANe A latAonuM varNana karavAmAM Avela che. te pramANe samajI levuM A badhI latAe prAsAdIya che, darzanIya che, abhirUpa ane jIvAbhigamasUtra 1pa7 Page #168 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pratirUpa che. 'to thIyeLavIne sahya tattva yatve seriyA zubhbhA, nAtha mahA jJAttinummA' A ekArUka nAmanA dvIpamAM sthaLe sthaLe aneka serikAgukSmA navamAlikA gulma, ke jenA puSpA madhyAhne apeAre khIle che, evA aMdhu jIvakanA puSpA, anevagulma, bIjakagulma, khANugulma, kuMjagulma, siMduvAra gulma, jAtIgulma, sugaragulma, yUthikAgulma, mallikA gulma, vAsaMtIkAzuma vastulagulma, zetrAlaguma, agastyagulma, caMpakagulma, navanItikAgulma, kuMdakuma ane mahA jAtigulma che. jenuM skaMdha thaya nAnuM hoya paraMtu jenI zAkhA DALe ghaNI phelAyelI hoya patra, puSpa ane kaLAthI je sadA ladAyela rahe evA vRkSane gulma kahe che. AmAM keTalAka te prasiddha che, ane keTalAka tyAMnA peAtapAtAnA deza vizeSathI jANI levA. A jhulma ghaNAja gADha hAya che. tethI te evA dekhAya che ke jema mahAmeghanA samUha hAya, tenuM jummA lAvaLanuma muEtti' A zukSma pAMce varNavALA puSpAne utpanna kare che. vidhrUva sAhA neLa vAcavidhrUvalAjA' tenI zAkhAe DALIyeAM pavananA jhokathI sadA hAlatI rahe che. tethI te 'egoruya dIvassa bahusamarama NijjaM bhUmibhAgaM mukapupphapuMje vayAra hiya reti' ekoka dvIpanA bahu samaramaNIya bhUmibhAgane mAneke puSpAnA puMjAthIja DhAMkI de che. ema jaNAya che. A kathananuM tAtparya e che ke gumAnI agra zAkhAe jayAre pavananA jhapATAthI kaMpAyamAna thAya che, tyAre temAMthI anekapuSpA jamIna para nIce paDe che. tenAthI evuM jaNAya che ke jANe A ekorUka dvIpanA bahuM samaramaNIya bhUmibhAga para puSpAnA varasAda varasAvI rahyA che. zoSaya rItenuM tatva tatva vajUno vaLA vaLattAo' ekorUka dvIpamAM aneka sthAneApara aneka prakAranI suMdara vanaspatiye paNa che, tAko vaIo kinhAo kivho bhAsAo jAva rammAo mahAmeghanikuraM babhUyAo' A vanarAjIye atyaMta gADha heAvAthI kayAMka kayAMka kALI kALI meghanI ghaTA jevI dekhAya che, temAMthI je prakAza puMja nIkaLe che, te paNa kALAja jaNAya che. yAvat AvanarAjI me kayAMka kayAMka nIla varNa nI paNa hoya che, tethI nIlAva bhAsavALI jaNAya che. te paNa e dekhavAmAM ghaNIja suMdara lAge che. tene jonArA tA tene jotAM evuMja samaje che ke jANe A meTAmeTA meaA-vAdaLAonI ghaTAeja ahiyAM ekaThI thayela che. 'nAva mahatI gaMdhahAni muyaMtIno pAtArIyAno A vanarAjIyAnI aMdarathI je gaMdharAthI nIkaLe che. te ghrANendriyane bilkula sarAkheAra-tara karIde che. arthAta tene bharIde che. ane tRpta karIde che. A badhIja rAjIye prAsAdIya che. darzanIya che. abhirUpa ane pratirUpa che. 'goruyadIveNa tattha tattha bahave mattaMgA NAma dumagaNA paNNattA samaNAuso' ekeka dvIpamAM jyAM tyAM aneka sthaLe mattAMgAnA kumagaNeA che. he zramaNa AyuSmana te matta-mada arthAt prameAdanA kAraNa rUpa hAvAthI tenuM nAmamattAMga jIvAbhigamasUtra 158 Page #169 -------------------------------------------------------------------------- ________________ eva paDela che. te kevA prakAranA hoya che ? te praznanA uttara rUpe tenA guNa ane tenI samAnatA daSTAMta dvArA kahe che. "nA re" ItyAdi. ___'jahA se caMdappabhamaNisilAgavarasighupavara vAruNIsujAya pattapupphaphalacoya vijJAnatAravaMdu vaghuttittamArASTrasaMghacAlavA' caMdranAma kapUra ane caMdramAnuM che. tene rasa caMdraprabhA athavA kapUra athavA caMdranA je varNavALa hoya che. tathA maNizalAkA arthAt maNi marakta vigere maNi vigerenI zalAka:saLI, jADI hovAthI saLI jeva, maNinA varNa jevo, rasa hoya che. tathA varasiMdhuvara zreSTha sIMdhu arthAt pakAvela selaDIne rasa tenA jevo hoya che. tathA pravara vArUNI arthAt zreSTha uttama vArUNI vArUNI maMDaduvAne kahe che, te selaDInI eka jAta che. tenA je rasa hoya che. tathA sujAta arthAt paripAka avasthAne prApta thayela eTale ke pAkA thayela. ahiyAM niyaMsa sAra e pada patra, puSya vigere tamAmanI sAthe lagAvavAmAM Ave che. tethI pAkelA pAnaDAone, pAkelA puSpane pAkelA phaLane ane gaMdha dravyone je niryA sasAra arthAt sArabhUta je rasa hoya che. AvA prakAranA uMcA uMcA rasa dranA saMmizraNanI pracuratAvALA tathA pita pitAnA ucita kALamAM saM jIta karIne banAvelA je Asava saMmizrita madhura rasa vizeSa rasa je mIThe ane suMgadhavALA hoya che, evA te mattAMgadgama gaNe che. vaLI te kevA che? tenuM varNana karatAM kahe che ke "maTumeTTiAmaTukA panna sTA sattAd ajhU sucita jAtajAvirAcAcaraNavArA' jema madhu puSparasa, maireya goLa dhANA ane pANImAM meLavelA dhAtakI pupane pakavavAthI je rasa thAya che, te maireya kahevAya che. riTAbha-riSTa eTale ke phINavALe padArtha tene je zveta varNa hoya che tenA jevI AbhA-kAMtIvALo rasa vizeSa dugdha jAtI dudhanA svAda jevA svAdavALo rasa dugdhajAtIne rasa kahevAya che. te rasa vizeSa, tathA prasanna eTale ke je rasa svaccha sphaTikanA jevuM hoya che. ane je manane prasanna karavAvALA hovAthI tenuM nAma prasanna e rIte rAkhavAmAM Avela che. evo rasa vizeSa melaka je bIjA rasanA meLavavAthI baLa karanArabala vadhAranAra hoya che, evA rasa vizeSanuM nAma melaka che. zatAyu, e eka e rasa hoya che ke jenA sevana karavAthI so varSanuM AyuSya bhogavI zakAya che. arthAt AyuSyane vadhAranArA rasanuM nAma "zatAyu che. tathA khajUra mudrikAsAra arthAt khajUra ane drAkSamAMthI banAvela sArabhUtarasa, tathA kApizAyana, kApiza dhUMvADAnA jevA goLamAMthI banAvela rasavizeSa tathA haidarasa kSeda cUrNa pari pakava madhura kASTha vigere auSadhinA cUrNa ne rasa madha ke je pahelI ja vAramAM nIkaLe che. arthAt pahelA naMbaranA rasane vara surA kahe che. jema pUrvokta badhA prakAranA rasa hoya che. te raso kevA prakAranA hoya che te have batAvavAmAM Ave che "ray fdhaa RazttA te pUrvokta rasa prazasta varNa eTale ke jIvAbhigamasUtra 1pa9 Page #170 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zuklAdi varNa thI, prazasta gaMdha, eTale ke surabhi gaMdhathI, zeraDI, gALa, sAkara, ane matsaMDikAnA jevA prazasta rasathI prazasta sparza thI, mRdu, snigdha uSNa sparzathI yukta hAya che. have e raseAna guNeAnu varNa na karavAmAM Ave che. vanI ipariAmA' pUrvokta badhA rasA pAchA khaLazArIrika baLa-vIya AMtarika baLa A bannemAM pariNata thavAvALA hAya che. arthAt A rasa maLa ane vIryane vadhAranArA hAya che. manirivaduvArA' madya arthAt pramAda kAraka rasa vizeSanA vidhAnathI ghaNA prakAranA khatAvavAmAM AvyA che. jemake Asava, ariSTa, avaleha, kavAtha vaTikA vigere tenA bhedo hAya che. have pUrvokta dRSTAMtAne mattAMga drumagaNA para ghaTAve che. 'a mattAM vidumanaLa' A pUrvakata prakAranA rasa jevA rasa vALA te mattAMga nAmanA drumagaNu ekarUka dvIpamAM hoya che. zuM ? tedrumagaNu koi leAkapAla tathA vanapAla vigere dvArA lagAvavAmAM Ave che ? A zaMkAnuM nivAraNa karavA sUtrakAra kahe che ke baLevaduviniyosasALiyAla mana vinA vecA'aneka vyakitanA bhedathI ghaNA vividha aneka prakAranA jAti bhedane laine pAtanA svamAvathIja te anAdi kALathI tyAM rahe che. A leAkapAlA vigeree lagAvela hotA nathI. te svAbhAvika rUpathI pariNata evI madya vidhi (prameAdajanakatA)thI yukata hoya che. ane 'he haiM puLA' phaLothI ladAyelA 'sismRti'vikasita thatA raheche. ane 'vividdhavavapUjA' A vRkSAnA mULa darbha vigere ghAsathI vizuddha rahita hAya che, evA A mattAMga drumagaNu prAsAdIya, darzanIya, abhirUpa, ane pratirUpa heAya che, ane tyAM rahe che. A mattAMga nAmanA pahelA kalpa vRkSanuM varNana thayuM. // 1 // have bIjI jAtanA kalpavRkSanuM svarUpa batAvavAmAM Ave che. htoya TrIne tatha tasya miAMcALAma sukhALA vaLattA' he zramaNa AyuSmana ! te eka nAmanA dvIpamAM sthaLe sthaLe aneka bhRttAMga nAmanA kalpa vRkSeA che. e kapavRkSe tyAM rahevAvALA manuSyane aneka prakAranA vAsaNa bhAjata vigere padArthAM ApyA kare che. 'nA te vALathaTaNasa Aica na unna vaNi paviga pArIcasakabhiMgAra karoDiyA saragaparagapattI bAlamallaga cavaliyaga dakavAraka vicitta vaTTaka maNibaTTaka sutticAru pINayA kaMcaNarayaNamaNibhatticittA' mAravADamAM prasiddha je mAMgalya nAmanA ghaDo che tene vAraka' kahe che. tenAthI nAnA ghaDAne ghaDo kahe che. tenA karatAM je mahA ghaTa heAya che. tene kalaza kahe che. karaka e nAma paNa kalazanu ja che, nAnA kaLazyAne paga dheAvAmAM Ave che, ane je seAnAnI banAvelI hAya che. evA pAtranuM nAma pAdakAMcanikA' che, jemAM pANI bharIne pIvAmAM Ave che, tenuM nAma urdUka che. kakarI kahe che, jenAthI jIvAbhigamasUtra 160 Page #171 -------------------------------------------------------------------------- ________________ laiMtikAne varSAnI tathA lATepaNa kaheche. puSpA rAkhavAnA pAtranuM nAma supratiSThaka che. ghI tela vigere rAkhavAnA vAsaNanu nAma 'pArI' che. pAna pAtranuM nAma caSaka' che. jArInuM nAma bhaMgAraka che. zaraka e pAna vizeSanu nAma che. thALI ane pAtrI A banne prasiddhaja che. pANI bharavAnA ghaDAnu nAma kavAraka' che jamatI vakhate ghI vigere rAkhavAmAM upayegI evuM je pAtra che. tene ahiyAM vartaka' zabdathI kahela che, A pAtra e kalpavRkSAthI apAya che paNa te badhA maNiyAnA banAvavAmAM Avela apAya che. A badhA pAtrA aneka prakAranA citrAthI yukata hoya che. eja vAta ahiMyA 'maNivartaka' e zabdathI pragaTa karavAmAM Avela che. caMdana vigere ghasIne jemAM rAkhavAmAM Ave che. tenuM nAma zakti che. bAkInA khIjA je pAtro ahiyA batAvavAmAM AvyA che. tene leAka rUDhIthI athavA saMpradAya vizeSathI samajI levA joie. A badhA pAtronI upara seAnAthI maNiyAthI, ane ratnAthI aneka prakAranA citronI racanA karavAmAM Avela hAya che. bhAjana vidhi aneka prakAranI hoya che. arthAt aneka prakAranA bhAjana vAMsaNA hoya che. kemake tenA avAntara bhedAnI gaNatrI thaI zake tema nathI tethI miyA vi TumaLyA taheva' je A bhUtAMga jAtInA kalpa vRkSAM che, te paNa eka prakAranA na hoI aneka prakAranAja hoya che. tyAreja te judI judI jAtanA pAtronA rUpamAM pariNata thatA rahe che. baLevaDu vividolattA para cA, A pramANe vividha pAtrAne ApavA rUpa AnuM je pariNAma che, te svAbhAvikaja che. kAInA dvArA karavAmAM Avela hAtA nathI. 'mAyavIpa vecA' A rIte bhAjana pradAna karavAnI vidhithI yukta evA A bhUtAMga jAtinA kalpa vRkSA 'herlRi punA nivRtti' phaLeAthI bharelA thaIne vikasita thatA rahe che, ane jUdA jUdA prakAranA pAtra ApyA kare che. vipula nAva vikRti' tenI nIcenI jamIna para paNa kuza vigere hAtA nathI, ane te badhA prazasta mULa vigere vizeSaNAvALA hAya che. // 2 // have trIjA kalpa vRkSanA svarUpanuM kathana karavAmAM Ave che. ohaca TolenuM TrIne tattva tatha vaveriyaMzA nAma rUmALA vAsA' he zramaNa AyuSman ! eka nAmanA dvIpamAM sthaLe sthaLe aneka truTitAMga jAtanA kalpavRkSa hAvAnuM kahela che. A kalpavRkSeA dvArA tyAMnA manuSyanI vAdhanI AvazyakatAnI pUrti karavamAM Ave che. eja vAta A sUtra dvArA ahiyAM samajAvavAmAM AvI che. 'nA te grANi mugaLanaTa4 sunidhiddimbhNbhaahorNbhknnnniyaa rakhara muhi muguMdasaM khiyaparilIvaccana parivAiNi vaMsaveNu vINA sudhosa vivaMcimahati kacchabhiriMgasigAtalatAlaka satAlasusaMpauttA' ne vAjA vagaDavAvALA kheALAmAM rAkhIne vagADe che, evA vAjAne AliDaya' kahe che. mRdaMga nAmanuM vAjuM jaga jAhera che. te nAnu hAya che, Dhola. meTA hoya ke nAno hAya tene paNava' kahevAmAM Ave che. DholanA ja jIvAbhigamasUtra 161 Page #172 -------------------------------------------------------------------------- ________________ eka prakArane AkAra prakAranA bheda je hoya che. tenuM nAma paNa che. je cAra pAyAvALI lAkaDAnI cokI para rAkhIne vagADavAmAM Ave che, ane je ghe vigere prANinA cAmaDAthI maDhela hoya che, tenuM nAma dardaka kahevAya che. karaTi paNa lokaprasiddha eka jAtanuM vAghavizeSa che. pahelI prastAvanAnuM sUcaka je "paNavizeSa che, tenuM nAma DiDima che. bhaMbhA ane DhakakA e paNa eka prakAranuM Dhala nAmanuM vAdya vizeSa che. temAMthI je avAja nIkaLe che, te bhara bhara je nIkaLe che. horaMbhA nAmanuM vAdya vizeSapaNa DhakakAnA jevuM ja hoya che. paraMtu te DhakA karatAM moTuM hoya che. kavaNita e eka prakAranI vizeSa vINA hoya che. kharamukhI paNa eka prakAranuM vAdya vizeSa che. jene moDhAthI phaMkamArIne vagADavAmAM Ave che, tene buMdelakhaMDanI bhASAmAM "ramatulA kahe che. tene AkAra gagheDAnA mukha je hoya che. mukuMda paNa eka prakAranuM vAjIMtra hoya che. te tabalAnA AkAranuM hoya che. paraMtu tenAthI kaMIka lAMbu hoya che. ane bane bAjuthI vagADI zakAya che. "zaMkhikA e kharazaMkhikA ane ISINa zaMkhikAnA bhedathI be prakAranI hoya che. jene vizeSa jora daIne meDhAthI vagADavAmAM Ave che, tene kharazaMkhikA kahe che. ane jene thoDuM jora daIne moDhAthI vagADavAmAM Ave che. tene "ISattINa zaMkhikA kahevAmAM Ave che. A zaMkhikA zaMkhanA jevA atyaMta gaMbhIra svara vALI hotI nathI "parilI' ane 'vaccakA' A paNa be vAjIMtra che. te ghAsanA taNakhalAone guMthIne banAvavAmAM Ave che. "parivAdinI vINAnuM nAma che. tene sAta tAra hoya che. vAMsaLIne vaMza paNa kahe che. vINA, sughoSA, vipaMcI, mahatI, kachapI, A badhA vINAnAja bhede che maharSi nArada je vINAne sadA pitAnI pAse rAkhe che. e vINAnuM nAma mahatI che. je vINAne sarasvatI pitAnA hAthathI vagADe che. te vINAnuM nAma kachapI che. ghaNvamAna je vAgha vizeSa hoya che, tenuM nAma rigesikAche hatapuTa tAlanu nAma talatAla che. kAMsAnuM je vAju hoya che, ke je tAla daIne vagADavAmAM Ave che. tenuM nAma kAMsyatA che. A badhA vAjIMtrothI A truTitAMga jAtanA ka9pavRkSe yukta hoya che. tethI jIvAbhigamasUtra 162 Page #173 -------------------------------------------------------------------------- ________________ teo evA jaNAya che ke Amane gAnavidyAmAM, gaMdharva zAstramAM nipUNa vyakitaoe ja A prakArathI zIkhavIne taiyAra karela che. eja vAta have pachInA sUtrapAThathI pragaTa karavAmAM AvI che. "jhAtogavidhInirAghadavasamacaturi harijA je pramANe gaMdharva Atodya vidhimAM nipuNa hoya che. ane gAMdharva zAstramAM catura hoya che. tethI teo je vAjAne cAhe che, te vAjAne taiyAra karI le che. ane tene vagADe che. e ja pramANe je vAjIMtra tyAMnA manuSyone jarUrI hoya che. te ja vAjIMtra te kalpavRkSa tene Ape che. tethI vAjItranI pradAnavidhimAM RTitAMga kalpavRkSa vyApAra yukta hoya che. ane teo temane eja vAjI Ape che. tathA "nidrAvAra suddhA" A kalapavRkSa vAchatra vAdana kriyAmAM nipuNa vyakitanI jema vAtra tathA gAvAnI vidhimAM tristhAnakaraNathI arthAt Adi, madhya ane avasAna rUpa traNe sthAnethI zuddha hoya che. AvasthAna karaNa vyApAra rUpa deSathI kalaMkita hotA nathI. "deva te surivAra mA tethI vagADavAnI vidyAmAM ane vAchAne banAvavAnI vidyAmAM catura evA gaMdharvonI jema nipuNa A truTitAMga jAtInA ka95 vRkSo paNa che. e badhA ka95vRkSo "mane bahuviviThTha vA riLayA tata vitataghaLasuviNa caravidAI gAto viphINa vAcA' pitAnA vAjIMtra pradAna rUpa aneka karmomAM svAbhAvika rIte pariNAmavALA hoya che. arthAt teonuM tata, vitata, ghana, suSira, rUpa aneka prakAranA vAjIMtro ApavA eja kAryo che. AvA prakAranuM kArya karavA rUpa pariNAma vALA hoya che. tene keIe banAvela nathI. e pUrvokta vAjItranI badhIja prakAratA Aja tata, vitata, ghana ane suSira rUpa cAra vAjIMtramAMja samAI jAya che. tatamAM viNA vigereno samAveza thaI jAya che. vitatamAM paTaha-Dhela vigereno samAveza thaI jAya che. "gha" mAM kAMsya tAlAdikane samAveza thaI jAya che. ane suSiramAM vAMsaLI vigere samAveza thaI jAya che. A cAra prakAranI vAvidhine meLavavAmAM A ka95 vRkSo datta citta rahe che, tathA "hiM puoLA' phaLothI paNa teo bharelA ja hoya che. temanI nIcenI jamIna paNa "kusavivAddharatamUhA nAva vikrUti' kuza ane vikuza vinAnI ja hoya che. tathA te paNa prazasta mULa skaMdha vigere vALA hoya che. A kathananuM tAtparya e che ke jema ahiyAM aneka prakAranA vAjIMtro hovAnuM kahela che. e ja pramANe tyAMnA A ka9pavRkSo paNa aneka prakAranA hoya che. 3 have cethA ka9pavRkSanA svarUpanuM kathana karavAmAM Ave che. " gyarI ekarUka dvIpamAM "ttatha tatha sthaLe sthaLe. "va rIvalIALAma kumanA paUttA vamaLAvo he zramaNa Ayuman dIpazikhA nAmanA aneka ka95vRkSo kahyA che. dIvAmAMthI je prakAza nIkaLe che, e ja prakAza AmAMthI paNa nIkaLe che, tethI ja tenuM nAma dIpazikhA e pramANe kahela che. ahiyAM ani hotI nathI. tethI ahiyAM dIvAnI zikhAno paNa abhAva che. paraMtu ahiMyAM je prakAza hoya che, te eja kalpavRkSomAMthI Avelo hoya che. jANe jIvAbhigamasUtra 163 Page #174 -------------------------------------------------------------------------- ________________ saMjjhA virAgasamae navavihi paipaNe dIviyA cakravAlaviMde pabhUyavattipalittaNehiM ghavinAriyatiniAmadag' tethI jema saMdhyA samaye nava nidhipati arthAta cakavatine tyAMne dIpikAvaMda divAne samUha ke jemAM sArI rIte battI baLatI hoya ane je telathI bharapUra hoya, prajjavalita thaIne eka dama aMdhakArane nAza karI de che. ane jene prakAza "nira sumitAjhiyA racavaNacuTuto kanaka nikaranA jevA prakAzavALA kusumathI yukta evA pAri jAtakanA vananA prakAza je jene prakAza hoya che. tathA bALamaracA vimA mayitAni nu vinittaraMei ravivAhUiM' je dIvInI dIveTa para A dIvAonI paMkti rAkhavAmAM AvI hoya, te dIveTe suvarNanI banelI hoya che maNiyonI banI hoya che, ane ratananI banI hoya che, ke jemAM svAbhAvika mela na hoya, tema AgaMtuka mela paNa na hoya, evI nirmala hoya, tathA je mahotsavanA samayeja sthApita karavA lAyaka hoya, tathA je dIveTene daMDa tapanIya kahetAM suvarNa vizeSathI prakAzamAna hoya ane jenA upara e dIpAvalI dIvAnI patI "dakSA patriya vicAreya sivaMta mizrAmapamArji ekI sAthe ane eka ja samaye pragaTavAmAM AvI hoya ane tethIja jenuM teja evuM mane hara banI gayuM hoya che ke jemAM zaradUkALanI rAtrimAM dhULa vigere AvaraNanA abhAvathI grahagaNe caMdra vigere grahonuM teja hoya che. vittinirA sUrAvavi 3jJojiriyArdi' ane aMdhakArane nAza karanArA kiraNavALA sUryane phelAyelA prakAzanA jevI camakilI banela hoya tathA "nAjukADha vAmiAmAda" je potAnI manohara ane ujajavala prabhAthI mAno ke hasI rahela hoya, evI khAtrI thatI hoya te te dIpamALA jevI "meLo' zobhAya mAna thAya che, taheva' e ja pramANe te rIvalihAra kumA ' dIpazikhA nAmanA ka95 vRkSapaNa " du vividhInALicANa 36novihIu TcA jaI guLA' vividha prakAranA aneka udhota pariNAmathI svabhAvathI pariNata thavAvALI udyota vidhIthI yukta hoya che. tathA phaLethI paripUrNa banIne rahe che. tenI nIcene bhAgapaNa "ra vina" kuza ane vikazi vinAne hoya che. ane te paNa prazasta mULa vigere vizeSaNo vALo hoya che. A kathananuM tAtparya eja che ke jema ahiyAM aneka dIvAo hoya che, eja jIvAbhigamasUtra 164 Page #175 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pramANe A kalpavRkSa paNa aneka prakAranA hoya che. 4 pAMcamAM kalapavRkSanA svarUpanuM have kathana karavAmAM Ave che. "odara rI" te ekarUka nAmanA dvIpamAM "ttaratha tatha sthaLe sthaLe "vale notiricA khAna humarALA pattA' aneka jyotiSika nAmanA dramagaNa kalpavRkSe kahyA che. ahiyAM jyotiSika zabdathI jyotiSikadeva levAmAM Avela che. ahiyAM tiSika devanA adhipati sUrya hovAthI sUryane grahaNa karAyela che. sUrya je pramANe sarvatra prakAza kare che. e ja pramANeno prakAza A jyotiSika nAmanA ka9pa vRkSo paNa kare che. tethI prakAza kAritAnA samAna paNane laIne A vRkSanA nAma paNa tiSika e pramaNe thayA che. evA e tiSika nAmanA kamagaNa che. he zramaNa Ayuman ! e kevA che ? tenuM varNana karavAmAM Ave che, "kadAre aviruggaya saraya sUramaMDalapaData ukkAsahassadippatavijjujjAlahuyavaha nimajaliya niddhaMta ghoyatattatavaNijja kiNsuyaasoyjvaakusumvimuliypuNjmnnirynnkiraNa hiMdustura nAra davAphAvA jema taratane ugelo zarada kALane sUrya paDatI evI ulkA sahastra, camakatI vijaLInI jvAlA sahita dhUmADA vagaranA agninA saMgathI zuddha thayela tapeluM senuM, khIlelA kesuDAnA pupa, azokanA puSpa, ane japA- jAvaeNtinA pupane samUha, maNiyA ane ranA kiraNe ane zreSTha "jJAtivaMta" hiMgaLane samudAya piotapotAnA svarUpa thI vadhAre zebhAyamAna lAge che. athavA vadhAre tejasvI hoya che. "taheva te sivAra sumamir' eja pramANe A tiSika dramagaNe paNa che. arthAta sUrya vigerenI jema adhika prakAza ApavAvALA A kalpavRkSo paNa adhika tejasvI che. "maLe navadu vivivIpaNAM bicApa unnoviThThIu sa9cA A prakAranA svabhAvathI ja pariNata thavAvALA aneka rUpavALI udyota vidhithI yukta hoya che. "gurUjerA" temanI vezyA sabakAriNI hoya che. sUrya vigerenA prakA. zanI jema na jaI zakAya tevI tIvrarUpa hetI nathI. tema tApa pahoMcADavAvALI paNa nathI. "maMA " tenI vezyA sukha karavAvALI che. paNa maMda che. tathA "maMAcavaraNA' tene, je AtApa che, te paNa maMda che, tIvra nathI. sUryano taDake samaya pramANe asahya paNa hoya che. Ane AtapanAma prakAza e asahya hetuM nathI. pUrva kAThiyA' jema parvata vigerenA zikhare eka sthAna paraja sthira rahe che. arthAt acala rahe che, arthAt samaya kSetranI bahAra rahela jema jyotiSkamaMDaLa paNa eka sthAna para acaLa rahe che, eja pramANe A paNa pitAnA sthAna para acala rahe che. "annamatraNanorDhahiM rAhiM nA jamAI sarere sadavo samaMta mati' eka bIjAmAM samAvelA pitAnA prakAza dvArA A potAnA pradezamAM rahelA padArthone badhIja taraphathI badhIja dizAomAM saMpUrNapaNAthI prakAzita kare che. "p4 vikAsa vikruti" A padene artha pahelA kahyA pramANe ja che. kahevAnuM tAtparya eja che ke jema A prakAzazIla padArtha aneka prakAranA hoya che, e ja pramANe A jatiSka nAmanA ka5 vRkSa paNa aneka prakAranA che. sU. 3pA. jIvAbhigamasUtra 165 Page #176 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ekorukaddIpa meM rahe vRkSo kA nirupaNa have chaThThA kalpa vRkSanuM varNana karavAmAM Ave che. zona phIce tatha tastha vadave pittaLA gAma tumaLA vAsA' ityAdi. TIkA-De zramaNa AyuSmana e ekeka nAmanA dvIpamAM sthaLe sthaLe ve cittanA nAma sumarALA pALattA' citrAMga nAmanA aneka kalpavRkSe kahela che. A kalpavRkSo mAMgalyanA kAraNabhUta aneka prakAranA citrA Azcarya janaka vastu ApatA rahe che. tethI citrA ApanAra heAvAthI tenu nAma paNa citrAMga e pramANe thayela che. te kevA che ? te saMbaMdhamAM te vRkSonuM have varNana kara vAmAM Ave che. 'nanhA se pennAre' jema prasiddha prekSAgraha nATakazALA hAya, vicitte' te aneka prakAranA citrAthI yukta thaine 'sme' dekhavAvALAnA manane atyaMta prasannatA utpanna kare che, ane jema te varamukha vAma mAjI ne' zreSTha puSpAnI suMdara suMdara mALAethI atyaMta zAbhAyamAna heAya che. 'mAla samu pukhtavuM novacAra hi' tathA vikasita haiAvAthI te atyaMta zaiAbhAyamAna lAge che. 'viratriyavicittasiAimamattinisamucavvame' tathA virala eTale ke jUdA jUdA sthApita karavAmAM Avela ane aneka prakArathI gUMthavAmAM Avela mALAonI zAbhAnA prakathI jana manane harSa upajAve che. 'thima verdi pUrima saMghAimeNa malleNa chegasipivibhAga ra ieNaM savvao ceva samaNubaddhe' adhibha eTale ke cAturyatAthI phulonI paraspara gAMThethI gUMthavAmAM Avela athavA dorAthI gUMthavAmAM Avela hAya che. veSTita paraspara eka bIjI mALAenI sAthe upara nIce karIne gUMthela hAya che. pUti koI AkRti vizeSanA chidromAM puSpA bharI bharIne caturAIpUrvaka karavAmAM Avela hoya che ane saMghAtima pUSpAnA samUha jemAM eka bIjA puSpAnA samUhanI sAthe saMdhAtima karIne arthAt meLavIne gUMthela heAya che. evI graMthita, veSTita, pUrita, ane saMdhAtimanA bhedathI cAra prakAranI mALAe hAya che. catura kArigara dvArA gUMthavAmAM Avela A cAre prakAranI mALAo ke jemAM ghaNIja caturAInI sAthe samajAvIne badhI tarapha rAkhavAmAM Avela hAya, ane tenA dvArA jenA sauMdaya vRddhimAM vadhAro thayela hAya tathA 'pavitjhajhayaMta viTTe 'i alaga alaga rUpe dUra dUra laTakatI evI paMcavari' pAMca varNavALA sundara phUlamAlAethI 'somamALe' zebhAyamAna 'vaLamAjacatta' je vizeSa rUpathI sajAvavAmAM Avela heAya, tathA agrabhAgamAM laTakAvavAmAM Avela teAraNathI paNa je vizeSa prakArathI camakI rahela jIvAbhigamasUtra 166 Page #177 -------------------------------------------------------------------------- ________________ hAya, evu' te prekSAgraha jeTalA vadhAre zebhAnI vRddhithI je zaibhAnuM dhAma anI jAya che. tadde vinaMcA vi TumALA' eja pramANe A citrAMga jAtanA kalpavRkSeA paNa 'ajJeyaduM viviIsasALiyAra mA~nI vecA' svabhAvataHaneka prakAranI mAhya vidhithI pariNata thaIne suthebhita thatA rahe che 'punita nAva vikRtti' A padonA pahelAM kahyA pramANe che. 6, have sAtamA kalpa vRkSanA svarUpanuM varNana karavAmAM Ave che. dunoya cIne tattva tatha vave pittarasALAma sumananA vaLattA samAro' huM zramaNa AyuSman e ekArUka nAmanA dvIpamAM sthaLe sthaLe aneka citra rasa nAmanA vRkSe kahyA che. tene mIThe vigere aneka prakAranA rasa bhAkatAone Azcaya kAraka hAya che, ane tRpti kAraka hAya che, tethI A aneka prakAranA rasanA saMbaMdhathI A vRkSanuM nAma paNa citrarasa e pramANenuM thaI gayela che. te kevA prakAranA hAya che ? teonu have varNana karavAmAM Ave che. (jJajJA le sugaMSavara7mAhi visigLivadya TucaDhe' je pramANe paramAnna dUdhapAka khIra zreSTha gaMdhathI yukta doSa rahita kSetrakAla vigere rUpa vizeSa prakAranI sAmagrIthI jenI utpattI thaI hoya, evI DAMgara vizeSanA kaNarahita cAkhAthI je banAvavAmAM Avela hAya, ane vizeSa prakAranA gAya vigerenA dUdha dvArA ke je pAkAdithI nAza pAmyA vinA rUpa rasa vigerethI zreSThasvAdiSTa thayela hoya, arthAt pakavavAmAM Avela hAya tathA 'saracapaca gudaNaMda madumehi' jemAM zaradakALamAM niSpanna thayela ghI, goLa, khAMDa, madha, sAkara, meLavavAmAM Avela hAya, ane tethIja je attine' uttama evA vaNu ane gaMdhayukta thaI gayela hAya te te pAmasa-dUdhapAka kevuM... uttama hoya che, e kevuM zreSTha hoya che ? te sUtrakAra dRSTAMta dvArA batAve che. 'nannA vA' jemake samavaLAMdhavaMte 20Le cAvaTriphsa rojJa' jevA uttamatra, gaMdha, vALA cakravattI rAjAnuM paramAnna pAyasa hoya che. cakravattI rAjAne pAyasa-dUdhapAka kalyANa bheAjananA nAmathI prasiddha che. te AvI rIte banAvavAmAM Ave che. puMDra jAtInI innu kahetAM zelaDIne khAvAvALI evI cakravattI nI ke je eka lAkha gAyanA dUdhane pacAsa hajAra gAyAne pAvAmAM Ave che. pacAsa hajAra gAyAnuM dUdha pacIsa hajAra gAyAne pAvAmAM Ave che A rIte ardhA ardhyAnA kramathI pIvarAvatAM pIvarAvatAM chevaTe badhI gAyaiAnA dUdhane pI gayela evA prakAranI eka gAyanA dUdhanA dUdhapAka banAvavAmAM Ave ane temAM kalama zAli nAmanI jAtanA uttama ceAkhA nAkhavAmAM A ane aneka prakAranA mevA vigerethI saMskArita padAtha meLavavAmAM Ave, AvA prakAranA cakravartInA dUdhapAka kalyANa bhAjananA nAmathI prasiddha che, jevI rIte rAjA cakravartInu paramAnna hAya, evAja prakAranuM A pUrvokta paramAnna jIvAbhigamasUtra 167 Page #178 -------------------------------------------------------------------------- ________________ paNa hAya che. e paramAnna 'ninrdi sUcariddei sanni cAlavaNe grAmitte va one' parama catura rasAiyAo dvArA saMpAdita karavAmAM Ave che, ane pAka zAstrane jANavAvALA raseAiyAo dvArA temAM vizeSa svAda lAvavA tathA suvarNa vigere lAvavA mATe tenA pharIthI cAra kalpa karavAmAM Ave che, arthAt temAMthI esAmaNa kahADIne tene cAravAra gheADI thoDI vAra mATe agni para rAkhavAmAM Ave che. tethIe bhAtamAM vizeSa cikaNAi ane naramAI AvI jAya che. tenuMja nAma kalpa che. evA te bhAta ke je jharumasANi nivRtti vi" kalama zAli vizeSa eTale ke kImatI dhAnyanA ceAkhAnA banAvela hAya che. te A sthitimAM te 'savvaptaminisaya sAja mithe ane namAjhaLAMnutte' te bhAta bApa varALane cheADatA che|DatA badhAja ceAkhAnA dANe dANA caDI jAya che. arthAt narama thai jAya che. ane tuSAra vigere rUpa melanA nIkaLI javAthI eka dama nirmAla thaI jAya che. te pachI temAM aneka prakAranA mevA jemake drAkSa, puSpa phala vigere meLavavAmAM Ave che. te evA prakAranA te bhAta eka vizeSa prakAranuM khAdya banI jAya che. ' ahavA paDipuNNa davvavakkhaDe susakka e vaNNagaMdharasapharisajuttabala vIriya vaLiAme' athavA A sthitimAM te banAvavAmAM Avela bhAta jyAre saMpUrNa padArthothI saMpAdita karavAmAM Ave che, ilAyacI vigere sugaMdhadAra padAthaeN thI saMpAdita karavAmAM Ave che, ane 'pula' yathAkta pramANathI vaghArIne susaMskAra yukta karavAmAM Avela hoya, 'vaLAMdharasasijhuttavaNIci viLAme' tyAre tene paripAka baLa zarIra saMbaMdhI maLane tathA vIya AMtarika zaktine vadhAranAra khane che. kemake te varNa, gaMdha, rasa ane spa, A cAre prakAranA guNonI viziSTatAthI saMpanna thai jAya che. tathA A bhAtanA 'rUcivaru TrikTane' upaleAga karavAthI iMdriyAmAM maLa bharade che. ke jethI te iMdriyA pAttAnA viSayane grahaNa karavAmAM tatpara rahe che, ane tenI zakita ochI thatI nathI. balke tenAthI iMdriyonI zaktimAM vadhAro thAya che. 'suSvi cAsamaLe' A bhAta bhUkha ane tarasane paNa maTADavA vALA hAya che. 'vALaSiya gurunuMsamaruMriyAyI' tethI te eka uttama padA khanI jAya che tathA jayAre temAM gALa nAkhIne egALamAM Ave che. athavA khAMDanI cAsaNI banAvIne athavA sAkaranI cAsaNI manAvIne nAkhavAmAM Ave tathA eja pramANe arthAt ghI garama karIne temAM nAkhavAmAM Ave, tyAre te pocane ha vadhAranAra bane che. sasamiya game' ane jayAre lakSNatA tenI aMdarane bhAga cikAsa vALo banI jAya che, tyAre te atyaMta narama ane cikaNA thaI jAya che. 'taheva' eja pramANe 'te cittalA vi kumaLA te citrarasa nAmanA kalpavRkSe paNa 'vavividhaulalALiyAjmocaLavadI sucave'aneka prakAranI bhojana sAmagrIthI yukta heAya che. AvA prakAranu jIvAbhigamasUtra 168 Page #179 -------------------------------------------------------------------------- ________________ tenuM pariNamana ravAbhAvika che. tema parakRta arthAta bIjAthI karavAmAM Avela nathI. "vikasa' ItyAdi padone artha pahelA kahyA pramANeneja che pachA have AThamA ka9pa vRkSanA svarUpanuM kathana karavAmAM Ave che. "gmoca dIveNaM dIve tattha tattha bahave maNiyagA nAma dumagaNA paNNattA samaNAuso' hai zramaNa AyuSyanuM te ekarUka nAmanA dvIpamAM sthaLe sthaLe aneka maheMga nAmanA kalpa vRkSo kahyA che. ahiyAM maNimaya AbharaNeneja AghAra ane AdheyanA upacArathI maNinAmathI kahela che. tethI maNirUpa avayave vALA e maryAga nAmanA kalapa vRkSo hoya che. tyAM rahenArAone temAMthI maNimaya AbharaNe prApta thatA rahe che. te kevA prakAranA AbhUSaNo Ape che te sUtrakAra A nIcenAM sUtrapATha dvArA kahe che, "nA hRddhA vakLAma33. kuMDala vAmuttaga hemajAla maNijAla kaNagajAlaga suttaga ucciiyakaDaga khuDDiya eka valikaMTha suttamagari maurakakhaMdhagevejja soNisuttaga cUDAmaNi kaNagatilaga phullasiddhatthaya kaNNavAlisasisUrausabha cakkagatalabhaMgatuDiyahattha mAlagavalakkha ToLAmADhiyA" je pramANe A jagatmasiddha AbhUSaNa che. jemake hAra, ardhahAra, veSTanaka, mukuTa, kaMDala, vAttaka, hemAla, maNijAla, kanakajAla, suvarNasUtra, accayitakaTaka, zrudrikA, (mudrikA) ekAvalikA, kaMThasUtra, makarikA, uraskaMdha, naiveyaka, zreNasUtra, cUDAmaNi, kanakatilaka, puSpaka, siddhArthaka, karNapAlI zazi, sUrya, RSabha cakraka, talabhaMgaka, truTita, hastamAlaka, ane valakSa, A mAM aDhAra serevALo hAra hoya che navaserevALe ardhahAra hoya che. kAnanuM je AbharaNa vizeSa hoya che, tenuM nAma veSTanaka che. mukuTa ane kuMDala e prasiddha che. chidravALuM je sonAnuM AbhUSaNa hoya che, tenuM nAma "vAmottaka hamajAla che. maNijAla ane kanakajAla, e paNa kAnanA AbharaNa vizeSaja che. temAM zuM phera che? te loka vyavahArathI samajI levuM joIe. sonAne je sUtra dore hoya che, ke jene sUvarNapa nayana kahevAmAM Ave che. tenuM nAma sUtraka che. je gyalaya (boyA) hoya che tenuM nAma uccayita kaTaka e pramANe che. vIMTI nuM nAma mudrikA ane tenuM bIjuM nAma mudrikA che. vicitra prakAranA maNithI banAvavAmAM Avela eka dorAnI je mALA hoya che. tenuM nAma ekAvalikA che. kaMThasUtra prasiddha che. magharanA AkAranuM je senAnuM AbhUSaNa hoya che. tenuM nAma makarikA che. hadaya, ura chAti skaMdha khaMbhAne vyApta karIne je rahe che, tenuM nAma uraskaMdha greveyaka che. karabanInuM nAma (kaMda) zreNI sUtra che. zire ratnanuM nAma cUDAmaNi che. sonAnuM je tilaka hoya che. tenuM nAma kanakatilaka che. te kapALanuM AbhUSaNa che. puSpanA AkAranuM je kALanuM AbhUSaNa hoya che, tenuM nAma puSpaka che. baMdela khaMDanI bhASAmAM tene sonAnI TiLI kahe che. siddhArthaka paNa eka prakAranuM AbhUSaNa vizeSaja che. A AbharaNamAM sarSava pramANanA jIvAbhigamasUtra 169 Page #180 -------------------------------------------------------------------------- ________________ senAnA kaNa bharavAmAM Ave che. ane hoya maNinA banAvavAmAM Ave che, karNapAlI e AbhUSaNa vizeSa che. jene kAnamAM laTakAvIne paheravAmAM Ave che. hAlamAM jema Tosa vigere candramAnA AkAranA AbhUSaNo hoya che. tevuM te hoya che. tene zazi AbharaNa paNa kahe che. te mAthAnA vALane joDI rAkhavA vALuM hoya che. e ja pramANe sUryanA AkAranuM je AbharaNa hoya che. tenuM nAma sUryAbharaNa che. e paNa mAthAnI uparaja paheravAmAM Ave che. tene baMdela khaMDanI bhASAmAM kekara pAna kahe che. vRSabhanA AkAranuM je sonAnuM AbhUSaNa hoya che, tenuM nAma vRSabhAbharaNa che. te nAnA nAnA baccAone gaLAmAM paheravavAmAM Ave che. tene buMdelakhaMDanI bhASAmAM kaMThalo kahe che kaMDalAmAM je tAvIja hoya che. temAM kaI kaI tAvIjemAM baLadane AkAra ketaravAmAM Avela hoya che. cakanA AkAravALA AbhUSaNanuM nAma cakaka che. talabhegaka ane truTika te bAha hAthanA AbharaNa vizeSa che. hastamAlaka hAthanuM AbhUSaNa valakSa gaLAnuM AbhUSaNa, dInAra mAlikA, dInAra maheranA AkAranA maNakAothI banAvavAmAM Avela muktimALA nAmanuM AbharaNa vizeSa che. 'caMda sUramAliyA, harisaya keyUra valaya pAlaMba aMgulejjagakaMcI mehalAkalAvapayaragapADihAriye pAyajAla dhaMTiya khiMkhiNirayaNorujAlasthimiya varaNe ura rAmADhiyA' caMdra sUrya mAlikA, A caMdra sUryanA AkAravALA maNakAonI mALA hoya che. harSaka, keyUra, valaya, prAlambaka, jhumakA aMgulIyaka, kAMcI-mekhalA, kalApa, pratalaka, prAtihArika, pade jajUla ghaTikA, kikiNa kSudraghaMTikA (ghaMTaDI) ratnarUjAla ane nUpUra caraNamAlikA A badhA AbharaNa vizeSa che. "jaLana garamAliyA, kaMcaNamaNiyarayaNabhatticittA bhUsaNavihi bahuppagArA taheva te maNiyaMgA vi dumagaNA aNegabahuvivihavIsasApariNatAe bhUsaNavihIe uvaveyA vipula nAra vidrati" ane kanaka nikara mAlikA, A badhA AbhUSaNa vizeSa ja che. ane te paikI keTalAka senAnI racanAthI tathA keTalAka maNiyanI racanAthI ane keTalAka ratnanI racanAthI citra vicitra suMdara jaNAya che. tenI aneka prakAranI jAte hoya che. e ja pramANe A maryAga nAmanA kalpavRkSe paNa aneka prakAranA bhUSaNenA rUpathI svataH pitAnI meLeja eTaleke svAbhAvika rIte ja pariNata thaI jAya che. bAkInA kuza vikuza vigere padone artha spaSTa che 8 have navamA kalpavRkSanA svarUpanuM varNana karavAmAM Ave che. "goca tIveLa hI rahyuM tatha" e ekarUka nAmanA dvIpamAM sthaLe sthaLe "va jehA nA gAma kumanA puomttA samajAvo" he zramaNa AyuSyan ! gehAkAra nAmanA aneka kalapakSe kahevAmAM Avela che. te kevA prakAranA hoya che ? te dRSTAMta dvArA sUtrakAra batAve che. "kahAM se vATTAstrAvaricAra gopura pAsAyA jIvAbhigamasUtra 170 Page #181 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kAsatalamaDava egasAla visAlagatisAlagacauraMsacausAlagabhagharamohaNaghara valabhighara cittasAla mAlaya bhattidhara vaTTa tasa caurasa gaMdiyAvattasaThiyA varAtamuM mADhAgnivaM' je pramANe jagatamAM prAkAra, aTTAlaka, carikA, dvAra, gapura, prAsAda, AkAzatala, maMDapa, eka zAla, dvizAla, trizAla, caturasa, catuHzAla, garbhagRha, mohanagRha, valabhIgRha, citrazAla mAlaka, bhaktigRha, vRtti, vastra, caturastra, naMdikAvartA, saMsthitAyata, pAMDuratala, muMDamAlahasya, temAM koTanuM nAma prAsAda che. ke je nagara athavA rAjamahelanI cAre tarapha hoya che. prAsAdanI upara je Azraya vizeSa hoya che. tenuM nAma aTAlaka che. tene hAlanI bhASAmAM aTArI kahevAmAM Ave che. nagara ane prakAranI vacamAM ATha hAtha pramANane je raste rAkhavAmAM Ave che, tenuM nAma carikA che. daravAjAnuM nAma dvAra che. nagaranA mukhya daravAjAnuM nAma gopura che. rAjamahelanuM nAma prAsAda che. ekadama sApha agAzInA taLIyAnuM nAma AkAzatala che. A nirAvRttapradeza hoya che. chAyA vigerene mATe je taMbUtANavAmAM Ave che. tenuM nAma maMDapa che. eka zAla dvizAla, A bhavana vizeSa hoya che. traNa zAlAvALA ane cAra zALA vALA paNa bhavana ja kahevAya che. ane vizeSa bhavana rUpe banAvavAmAM Ave che. zAlA zabdane artha khaMDa che. je bhavana be khaMDavALA hoya che. tene dvizAla bhavana kahevAya che. e ja pramANe AgaLa paNa samajI levuM. je makAna cakhUNiyuM hoya che te caturasagRha kahe vAya che. zayanabhavanane mehanagRha kahe che. chAjAvALuM je ghara hoya che, tenuM nAma valabhIgRha kahevAya che. citrazAlAlaya je aneka prakAranA citrothI susajajIta svataMtra graha hoya che tevA gRhanuM nAma citrazAlAlaya kahe che. vRtta eTaleke je ghara goLa AkAranuM banAvavAmAM Ave che, te vRttaghara kahevAya che. je ghara trikoNAkAra banAvavAmAM Ave che. tene vyasaghara kahe che. cakhUNiyA AkAranuM banAvavAmAM Avela bhavanane caturansa ghara kahevAya che. naMdikAvarta jIvAbhigamasUtra 171 Page #182 -------------------------------------------------------------------------- ________________ svaritakanA jevuM che ghara hoya tenuM nAma naMdikAvartagRha kahevAya che. jenI nIcenI bhUmi zuddha hoya ane jenI upara chAja-chAparU. na hoya evA AMgaNA vALA gharanuM nAma pAMDuratala maMDamAla gRha kahevAya che. dhanavAnane rahevAnA makAnanuM nAma hasyuM che. "garava jo ghavajIrUra addhamA vidamana peruddhaheru saMThiya kUDAgArasuvihikoTraga aNegagharasaraNaleNa aviNa viDaMgajAlavi'daNijjUha hovAya caMdrasAci va vimattiAi mavanaviSTi vijau" dhavalagRha saudha, ardhagRha mAgadhagRha ane vibhramagRha, zailAIgRha, zaila saMsthitagRha kUDAkAraghara, suvidhikeSTakaghara, anekagRha, zaraNalayana, ApaNa vigere prakArathI bhavananA aneka bhedo hoya che. temAM ardhagRha, mAgadhagRha, ane vibhramagRha A keI vizeSa prakAranA ghara hoya che. pahADanA ardhabhAgane jevo AkAra hoya che, e AkAranuM je ghara hoya che, tenuM nAma zailAIgRha che. tathA parvatane je AkAra hoya che, tevA AkAranuM je ghara hoya che; te zela saMsthita ghara kahevAya che. parvatanA zikharane je AkAra hoya che, evA AkAravALuM je ghara hoya che, te kaMDAkAra ghara kahevAya che. je gharamAM aneka prakAranA sArA koThAo banAvavAmAM Avela hoya, te suvidhi kASThaka kahevAya che. je gharamAM eka sarakhA AkAravALA aneka ghare banAvelA hoya che, te aneka ghara kahevAya che. dukAnanuM nAma ApaNa che. bajAramAM je pramANe dareka vastuo gya sthAne maLe che, eja pramANe je gharamAM dareka upayogI vastuo yathAsthAna para rAkhela maLe che, tevA gharanuM nAma paNa ApaNuM gRha kahevAya che. ityAdi prakArathI bhavanonI aneka prakAranI vidhiyo che. kAtipAlI chajAnuM nAma viTaMka che. tenA AkAra jevuM che ghara hoya te paNa ahiyAM virTa ka zabdathI grahaNa karAya che. jAlavRnda gavAkSa bArIne kahe che, tenuM nAma nirvyUha che. apavaraka nAnI nAnI oraDIne kahe che. agAsInI upara je graha hoya che tenuM nAma zira graha che. A pramANe bhavana vidhi bhavana prAkAra vigere aneka bhedovALI hoya che, "deva te hAjArA vi dumanA' A pramANe te grahAkAra nAmavALA kalapavRkSe paNa 'baLA uvividha vasatA parivAra surAho, muttarANa sahanikkhmnnppvesaae, dararasopANa paMtikaliyAe pairikravAe suhavihArAe, maNo'Nu trANa, mavavihIkavarecA aneka prakAranI ghaNI evI svAbhAvika bhavanavidhithI arthAt bhavananI racanA rUpa prakArathI eTale ke je bhavanenI upara caDavAmAM ane nIce utAravAmAM koI paNa prakArane parizrama-kheda-thAka lAgato nathI. ane jenA para sukha pUrvaka caDAya utarAya che. tathA AnaMda pUrvaka jenI aMdara jaI zakAya che, ane AnaMda pUrvaka jenI bahAra nIkaLI zakAya che. tathA jenA pagathiyA ghanIbhUta pAse pAse hoya che. ane jenA vizALa paNAne laIne javA AvA vAnuM sukhada thAya che. ane je manane anukUla hoya che. evA prakAranI bhavana vidhithI yukata hoya che. "kuvara gAra vini' A padone artha pahelAM jIvAbhigamasUtra 172 Page #183 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kahyA pramANe ja che. kahevAnuM tAtparya e che ke jema ahiyAM aneka prakAranA ghare hoya che, eja pramANe A kalapavRkSe paNa aneka prakAranA hoya che. zuM che ! have dasamA kalpavRkSanA svarUpanuM kathana karavAmAM Ave che. "proca tIre tIratha tatha vare gaLAnALA mA puchaLA taLAvaoNr' he zramaNa Ayuzmana e ekekadvIpamAM sthaLe sthaLe anagna nAmanA ghaNAja kalpavRkSa, hovAnuM kahela che. teo aneka prakAranA vastrone ApavAvALA hoya che. tethI te kALanA ane te dezanA manuSya vastronA kAraNe keI samaye nagna rahetA nathI. tethI ja temanuM nAma anagna kahevAmAM Avela che. te vastronuM varNana karatAM sUtrakAra kahe che ke "hA re maLelo zAninA somavAra sujja kosejja kAla migapaTTacINaMsuya baraNAtavAravaNigaya tuAbharaNa cittasahiNaga kallANagabhigiNI lakajjala bahuvaNNa rattapIta sukilamakkhaya migalomahemappharUgNaga avasarattaga siMdhuosabhadAmilavaMgakaliganeNilatatu mayabhatticittA' 2 // prasiddha vastro aneka prakAranA hoya che. jemake Ajanaka cAmaDAnA vastra, kSauma kapAsanA vastro, kaMbala unanA vastro prasiddha che. dukUla vRkSanI chAlamAMthI banAvela vastra kauzeya rezamI vastra, kAlamRgaphTa kALA mRganA cAmaDAthI banAvavAmAM Avela vastra, cInAMzuka cInadezamAM banAvavAmAM Avela vastra kALAtalAvaLanAcatu' deza videzamAM prasiddha evuM ApaNu kaI vastra vizeSa nuM ja nAma che. AbharaNa vastra AbhUSaNothI vicitra vastra, jenA para aneka AbharaNanI velabuTa dvArA citra kahADavAmAM Avela hoya evA vastro, jINA tArathI banAvavAmAM Avela vastra, kalyANaka vastra, samaye samaye paheravA gya AnaMda ApanArA vastra, bhaMgInIlakajajala bhamarAnA jevA nIla varNavALA va, kajajalavarNa vastra, kAjaLanA jevA varNavALA kALAva raktavarNavAlA vastro lAla va pItavastra, pILA vastra zukala vastra, sapheda vastra, akSatavastra, vacamAM phaTayA zivAyanA vastra, navIna vacce, mRgalocana vastra, mRganA rUMvATAne banAvela vastro hemavastra, senAnA tArethI banAvavAmAM Avela vastra, aparavastra, pazcimadezamAM banAvavAmAM Avela vastra, uttaravastra, uttara pradezamAM banAvavAmAM Avela vastra, siMdhuvastra, sidhu dezamAM banelA vastro, Asabha, jhASabha nAmanA dezamAM banelA vastra, tAmilavastra, tAmilapradezamAM banAvavAmAM Avela vastra, baMgavastra, baMgALa dezamAM banAvavAmAM Avela vastra, eja pramANe kaliMgavastra, kaliMgadezamAM banAvavAmAM Avela vastra, netiNuM tuvastra, jINA tArathI banAvavAmAM Avela jINuM vastra, ItyAdi aneka prakAranI racanAvALA vastro jema te te deza pradezanA bhedathI aneka jIvAbhigamasUtra 173 Page #184 -------------------------------------------------------------------------- ________________ prakAranA hoya che. ane "qzgaar' zreSTha pattanathI arthAt jUdA jUdA dezomAM tyAMnI tyAMnI saMskRtI pramANe tenuM nirmANa thAya che, vaLaTI #jiyA? tathA maMjISThAdi raMgothI jema jUdA jUdA dezanI paddhati anusAra raMgavAmAM Avela hoya che. "tadeva re agiyAra vi kumaLA" teja pramANe A anana nAmanA kalpavRkSe paNa "maLelA vaTu vivihavIsApariyA varaviNI karavA aneka prakAranI svAbhAvika vastra vidhithI pariNata hoya che. "vita' ItyAdi padone artha pahelAM kahyA pramANe samajo. | sU. 36 ekorukaddIpa meM rahanevAle ke AkArAdirupa AdikA nirupaNa gnocIfmate ! vIve majurALa viNa gAjaramAvavogo ItyAdi TIkArya -zrIgautamasvAmIe A sUtra dvArA prabhuzrIne evuM. pUchayuM che ke he bhagavana te ekarUka dvIpamAM rahevAvALA manuSyano AkAra bhAvano pratyavatAra arthAta AkAra vigere rUpa kevuM kahela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "camA ! he gautama! "te mA' ekarUka dvIpanA te manuSya "kagvamatara somavAraMvA' caMdranI jema ghaNAja vadhAre suMdara rUpavALA hoya che. "mokuttamacAva" te manuSya uttama uttama bhegonA sUcaka lakSaNe vALA hoya che. "monAsirI' bhegajanya zrI nAma zobhAthI yukta hoya che. "sunAvaNavaMjajdarA zarIranA pramANa anusAra pramANa yukata mastaka vigere teonuM aMga janmathI ja atyaMta suMdara hovAthI temanuM zarIra suMdara hoya che. "suvAdriya kukhya pAka vA" suMdara AkAravALA tathA kAcabA nA vAMsA jevA unnata caraNavALA hoya che, "tuuttama catumAstroma ? tenA caraNanuM taLIyuM. lAla hoya che. ane u5la kahetAM kamaLanA pAnanA jevA mRdutA guNavALA hoya che. arthAt kaThora hotA nathI. tathA zirISanA puSpanA jevA te kemaLa hoya che. "nAnAsAra mara rAva japaraMamvijhaLAM temanA caraNamAM pahADa, nagara, sAgara, samudra, makara-madhara, caka, ane aMkadhara-caMdramAM eonA cihane hoya che. arthAt A AkAranI rekhAo teonA caraNomAM hoya che. "pazupuravAra caMmcivA temanA paganI AMgaLIyo pramANa saranI eTale ke nAnI maTI jyAM je pramANanI hovI joIe tevI ja tyAM tyAM maLelI rahe che, "gina raju taMgiddhagatA temanA paganI AMgaLInA nakha unnata UMce uThelA pAtaLA, lAlavarNa vALA ane niSpa, cikAza yukta kAMtIvALA hoya che. "naMdivalupijhiTr' teonA gulpha (eDI uparanI gAMTha) pramANapata jIvAbhigamasUtra 174 Page #185 -------------------------------------------------------------------------- ________________ hoya che. saghana hoya che. mAMsala "puSTa hovAthI gUDha hoya che. teo alaga dekhavAmAM AvatI nathI. " gefaAvattavadRggvagaMdhA temanI ane jo hariNayanI jAMgho jevI kramazaHzUla ane sthUlatara caDhauttaranI hoya che. tathA karaviMdanAmanA tRNa vizeSa ane varta-vaNelA sUtaranI DerInA jevI geLa hoya che. tathA temanA ane goThaNa mAMsa yukta hoya che. samuda-saMpuTamAM rAkhelAnI mAphaka jANI na zakAya evA hoya che. "arasa sugAtafoomoka' teonA ane urUe hAthInI zuMDAdaMDanA jevA suMdara ane goLa tathA puSTa hoya che. rAjALa tatta_vikrama vijhAhiyAruM manmatta hAthInA jevI vilAsa yukata teonI gati hoya che. "mujhAvAturajaputA " teone guhya pradeza zreSTha ghoDAnA guhya pradeza samAna atyaMta gupta hoya che. "zarUomodavaLiyasevA zreSTha AkIrNa jAtanA ghaDAnA jevA temanA zarIre malamUtrAdithI nirUpalisa kharaDAyA vinAnA hoya che. "murUvara turiyasIpha gati navadiyavI, regAdinA abhAvathI atyaMta puSTha thayela gheDA ane siMhanI kammara karatAM paNa atyaMta adhika pAtaLI kammaravALA hoya che. arthAt temanI kammara geLa ane kRza kahetAM pAtaLI hoya che "HIEaa soLa muraNa suvagurLAviyavaraNArita varavAvajhiyamakakSA' temane te madhyabhAga vacamAMthI e pAtaLe hoya che. ke jema saMkucita karavAmAM Avela saunanda arthAt sipAI arthAt traNa pAyAvALI ghaDI heya ke jene pAyAo saMkocI lIdhelA hoya, tyAre tene je AkAra hoya che, evA AkAravALA tathA uce karela musala sAMbelAne madhyabhAga vacamAMthI je pAtaLA hoya che, tathA darpaNa ahiyAM darpaNa zabdathI darpane hAtha arthAta hAthamAM pakaDavAno hAtha grahaNa thayela che. tene jevI zuddha karavAmAM Avela senAmAMthI banAvavAmAM Avela mUTha hoya che, A badhA padArtho vacamAMthI pAtaLA ane upara nIce sthUla jADA hoya che. tenA je teone madhyabhAga arthAt kaTipradeza pAtaLA hoya che. tathA vara-zreSTha vajane je AkAra hoya che. e temane kaTibhAga hamezAM vivalIthI zebhAyamAna hoya che. "kaca mahica sunAvanAra tapurA paddha jha jhaTa na mAru maracaramaLikannaromA temanA zarIranI rema paMkti saghana hoya che. te ADI avaLI hetI nathI. arthAt kaI paNa sthaLe te vAkIcUkI hatInathI. sarakhI ja rahe che. saghana hovA chatAM paNa antarathI paNa vyavasthita rahI zake che. tethI kahevAmAM Avela che ke te romarAjI evI nathI paNa zarIrane kaI paNa bhAga e nathI rahetuM ke jyAM te aMtara vinAnI thayela ghanIbhUta na hoya, A sujAta janmathIja suMdara rUpavALI hoya che. tyA te svAbhAvika rIte ja pAtaLI hoya che. jADI hotI nathI. khUbaja kALI hoya che, mAMkaDAnA jIvAbhigamasUtra 175 Page #186 -------------------------------------------------------------------------- ________________ varNa jevI malIna hotI nathI. snigdha cIkaNI hoya che. arthAt te eka vAra paNa jovAmAM AvetA vAraMvAra tene jovAnIjonAranI IcchA thatI rahe che. saurya cukta hoya che. AvI ramaNIya temanI rAmarAjI hoya che. 6 tathA ( maMgAvattayALiAyattataraMgamaMgura ravi jaLa saraLa moSiya gosAya savamAMmI vicaDhaLAmI temanI nAbhI gaMgAnI dakSiNAvartI vAlI bhrami-dhUmarIye jevI hAya che. tathA taraMganA jevI trivalIthI te bhagna eTale ke khaMDa khaMDanA rUpa hoya che. tathA tarUNa ane abhinava sUryanA kiraNeAthI aidhita thayela arthAt khIlelA kamaLanA jevI vizALa hoya che. phUla vidatta sunAta pILajhunnI' kukSI kahetAM peTanA paDakhAnA bhAga temanA jhaSa nAmanI mAchalInA ane pakSInA peTa jevA sujAta suMdara ane puSTa heAya che. 'jJorA' temanuM peTa mAchalInA peTa jevuM kRza pAtaLuM hAya che. 'mujaragA' temanA karaNa arthAt iMdriyA atyaMta pavitra ane nirlipta hAya che. 'paZA viSadRLAmAM' temanI nAbhI kamaLatA jevI vizALa heAya che. 'saLacavAlA' kramaza temanA mantra pAzva bhAga nIce nIce namelAM heAya che. 'saMtAtA' ane te deha pramANa upacita nAma puSTa hAya che. 'suMrUpAlA' te eupAzrva bhAga-paDakhA ghaNAja suMdara heAya che. 'sunAtapAlA' eja kAraNe tee sujAta arthAt janmathIja sudara paDakhAvAlA kahevAmAM Avela che. mitamAdya pILatiyavAlA' ane eja kAraNe teonAe banne pArzvabhAge! parimita haiAya che echAvattAM hAtA nathI paraMtu pramANeApeta, puSTa ane AnaMdadAyaka heAvAnuM kahevAmAM Avela che. 'aDuMya daLa yAnimmaja mulAya nivadya aArI' teo evA zarIrane dhAraNa karavAvALA hAya che ke jemanA kaDhIvAdU' tathA teonA e vakSasthaLo zrIvatsanA cinha vALA vAMsAnA hADakAM dekhAtA nathI. senAnA jevI dIptivALA hoya che, ni`la svAbhAvika tathA AgaMtuka maLa vinAnA hoya che. sujAta haiAya che, arthAt ga janma dASa vinAnA hAya che, ane nirUpahata hAya che. eTale ke tAva jhADA ulTI vigere upaghAta vinAnA hAya che. tthasavIla jIvanadhA' teo uttama evA khatrIza lakSaNeAne dhAraNa karavAvALA heAya che, 'daLasiSThAtalu ja jasathasamayahovacivisthitraviduvathI' teonA vakSasthaLe senAnI zilAnA taLIyA jevA ujvala hAya che. atyaMta prazasta hAya che. samatala hAya che. upacita puSTa heAya che. mAMsala hAya che. uparanI bAju ane nIcenI khAju vistRta haiAya che. tathA dakSiNa ane uttaranI bAju te pRthula hAya che. iiravcch kiyavacchA puravaraphalii vaTTiyabhuyA bhuyAgIsara vipula bhogaAyANaphaliha jIvAbhigamasUtra 176 Page #187 -------------------------------------------------------------------------- ________________ hoya che. teonI bane bhujAo mahAnagaranI alAnA jevI lAMbI hoya che. temanA bane bAhU zeSanAganA vizALa zarIranA jevA ane svasthAnathI kheMcIne dvAra pRSThamAM lagAvavAmAM Avela parighanA jevA lAMbA hoya che. caritra bhapINaratiyapIvara pauTTha saMThiya susiliThTha visiTu dhaNathira subaddha sunigUDha pavvasaMdhI' temanA baMne hAthanA kAMDAo goLa ane lAMbA hevAthI yuga baLadanA khAMdhapara rAkhavAmAM AvatA jUsarAnA jevA majabUta sahAmaNuM hoya che. ane mAMsala paSTa hoya che. jevAvALAne khUbaja AnaMda ApanAra hoya che. ane pAtaLA hotA nathI. tathA tenA hADakAne saMdhI bhAga saMsthAna vizeSathI saMpanna hoya che. suzliSTa hoya che saghana hoya che. uttama hoya che. najIka najIka hoya che sthira hoya che. atyaMtazithila hotA nathI. ane snAyuothI sArI rIte jakaDAyela hoya che. ane gupta rahe che "ttarova ya maMtakathaarg=Ara arijI gADhALIne temanA beu hAthe rAtAtaLIyA vALA hoya che. arthAt temanI hathelI e lAla hoya che. upasthita hoya che. arthAtu nIceno bhAgapuSTa hoya che. unnata hoya che. nIcenI tarapha jhukeluM rahe che. mRdula cikAzavALA, mAMsala, majabUta, prazasta lakSaNavALA, suMdara AkAravALA ane chidrovinAnI AMgaLIvALA heya che. "jIvarAtri mulAya navAMjhiyA' temanI AMgaLI pIvara majabUta hoya che. vRtta-gaLa AkAravALI hoya che. sujAta ane suMdara hoya che. 'AtaMbataliNa suciruiraNiddhaNakhA, caMdapANilehA, sUrapANilehA, saMkhapANilehA, cALa che, risAthiyagigl' temanA hAthanI AMgaLInAM nakhe kaMIka kaMIka lAla hoya che. talIna kahetAM pAtaLA hoya che. zucinAma pavitra hoya che. arthAt sApha hoya che. rUcira kahetAM manahara hoya che, snigdha cikaNA ane rUkSatA vinAnA hoya che. temanA hAthamAM caMdranA AkAranI rekhAo hoya che. sUryanA AkAra jevI rekhAo hoya che. zaMkhanA AkAra jevI, cakranA AkAra jevI, ane uttama dakSiNe vartavALA svastikanA AkAra jevI rekhAo hAya cha 'caMdasUrasaMkha cakkadisAsoasthiya pANilehA aNegavaralakkhaNuttamapasattha zarirayALa jeT" A pramANe caMdra, sUrya, zaMkha, caka ane zreSTha svastikanA jevI rekhAe temanA hAthamAM hoya che. tathA aneka bIjA paNa suMdara suMdara uttama lakSaNo vALI ghaNIja rekhAo hoya che. tethI ja teo prazasta prazaMsA karavAne cagya hoya che. pavitra hoya che. tathA pita pitAnA phaLa ApavA rUpa kartavya pramANe nIkaLelI rekhAo vALA hoya che. rAmahira vAta na samAjavAhagumviDa nathIMghA temanA banne khaMbhAe jagalI jIvAbhigamasUtra 177 Page #188 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sUvara, siMha, zArdula, ane uttama hAthInA khabhAonA jevA bharelA ane vizAla rahe che. ane paripUrNa prabhAvavALA heya che. vistRta hoya che. ane unnata hoya che. "caturapuratucpamAna vuvararisIvA" cAra AMgaLa jeTalA mApanI hovAthI yogya pramANavALI ane traNa rekhA o vALI hovAthI suMdara zaMkha jevI temanI zIvA-gaLa hoya che, "avadiya suvimA yujhAya vittamaMjUiNa saMDhiyArathas viSa4hagyA' temanI dADhi avasthita arthAt sadA eka sarakhI rahevAvALI suvibhakata alaga alaga sujAta suMdara paNAthI zobhAyamAna ane vicitra hoya che. tathA mAMsathI bharela, puSTa tathA suMdara saMsthAnathI yukta hovAthI prazasta ane vAghanI DADhI je vistRta hanuka-cibuka nIcenA hoThanI nIcenA bhAga hoya che. "zovica sisTaqvAru viMjharinamAdaro temane zaSTa adhareSTha gharSaNa vigerethI parikameiM ta karavAmAM Avela zilApravAla asala maMgAnA che ane biMbaphala, kaMda phalanA je lAla raMgavALe hoya . paMDura sasichagala vimala nimmala saMkha gokhIrapheNadgarayamuNAliyA dhavacha rahetI teonI daMta paMkita pAMDura dhaLI arthAt caMdramAnA TukaDA jevI vimala, ujajavala, ane nimaeNla arthAt svaccha zaMkhanA jevI gAyanA dUdha jevI, - evI zubhra arthAtu peLI hoya che. sarvatA, AhIratA, kavirltaa. sujAtadaMtA, egadaMtasedivva aNegadaMtA, hutavaha niddhata dhotatana taLikArattAtAjudA" A ekarUka dvIpamAM rahevAvALA manuSyo akhaMDa dAMtAvALA hoya che. arthAt paripUrNa dAMte vALA hoya che. teonA dAMte koI avasthAmAM jarjarita thatA nathI. teo avirala kahetAM paraspara eka bIjAne lAgela evI dAMtenI paMktivALA hoya che. tethI ja temanAM dAMte janma doSathI rahita ja rahe che. ane teonA te aneka dAMte eka daMtapaMktinA jevA jaNAya che. teone pUrepUrA batrIsa dAMte hoya che. teonuM tAla ane jIbha agnimAM tapAvIne devAmAM Avela ane pharIthI tapAvela tapanIya kahetAM tapAvelA suvarNa nA jevA lAla varNa nA hoya che. "strAya nuluMgAnA' temanuM nAka garUDanA nAka jevuM lAMbu sIdhu ane ucuM ane bharAvadAra hoya che. "avatA liya poMDarIyaNayaNA' kokAsithadhavala pattalacchA ANAmiyacAvaruila kiNharUbharAiya saMThiya saMgayaAyaya sujAya taNukasiNa nidvabhUmayA allINappamANa juttasavaNA' sUryanA kiraNothI khIlelA zveta kamaLanA jevI teonI bane Akho hoya che. tathA teo khIlelA veta kamaLonA jevI eTale ke khUNA paralAla vacamAM kALI, ane ghoLI ane pAMpaNo vALI hoya che. temanI bhramare kaMIka caDhAvelA dhanuSanA jevI vAMkI hoya che. rUcira eTale ke saMsthAnanI apekSAthI ramaNIya hoya che. kRSNameghanI pati jevI kALI hoya che, potAnA pramANane anukula saghana hoya che. dIrgha lAMbI hoya che. suniSpanna arthAt janmadeSa vinAnI hoya che. pAtaLI hoya che. kALI ane niSpa cikaNI hoya che, temanA kAne mAthAnA bhAga sudhI kaMIka kaMIka coMTelA hoya che, ane pita pitAnA pramANa nuM rUpa hoya che. arthAta teo vizALa kAnevALA hoya che, "susavA, vALa maMsalakavoladesabhAgA, aviruggayabAlacaM dasaMThiya pasatthavitthiNNa samaNiDAlA jIvAbhigamasUtra 178 Page #189 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kaTuvar paripu tovA chattAmaMA relA' eja kAraNe teone suzravaNa vALA kahyA che. teonI kapola pAlI pIna ane mAMsala hoya che, teone bhAla pradeza arthAt lalATa taratanA ugelA bAlacaMdranA je AkAra vALa hoya che arthAta taratanA ugelA aSTamInA candramAnA AkAra jevA hoya che. tathA prazasta viratRta paheLe ane samatala hoya che. teonuM mukha punamanA caMdramaMDala jevuM saumya hoya che. teonuM uttamAMga kahetA mastakane pradeza ughADavAmAM Avela chatrane je AkAra hoya che, evA AkAra vALo hoya che. "pAniricasubddhlkkhnnunnnny kUDAgAraNimapiDiyasirase dADimapuppha pagAsatavaNijja sarisa nima surAya saMta samUkhI' teonuM mastaka ghana saghana polANavALuM na hovAthI nibiDa gADha hoya che. te snAyuothI subaddha hoya che. ane uttama evA lakSaNathI samanvita (daDha) hoya che. tathA je pramANe (Ta) zikharano AkAra hoya che. evA AkAravALuM hoya che. tathA pASANa arthAt pattharanI piDI jevI hoya che. evI piMDInI mAphaka majabUta ane gaLa hoya che. temanA mastakanA kezane agrabhAga tathA mAthAnA uparanI cAmaDI ke jemAM vALa uge che, te dADamanA puSpanA prakAza varNa jevA kaMIka lAlimA vALI hoya che. temaja senAnA vaNe jevA kaMIka pILAza yukata temanA vALa hoya che. tathA Agantuka malathI rahita hovAthI te nirmala hoya che. 'sAmali boMDa ghaNaNiciya choDiyamiuvisayapasatya suhuma lakkhaNa sugaMdhasuM darabhuya moyagabhigiNIlakajjalapahava bhamaragaNaNi? NikuraMva niciya kuMciya ciyapadAhi. ghAvadraDhariyA" teonA mastaka upara je vALo hoya che. te ukheDavA chatAM paNa svabhAvathIja zAmalI vRkSavizeSanA kulanA jevA gADha hoya che. nizcita atyaMta lAgelA hoya che. mRdu narama hoya che. vizada nirmala hoya che. prazasta prazaMsA karavA gya hoya che. sUkSma hoya che. moTA moTA hotA nathI. prazasta lakSaNavALA hoya che. sugaMdha yukta hoya che. suMdara hoya che. tathA bhujamocaka nAmanA ratnavizeSa pramANe, nIlamaNi marakatamaNi samAna, kAjala samAna, harSita thayela bhamarAnI jema, atyaMtakALA ane niSpa suMvALA hoya che. teo nizcita hoya che. arthAt Amatema vikharAyelA hotA nathI. ghugharALA hoya che. ane dakSiNa vamaLavALA arthAt jamaNIbAju jhukelA hoya che. "FarvarALathI' A ekorUka dvIpamAM rahevAvALA manuSya svastika vigere lakSaNethI mazItilaka vigere vyaMjanathI ane kSAti vigere sadguNothI yukta jIvAbhigamasUtra 179 Page #190 -------------------------------------------------------------------------- ________________ hoya che. "mujhAyagvimattayukavA, sAcA siLija gamavA parivAra teonuM rUpa ghaNuM ja suMdara svarUpavALuM hoya che. kemake temanA dareka avayavo janmathIja pita pitAnA pUrNa pramANathI yukata hoya che. te badhA prAsAdIya hoya che. darzanIya hoya che. abhirUpa hoya che. ane pratirUpa hoya che. "teLe maLucA daMtA , kAMcasaga naMdighosA, sIhassarA, sIha ghosA maMjussarA, maMjughosA, surasarA, sukSaranidhosA, chAyA 3jhosiyaMmaMja' A manuSya haMsanA svara jevA svara vALA hoya che. kaucakSinA svaranI jema anAyAsa nIkaLavA chatAM paNa dIdhuM dezavyApI svaravALA hoya che. nadinA gheASa jevA zeSa gajanavALA hoya che. arthAta te naMdi kahetAM bAra prakAranA vAghavizeSanuM nAma naMdi che. tenA jevA vinivALA, siMhanA svara jevA gaMbhIra svara vALA hoya che. siMhanA jevA gheSa-vanivALA hoya che. tathA tene vara maMjula mITho eTale sAMbhaLavAmAM AnaMda janaka hoya che. tene gheSa paNa AnaMda janakaja hoya che. tethI ja e sArA svarathI yukta zaiSavALA kahela che. "chAyAvakanoticAmaLA' temanuM pratyeka aMga kAMtithI camakatuM rahe che. "asjharisama nArAya saMghALA' te vaja RSabha nArAca saMhanana vALA hoya che. "tamArA saMtAnanaMThiyA' teonuM saMrathAna samacaturastra catuSkoNa hoya che. "siddhijIvI' temanI kAMti snigdha hoya che. LirAvaMza'-te AMtaka-vyAdhi rahita hoya che "uttama patha para niraamAjU teonA zarIra uttama, prazasta, atizaya zALI, ane nirUpama hoya che. "mArevarI sosa raniyarI" teo nA zarIra jale zarIrathI utpanna thayelamaLa, mala sAmAnyamela vigere doSathI rahita hoya che. kalaMka aniSTa sUcaka cihana, parasevA ane dhULa heya vigerethI rahita che, "LivavA jhajhumavAnA, saMvALI vayaLAmA' kaI paNa prakArane upalepa hotuM nathI. "bagomavArU vevi' vAtama-vAyunA gALAthI rahita udara bhAga vALA hovAthI anukULa vAyu vegavALA hoya che. kemake peTamAM rahela vAyanA geLAvALAne vAyuvega anukULa hetuM nathI. "TLI jema kaMka nAmanA pakSane gudAne bhAga nirlepa malarahita hoya che. e ja pramANe temano gAdAne bhAga mala vagarano hovAthI nilepa gudAyavALA hoya che. "vora RLA jema kabUtaranI jaTharAgni kAMkarAne paNa pacAvI zake che. e ja pramANe emanI jaTharAgni hovAthI kapata pariNAmavALA kahevAya che. arthAt teo bataranA jevI pAcana kriyAvALA hoya che. nirava vordUitaroLiyA jIvAbhigamasUtra 180 Page #191 -------------------------------------------------------------------------- ________________ teone apAna deza arthAt gudA bhAga pariSetsarganA lepa vinAne hoya che. tathA pRSThabhAga tathA udara ane pRSThanI vacceno bhAga tathA jAMdha A badhA suMdara, pariNata, ane suMdara, saMsthAna vALA hoya che. "vivAhiya unnacaluchI' temanA piTane bhAga eTale pAtaLe hoya che ke te mUThImAM AvI jAya che. teone niHzvAsa sAmAnya kamala, nIlakamala, tathA gandha dravyanI samAna sugandhita hovAthI teonuM mukha surabhigaMdhavALuM hoya che. "za dhanuSa sivA' 800 Aso dhanuSa jeTalA uMcA hoya che. "sesiM majurA rasa iivaDrinA ." he zramaNa AyuSyamana te manuSyanI pAMsaLInA hADakAM (64) cosaTha hoya che. "te majurA pArimA , pati vidgItA, pati uvasaMtA, pagati payaNu kohamANa mAyA lobhA, miumadavasa pannA, allINA bhaddagA, viLatA, vedakA e manu ravabhAvathI bhadra pariNAmavALA hoya che. svabhAva thI ja vinayazIla hoya che. svabhAvathIja a9pa kaSAyavALA, a95 krodha, mAna, mAyA, ane lebha vALA hoya che. teo svabhAvathIja mRdu mArdava saMpanna hoya che. e ja pramANe svabhAvathI bhadraka ane vinIta bhAvathI yukata thayelA teo alpa IcchAvALA hoya che. avaM iri saMjiyA? eja kAraNe kaI vastune saMgraha karavAvALA nathI. ane "jayaMkA teo krUra pariNAmavALA hatA nathI. "vikimaMtara parivALA" vRkSanI zAkhAonI madhyamAM rahe che "naradikara # lifmaLo ya te manucanA pachAttA samAro' tathA e manuSya potAnI IcchA pramANe svataMtratA pUrvaka vicaraNa kare che. A rIte he zramaNa AyuSyana A ekarUka dvIpamAM nivAsa karavAvALA manuSyonA paricayanA saMbaMdhamAM A pramANe meM kahyuM che. "tesiM mate ! varijasTisa mahAra samucqna che bhagavana A manuSyane ekavAra AhAra karyA pachI pharI AhAra karavAnI IcchA keTale kALa vItyA pachI thAya che ? "noramA ! varasthamatta bANApaTTe samucum gautama! e ekarUka dvIpanA manuSyane caturtha bhakata arthAt eka divasa cheDIne bIje divase AhAra karavAnI IcchA thAya che. kemake sudhA vedanIya karmane udaya temane eka divasa cheDIne bIje divase ja thAya che. tethI abhakatArthatAmAM teone tojanya karmonI nirjarA thatI nathI. kemake teone IrachA pUrvaka bhajanano tyAga thaI zakato nathI. sU 3LA jIvAbhigamasUtra 181 Page #192 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ekorukadvIpa kI manuSya strI ke rupa AdikA nirupaNa "goya magi rikSA vALA mAvAyAre ghare ItyAdi TIkArtha- he bhagavan! e ekarUka dvIpanI manuSya strinu rUpa vigere kevuM kahela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'goyamA ! tAoNaM maNuIo sujAyasavvaMga suMdarIo pahANamahilA guNehiM juttA accaMta visappamANa pauma sukumAla kuMbha saMThitavisiTUcalaNA, ujjumiuya piivrniraMttarapuTTaphisaMjurIyA' he gautama ! ekarUka dvIpanI manuSya stri yakti pramANathI utpanna thayelA saghaLA aMgethI viziSTa hovAnA kAraNe ghaNIja suMdara hoya che. pradhAna mahilA guNethI eTale ke teo priya belavA vALI. patinA vicArane anusaranArI vigere guNavALI hoya che. temanA beu. paga cAlatI vakhate ghaNA ja suMdara rIte cAle che padmanA jevA te sukumAra hoya che. teonuM saMsthAnA kAcabAnA vAMsAnI jema unnata hoya che. temanA paganI AMgaLIye trAju sIdhI chidravinAnI pIvara puSTa hoya che. ane paraspara saMta kahetAM eka bIjI AMgaLIyone maLIne rahe che. navarattira tanina taMtakurUDhiLavA' teonA nakhe unnata hoya che. AnaMda prada hoya che. talina kahetAM pAtaLA hoya che. tAmra ISadrata hoya che. zuci pavitra hoya che. ane snigdha hoya che. "romariya vaTThajaMdira paNa patharALa jo saMghanacaDhA' temanI jAMghA yugala romavinAnuM gALa suMdara hoya che. ane utkRSTa lakSaNe vALuM hoya che. tathA aSya suMdara lAge tevuM hoya che. "pumira anAjubaMDha4 jujavaMdhI' teonI saMdhI sunirmita ane sugUDha eTale ke uparathI na dekhAya tevA jAnu maMDalathI subaddha hoya che. daDha snAyu yukata hevAthI azithila hoya che. "jivaMmAri saMdipanirava samAjamA jomajI virajI mAhitasujAta vaTTIvALAMtaro' teonA banane urUo (jAMgha) keLanA staMbhanA jevA AkAravALA suMdara hoya che, nirvANa visphoTaka eTale ke phalA vigere vinAnA hoya che. sukumAra ane zobhAyamAna hoya che mRdu kamaLa hoya che. avirala hoya che. paraspara eka bIjAnI najIka najIka hoya che. sama kahetAM sarakhA hoya che. pramANasaranA hoya che. sahita hoya che. eka bIjAne lAge che. sujAta ane suniSpanna hoya che. vratta nAmagoLa AkAranA hoya che. pIvara puSTa hoya che. ane ApasamAM nirvizeSa sarakhA eka jevAja jIvAbhigamasUtra 182 Page #193 -------------------------------------------------------------------------- ________________ hoya che. vAvIzI ghaTTa paMkiya patha vithina giDhaLI teonI zreNa eTaleke keDanI pAchaLa dhuNa vigerenA kSata vinAnI je aSTApada ghUta phalakanA pRSThanA AkAra jevI hoya che. prazasta hoya che. vistIrNa hoya che. ane lAMbI hoya che. tathA moTI hoya che. "vaLAyAmacvmAnakuLita virATa maMtraDha suddha naLavA vALI o' bAra AMgaLa mukha pramANathI bamaNA cAvIsa AMgaLa pramANane teone jaghana pradeza hoya che. te snAyuothI sArI rIte jakaDAyelA rahe che. kavitArU ratha 4javanirotara' teo alpa udara vALI ane vikRta udarathI rahita hoya che. teonuM A udara kSAma hovAthI kuza hevAthI vajInI jema suzobhita hoya che, tathA sAmudrika zAstrokata prazastalakSaNethI yukta hoya che. visTivaricattazumiraNiyAtona ujjuyasamasahita jacca taNukasiNaNiddha AdejalauD suvibhatta sujAya vasaMta tomaMtararUDhamaniSomAM temanA zarIrane madhyabhAga traNa rekhAothI vaLelo hoya che. pAtaLo arthAt kaMIka kuza hevAne lIdhe namela hoya che. ISat namelo hoya che. teonI rema paMkita sarala hoya che. sama barAbara sarakhI hoya che. saghana gADha hoya che. vacamAM vacamAM chUTelI hetI nathI. kRtrima hotI nathI, svAbhAvika hoya che. pAtaLI hoya che, kALI hoya che. sinagdha hoya che. Adeya kahetAM sohAmaNI hoya che. lalita eTale ke suMdara hoya che. suvibhakata alaga alaga hoya che. sujAta janmadeSa vinAnI hoya che. kAMta manane haraNa karavAvALI hoya che, zobhAyamAna hoya che. ane ramaNIya hoya che. "jaMjAvattAvAraNAratta taraM maMjura jiLa taw amzi ko caMtAmavAmIvicAmI" gaMgAnI bhamara-vamaLanA jevA pradakSiNA vartavALI trivalIthI yukata tathA madhyAhananA sUryanA kiraNothI vikasita thayelA kamaLanA vananA jevI gaMbhIra ane vizALa teonI nAbhI hoya che. "gaydama suparaba kurI" anulabaNu ugratA vinAnI prazasta ane pIna teonI kukSI kahetAM udara hoya che. "HoLacakAsa' teonA banne pArzvabhAgo kaMIka kaMIka jhakelA hoya che. saMjayAnA'maLelA pArzvavALI hoya che. "sunArANA? sujAtapA vALI hoya che. A padane vistAra pUrvakane artha pahelAM AvI gayela che. "micamA suda vagara jAtA teonA beupAzva paDakhA mita parimita pita pitAnA pramANathI yukata puSTa ane AnaMda ApavAvALA hoya che. "ahura jaLavA jIvAbhigamasUtra 183 Page #194 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nimaNunA nivArI tenuM zarIra eTaluM badhuM mAMsala puSTa hoya che ke jethI temanI pAMsaLI ane vAMsAnA hADakA dekhAtA nathI. tathA teonA zarIre evI kAMtIvALA hoya che. ke AgaMtuka ane svAbhAvika keI paNa prakArane mela teonA zarIra para utpanna thato nathI. janmanA SothI rahita hoya che. ane javara vigere rogonA upadrava vinAnI hoya che. 'kaMcaNakalasa samappamANa samasaMhaya sujAta laTu cUcuya Amelaga jamala jugalavaTTiya kadamuomtiya saMciyodhavAno temanA ane ratane sonAnAM kalaza jevA gaLa maTeLa hoya che, athavA kaMcananA ghaDAnA jevA moTA hoya che. athavA suvarNana jevA tejasvI ane atyaMta AkarSaka hoya che. eka stana mATe hoya ane eka nAnuM hoya tevA e hatA nathI, paraMtu te ane pramANamAM barAbara hoya che. e eTalA vizALa ane moTA hoya che ke parasparanAM bane evA lAgatA hoya che ke te banenI vacamAMthI maNAlataMtu arthAta kamala nAlane tAMtaNe paNa nIkaLI zakatA nathI, teo sujAta arthAt janma deSathI rahita hoya che. A stananA agrabhAgamA je acuka (dITI) hoya che te tenAthI judIja jaNAI Ave che. te evI jaNAya che ke mAne A stanapara zekhara arthAt muguTa ja rAkhavAmAM Avela hoya che. A stane AgaLa pAchaLa utpanna thatA nathI paNa eka sAtheja utpanna thAya che. ane ekIsAthe ja vadhatA rahe che. vakSasthaLa chAtI para teo viSamazreNIthI rahetA nathI. paraMtu samazreNImAMja rahelA hoya che. sAmasAmA te eka bIjAnA sarakhI unnatAvasthAvALA ane uMce uThelA hoya che. teonuM saMrathAna AkAra atyaMta suMdara ane prItIjanaka hoya che. "mughALupudagatanuca jopuchavakramAhicamaca AkAravivAra teonA banne bAhue bhujaMganI jema kamazaH nIcenI tarapha pAtaLA hoya che. gAyanA pachaDAnI jema vRtta gALa hoya che. teo parasparamAM samAnatAvALA hoya che, saMhata-pita pitAnI saMdhIyAthI teo maLelA rahe che. nata-namra eTale ke namelA hoya che. Adeya arthAta atyaMta suMdara hovAthI upAdeya arthAtu manane game tevA hoya che. ane lalita kahetAM mane jJa ceSTA vALA hoya che. "ttarakhA' teonA nakhe tAmra lAla hoya che, arthAt kaMIka kaMIka lAlimA vALA hoya che. "pIvaromawvaraMgo ' teonI AMgaLIo pIvara vizeSa majabUta hoya che. komala hoya che. ane uttama hoya che. "fbaDhavrLA ' temanI hatheli jemAM je rekhAo hoya che, te rinaSpa suvALI hoya che. suMdara AkAravALI hoya che. ane prazaMsA karavA yaMgya hoya che. "visiMaorithA suviphA pALIdA" temanI hathelI mAMsala puSTa hoya che. suMdara AkAranI hoya che. jIvAbhigamasUtra 184 Page #195 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ane te hathelInI aMdara sUrya caMdra, zaMkha, cakra, ane svastikanI rekhAo hAya che. te rekhAe praza'sAspada hAya che. pILuLacaLavasthiyelA' temanA kAmanA bhAga kaIka ucA upaDela hAya che. temaja DUMTInI nIcenA bhAga upaselane suMdara hAya che.dipuLAvohA' temanA kapAla pradeza arthAt gAlanA bhAga paripUrNa ane puSTa heAya che. caNAnu puSpamALa RtuvarisIvA' temanA gaLAnA bhAga mAMsala puSTa cAra AMgaLa lAMkhA tathA pradhAna zaMkhanA AkAra jeve traNa rekhA yukta DAya che. masajI saMyi pasastha hajIcA' temanI dADhI (hAThanI nIcenA bhAga) mAMsala ane puSTa temaja suMdara AkAranA hAya che ane prazaMsAspada hoya che 'vADImavujavAsa pIvara kuMcithavA rA' teonA adhareSTha dADamanA puSpanI jevA prakAzavALA ane sehAmaNA hAya che. arthAt lAla ane camakadAra heAya che. pIvara kahetAM puSTa hAya che, ane Akucita kaIka kaika vaLelA hAya che. tethIja te dekhavAmAM ghaNAja suMdara dekhAya che. 'OrottoTTA' temanA uparanA eThapaNu ghaNAja sAhAmaNA hAya che viAca cavuM, vAsaMti maru chidra vima saLA' teonA dAMtA dahinA jevA sapheda haiAya che. pANInA biMdu jevA niLa heAya che. caMdranI jema niSkaMlaka hAya che. kunda puSpanI jema sapheda haiAya che. vAsantInI kaLInI jema dhavala hAya che. tenI paMktiye vacamAM cheda vagaranI hAya che. tethIja temAM atyaMta zvetapaNu rahe che. 'stuvvathattamacayukumArutAnunIndA' temanA tAlu ane jIbha e beu lAla kamaLanA pAnanI mAphaka lAla hoya che. mRdu kahetAM narama hAya che. ane vizeSa sukumAra hAya che. 'vIra mukharu ahiru amu ya 33 suMgaLAsA' temanI nAsikA kareNanI kaLInA jevI heAya che. akuTila kahetAM vAMkI cUkI nahI paNa sIdhI heAya che. agrabhAgamAM pramANAnusAra kaMika uMcI hoya che. capaTI heAtI nathI. RjavI sarala ane tuMga kahetAM pApaTanI cAMca jevI tIkhI hAya che. 'sArva mamujIvayavimujI nindarasijhavalaLajiyaMtaLavaLA' temanA banne naitra sUryavikAzI zarada Rtunu kamaLa ane caMdra vikAzI kumuda kuvalaya nIlakamaLa e bannemAMthI alaga paDelA evA je patrAnA samUha heAya che. tenA jevI kaIka zvetatA ane kaMika lAlAza ane kaika kALAzavALA ane vacamAM kALI putaLIyAthI aMkita hAvAthI te atyanta suMdara lAge che. 'tta patrAyasaMvocanAtro vaLI teonA netrA pAMpaNAvALA heAya che. svabhAvathIja capala hoya che. kAna sudhI lAMkhA hAya che ane kArapara kaika lAla hAya che, 'bALamicacApa zarUjI nirama rAr maMtriya saMgata gAyatra mujJAta ziLanidramamuyA' temanI banne bhramarA jIvAbhigamasUtra 185 Page #196 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kaMIka kaMIka namAvelA dhanuSanI jema vAMkI hovAthI temanuM saMsthAna ramaNIya lAge che, kALA meghanA samUha jevI kALI hoya che. saMgata pitAnA pramANa saranI hoya che. Ayata arthAta jeTalI tenI laMbAI hovI joIe eTalI laMbAI vALI hoya che. sujAta hoya che. pitAnA DhaMgathIja te utpanna thAya che. kaza hoya che. ane snigdha hoya che. bIjI guttaravaLA" temanA beu kAne AlIna arthAt mastaka sudhI kaMIka kaMIka lAgelA rahe che. "vIja madara manikA kA' temanI kapala paMkita gAla ane kAnanI vacce bhAga pIna mAMsala puSTa hoya che. mRSTa cikAzavALa hoya che. tethI ja te ramaNIya hoya che. "vAMsa patha samaLiyAjA' temanuM lalATa catura pUrva pazcima dakSiNa ane uttara ema cAre khUNAomAM pramANa saranA ane samatala vALA hovAthI ramaNIya hoya che. "murAgivimaradipurANomavacanA" tenuM saumyamukha kArtikI pUrNamAsInA caMdra jevuM nirmala ane paripUrNa hoya che. "anunaya vattamaMm" chatranA jevA AkAravALuM uparathI goLa tenuM mastaka hoya che. "dira sUriddhi tIra sira' tenA mAthAnA keza kuTila vAMkA hoya che. sunidha hoya che. ane lAMbA hoya che. 'chattazacannAthumarAmA maMDaluM kalasa vAvi sosthiya paDAgajava maccha kumbha rahavara magara sukathAla aMkusa adrAvaya vII sapaI Traka mayUrasiridAmAbhiseya toraNa meiNi udadhivara bhavaNagirivara AyaMsa laliya gaya usabha sIhacamarauttamapasatthabattIsalakkhaNadharAo' chatra 1, dhajA 2, yuga 3, stUpa 4, dAminI 5, pupamAlA kamaMDala 6, kalaza 7, vAva 8, svastika 9, patAkA 10, yava 11, matsya 12, kumbha 13, rathavara zreSTha ratha 14, maghara 15, zukaWAla 16, aMkuza 17, aSTApada vIci-pUtaphalaka 18, supratiSThaka-sthApanaka 19, mayUra-mera 20, zrI dAmamALAnA AkAranuM AbharaNa vizeSa 21, abhiSeka kamalAbhiSeka abhiSeka yukata lakSamI ke jene abhiSeka be hAthIthI karavAmAM Ave che, evuM cihna 22, teraNa 23, medinI-pRthvI pati-rAjA 24, udadhivara samudra 25, bhavana prAsAda 26, girivara zreSTha parvata 27, darpaNa 28, lalitagaja-zreSTha hAthI 29, vRSabha 30, siMha 31, ane camAra 32, A sAmudrika zAstramAM prasiddha zreSTha evA batrIsa lakSaNene teo dhAraNa kare che. "haMsa riso haMsanA jevI teonI gati-cAla hoya che. "zorUTsa madhunisurAga keyalanI madhura vANInA je suMdara ane madhura teone svara-kaMTha hoya che. "Hdavass aNunayAo vavagayavalipaliyA, vaMga duvvaNa vAhI dobhaggasogamukkAo' teo ghaNIja anupama suMdara hoya che. teo badhA pratye vinayavALI hoya che. teonA zarIramAM jarAya zithilatA yukata carmavikAre hotA nathI. arthAta temanA zarIramAM cAmaDI saMkecAI javArUpa vikAra hote nathI. teonA vALa sapheda hotA nathI, teonA aMga vikRta hotA nathI. arthAt jUnAdhika hovArUpa jIvAbhigamasUtra 186 Page #197 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vikAra vinAnA hoya che. zarIranI kAMtImAM koI paNa prakAranI vikRti AvatI nathI. vyAdhithI tAva vigere rAgathI teo haMmezAM mukata hAya che. lezamAtra paNa durbhAgya teomAM hetu' nathI. teone zAkanuM nAmanizAna paNa hatu. nathI. arthAt teo haMmezAM AnaMdamagnaja rahe che. utteLa narALa dhovULa mUliyA ko' te enI uMcAi pAta peAtAnA patiyeAnA zarIrathI kaMika nyUna hAya che. ekerUka dvIpanA manuSyeAnA zarIranI uMcAi AsA dhanuSanI hAya che. teA A kriyAnA zarIranI uMcAi kaMika ochA AsA dhanuSa pramANunI hAya che. samAnya siMgaravAvettA' AmatA svabhAvikaja pramANeApeta yathAvasthita jeavayavA jema heAvA joie evAja sudara avayava janya saundraya vALI zarIranI AkRti hAvAthI teonA zarIra svabhAvika zrRMgAravALA ja hoya che paraMtu bahAranA vastrAbhUSaNa janya suMdarapaNuM hetu' nathI. te paNa vastrAbhUSaNa rUpa suMdara veSathI susajajIta heAya che.' saMyAya niyamaLiya cetriya vitjhAma saMbhAvabiLanuttovacAra saDhA' tee svabhAvathIja haMsiNInA gamana tulya suMdara gamana kriyAvALI hAya che. teonu hAsya prema pradazaka hAya che. ane beu pele vikasita thaI jAya evA hAya che. tenI vANI ghaNIja gaMbhIra hAya che. ceSTAe aMga pratyagAne DhAMkavA, pAchA tene jovA vigere rUpa tathA AMkhAne maTakAvavI vigere rUpa vilAsa, peAtAnA patinI sAthe saMbhASaNa karavA rUpa cAturya A khadhAmAM teo ghaNIja vadhAre nipuNa hAya che, tathA yukata saMgata je upacAra nAma lekavyavahAra che, temAM paNa ghaNIja vadhAre dakSa-catura hAya che. A badhA vizeSaNe patinI apekSAthI samajavA. kemake te kSetranA svabhAvathI teone para purUSa pratye abhilASAnI saMbhAvanAja hAtI nathI. suMvara thaLa naLa vaLa caDhaLacaLamAjA' teonA stanA, jaghana, vadana, mukha hAtha, paga, netra, vigere badhAja aMgeA atyaMta suMdara hAya che.'vaLaOAvaLa novana vibhAsa jiyA' te gaura vigere vaNathI, lAvaNyathI, yauvanathI, ane vilAsathI, haMmezAM yukataja khanIne rahe che. kemake tyAM kSetrasvabhAvathI vRddha avasthA A jIvAbhigamasUtra 187 Page #198 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vatIja nathI. maMLavaLavivAranI sunna acchAo' te evI pratIta AA? samuLva r' he gautama ! te sarasa AhAra kare che, tethI teone thAya che ke jANe naMdana vanamAM pharavAvALI apsarAe ja hoya, tethI teo aljhena vevjhaninA' AzcayathI prekSaNIya jovAlAyaka heAya che, arthAt te ne jee dekhe che, temane eja Azcaya thAya che ke teo manuSya kriyA che ? ke apsarAe che? 'vAsAcAo, vizinnAo- amihanAo, davAo' teo prAsAdIya hAya che. darzanIya hoya che. abhirUpa hAya che. pratirUpa hoya che. A paTTAnA atha pahelAM ApavAmAM AvI gayela che. usaLa mate ! manuILa denArula gaddAraTTe samuvArU' he bhagavan A manuSya striyAne AhAranI icchA keTalA kALa pachI thAya che ? arthAt ekavAra AhAra karI lIdhA pachI pharIthI AhAra karavAnI icchA teone kayAre thAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke noyamA! asthamattala eka vakhata AhAra karyAM pachInA khIje divase AhAra karavAnI icchA thatI nathI. trIje divase AhAra kare che. temane kSudhAvedanIyanA udayanA abhAvathIja temAM eka divasanu' abhaktapaNu-AhAranI anicchA rahe che. A abhakta paNuM teonA karmonI nirAnA kAraNabhUta hetuM nathI. kemake A tapa rUpa hatuM nathI, karmAnI nirAteA tapaH sAdhya hoya che. chatAM paNa tene abhaktA tAnA sAdhathI caturtha bhakta zabdathI kahevAmAM Avela che. !! sU. 38 / ekorukaddIpastha jIvo ke AhAra Adi kA nirupaNa 'te na maMte ! manuvA jimAdAra mAdatti' ityAdi TIkA- he bhagavan ekArUkadvIpanA manuSya kevA AhArakare che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke noyamA! puDhavi pujjAdvArA te manucagaLA pattA samaLAlo' he zramaNa AyuSyamana gautama ! ekeka dvIpanA manuSyA pRthvI, puSpa, ane kalAnA AhAra kare che. 'lIle naM aMte ! puDhavI sid AzAn vaLatte' he bhagavana e pRthvIne keve! AsvAda-rasa kahyo che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'nocamA ! che naTTA nAmaNa gujevA, saMDevA, sajAvA, maLaTiyAvA, misa reDyA, paqsamAMcavA, puNva uttarAvA, samutarAvA, joniyADyA, vinayAA, mahAvijJacADyA he gautama ! gALanA jevA svAda hAya che, khAMDanA jevA svAda heAya che, sAkaranA svAda jevA hoya che, misarInA svAda jevA hAya che. kamalakaMdane svAda jevA hAya che, 558 meAdakanA jevA svAda hAya che'vuDosa' puSpa vizeSathI banAvela sAkaranA svAda jevA hoya che, padmottara jIvAbhigamasUtra 188 Page #199 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kamala vizeSathI banAvela sAkaranA svAda jevA hoya che, akAzita vijayA, mahAvijyA, Adarza upamAM anupamA A akeAzita vigere madhura dravya vizeSa che. te lekavyavahArathI samajI levA joie A badhAnA jevA svAda hoya che, athavA 'caurakke gokhIre cauTThANapariNae guDakhaMDamaccha DiyauvaNIe, maMdaggikaDhie choLa ve nAva AsenuM' catuHsthAna pariNata-cAra gAyAnA dUdhane traNa gAyAne pIvaDAvavuM, traNa gAyAnu dUdha e gAyAne pIvaDAvavuM ane e gAyeAnu dUdha eka gAyane pIvaDAvavuM. A pramANe cAra sthAna pariNata thayelA gAyanA AvA dUdhamAM jema geALa, khAMDa, athavA sAkara ane sevAne pramANasara meLavavAmAM Avela hoya ane te pachI dhImA agni para pakAvavAmAM Avela hoya, evuM te gAyanuM dUdha eka vizeSa prakAranA vaNathI, gaMdhathI rasathI sparzathI yukta banI jAya che, A ge| dugdhanA je anupama svAda hoya che, zrIgautamasvAmI prabhuzrIne pUche che ke he bhagavan 'rUmecAvaeNsiyA' te zuM AvA prakArane svAda tyAMnI pRthvIne hAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'no phaLadre samade' he gautama ! A kathananA eve! atha samarthita thatA nathI. arthAt gALa vigerenA rasanA jevA ja svAda tyAMnI pRthvIneA hAtA nathI. tane na puDhavIr eto iTThatarAe caiva jAva magAmatarASTra caiva AsAt na vaLatte' paraMtu e pRthvInA svAda te teene tenA rasa karatAM paNa vadhAre ISTataraja hoya che. yAvat kAntataraja hoya che. priyataraja hoya che. maneAjJataraja hAya che. ane maneADamataraja hAya che. simaMte ! puSpaALa sidda AsAd vAte' he bhagavana tyAMnA e puSpA ane phaLanA svAda kevA heAya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke noyamA ! se nAnAmarAAMta caTriksa ichALe pavara bhoyaNe sattasahassa niphanne vaNNeNa uvavee gaMdheNaM uvavee raseNaM uvavee zAmeLa vave' jema cAturaMta cakravarti rAjAnu bhAjana ke je kalyANa bhAjananA nAmathI prasiddha che. cakravarti rAjAnu te kalyANa bhAjana A rIte bane che. cakravattinIja gAyA hAya, ane te purIlR jAtInI uttama zeraDIne caravAvALI hAya, zarIrathI nireAgI hAya, evI eka lAkha gAyAnu dUdha pacAsa hajAra gAyAne pIvarAvavAmAM Ave, pacAsa hajAra gAyAnuM dUdha pacIsa hajAra gAyAne pIvarAvavAmAM Ave, A rIte adhi adhigAyAne kramathI dUdha pIvarAvatAM pIvarAvatAM evI rIte dUdhane pInArI chevaTanI eka gAyanuM je dUdha hAya, che e dUdhathI banAvela dUdhapAka ke jemAM aneka prakAranA mevA vigere saMskAra vALA padArthoM nAkhavAmAM AvyA heAya te cakravati rAjAnuM jIvAbhigamasUtra 189 Page #200 -------------------------------------------------------------------------- ________________ : kalyANa pravara bhAjana kahevAya che te vaNanI apekSAe zukava va thI gandhanI apekSAthI surabhi gadhathI arthAt sugaMdhathI rasanI apekSAe madhura vigere rasathI ane sparzInI apekSAe mRdu snigdha vigere paNAthI yukta hAya che. 'sA caLio' AsvAdanIya heAya che. cIlAcaninge' vizeSa rUpathI svAda vALA hAya che 'rIninge' dvIpanIya hAya che. arthAt jaTharAgnine vadhAranAra heAya che. viMdanine' zrRMhaNIya dhAtu vigerene vadhAranAra hAya che. eTale ke zakita vaka hAya che 'nige' dapa NIya heAya che. utsAha vigerene vadhAranAra hAya che. 'maLane' madanIya hAya che. haatpAdaka hAya che. ' savviMdiyagAyapalhA Line' ane saghaLI IMdriyAne ane zarIrane prahUlAdanIya AnaMda vaka hAya che. zrIgautamasvAmI kahe che ke he bhagavan 'mavecA vesiyA' tA zu tyAMnA puSpa ane kaLAnA svAda A prakAranA heAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'no phaLadre samade' he gautama ! A kathanathI e atha samarthita thatA nathI. kemake vrutti naM puptaSThajAna hto dhrutA ceva nAva grAsAnuM phaLatte' tyAMnA phalAne svAda A rItanA cakravattinA bheAjanathI paNa IMTataraja hAya che. yAvat maneADamataraja hoya che. 'te na maMte ! manuyA tamArAra mArittA divatlR ati' he bhagavan ekArUka dvIpamAM rahevAvALA te manuSyA AvA prakAranA AhAra karIne kayAM nivAsa kare che? arthAt zayana vigere mATe kayAgraha vizeSamAM jAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke dANacA LaM te anuyALA vattA samaLAmo' he . zramaNa AyuSman gautama ! ekArUka dvIpamAM rahevAvALA te manuSyA gRhAkArathI paNita vRkSAnA ja gharA vALA hAya che. arthAt suvA besavA vigere mATe vRkSa rUpa heAmAM jAya che. temenA gRha rUpa vRkSeAja hoya che. te maMte ! navA siMThiyA vaLattA' he bhagavan e vRkSeA kevA heAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'boyamAM ! chUTTAnA saMThiyA, vecchAvasaMThiyA, sattAnA maMThiyA, jJacamaMThiyA, dhUmala TiyA, toraNamaMThiyA, popuacopAttamaMThiyA, he gautama ! A vRkSA jevA gALa AkAra parvatanA zikharanA heAya che. evA AkAravALA gALa hAya che. arthAt evA vrukSA sathA sthira hoya che. tathA koI koI vRkSa prekSAgRha ra gazALAnA jevA hAya che. kAi kAi vRkSeA chatranA jevA AkAravALA hAya che. koI koI vRkSeA dhajAnA jevA AkAravALA hoya che. koi koi vRkSA stUpanA jevA AkAravALA hoya che. koI keAI vRkSeA tAraNanA jevA AkAravALA hAya che. kaI kaI vRkSeA gepuranagaranA mukhya dvAranA jevA AkAravALA hAya che. keAI keAI vRkSeA vedikA cabUtarInA AkAra jevA AkAravALA hAya che. kAi kAI vRkSA cepAla-matta hAthInA jevA AkAra vALA hoya che. 'maTTAna saMThiyA, pAlAr saMThiyA, haiMnnatajasaMThiyA, navavasaMThiyA, vAlagga jIvAbhigamasUtra 190 Page #201 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pocaDiyA vasamIsaMciA 'kAiphAi vRkSeA aTArI mahelanAM uparanA bhAga jevA AkAravALA hoya che. koi koI vRkSeA rAjamahelanA AkAra jevA AkAravALA hoya che. koI koI vRkSeA zikhara vagaranA dhanavAnAnA gharanA jevA AkAravALA hoya che. koI koI vRkSeA gavAkSa jharUkhAnA jevA AkAravALA hAya che.kAI keAI vRkSeA vAlAgrapatikA pANInI upara khanAvelA prAsAda mahelanA jevA AkAravALA hAya che. koi kAi vRkSeA valabhIchajAnA jevA AkAravALA hoya che. 'ane tastha va vamayaLasaMcaLAmaLa visiTTa saMkALa saMciA ' bIjA paNa tyAM je vRkSeA hAya che. te badhA paNa keTalAka uttama bhavanAnA jevA vizeSa prakAranA AkAravALA keTalAka zayananA jevA vizeSa prakAranA AkAravALA, keTalAka AsananA jevA vizeSa prakAranA AkAravALA hAya che. 'muIyajachAyA' A vRkSAnI chAyA zubha ane zItala hAya che. 'te TumALA raLattA' he zramaNa AyuSmana AvA prakAranA AkAravALA A vRkSA kahyA che. 'asthi nuM maMte ! zauya rIte medALiyA zaiAcanALi vA he bhagavan ekeka nAmanA dvIpamAM ghara athavA gharonI vaccenA rastA che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke je phLade samaa' he gautama evA atha samarthita thatA nathI. va tArucALa te manuchyA pachaLattA' kemake vRkSeAja jeenA AzrayasthAna rUpa che, evA ja te manuSyA kahyA che, RSi NaM bhaMte ! egorUya dIve dIve gAmAI vA nagarAI vA, jAva sannivesAi vA' he bhagavat ekeka dvIpamAM gAma athavA nagara ke sanniveza che? ahIyAM yAvatpa dathI kheTa, karmeTa vigere padAnA saMgraha thayela che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'ne phaLadre sama' he gautama ! A atha kharAkhara nathI. arthAt tyAM AgaLa gAma vigere kaMi paNa nathI. kemake tyAMnA manuSye 'niindraya kAmagamiLo te manuSaLA phaLattA,' peAtAnI icchA pramANe gamana karavAvALA hAya che. tene gAma vigerenI AvazyakatA paNa hotI nathI. asthi naM aMte ! zohacarIne asIti va, masIDyA, nItivA, niSnati vA' he bhagavantyAM te ekerUka dvIpamAM asi, maSI, kRSi kheti paNya vecavAnu sthAna ane vANijya vyApAra A cha kAmA thAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "no phaLadre samaDhe he zramaNa AyuSman gautama! A artha kharAbara nathI. arthAt tyAM AgaLa agni, maSI, vigere kAM thatA nathI. A kAMtA kabhUmimAM ja thAya che. akarma bhUmimAM thatA nathI. 'asthi La aMte ! zocarIyeLa rIte ziroti vA, suvaLe tinA, - * jIvAbhigamasUtra 191 Page #202 -------------------------------------------------------------------------- ________________ setivA dUseti vA maNAti vA muttiettivA, vipuladhaNakaNagarayaNamaNimottiya saMgharaghavAi jaMtararAvaNaneti rA' he bhagavana e ekarUka dvIpamAM cAMdI, senu, kAMsu, trapu, tAmra duSya-vastra, maNi, mati, vigere dhAtuo hoya che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "daMtA asthi hA gautama! A badhI vastuo tyAM AgaLa paNa thAya che. paraMtu je reva La segi i mAyA tijo mamattamA samuhUDjha' tyAMnA manuSyane A vastuo para tIvra mamatvabhAva heta nathIke jevI rIte aDhAI dvIpanA karmabhUmi ja manuSyane e vastuo para tIvra mamatva bhAva hoya che. "thi / maMte ! TgorUya dIve Na dIve rAyAivA, juvarAyAivA Isare ivA, talavareivA, mADabiyAivA joriyApurA, verIphavA." he bhagavan e ekarUka dvIpamAM A rAjA che. A yuvarAja che. A Izvara che, A talavara che. arthAt prasanna thayelA rAjAe Apela sonAnA paTTa jenA mAthA para zebhe che, tevA thANadAra (mAmalatadAra) ke je nagara vigeremAM cerenI zodha khoLa kare che. temane daMDa kare che. tene talavara kahe che. A mADaMbika chinna bhinna vasatine svAmI che. A Ilya hAthInA jeTalA pramANa vALA dravyane mAlIka che, A zeTha arthAta lakSAdhipati che. A senApati che. A sArthavAha che, gaNima dharima, vigere vecavA cogya padArthane vecavA dezAtaramAM janArAone temanI sAthe jeo sahacArI-sAthe rahevAvALAone mArgamAM sahAyaka hoya che. e te saMghane adhipati che. zuM? e vyavahAra thAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jo rASTra samI che gautama ! tyAM AgaLa e vyavahAra thatuM nathI. kemake "vavAda rUrI sArA te magri govar tamArato" he zramaNa Ayuman A badhA ekeka dvIpamAM rahevAvALA manuSya addhi, vibhava, aizvarya ane satkAra vigerethI rahita hoya che teo badhAmAM samAnapaNuM ja hoya che? viSama paNa hetuM nathI. "thi i mare ! nA rIte hIre mAcAvA, vicArUvA, mAthAphavA, maLavA, manAvA, purAvA gcAravA saTTaravA' bhagavan ekarUka dvIpamAM A mAtA che, A pitA che. A bhAI che, A bahena che, A strI che. A putra che, A putrI che, A nuSA putravadhu che AvA prakArane vyavahAra hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke he gautama! "daMtA ridha' hA tyAM e pramANene jIvAbhigamasUtra 192 Page #203 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vyavahAra hoya che. paraMtu je vera ii sesiM magyALe viSe temane saqq sAru te manuSyone mAtA, pitA, vigeremAM atyaMta gADha nehAnubaMdha hete nathI, kemake "juvegavaMdhaLA Le te majuvALA guttA samajAto che zramanuM AyuSyan ! tyAMnA rahevAvALA manuSya alpa premabaMdhanavALA kahyA che. 'asthi NaM bhaMte ! egoruya dIve dIve dAsAivA, pesAivA, sissAivA, bhayagAivA. mAravA, purUvA' he bhagavan ! e ekeka dvIpamAM "A dAsa che. kharIdele nekara che, A prakhya che. arthAta dUta vigere che, A ziSya che, A bhUtaka che. arthAta nakakI karela mudata sudhI pagAra ApIne rAkhavAmAM Avela kAma karanAra manuSyane bhUtaka kahe che. A bhAgIdAra che. A kAryakara purUSa che. AvA prakArane vyavahAra thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "jo rULa samadde he gautama ! A artha barAbara nathI. arthAt tyAM dAsa vigere vyavahAra thatuM nathI. kemake "ghavAya bAramoniyA te majuvALA ittA ramAyo che zramaNa AyuSyan teone abhigika nAmanuM karma thatuM nathI. arthAta tyAMnI vyakti keInA dabANamAM AvIne athavA paisAnA dAsa banIne keInA dAsa vigere banatA nathI. "thi maMte ! kocarI joti vA, veri vA ghArAri vA, varu vA, hari vA, prajAmitte vA' he bhagavana ekeDarUka dvIpamAM A ari che, arthAt sAmAnya zatru che, A vairI che. arthAt kaI vizeSa kAraNavazAt A vairabhAva rAkhanAra kayAMka kayAMka svAbhAvika hoya che. jemake sApa ane noLIyAmAM hoya che. AghAtaka che. arthAt marAvanAre che. A vadhaka che. arthAta poteja mAravAvALo che. athavA thappaDa vigere dvArA paDA pahoMcADanAra che, A pratyamitra che, arthAt je pahelA mitra hoya ane pachIthI zatru banI gayela hoya athavA je amitrane sahAya karavAvALo hoya te pratyamitra kahevAya che. A vyavahAra thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jo rULa sama" he gautama! A artha barAbara nathI. kemake "vavAra rerA vaMdhANa te majuvALA ittA" he zramaNa AyuSyanuM tyAMnA manuSyamAM vairAnuM baMdha hote nathI. "! gocarI rI, mittA vA, vAMsArU vA parivAravA, sahIvA, sucArUar" he bhagavan! te ekarUka dvIpamAM "A mitra che. A vayasya samAna umaravALo ane gADha premathI yukta che, A ghaTika che, A dezI zabda che. te goSThivAcI che. goSThI-mitra maMDalIne kahe che. A sakhA che. arthAt kAyama sAthe rahevAvALe che. ane hitano upadeza karanAra che. "mahAmA tivA, vaMtijAti vA? A mahA bhAgyazALI che, A sAMgatika che, arthAt saMgati karavA mAtrathI je mitra banI jAya che te sAMgatika kahevAya che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautama svAmIne kahe che ke "jo rUmNe sama vavArezmA te mag Tin guttA' A artha khabara nathI. kemake te manuSya premAnubaMdha vinAnA hoya che. "garatha La marejo tIre tIre javAdAttava, vivAra jIvAbhigamasUtra 193 Page #204 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vA, gaLAphavA, sArUvA, kAsTivALArUvA, rekovALophavA, sImaMtaoonyAtrA maffjaveLArUvA' he bhagavana e ekeka dvIpamAM "AbAha, vivAha vigere utsavamAM ke jyAM janasamUhane bolAvavAmAM Ave che, ane teone pAna sopArI vigere ApIne satkRta karavAmAM Ave che, evA kAma thAya che? vivAha thAya che? yajJa thAya che? vara vadhune khAvA pIvAnuM devAmAM Ave che zuM? caulakarma ane upanayana saMskAra thAya che? sImonnayana saMskAra thAya che ? marelA pitAne trIje ke navamAM vigere divase piMDadAna karavAmAM Ave che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jo rUdde sama" A artha barAbara nathI. arthAta tyAM AvAha, vivAha vigere kaMI paNa thatuM nathI kemake te manuSya vavAya bAvAdavivAdugaousaddha thAjapa A AvAha, vivAha, yajJa zrAddha, sthAlIpAka vigere pUrvokta kAryothI rahita hoya che. tyAMne kSetrakALa evAja svabhAvane hoya che. tathA teo yugalika hovAthI teone AvA pUrvokta saMskArenI AvazyakatA hotI nathI. che sU. 39 che. ekorukaddIpa meM indramahotsava Adi mahotsava viSaya praznottara garika je mane ! saca tIre tIre huM mAphavA ItyAdi TIkArtha-he bhagavana A ekeDarUka dvIpamAM "huM mArUvA" Idramahotsava amuka prakAranA utsavanuM nAma Idramahotsava che. A utsava Idrane lakSya karIne karavAmAM Ave che. e ja pramANe A pachInA utsanA saMbaMdhamAM paNa samajI levuM joIe. raMTa jAphavAkArtikeyanuM nAma skaMda che. A kaMdane udezIne karavAmAM AvanArA utsavanuM nAma skaMda mahotsava che. "sadamadArUvA" yakSenA adhipatinuM nAma rUdra che. A rUdrane uddezIne karavAmAM AvelA utsavanuM nAma rUdra mahotsava che. "zivamarUvA' zivanAma mahAdevanuM che. A mahAdeva zaMkarane uddezIne karavAmAM AvelA utsavanuM nAma zitsava che. "veramaNa mahArA' vaizramaNanAma kuberanuM che. te uttara dizAne eka lekapAla deva che. A kuberane uddezIne thavA vALA utsavanuM nAma vaizravaNatsava che. "mujra mahArUvA" mukadanuM nAma kRSNanuM che. e kRSNane uddezIne thanArA utsavanuM nAma muke detsava che. "nAmadAvA" nAganAma nAgakumAranuM che, A bhavanapati devanA eka bheda rUpa che. A nAgakumAro che ene udezIne karavAmAM Avela utsavanuM nAma nAgotsava che. "HvarSamArUvA" yakSa e vyantara devane eka bheda che. A yakSane uddezIne karavAmAM Avela utsavanuM nAma yakSetsava che. mUtamArUvA" bhUta paNa vyaktara devane ja eka bheda che. A bhUtane uddezIne karavA AvanArA utsavanuM nAma "bhUtamahotsava' che. "kura mAravA' navA banAvavAmAM Avela kuvAne uddezIne karavAmAM Avela kapa mahotsava che. "tAvaLa mAphavA" taLAva ane nadIne uddezIne karavAmAM Avela utsavanuM nAma "taDAga nadI mahotsava kahevAya che. "mahArUvA? paravara mArUvA" agAdha pANIvALA jaLAzayane hada kahe che. evA hada vizeSane ane parvatane jIvAbhigamasUtrA 194 Page #205 -------------------------------------------------------------------------- ________________ udezIne kahevAmAM Avela mahotsavanuM nAma "hadamahotsava" ane parvata mahotsava che. "jovAmadArUvA reya mahArUvA" vRkSArepaNa karavAne uddezIne ane yakSAyatanane uddezIne karavAmAM AvelA utsavanuM nAma "vRkSAre paNa mahotsava ane caitya mahotsava che. "dhUma mahArUnA pIThI vizeSanuM nAma stUpa che. A stUpane udezIne karavAmAM AvelA utsavanuM nAma stUpamahotsava che. te he bhagavAna A badhA ja mahotsava e ekarUka dvIpamAM thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautama svAmIne kahe che ke "jo rUATe samaTTa' he gautama ! A artha samartha nathI. arthAt A IndrAdi mahotsave tyAM thatA nathI. kemake "vavAra mahimA te magyA paNa tamAro he zramaNa AyuSmana ! A ekeka dvIpamAM rahevAvALA manuSya utsava karavAno mahimA vagaranA hoya che. aratha maM! uoca tIre gaM DhIne jarUchavA' he bhagavana e ekerUka dvIpamAM zuM naTonA bela thAya che? "nadRSTAphavA' nRtya karavAvALAonA nane jovA mATe utkaMThAvALA thayelA manuSyano meLo bharAya che? "gaperacha rUvA? garatrA derI para khela karavA vALAonA khelane jevAvALAone meLe bharAya che? "marachArUvA" bAhu yuddha karavAvALA malenA bAhu yuddhane jovA mATe manuSyone meLo bharAya che? "mudrichAyA muSTiyuddha karavA vALAeAnA muTiyuddha jevAvALA manuSyone meLo bharAya che? "vivAre phulA mukhavikAra vigere aneka prakAranI vikriyAo dvArA manuSyone hasAvIne cittane prasanna karavAvALA vidUSaka janenI ceSTAone jevA IcchanArA manuSyano meLo bharAya che ? "dArUvA" suMdara kathAo kahevAmAM zretAone rasa upajAvanArA kathaka jananI kathAone sAMbhaLavA mATe bhakate rUpI manuSyone meLo bharAya che ? "vecchArUvA" uchaLakUda karavAvALA manuSyanI uchaLa kUdane jonArAone meLo bharAya che? "sAcAvecchArUvA' zubha ane azubhanuM AkhyAna karavAvALAonI je sabhA bharAya che. tene meLo bharAya che ? "DhosA vecchArUvA' lAsaka jAnI arthAt aitihAsika rAsa garabA gAvAvALA athavA jaya jaya zabdo bolavAvALAonA lAsyane jenArAone meLo bharAya che ? "Dhava vesTarUvA moravA, tuLarUra vecchApurA laMkha-vAMsa para caDhIne ramata karavAvALAonI ramatane jonArA manuSyane meLo bharAya che ? maMkha-citrapaTa hAthamAM laIne dareka gharamAM bhikSA mAganArAone jenArAone meLo bharAya che ? -Na nAmanA vAgha vizeSane vagADavAvALAonI te vAdya vagADavAnI kaLAne dekhanArAone meLe bharAya che? "tUvavIja veccharUvA" tuMbaDInI vINA vagADavAvALAonI vAdana kriyAne jenArAono meLo bharAya che? "vavecchArUvA' khaMbhA para kAvaDa laine karavAvALAonI vicitra prakAranI lIlA kIDAne jonArAone meLe bharAya che? "mAhi vecchArUvA' stuti pATha karavAvALA mAgadha janenA stuti jIvAbhigamasUtra 195 Page #206 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pAThane sAMbhaLanArAono meLo bharAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jo rUASTra samaTTe' A artha barAbara nathI. arthAta A naTonA khela vigere tyAM hotA nathI. kemake "vavAra jovA nuM te mALA gumttA" he zramaNa AyuSyana! te manuSyagaNa kutuhala vinAnA hoya che. arthAt teonA manamAM kaI paNa prakAranuM kautuka jovAnI IcchA hatI nathI. "thi maMte! umocarI rIte sAphavA, cArUvA, nAnargvA, guar ivA, gillIivA, thillItivA pilloivA, pavahaNANi vA, siyAivA, saMdamANI rUvA' he bhagavan! e ekeka dvIpamAM zuM gADA hoya che ? ratha hoya che ? ratha be prakAranA hoya che. temAM eka kIDA ratha ane bIje saMgrAma ratha kahevAya che. saMgrAmarathamAM aneka prakAranA AkAranI lAkaDAnI vedikA hoya che. ane kIDA rathamAM tevI vedikA hotI nathI. yAna gADI hoya che? yugya geladeza prasiddha catuSkoNa vedikA yukta yAna vizeSa pAlakhI ke jene be purUSe uThAve che. AvA yAne hoya che? gillI eTale hAthInA upara rAkhavAmAM AvanArA thAlInA AkAranu Asana hoya che thilI pillI lATadeza prasiddha bane eka prakAranA yAna vizeSa che tevA yAnavizeSa tyAM hoya che ? pravAhaNa jahAja hoya che? zibikA pAlakhI hoya che? svandama nika vizeSa prakAranI pAlakhI hoya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke he gautama! "ghAravAra vidALio te magir somttA samariaNo he zramaNa AyuSyama! te manuSyo pagathI cAlanArAja hoya che. teo gADA vigeremAM besIne cAlatA nathI. "riba ! mocIve vIve, gAtArUvA, hRthIrUvA, paTTAvA, noLAphA, madirAphavA, rAphavA, ghoDA, bAphavA hAphavA," he bhagavad ekarUka dvIpamAM uttama jAtavaMta zIdhragAmI ghaDAo hoya che ? hAthIo hoya che ? uMTa hoya che ? gAya ane baLada hoya che ? bheMsa ane pADAo hoya che ? gadheDAo hoya che ? sAmAnya prakAranA ghaDA ke jene TaTuM kahevAmAM Ave che. te hoya che ? bakarI ane bAkaDAo hoya che? bheDa gheTI ane gheTAo hoya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautama svAmIne kahe che ke "haMtA gatitha" hA gautama! e kerUka dvIpamAM A badhA prANi hoya che. paraMtu "jo jevAM tehiM magyA parimottANa haravamAnararjhari' A badhA te manuSyanA kAmamAM AvatA nathI. kAraNa ke A manuSyo pagathI cAlavAvALA ja hoya che. tathA A pazuonuM dUdha paNa teo kAmamAM letA nathI, jIvAbhigamasUtra 196 Page #207 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sthi na maMtte ! hoya TrIne TrIne sIddAr vA, varadhAvA, vinAnA, TIviyA, acchArU vA, parasAd vA, sArU vA, siMcAchAvA, vikAruAvA, muLati vA, nojakuLativA, jo 'ttiyAA, salAtivA, cittasrAtiyA, viruNAtivA,' he bhagavana ekArUka dvIpamAM siMha hAya che ? vAgha hAya che? beDiyA--arthAt nAra hAya che? cittA hAya che ? rIche. hAya che? geMDAe hAya che? taccha mRgAne khAnAraka hiMsaka pazu vizeSa hoya che? ziyALiyA hAya che? khilADAe hAya che? kutarAe hAya che ? bhuDa hoya che ? rAtamAM 'kAkA' evA zabdo karavAvALI lAMkaDI tyAM hAya che ? sasalAe hAya che ? citrala cita kAmara ja'galI jAnavara je mRganA AkAranu e kharIcAvALuM hAya che, te tyAM sarvaprANi hAya che ? ane cillalaka zvApada pazu vizeSa hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke he gautama ! 'daMtA asthi' hA A badhA jAnavara tyAM hAya che. paraMtu jo caitra naM te aNNamaNNassa tesiMvA, maNuyANaM kiMci AvAhanA vAdavA, kAyatiyA, viccheca' nA 'tti' A jAnavara parasparamAM eka khIjAne athavA te manuSyAne thADI ke vadhAre pramANamAM khAdhA karatA nathI, tenA zarIrane karaDatA nathI, phADatA nathI. vigere kAI paNa harakata pahoMcADatA nathI. A mAMsa bhakSaka hovA chatAM paNa zA kAraNathI AvA kAmeA karatA nathI ? A mATe sUtrakAre kahyuM che ke patimA aaN te sAvacaLA phaLattA' te zvApada jaMgalI jAnavarA prakRtithIja bhadraka sarala hAya che. 'asthi La' aMte hapa TrIne TrIne sAnItivA, vauddivA, nodhUmAvA, navAvA, siddhAvA, vUDvA' he bhagavan ! eka dvIgamAM zAlIdhAnya vizeSa hAya che? trIhi dhAnya vizeSa hAya che ? ghauM' hAya che? java hAya che ? tala hoya che? zeraDI heAya che ? to A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke chtA asthi'hA gautama ! A badhu ja tyAM hAya che. paraMtu 'no ceva tetti' manuyALa' movattAdvamALacchati' te dhAnyA tyAMnA manuSkAnA AhAra AdinA kAmamAM AvatA nathI. asthi mate ! zoyarIne pIve vattAvA, turIvA, pIvA, bhitti vA govADyA, visamevA,' he bhagavan ! te ekeka dvIpamAM meATA meTA gatta khADA hAya che ? darI uMdaraDAo dvArA karavAmAM Avela nAnA nAnA khADA hoya che ? arthAttnAnA dara hAya che ? ghaselI arthAt phATelI tarADavALI jamInahAya che ? parvata zikhara vigere ucA pradeza hoya che. avapAta evA sthAnA hAya che? ke jyAM manuSyA prakAzamAM paNa paDI jAya ? viSama evA sthAnA hAya che ? ke jyAM manuthaiAne caDhavA utaravAnuM' kaThaNa ane ? jyAM thADA jIvAbhigamasUtra 197 Page #208 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pANI vALa kAdava hoya evA rathAne hoya che? je dhULa vALA retavALA ane kAdavavALA hoya evA sthAne hoya che? ane jemAM paga mUkavAthI bagaDe evA pANI vinAno kAdava hoya tevA sthAne hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jo rULa sama che gatama! A artha samartha nathI arthAt tyAM AvA sthAne hotA nathI. kemake "vahu mALijo mUrimAne paumte samajAvo" he zramaNa Ayuman ! tyAMno bhUmibhAga basama eka sarakho ane ramaNIya suMdara hoya che. "ritha i mate ! parama tIre tI' he bhagavana! ekarUka nAmanA dvIpamAM "brAphara' ukhADavAmAM Avela dhAnyanA mULa dUThA hoya che? "Ta " kAMTA hoya che ? divA ' hIraka-jene agra - bhAga seInI aNI je tIkSaNa hoya evuM eka jAtanuM kASTha vizeSa hoya che ? sArUvA' nAnA paththaranA kakaDA khaMDa rUpa sAkara hoya che? "tA jacavAphavA' taono kacare hoya che? "qttAvArUvA" pAnaDAone kacare hoya che? "gADavA? apavitra padArtha hoya che? 'pUriyAtivA" pUti svabhAvathI calAyamAna durga dhathI bhale padArtha hoya che? "dumiidhArUvA" jenI gaMdha kharAba hoya tevA padArtho hoya che? "gogallAvA, mRta kalevarAdinA jevA hoya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "jo rULa sama' he gautama! A artha barAbara nathI. kemake "vavAvALu vaTa vagara taLathavA vattavara vRtti dimAnavovale joya have ghaom' he zramaNa AyuSyanuM te ekarUka dvIpa sthANu, kAMTA, kAMkarA, maraDIyA, ghAsane kacare, pAMdaDAne kacare, azucipaNa vigere vinAno hoya che, "kathi nuM mete ! hArI vIve haMsAkuvA, mAravA, upamuvA, guvA vA, sivArU vA, DhaLAvA' he bhagavana ekerUka dvIpamAM daMza, mazaka macchara, pisU, jU, lIkha athavA mAkaDa hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne che kahe ke "jo phaLa kama he gautama! A artha khabara nathI. arthAta tyAM daMza, mazakapimsa ju lIkha vichI vigere DaMkhathI karaDavAvALA ane machara vigere upadrava karavAvALA ja hotA nathI. kemake "vavAreMsamawvasucanUra sTiDhoLa caDhI gov?' he zramaNa Ayuman A ekeka dvIpamAM daMza, macchara pisu, ja, lIkha ane mAkaDa vinAne hoya che. tema kahevAmAM Avela che. "W i mate ! ghaNosara tIre rIte jharIvA, asAravA, mojArUvA' he bhagavana ! ekarUka dvIpamAM sa hoya che? ajagara hoya che? athavA mahAraga hoya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "daMtA mari' hA gautama ! A sarpo vigere jIve ahiyAM A ekarUka dvIpamAM hoya che. paraMtu no ceva oi te maur jIvAbhigamasUtra 198 Page #209 -------------------------------------------------------------------------- ________________ maNNassa tesi vA maNuyANaM kici AvAhaM vA, pavAha vA, chaviccheya vA ' teo paraspara eka bIjA jIvane athavA tyAMnA manuSyane sAmAnya prakArathI thoDI paNa bAdhA pahoMcADatA nathI ane vizeSa prakArathI paNa khAdhA pahoMcADatA nathI. temaja teonA zarIra vigerenuM chedana bhedana paNa karatA nathI. kemake "mA nuM te mArA TomttA samAro' he zramaNa Ayuzmana A sapa vigere prakRtIthIja bhadra hoya che. tema kahevAmAM Avela che, 'asthi NaM bhaMte ! egoruya dIve dIve gahadaMDAivA, gaha musalAivA, gaha gajjiyAivA gahajudhAIvA gaha saMdhADagAivA gaha avasavvAivA, abbhAivA, anbharukkhAivA, saMjhAivA, gadhavvanagarAivA, gajjiyAivA, vijjuyAi vA ukkApAyAIvA, disAdAhAi vA, NigyAyAi vA, pasuviTThIivA, jubagAIvA' hai bhagavana ekarUka dvIpamAM zikhAvALAgrahanu udaya pAmavuM, grahadaMDa-aniSTa sucaka daMDAkAra gRhasamudAya, grahamusala-musalanA AkArano graha samudAya graha garjIta, -grahanAsaMcArathI thavAvALI davani, (avAja) grahayuddha-eka grahanI madhyamAMthI bIjA grahanuM saMcaraNa, athavA be grahonuM eka nakSatrapara dakSiNa athavA uttaramAM samazreNIthI AvavuM, graha saMdhATaka be grahonuM yugmarUpe eka nakSatramAM rahevuM. grahApasava grahonuM vAma DAbI bAjuthI dakSiNa jamaNI bAju cAlavuM. arthAta grahonuM vyatikramaNa eTale ke vakra thavuM. abhasAmAnya AkRtivALA menuM utpanna thavuM. abhavRkSanA AkArane vAdaLAonuM pariNAma, saMdhyA rAtA nIlA vAdaLA enuM pariNAma gaMdharvanagara-devabhavana prAsAdathI zobhatA nagaranA AkArathI pariNata thayelA AkAzamAM megha pudgala rAzinuM thayuM vidyuta vAda vinA vijaLInuM camakavuM. ulkApAta AkAzamAM saMmUrNima agnijavAlA paDavI, didAha koI paNa eka dizAmAM chinnamULa agnijavAlAne bhayaMkara pratibhAsa tha, nirdhAta vijaLI paDavAnA kaDAkA, pAMzuvRSTi AkAzamAMthI dhULa paDavI, je divase saMdhyAnI prabhA ane caMdramAnI prabhA eka sAthe maLI hoya tene yUpaka kahe che ke jethI saMdhyA thayAnuM jANI zakAtuM nathI. tethI ja kahyuM che ke "jIMdaNA pramA candra mojharavaM bhUpa bIjuM paNa kahyuM che ke " saM ghAvALo" arthAt saMdhyAcheda- saMdhyAnA vibhAgamAM AvaraNa AvI jAya, saMdhyA jANI na zakAya, teja cUpaka teja bAla caMdrane divasa, ane eja zukala pakSane paDe vigere traNa divasamAM thAya che. arthAt pratipadA vigere traNa divasomAM thAya jIvAbhigamasUtra 199 Page #210 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che. eTale ke paDa, bIja ane trIja A traNa divasamAM ghaNe bhAge saMdhyA vibhAga durlakSya thaI jAya che. yakSAdIta-AkAzamAM dekhAvAvALA agni sahita pizAcanuM rUpa dhUmikA rUkSa pANinA biMdu zivAya chUTi chUTi jhAkaLa jevI hoya che. mahikA-snigdha, ghana, tathA ghana hevAthIja jamIna para phelAyelI ghAsanA agrabhAgamAM pANInA biMduonA jovAthI jANavAmAM Avela dhuMvADA jevI hoya che. rajaudRghAta jINI dhULathI dizAo bharAI javI. te samaye dizA rajasvalA che tema loko kahe che. caMdaparAga-caMdragrahaNa, sUparAga sUryagrahaNa, caMdra pariveSa caMdranI cAre bAju thavAvALuM goLa AkAranuM parimaMDala, arthAt goLa kuMDALuM, "sUryariveSa' sUryanI cAre bAju thavAvALuM pari. maMDaLa, praticaMdra-eka caMdrathI bIjA caMdranuM dekhAvuM evaM pratisUrya-be sUryanuM dekhAvuM, IMdra dhanuSa, dhanuSanA AkAranI aneka raMgavALI rekhAnuM AkAzamAM dekhAvuM. udakamasya-tatkAlamAM thavAvALI varSo sUcaka, e ja IdradhanuSane khaMDa, ameghasUryAsta pachI AkAzamAM teja vakhate sUrya biMbamAMthI gADAnA - dhaNanA AkArane varasAda varasavAnI sUcanA batAvanArI zyAma vigere raMganI rekhA, kapiusita-akasamAta AkAzamAM saMbhaLAnAra bhayaMkara zabda, prAcIvAta pUrva vAyu, pratIcInavAyu-pazcimane vAyu yAvat zabdathI 19 ogaNIsa prakArane vAyu prajJApanA sUtranA pahelA padamAM kahela che. te 19 ogaNIsa vAyu A pramANe che. pUrvavata 1, pazcimavAta 2, dakSiNavAta 3, uttaravAta 4. udarva vAta pa, adhevAta 6, tiyaMgavAta 7, vidigyAta 8, vAtedubhrAma , vAtekalikA 10, vAtamaMDalikA 11, utkalikAvAta 12, maMDalikAvAta 13, guMjAvAta 14. jhaMjhAvAta 15, saMvatavAta 16, ghanavAta 17, tanuvAta 18, ane zuddhavAta 19, "jAmavAdArUvA" zramadAha "nAra dArUvA" nagaradAha 'gAva rajisarANAvA" yAvata saMnnivezadAhu yAvat padathI beTadAha, maDaMbadAha, ItyAdinuM grahaNa thAya che. A grAmadAha vigerenI asaMbhAvanAthI tyAM prANa nAza vigere thatA nathI teo kahe che ke "vALavavA bannakSaya kuchavaca dhAvaca, vaLamUtaLAriyAtivA, prANAya, janakSaya, kulakSaya, dhanakSaya, vyasana-kaSTa kAraka anArya upadrava, utpAta thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautama svAmIne kahe che ke "jo rUATuM rama" he gautama! A arthe barAbara nathI, arthAta graha daMDa graha musala, vigere A badhA upADe tyAM thatA nathI. A kathanane sArAMza e che ke ahiyAM "jo rUdde sama" A padathI pahelA kahela prazna vAkayanA tamAma praznone niSedha thAya che. paraMtu ahiyAM je vAyanA saMbaMdhamAM niSedha che, te asukhanA kAraNa rUpa vikRta-pratikuLa vAyu niSedha banAvanAra che. paraMtu sukhakAraka sAmAnya vAyune niSedha nathI. kemake sukhanA kAraNarUpa sAmAnya pUrvAdi vAyune sadbhAva tyAM paNa che ja che sU. 41 che. jIvAbhigamasUtra 200. Page #211 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ekorukaddIpa meM Di`ba-Damara kalaha Adi viSaya kA nirupaNa asthi naMga maMtte ! zoSaya rIte TrIne TiMnAvA, tamArU vA' ityAdi TIkA - he bhagavan ekeka nAmanA dvIpamAM Dima svadezanA vinAza Damara anya deza dvArA karavAmAM Avela AkramaNa 'gA' vANInI laDAI jhaghaDA kaleza vohAvA' duHkhI jIvAneA kakaLATa 'vArAvA' parasparamAM vaira-IrSyA bhAva 'vidUranAI' virUddha-viAdhirAjayanuM AkramaNa A tamAma tyAM hAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke no phaLaduM samaDhe he gautama ! A tamAma khAkhatA tyAM hAtI nathI. kemake 'vAya kiMvadamA roja vAverA virudgharanALa te manucALA vaLattA samaLADyo !' he zramaNa AyuSyamana tyAMnA manuSyA DaMkha, Damara, kalaha vaira vigerethI svabhAvathIja rahita hAya che. asthi naM maLe ! noca rIte ve mahAnubrAvA, mAsanAmAA, mahApasthanivaduLArUM vA'he bhagavan ekeka dvIpamAM parasparane mAravAnI bhAvanA vALu yuddha ke mahAyuddha thAya che ? mahA sa'grAma-eTale ke ceTaka ane kaNikanA rathamuzala sagrAma jevA mahA saMgrAma thAya che ? mahAzastranipAta-nAgamANa vigere ke je have pachI kahevAmAM Avaze te mahAzastrA eka bIjAnA para mAravA rUpa prayAga karavAmAM Ave che? khANa vigerene je mahAzastra kahevAmAM AvyA che. te tenI vicitra zaktimattAne laIne kahe che ke mahApurikSa saLAvA' mahApurUSa vAsudeva khaladeva cakravatI vagere kahevAya che. tevA mahApurUSonuM kavaca vigerethI sajaja thavAnu. thAya che ? 'mahAdhipakaLAvA' yuddhamAM mahArUdhira paDavAnuM thAya che? 'nAnavALAva' nAga khANAnA upayeAga karavAmAM Ave che. ? A nAgamANu jyAre dhanuSapara ArApita karavAmAM Ave che, tyAre tene AkAra khANa jevAja hAya che, ane jayAre tene dhanuSa parathI cheDavAmAM Ave tyAre te jAjavalyamAna thaine ekadama ulkA daMDa rUpa banI jAya che. ane zatruenA zarIramAM pravezIne nAga rUpe pariNamI jAya che. ane pachI nAga pAza rUpa banIne tenA zarIrane khAMdhI le che. Aja pramANe khIjA khANAnuM mahAtmya paN samajI levuM joie. vaeN vALAk vA~' AkazamAM gamana karavAvALA khANAnA upayoga karavAmAM Ave che ? 'tAmasavALA' tAmasa khANeAne eTaleke saghaLI yuddha bhUmImAM aghArU' karavAvALA khANAneA upacega karavAmAM Ave che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'no phaLake samaDhe' he gautama A kathana kharAkhara nathI. arthAt tyAM mahAyuddha vigere thatA nathI. kAraNa ke 'navacanerAjIva dhALa te manucALA vaLattA' teone parasparamAM vairAnukha dha thatA nathI. tethIja tene mahAyuddha vigerenI jarUra ja hotI nathI. sthi naMga maMte ! vodaya TrIve TIve''he bhagavana ekArUka dvIpamAM 'dugUrUcAvA' dubhUtika arthAt jIvAbhigamasUtra 201 Page #212 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vibhUti nAza pAme te aziva duSkALa hoya che ? bALArUvA? tyAM kula riga arthAta kula kamathI AvavAvALe rega hoya che ? "nAmaro"i grAmaraga arthAt samagra gAmamAM vyApta thavAvALe phelAvAvALI rega hoya che ? "nAra nagaraga nagaramAM vyApta thavAvALe rega hoya che? "gaMhonargar maMDalaroga arthAta janasamudAyamAM vyApta thavAvALe rega hoya che? "sittere tyAM zivedanA arthAt mastaka pIDA hoya che ? "divecAvA #margvA, vecArUvA, saMtavecAvA' eja rIte akSivedanA, AMkha saMbaMdhI pIDA, kAna saMbaMdhI pIDA, tathA nAka saMbaMdhI pIDA ane dAMta saMbaMdhI pIDA vigere hoya che? "vecagAvA, jANavA, sAsArUvA, gAphavA vAdArUvA, bruvA, sA rUvA' tathA nakhavedanA, udharasa zvAsa, dama, tAva dAha dAdara khasarA kharajavuM "ThThAvA, gurUvA, jorAvA, gatisArUvA - vA kuTha-kaDha kuDA DamarUvAta jaladara aza-harasa araga ajIrNa tathA "saMtarArUvA' bhagaMdara, gudA sthAna para thavAvALA nADItraNa nAsUra A badhA rogo tyAM ekarUka dvIpamAM hoya che? "phuraNArUvA, vaLaphArUvA, kumAra dArUvA, bApA hArUvA, varadrdArUvA' tathA Idragraha IndranA AvezathI thanAre rega Idragraha rega kahevAya che te ja pramANe skandagraha kumAragraha, nAgagraha yakSagraha, mUtAhArUvA" bhUtagraha racArUvA' udvega graha zekAdithI thanAra Aveza "dhajImahArUvA' dhanugraha dhanurvAka nAmano roga cidAvA, ekAhika graha rAta divasa rahevAvALe ekAMtariye tAva "vecAhiyArUvA' drahikagraha be divasane AMtare AvanAre tAva terAzimAAtivA traNa divasane AMtare AvanAre tAva "jAvathamhiyArUvA? cothiye tAva "hirAya jUjArUvA? hRdayazUla hRdayaroga "mAlUrUvA' mastakazula mAthAne rega "giNUjArUvA' pArzvabhUla pAMsaLIye duHkhavI te "chinyUjhAvata' udararoga "jJAnikUTArUvA nIzUla "AmamArI ghA grAmamArI marakI vigere je AkhA gAmamAM phelAI janAra hoya che tevA re "kAva sannisArIvA yAvat AkaramArI nagara mArI evaM peTamArI, karmaTa mArI, maDao, droNamukha paTTana Azrama saMvAha, sannivezamArI, vigere roge tyAM hoya che? tema A Indragraha vigere rogothI tyAM "jAvavA jJAva vasamUthamAcArUvA' prANakSaya yAvatu kulakSaya tathA dhanakSaya A badhA kaSTa kAraka anArya upadvave tyAM hoya che ? jIvAbhigamasUtra 202 Page #213 -------------------------------------------------------------------------- ________________ A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke no phaLake samadre'he gautama ! A A IndragrahI laIne dhanakSaya sudhInI Apattiye ekarUka dvIpamAM hAtI nathI. kemake 'vavaLacaronAcaMdAnuM te mALA vaLattA samaLAso' he zramaNa AyuSmana te manuSye rAga ane ataka vinAnA hoya che. asthi na maMtte ! to ya TrIne TrIne attiyAjJAvA' he bhagavan! ekAka dvIpamAM vegapUrvaka thanArI ativRSTi thAya che ? 'mevAsAtinA' bhedavRSTi dhI me dhIme thanArI pratyeAjanathI ochI vRSTi thAya che ? 'yuTIvA' dhAnya vagerenI utpatti karavAvALI vRSTi varasAda thAya che ? dhruvuddIvA' dhAnyAdinI utpatti na karavAvALI athavA pratyeAjana vinAnI dRSTI thAya che ? 'luvAdAttivA' je varasAdathI pANIne pravAha ghaNe uMce sudhI paheAMcI jAya teve varasAda thAya che ? 'vAdAvA' je varasAdathI pANInuM pUra AvI jAya evA varasAda thAya che? 'mudamecAvA'evA varasAda thAya che, ke padegtaparathI paDavAne kAraNe jamInamAM khADA paDI jAya? athavA jamInanI aMdarathI paNa pANI bahAra nIkaLI Ave ? 'FJIjAvA' zu evA varasAda thAya che ke pANInA pravAha Takkara khAIne Amatema phelAi jAya ? 'nAmavAdAvA' tyAM evA varasAda thAya che ke je AkhA gAmane tANI jAya. 'nAva saMnivenA vA' yAvat sanivezane vahIne lai (gAmane tANI) jAya ? ahIMyAM yAvatpadathI AkaravAha, nagaravAha, kheTavAha vigere padAnA saMgraha thayA che. A rItanA pANInA upadravathI 'jALavavaya lAvavamaLamUtamaLAfyAvA' tyAM je prANiyAnA vinAza thAyayAvat janakSaya dhanakSaya thAya kula kSaya thAya AvA prakAranA upadravAnA ekArUka dvIpa vAsiyezane sAmanA karavA paDe che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke no phaLaduM samaDhe he gautama ! A a kharAkhara nathI arthAt A pramANe kahevuM te cagya nathI, eTale ke A pUrveSkta ativRSTi, anAvRSTi vigere upadmavA tyAM thatA nathI. vavAyattovALaM te manuyAnA vaLatA samaLA'so' te manuSyeA he zramaNa AyuSman jala saMbaMdhI upadravA vinAnA hoya che. thi naM maMte! toya rIverIne bacA garAivA tambA garAivA sIsAgarAivA suvaNNAgarAivA rayaNAgarAivA vairAgarAivA vasuhAvA' haLavAsADyA' he bhagavan! e ekArUka dvIpamAM lekha'DanI khANA che? tAMbAMnI mANeA che? sIsAnI khANA che ? senAnI khANA che ? ratnAnI khANA che ? vAnI khANA che? hIrAnI khANA che ? tathA vasudhArA dhArA pravAhathI seAnaiyAnI vRSTi thAya che? hiraNyanA varasAda thAya che? muvaLavAsArU vA sAnAne varasAda thAya che? 'caLavAsAvA ratnAnA varasAda thAya che? jIvAbhigamasUtra 203 Page #214 -------------------------------------------------------------------------- ________________ "vavANArUvA" ja hIrAno varasAda thAya che? "kAmaravA vA' AbharaNene varasAda thAya che? "vattAsArUvA" pAnaDAone varasAda thAya che juThThANArUvA? pune varasAda thAya che? "DhavAnarUvA' phaLono varasAda thAya che? "vIjaar sAvA" bIjene varasAda thAya che? "majhavAnArUvA" mAlAone varasAda thAya che? vAMdhavAdi6 vA? gandha dravyane varasAda thAya che? "vavAnAphavA? vilepana piSTa draya (pIThI) vizeSane varasAda thAya che? "guvAhArUvA' gandhadravyanAcUrNana varasAda thAya che? vIradIvA' dUdhane varasAda thAya che? "thavIvAra ratnane varasAda thAya che? "hirApuTTI vA' hiraNya cAMdIne varasAda thAya che? "suvaivaTTIphuvA senAne varasAda thAya che? "tadeva nava guuMvaDhIphavA thAvat cUrNane varasAda thAya che? ahiyAM bhAva5dathI ratnavRSTi vigere pado grahaNa karAyA che. varSAkALamAM sAmAnya rIte varasAda thAya che ? ane varSo kALamAM vadhAre pramANu thI varasAda thAya che ? eja rIte "sutrApurA' e eka rUka dvIpamAM sukAla rahe che ? athavA "DuraMthAvA duSkALa hoya che? "mivarSArUvA dhAnyAdinI utpatti rUpa sukALa hoya che? "mirAvA dhAnyAdinI utpattinA abhAvarUpa dukALa hoya che ? "gghArUvA' vastu alpa mUlyathI seMghI maLe che? athavA "maraNArUvA" bahumUlyathI (meMghI) maLe che ? "krayArUmahAviyAr3avA tyAM vastuonI kharIdI thAya che? athavA vadhAre pramANathI vecANa thAya che? "sorIvA" joke tyAM bhegya padArthone saMgraha kare che? "saMcArUvA" tyAMnA loko vastu hovA chatAM bhaviSya mATe saMcaya kare che? nidhIvA adhika mUlyavALI vastuone saMgraha thAya che? "jiMdALAriyA tyAM leke dhanane jamInamAM dATe che ? "nirorALArUvA tyAMnA leke pAse jInI vastuone saMgraha hoya che? ghaNuM junu hovAthI "jIjunicaMgar" tyAM evuM paNa dravya hoya che ke jene koI mAlIkaja na hoya ? "parIkathAphavA? tyAM evuM paNa dhana hoya che ke jemAM pAchuM, kaI jamA karAvanAra mANasa na hoya athavA jenI bhUmI javA AvavA gya na hoya "vahIjanottAnArUvA? tyAM evA paNa dhanasthAno hoya che ke tyAM dhana rAkhavAvALAonA vaMzane kaI paNa mANasa bace na hoya ? arthAt badhAja marI gayA hoya ? ane tenuM ghara paNa nAza pAmyuM hoya ? evA sthAne hoya che ? "gADuM phumAruM mArA rahezvaramahaMtamuharSadRNAlamasaMvAnniveluM' je A tyAM grAma Akara nagara kheTa karbaTa moMba droNamukha pattana azrama, saMvAha ane saMniveza che, temAM tathA temAM je siMdhArA' ziMgheDAnA AkAra jevA rastAo jIvAbhigamasUtra 204 Page #215 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che, "tAra3razvara jayapuramA' trika traNamAga vALA rastAo hoya che. cAra mArgavALA rastA che. catvara cAra rastA bhegA thatA hoya te ceka tathA mahApatha rUpa mArgomAM tathA "I frddhamAsuNAgAra kSetrovaTTA mAjideva' nagaranI nALa gaTaramAM smazAnamAM parvata eva parvanI guphAomAM uMcA parvata vigere sthAnemAM "saMnividyattArUM vini' daTAyelu dhana hoya che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jo rULa sama che gautama! A artha barAbara nathI. arthAt pUrvokta prazna saMbaMdhI kaI paNa vAta tyAM hatI nathI. temaja gAma vigeremAM kayAMya paNa dhanadaTAyeluM hatuM nathI. have sUtrakAra ekarUka dvIpanA manuSyanI sthitinuM varNana kare che. gokarI maMte ! tIre magvAnuM variyaM jANuM chuM FUttA" he bhagavAna ekeka dvIpanA manuSyanI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM AvI che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "yamA ! he gautama! teonI sthiti 'jhaoLe gorA raMgarUmari annamALA kaLA" potanA asaMkhyAtamA bhAgathI eAchA palyopamanA asaMkhyAtamA bhAga pramANa jaghanyathI che ane "jorezaM giovamarU gAgaramAM utkRSTa sthiti pa5manA asaMkhyAtamAM bhAga pramANunI che. "seLa maMte ! mArA zAstramANe jhAjha divA huM ja chuM, huM 3vavati ' he bhagavan te manuSyo kAlanA avasare kALa karIne kayAM jAya che ane kayAM utpanna thAya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "jo mA! te magyA amArAvasArA migyAruM pasaveM ti, auNAsIiM rAiMdiyAiM mihaNAiM sArakkheMti saMgovitiya' hai gautama jayAre teonuM cha mAsanuM AyuSya bAkI rahe che. tyAre teo putra ane putrI rUpa jeDAne utpanna kare che. ane 79 ogaNyA sI divasa paryanta teo e jeDalAnuM pAlana poSaNa kare che. ane tene sArI rIte saMbhALe che. jJAvittA raMgovijJA' tenuM sArI rIte pAlana poSaNa karIne " sattA, nissAsitA kAsittA chIIttA akiTThA avvahitA apariyAviyA' te pachI tazI ucchavAsa niHzvAsa laIne khuMkhAro khAIne chIMkIne kaMI paNa kaleza bhagavyA vinA tathA keI paNa jAtanA paritApa vinA "kurda zAnti pUrvaka mAre zAstra divA" kAlanA avasare kALa karIne 'navaje, resToNu vattAgha pavavattA avaMti bhavanapatithI laIne IzAna sudhInA devaloka paikI kaI paNa eka devalokamAM utpanna thaI jAya che. arthAt pitAnA AyuSya sarIkhA AyuSyavALA devalokamAMja teonI utpattI thAya che. teonuM akAlamaraNa thatuM nathI. kemake asaMkhyAta vaSayuSka AyuSya vALAone anapavartanIya AyuSyavALA siddhAMtakAe kahela che. eja vAta pragaTa karavA mATe "#AramA' e padane ahiyAM prayoga karela che. tevo divALaM te mAcaTM[ vomttA samajAvo he zramaNa Ayuzmana te manuSyo te prakAranA kSetranA svabhAvathIja deva saMbaMdhI AyuSyano baMdha karavAthI bhavanapatithI IzAna devaloka sudhInA devaloka sivAyanA bIjA devalekamAM utpanna thatA nathI. meM sU. 4ra che jIvAbhigamasUtrA 205 Page #216 -------------------------------------------------------------------------- ________________ AbhASika dvIpa kA nirupaNa phLi aMte ! nirALo mAnaniyamanujJALa'' ityAdi TIkA - he bhagavan dakSiNa dizAnA AbhASika manuSyane AbhASika nAmanA dvIpa kayAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke noyamA ! jaMbuddIve dIve maMdarassa pavvayassa dAhiNeNaM cullahimavaMtassa bAsaharapavvayassa daahinnpurasthimicchAno cAramaMtago' he gautama ! A ja bUDhIpamAM ma dara parvatanI dakSiNa dizAmAM kSudrahimavaMta nAmanA suMdara paMta che. tenA dakSiNa pauratye agni khUNAnA caramAntathI 'javanasamudde timni jhoyaLanacAr` boLAdittA' lavaNu samudramAM traNaseA ceAjana jAya tyAre 'sthaLa mAriyamanusALa' AmAliya TIme gAma rIne raLatte eja sthAnapara AbhASika manuSyanA AbhASika nAmanA dvIpa che. 'Dhela' nA joya ne nivalesa sajja...' A dvIpanA saMbaMdhamAM temaja tyAMnA manuSyAnA saMbaMdhamAM bAkInuM tamAma kathana ekerUka dvIpanAM prakaraNamA je pramANe kahevAmAM Avela che eja pramANe samajI levu joie 'hiLa ma'te ! vRttiniSThAna vailAjiya velALiya majussAnuM pucchA' he bhagavan ! dakSiNa dizAnA vaizAlika ane vaiSANika manuSyeAnA vaizAlika ane vaiSANika nAmanA dvIpA kayAM Avela che A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke jovamA ! aMvRddIne dIve maMdarassa pavvayassa dAhiNeNaM cullahimavaMtassa vAsaharapacvayassa dAhiNa paccatthimillAo carimatAo lavaNasamudaM tinnijoyaNa sayAI sesa jahA egoruya manuRALa'' he gautama ! A jabudvIpamAM sumerU parvatanI dakSiNa dizA tarapha rahelA kSudrahimava'ta patanA dakSiNa, pazcima naiRtya khUNAnA caramAntathI lavaNa samudramAM trase ceAjana javAthI kharekhara eja sthAnapara dakSiNa dizAnA vaiSANika ane vaizAlika manuSyAnA vaiSANika ane vaizAlika nAmanA dvIpeA che. eTale ke vaizAlika manuSyAnA vaizAlika dvIpa ane vaiSANika manuSyAno vaiSANika dvIpa che. A saMbaMdhamAM bAkInuM tamAma kathana eka dvIpanA kathana pramANenuMja kahela che. E 'phiLa maMte ! TrAphinihALuM nanohiyamanuHALa puSkA' he bhagavana dakSiNa dizAnA nAMgeAlika manuSyAnA nAMgeAlika dvIpa kayAM Avela che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'nocamA ! pUrIne pIve maMdassa pavvayassa uttarapaccatthimillAo carimaMtAo lavaNasamudaM tiSNi joynasacAra' sela' nA zoSayamanustAna' he gautama ! uttara pazcima A ja khU dvIpanA maMdara parvatanI dakSiNa dizAmAM Avela kSudrahimavaMta paryaMtanA vAyavya khUNAnA caramAntathI lavaNa samudramAM traNaseA cAjana javAthI kharekhara eja sthAna para dakSiNa dizAnA nAMgalika manuSyeAnA nAMgeAlika nAmanA dvIpa Avela che. A dvIpa ane dvIpamAM rahelA manuSyeAnA saMbaMdhamAM bIju tamAma bAkInu kathana ekAka dvIpanA prakaraNamAM je pramANe kahevAmAM Avela che. eja pramANe jANI levu' joIe, // su; 43 5 jIvAbhigamasUtra 206 Page #217 -------------------------------------------------------------------------- ________________ hayaka dvIpa kA nirupaNa fe i mate rArisTArga cALa majurasALa caLavI ItyAdi TIkArtha-he bhagavana dakSiNa dizAnA hayakarNa manuSyane hayaka nAmano dvIpa kayAM AveluM che? aMtara dvIpa pa6 chapana hoya che, te paikI 28 aThayAvIsa dakSiNa dizAmAM ane bIjA 28 aThayAvIsa uttara dizAmAM hoya che. ahiyAM dakSiNa dizAnA aMtara dvIponuM prakaraNa hovAthI vANigiDhALa' e pramANe kahela che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che "zomA - ruya dIvassa uttarapurathimillAo carimaMtAo lavaNasamudaM ca tAri joyaNasayAI ogAhittA ettha NaM dAhiNillANaM hayakaNNamaNussANa hayakaNNa dIve NAma dIve romjo ekeka dvIpanA IzAna khUNAmAM Avela caramAntathI lavaNa samudramAM cAraso jana sudhI javAthI eja sthAna para dakSiNa dizAne hayakarNa manune yakarNa nAmane dvIpa Avela che. A kathananuM tAtparya evuM che ke e keka dvIpanA pUrva caramAnsathI IzAna dizAmAM lavaNuM samudramAM cAra ceAjana javAthI tyAM sula himavaMta parvatanI dADhA Ave che. te dADhAnI upara ja budvIpanI vedikAnA aMta bhAgathI cAra cAjanane aMtaramAM dakSiNa dizAno hayakarNa manuSyanAyakarNa nAmane dvIpa kahyo che. A dvIpanI "vattAra goLAyArU vAyAmavizvameLe laMbAI pahoLAI cAraso jananI che. "vAsa loyAnA pannaphTI vivikhUNA riveve tenI paridhI kaMIka vadhAre bArase pAMsaTha jananI che. "R i gue navaraDyANa avaze nahI joyA' A dvIpa eka pAvara vedikAthI cAre tarapha gherAyelo che. ityAdi prakArathI tenuM saghaLuM varNana jema ekarUka dviIpanuM varNana te prakaraNamAM karyuM che eja pramANe samajI levuM. arthAt A haya. karNa dviIpa paNa eka padvavara vedikA ane aneka prakAranA vRkSethI zobhAyamAna vana ane vanakhaMDathI gherAyela che. te vananuM ane vanakhaMDanuM varNana pahelAM kahela prakArathI samajI levuM joIe. hi of maMte ! sAhiLiA 7=vmajurasALaM puchA' he bhagavAna dakSiNa dizAnA gajakarNa manuSyane gajakarNa nAmane dvIpa kayAM Avyo che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "joyA! AmAtiya dIvassa dAhiNapurathimillAo carimatAo lavaNasamudaM cattAri joyaNasayAI re hRthaouri" he gautama ! AbhASika dvIpanA agni khUNAmAM rahela caramAntathI lavaNasamudramAM cAra jana javAthI kSudrahimAvAna parvata Ave che. A kSudra himavAna parvatanI dADhA upara jambudvIpanA vedikAntathI cArase jananA aMtare gajakarNa manuSyone gajakarNa nAmano dvIpa kahela che. A dvIpa cAra jananI laMbAI pahoLAI vALe che ane kaMIka vadhAre bArase pAMsaTha jananI jIvAbhigamasUtrA 207. Page #218 -------------------------------------------------------------------------- ________________ tenI paridhi che ahiyAM paNa ekeka dvIpanI jema padvavara vedikA che. ane vanakhaMDa che. tenuM tamAma varNana ekarUka dvIpanA varNana pramANe ja che. gva joinagNA puchA" he bhagavan! dakSiNa dizAnA karNa manuSyone karNa dvIpa kayAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautama svAmIne kahe che te "jo mA ! sAcavIvasa rahaLapadArithamisTA rimatA jhavaLAmu cattara goLArUM se cALAnaM? he gautama! vaiSANika dvIpanA dakSiNa pazcimanA caramAtathI cArase jana lavaNa samudramAM javAthI tyAM Avela kSudrahimavAnuM parvatanI dADhA para jambudvIpanI vedikAnA antathI cAra ejananA aMtaramAM gokarNa manuSyano A gokarNa nAmano dvIpa kahela che. A dvIpa paNa cAra ejananI lambAI pahoLAI vaLe che. ane kaMIka vadhAre bAraso pAMsaTha jananI tenI paridhi che. hayakarNa dvIpanI jema ahIMyAM paNa padvavara vedikA ane jUdA jUdA vRkSothI gherAyelA vananuM ane vanakhaMDanuM varNana karI levuM. " HsTIvaMALa puchA" zrI gautamasvAmI A sUtrAzathI prabhuzrIne pUche che ke he bhagavana dakSiNa dizAne zaklIkaNa manuSyane zakulIkarNa nAmane dvIpa kayAM Avela che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'goyamA ! gaMgoliyadIvassa uttarapaccathimillAo carimaMtAo lavaNasamuI sattara goLArUM revaM caUrLa" he gautama nAgalika dvIpanA uttara pazcimanA caramAntathI lavaNa samudramAM cAra cAjana aMdara javAthI Avela drahimAvAna parvatanI dADhA para jambudvIpanI vedikAnA antathI cAraso jananA aMtaramAM dakSiNa dizAnA zakuMlIkarNa manuSyono zakhulIkarNa nAmane dvIpa kahyo che. A zabdulakarNadvIpa cAraso jananI laMbAI paheLAI vALe che. tenI paridhi kaMIka vadhAre bArase pAMsaTha jananI che. bAkInuM varNana e korUka dvIpanA prakaraNa pramANe samajavuM. "mANamuddALuM puchA" he bhagavad Adarzamukha manuSyane Adarza mukha nAmane dvIpa kayAM Avela che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe cha 'goyamA ! hayakaNNadIvassa utarapurathimillAo carimaMtAo paMcajoyaNasayAI ogAhittA ettha NaM dAhiNillANaM ayaMsamuhamaNussANaM AyaMsamuhadIve NAma dIve vor? he gautama! hayakarNadvIpanA IzAna khUNAnA caramAntathI lavaNasamudramAM pAMcaso yojana praveza karavAthI tyAM Avela sthAna para dakSiNa dizAnA Adeza manuSyone Adarza mukha nAmane dvIpa kahyo che. A dvIpanI "vaMja goLa sAruM jIvAbhigamasUtra 208 Page #219 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ArAmavidyumeLa laMbAI pahoLAI pAMcase jananI che. "samudALa chatA Adarzamukha vigere dvIponuM avagAhana lavaNa samudramAM cha so jananuM che. A kathananuM tAtparya evuM che ke hayakarNa, gajakarNa, gokarNa ane za. kulakarNa A cAre dvIpanI pachI je uttara pauratyAdi vidizAonA caramAntathI pAMca pAMcase ceAjana lavaNa samudramAM avagAhana karavAthI Adarzamukha medramukha amukha ane gemukha nAmanA dvIpa che. te badhA pAMcaso pAMcase lejananI laMbAI pahoLAI vALA che. te badhAnI paridhinuM pramANa paMdaraso ekayAsI jananuM che. A badhA dvIpa pAvara vedikAo tathA vanaSothI maMDita bAhya pradeza vALA che. tathA jambudvIpanI vedikAnA aMtathI pAMcase lejananA aMtaramAM vyavasthita che. A rIte hayakarNa dvIpanI AgaLa Adarzamukha dvIpa che. gajakarNa dvIpanI AgaLa medramukha dvIpa che. gokarNadvIpanI AgaLa amukha dvIpa che, ane zakulakarNanI AgaLa gomukha dvIpa che. e ja pramANe A Adarzamukha vigere dvIpanI AgaLa kamAnusAra uttara pautyAdi vidizAonA caramAntathI lavaNa samudramAM cha isa yojana para azvamukha, hastimukha, siMhamukha ane vyAghamukha nAmanA dvIpa che. te dareka cha cha jananI laMbAI pahoLAI vALA che. te badhAnI eTale ke darekanI paridhi aDhArase sattANu yojananI che. jambudvIpanI vedikAnA aMtathI temanA aMtaranuM pramANa cha jananuM batAvela che. A rIte kamathI Adarzamukha dvIpanI AgaLa azvamukha dvIpa che. maDhamakha dvIpanI AgaLa hastimukhadvIpa che. amukhadvIpanI AgaLa siMhamukha dvIpa che. ane gomukhadvIpanI AgaLa vyAghramukha dvIpa che. A dvIpathI paNa AgaLa bIjA paNa cAra dviIpa che. je uttara pauratyAdi caramAntathI lavaNa samudramAM sAta sAtaso ejana dUra javAthI Ave che. temanI laMbAI pahoLAI sAtaso sAta jana che. ane darekanI paridhinuM pramANa bAvIsaso tera jananuM che. jambudvIpanI vedikAnA aMtathI temanuM sAtaso ejananuM aMtara che. A rIte azvamukhadvIpanI AgaLa azvakarNadvIpa che. hastimukhanI AgaLa siMhakarNadvIpa che. siMhamukhadvIpanI AgaLa akarNadvIpa che. ane vyAvramukhanI AgaLa karNa prAvaraNa dvIpa che. eja vAta "gAnauri satta' A sUtrapATha dvArA spaSTa karela che. A azvakarNAdi cAre dvIpa padmavara vedikAo ane vanaSaDathI zobhAyamAna bahApradezavALA che. " muddA ma" ulakAmukha, meghamukha, vidyummukha ane uttara pariratyanA jIvAbhigamasUtra 209 Page #220 -------------------------------------------------------------------------- ________________ caramAntathI vidyuttta nAmanA cAra dvIpeA che. te badhA AThasA ceAjananI lakhAI pahoLAI vALA che. te darekanI paridhitu pramANa 2529 be hajAra pAMcase egaNatrIsa ceAjananuM che. te badhA dvIpe paNa padmavara vedikA ane vanakhaMDathI zeAbhAyamAna mAhyapradezeA vALA che. jamUdrIpanI vedikAnA aMtathI temanuM aMtara AThasA ceAjananuM che. A rIte azvakathI AgaLa uttara paurastyAdi caramAntathI AsA yeAjana lavaNa samudramAM javAthI meghamukha dvIpa Ave che. aka dvIpanI AgaLa AsA yeAjana lavaNa samudramAM javAthI vidyutsukhadvIpa Ave che. ane kaNa prAvaraNadvIpathI AsAcejana lavaNa samudramAM javAthI vidyuttta nAmanA dvIpa Ave che. vaLatArUMLa nAva nava nocana saMcAr' eja rIte ulkAmukha vigere cAra dvIpAnI AgaLa kramAnusAra uttara paurastyAdi vidizAonA caramAntathI navase navase ceAjana lavaNa samudramAM AgaLa javAthI navase navase yAjana lakhAI paheALAI vALA temaja 2845 aThayAvIsa se| pistALIsa ceAjananI paridhivALA tathA padmavara vedikA tathA vanakhaMDathI suAAbhita mAhya pradezAvALA ghanadanta, laSTadanta gUDhadanta ane zuddhadanta nAmanA cAra dvIpa che. eja pramANe ulkAmukhanI AgaLa navase ceAjana lavaNa samudramAM javAthI laSTadanta dvIpa Ave che. vidyutsukhanI AgaLa navase| yeAjana lavaNa samudramAM javAthI gUDhadanta dvIpa Ave che. tathA vidyuEntathI AgaLa navase ceAjana lavaNa samudramAM javAthI zuddha dantadvIpa Ave che. A pramANe ekAka vigere antara dvIpAnI avagAhanA tathA tenA AcAma viSNubha kahIne have tenA parikSepa kahevAmAM Ave che. 'toya - levo' ekAka vagere cAra dvIpeAnA parikSepa navase| AgaNapacAsa 949 ceAjananeA che. hayakaNa vigere dvIpAnA parikSepanuM pramANu 'vAralapannaDhDhArU' mArasA pAMsaTha ceAjananuM che. 'AyaMsamuddAddIna' Ada'mukha vigere dvIpAnA parikSepanuM pramANa 'vannaraaAsIranocanala' 1581 5daraseA ekayAsI ceAjananu che. tathA paridhinuM pramANa ahiMthI khadhe te kaMika vizeSAdhika che tema samajavu. 'a paLa meLo jIva'nijhaLa becavA cAra cattAraNamALA' A krama pramANe meLavIne cAra cAra dvIpAnuM pramANa paraspara sarakhuM samajavu', jIvAbhigamasUtra 210 Page #221 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zALaoN zobhe, "vijavaMme, gf ' A pramANenA kathanathI e sArI rIte samajAya jAya che ke avagAhanAmAM vidhvaMbhamAM, ane parikSepamAM darekanI apekSAthI judApaNa Ave che. temAM pahelA bIjA, trIjA ane cethAnA avagAha AyAma viSka ane parikSepane laIne ahIMyAM sUtramAMja sapaSTatA karI che. eja vAta dama vIrA ta cavavALaM kaho, virvamo, parikavo maLaco? A sUtrapAThathI sUtrakAre samajAvela che. "vAstha rA' cethA catuSkamAM "cha kocAsacArUM gAyAvi meLagAsattAkate koyanA vaLi cothA catuSkanA azvamukha vigere dvIpa nI laMbAI pahoLAI chase chaso jananI che. ane paridhi 1897 aDhArase sattA ejanathI kaMIka vadhAre che. "paMcaka vAra satta vocAracArUM gAthAmavikrameLe vAvIa terasottare joyANa parive" pAMcamAM catuSkamAM azva karNa vigere dvIponI laMbAI pahoLAI sAta jananI che. ane parikSepa kaMIka vadhAre 2213 bAvIsaso tera janano che. " 30 ja kocatathA mAthAmavizvameLe paLavI saMgubatInoyasara rikaveLa" chaThThI catuSkamAM ulakAmukha vigere dvIpenI laMbAI pahoLAI ATha jananI che. ane parikSepa kaMIka vadhAre paccIsa ogaNatrIsa 2529 ejanane che. "ttama che navajoyaNa sayAI AyAmavikkhaMbheNaM do joyaNasahassAI aTU paNayAle joyaNasae rikaveLa' sAtamAM catuSkamAM laMbAI pahoLAI navase cIjananI che. ane parikSepa kaMIka vadhAre 2845 be hajAra AThaso pistALIsa yojanane che. A saMbaMdhamAM A pramANenI gAthA kahela che. "na no viraamo gopANo tarasa tattinA reva' arthAt je catuSko jeTalo vizkela che, te catuSkanI eTalI ja avagAhanA che. "paDhamAthALa rino jJAna sAba ahi pahelA vigere catuSka parikSepa jeTalo kahela che, tenA parikSepa pramANamAM adhikapaNuM thatuM jAya che. Anu tAtparya e che ke pahelAnA catuSkanI paridhinA parimANamAM darekamAM 316 traNaso soLa meLavavAthI AgaLanI paridhinuM parimANa vadhAre vadhAre thatuM jAya che, eja bhAva "paDhamArUcALa pariga resAvaM jJAna gaNis' A gAthArdhathI jaNAya che. "resA ghoDIvaNa nAva suddhA rI" zeSa badhA dviIpanuM kathana ekarUka dvIpanA kathana pramANenuM samajI levuM. aThayAvIsamA zuddhadaMta dvIpa paryata A dvIpanI avagAhanA, AyAma, vidhvaMbha ane pariraya paridhinA parimANanI saMgraha gAthAo A pramANe che. "padamagni titti 3 jIvAbhigamasUtra 211 Page #222 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sacA' ityAdi cha gAthAo che ke je saMskRta TIkAmAM ApavAmAM Avela che. e gAthAonA artha A pramANe che pahelA dvIpacatuSkanA eka vigere cAra dvIpAnA vicAramAM A cAre eka, AbhASika, vaiSANika, nAMgelika dvIpeAnI avagAhanA ane laMbAI paheALAI traNase caiAjananI che. tema samaja'. A rIte A avagAhanA ane lakhAi paheALAi AgaLanA darekacatuSkamAM ekase ekaseAnA adhika paNAthI vadhe che. chellA je dhanadata vigere cAra dvIpeA che, temAM te navaseA ceAjana sudhI thai jAya che. A rIte bIjA catu nA hayakaNa dvIpa, gajakaNadvIpa, gAkadvIpa, zakulIka dvIpamAM avagAhanA ane laMbAI paheALAi cArasA ceAjananI thai jAya che. trIjA dvIpa catuSkamAM Adazamukha, medramukha, ayAmukha, gAmukha, A cAra dvIpAmAM pAMcase ceAjana nI avagAhanA ane laMbAI paheALAI thaI jAya che. ceAthA dvIpa catuSkamAM azvamukha, hastimukha, siMhamukha, vyAghramukha A cAra dvIpeAmAM avagAhanA ane lakhAi paheALAi chaseA ceAjananI thaI jAya che. pAMcamAM dvIpa catuSkamAM azvaka, siMhakaNuM, akaNuM, ane kaNu prAvaraNa A cAra dvIpAmAM avagAhanA ane lakhAi paheALAi darekanI sAtaseA ceAjananI thaI jAya che. chA dvIpa catuSkamAM ulkAmukha, meghamukha, vidyutsukha, vidyuta A cAra dvIpAmAM avagAhanA ane lakhAI raheALAi darekanI Ase AThaseA ceAjananI thaI jAya che. te pachI sAtamAM dvIpa catuSkamAM ghanadaMta,lajjata, gUDhata ane zuddhadata A cAra dvIpeAmAM AvagAhanA ane lakhAi paheALA darekanI navaseA navaseA ceAjananI thaI jAya che. pariya-paridhinA parimANunA sabaMdhamAM A pramANenA vicAra che, pahelA dvIpa catuSkamAM paridhinuM pramANa kaMika vadhAre 949 navasA egaNa pacAsa yeAjananuM kahela che, A parimANamAM 316 traNa so seALa ceAjana meLavavAthI AgaLanA khIjA dvIpa catuSkanuM pariraya parimANa AvI jAya che. A rIte khIjA dvIpa catuSkanuM pariraya parimANa khArase pAMsaTha 1265 ceAjananuM thai jAya che. trIjA dvIpa catuSkanA parirayanu parimANa 1265 khAraso pAMsaThamAM 316 traNase seALa umeravAthI 1581 padaraso ekAzI cAjananuM pariraya parimANa AvI jAya che. 1581 5daraso ekAzI yAjanamAM 316 traNaso seALa umeravAthI cethA dvIpa catuSkanuM pariraya parimANa nIkaLI Ave che. ane A 1897 aDhAraso sattANu ceAjananuM thAya che. temAM 316 jIvAbhigamasUtra 212 Page #223 -------------------------------------------------------------------------- ________________ traNaso soLa umeravAthI pAMcamAM dviIpa catuSkanA paricayanuM parimANa nIkaLI Ave che. ane te 2213 bAvIso tera yojana thAya che. temAM 316 umeravAthI chaTA dvIpa catuSkanA parirayanuM parimANa 259 paccIsaso ogaNatrIsa jananuM thaI jAya che. e ja rIte chaTThA dvIpa catuSkanA pariraya parimANa 316 umeravAthI sAtamA dvIpa catuSkanA parirayanuM pariNAma AvI jAya che. ane te kaMIka vadhAre 2845 jananu thAya che. parirayanA dareka catuSkanA parimANathI kaMIka vadhAre ema vizeSaNa lagAvavuM joIe gA. 6 che A aMtara dvIpa ayAvIsa che ane aMdara parvatanA dakSiNa bhAgamAM himavaMta parvatanI cAre vidizAomAM arthAta tenA cAre khUNA para che, tenA nAme kramathI A pramANe che. dakSiNa dizAnA manuSyanA aMtaradvIpanA nAma ane avagAhanAdi pra. catuSka dvicatuSka tR. catuSka ca. catuSka paM, catuSka SaSTa catuSka sa. catuSka 1 ekarUka hayakarNa Adarzamukha azvamukha azvakarNa ulakAmukha ghanadanta dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa TIpa dvIpa 2 AbhASika gajakarNa madramukha hastimukha siMhakaNa meghamukha lawdanta dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa 3 vaiSANika gokarNa amukha siMhamukha akaNuM vidyumukha gUDhadanta dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa 4 nagelika zakhulIkarNa gemukha vyAghamukha karNaprAvaraNa vidyudaMta zuddhadaMta dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa dvIpa 1 avagAhanA 300 400 500 600 700 800 900 yojana yojana jana yojana yojana yojana yojanA 2 laMbAI-pahoLAI 300 400 500 600 700 800 900 jana jana jana jana yojana yojana yojanA 3 paridhi- 949 1265 1581 1897 2213 2529 282 yojana yojana yojana yojana yojana jana yojanA (kaMIka vadhAre) have tenI gatinuM varNana karavAmAM Ave che. bAkInA tenA pachInA je aMtara dvIpe che. tenA parikSepa pramANamAM adhika paNa thatuM jAya che. ethIja kahyuM che ke voriziyA te magvA pauLatA samagaSaNo' he zramaNa Ayumana jIvAbhigamasUtra 213 Page #224 -------------------------------------------------------------------------- ________________ A badhA aMtaradvIpeAnA manuSyA devalAkanA parigraha jeoe karyuM che evAja hAya che. arthAt A antadvIpamAM thanArA manuSyA bhavanapayAdi IzAnAnta deva gati zivAya anya gatiyAmAM janma letA nathI. ahI sudhI dakSiNa dizAnA ekAka vigera antara dvIpAnu varNana karIne have uttara dizAnA ekArUka vigere antara dvIpAnu varNana karavAmAM Ave che. 'hinA maMtte ! uttaradghALa' ityAdi 'kahi NaM bhaMte ! uttarillANaM egoruyamaNussANaM egoruyadIve NAmaM dIve vaLatte' A sUtradvArA zrI gautamasvAmIe prabhuzrIne evuM pUchyuM che kehe bhagavan ! uttara dizAnA ekAka manuSyanA ekAka nAmanA dvIpa karyAM kahevAmAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'gomA ! jambuddIve dIve maMdarassa pavvayassa uttareNa siha rissa vAsahara pamba yassa uttara purathimillAo carimaMtAo lavaNasamudaM tinni joyaNasayAI ogAhittA evaM jahA dAhiNillANaM tahA uttarillANaM bhANiyavva navara siharissa vAsahara pavvayassa vidisAsu evaM jAva suddhadAMta dIvetti jAva se ttaM aMtaradIvagA' yUdvIpa nAmanA A dvIpamAM je sumerU parvata che tenI uttara dizAmAM zikharI nAmanA je vadhara pava ta che tenI IzAna dizAnA caramAntathIlavaNa samudramAM traNase ceAjana cAlavAthI jema dakSiNa dizAnA ekArUka manuSyonA dvIpa kahela che, teja rItathI uttara dizAnA ekeka manuSyeAnA paNa ekArUka nAmanA dvIpa kahevAmAM Avela che. e uttara dizAnA aMtaradvIpa zikharI parvanI dADhAe para Avela che. ane te tenI vidizAomAM che. zuddhada-tadvIpa pantanA badhA maLIne aThayAvIsa aMtaradvIpA ahi kahela che. te khadhAnu varNana dakSiNa dizAnA atara dvIpeAnA varNana pramANeja che. A rIte ATalA sudhI aMtara dvIpAnuM varNana karavAmAM Avela che. A rIte ATalA sudhI a'taradvIpeAnA manuSyAnu nirUpaNa karela che. 3 have akarma bhUminA manuSyonu' nirUpaNa karavAmAM Ave che. 'tte 'i ta' ityAdi 'se ita, ammamUmana manulA' he bhagavan akamabhUminA manuSyA keTalA prakAranA che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke he gautama ! janmabhUmada manussA tIma vidA vaLattA' akama bhUminA manuSyeA trIsa prakAranA kahevAmAM Avela che. 'ta' jJadU' je A pramANe che. 'huM hemavarNa' pAMca prakAranA haimavatakSetranA manuSya '* nanhA vaLavaLAphe bAya divruttara jIvAbhigamasUtra 214 Page #225 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kadi pAMca prakAranA hairaNyavata kSetranA manuSya pAMca prakAranA harivarSa kSetranA manuSya pAMca prakAranA ramyakakSetranA manuSya ane pAMca prakAranA devakurUnA manuSyo ane pAMca uttarakurUnA manuSyo A rIte aDhAI dvIpamAM A trIsa bhegabhUmi akarmabhUmi che. A akarmabhUmimAM utpanna thayelA je manuSya che, teo akarmabhUmaka manuSya kahevAya che. ane te badhA maLIne trIsa prakAranA kahevAmAM Avela che. "re taM mUma' A rIte akarmabhUminA saMbaMdhamAM kathana karavAmAM Avela che. AnuM savistara kathana prajJApanA sUtranA prajJApanA padamAM karavAmAM Avela che. tethI jIjJAsuoe te badhu tyAMthI jANI levuM re liM vaM mUna' he bhagavana karmabhUminA manuSya keTalA prakAranA kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke he gautama ! karma bhUminA manuSya vANaviddA goLarA' paMnnara prakAranA kahevAmAM Avela che. " nahI te A pramANe jANavA jemake "mohiM, paMcaddei vahiM, paMcaddei mavidi pAMca prakAranA bharatakSetranA pAMca prakAranA airAvatakSetranA ane pAMca prakAranA mahAvideha kSetranA e pramANe badhA maLine paMra prakAranI karmabhUminA manuSya paNa paMnnara prakAranA thaI jAya che. "te samAgo suvi junattA' A karmabhUminA manuSya saMkSepathI be prakAranA thAya che. "i mar' jemake "gAyA mirajhA' Arya ane pleccha, mleccha zaka, sUta vigere che. "gs goLavAre jAva te mAriyA" prajJApanA sUtranA pahelA prajJApanA padamAM Arya prakaraNa sudhI A viSayanuM kathana karela che. te ja pramANe te saghaLuM kathana ahiyAM paNa aryonA saMbaMdhamAM samajI levuM. "re naM ja variyA' A rIte ATalA sudhI garbhaja jIvenuM nirUpaNa thaI jAya che. re 7 mag? garbhaja jIvonuM nirUpaNa thaI javAthI traNa prakAranA manuSya nuM paNa nirUpaNa thaI jAya che. 44 devoM ke svarupa kA nirupaNa A rIte saMkSepa ane vistAra pUrvaka manuSyonuM nirUpaNa karIne have devenuM nirUpaNa karavAmAM Ave che. le jiM tuM kevI sevA ravi vattA ItyAdi TIkArya-A viSayamAM zrIgautamasvAmIe prabhuzrIne vinamrabhAve pUchyuM ke he bhagavana deva keTalA prakAranA kahevAmAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrIe kahyuM ke "jo mA ! TevA goonttA" he gautama ! deve cAra prakAranA kahevAmAM Avela che, "tta nahIM' te A pramANe che. "mavaghavArI, vALanaMtA noliyA, vemAniyA' bhavanavAsI, vanavyantara, jyotiSka ane vaimAnika jIvAbhigamasUtra 215. Page #226 -------------------------------------------------------------------------- ________________ re phri naM avaLavANI' he bhagavana bhavanavAsI de keTalA prakAranA kahevAmAM AvyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke he gautama ! bhavanavAsI deve vihA vAttA' dasa prakAranA kahevAmAM Avela che. "' nA" te A prabhArI che 'asurakumArA jahA paNNavaNApade devANaM bheo tahA bhaNitavvo jAva majuttarovavArUthA paMcavidyA pachAttA asurakumAra nAgakumAra vigere A dasa prakAranA bhavanapati devonuM varNana tathA vAnavyantara vigere saghaLA devonA bhedana varNana prajJA panA sUtranA pahelA padamAM pAMca prakAranA anuttarapapAtika denA kathana sudhI karavAmAM Avela che. tethI te samasta kathana tyAMthI joI levuM prajJApanA sUtranA pahelA padamAM bhavanavAsI devonA dasa bhede A rIte kahevAmAM Avela che. asura kumAra 1, nAgakumAra 2, suvarNakumAra 3, vigha9mAra 4, agnikumAra pa, dvIpakumAra , udadhikumAra 7, dikumAra 8, pavanakumAra 9 ane svanitakumAra 10 A rIte dasa prakAranA bhavanavAsI deve kahyA che. prajJApanA sUtranA pahelA padamAM kahevAmAM Avela devanA bhede keTalA sudhI kahevA joIe te saMbaMdhamAM sUtrakAra "Saa ItyAdi sUtra kahe che "bAra sanarovavarUca paMjavihAM punattA" yAvat e padathI ahiyAM bhavanapati, vanavyantara, jyotiSka, kopanna, kalpAtIa, navagreveyaka denuM tathA anuttarapapAtika denA saMbaMdhamAM prazna kahevuM joIe e praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke he gautama anuttarapAtika deve pAMca prakAranA kahevAmAM Avela che. "i #g" te A pramANe che. " vivekAMta nAva saMdava siddhapat' vijaya, vaijayanta, jayanta aparAjIta ane sarvArthasiddhadeva, "re jaM anuttaravavaphA" A badhA anuttare papAtika de che. ATalA sudhI prajJApanA sutranA pahelA padamAM kahela prakaraNathI samajavuM. AnA pachInuM zrI prajJApanA sUtranA bIjA sthAna padamAM kahela bhavanavAsI devonA bhavana vigerenuM varNana karavAmAM Ave che. "hi nuM maMte !" tyAdri ha aMte mAnavAsi sevALa mavA pattA" he bhagavana bhavanavAsI denA bhavane kayAM kayA sthaLe kahela che? "ii mare! mAnavANI tevA vinaMti' tathA he bhagavan bhavanavAsI deve kayAM rahe che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "jomAM ! rumIte rathamANa puDhavI gaNI vattara koyANIsahasavA " he gautama ! 1 eka lAkha 80 eMsI hajAra yojananA vistAravALI sthaLa A ratnaprabhA pRthvInI upara ane nIcenA bhAgamAM eka eka hajAra yojanane choDIne vaccenA eka lAkha 78 aThotera hajAra yojana pramANa bhAgamAM "ga googvANa gAva mavA vArA A rIte prajJApanA sUtranA sthAnapadamAM je pramANe kahevAmAM Avela che. teja pramANenuM kathana samajI levuM "iltha i te mavanavAsIna revALa satta bhavaNa koDoo bAvattari bhavaNAvAsasayasavassA bhavaMtIti makkhAya" jIvAbhigamasUtrA 216 Page #227 -------------------------------------------------------------------------- ________________ e rIte bhavanavAsI denA 7 sAta karoDa 72 betera lAkha bhavane che, e pramANe meM tathA mArI pahelAnA anya badhAja tIrthakara dee paNa kahela che. teonA 7 sAta karoDa 72 botera lAkhanuM pramANu A pramANe che. 64 cesaTha lAkha bhavanAvAse te asurakumAranA che. 84 ceryAzIlAkha nAgakumAranA che. 72 betera lAkha suvarNakumAranA che. 96 cha7 lAkha vAyukumAranA che. tathA bAkInA cha eTale ke vighukumAra, agnikumAra, dvIpakumAra, udadhikumAra, dikakumAra ane ratanitakumAra A chae nA 76 chotera 76 chetera lAkha bhavane che A badhAne meLavavAthI pahelA kahyA pramANe 77200000 sAta kareDa betera lAkha bhavane thaI jAya che. tenuM varNana sUtrakAre A pramANe karela che. "te i mavA vAhiM vA to samarasa gadde pua#formyA saMTALakiyA mAgo mALiyavo sadA kALo nAgra divA" A bhavane bahArathI vRtta-gaLa AkAranA hoya che. aMdaranA bhAgamAM samacatustra khaMDA ane nIcenA bhAgamAM puSkarakarNikAnA AkAra jevA hoya che. prajJApanA sUtranA sthAnapada nAmanA bIjA padamAM te badhA bhavanenuM varNana karavAmAM Avela che, te ja pramANe te tamAma varNana ahi paNa samajI levuM joIe, A varNana "divA" e pada sudhI ahIMyA karI levuM. ttaratha va mavALavAnI sevA parivari' A pUrvokta bhavanamAM aneka prakAranA arthAt dasa prakAranA bhavanavAsI de rahe che. teonA nAma A pramANe che. "gapurA nA yuvA ja nahIM pAvA nAva vidati asurakumAra nAgakumAra, suvarNa kumAra, vighukumAra, agnikumAra, dvIpakumAra, udadhikumAra, dikumAra, pavanakumAra, ane svanita kumAra, teonuM saMpUrNa varNana "nUDAmaNi mAha racanA" ItyAdi prakArathI kahevAmAM Avela che. je rIte prajJApanA sUtranA bIjA sthAna padamAM "gAva vinaMti, e kathana paryanta pATha kahevAmAM Avela che. te badhuM ja varNana ahiyAM karI levuM. have bhavanavAsI devAmAM pahelA je asurakumAra de che, teonuM kathana karavAmAM Ave che. "jaNa naM aMte! " ItyAdi ii maMte ! gaphurajmArA devA mavA puchA' he bhagavana ! bhavanavAsIyomAM asurakumAra nAmanA je bhavanavAsI de che, teonA bhavana kayAM kahevAmAM AvyA che ? tathA A asurakumAra deve kyAM AgaLa rahe che? jIvAbhigamasUtra 217 Page #228 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'vaMdA rAvaLA TALavuM. gAya virati, je pramANe prajJApanA sUtranA khIjA sthAnapadamAM asurakumAranuM kathana 'nava vitti' e sUtrAMza panta kahevAmAM Avela che. te tamAma kathana ahIMyAM paNa samajI levuM. te A pramANe che. 'mItte caLaCmANa puDhavI' A sUtrAMzathI laIne 'nAva vinaMti' yAvat te asurakumArAdi devA tyAM divya bhegAne bhAgavavAne anubhava karIne sukhapU ka nivAsa kare che. ATalA sudhInuM prajJApanAsUtranu varNana ahiMyAM karI levuM joIe. pUrva sUtramAM sAmAnya rIte asurakumArAnA bhavanenuM varNana karavAmAM Avela che. te asurakumAra deve dakSiNa dizAmAM tathA uttara dizAmAM nivAsa karanArA e rIte dakSiNAtya ane auttara ema be prakAranA hoya che. te paikI pahelA dAkSiNAtya asurakumAra devAnA bhavaneA vagerenuM varNana karavAmAM Ave che. niM aMte ! vAhiniSThAn' ityAdi 'kahi NaM bhaMte / dAhiNillANaM asurakumAradevANaM bhavaNA pucchA' he bhagavan ! dakSiNa dizAmAM nivAsa karanAra asurakumAra devAnA bhavaneA kayAM AvelA che ? tathA teo kayAM nivAsa kare che? A prazna pRcchA e zabda prayeAgathI upasthita karavAmAM Avela che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke vanaddA ThANapade jAva camare tattha asurakumAriMde asurakumArarAyA parivalai jAva viharai' he gautama A rIte je pramANe prajJApanA sUtranA sthAnapadamAM kahevAmAM Avela che teja pramANenu kathana ahIMyAM paNa samajI levu' te kathana camara asurendra asurakumAra rAjA heAya che. ATalA sudhInuM purUM purU ahiyAM samajI levuM arthAt prabhuzrI gautamasvAmIne uttara ApatAM 'gAyanA ! saMpuTTIne TIne' e zabda prayAgathI Ara'bhIne te camara asurendra asurakumAra rAjA vArU mona moLArUM muMnamALe virU' divya bhAga bhAgAnA anubhava karatA thakA tyAM rahe che. ATalA sudhI dakSiNAtya asurakumAra devAnuM prajJApanA sUtranA sthAnapadamAM kahela tamAma varNana ahiyAM paNa samajI levuM 5 45 // have camara sUtramAM kahevAmAM Avela asurarAja camarendranI traNa pari SadAonuM varNana karavAmAM Ave che. 'camaAELe maMte !' ityAdi TIkA - 'camasa na maMte ! asuviAE asuro rU parivAe vaLattAtro' he bhagavan asurendra asurarAja camaraindranI keTalI pariSadAe kahevAmAM AvI jIvAbhigamasUtra 218 Page #229 -------------------------------------------------------------------------- ________________ che? A praznanA uttaramAM bhagavAna zrImahAvIra prabhu zrIgautamasvAmIne kahe che ke "TocanA ! to pariNAvo ghannattAvo" he gautama ! asurendra asurarAja camaranI traNa pariSadAo kahevAmAM Avela che. "teM kahA" te A pramANe che. "miyA vaM nAca' pahelI samitA pariSadA, bIjI caMDA pariSadA ane trIjI jAtA pariSadA che. temAM "dipaMtariyA miyA, ma vaMda, vArdUi ra lAcA' temAM je AtyaMtara pariSadA che, tenuM nAma samitA che. madhyanI je pariSadA che, tenuM nAma caMDA che. ane je bAhya pariSadA che, tenuM nAma jAya che. 'camarassa NaM bhaMte ! asuriMdassa asuraranno abbhitaraparisAe kaideva sArI vanarAgo' he bhagavad asuredra asurarAja camaredranI Abhyantara sabhAmAM keTalA hajAra deve kahyA che? "manimarisANa jIrU reva pArasI uttarAza" madhyama pariSadAmAM keTalA hajAra devo rahe che? "nAdiricAg mrikAd rU reva pArakIbo vanattAgo' bAhya pariSadamAM keTalA hajAra de rahe che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "joyamA ! mara4 ne ahiMsa araratno" he gautama! asurendra asurarAja camaranI "dimaMtarariANa" atyantara pariSadamAM "vAthI seva sAkSImo vanattAgo' 24000 covIsa hajAra deve kahyA che. " jamavA pariNA kAvIraM revANIno jannattAvo" bIjI madhyama pariSadAmAM aThayAvIsa hajAra deva kahyA che. zAririyA| rilAd vattI deva sAduslImo bAhya pariSadAmAM 32000 batrIsa hajAra deve kahyA che. 'camarassa NaM asuriMdassa asuraranno abhitariyAe kati devisayA paNNattA' he bhagavad asurenadra asurarAja camaranI Abhyantara pariSadAmAM keTalA se deviyo kahevAmAM Avela che? "nimiyA parikSaNa kari vinA gumttA vAhiriyANa pariNA varU virathA pachAttA' madhyama pariSadAmAM keTalA seMkaDo deviyo hovAnuM kahela che? tathA bAhya pariSadAmAM keTalA se deviyo hovAnuM kahevAmAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che "joyA! camakSa Na asuriMdassa asuraranno abhiMtariyAe parisAe adhudA devisayA paNNattA' he gautama! asurendra asurarAja camarendranI Abhyantara pariSadAmAM 350 sADA traNase deviyo hovAnuM kahela che. "nimicANa parimANa sini liyA pattA' madhyamikA sabhAmAM 300 traNaso deviyo kahevAmAM Avela che. "vAhiriyANa pariNA kaDUDhAkA visayA pannA" ane bAhya pariSadAmAM rapa0 aDhiso deviyo kahI che. "camanalsa je maM! bahuriMdara basurata" he jIvAbhigamasUtra 219 Page #230 -------------------------------------------------------------------------- ________________ bhagavana asurendra asurarAja camaranI 'diriyA parasANa revAna jevaca nnAha rphei paLattA' abhyantara pariSadAnA devAnI keTalA kALanI sthiti kahevAmAM Avela che ? 'iimayA parikSANa levAnuM vaca Aja urpha paLattA madhyama pariSaDhAnA devAnI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM Avela che? tathA viirayANa siAha yevALa' devaca' Aja Tirpha LattA' bAhya pariSadanA devAnI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM Avela che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke nocanA ! camarassa NaM asuriMdarasa asuraranno abhitariyAe parisAe devANaM aDDhAijjAi pajiyoSamA' sirpha raLattA he gautama! asurendra asurAja camaranI Abhyantara sabhAnA devAnI sthiti aDhi palyopamanI kahevAmAM Avela che. makku. miyA parikSA phevoLa to hibovamAra' DivantattA' madhya pariSadAnA devAnI sthiti e palyopamanI kahela che. ane vAriyAr sAd Tevona TIvallRDha hiovana DDi vaLattA' bAhya pariSadAnA devAnI sthiti 15 DheDha palyopamanI kahela che. amiMtariyAi vasA phena vIva hitroyama' tathA Abhyantara pariSadAnI deviyonI sthiti 15 doDha palyopamanI kahela che. '(miyANa parimAN TrevIna higovana'' madhyama pariSadanI deviyonI sthiti eka patyopamanI kahela che. 'vAriyA, parasANa sevana baddha hiovama' ane bAhya pariSadAnI deviyonI sthiti ardho palyopamanI kahela che. 'se meLaTreLa aMte ! va' puSkara' he bhagavan! Apa evuM zA kAraNathI kahe| cho ke camarasta anuvRkSa tako visAmo vaLa(go' asurendra camaranI traNa pariSadAe che. miyA vaMDA nAyA' pahelI samitA khIjI caMDA ane trIjI jAyA. temAM je Abhyantara pariSadA che. tenuM nAma samitA che. madhyamA je pariSadA che. tenu nAma caMDA che ane 'vAiirayA nAcA' mAhya je pariSadA che tenu nAma jAyA che? A praznanA uttaramAM zrIgautamasvAmIne prabhuzrI kahe che ke 'nocamA ! camarassaNaM asuriMdassa asuraraNNA abhiMtara parisA devA bAhitA havyamAgacchati no anvAhitA' he gautama ! asurendra asurarAjanI je Abhyantara pariSadA che, te pariSadyAnA devA je lAvavAmAM Ave teAja Ave che. teo khAlAvyA vagara AvatA nathI. "zcimasAt tevA vAditA vamAnati, vyAditA vi' madhyama pariSadyAnA je deve che teAne lAvavAmAM Ave te paNa Ave che ane vinA khelAvyA paNa Ave che, yAdimA devA bavAhitA hava mAnaghdhati' te khAhya pariSadanA je deve che. te vagara khelAvye Ave che. teone khelAvavAnI jarUra rahetI nathI. vunnara' dha N oyamA ! camare ga suriMde asurarAyA annayaresu uccAvaesu kajja koDuMbesu samuppannesu abhiMtari yA parisAe saddhi saMmar saMpuSkaLAvatuje virU' bIjI vAta e che ke he gautama ! jyAre asurendra asurarAja te kuTuMba saMbaMdhI keAI sArUM narasuM kAma AvI paDe che. tyAre te Abhyantara pariSadAnI sAthe te saMbaMdhamAM tenI saMmatile che. teone pUchaparacha kare che. 'mazcimarisACsaddhi payaM paDyuMcemALe paMcemALe vijJarU' tathA Abhyantara pariSadAnA devAnI sAthe je kara. vAnA nizcaya karela hoya che te bAbatamAM te madhyama pariSadAnA devAne jIvAbhigamasUtra 220 Page #231 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sUcanA Ape che. ane e kArya karavAno vicAra zA mATe karavAmAM Avela che te bAbata vistAra pUrvaka teone samajAve che. "vAiirayA parisANa saddhi i giTe mALe gharekane vida ane bAhya pariSadAnA de sAthe vicAravAmAM Avela kArya karavAnI AjJA Ape che. je senTranuM joyA! gvaM suda camarassa Na asuriMdassa asurakumAraraNA tao parisAo paNNattAo samiyA caMdA kAyA" Aja kAraNathI che gautama ! meM evuM kahyuM che ke asurendra asurarAjanI samitA caMDA, ane jAyA e nAmanI traNa pariSadAo che. rimaMtariyA miyA, mithA , vAdariyA kAcA' temAM eka AvyuM tara pariSadA che ke jenuM nAma samitA che. bIjI madhyama pariSadA che, jenuM nAma caMDA che. ane trIjI bAhya pariSadA che jenuM nAma jAyA che. A kathananuM tAtparya eja che ke je Abhyantara pariSadA che, te kevaLa eka gauravanI vastu che, tenI sAthe camara uttama buddhimAn hovAnA kAraNe DuM paNa kArya kema na hoya paNa sarva prathama tene vicAra karyA vinA camaraIndra pitAnI chAthI kaMI paNa kArya karatA nathI tethI camaredra A sabhAne gauravazAlI mAne che. ane sauthI pahelAM vicAra vinimaya karavAmAM A pari padAne ja sAdhanabhUta mAne che, tethI vicAra vinimayamAM sauthI pahelA atyaMta AdaraNIya hovAthI A sabhAnuM nAma Abhyantara sabhA A pramANe kahela che. Abhyantara sabhAnI sAthe je kartavya kArya karavAno nizcaya thaI gayela hoya che, te nizcaya pAche je sabhAmAM saMbhaLAvavAmAM Ave che, te kArya karavAmAM ane na karavAmAM zuM lAbha ane zuM geralAbha che, e viSayamAM kone kene vAMdho che, e tamAma bAbatene jayAM zaMkA samAdhAna pUrvaka saMbhaLAvavAmAM Ave che, samajAvavAmAM Ave che, evI te sabhAnuM nAma madhyama pariSadA che. Abhyatara ane madhyama pariSada dvArA saMpAdita vicArita karavAmAM Avela kAryane cAlu karavAne Adeza jene ApavAmAM Ave che, te bAda sabhA che. A bAhya pariSadAnu camarendranI daSTimAM kaMIja mahatva hotuM nathI, madhyama pariSadA para Abhyatara pariSadanuM jema gaurava hetuM nathI. tema tenA para camarendranuM madhyama rUpathI ja gaurava rahe che, Abhyantara pariSadA para uttama rIte gaurava hoya che. bAhya pariSadAnI sAthe camaraIndra kartavya-kAryane vicAra karatA nathI. kevala vicAra karavAmAM Avela kAryane saMpAdita karavAno Adeza ja tene Ape che. A kAraNene laIne A traNa sabhAonA nAma nirdeza thayela che. A traNe sabhAnA deva ane deviyenI saMkhyA tathA teonI sthitino saMgraha karIne pragaTa karavAvALI be gAthAo che. "ravI' ityAdi A bane gAthAne arthe pUrvokta rIte spaSTa ja che, ane tenuM koSTaka paNa saMskRta TIkAmAM ApavAmAM Avela che. je sU. 46 che jIvAbhigamasUtra 221 Page #232 -------------------------------------------------------------------------- ________________ uttara dizA meM rahe have asurakumAra devoM kA nirupaNa A rIte dakSiNa dizAne asurakumAra devanuM nirUpaNa karIne have sUtrakAra uttara dizAnA asurakumAra devenuM nirUpaNa kare che "ri naM aMte pariNA masurArA mavA pAttA' ItyAdi TIkArtha-A sUtra dvArA zrI gautamasvAmIe prabhuzrIne evuM pUchayuM che ke "#STi i mareuttari4i gapuranArAM mALA gunttA" he bhagavana! uttara dizAmAM Avela asurakumAranA bhavane kayAM kahevAmAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "noramA ! na hAre gAva vavI? he gautama ! prajJApanA sUtranA bIjA sthAna padamAM bali prakaraNa sudhI je pramANe kahevAmAM Avela che, e ja pramANe ahIMyA paNa samajI levuM joIe. utha naM vore vaDodarAthA parivarU jhAva viru' ahIMyA re. nendra vairAcana rAja bali rahe che. yAvata divyabhegone bhogavate thake rahe che. A kathana sudhinuM prajJApanA sUtranA sthAna padanuM kathana grahaNa karavuM joIe, have baliIndranI pariSadAnuM varNana karavAmAM Ave che "afjhara mare tyAhi 'balissa Na bhaMte ! vairoyaNidassa vairoyaNaraNNA kai parisAo marzo? he bhagavad virecanendra vecanarAja balinI pariSadAo keTalI kahela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "joyamA ! sini parikSA banattA he gautama! vecanendra vecanarAja balinI traNa pariSadAo kahevAmAM Avela che. "a nada' jemake "miyA caM gAyA' samitA, caMDA ane jAyA temAM AdimatariNA sami' je Abhyantara sabhA che tenuM nAma samitA pariSadA e pramANe che. "mAmA caMg" madhyama sabhAnuM nAma caMDA e pramANe che. "vAiiA kAkA ane je bAhya sabhA che, tenuM nAma jAtA pariSada che, "risa na mare ! vocaniMdasa varUpoyaNanA dimaMtariyA rilA ja rANA guLattA" he bhagavad vecanendra virecanarAja bali IndranI Abhyantara pariSadAmAM keTalA hajAra deve kahevAmAM Avela che ? banAva vAhiriyANa pariNA varU viracA pUomttA" bAhya pariSadAnA devonI saMkhyAnA praznathI laIne bAhya pariSadAnI deviyenI saMkhyAnA prazna sudhino pATha ahiyAM grahaNa kara joIe. jemake "vAdinicANa parisANa jIrU deva sattA pavonttA ItyAdi bAhya pariSadAmAM keTalA hajAra deve kahevAmAM Avela che? tathA virecanendra vairecanarAja alIndranI a bhyantara pariSadAmAM keTalA se deviyo kahela che ? madhyama pariSadAmAM keTalA se devi kahevAmAM Avela che tathA bAhya pariSadAmAM keTalA se devi kahela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI hecha hai 'goyamA! balissa NaM vairoyajiMdassa vairoyaNaraNNo abhiNtrithANa pariNA vIraM reva sarasA pauttA" he gautama ! varecanendra vairacanarAja jIvAbhigamasUtra 222 Page #233 -------------------------------------------------------------------------- ________________ balIndranI Abhyantara pariSadAmAM vIsa hajAra deve kahyA che. "kamizag paritApa vaSavI sevA gowttA madhyamA pariSadAmAM cAvIsa hajAra devo kahyA che. "vAhiriyANa risAkAvI devasarasA pAttA' bAhya pariSadAmAM aThayAvIsa hajAra 28000 deve kahyA che. tathA "dimatariyA parisAI gaDhapNcmaa devisayA paNNattA bAhiriyAe parisAe adhudA devisayA paNNattA vaizayanandra varecanarAja balinI Abhyantara pariSadAmAM 450 sADAcArase devi kahI che. madhyama pariSadAmAM 400 cArase devi kahI che. ane bAhya pariSadAmAM 35. sADA traNa se devize kahevAmAM Avela che. 'balirasa ThiIe pucchA jAva bAhiriyAe parisAe devIMNaM kevaIya kAla Ti , A prazna alIndranI traNe sabhAnA deva deviyenI sthitinA saMbaMdhamAM karela che. jemake he bhagavana vecanendra vecanarAja balInI Abhantara pariSadamAM devAnI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM Avela che ? madhyamAM parijadAmAM devanI sthiti keTalA kALanI kahela che? temaja khAdya pariSadAmAM devanI sthiti keTalA kALanI kahela che? eja rIte Avyantara pariSadAmAM deviyanI sthiti keTalA kALanI kahela che? madhyamAM pariSadAmAM deviyenI sthiti keTalA kALanI kahela che ? bAhya pariSadAmAM deviyenI sthiti keTalA kALanI kahela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke he gautama ! vainendra vairecanarAjanI Abhyantara pariSadAnA devAnI sthiti 3. sADAtraNa popamanI kahevAmAM Avela che. madhyamA pariSadAnA davenI sthiti traNa papamanI kahI che. ane bAhya pariSadAnA devenI sthiti 2aa aDhi palyopamanI kahI che. tathA Abhyantara pariSadAnI deviyenI sthiti aDhi palyopamanI kahI che madhyamA pariSadAnI deviyanI sthiti be palyopamanI kahI che ane bAhya pariSadAnI deviyanI sthiti nA papamanI kahevAmAM Avela che. A viSayamAM be saMgraha gAthAo kahI che je saMskRta TIkAmAM ApavAmAM Avela che. "se nA mAraNa garaNa yuro" bAkInuM bIju tamAma A baliIndra saMbaMdhI kathana asurendra asurarAja camaranA prakaraNanA kathana pramANe ja samajI levuM te prakaraNa "je LaLa mare!' ityAdi prakArathI che jemake-he bhagavana! Apa evuM zA kAraNathI kahe che ? ItyAdi praznottarathI je rIte tyAM kahevAmAM Avela che, eja pramANe ahiMyAM paNa samajI levuM 47 jIvAbhigamasUtra 223 Page #234 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nAgagakumAroM ke bhavanAdidAroM kA nirupaNa dakSiNa ane uttara dizAnA asurakumArenA bhavanAdi dvAranuM varNana karIne have nAgakumArenA bhavanAdi dvAranuM varNana karavAmAM Ave che. "ha mate nAkumArevALa mavA pattA' ItyAdi TIkArya-zrIgautamasvAmI nAgakumArenA saMbaMdhamAM prazna karatAM prabhuzrIne kahe che ke "di NaM mate ! nAmAvALe mavana patta' he bhagavana! nAgakumAra denA bhavane kyAM kahyA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI zrIgautama svAmIne kahe che ke "nahIM yAre gAve rAhagirA vi puchavA gAva dhara" gautama! A viSayamAM prajJApanA sUtranA bIjA sthAnapadamAM je pramANenuM kathana karavAmAM Avela che. e ja pramANenuM kathana ahIMyAM paNa kahI levuM joIe. yAvatu dakSiNAya dakSiNa dizAmAM rahevAvALA nAgakumAra deva kyAM rahe che? A pramANe praznottara karIne te kathana 'tyAM nAgakumArone Idra tathA nAgakumArone rAjA dharaNuM rahe che? A pATha paryata tyAMnuM kathana ahiMyAM kahevuM joIe. ___ 'dharaNassa NaM bhaMte ! NAgakumAriMdassa nAgakumAraraNNA kati parisAo HomttAgo' he bhagavan nAgakumAre nA Idra ane nAgakumArenA rAjA dharaNanI keTalI pariSadAo kahevAmAM Avela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "jayamA ! sidhdhiA rANo pachAttAgo" he gautama! nAgakumAranA Indra ane nAgakumArenA rAjA dharaNanI traNa pariSadAe kahela che. "to reva maraNa" tenA nAma amara IndranI pariSadAnA nAme pramANe jaNAvela che. zALA naM mare! NAgakumAriMdassa nAgakumAraraNNo abhitariyAe parisAe kati devasahassA paNNattA' he bhagavad nAgakumAredra nAgakumAra rAja dharaNanI Abhyantara sabhAmAM keTalA hajAra deva che? jAva trAhiriyANa parikSA Rtti tevI sajA ittA" yAvat bAhya pariSadAmAM keTalA se devi kahela che ? ahIMyAM yAvat padathI e pATha grahaNa karAya che ke dharaNanI madhyama pariSadAmAM keTalA hajAra deve che? bAhA sabhAmAM keTalA hajAra deve che? Abhyantara sabhAmAM keTalA se devi che ? madhyamA sabhAmAM keTalA sa devi che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI 4 cha 'dharaNassa NaM NAgakumArisa nAgakumAraraNo abhiMtariyAe parisAe sarTi devasahassAI, majjhimiyAe parisAe sattaraM deva sahassAI, bAhiriyAe anIti reva sahaar he gautama! nAgakumArendra nAgakumAra rAja dharaNanI Abhyantara pariSadAmAM 60000 sAITha hajAra de che madhyama pariSadAmAM 70000 sitera hajAra deve che, ane bAhya pariSadAmAM 80000 eMsI hajAra de che. tathA "jadipariyA parisAi guLavattaraM devIe good, bakinnamiyA parisAe paNNAsaM devIsaya paNNatta, bAhiriyAe parisAe paNavIsaM devI saya Twtta nAgakumArendra nAgakumAra rAja dharaNanI Abhyantara pariSadAmAM 175 jIvAbhigamasUtra 224 Page #235 -------------------------------------------------------------------------- ________________ eka paMcetera devi che. madhyama pariSadAmAM 150 doDhaso devi che. bAhya pariSadAmAM 125 savAse devi che. have dharaNendranI pariSadanA deva deviyanI sthiti kahevAmAM Ave che. pALa4 i ratno" ItyAdi 'dharaNassa NaM ranno abhitariyAe parisAe devANa' kevatiya kAlaM ThiI gorar' he bhagavad nAgakumArendra nAgakumAra rAja dharaNanI Abhyantara pariSadAnA devonI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM Avela che? "kimiyA parimANa sevA varza jAruM igoLatA madhyamA sabhAnA devonI sthiti keTalA kALanI kahela che? "jAhiriyANa parikSA vALa jevAM #aa diDuM pauttA ane bAhya pariSadAnA devAnI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM Avela che? eja pramANe nAgakumArendra nAgakumAra rAja dharaNanI "dikhatariyANa pariNA sevInuM varSa kAlaM ThiI paNNattA, majjhimiyAe parisAe devoNa kevaiyaM kAlaM ThiI paNNattA ghAhiciA risAi tevI jevAM ja rphi quLattA' Avyantara pariSadAnI deviyenI sthiti keTalA kALanI che ? madhyama pariSadAnI deviyanI sthiti keTalA kALanI che? temaja bAhya pariSadAnI deviyonI sthiti keTalA kALanI che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "jo mA ! dhAraNa kaoLo badirariyA parisAi revA sArU addhaparigovarSa rphi gumttA" he gautama! nAgakumArendra nAgakumArarAja dharaNanI Abhyantara pariSadAnA devenI sthiti kaMIka vadhAre artha pApamanI che. "kavimicAI paritA tevA parivola kiruM guttA' madhyama pariSadAnA devanI sthiti AyuSyakALa ardha popamanI che. "jJAhiriyANa parisANa revALe sekULa madrapasTiva sirpha goLA" bAhya pariSadAna devanI sthiti kaMIka kama ardha palyopamanI che. e ja pramANe nAgakumAredra nAgakumArarAja dharaNanI Abhyantara pariSadAnI deviyenI kUi saddhapasTiva sirpha goLA' kaMIka kama ardha palyopamanI che. "nimiyA risANa revI nA jamAnajigovamaM hi paLA madhyamA pariSadAnI deviyanI sthiti kaMIka vadhAre palyopamanI cothA bhAga pramANanI che. "jo nA amararasa' A sUtrapAThanuM tAtparya evuM che ke he bhagavana nAgakumArendra nAgakumAra rAja dharaNanIe traNa pariSadAo zA kAraNathI Ape kahI che? uttaramAM prabhuzrI kahe che ke he gautama! A tamArA praznano uttara asurakumArendra asurarAja camaranA prakaraNamAM A viSayamAM jevuM kathana karavAmAM Avela che, e ja pramANe che. jethI tyAMthI ja A praznano uttara samajI levuM. A rIte audhika nAgakumAranuM ane dakSiNa dizAnA nAgakumArenuM nirUpaNa karIne have sUtrakAra uttara dizAmAM jIvAbhigamasUtra 225 Page #236 -------------------------------------------------------------------------- ________________ rahevAvALA nAgakumAranu nirUpaNa kare che. 'hi La aMte ! uttariALa nAnajImArALa mavaLA vaLattA' he bhagavan uttara dizAnA nAkumAranA bhavanA kayA AvelA che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke he gautama ! prajJApanA sUtranA sthAna nAmanA bIjA padamAM kahevAmAM Avela pATha pramANe e nAgakumAronA bhavanA che. ane teo e bhavAmAM bhAgeApabhAgene bhAgavatA thakA rahe che. have bhUtAnaMdanI pariSAnuM varNana karavAmAM Ave che. 'mUcALarasa nuM nAtakumaaridss nAgakumAraraNNo abbhitariyAe parisAe kati devasAhassIo pnnnnsAmo' he bhagavan nAgakumArendra nAgakumArarAja bhUtAna danI AyaMtara pariSadAmAM keTalA hajAra devA kahevAmAM Avela che ? nAgakumArAnA IMdra bhUtAnaMda che. ane e bhUtAnaH uttara dizAnA nAgakumArAnA rAjA che. majJimiyA! parimANa jar TrevasAhaCItro vajrattAtro' tenI madhyama pariSadAmAM keTalA hajAra devA kahyA che ? tathA 'vAhiriyAd parimANDa TrevalAdkSmIo vazattAo' tenI mAhyA pariSadAmAM keTalA hajAra deve kahyA che ? teja pramANe 'mi'riyAdpariNAt Treni sA padmattA, vAhiriyALu parisANa pha phevilayA paLattA' bhUtAnaMdanI AyaMtara pariSadAmAM keTalA se| daiviyeA kahela che ? madhyamA pariSadAmAM keTalA sA daiviye kahela che ? ane khAdya pariSadAmAM keTalA seA daiviye kahevAmAM Avela che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'sUcALavukSa nA kumAri dasa nAgakumAraranno abbhiMtariyAe parisAe pannAsa deva sahassA pannattA' he gautama ! nAgakumA2endra nAgakumArarAja bhUtAnaMdanI AyaMtara pariSadAmAM 50000 pacAsa hajAra devA kahyA che madhyamAM pariSadAmAM 'Tri revattAkSIno pannattAo' 20000 sAITha hajAra devA kahyA che. vAhityiA pazmiA' bAhya pariSadAmAM 'sattara vasANIyo pannattAlo' 0000 sittera hajAra deveza kahyA che tathA aiMtariyAC pariNA' Atara pariSadAmAM 'ropaLavIsa TrenisayA vanattA' 225 khaseA pacIsa deviye, kahela che. 'jJimiyA risAd Tro TreliyA mattA' madhyamA pariSadAmAM 200 aseA deviye| kahela che. 'trAhiriyALu parimAN jLattara nainimaca paLajJa' khAdya pariSadAmAM 125 eka se pacIsa deviyo kahela che have bhUtAna danI pariSadAmAM kahela deva devacenI sthitikALanuM kathana karavAmAM Ave che. 'mUsAraNa ne mahai ! nALajI risa nAkumAra20no amiMtariyA pariNA vaivALa veva Aja phi pAsA' he bhagavan nAgakumA jIvAbhigamasUtra 226 Page #237 -------------------------------------------------------------------------- ________________ rendra nAgakumArarAja bhUtAnaMdanI AtyaMtara pariSadAnA devenI sthiti-AyuSyakALa keTalI kahela che? eja pramANe madhyamA pariSadAnA devenI sthiti keTalI kahela che? tathA bAhya pariSadAnA devonI sthiti keTalI kahela che? tathA AtyaMtara pariSadAnI devinI sthiti keTalI kahela che ? mayamA pariSadAnI deviyenI sthiti keTalI kahela che? ane bAhya pariSadAnI deviyanI sthiti keTalI kahela che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "joyA! mUtAnNdss abhiMtariyAe parisAe devANaM desUNaM paliovamaM ThiI paNNattA' he gautama! bhUtAnaMdanI AtyaMtara pariSadAna devenI sthiti kaMIka ochI eka pApamanI kahevAmAM Avela che. "micAI risAi revALa sApha saddhaparigovarSa ki jArA... madhyamA pariSadAnA devAnI sthiti kaMIka vadhAre apapamanI kahela che. "diriyA risA sevA saddhapariyA pachAtta bAhya pariSadAnA devAnI sthiti bhavasthiti ardhA palyopamanI kahela che. e ja pramANe pradipaMtariyAta parikSA jevILuM addhaparigomaM darpha go rA' nAgakumArendra nAgakumArarAja bhUtAnaMdanI AtyaMtara pariSadAnI deviyenI sthiti ardhA palyopamanI kahevAmAM Avela che. "mannimicANa risANa tevILe kULa sTigovamaM hi paumttA" madhyamAM pariSadAnI deviyenI sthiti kaMIka kama ardhA palyopamanI kahela che. vicAI risAi revI sArU gharamArigovanaM ki unattA' bAhya pariSadAnI devicAnI sthiti kaMIka vadhAre patyanA cothA bhAga pramANa kahevAmAM AvI che. "garavo ahiyAM he bhagavana temanI samitionA e pramANenA nAme kema kahyA che ? e rItanA praznano uttara je rIte camaranA prakaraNamAM ApavAmAM Avela che, eja pramANene uttara ahiyAM paNa samajI levo. " vALa veLA hInuM mahAghorapagavALa kApavattavayA nivAravA mALiyadavA" bAkInuM veNadeva vigerethI AraMbhIne mahAgheSa sudhInA bhavanapatiyAnuM kathana prajJApanA sUtranA bIja padamAM kahela che eja pramANe e pUre pUruM kathana ahiyAM paNa kahI levuM joIe pariSadanA saMbaMdhamAM judA paNuM Ave che. tene sUtrakAra ghAtaka parisAo jahA dharaNabhUyANaMdANaM dAhiNillANaM jahA dharaNassa uttarillANaM nA mUyAbaMdha parimANapi Di vi' A sUtra pAThathI kahela che. dakSiNa sikAnA asarakamAranI pariSadAo dharaNendranI pariSadAnI samAna che. ane uttara dizAnA asurakumAranI pariSada bhUtAnandanI pariSadanI sarakhI ja che. veNu jIvAbhigamasUtra 227 Page #238 -------------------------------------------------------------------------- ________________ devathI laIne mahAghASa sudhInA bhavanapati rAjAonI pariSada dharaNendra ane bhUtAnandanI pariSada jevI kahI che teja prakAranI che. vizeSatA kevaLa eja che ke dakSiNa dizAnA bhavanapatirAjanI pariSadAnuM varNana je pramANe dharaNendra bhavana patirAjanI pariSadAnuM varNana kahela che. teja pramANe samajavuM. ane uttara dizAnA bhavanapatirAjanI pariSadAnu varNana bhavanapatirAja bhUtAnandanI piraSadA nA varNana pramANeja che. te te pariSadAnA deva daiviyeAnA parimANa ane sthitinu varNana dakSiNa dizAnA dharaNendranI sabhAnA deva devacAnA parimANa pramANeja che. ane uttara dizAnA veNudevathI laI mahAdheASa sudhInA deva devacAnuM piramANu bhUtAnaMdanI sabhAnA deva devaceAnA parimANa pramANe che. asurakumArAdi badhAja bhavanapaticeAnA kevaLa bhavaneAmAM IMdromAM ane parimANanA kathanamAM judA paNu che. te AnI sa MskRta TIkAmAM ApavAmAM Avela sAta gAthAothI samajI levuM. e gAthAonI vyAkhyA A pramANe karavAmAM Avela che AmAM dakSiNa ane uttara ane dizAmAM rahevAvALA bhavanavAsI devonA bhavaneAnI saMkhyA samuracaya rUpe meLavIne kahevAmAM Avela che. rasaTThI ityAdi 1 asurakumAronA bhavanA ceAsaTha lAkha che. 6400000 eja pramANe nAgakumArAnA 8400000 cAryAzI lAkha che. suvarNa kumArAnA 7200000 tera lAkha vAyukumAronA 9600000 Intu lAkha bhavanA che. aa gA. 1 / / 'phInAmA' ityAdi gA. r dvIpakumAra, dikumAra, udadhikumAra, vidyutkru mAra, stanitakumAra ane akuimAra e chaene eTale ke darekane chetera lAkha 76 tera lAkha bhavanA che. mAja bhAvane laine gAthAkAre kahyuM che 'dIva dIsA udahINaM vijjukumAriMdathaNiyamaggINaM / dhruvinucayALa chAvaro sacasaramA' ! gA. r have dakSiNa ane uttara dizAonA bhavana vAsiyAnA bhavaneAnI sakhyAnuM jAdu' juduM vivecana karavAnI IcchAthI gAthAkAra pahelAM bhavanavAsiyAnA bhavanAnI sakhyAnuM kathana kare che. 'corIIlA' ityAdi dakSiNa dizAnA asurakumArAnA 340000 cAtrIsa lAkha bhavanA che. eja pramANenA nAgakumArAnA 4400000 cuMvALIsa lAkha, suvarNa kumArAnA 3800000 ADatrIsa lAkha ane vAyukumAranA 500000 pacAsalAkha bhavanA che. bAkInA dvIpakumAra, dizAkumAra, udadhikumAra, vidyutakumAra, ankuimAra, ane stanitakumAra e chaene darekane 4000000 cALIsa 4000000 cALIsa lAkha bhavanA che.gA. 3 have uttara dizAmA Avela bhavanavAsiyAnA bhavanAnI saMkhyAnuM kathana karavAmAM Ave che. 'tauyA' ityAdi gA. 4 uttara dizAnA asurakumA2AnA bhavanA 3000000 trIsa lAkha che. eja pramANe nAgakumArAnA 4000000 cAlIsa lAkha, suvarNa kumAronA 3400000 ceAtrIsa lAkha ane vAyukumAronA 4600000 chetAlIsa lAkha bhavanA che. bAkInA je dvIpakumAra vigere khIjI gAthAmAM khatAvavAmAM AvyA che, chaene jIvAbhigamasUtra 228 Page #239 -------------------------------------------------------------------------- ________________ darekane 3600000 chatrIsa lAkha 3600000 chatrIsa lAkha bhavanA che. A rIte dakSiNa dizA ane uttara dizA ema banne dizAnA bhavanapatiyAnA bhavanAnI saMkhyA meLavavAthI dareka bhavanapatiyAnA bhavaneAnI saMkhyA je pahelI ane mIjI gAthAmAM kahela che. te samuccaya rUpe AvI jAya che. gA. 45 have dakSiNa ane uttara ane dizAnA bhavanapatiyAnA IdronA nAme khatAvavAnI IcchAthI pahelA dakSiNa dizAnA bhavanapatiyAnA iMdronA nAmeA krama thokhatAve che. 'rama' ItyAdi dakSiNa dizAnA asurakumAranA Indra camara che. 1, eja pramANe nAgakumAranA indra dharaNa che. 2, suvarNa kumArAne indra vedeva che. 3, vidhukumAronA Indra harikAnta che. 4 agnikumAronA indra agni zikha che. 5, dvIpakumAranA indra pUrNa che. 6 udadhikumAranA idra jalakAMta che, 7, dikkumArAnA keMdra amitagati che. 8, vAyu kumAronA Idra velamba che, huM ane stanitakumArAnA indra ghASa nAmanA iMdra che. 10, A rIte dakSiNadizAnA deza bhavanapatiyAnA dasa indro che. ! gA. 5 // have uttara dizAnA bhavanapatiyAnA IMdronA nAmeA kramathI kahevAmAM Ave che 'i ityAdi gA. 6 uttara dizAnA asurakumAranA indra bali che, 1 eja pramANe nAga kumAranA indrabhUtAnaMda che. 2, suvarNa kumArAne iMdra veNudAli che. 3, vidyutsumArAnA idra harisaMha che 4, agnikumArAnA indra agnimANava che. pa, dvIpakumAranA IMdra viziSTa che ?, udghaSikumAronA iMdra jalaprabha che. 7, dikkumArone IMdra amitavAhana che. 8, vAyukumAranA iMdra prabhajana che. 9, ane stanitakumAranA IMdra mahAgheSa che dizAnA dasa bhavanapatiyAnA 10 dasa IMdro che. ! gA. 6 // 10, A rIte A dasa uttara have dasa bhavanapatiyAnA darekanA sAmAnika ane AtmarakSaka devAnI saMkhyA kahe che jIkasaTrI' ityAdi gA. 7 jIvAbhigamasUtra 229 Page #240 -------------------------------------------------------------------------- ________________ dakSiNa dizAnA asurakumArenA Idra camarendranA 64000 cosaTha hajAra sAmAnika devo che. ane uttara dizAnA asurakumAranA IMdra dharaNendranA 600000 sAITha hajAra sAmAnika deva che. bAkInA dakSiNa ane uttara ane dizAnA bhavanapatiyonA Indra je dharaNendra ane bhUtAnaMdendra Adi che, te badhA IndronA darekanA cha cha hajAra sAmAnika devo che. ane badhA IdronA AtmarakSaka devo. pita pitAnA sAmAnika devonI apekSAthI cAra gaNA thAya che. jemake camarendranA sAmAnika deva 64000 cesaTha hajAra hoya che. tenAthI cAra gaNA eTale ke basa chappana hajAra arthAt be lAkha chapana hajAra 256000 AtmarakSaka devo tenA hoya che. e ja rIte balIndranA sAmAnika deva 60000 sAITha hajAra che. enAthI cAra gaNA bacAlIsa hajAra 240000 be lAkhacAlIsa hajAra AtmarakSaka deva balIndranA hoya che. bAkInA dakSiNa ane uttara bane dizAonA badhA IdronA darekane cha cha hajAra sAmAnika deva che. to tenAthI cAra gaNA 24000 vIsa hajAra 24000 vIsa hajAra AtmarakSaka devo te dareka IndronA hoya che. je gA. 7 che. A rIte sAta gAthAne arthe ahiyAM batAvela che. tenuM koSTaka saMskRta TIkAmAM joI levuM. dakSiNa dizAnA suvarNakumAranI pariSadAnuM kathana nAgakumArarAja dharaNanI pariSadAnA kathana pramANe che. tathA uttara dizAnA suvarNakumAranI pariSadAnuM kathana uttara dizAnA nAga kumArarAja bhUtAnaMdanI pariSadAnA kathana pramANe che. A abhiprAyathI sUtrakAre malamAM "riso tevA mAnava sAhibiskALa nA dhANA, uttarA nA mUyAbaMrakSa' e pramANe kahela che. e sU. 48 | vAnavyantara devoM ke bhavana AdikA nirupaNa A rIte bhavanapati devonuM kathana karIne have sUtrakAra kamAgata vAna vyatara devenuM kathana kare che. "di maMte ! vAsaMtarA i mava" ItyAdi TIkArtha-he bhagavad vAnavyaMtara devonA bhavano kayA sthAna para kahevAmAM AvelA che? A praznanA uttaramAM prabhu zrI gautamasvAmIne kahe che ke "TET JU nava virAMti' he gautama! A viSayamAM prajJApanA sUtranA bIjA sthAnapadamAM je jIvAbhigamasUtra 230 Page #241 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pramANenuM kathana karavAmAM Avela che. e ja pramANenuM kathana ahiyAM karI levuM joIe. arthAt A vAnavyantarenA bhavane bhaumeya nagare A ratnaprabhA pRthvImAM rahela ratnakAMDa ke je eka hajAra janathI pRthula jADuM hoya che, tenI upara eka se jana avagAhana karIne ane eja pramANe nIce paNa eka so jina cheDIne vaccenA ATha so janamAM vAnavyantarenA tiryapha asaMkhyAta lAkha nagArAvAse AvelA che. te bhaumeya nagare "varjuittA ' bahArathI goLa hoya che. vigere prakArathI saghaLuM tenuM varNana prajJApanA sUtranA bIjA sthAna padamAM kahyA pramANenuM samajI levuM. tyAM e nagarAvAsamAM pizAca vigere ghaNA vAnavyatara de rahe che. teo pita pitAnA bhavane, sAmAnika de, agramahiSi, parSadAo, anIke senAo, anIkAdhipati ane AtmarakSaka deve para tathA bIjA paNa ghaNA vAnavyantara deva devi para adhipati paNuM karatA thakA yAvat bhagaupabhegene bhegavatA thakA rahe che. A tamAma kathana bhagavAnanA uttara vAkaya rUpe prajJApanA sUtramAMthI joI levu. pharIthI zrIautamasvAmI pizAca vigere vAnavyantara paikI pizAcanA saMbaMdhamAM pUche che ke "#hi i aMte ! jaNAvALa" ItyAdi #fNa maMte ! pitAcALa revA mavA pasmttA' he bhagavana pizAca denA bhavane kayAM AgaLa AvelA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautama svAmIne kahe che ke "jAva kAra vidAMti" he gautama! prajJApanA sUtranA sthAna pada nAmanA bIjA padamAM A viSayamAM je pramANe kahevAmAM Avela che, eja pramANenuM kathana ahIMyAM paNa kahevuM joIe ahIMyAM pizAca denA bhaumeya nagaranuM tamAma varNana karI levuM joIe e nagaramAM pizAca deva pita pitAnA bhavana sAmAnika deva vigere parivAra rUpa deva devi para adhipatipaNe karatA thakA yAvat bhagaupabhegone bhegavatA thakA rahe che. have dakSiNa dizAnA pizAcene IMdra je kALa che, tenuM varNana karatAM sUtrakAra kahe che ke "nirALaM pisAcajmArA jJAva vitti' dakSiNa dizAnA pizAcakramAnuM kathana yAvat vihAra kare che tyAM sudhInuM karI levuM, te A pramANe che. " ca" ItyAdi _ 'kAleya tattha pisAyakumAriMde pisAyarAyA parivasai mahiDie jAva vivuM tyAM pizAcenA bhaumeya nagaramAM ke jyAM pizAca de rahe che, tyAM pizAcendra pizAcarAja "kAla Indra nivAsa kare che. te mahaddhika vigere vizeSaNo vALe che, te tyAM pitAnA parivAra rUpa sAmAnika deva vigere deva devi para jIvAbhigamasUtra 231 Page #242 -------------------------------------------------------------------------- ________________ adhipati paNe karatA thakA bhega upabhogone bhegavatA thakA rahe che. A tamAma varNana prajJApanA sUtramAMthI samajI levuM. have pizAcakumAredra kAlanI pariSadAnuM varNana karavAmAM Ave che "sTaa mate !" ItyAdi ___'kAlassa NaM bhaMte ! pisAya iMdassa pisAya ranno kai parisAo pannattAo' he bhagavana pizAcendra pizAca rAja kAlanI keTalI pariSadamAM kahevAmAM AvI che. ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "joyama! ridina rikSA guLattAgora he gautama! pizAcendra pizAcarAja kAlanI traNa pariSadAo kahevAmAM AvI chenaM karA je A pramANe che. " taricA DhA' IzA guTitA, ane daDharathA temAM IzA pariSadA AbhyantarikA pariSadAnA nAmathI " mamA hi" truTitA pariSadA madhyamikA pariSada nA nAmathI ane vAriricA dAdA daMDharathA pariSadA bAhya pariSadAnA nAmathI prasiddha che. "jAgrasa mane jAya kumAriMdassa pisAyakumAraranno abhiMtaraparisAe kai deva sAhassIo paNNattA zo? he bhagavana pizAcendra pizAcakumArarAja kAlanI Abhyantara pariSadamAM keTalA hajAra deva kahyA che? "vAva vAhiciANa risANa Tu hevIyA puomttA' thAvata bAhya pariSadAmAM keTalA so deviyo kahI che? ahiM yAvat padathI madhyamAM pariSadAmAM keTalA hajAra de che? ane bAhya pariSadAmAM keTalA hajAra de kahyA che ? tathA Abhyantara pariSadAmAM keTalA so deviyo kahI che? madhyamAM pariSadAmAM keTalA so devi kahI che? ane bAhya pariSadAmAM keTalA so deviyo. kahI che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke joyA! #AkSa | pisAyakumAriMdassa pisAyakumArarAjassa abhiMtariyAe parisAe aTTha devasAha slIgo nAgo' he gautama ! pizAcakumAredra pizAcakumArarAja kAlanI Abhyatara pariSadamAM ATha hajAra 8000 deve kahyuM che. "maNiniyAg revarAsyogo pachAttAgo' madhyamikA sabhAmAM 10000 dasa hajAra deve kahyA che. "vAririvAra parisANa vArasA sAdRzlI pachAttAgo' he gautama ! bAhya pariSadAmAM 12000 bAra hajAra deve kahyA che. "garimaMtariyANa parivAra hai vitaraM ? tathA Abhyantara pariSadAmAM eka so devi kahI che. makinnamiyA vinA pAM visarca pataM" mAdhyamikA sabhAmAM paNa eka so 100 devi kahI che. "vAiirayANa pariNA gai viravaM punatta' bAhya pariSadAmAM paNa eka so devi kahI che. have A uparokta saghaLA deva deviyenI sthitinuM kathana karavAmAM Ave che. sTasa ' rUAri 'kAlassa NaM bhaMte ! pisAyakumAriMdassa pisAyakumArarAyassa abhiMtariyAe jIvAbhigamasUtra 232 Page #243 -------------------------------------------------------------------------- ________________ parisANa relImAM vaNathaM zaruM dirka paUttA" he bhagavana pizAcakumArendra pizAcakumArarAja kAlanI Abhyantara pariSadAnA devenI sthiti keTalA kALanI kahela che? makizamiyA parikSA vALa jevAM zaruM karyuM pattA madhyamika pariSadA nA devAnI sthiti keTalA kALanI kahela che ? "vAhiriyANa parivA varUghaM zaruM chuM HomttA' bAhya pariSadAnA devanI sthiti keTalA kALanI kahevAmAM AvI che ? eja rIte "kAva vAriyANa parisANa TevIne jevacaM AruM Ti yoLA' yAvat bAhya pariSadAnI deviyenI sthiti keTalA kALanI kahela che? ahiyAM yAtpadathI Abhyantara ane madhyama pariSada saMbaMdhI prazna samajI le arthAt Abhyantara pariSadA madhyamikA pariSada ane bAhya pariSadAnI deviyenI sthiti keTalA kALanI kahI che? A praznanA uttaramAM prabhazrI gautamasvAmIne kahe che ke ghaNA ! jAsrAsa | visAvariMksa pisAyakumAraraNNo abhaMtariyAe parisAe devANa addhapaliovama ThiI paNNattA' he gautama ! pizAca kumArendra pizAca kumArarAja kAla IndranI AtyaMtara pari. SadAnA devenI sthiti bedhyamAna A yu ardhApalyopamanI kahevAmAM AvI che. mafmacANa paritA mULe gaddhavajIvanaM hi guttA' madhyama pariSadAnA devanI sthiti kaMIka ochI ardhA palyopamanI ane "vAdiriyA risA sevA sAje 23mAjiva tiruM gunttAM bAhya pariSadAnA devanI sthiti kaMIka vadhAre patyanA cothA bhAga pramANa kahe che. e ja pramANe "badima afarg risAI vI" ItyAdi Abhyantara pariSadAnI deviyanI sthiti sAti reka kaMIka vadhAre caturbhAga pApamanI che. madhyamAM pariSadAnI deviyenI sthiti caturbhAga palepamanI che. ane bAhya pariSadAnI deviyenI sthiti dezauna eka deza kama catubhaga 55manI kahela che "zo no veva jamA' vizeSa kathana camaranA kathana pramANe samajI levuM jemake he bhagavana Apa evuM zA kAraNathI kahe che ke kAlanI IzA, truTitA ane daDharathA nAmanI traNa sabhAe che? ane temAM IzAnuM nAma AbhyantarikA, truTitAnuM nAma madhyamikA, ane daDharathAnuM nAma bAhya sabhA che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke he gautama! A viSayamAM tamAma kathana tathA tethI paNa vadhArenA praznonA uttara amarendranA prakaraNamAM je pramANe kahevAmAM Avela che. e ja pramANe ahiM paNa samajavA antara eTaluM ja che ke ahiyAM amarendranA sthAne kAla IndranuM nAma kahevuM joIe "parva uttara# li' je pramANenuM A uparokata rItanuM kathana dakSiNa dizAnA pizAcakumAra denA saMbaMdhamAM kahevAmAM Avela che, e ja pramANenuM kathana uttara dizAnA jIvAbhigamasUtra 233 Page #244 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pizAcakumAra devenuM paNa samajI levuM joIe jema ke "di na mare! uttara llANa pisAyANaM bhomejjhA NagarA paNNattA, kahi Na bhaMte uttarillA pisAyA tevA rivati' vigere praznottare dakSiNa dizAnA pizAcakumAranI jemaja che. phakata pheraphAra eTaleja che ke dakSiNa dizAnA pizAca deva meranI dakSiNamAM rahe che, ane uttara dizAnA pizAcadeva merUnI uttara dizAmAM rahe che. tathA temane Indra mahAkALa che. A mahAkALanI pariSadAnuM kathana paNa dakSiNa dizAnA kAlanI pariSadAnA kathana pramANe ja che. "gvaM niraMtare vAva nIcANa' je pramANe A dakSiNa dizAnA tathA uttara dizAnA pizAconuM kathana kahevAmAM Avela che, e ja pramANenuM kathana bhUtothI laIne gaMdharva devonA IndragIta yaza sudhInuM che tema samajavuM. A saghaLA kathanamAM pita pitanA Indro bAbatamAMja judApaNuM che. IdronuM judA paNuM be gAthAo dvArA A rIte batAvela che. pizAcanA Indra kAla ane mahAkALa che. ane bhUtenA indra surUpa ane pratirUpa che. arthAt dakSiNa dizAnA bhUtane Idra surUpa ane uttara dizAnA bhUtane Idra pratirUpa e be Indra che. yakSanA pUrNabhadra ane maNibhadra e be IMdro che. rAkSasanA bhIma ane mahAbhIma e be Iko che. kinnarenA kinara ane kiM purUSa e be Indro che. jiMpurUSanA satyarUSa ane mahApurUSa e be iMdro che. mahAraganA atikAya ane mahAkAya e be idro che. gaMdhanA gItarati ane gItayaza e be iMdra che. A pramANenA A vAnabhaMtaranA mukhya ATha bheda kahevAmAM Avela che. kAlanA kathana pramANenuM kathana gItayaza nAmanA Indra sudhI saghaLA IdronuM samajavuM. che sU 49 che jyotiSika devoM ke vimAna Adi kA nirupaNa "di mare! noNiyAi sevAnuM vimAna goLA' ItyAdi TIkAtha-he bhagavanuM tiSka deva caMdra, sUrya, graha,tArA ane nakSatra denA vimAno kayA thAnapara AvelA che? ane "di je aMte ! koriyA jevA vinaMti jyotiSka deve kayAM rahe che? A praznanA uttaramAM prabhazrI kahe che ke " sIvaNadALa pharIne racanaqmag gDhavI vahuramAma NijjAo bhUmibhAgAo sattANaue joyaNasae uDDha uppatittA dusuttarasayA joyaNaba halleNaM, tattha Na' joisiyANaM devANa tiriyamasaMkhejjA joisiya vimaannaavAsanAnA mavatItimajavAcaM' he gautama ! dvIpa ane samudronI upara tathA A ratnaprabhA pRthvInA samabhUmibhAgathI ke je rUcaka pradezathI jaNAya che. tenAthI 790 sAtase nevuM bhejana jAya tyAre 110 ekaso dasa jana pramANanA uMcAIvALA kSetramAM tIchI jyotiSka denA asaMkhyAta lAkha vimAnAvAso kahevAmAM AvelA che. e pramANe mArUM tathA anya bhUtakALanA sarva jIvAbhigamasUtrA 234 Page #245 -------------------------------------------------------------------------- ________________ tIrthaMkaronu kahevu che. 'te na' vimALA addha nirusaMTALasaMThiyA vaM nahIM dALapane jAva caM dimasUriyAya tattha NaM joisiMdA joisiyarayANA parivasaMti mahiDDaDhiyA jJAna vi`tti' te vimAnA ardhA karela kAMThAnA AkAranA che. 'a nA TALa pa' A sabaMdhamAM prajJApanA sUtranA bIjA sthAnapadamAM je pramANenuM kathana karavAmAM Avela che, eja pramANenuM kathana ahIMyA paNa samajI levuM. te vaNa na kayAM sudhInu ahiyAM kahevuM joie e mATe 'nAva' ityAdi sUtrapAThathI kahela che. yAvApadathI amuya kruttiya vRttiyA ' ityAdi vimAnAvAsetu' vana ahIyAM karI levu joie. e vimAnAvAseAmAM bRhaspatithI laIne aMgAraka pantanA grahA, aThayAvIsa nakSatra ane tArAo nivAsa kare che. te badhAnuM vana ahiyAM karI levu joie. te graha, nakSatra, tArA gaNa pAta peAtAnA vimAnAvAse tathA sAmAnika devAthI laIne AtmarakSaka deva sudhInA tathA pAta pAtAnI agramahiSiyAnu eva evA ghaNA deva ane deviyA para adhi pati paNuM karatA thakA ane bhega ubhuMgAne bhAgavatA thakA rahe che. ahIMyAM A tamAma varNana samajI levuM, 'aMtimasUricaya tattva La' ityAdi tyAM caMdra ane sUrya e e peAta peAtAnA kSetranA jyAtiSThAnA idra jayAtiSTharAja rahe che. ahIyAM 'jJAtra vidyuti' A pATha panta A kathana paryanta kahI levuM. arthAt te kayAM rahe che ? tenu varNana 'mahiDhiyA' mahaSika mATI RddhivALA che, ItyAdi vana ahIyAM samajI levu. have peAtAnA vimAnAvAsa ane parivArabhUta deva deviyA para adhipati paNuM karatA thakA ane bhAga upabhAgAne bhAgavatA thakA sUryanI pariSadAnuM varNana karavAmAM Ave che. 'sUkSma La aMte !' ityAdi 'sUkSma La mate ! norniyumna noDsarachaLo vRti pariNAmo vaLattAgo' he bhagavan yAtiSendra jayAtiSarAja sUnI keTalI pariSadAe kahevAmAM AvI che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke noyanA ! signi parivAJo paLasAmo' he gautama ! jyAtiSendra jyAtiSa rAja sUryanI traNa pariSadAe kahela che. 'ta' nA'te A pramANe che. 'tuMvA, tuDiyA, vempA' tumbA, truTitA ane pretyA temAM miMtariyA suvA, mamiyA suDhiyA vAdiriyA pappA' temAM tubA piraSadAne AbhyaMtara pariSadA kahela che. truTitA nAmanI pariSadAne madhyamikA pariSadA kahI che. ane pretyA nAmanI pariSadAne khAdyA pariSadA kahela che. lesa nA jAjama parimALa uirpha vi' je pramANe kALanI sabhAnA devA ane daiviyAnuM parimANa, saMkhyA ane teonI sthitinuM kathana karavAmAM Avela che, eja pramANenuM kathana ahIyAM paNa samajI levuM. Dro nA vamarasa' camaranA prakaraNamAM A sabhAenA nAme hAvAnA saMbaMdhamAM kAraNeA batAvela che, eja pramANenu' tamAma kathana ahIyAM paNa kahI levu.... caMC viSaeN ceva' sUryanA saMbaMdhamAM pariSadA vigerenuM je pramANenu' kathana tyAM karavAmAM Avela che. eja pramANenu kathana ahIMyAM caMdranA saMbaMdhamAM paNa karI levu' joie. !! sU, 10 // jIvAbhigamasUtra 235 Page #246 -------------------------------------------------------------------------- ________________ le dvIpa evaM samudroM kA nirupaNa tiSkadeva tiryazlokamAM che, tethI tiryakanA prastAvathI have sUtrakAra dvIpa ane samudranA sambandhamAM kathana karatAM kahe che. "hi ja maMte ! ItyAdi we i maMte! hIrA uomttA ItyAdi TIkArtha- zrIgautama svAmIe prabhuzrIne evuM pUchyuM che ke "#di NaM mane ! lIvaramudA goar" he bhagavana dvIpa ane samudro kayA sthAna para kahyA che? arthAta dvIpasamudronI sthiti kayAM Avela che? A rItane A prazna zrIgautama svAmIe dvIpa ane samudronA avasthAna saMbaMdhamAM pUchela che. vidyA maMre ! vIra samudA" he bhagavan e dvIpa samudro keTalA che? A prazna dvIpa samudranI saMkhyAnA saMbaMdhamAM kahela che. " mahADhayA i mate ! tIvamurA' he bhagavana te dvIpa samudro keTalA moTA vizALa pramANunA che? e pramANeno A prazna tenA AyAma vigerenA saMbaMdhamAM karela che. "ji saMTiyA ii aMte ! tIvasamudA he bhagavan e dvIpa samudrone AkAra ke che? A prazna tenA saMsthAnanA saMbaMdhamAM karela che. tathA "jinAjAramAravA maMte ! TIvaNamudA goLarA' he bhagavana e dvIpa samudronuM svarUpa kevuM che? e rItane A pAMcame prazna tene svarUpa vizeSanA saMbaMdhamAM pUchela che. A praznonA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "mA=IvArUcA vIvA vaLArUcA samudA" he gautama ! jaMbUdvIpa jemAM Adi kahetAM mukhya che evA aneka dvIpa che. lavaNa samudra jenI AdimAM che evA samudra che. ahIyAM zrIgautama svAmIe prabhuzrIne sauthI pahelAM dvIpa samudro kayA rathAna para Avela che? e pramANeno prazna pUchela che. paraMtu prabhuzrIe evo uttara kema A ke jaMbudvIpa vigere dvIpa che ane lavaNa samudra vigere samudro che. tamAruM kathana te barAbara che. paraMtu A rItane nahI pUchavAmAM Avela tenI Adi batAvanAra uttara Apela che. te A pUchavAmAM Avela praznone uttara ApavAmAM upayogI che. ane AgaLa paNa A uttara upayogI thanAra che eTalA mATe A rItane uttara kahela che. athavA "muLavate sivAya bagSTamafpa nathI' guNavAna ziSya na pUchela viSayanA saMbaMdhamAM paNa kahevuM joIe A pramANenuM nIti vacana che. tethI A nItine dhyAnamAM rAkhIne prabhuzrIe pUchavAmAM na Avela vi SayanA saMbaMdhamAM pite e viSayane udbhAvita karIne uttara Apela che. A pradvIpa vigere dvIpe ane lavaNa samudra vigere samudro "kaMTALo viviALA vithAgo vivALA' saMsthAnanI apekSAthI eka ja prakAranA AkAra vALA che. kemake temane AkAra vRtta goLa kahela che. tathA vistAranI apekSAthI temane vistAra aneka prakArane kahevAmAM Avela che. eja vAta 'duguNA duguNe paDuppAemANA paDuppAemANA pavittharamANA pavittharamANA AbhA jIvAbhigamasUtrA 236 Page #247 -------------------------------------------------------------------------- ________________ samALIniyA' A sUtrapaTha dvArA samajAvavAmAM Avela che. arthAt jamUdvIpanA jeTalA vistAra che tenI apekSAe lavaNa samudranA khamaNeA vistAra che lavaNa samudranA vistAranI apakSAe dhAtakI khaMDanA khamaNeA vistAra che. ityAdi 'jomAsamALavIziyA' dekhavAmA AvatA taragAvALA A vizeSaNa samudronu' teA che ja paraMtu dvIpanuM paNa A vizeSaNa thaI zake che. kemake temAM paNa hada, nadI, taDAga, (taLAva) vigere che ja tathA temAM taraMgenuM hAvuM svAbhAvika che. eja kAraNathI A dvIpA ane samudro avabhAsamAna vIci tara'gAvALA kahevAmAM Avela che. have e dvIpa samudronuM varNana karavAmAM Ave che. 'vaTTupajI samakumur gaNi subhaga sogaMdhiya poMDarIya mahApoMDarIya sayatapattasahassa pattapapphulla kesaro vicA' khIlelA ane kesarathI yukta evA aneka utpaleAthI kamaLAthI, patrAthI sUrya vikAzI kamaLAthI, candravikAzI kumudAthI kaMIka kaMIka lAla varNovALA nalinAthI patrAthI, subhagAthI padmavizeSathI saugandhikAthI vizeSa prakAranA kamaLAthI pauDarIka sapheda kamaLAthI meATA meTA paurikAthI zatapatra sApAMkhaDIvALA kamaLAthI ane hajAra pAMkhaDIvALA kamaLAthI e dvIpa ane samudra sadA zAbhAya mAna thatA rahe che. jJeya jJeya maveDyA piivajJattA' A dareka dvIpa ane samudra padmavara vedrikAthI gherAyelA che. jJeya jJeya naLasaMpittA A dareka dvIpa samudra vanakha'DathI gherAyelA che. 'atti' uttacinho asaMlignA DrIvasamuddA sayaMmUmaLavajJavasALA phaLattA samAro' he zramaNa AyuSman Atiya gleAkamAM evA A dvIpa ane aMtima samudro svayaMbhUramaNadvIpa panta ane aMtima svayaMbhUramaNa samudra paryanta asaMkhyAta che. 'azmi' liciTTo" A sUtrapATha dvArA dvIpa samudranu' sthAna sUtrakAre pragaTa karela che. asaMtruMjJA' A sUtrapATha dvArA dvIpa samudronI saMkhyA pragaTa karela che. 'TupuLA duguLa" A sUtrapATha dvArA temanuM pramANu khatAvavAmAM Avela che. 'ra'TALo' e pATha dvArA tenu` saMsthAna kahela che. 'tatva La gaya' baMghuddIne nAma roke dIvamuddA abhitarie savvakhuDDAe vaTTe tellApUya saMThANasaMThite vaTTe rhckkvAsaMThALasaMnei vaTTe' e dvIpa samudromAM sauthI pahelA ja khUdvIpa nAmane| dvIpa ke jemAM ApaNe rahIe chIe tethI tene 'vIvasamuddALa mi'tattva' e padathI viSita karela che. kemake saghaLA dvIpa ane samudro ja budvIpathI AraMbhIne ja AgamAkta prakAra pramANe bamaNA bamaNA vistAravALA batAvela che. have ja budvIpanu varNana karavAmAM Ave che. 'saghdhavuDDA' A jamUdrIpa sauthI nAnA che. 'lavavuDDA.' A patra dvArA e samajAvavAmAM Avyu che ke jIvAbhigamasUtra 237 Page #248 -------------------------------------------------------------------------- ________________ A jaMbUddIpa saghaLA dvIpa samudronI apekSAthI nAnA che. kemake khIjA dvIpe| ane samudro lavaNeAdaka vigere samudronu tathA dhAtakIkhaMDa vigere dvIpAnA AyAma vidhyuMbha ane paridhinuM pramANa che, te ja budvIpanA AyAma ane viSNubhathI tathA tenI paridhithI khamaNu khamaNuM thatuM jAya che. tethI sUtrakAre jaMbudrIpanuM pramANu nAnu kahela che. ane AyAma vigerenuM parimANu te pe teja AgaLa pragaTa karaze. tathA vaTTe' A jabudvIpa AkArathI gALa che. valaya khaleAyAnI mAphaka vacamA khAlIbhAgavALA paNa gALAkAra thai zake che. tethI tenI geALAI saMsthAnane laIne kahe che. A geALa AkAra vo teAvUcarNakALa saM"i telamAM khanAvavAmAM Avela puA-mAlapuAnA jevA geALa che. telamAM pakavavAmAM Avela puA peAtAnA AkAra prakArathI barAbara rUpe paripUrNa rahe che. ghImAM banAvavAmAM Avela pUA evA gALAkAravALA hAtA nathI. te kayAMka AchA vattA geALa hoya che tenA geALAkAra khatAvavA pharIthI A pramANene bIjo paNa sUtrapATha kahela che. vaTe racavAmA sajhi' arthAt A ja khUdrIpa evA gALa che ke jevI gALAI rathanA cakra paiDAnI hAya che. rathathI samudAyanA upacArathI rathanuM aMga cakre paiDuM grahaNa karela che 'vaTTe puvaLiyA saMDhALamaMdira A jamUdrIpa evA goLa che ke jevI gALAI puSkara kamaLanI kaLinI hAya che geALAI khatAvavA mATe A trIju upamAnapada kahela che athavA 'vo puLacaMd sasaMThALa maMjhi' jevu' gALa pirapUN pUrNimAnuM caMdra maDaLa gALAkAramAM vyavasthita hAya che eja pramANenA goLa AkAra vALA A jaMdvIpa che. A rIte paripUrNa caMdranuM A ceAthuM upamAna pada kahela che. A kathanathI ja zrRdvIpanu. saMsthAna khatAvela che. have tenA AyAma vigerenu pramANu khatAve che. 'da' nocaLaracalAM bAca vittvameLa tiSNi joyaNasaya saharasAIM solasa ya sahassAIM doNiya satAvIse joyaNasae tiNiya kose aTThAvIsa ca dhaNusaya terasa aMgulAI arddhagulakaca kiM civiselAditya' vilena paLaA' evA A ja mUddIpanI laMbAi ane paheALAI eka lAkha ceAjananI che. ane tenI paridhi 3 traNa lAkha 16 seALa hajAra 2 massA satyAvIsa ane traNa kAsa 28 aThayAvIsa dhanuSa ane 13aa sADAtera AMgaLathI kaMIka vadhAre che. have tenA AkAra bhAva pratyavatAra kahevAmAM Ave che. te na jANa nagatIvra aththo samatA saMvize' pUrvokta AyAma viSphabha parikSepa pramANavALA A jamUdrIpa eka jagatIthI sunagaranA prAkAra jevA kATathI cAre tarapha gherAyelA che. jJA naM gAtI gadu nocanArUM 34 uttaLa mUke vAsa joyaNAI vikkhabheNa majjhe aTThajoyaNAI vikkhaMbheNaM uppiM cacAri joyaNAI' jIvAbhigamasUtra 238 Page #249 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vizrvameLa mUke vicchinnA mannesaMcittA flpa' tanuyA' A jagatI ATha ceAjananI uMcAivALI che. upara uparathI tanu tanu pAtaLI thatI gai che jemake mULamAM tene vistAra 12 yojananA che. madhyamAM tene vistAra ATha ceAjananA che. ane uparamAM tenA vistAra cAra ceAjanA che. e rIte A jagatI mULamAM vistAravALI phelAyelI che madhyamAM saMkI saMkucita thaI gaI che. ane upara pAtaLI thayela che. teeja A nopucchasa TALa maMjhila' 'cu' karavAmAM Avela gAyanA puchaDA jevu" saMsthAna-AkAra hoya che tevA AkAra vALI kahevAmAM Avela che. have jagatInA svarUpanuM varNana karavAmAM Ave che. A jagatI savva vAmA' sarva prakAre vajA ratnamaya che. 'acchA, vaLyA, janhA, ghaTTA, maTThA, NIrayA, nimmalA, NippakA, Nikka kaDacchAyA sappabhA sassirIyA samarIyA, sajJoyA, paNasATIyA, siniSnA basmilavA, navA' AkAza ane sphaTika maNinA jevI svaccha che. cikaNA pudgalethI banela hAvAthI A cikaNA tantuothI khanela vastra jevI zlaSNu cikaNI che. ghuTelA vastranI jema maNa che. kharasANathI ragaDela pASANanI putaLInI jema dhRSTa lIsI che. sukumAra zALathI dhaseNu pASANanI putaLInI jema sRSTa masuNa suMvALI che. svabhAvika raja vinAnI hAvAthI nIraja che. AgaMtuka melanA abhAvathI nila che. kAlimAM vigere kalaMkathI rahita hAvAthI niSkala'ka che. nirUpaghAta dIvAnI paMkitanA jevI hAvAthI niSDakaTa chAyAvALI che. svarUpanI apekSAthI prabhAvatI che. e vadhAre zeAbhAvALI hAvAthI sazrIka che. temAMthI kiraNAnI jALa khahAra nIkaLatI rahe che, tethI te samarIca che. bahAra rahela vastuone prakAza karavAvALI hAvAthI e sAdhotA che. mananI prasannatA karavavAvALI hAvAthI prAsAdIyA che, tene jotA jotA mana kayAreya thAkatuM nathI temaja AMkheA paNa thAkatI nathI tethI te darzonIyA che. jovAvALAne tenuM rUpa ghaNuja suMdara lAge che, tethI te abhirUpA che. tathA tenA rUpa jevu rUpa bIje kayAMya nathI, tethI athavA kSaNa kSaNamAM tenu rUpa navA jevuja jonArAone jaNAya che. tethI pratIpA che. sA naM naLatI jenuM nASLa saththo samatA saMvidyuttA' A jagatI eka jAla kaeNTakathI bhavananI bhItAmAM banAvavAmAM Avela rozanhAnAnA jevI ramaNIya saMsthAna vALA pradeza vizeSAnI paMktiyeAthI badhI dizAthI sArI rIte gherAyalI che. have jAlakaTakanuM pramANu batAvatAM sUtrakAra kahe che ke revaM jJAnaDAM addhajoyaNaM ur3aDha uccateNaM paMca dhaNusayAI vikkhabheNaM savva rayaNAmae acche sande hade, nAva hine' A jAlaTaka jAlasamUha e kasanI uMcAi vALA che, ane 500 pAMcaseA dhanuSanA vistAra vALA che. paheALAI vALA che. A jIvAbhigamasUtra 239 Page #250 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jAla samUha jagatInA madhyabhAgamAM che. A pramANa eka jALanuM kahela che. A jALa kaTaka kevA prakAranuM che, te kahe che. "sadara racanAmag' A jAla kaTa sarva prakAre ratnamaya che. svaccha che. AkAza ane sphaTikanI jema nirmala che. laNa che, laSTa che, yAvat pratirUpa che. ahIyAM yAvatpadathI "gha ma LIrA himmale Nippa ke NikkaMkaDa cchAe, sappabhe, sassirIe samarIe, saujjoe, pAsAdIe, ratiLijo mitra' A padene saMgraha thayela che. A padonI vyAkhyA upara karavAmAM AvI gaI che, te te tyAMthI samajI levI. 5 49 che | jagatI ke upara ke padmavaravedikA kA nirupaNa tIre gAtI va ivamaveramA patha iaa mAruM vana' ItyAdi TIkArtha- "tAre i nA sunagaranA prAkAra keTa jevI e jagatInI upara-uparanAmAgamAM "vasumannAmA barobara vacamAM "ca ma 13 mAhirA eka padvavara vedikA che. e ghaNI moTI che. "nA naM pAvara vekiyA" A padmavara vedikA "maddagomAM 34 varavaLa ajana jeTalI uMcI che. arthAta be kesa-gAunI uMcAI vALI che. "paMra ghasacArUM virSame' ane 500 pAMcase dhanuSanA vistAra vALI che. "navaracanAna" sarva prakAre te ratnamaya che. " samiyA jeTale ja gatInA madhya bhAgano pariraya-parikSepa che, eTale ja Ane paNa parikSepa (gherA) che. A pAvaravedikA barachA rajhaLA, sadA, pR1, pRSTa , nIra#A" nirmA, nibaM, (kAdava vinAnI) nirava rachAyA (kAMkarA vinAnI) sAmA, samarIci, sojotA, nIvA, amijA, pratikrA, vigere vizeSaNa vALI cheA vizeSaNono artha je pramANe upara kahevAmAM Avela che, e ja pramANene che, "reca pa3Hvara veDyA karavA vALaryvAre paUre e padmavara vedikAne varNavAsa varNana A pramANe che. "teM naha" jemake "vapharAmavA nemA' A paghavara vedikanI jene mA bhUmibhAgathI uparanI tarapha nIkaLatA je pradeza che, te badhA vajA ratnanA banelA hoya che, "miyA Tir' riSTa rananA tenA pratiSThAna che. mUlapAda che. " DhicAmayA haMma' vairya rananA tenA stanme che. "suvaigyA 4 suvarNa ane cAMdInI meLavaNIthI banelA tenA phalaka che, pATiyA che. rohitAzvamarU bhUgo' lehitAkSa ratnanI banelI tenI sUci che. e sUci paraspara saMbaM - dhita rahe che. tene alaga paDavA detI nathI. "rAmA saMdhI' tenA phalakonI je saMdhi che, te vajA ratnathI bharelI che. "zALA maNimayA jeva' ahIyAM je manuSyAdinA citra banAvavAmAM Avela che, te aneka prakAranA maNinA banAvavAmAM Avela che. "nAmaNimayA jevAraMvADA' tathA manuSyanA strI purUSonA jIvAbhigamasUtra 240 Page #251 -------------------------------------------------------------------------- ________________ joDakAnA je citrA banelA che, te paNa aneka prakAranA maNiyonA banelA che, 'nAnA maLimayA vA' rUpa-manuSya citrAnA rUpa zivAya bIjA je citra che, te badhA aneka prakAranA maNiyonA banelA che. 'gALAmaLimayAnAsaMdhADa' rUpa saghATaka aneka jIvenI joDIyeAnA citra paNa aneka prakAranA maNiyoMthI anela che. 'aMmacA pakalA vasavAAgoya' tenA paDakhA AjubAjunA bhAgA eka aka ratnAnAja banelA che. 'notisAmayA naisA' vaMzA moTA meTA vaze| jyotirasa nAmanA ratnAnA banelA che. vaMsa vejuyAya'vaMzakavelyuka-meTA vazeAne sthira rAkhavA mATe tenI banne bAjumAM tIfpaNAthI rAkhavAmAM Avela vAMsa paNa caitI ratnAnA ja banelA che. 'cAmo TTiyAgo' vAMsAnI upara chAparA para rAkhavAmAM AvanAra lAMkhI vaLIceAnI jagyAe rAkhavAmAM AvanArI je paTIyeA che. te cAMdInI banelI che. nAtavamayIo ohArIyo' kakhAene DhAMkavA mATe tenA upara je avaghaTinika DhAMkaNu che te jAtarUpa ratnAnI anelI che. 'vAmo vara vRMdanIbo e DhAMkaNanI upara je pucchanI DhAMkaNanA chidrone baMdha karavA mATe tenA upara je kSaNatara tRNa vizeSanA sthAne bIjA DhAMkaNu che jema ghAsanA chAparAe upara banAvelA hoya che. te vajA ratnAnA che. avaghATaNI meATI hoya che, ane pucchaNI tenAja jevI nAnI hoya che. eTalu e khannemAM aMtara-judAi che. 'savvaleNa cacAmara chAyane' puMchaNIyAnI upara ane kavellukAnI nIce je AcchAdana DhAMkaNa che te rajatamaya cAMdInA manelA che. evI te vedikA che. 'sA NaM paumavaraveiyA egamegeNaM hemajAleNaM egamegeNaM gavakkhajAleNaM egamegeNaM khiMkhiNijAleNaM egamegeNaM muttAjAleNaM egamegeNaM maNijAleNaM egamegeNaM kaNaya jANaM egamegeNaM rayayajAleNaM egamegeNaM paumavarajAleNaM savvarayaNAmaraNaM savvao samaMtA saMviivazvattA' e padmavara vedikA judA judA sthAneAmAM eTaleke koi eka bAju hemajAlathI laTakatA suvarNamaya mALA samUhathI koI bAju gavAkSa jAlathI laTakatA gavAkSanA AkAravALA ratna vizeSanI mAlA samUhathI koi bAju eka eka laTakatI kSudra nAnI nAnI ghaMTikAjAlathI ghaTiyAnA samUhathI koI mAjI eka eka laTakatA meATI mATI ghaMTikAjALathI, laTakatA muktAphaLamaya mAtIyA vALA dAma samUheAnI mALAethI eka eka laTakatA kamaLajAlathI kamaLAnA samUhathI pItA suvarNamaya mALAonA samUhathI eka eka laTakatA ratnajALathI ratnamaya mALAonA samUheAthI eka eka sa ratnamaya kamaLAnI mALAnA samUheAthI sarva dizAethI ane vidizAethI vyApta thaI rahI che, pariveSTita vIMTaLAyelI rahe che. tenuM jJAnA naLanuMjUsanA' A badhA dAma samUha rUpa jAla tapA jIvAbhigamasUtra 241 Page #252 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vilA suvarNanA laMbasaka vALA che. arthAt A himAdi jAla agrabhAgamAM tapAvelA sonAnA maMDana vizeSa vALA che. eTaleke kaMIka lAlAza vALA agrabhAga vALA che. "yuvaUTvyAmaMDiyA' tenI cAre bAju senAnA patrA jaDela che. "nA maLi rathaMvividaddAdvAra 3varomithasamudrathA" A badhI jAla dAmasamUha aneka prakAranA maNiyonA ane ratnanA banAvelA hArothI 18 aDhAra laDI vALA hArothI evuM adhahAra 9 nava laDI vALA hArothI zobhAyamAna che. kRSi saUTHUVmasaMvttA" A badhA eka bIjAthI bahu dUra nathI. paraMtu najIka najIka che. paNa paraspara eka bIjA sAthe cUMTelA nathI. "dullAvAhika uttara hiM vAhiM A badhA jAla samUha pUrva, pazcima, ettara ane dakSiNathI AvelA pavanathI kaMTA maMTA jJAnanA janmamALA' maMda maMda rIte kaMpatA rahe che. ane jyAre te vizeSa rIte kaMpita thAya che. tyAre te "aMvamA jIMvamAnA lAMbAM lAMbAM thaI jAya che. arthAt ema tema phelAI jAya che. ane paraspara " pannAnAgA' eka bIjAnI sAthe TakarAI TakarAIne zabdAyamAna raNakAra vALA thaI jAya che. te i gorALa majuomLe chaoLamA nivvuikareNaM saddeNaM savvao samaMtA ApUremANA sirIe atIva uvasobhemANA viti' A rIte temAMthI nIkaLela e zabda kAna ene manane ghaNAja sukha vizeSanA anubhava karAvanAra nivaDe che. kemake e zabda ghaNaja mane hoya che. saghaLI dizAomAM ane vidizAomAM te bharAI jAya che. tethI ja e zabdanA suMdarapaNathI e jAlasamUha atyaMta zebhAyamAna thatA rahe che. vize paumavaraveiyAe tattha tattha dese tahi tahiM bahave hayasaMghADA, gayasaMghAr3A narasaMghADA, viraghANa, jiMkurivA' e padmavara vedikanA judA judA sthAne para kayAMka kayAMka aneka prakAranA hayasaMghATa ghaDAonA yugma citrelA che. ahiyAM saMghATa zabda sAdhu saMghADAnI jema yugma vAcI che. kayAMka kayAMka gaja saMghATa hAthInA yugma cinnelA che. kayAMka kayAMka narasaMghATa manuSya yugmo citrelA che. kayAMka kayAMka kinara saMghATa citrelA che. kayAMka kayAMka liMpurUSa saMghATa citrelA che. kayAMka kayAMka mahAraga saMghATa citrelA che. kayAMka kayAMka gaMdharva saMghATa citrelA che. kayAMka kayAMka vRSabha saMghATa citrelA che. A badhAja saMghATo 'sadAgrAmavA sarva prakAre ratnamaya che "vanachA' ityAdi "rikA' sudhInA zabdano artha pahelA kahevAmAM AvI gayela che. A badhA hayAdi saMghATa phalene varasAvanArA che, have e hayAdi saMghATanI paMkti vigerenuM nirUpaNa karavAmAM Ave che. "tAre je paramAraphag' e padmavara jIvAbhigamasUtra 242 Page #253 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ratnamaya vaidikAnA satya satya Tele r ' hi' judA judA sthAnAmAM 'capatImo taheva nava parivA' hayapaktiyeA che. yAvat te badhI patiyA pratirUpa che. ahI yAvat zabdathI 'savacanA mayA gacchA' vigere vizeSaNeAne sa`graha thaye eka dizAmAM je zreNI hAya che, tenuM nAma paMkti che. tuM cIoi nAya DivAe' hayAdi paticAnI mAphaka 'saMcaLA macA' sa vigere vizeSaNe vALI hayAdi patiyA che. banne tarapha Aju bAjumAM eka eka zreNi bhAvathI je be zreNI thAya che. tenuM nAma vIthi che. pahelAM je hayAdinA sa`ghATa vigere kahyA che te purUSa hayAdine uddezI kahelAM che. have e hayAdi AThe sa`ghATAnA srI purUSa rUpa yugma joDalAenu kathana karavAmAM Ave che. 'a' miduLArUM nAva DivA' hayAdi paktinI jema tyAM hayArdikanA strI purUSa rUpa joDalA paNa che. A hayAdi mithune paNa sa ratnamaya vigere pUrvokta vizeSaNA vALA che. tIne naM paNamavavedya tattva tatha dese tahiM hi bahave paumalayAo nAgalayAo evaM asogalayAo' ityAdi e padmavara vekrikAnA jUdA jUdA sthanA para aneka padmalatA che, aneka nAgalatAe che. aneka azAkalatAo che. ca'pakalatAe che. AmralatAe che. khANalatAe che. vAsantilatAe che. atimukatalatAe che. kulatAo che ane zyAmalatAo che. A badhI latAe chae RtuomAM puSpAnvita rahe che. have cAvat padathI grahaNa thayela vizeSaNe| batAve che. nitya kuDUmala-kaLiyeA vALI banI rahe che.nitya pallavita rahe che. nityastati rahe che. nitya kaliyA gusmita rahe che nitya yamalita samAna jAtanI latA yugmAvALI rahe che. tathA 'muvindrastha kima viSTittAparIne' suvibhakata prativiziSTa majarI eja kahevAya che ke je eka visaga avatasaka mukuTane dhAraNa karela rahe che. savvacanA marko sadAtro' A badhI latAe paNa sarvAtmanA sarva prakAre ratnamaya che. ane kSaNa vigere vizeSaNeA vALI che. AlaNa vigere pratirUpa sudhInA pAne a pahelAMja lakhavAmAM AvI gayela che. tethI e rItenA atha ahiyAM samajI levA, have pamavara vedikAnA zabda pravRtti nimittane jANavA mATe zrIgautama. svAmI prabhuzrIne pUche che te DheLa mate ! vaeN puSkara samavavethA vamavar vedyA' he bhagavan e padmavara vedikAnu evuM nAma Ape zA kAraNathI kahela che? arthAt tenA nAmanI zabda pravRttimAM zu' kAraNa che ke jethI e padmavara vedikA kahevAya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'nocamA ! paumavaraveiyAe tattha tattha dese tahiM tahi vediyAsu vediyAvAhAsu vediyA sasaphala, vediyApuDhaMtaresu, khaMbhesu khaMbhavAhAsu khaMbhasIsesu, khaMbhapuDaMta resu' he gautama ! pamavara vedikAnA e e sthAnemAM jema vedikAnA upaveza ceAgya chajajonI upara vedikAnA ane pA bhAgeA para vedikAnA zirAbhAga rUpa phalakAnI upara vehikAnA puTAntaromAM be vehikAnA apAntarAlamAM sta'bhAnI upara staMbhAnI Aju bAjumAM staMbhAnA uparanA bhAgamAM tambhapuTAntaramAM jIvAbhigamasUtra 243 Page #254 -------------------------------------------------------------------------- ________________ e stonI vacamAM "kUtu sUde sUjhANu sUrNapuraMtarehu pajave, paNa vAhapaNagvaMtare, eja rIte phalakanA saMbaMdhane judA na paDavA deva nA kAraNabhUta evI pAdukAnA sthAnA panna sUciyAnI upara sUciyonA agrabhAganI upara ke jayAM sucI phalakane bhedIne vacamAM praveze che, tyAre pradeza sUcImakha kahevAya che. sUciyAnA saMbaMdhavALA phalakanI upara be sUcinA antarAla madhya pradezamAM eja rIte pakSonI upara pakSonI Aju bAjumAM ane pakSa purAMtanI upara "vADuM pAchuM pAkuM lAva navasarasapattArUM sadavaracanAnAruM, jarA ItyAdi aneka utpala aneka sUrya vikAzI kamala yAvat nalina, susaMga, saudhika, puMDarIka, mahApuMDarIka, zatapatro ane sahastrapatro khIlelA rahe che. utpalathI laIne sahastrapatra sudhInA jeTalA prakAranA kamaLo kahyA che te badhA sarvAtmanA ratnamaya che, ane acha kahetAM suMdara che, A acchAdi padane artha pUrvokta rIte samajI levo. "mArA maracA vAIsarachatta samacAru A utpalAdi badhA prakAranA kamaLa varSAkALamAM utpanna thayelA chatraka chatrInA AkAra jevI vanaspati vizeSanA AkAra jevAja "tamanA pattArUM' he zramanuM AyuSyanuM kahevAmAM Avela che. "re temAM vocamA ! parva suda q3mavaravaiyA' A kAraNathI he gautama! tene padmavara vedikA e nAmathI kahevAmAM Avela che. arthAt A padmavara vedikAmAM paddamonuM atizaya paNuM che. tethI tenuM nAma padmavara vedikA e rItanuM thayela che. "mavALe mate jiM sArA gaNAtA" he bhagavad A padmavara vedikA zAzvata che ke azAzvata che? A pramANene A prazna padmavara vedikAnA nityapaNA ane anityapaNAnA saMbaMdhamAM karavAmAM Avela che. A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke "noramA ! siya sAcA uttara gaNAtA" he gautama! A padmavara vedikA kathaMcit zAzvata che, ane karthacit azAzvata che. te veLAM re ! parva gurU sica tAtA pica asAravA? he bhagavan Apa evuM zA kAraNathI kahe che ke padmavara vedikA kathaMcita zAzvata che ane kathaMcita azAzvata che? A rItane prazna zrIgautamasvAmIe prabhuzrIne eTalA mATe pUche che ke eka dhamimAM parasapara virUddha evAM be dharmone samAveza thato nathI. nityanI apekSAe anitya ane anityanI apekSAe nitya virUddha che. be vidhI dharmomAM eja virUddha paNuM che ke eka sthaLe e bane ekI sAthe rahetA nathI. jo be vidhi dharmo paNa eka sthaLe ekI sAthe rahevA lAge te pachI badhAja dhame badhAmAM rahevA lAgI jAya A rIte te virodhapaNuM ja nAza pAmI jaze. zrIgautamasvAmInI A vAta sAMbhaLIne zrI mahAvIra prabhu be virodhI dharmone eka ja sthaLe samAveza anekAnta mAnyatAmAM jIvAbhigamasUtra 244 Page #255 -------------------------------------------------------------------------- ________________ thaI jAya che. e vAta lakSamAM rAkhIne kahe che ke " mA! vayANa sAkara' che gautama! meM je evuM kahyuM che ke e padmavaravedika kathaMcita zAzvata che A kathana dravyArthika nayanI apekSAe karavAmAM Avela che. paryAyArthika nayathI nahI. vastu dravya paryAyAtmaka che. dravyanI apekSAthI te dravyArthika che. ane paryAyArthika nayanI apekSAe paryAyAtmaka che. dravyArthika nayavastumAM paryAyane gauNa karIne kevaLa dravyane ja viSaya kare che. dravya trikAlavartI anvayI pariNAma vALuM hoya che. nahItara temAM dravya paNuM ja na rahe anvayI hovAthI ja te pitAnA maulikSaNAne cheDatuM nathI. jemake gaMgA siMdhune pravAha pitAnA maulika paNane cheDatuM nathI. tethI dravyAki nayanA matathI padmavara vedikA zAzvatI che ane 'asLavaDA idhavakavehiM rasajAveliM" varNa paryAnI apekSAe gaMdhaparyAnI apekSAe rasaparyAnI apekSAe tathA sparza paryAyonI apekSAe tathA bIjA pugalonA vighaTana ane AgamananI apekSAthI te AzAzvatI che. enuM tAtparya evuM che ke paryAyArthika nayanA mata pramANe dravya gauNa thaI jAya che. ane paryAya mukhya thaI jAya che. ane paryAyo pratikSaNe parivartana rU5 arthAta badalAI javAvALA hovAthI athavA kiyatkAla bhAvI hovAthI vinAza dharmavALA hoya che. tethI te apekSAthI te azAzvatI kahela che. ane tenA jovA ! haM gurU pica sAcA rica kAcA' te kAraNathI he gautame! meM evuM kahyuM che ke padmavara vedikA kathaMcit nitya che ane kathaMcita anitya che. je dravyArthika nayavAdI che te pitAnAmatanuM samarthana karavA mATe evuM kahe che ke je atyaMta asata svarUpa hoya che, tene AkAza kusumanI mAphaka kayAreya utpAda thatuM nathI ane je satya svarUpa hoya che tene AkAzanI mAphaka kayAreya vinAza thato nathI, "nAro vize mAvo nAmAvo vidyAre satta: e pramANe siddhAMta vacana che. te paNa dareka vastumAM je upAda ane vinAza dekhAya che te AvirbhAva tibhAva rUpaja che. jema utpAda ane vinAza rUpa AvirbhAva tibhAva sarpano utkRNa -phaNe phelAve tyAre ane viphaNa phaNa saMkecIle tyAre pratIta thAya che. jethI eja siddhAMta barAbara che ke saghaLI vastuo nitya che. A pramANe dravyArthika nayanI A mAnyatAmAM e saMdeha thAya che ke ghaTAdinI jema A padmavara vedika zAzvatI che? athavA sarvadA sakaLa kALamAM e eja rUpe rahevAnA kAraNe zAzvatI che? A rItano saMdeha thavAthI zrIgautamasvAmIe prabhuzrIne A pramANene prazna pUchela che ke "3mavara veLA je mare! Io diva do he bhagavana pamavara vedika kALanI apekSAe kyAM sudhI A pramANenI rahe che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI zrIgautamasvAmI kahe che ke "oranA ! vAva nI ja yAvi garitha cAvi aa aviratara he gautama ! A padmavara vedikA pahelA na hatI tema nathI. jIvAbhigamasUtrA 245 Page #256 -------------------------------------------------------------------------- ________________ e vartamAnamAM nathI ema paNa nathI. ane bhaviSyamAM e nahIM hoya ema paNuM nathI. paraMtu "muviMga mA 2 mavina' A padmavara vedikA pahelA paNa hatI vartamAnamAM paNa che, ane bhaviSyamAM paNa e sadA raheze. A rIte tenuM astitva traNe kALamAM che. tethIe "vA merU vigerenI jema dhruva che. ane dhruva hovAthI ja e "LiyA" pitAnA svarUpe niyata che. niyata hevAthIja e "sattA' gaMgA sidhunA pravAhamAM pravRtta poMDarika hadanI jema aneka pudgalenuM vighaTana thavA chatAM, paNa eTalA pramANanA bIjA pudgale maLI javAthI akSaya che. tenA svarUpane vinAza kayAreya paNa thatuM nathI. akSaya hevAthI te 'gavA' avyaya che. avyaya zabda vAcya che, kemake thoDA evA svarUpamAM paNa te pitAnA svarUpathI kayAreya paNa calita thatI nathI. avyaya hovAthI ja e pitAnA pramANamAM "diyA' mAnuSettara parvatathI bahAra rahela samudra pramANe te avasthita che. A rIte potAnA pramANa mAM te avasthAna vALI hovAthI padmavara vedikA dharmAstikAyAdinI jema te nitya che. e sU. para che vanaSanDa AdikA varNana A rIte padmavara vedikA zabdanI pravRttinuM nimitta pragaTa karIne have satrakAra temAM je vanakhaMDa vigere che. te batAvavA nIce pramANe sUtra kahe che. rIte jJAtInA vivAhaM paramavavecANa patha " ItyAdi TIkArtha_e prakAranA jagatInI upara vartamAna padmavaravedikAnI bahArane je pradeza che e pradezamAM " mahuM vAre pUchaLa eka vizALa vanakhaMDa che. jyAM aneka prakAranA uttamottama vRkSanA samudAya hoya che. e sthAnanuM nAma vanakhaMDa che. "tadurmu-gArUchuM hathuiM vaLe kaLAnAhiM meTiM huM vAraM eka jAtanA vRkSe je sthAna para hoya che, tenuM nAma vana che. ane aneka jAtanA vRkSe je sthAna para hoya che tenuM nAma vanakhaMDa che. rekhAvuM rogothANuM vavAvivaameLa jJAtI samaNa parive" A vanakhaMDa kaMIka kama be janana hoya che. ane tenuM cakravAla vidhvaMbha jagatInA cakavAla viSkabhanI jevo che. te vanakhaMDa kevA prakAra che? tenu have sUtrakAra varNana kare che. uigomANe nAva gaLA saT3 0" ItyAdi chAyA pradhAna hovAthI A vanakhaMDa kRSNa varNanuM che. vRkSanA patro prAya:madhyama avasthAmAM vartamAna hoya tyAre nIlavaNenuM hoya che. A kAraNathI e vanakhaMDane kRSNa kahyuM che. kAraNake e avarathAmAM te kALA varNathI zobhAyamAna hoya che, eja vAta mAre e pada dvArA sUcavela che. jeTalA bhAgamAM e vanakhaMDamAM kRSNa patro hoya che. eTalA bhAgamAM e vanakhaMDa kRSNa varNathI pratibhAsita thAya che. ahiyAM yAvatpadathI je vizeSaNone saMgraha thA che, e vizeSaNonI vyAkhyA jIvAbhigamasUtra 246 Page #257 -------------------------------------------------------------------------- ________________ A rIte che. 'hari rimomArerito rivAvamAH ' kayAMka kayAMka e vanakhaMDa harita che. kemake ekadama lIlA pAMdaDAne laIne haritapaNAthI tene pratibhAsa thAya che "nI nIjomANe ItyAdi "nIro nIcAvamAsaH kayAMka kayAMka kaI kaI pradeza vizeSamAM A vana nIla che, kemake nIla varNa rUpe tene pratibhAsa thAya che. harita avasthAne purI karIne kRSNa avasthAne prApta na thayela patro nIla kahevAya che. A patranA saMbaMdhI nIlimAnA rogathI e vanane paNa nIla kahe che. patre potAnI yuvA avasthAmAM kisalaya kuMpaLa avasthAne ane potAnI lAlimAne cheDI de che. tyAre te harita avasthAmAM AvI jAya che. tethI ja e pramANe kahela che. ke A vanakhaMDa kaI kaI bhAgamAM lIlAza vALA che. ane lIlApaNAthIja tene pratibhAsa thAya che. A vanakhaMDa kayAMka kayAMka kRSNavarNa vALA che. kayAMka kayAMka nIlavarNa vALa che. kayAMka kayAMka harita hoya che ItyAdi rUpe je kathana karavAmAM Avela che, tenuM kAraNa e e rUpe tyAM tyAM te pratibhAsita thAya che. eja vAta viThTho viDyomA' vigerethI puSTa karavAmAM Avela che jyAre pAna pitAnI prauDhAvasthAmAM Ave che, tyAre haritapaNAne dhIre dhIre abhAva thaIne tapaNuM AvavA lAge che. tapaNAmAM zItaLatAne arthAt zIta vAyune vAsa thaI jAya che. tethI e vanakhaMDa paNa tenA yogathI kayAMka kayAMka "IraH zItAvamAsaH zItavAyunA sparza vALo che ane zItavAyunA sparza rUpe tene pratibhAsa thAya che. A kRSNa, nIla, harita, varNa je kAraNathI pite potAnAmAM utkaTa, snigdha, ane tIvra kahevAya che, e ja kAraNe tenA gathI e vanakhaMDa paNa nigdha, ane tIvra kahevAya che. A kathana mAtra upacAra rUpe kahela che, tethI te avAstavika nathI kAraNake e rUpe tene pratibhAsa thAya che. ethI ja e vanakhaMDanA varNanamAM snigdhAvabhAsa ane tIvrA vamAsa e be vizeSaNone samAveza karavAmAM Avela che. je kaI evI zaMkA kare ke avabhAsa jJAna te mithyApaNuM hoya che, jemake mRgatRSNa marU marIcikAmAM jhAMjhavAmAM jalane mithyA avibhAsa thAya che tethI tevI rIte ahIMyAM paNa e mithyAvabhAsa thaI zake che. to pachI A avabhAsathI tyAMnuM yathArtha varNana kevI rIte karI zakAya ? ane tyAMnA yathArtha svarUpanuM varNana kevI rIte thAya ? A zaMkAnA samAdhAna mATe kRSNa vigerenA te rItanA svarUpanuM pratipAdana karavA mATe sUtrakAre A vAkyamANu bIjA vizeSaNanuM kathana karyuM jIvAbhigamasUtra 247 Page #258 -------------------------------------------------------------------------- ________________ . che. tenAthI tyAM tenuM tevA prakAranuM pratipAdana thaI jAya che 'jinhe jiIT e vanakhaMDa kRSNa e mATe kahevAya che ke tenI chAyA AkAra kRSNa che. ahIMyA 'jhaLa(r)Aca:' e padyamAM A prathamAM vibhakita hetvamAM thayela che. jJimitta jALahetupu sarjA vimInA prAyo yUzanAt' A vacana pramANe paMcamyanta hetunA arthamAM prathamAM vibhakita thai jAya che, tethI sUtrakAre A vacanathI e samarthita karyu che ke je kAraNathI sarve avisaMvAdipaNAthI tenI chAyA AkAra kRSNa che, eja kAraNathI e vanakhaMDa paNa kRSNa che, jyAre sarva prakAre avisaMvAdipaNAthI tyAM kRSNa AkAra prApta thAya che, tA tyAM nizcayarIte kRSNapaNuM kALAza che ja ke jenI sattA bhrAnta avabhAsathI sthApita thAya che. te sarva prakAre avisaMvAdi hoI zakatI nathI ahIyAM kRpAnI sattA sarvAMvisaMvAdi paNAthI sthApita thayela che. tethI te peAtAnA sAdhya kRSNapaNAnA jarUra jarUra sAdhaka thaI jAya che. tethIja e vanakhaMDa koI koI bhAgamAM nIla vaNuMvALuM thAya che ane ethIja tenI chAyA AkAra nIla hAya che. e pramANe A pratipAdanamAM paNa samajI levuM'zItaH zItaSThAca:' ahIyAM chAyA zabda AkAranA artha mAM nathI paNa taDakAnA pratipakSa rUpa je chAyA che, te aneA vAcaka che. tethI e vanakhaMDa zIta e mATe che ke tyAnI chAyA zIta hAya che. vaLattiyaghdhA'kaTi zabdanA arthe zarIranA madhyabhAga mATe grahaNa karAya che. te paNa anyanA madhya bhAga paNu kaTi zabdathI grahaNa thaI jAya che. kahevAnuM tAtparye e che ke A vanakhaMDanA madhyabhAgamAM je vRkSAnI paMkita che, tenI zAkhAe ane prazAkhAe eka bIjA vRkSanI zAkhAo ane prazAkhAonA madhyabhAgamAM pravezelI rahe che, tethI A vanakhaMDa ghaNuM ja suMdara lAge che. 'mahAmenikanuM tramUrNa-mahAmenivamUta:' tathA jonArAone A vanakhaMDa evuM jaNAya che ke jANe pANInAbhArathI namI gayelA mahA meghAnA samUha ja che. have A vanakhaMDanA vRkSanuM varNana karavAmAM Ave che. 'te naM rAcavA' e vanakhaMDanA vRkSA evA che ke jenA meTAmeTA mULiyA ghaNe dUra sudhI jamInanI aMdaranA bhAgamAM uMDe sudhI utarI gayelA che, A vrukSA prazasta patrAvALA che. prazasta puSpAvALA che. prazasta kaLA vALA che. ane prazasta khIyAo vALA che. jaDanuM nAma mULa che. mULanI upara ane skaMdha-thaDanI pahelAnA bhAganuM nAma kaMda che. jyAMthI DALeA phuTe che tenuM nAma skaMdha thaDa che. pravAla kUMpaLAne kahe che. bAkInA khIjA patrA vagere zabdonA artha spaSTa ja che, 'AALuputva munacivaTTamAvaLiyA' A badhA vrukSeA saghaLI dizAomAM ane saghaLI vidizAomAM pAta peAtAnI zAkhAo dvArA ane prazAkhAo dvArA evI rIte phelAelA che, ke jenAthI e gALa gALa pratIta thAya che. mUla vigere paripATi pramANeja e badhA vrukSA suMdara rIte utpanna thayelA che. tethI jIvAbhigamasUtra 248 Page #259 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ghaNAja sohAmaNA lAge che. e badhA vRkSo eka eka skaMdhavALA che ane aneka zAkhAo ane prazAkhAothI madhyabhAgamAM ene vistAra vadhAre che, vAMkI phelAvavAmAM Avela be bhujAonA pramANu rUpa eka vyAma-rAma thAya che. aneka purUSe maLIne paNa evI phelAvavAmAM Avela vAma dvArA jene grahaNa karI zakatA nathI. evuM nibIDa vistAra vALuM tenuM skaMdha-thaDa hoya che, tenA pAnaDAo chidro vinAnA hoya che. arthAt vAyunA doSathI ke kALa doSathI e vRkSenA pAnaDAomAM koI paNa prakAranA chidro vigere hotA nathI. athavA e vRkSonA pAnAo parasparamAM zAkhA prazAkhAomAM evI rIte cUMTIne lAgelA rahe che ke jenAthI tenI aMdaranA bhAgamAM thoDA sarIkhA paNa chidro dekhAtA nathI. eja vAta 'vira4pattA e padathI puSTa karavAmAM Avela che. ahIMyAM paNa A hetvarthamAM prathama vibhakti thayela che. enAthI e davanita thAya che ke je kAraNe e avirala patrAvALA che, e ja kAraNathI te achidra pavALA che. "zavAjIpattA-vAtInapatrA' e avirala patrovALA e kAraNathI che ke tyAM evA jorathI havA nathI cAlatI ke jenA kAraNe enA pAnaDAo DALathI tUTine jamIna para paDI jAya "jaLarUrU pattA' gaphUDarikAdi rUpa Iti A pAnAone thatI nathI. tethI paNa e achidra patrovALA hoya che. ddhiA gADha vattA' A vRkSa para je pAnaDAo junA thaI jAya che. ane sapheda thaI jAya che, te patre pavana dvArA jamIna para pADI nAkhavAmAM Ave che. tathA jamIna para paDelA te pAnaDAone paNa tyAMthI uDADIne bIje laI javAya che. 'navariya mitapataMghayAmIrariNikA' A vRkSo alakhya bhAgavALA hovA chatAM paNa darzanIya hoya che, alabdha madhya bhAgavALA e kAraNathI che ke navA navA lIlA lIlA pAnAonA samUhathI ke je dedIpyamAna ane gADha chAyAvALA che. tenA para kAyama aMdhArA jevI chAyA rahe che. e vRkSanA varAMkuravALA agra zikhare niraMtara nIkaLelA navatarUNa palavAthI tathA kamaLa manojJa ujajavala kampAyamAna dhIre dhIre halatA kisalayothI ane komaLa pravALethI palavAMkurethI zobhAyamAna banelA rahe che. aMkura ane pravAlamAM kAlakRta avasthA vizeSathI bheda thaI jAya che. "girave suniyA, NiccaM mauliyA, NiccaM lavaiyA, NiccaM thavaiyA, NiccaM gummiyA, NiccaM gopichayA, NiccaM jamaliyA, NiccaM juyaliyA, NiccaM viNamiyA, NiccaM paNa jIvAbhigamasUtra 249 Page #260 -------------------------------------------------------------------------- ________________ miyA' A vRkSe kAyama kusumita rahe che. nitya mukulita rahe che, nitya pallavita rahe che, nitya stabakita rahe che. nitya gulimata rahe che, nitya gucchita rahe che. nitya yamalita rahe che. nitya yugalita rahe che. nitya vinamita rahe che. ane nitya praNamita rahe che. A rIte nitya kusumita, mukulita, pallavita, stabakita, gumita guchita, yamalita, yugalita; vinamita, temaja praNamita banelA A vRkSe suvibhakata piMDavALI maMjarI rUpa avataMsaka-vastrane dhAraNa karIne rahe che. A zabdano artha pahelAM sUtramAM batAvavAmAM AvI gayela che. "sucavarahi macArA #aa yuvAdina manasA zohi ra ItyAdi e vRkSenI upara zukanA joDalA, mayUronA joDalA, madanazalAkA-menAnA joDalA keyalanA joDalA, cakravAkanA jeDalA, kalahaMsanA joDalA sArasanA joDalA vigere aneka prakAranA pakSionA joDalAo beThA beThA ghaNe dUra sudhI saMbhaLAtA ane ucca svara yukata evA madhura svaravALA ramaNIya za karatA rahe che. cahacahAtA rahe che. ethI e vRkSonI suMdaratAmAM vizeSa zebhA jaNAI Ave che e vRkSonI upara "affhayavicamamara mArI hakArA-sarvitizttabhramaramadhurajI prahAra; madhane saMgraha karavAvALA unmatta piMDIbhUta bhamarAone ane bhamarIyone samUha paNa hamezAM besI rahe che. "rizrImALamatta chagya kumAsvlolbhNgur gumagumAyamAnaguMjaddesabhAgA-parilIyamAnamattaSaTpada kusumAsavalo 4madhusumamAyamAnarmzamA' e vRkSonI AsapAsanA bhAgamAM bahArathI AvaeNlA aneka bhamarAo besI rahe che, ane madhupAna karIne madenmatta bane che. tathA kiMjalka-puSpaparAganuM pAna karavAmAM tenuM laMpaTa pAchuM jaNAI Ave che. teo madhura madhura zabdothI guma gumAyamAna rahe che. arthAt gaNuM gaNATa karatA rahe che. jhaMkAra karyA kare che. tethI e vRkSanA pradeza bhAge e pakSionA guMjAravathI khUba ja suMdara ane atyaMta sahAmaNuM lAge che. "garimaMtara gwDhA e vRkSanA puSpa ane phaLe te vRkSenI ghaTAmAM ja chupAI rahe che. "jJAtijaInA" bahArathI e vRkSe pAnAothI DhaMkAyelA rahe che. A rIte e vRkSe patra ane puchapathI "avanadinA sadA uttama rIte AcchAdita DhaMkAyelA banyA rahe che. "nIror" A vRkSemAM vanaspatikAyika saMbaMdhI koI paNa roga hoto nathI. "araja' e vRkSeAmAM bAvaLa vigere kAMTAvALA vRkSo hetA nathI. tenA phaLe ghaNAja vadhAre mIThAzavALA hoya che. snigdha sparzavALA hoya che. samIpavatI aneka prakAranA gurathI, gulamethI, navamAlikA vigerenA maMDapathI ane darAkha vigerenA maMDapathI e vRkSe sadAkALa suzobhita jIvAbhigamasUtra 250 Page #261 -------------------------------------------------------------------------- ________________ rahe che, tenA upara aneka prakAranI suMdara dhajAo pharatI rahe "ravi puradLio vIdizA nivesigaramanAgharA' cAkhUNanA AkAravALI vAvamAM vRtta AkAravALI puSkaraNiyAmAM athavA puSkara-kamaLAthI yukata puSkariNiyamAM ja sAriNIvALI dIdhi kAemAM jene saMgraha karavA sArI rIte suMdara jALagraha lAgelA che, evA e vRkSe evA prakAranA anya gandhathI paNa vizeSa prakAra thI manohara evA gaMdhane kAyama cheDayA kare che, ke jethI gaMdha viSayaka manane tRpti maLI jAya che. e gaMdha emAMthI thoDA thoDA pramANamAM nIkaLatuM nathI. paraMta piDa paNAthI arthAt piMDa rUpe nIkaLate rahe che, ane ghaNe dUra sudhI phelAI jAya che. jeTalA gaMdha pudgalathI gaMghanA saMbaMdhamAM dhrANendriya tRpta thaI jAya eTalA gaMdha saMghAtanuM nAma gaMdhadhrANi che. "sureDa vastrA' tenA je AlavAla kyArAo che te suMdara che tathA tenA para je dhajAo lAgelI che te paNa aneka prakAranA rUpavALI che. ATalA sudhI yAvatpadathI saMgrahAyela padanI vyAkhyA karavAmAM Avela che. have sUtramAM Avela padonI vyAkhyA karavAmAM Ave che. "gorAjJAna gujA' ahIyAM ratha be prakAranA kahevAmAM AvyA che. eka krIDAratha ane bIje saMgrAmaratha, aneka zakaTa gADA aneka rathayAna vAhana yugya tela deza prasiddha be hAtha pramANanI vedikAthI zobhAyamAna jaMpAna zibikA ane svandamAnikA A badhA vAhane e vRkSonI chAyA suMdara hovAthI tenI taLe ArAma karavA ubhA rAkhavAmAM Ave che, e vistAra vALa taLabhAga A vRkSane che. e kAraNathI e "sumA" atyaMta ramaNIya che. tathA prAsAdIya darzanIya, abhirUpa ane pratirUpa che. A padene artha pahelA AvI gayela che. have A vanakhaMDanA bhUmibhAganuM varNana karavAmAM Ave che. "taraNa baM vaLAM gaMto vahu tamAmaLi mUmimA pauntte' A vanakhaMDanI aMdara je bhUmibhAga che, te ghaNe sama che, bikula barobara eka sarakhe che, uce nIca nathI kevA prakArane e samabhAga che te AliMga puSkara vigerenI upamAo dvArA batAve che. "se nA nAmA mArjinaputi vA' ItyAdi e bhUmibhAga evuM jaNAya che ke jevuM AliMga puSkara hoya che, A AliMga nAma muraja vAghavizeSanuM che, tathA tenA upara je cAmaDuM maDheluM hoya che, tenuM nAma puSkara che. A AliMgapuSkara ghaNaja sama-sarakhe hoya che. eja rItane tyAMne te bhUmibhAga mRdaMganA puSkara je sama-sarakhe che. mRdaMgae leka prasiddha eka prakAranuM vAdya vizeSa che, tenuM puSkara paNa bilakula sarakhu hoya che, ucuM nIcuM hotuM nathI. eja rIte paripUrNa pANIthI bharela taLAvanI uparano bhAga jIvAbhigamasUtra 251 Page #262 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jema eka sarakho samatala heya che uce nIce hete nathI, eja rItane e bhUmibhAga samatala hoya che. jema karatala eka sarakho sama hoya che tema e bhUmibhAga paNa karatala je samatala hoya che. je pramANe caMdra maMDala eka sarakhuM sama hoya che. e ja rIte tyAM bhUmibhAga paNa samatala hoya che. yadyapi caMdra maMDala samatala hotuM nathI kemake caMdramaMDalamAM uMcA karela kAMThAnA AkAra je pITha-prAkAranA jevuM UMcAnIcApaNuM che. paraMtu ahIyAM je tene samatala paNAnA daSTAMtamAM rAkhavAmAM Avela che, te tene dRzyamAna dekhAto bhAga samatala dekhAya che e apekSAthI ahIM rAkhela che. e ja rIte tyAne bhUmibhAga "ArtharabaMDu vA sUramaMDu rA' Adarza talanA sara samatala vALe che. ane sUrya maMDala jema samatala hoya che te e bhUmibhAga samatala vALe che "dama' urabha uraNane kahe che, jene bhASAmAM gheTA kahevAmAM Ave che. tenuM cAmaDu ekadama samatala hoya che, tenA je e bhUmibhAga samatala che eja rIte "3AmAmeru vA' vRSabha arthAt baLada vAda rUvA? varAha (bhUMDa) suvarane kahe che. " ta me vA' siMha "vadharmo rUvA' vAgha e siMha nI ja eka jAtanuM nAma che. "vikAbherU rA' vRka arthAta bakarAM "kIvicame vA' kIpi e cittAnuM nAma che. ane saMjIrA savitare A badhA jAnavaranuM cAmaDuM zaMku jevA moTA moTA hajAre khIlAthI jyAM sudhI TIpavAmAM AvatA nathI tyAM sudhI te samatala banatA nathI. paraMtu te madhyamAM pAtaLA rahe che. ane jyAre te TIpAya che, tyAre te eka dama sama sarakhA banI jAya che. tethI je rIte A badhAnuM cAmaDuM A rIte TIpAyA pachI samatala bane che, e ja pramANe e vanakhaMDanI aMdarane bhUmi bhAgasamatalavALo hoya che "arLAvi paMcakaomhiM tahiM maLadira 33 nomig' A bhUmibhAga aneka prakAranA paMca varNavALA tRNethI ane maNiye thI bhAyamAna rahe che. ahIM AgaLanA padane saMbaMdha batAvela che. e tRNa ane maNiye kevA prakAranA che e sUtrakAra batAve che. "gAvaDara paccAvaDDhI seDhIpaseDhI sotthiya sovatthiya pUsamANavaddhamANamacchaMDakamakaraMDakajAramAraphullAvali umapattasAgarataraMgavAsaMtilayapaumalaya bhatticittehi' mA ta ane maNiye Avarta pratyAvarta zreNuM prazreNI svastika sauvastika puSya mANava vaddhamAnaka zarAvasaMpuTa masyAMDaka. makarAMDaka evuM jAramAra A badhI racanAethI arthAta Avarta vigerenA lakSaNo vALe e bhUmibhAga che. tathA puSpAvalI, padmapatra, sAgarataraMga, vAsaMtIlatA ane padmalatA e badhAonI racanAthI jemAM citro banelA che. eve e bhUmibhAga che. have Avarta vigere zabdano artha batAvavAmAM Ave che. maNina eka lakSaNa Avarta che te te lekamAM prasiddha che. tathA jalataraMgane paNa Avarta kahevAmAM Ave che. eka AvartanI sAme je bIju Avata thAya che tene pratyAvarta kahe che. bIdu samUhanI je paMkti hoya tene zreNI kahe che, eka zreNIthI je bIjI zreNI nIkaLelI hoya che, tene prazreNI kahe che. sAthi jIvAbhigamasUtra 252 Page #263 -------------------------------------------------------------------------- ________________ yAne svastika kahe che. sauvastika ane puSyamANava e e zabdonA artha leAka samUhathI jANI levA. zarAvasaM puTane vamAnaka kahe che, mahyaMDaka ane makarAMDaka e maNicAnA lakSaNa vizeSa che. ane e ratnanI parIkSA karavAvALA pAMsethI samajI levA, sadAai samarINatlRsanoduM bALAdi paMca valge'i tathA A tRNa ane maNicA suMdara kAMtithI yukata che. bahAra nIkaLatI kiraNajALe.thI yukata tathA bahAra rahela samIpanI vastuonA samUhane prakAzita karavAvALA udyota tejathI yukata che. je pAMca varNa nA tRNu ane nAnA prakAranA maNithI e bhUmibhAga yukata che, te maciA kRSNavaNuM yAvat zukala varSoMthI suzeAbhita che. ahIyAM yAvapadathI nIla, leAhita, ane pItavarNa grahaNa karAyela che. have e pAMce varNInuM alaga alaga varNana kare che temAM zrI gautamasvAmI pahelAM kALAM varNanA saMbaMdhamAM zrImahAvIraprabhune pUche che ke he bhagavan 'tasya baMne te yA taLA maLIyAe pAMca varNavALA tRNA ane maNiyAmAM je kRSNa varNavALA tRNu ane maNiyA che, "pti na thayaM cA re vaLAvAne vaLaze' tene varNavAsa-varNanyAsa AvI rIte hoya che? 'ne sattA nAmaC gaumUtevA" varSAkALanA prAraMbha samayamAM jalathI bharelA vAdaLA jevA kALA hoya che, 'aMjJaLetivA' jevuM kALuM sauvIrAMjana athavA e nAmanuM ratna vizeSa hoya che, thaMgaLavA khaMjana dIvAne mela-maza jevA kALA hoya che. '-- che ' kAjaLa arthAt dIvAmAMthI kharelI maza jevuM kALuM hoya che, athavA kAjaLane tAMbAnA vAsaNamAM ekaThuM karI jyAre tene kAI snigdha padArthonI sAthe meLavI devAmAM Ave che, tyAre te vizeSa prakAre kALu banIne camake che. ane tene maSI kahe che. te batAvavA ahI kAjaLane dRSTAMta keTimAM lIdhela che. 'masIgujiyAvA'- masInI guTikA-goLI jevI kALI hoya che. 'navarUdha bheMsanuM sIMga jevuM kALuM hoya che. bheMsanA sIgaDA uparanI khAla kADhI levAthI e vizeSa prakArathI kALA dekhAya che. tethIja tene ahIM dRSTAMta tarIke grahaNa karela che. varununDiyA' jevI kALI gavalaguTikA hoya che. A gavalaguTikA bheMsanA sIMgaDAnA ekadama sArabhAga rUpa hovAthI vizeSa kALAza vALI hAya che. bhamare vA' jevA kALA bhamaro hoya che, 'mamarAjiyAvA' bhamarAonI pati jevI kALI hAya che. 'mamattAcasArevA' bhamarAonI pAMkhanI aMdaraneA bhAga jema vizeSa prakAranI kALAza vALA hoya che, 'saMvRtttavA' jA'buDA jevA kALA hoya che. 'addeivA' kAgaDAnuM baccuM jevuM kALuM hAya che. vaghuGevA' jIvAbhigamasUtra 253 Page #264 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jevA kALA raMgavALI kAyala hoya che. 'vA' hAthI jevA varNama mahAna kALA hAya che. naya mevA' hAthInuM prassuM jevuM kALuM hAya che, 'saIvA' jeve kALA bhayaMkara vikarALa kRSNasarpe hAya che, 'sarevA' jevuM kALuM kRSNa kesara makula hAya che. 'bALAthihevA' jevu' kALu AkAzanuM thingala hAya che. arthAt zarada kALamAM medhathI mukta thayela AkAza khaMDa hoya che, j sovA' jevA kALA kRSNa azeAka hoya che. 'LavIrevA' jevI kALI kRSNa kareNa hoya che. '4 vaMyunIveDvA' jevuM kALuM baMdhujIva hAya che, 'cAve sicA'he bhagavan ! tyAMnA tRNA ane maNiyAnI kAlimA A pahelAM kahela megha vigerenA jevI hoya che ? A rIte zrIgautamasvAmIe vacamAMja prazna karavAthI tenA uttara ApatAM prabhuzrI kahe che ke noyamA ! nA phaLake samaDhe A artha kharAbara nathI. arthAt jevI rIte megha vigerene kALA varNavALA tamAe khAtAvyA che. tevA prakAranI kALAzavALA e tRNa ane maNiyA nathI. paraMtu temi jaddALa taLALa maLILaya to dhrutarAC caitra aMtatAC' e tRNa maNiyAnI je kAlimA chete A jImUta-megha vigere padArthoMthI paNa ghaNIja vadhAre kALAza che. ane e kALAzavALI jovAvALAne arUcikara heAtI nathI. paraMtu atyaMta sehAmaNIja lAge che. tethI atyaMta snigdha ane maneAhara kALImAMthI yukata hAvA chatA paNa e A megha vigerenI apekSAe atyaMta kamanIya ja che. 'vicatarArceva'priyataraja che. 'manuLatApa ceva" maneAjJataraja che. jene mana anukULa mAnIne potAnI pravRttine viSaya banAve che, evA padArtha ja maneAjJa kahevAya che. A maneAjJanI sAthe prakanI vivakSAmAM tarap pratyaya thavAthI 'mane jJatara' pada manI jAya che. A rIte je atizaya paNAthI manane anukULa hoya che, te mane satara kahevAya che. koi koi maneAjJatara padArtha paNa madhyama hoya che. tethI AnI kALAzamA sarvotka paNuM batAvavA mATe 'magAmatANa ceva' e pada kahevAmAM Avela che. manane je peAtAne vaza karI le che te manema kahevAya che. ahIyAM paNa prakarSa nI vivakSAmAM tarapU pratyaya thayela che. evI rItanA kRSNa vaNuM vALA tyAMnA maNiyA ane tRNA hoya che. tema kahela che. have zrIgautamasvAmI nIlavaNuM nA saMbaMdhamAM prabhuzrIne pUche che tatha naM aMte bIjA taLA ca maLI ca' tyAM je nIla varNavALA tRNA ane maNiyA kahelA che. atti La mecAne cAvAle jaLatte' tenuM varNana A rIte batAvavAmAM Avela che. 'le nAnAmaGa miMnvAmittevA, pAlevA cApicchevA mur vA sucAva chevA gIrttativALIjhImevA' bhRga jevA nIla varNa nA hAya che, ke jIvAbhigamasUtra 254 Page #265 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jene bhIgADI kahe che, bhuMgapatra jevuMnIla hoya che. cAlapakSI jevuM nIla hoya che. jevI nIlI tenI pAMkha hoya che. zuka pApaTa jevA nIlA raMganA hoya che, ane jevI nIlaraMganI tenI pAMkha hoya che. jevI nIlI lIla hoya che. ane jevI nIla lIlanA bheda hoya che, nIlInuMDhiyA vA' lIlanI guTikA gALI jevI lIlI haiAya che. 'sAmAtti vA'zyAmA nAmanuM dhAnya jevuM lIluM hAya che, 'daMtattinA' jevuM lIluM ucaMtaga (dAMtane lagAvavAnA raMga vizeSa) hAya che. 'vaLA' vanarAjI jevI lIlI hoya che, 'vasaLe' haladhara alabhadranuM vajra jevuM lIluM hoya che. 'moranIvAva' mAranI grIvA jevI lIlI hAya che, 'pArevaya pIvA havA' pArevA-kabUtarAnI grIvA jevI lIlI hoya che. 'zrI kanumevA' alasInA phUla jevA lIlA hoya che, 'aMgaLa ThesiyA mumevA' aMjana kezinA kula jevA lIlA raMganA hoya che aMjanakezikA' e vanaspati vizeSanuM nAma che. enuM puSpa nIlavaNuMnuM hoya che. 'nIjI"se vA' nIleApala nIlakamaLa jevuM lIluM hoya che, 'nItjhAtovA' nIla azeka vRkSa jevuM lIluM hoya che, 'nIjha daLavIre vA' jevI nIla, nIla kareNu hoya che. khIsAM dhIrevA' nIla baMdhujIva jevuM nIla raMganuM hAya che, te he bhagavan zuM te tRNu ane maNiyA evA nIlavarNanA hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke 'oyamA ! jADhe samade' he gautama ! A artha kathana arAbara nathI kemake rsi naM nautALa taLAna maLILa ca' e lIlAtRNeA ane maNiyAnA odyutarAnceya yonuM vanattar' je lIlo varNa che te A bhUMga-bhamarA vigerenA karatAM ghaNA vadhAre iSTatara, kAMtataraka, ane maneAjJataraka tathA manaAmataraka hoya che, tethI A nIla varNanA tRNa ane maNiyA A bhaMga-bhamarA vigerenA raMga karatAM paNa ghaNAja vadhAre ISTatara kAMtataraka, vigere vizeSaNeAvALA hoya che. have zrIgautamasvAmI leAhita lAla varNanA saMbaMdhamAM prabhuzrIne prazna karatAM kahe che ke he bhagavan tattva naM ne te jocinA taLA ca maLI ya taMtti nathacameyA. Ave vaLAyAse vaLatte tyAM je lAla varNavALA tRNe| ane maNiyA kahyA che. tenA varNovAsa-varSoMna A pramANe hoya che ? ne nahAvAmad sattarivA' sasala nuM leAhI jevuM lAla hoya che, 'narahareivA' manuSyanuM leAhI jevuM lAla hoya che. '3damahirevA' gheTAnuM leAhI jevuM lAla hoya che 'vAda di vA' varAha bhuMDanuM leAhI jevuM lAla hoya che, "diladA' bheMsanuM leAhI jevuM lAla heAya che. 'vAruiMjovA' pahelA varSAdanA samayamAM utpanna thayela khAla Idra geApa kITa vizeSa jevA lAla hoya che. 'vAAija jIvAbhigamasUtra 255 Page #266 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sevA" jevA lAla bAla divAkara-sUrya hoya che. jema kahyuM che ke je vitA rahyo # tamaceDapi' sUrya nA udayanA samaye ane astanA samaye paNa raMga lAlaja hoya che. saMgaramALelA varSAkAlanI saMdhyA samayano raMga je lAla hoya che. "ka rUvA' guMjA-ratinA ardha bhAgane raMga je lAla hoya che, jJAti hiMgalA' jAtya hiMgaLa no raMga je lAla hoya che. "sisTacqvAlA" zilApravAla pravAla nAmanA ratnavizeSane raMga je lAla hoya che, "ghavAraMvA ? pravAlanA aMkurano varNa je lAla hoya che, pravAlanI kuMpaLane aMkura pahelA ja nIkaLela hovAthI ghaNAja lAla hoya che. tethI ahiyAM tene daSTAMta tarIke grahaNa karela che. "ohita/zvamaLI vA' lehitAkSamaNi jevuM lAla hoya che, "jhADavA? lAkSArasa je lAla hoya che. zimirAjA kumirAga je lAla hoya che ttavattA lAla kAMbaLane raMga jevo lAla hoya che. "grIna pirAphivA' cIna nAmanA dhAnya vizeSane piSTa loTa jevo lAla hoya che, "jJAcakSudAnusumeruvA' jevo lAla raMga jAsusanA puSpane hoya che. "ziMsucavAyumevA' kiMzuka palAza khAkharAnuM puSpa kesUDAno raMga je lAla hoya che. "jJAca purUvA" pArijAtakanuM puSpa jevuM lAla hoya che, "tujevA' rakatotpala lAla kamaLane raMga je hoya che, "sattAnovA jevuM lAla rakatAzaka hoya che, "pattaLavINavA je lAla raMga lAla kareNano hoya che, "gaMdhujhaverA' ane je lAla raMga lAla baMdhujIvakane hoya che. "macAvesiyA' he bhagavana zuM e tRNe ane maNino raMga evoja lAla hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhutrI kahe che ke kocamA ! je kuLa samaye gautama! A artha samartha nathI. kemake resina rohizALa maLIna' e lAla tRche ane maNine lAla raMga "datto veva rAva gym' A sasalAne lehI vigerenA raMgathI paNa vadhAre ITatara ane kAMtatara che. ahIMyAM yAspadathI mane jJatara ane mamatara A vizeSaNane saMgraha thaye che A padano artha pahelAM kahevAmAM AvI gayela che. have zrIgautamasvAmI haridra pILA varNanA saMbaMdhamAM prabhuzrIne pUche che ke he bhagavad "ttaratha La je te jillA taLAva maLIya' e tRNe ane maNijemAM tyAM je pILA varNanA khUNe ane maNi che, tene varNavAsA "sesiM je gamevAre vALavAre paumtte' tene varNavinyAsa varNana vayamANa prakArathI che? 'se jahAnAmae caMpaeivA, caMpagacchallIivA caMpagabheeivA hAlidAivA' savarNa caMpaka vRkSa jevuM pILuM hoya che. suvarNa caMpaka vRkSanI chAla jevI pILI hoya che, suvarNa caMpakane khaMDa je pILo hoya che, haladara jevI jIvAbhigamasUtra 256 Page #267 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pILI hoya che. 'DmiA' haladaranA TukaDA jevA pILA hoya che. 'AhidyujhiyAnA' haladaranI geALI jevI pILI hoya che. 'dariyADhiyA vA' haritALa jevA pILA hoya che. 'siAjhiyAmevA' haritAlanA khaMDa jevA pILA hoya che. 'jJiAniyADuniyA' haritAlikAnI geALI jevI pILI hAya che. 'cirevA' cikura eka jAtanuM pILuM dravya vizeSa jevuM pILuM hoya che, ciraMLAzeDyA' cikurAMganAraMga jevA pILA hoya che cikuranA meLavavAthI vastra vigeremA je raMga thAya che tenuM nAma cipurAMga che. varALovA' zreSTha se nuM jevuM pILuM hoya che. 'vALaLaniSalevA' uttama senAne kaseTi para karavAmAM Avela lIsoTA jevA pILeA hoya che. 'dhruvaLasivittva' sAnAnuM zilpika jevuM pILuM hAya che. 'vara pusilaLavA'varapurUSa-vAsudeva kRSNanuM vastra jevuM pILuM hoya che, 'sahrakusumeLa' zayakInuM puSpa jevuM pILuM hoya che. navaja kusumevA' suvaNaeN caMpAnuM puSpa jevuM pILuM hoya che. 'duMDiyA tumevA kuSmAMDa kALAnuM phUla jevuM pILA varNavALuM hoya che, 'jo TAmevA kAraTaka puSponI mALA jevI pILI hAya che, 'talavArusumevA taDavaDAnA phula jevA pILA hoya che. AvaLanuM nAma tAvaDA che. 'dosAriyA sumevA ghASAtakI turiyAnA puSpa jevA pILA hoya che, 'muvaLagRhiyA mumevA suvaNaeN cUthikA senA juhInA puSpa jevA pILA hoya che, 'vIyAkusumevA' bIjaka vRkSanA phUla jevA pILA hoya che, pacAsova'pILA azekanA puSpa jevA pILA hoya che, 'pIcaLavIrevA' pILI kareNanA puSpa jevA pILA hAya che, 'pIyama yunIvevA'jevA pILA baMdhujIvaka vRkSanA phUla hAya che. 'mavecAve siyA'he bhagavan A tyAMnA tRNA ane mAnA varNa evI rItanI pILAza vALA hoya che A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke noyamA ! nA phaLake samadru' he gautama A artha samarthita nathI kemake 'sesi La hAhiddALa taLALaya maLILaya e pILA varNavALA taNA ane maNIyA 'tto kRtAnceva nAva maLeLa vaLatte' campakAdinA pILA vaNaeN karatAM e tRNeA ane maNIyAnA pILA varNa ISTatara che. kAntatara che. priyatara che. manAjJatara che. ane maneAmatara che, athavA have zrIgautamasvAmI zuklavarNa nA saMbaMdhamAM prabhuzrIne pUche che tatva N je te sukkilalagA taNAya maNIya tesi NaM ayameyArUve vaNNAvAse paNNatte' tyAMnA e taNA ane maNIyAmAM je zveta varNa nA tRNA ne maLyA che, enI dheALAza jIvAbhigamasUtra 257 Page #268 -------------------------------------------------------------------------- ________________ A nIce pramANenI hoya che? "se nAma caMphavA saMverUvA saMvA devA mevA' aMka ratna jevuM sapheda hoya che, zaMkha je dhULa hoya che, caMdramAno varNa jevA sapheda hoya che, kaMda puSpanA raMga je sapheda hoya che. kasama puSpa jevuM sapheda raMga hoya che, "' udakaraja udakabiMda jevuM sapheda hoya che, phigharUvA" jamAveluM dahI jevuM sapheda hoya che, khIrane varSe je sapheda hoya che, "chI pUrephayA' kSIrapura dadhane samUha je sapheda hoya che, "haMsAvarIsivA" hasonI paMkti jevI sapheda hoya che. arzIvAvarI sivA' koMca pakSInI paMkatI jevI sapheda hoya che, "dArAvaTTItivA' hAranI paMkti je sapheda hoya che. rAvarIri rA' cAMdInA banAvela kaMkaNa-baloyAnI paMkita jevI sapheda hoya che, "caMdAvarI tivA talAva vigeremAM jalanI aMdara pratibiMba vALA caMdranI paMkti jevI sapheda hoya che, "rIvA sivA' zaratakALanA balAhaka megha jevA sapheda che, paMta ghothacqusuvA damAta agninA vegathI nirmaLa karavAmAM Avela ane te pachI rAkha vigerethI ma ne hAtha vigerethI sApha karI nirmaLa banAvela cAMdI jevI sapheda hoya che, sAnnipipAsItavA cekhAne loTa je sapheda hoya che, puSparAjItavA' kuMda puSpane samUha je sapheda hoya che. "gvavAjhivA sivA' semanI phalIne chivADI kahe che te sukAI jAya tyAre sapheda thaI jAya che tethI sukAyela chivADI jevI sapheda hoya che jemAM gaMgA phuvA pehuNa moranA pIchAnI madhyamAM rahela miMjA jevI sapheda hoya che, "vIrUvA' bisa mRNAla jevuM sapheda hoya che, mirifjharivA' mRNAlikA bisatatu jevA sapheda hoya che, " te rUar' hAthI dAMta je sapheda hoya che. "RtriA " laviMganA vRkSanA pAna jevA sapheda hoya che. " rivA' paMDarIka dhoLA kamaLanI pAMkhaDI jevI sapheda hoya che, sivAra mAmetivA' siMduvAra puSponI mALA jevI sapheda hoya che. "setAtinA" ta azoka puSpa jevuM sapheda hoya che, "reca jhaLavIphuvA peLI kareNanuM puSpa jevuM sapheda hoya che, "reca raMdhunIveDavA" ta baMdhujIva-bakula puSpa jevuM sapheda hoya che. magardave uttarA" he bhagavanuM te zuM e to ane maNiyenI vetatA evA prakAranI hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "noramA ! be rUASTra samae' he gautama! A artha samartha nathI. kemake "teri laM muvijhALe tALuM maLa' e tRNe ane jIvAbhigamasUtra 258 Page #269 -------------------------------------------------------------------------- ________________ maNine e sapheda varNa "go rUtarA nAva laii qutte' A upara kahevAmAM Avela aMka vigerenI svaMtatAthI paNa vadhAre ISTa vadhAre priya vadhAre kAMta vadhAre maneNa ane vadhAre maneDama kahevAmAM Avela che. A rIte vanakhaMDanI aMdara Avela tRNe ane maNinA varNanuM svarUpa batAvIne have sUtrakAra gaMdhanA svarUpanuM varNana kare che. A viSayamAM zrI gautamasvAmI zrImahAvIra prabhune pUche che ke tehi Le aMte ! tanAva maLIbAra rikSaNa che goLaze he bhagavana tyAMnA tRNa ane maNino gaMdha ke hoya che ? zuM nIce kahevAmAM Avela keSTapuTa vigere vastuone gaMdha jevo hoya che, tevo ene gaMdha hoya che ? garA nAmag ppuTALavA' jevI gaMdha-vAsa kaSTapuTa nAmanA gadha dravyanI heya che. "pattaysLavA' jevI gaMdha patrapuTonA mardana karavAthI utpanna thayela parimalanA puTonI hoya che. "voyApuEALavA' jevI gaMdha coyaga nAmanA gaMdha dravyanI hoya che, "tArapukALavA' tagara puTenI jevI gaMdha hoya che "gIkALavA' IlAIcInA puTenI jevI ramaNIya gaMdha hoya che. "caMdrapukALavA' caMdanane puTenI jevI gaMdha hoya che "mapukALavA" kukumanA paTanI jevI gaMdha hoya che. "rIra puEAvA" khasanA puTenI jevI gaMdha hoya che. "papuEALavA' caMpAnA paTanI jevI gaMdha hoya che. "maracaEALavA' maravAnA puTenI jevI gaMdha hoya che. "manapurAvA' jevI gaMdha damanakanA puTenI hoya che. "jJAti puELavA' camelInA puSpa puTenI jevI gaMdha hoya che "kUtriApukALavA' jaInA paponI jevI gaMdha hoya che, "mariya pukALavA' malikA-mogarAnA puSpa puTAnI jevI gaMdha hoya che, "vamariya puEAgavA' nava malikAnA puSpa punI jevI gaMdha hoya che. "vAsaMti puNALavA' vAsaMti latAnA puSpa puTe nI jevI gaMdha hoya che. caNapukAnA kevaDAnA puTonI jevI gaMdha hoya che pUrapukALavA' kapUranA puTenI jevI gaMdha hoya che, A badhAja puronI gaMdha agvAjaMli' jyAre anukULa vAyu vAta hoya arthAt vAsa lenAra purUSa je tarapha beThe hoya e taraphanI havA cAlI rahI hoya ane A saghaLA gaMdha puro "dimanamALA Lidima jamAnAnA renamALAnava" e samaye ughADavAmAM Avela hoya te laMghapuTone atizaya paNAthI teDavAmAM AvatA hoya khADaNiyA vigeremAM khAMDavAmAM AvatA hoya "saMvaramALarLavA' nAnA nAnA tenA TukaDA karAtA hoya hRtika vijJamAALavA' tene upara uDADavAmAM AvatA hoya jIvAbhigamasUtra 259 Page #270 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vijiriyanamALAnavA' Amatema e vikharavAmAM AvI hoya "rimukanamALAnavA pitapotAnA kAmamAM upakatA purUSa dvArA upayoga karAte hoya "maMA vA meM tArikanamAANavA eka vAsaNa mAMthI bIjA vAsaNamAM levAmAM AvatA hoya te vakhate tene gaMdha-vAsa sugadha "gorA" ghaNI vadhAre vipula pramANamAM nIkaLe che tathA e "maguLA' mane nukULa hoya che. kemake e gaMdha "ghALamAM TLadagurUvA' ghANendriya ane manane zAMti ApavAvALI hoya che. A prakAranI A sugaMdha "navamo namaMtA kaminisafa anukULa pavananA vAvAthI badhI taraphathI cAre dizAomAM sArI rIte phelAI jAya che. "mavecAre vicAruM che he bhagavana te zuM A tRNA ane maNinI sugaMdha A kaSTapuTa vigerenI sugaMdha jevI hoya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke jogamA! rU he gItama! A artha samartha nathI. kemake "seNi Na taNANaya maNINaya etto idutarAe ceva jAva maNAmatarAe ceva paNNatte' mA a ne gaMdha kaSTapuTa vigere dravyonA karatAM ISTatara, kAMtatara, maneztara, mana Amatara, mAnavAmAM Ave che. - have zrIgautamasvAmI tRNa ane maNinA saMbaMdhamAM prabhuzrIne pUche che. sesi mare ! taLAjaya mA rilA re " he bhagavana e tRNe ane maNiyane sparza ke kahela che? zuM A kahevAmAM AvanAra ajanaka vigere vastuonA sparza je hoya che, e ene sparza hoya che? eja batAve che. "je kahAnAmAM gALephavA phuvA" je sparza Ajanaka carmamaya vastrane hoya che. je sparza rU ne hoya che. "rUvA" je sparza bUra nAmanI vanaspatine hoya che, "navIrUvA" jene sparza mAkhaNane hoya che. "sAdamatsTIrilA' haMsa garbhatulikAne je sparza hoya che. "sirIta kuma bicapatavA" zirISa puSpa samUhane je sparza hoya che. "vA mudde pattA ku? je sparza navA utpanna thayela kumuda patronA samUhane hoya che te zuM "macAre siyA" eja rItane sparze e tRNa ane maNiIne hoya che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke phaLa sad he gautama ! A artha samartha nathI. kemake "si i taLAva maLI rasto rUdatA re vAra kAraNa goLane e taNo ane maNine sparza A achanaka vigere padArtho nA sparza karatAM paNa vadhAre ThaSThatara yAvat vadhAre manema kahevAmAM Avela che. A tRNe ane maNinA sparzanuM varNana karIne have tenA zabdonA svarUpanuM varNana karavAmAM Avela che. A viSayamAM zrI gautamasvAmI prabhuzrIne jIvAbhigamasUtra 260. Page #271 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pUche che , 'tesi NaM bhaMte ! taNANaM maNINaya puvvAvaradAhiNauttarAgatehi vA ihe bhagavana e tRNe ane maNine sparza pUrva, pazcima dakSiNa ane uttara dizAethI AvavAvALA pavanathI "maMAthe maMtAye gharUpALuM gherA #vicA' maMda maMda paNa thI kapAvavAmAM Ave che, vizeSarUpathI kaMpita kara vAmAM Ave che, vAraMvAra kaMpita karavAmAM Ave che. "afmathALuM nAjhiyALa vizALa gha ikSobhita karavAmAM Ave che. halAvavAmAM Ave che, spaMdita karavAmAM Ave che. paraspara saMgharSavALA karavAmAM Ave che. variyALuM" udarita karavAmAM Ave che, balAt prerita karavAmAM Ave che. te vakhate teno zabda "jilag AgaLa kahevAmAM AvanAra zibikA vigere vastuonA zabda je zada tene hoya che jemake " jJALAmAM viyAtrA AgaLanA e purUSo dvArA pitA potAnA khaMbhA upara uThAvavAmAM Ave tyAre jevo zabda zibikA arthAtu pAlakhInI nAnI nAnI suvarNa nimita ghaMTaDiyenA hAlavAthI thAya che, ane eja rIte pAlakhInA AkArathI kaMika meTi tathA aMdara beThelA purUne pitApitAnA pramANAnurUpa avakAza-jagyA ApavAvALI spaMdamAnikAnI nAnI nAnI suvarNanI banAvelI ghaMTaDiyenA halavAthI je zabda nIkaLe che, eja rItane zabda e tRNa ane maNiyAne pavanathI halAvavAmAM Ave tyAre nIkaLe che? eja pramANe "chattarasa na karata sadaMtaraNa sattaravarara' je chatra yukta hoya, dhajAthI yukta hoya, banne bAjue laTakAvavAmAM Avela pramANe peta suMdara-ghaMTathI yukta hoya "Hiii ghoraNa naMdighoSa bAra terenA avAja vALI hoya 'airafmajhAsTaraMtaparivivAra nAnI nAnI ghaMTaDiyethI yukta suvarNanI mALAo dvArA je badhI taraphathI vyAsa hoya che. "mAyattapittalijiriLisAninuttAcAra" tathA himavaMta parvatanA tiniza vRkSanA lAkaDAthI ke je citravicitra manehAri evA suMdara citrothI yukta ane sonAnA tArathI maDhelA hoya "pupijhidvArakaMdara ghaTR' jenA paiDAmAM ArAo ghaNI ja majabUtAIthI sArI rIte lAgelA hoya tathA jenI dhurA- dharI ghaNuja majabUta hoya tyArasuthaminaMta kAma paiDAnI dhAra jamInamAM ghasAvAthI ghasAI na jAya tathA paiDAnA lAkaDA eka bIjAthI judA na paDI jAya e hetuthI jenA para lokhaMDanI pATI caDAva vAmAM AvI hoya "mArUowAvaturAsusaMyuttasa' AkIrNa guNothI vyApta evA uttama jAtInA ghoDAo jemAM sArI rIte jotaravAmAM AvelA hoya, "kusAra che saha kuivramciraNa azva saMcAlananA kAryamAM catura purUSamAM je ati catura hoya evA sArathithI je yukata hoya, 'parasavIratA parimati sa' jemAM darekamAM so so bANe hoya evA batrIsa bhAthAothI yukta hoya "vavavavahiMsara batara sahita muguTo jenA hoya "sApasarada. mariyarU' dhanuSa sahita bANe jemAM bharelA hoya, tathA kuMta-bhAlA vigere prahara ane kavaca kheTaka vigere AyudhathI je paripUrNa hoya, 'nAgaDha saTH' tathA yoddhAonA yuddha mATe jene sajAvavAmAM AvyA hoya, evA jIvAbhigamasUtra 261 Page #272 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vara' saMgrAmaranA ke jyAre te "yaMjasivA aMtepujaMlivA ramati maLa TrimarahRtti" rAjAMgaNamAM, aMtaHpuramAM raNavAsamAM, 2myamaNikuTimataLamAM eTaleke-maNi baMddha bhUmimAM "mitravAM'mirara miTiMgamA' vAraMvAra vegathI cAlatA hoya te niTriksamAjaratta' vAraMvAra vegathI pAchA pharatA hoya arthAt AvatA jatA hoya te samaya je "gorA maguLA vAmALidavutti jarA sadyatta samaMta sadA samitinaMti udAra manejJa, tathA karNa ane manane tRpta karavAvALA badhI taraphathI zabda nIkaLe che, "mahAkariyA te he bhagavana evAja saMdara zabda e maNi ane tRNomAMthI nIkaLe che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "joyA! be Ture na he gautama! A artha samartha nathI. prabhuzrIno A pramANeno uttara sAMbhaLIne vinayapUrvaka pharIthI zrIgautamasvAmI prabhuzrIne pUche che ke he bhagavad je upara jaNAvyA pramANenA rathanA zabda je tene zabda nathI te zu AgaLa kahevAmAM AvanArI viNAne je zabda hoya che. te zabda e tRNa maNiyane hoya che ? e prazna upasthita karatAM zrIgautamasvAmI kahe che ke "se nALAmag kAjhiyANa vIjANa 3ttAmaMvAdiyA' he bhagavana vaitAlikI arthAt tAlavagaranI arthAta savAre athavA sAMjanA samaye sAMbhaLanArA lokonI sanmukha je vINuM vagADavA mATe upasthita karavAmAM Ave che. te maMgala pAThikAvINa tAlanA abhAvamAM paNa vagADaya che. tethI vitAlamAM vagADavAnA kAraNe e vINAnuM nAma vaitAlikI vINA kahevAmAM Ave che e vaitAlikI vaNA jyAre uttara maMdA nAmanI mUchanAthI gAMdhAra svaranI aMtargata sAtamI mUchanAthI yukata hoya che, tyAre tene uttara maMdAra mUrzitA kahevAmAM Ave che. A kathananuM tAtparya evuM che ke gAMdhAra svaranI sAta mUcchanAo hoya che. jemake ___'nadIya khuTTimA pUrimAya, cotthiya suddhagadhArA / uttarASAsAvi ca da va sa vaMcamInucchA' 1 che nadI, kSudrA, pUrNa zuddha gAMdhArA uttara gAMdhArA sUttara AyAmA ane maMdA A sAta mUcchanAo che. A mUcchanAo e kAraNa thI sArthaka che ke e gAnArAone ane sAMbhaLavAvALAne bIjA bIjA svarethI viziSTa thaIne mUrNatanA jevA banAvI de che. teja kahyuM che ke annannasaravisesa upAyaMtassa mucchaNA bhaNiyA / kattAvi mucchio iva kuNae maccheva seveti / / 1 / / jIvAbhigamasUtra 262 Page #273 -------------------------------------------------------------------------- ________________ gAMdhAra svaranI aMtargata mUchanAomAM uttaramaMdA nAmanI mUcchanA jyAre atyaMta prakarSane prApta thaI jAya che tyAre te sAMbhaLanArAone mUchita jevA banAvI de che. eTaluM ja nahIM paNa svara vizeSane pragaTa karatA gAyakapaNuM machita jevuM banI jAya che. ahiM vINA ane vINA vagADanArAomAM abhedapacAra ne laIne vINAne paNa mUchinA kahevAmAM Ave che. te vINA je aMka kahetAM kheLAmAM sArI rIte rAkhavAmAM na Ave te te utkaTa paNAthI mUcchanA karatI nathI. tethI vINAne vagADanAra purUSa ke strIe tene kheALAmAM sucArU DhaMgathI avazya rAkhavI joIe. tyAre ja temAMthI suMdara rIte macchanA prakarSane prApta thaI zake che. vINAne vagADanAra vINAne caMdananA sArathI banAvela vAdana daMDathI vagADe che, tAra para tene bacAvavA mATe DhaMgathI ghasI ghasIne calAve che. vagADanAra purUSa athavA strI vagADavAnI kriyAmAM vizeSa pravINa hovI joIe jevI tevI vyakita vINAne DhaMgapUrvaka vagADI zakatI nathI tema te vINAne pitAnA khoLAmAM suvyavasthita rIte rAkhI paNa zakatA nathI. A bAbata samajAvavA mATe 'gaMja supaphakriyAi caMkhAroiparidRAra kurAnaranAri kusaMpa gAhiyAe padosapaccUsakAlasamayaMsi maMdaM 2 eiyAe veiyAe khobhiyAe caliyAe phaMdiyAe ghaTTiyAe udIriyAe orAlA maNuNNA kaNNamaNaNivvutikarA savvao ramaMtA sadA samisivaMti A pramANeno pATha kahevAmAM Avela che. vINAnuM vAdana kAMtA prAta:kALa savAranA samayamAM athavAte sAyaMkALa sAMjanA samayamAM thAya che. te vINAne jyAre caMdanasArathI banAvelA daMDAnA khUNAthI dhIre dhIre vagADavAmAM Ave athavA vizeSa prakArathI jora jorathI vagADavAmAM Ave tyAre temAMthI kAna ane manane mohita karavAvALo zabda nIkaLe che. tethI e zabdathI antarAtmAne atizaya vilakSaNa prakAranuM sukha upaje che. A pramANe kahIne zrI gautamasvAmI prabhuzrIne pUche che ke "mAre zivA che bhagavad to zuM e madhura zabada e tRNA ane maNiyAmAMthI paNa nIkaLe che ? A praznanA uttaramAM prabhuzrI gautamasvAmIne kahe che ke "phuLa he gautama! A artha samartha nathI. kemake e zabdathI paNa vadhAre ISTa, priya kAMta, manojJatara, tathA manomatara zabda pavananA saMparkathI e tRNo ane maNimAMthI nIkaLe che. A rIte pUrvokata vizeSaNovALI vINAnA zabdane bhagavAne asvIkRta karavAthI zrI gautamasvAmI kinnara vigerAnA zabdanA saMbaMdhamAM prabhuzrIne pUche che. "je kahAnAmag vijApavA jaMpurasA vA mAgavA jIvAbhigamasUtra 263 Page #274 -------------------------------------------------------------------------- ________________ gaMghavvANavA bhadasAlavaNagayANavA somaNasavaNagayANavA paMDagavaNagayANavA hima. vaMtavastramaMtarikSamAyALa rA" A sUtrapAThathI AraMbha karIne sUtra samApti sudhinA zabdone artha sUtranA aMtamAM kahevAmAM Avaze. A artha sAmAnya rIte karavAmAM Ave che. te A pramANe che. he bhagavana kinnarenA kiMpurUSonA mahAranA, athavA gaMdharvonA samUho ke je bhadrasAla vanamAM athavA saumanasavanamAM athavA paMDakavanamAM beThelA hoya je himavAna parvatanI athavA malaya parvatanI athavA maMdara parvatanI guphAmAM beThelA hoya "gago saMsthAne eka sthAna para ekaThA thayelA hoya "saMgUhAyA " ane eka bIjAnI sAme AvelA hoya athavA eka bIjAnI sanmukha beThelA hoya kedanI pITha koInI sAme paDatI na hoya arthAt kaI pIDa daIne besela na hoya "samurakriyALa' beThelI avasthAmAM paNa evI rIte beThelA hoya ke jethI eka bIjAnI athaDAmaNathI koIneya khAdhA pahoMcatI na hoya "saMnivirAja ane je beThakamAM pitAnA zarIrane paNa pitAnAja zarIranA koI paNa avayava dvArA harakata paDatI na hoya evA sama saMsthAnathI besela hoya "TgurUpajIricA' jenA zarIra para harSanAcI rahyo hoya ane je AnaMda pUrvaka nAca kara. vAmAM tallIna banelA hoya "nItididhaviiracaHLari' gItamAM jenI prIti hAya, nATaya vigere karavAmAM jenuM mana harSita thaI rahyuM hoya evaM jA " A AgaLa kahevAmAM AvanArA vAkAne ahiMyAM saMbaMdha che. geyane gAnArA enA jemake te geya gadya vigerenA bhedathI ATha prakAranA hoya che. jemake "jass! " gadya je vara saMcArathI "pa" padya vRttarUpa " " kathAtmaka "va" pada baddha ekAkSara vigere rUpe 'vaviddha' pAdaviddha vRtta vigerenA caturbhAga mAtra padamAM baddha "va" pravartaka prathama AraMbhathI upara AkSepa pUrvaka thavAvALA "maMA" madhyabhAgamAM mUcchanA vigere sakala guNothI yukata tathA maMdamaMda svarathI saMcarita A ATha prakAranA geyane tathA kevA prakAranuM geya te kinnara vigere gAya che te batAve che. svarathI saMcArita "racAvALaM' cita avasAnavALA geyane "sattAramagNA' paDraja vigere sAta svarothI yukata geyane te sAtasvara A che. sajje risahagAMdhAre majjime paMcame sare / dhevae ceva nesAe sarA satta viyAhiyA // 1 // SaDUja, RSabha, gAMdhAra madhyama; paMcama; dhaivata ane naiSadha A sAta svara jIvAbhigamasUtra 264 Page #275 -------------------------------------------------------------------------- ________________ vALA geyane jemake naDyuM, navam' gadya je svarasa cArathI gAvAmAM Ave e sAta svara purUSa ane strInA nAbhidezathI nIkaLe che. jema kahyuM che ke 'sattattA nAmitro gaTTulasu saMjJA'' zrRMgAra vigere ATha rasAvALA geyane 'uddola vilpa mu'' cha doSothI ke je cha doSa A pramANe che. 'bhIya duyamuppityamuttAla' ca kamaso muNeyacva / kAgarasaramaNuNAsa chaddosA hoMti geyassa' // bhIta, kruta, upiccha uttAla, kAkavara ane anunAsa A cha doSa vinAnA geyane 'vhAla guLAjAra' agyAra guNAthI alaMkRta geyane 'vruttuLona vecuM ' ATha guNAthI yukata geyane, te ATha guNA A pramANe che. 'puNNaM rattaM ca alaMkiyaM ca vattaM taheva avighuTTaM / madhuraM samaM sulaliyaM aTTha guNA hoMti geyassa' // pUrNa, rakta, alaMkRta; vyakata aviSTa, madhura; sama, ane sulalita, je svara kaLAothI gAvAmAM Ave te pUrNAM 1, rAgamAM anurakata banIne je gAvAmAM Ave te rakata ra, paraspara vizeSa prakAranA svarathI gAvAmAM Ave te alaMkRta3, jemAM akSara ane svara skuTa spaSTa karIne gAvAmAM Ave te vyakata 4, besUra ane Akroza vinAnA gAvAmAM Ave te avighuSTa 5, je keAyalanI mAphaka mIThA svarathI gAvAmAM Ave te madhura 6, jemAM tAla vaMzasvara vigere sarakhA hoya te sama 7, je svara ghAlanA prakArathI bajAvavAmAM Ave ane zrotrendriyane kAnane je zabdanA sparzI sukhada hAya te svara sulalita kahevAya che. 8, A ATha guNe| vALA geyane 'guMnatavaMsahrolazUa' vAMsaLImAM bhInna surIlA avAjathI gAvAmAM Avela geyane 'ratta ttisthALa raLasua' gAvAnA rAgathI anurakata thayelA geyane tristhAna kAraNathI uraHkaMTha; zira A zleSma rahita avyAkulita traNa sthAnethI zuddha thayelA geyane 'maTTurasama suviM' madhura; sama, tAlavaza svara AdithI samanugata sulalita A badhA guNAvALA geyane 'sakuiraguMjata saMtatIsu saMvattuM ' je gAnamAM eka tarapha te vAMsaLI vagADavAmAM AvatI hAya ane bIjI tarapha tantrI vagADavAmAM AvatI hAya, tenA svarathI je gAna virUddha hAya evA geyane 'tArupusaMkatte' hasta tAlanA svara pramANe gAvAmAM Avela geyane 'tAjatam cakusaMpanna namu=patta" tAlasama, tAla anusAra layasa prayukta sIga vigerenA banAvelA aMgulI keASathI vagADavAmAM AvanArI vINAnA svara prakArathI yukata grahasa'prayukata evA gAnane 'mora' manane mAhita karanAra geyane 'maMca mithavaocAra' mRdu, bhita, svara pramANe taMtrI vagerethI jIvAbhigamasUtra 265 Page #276 -------------------------------------------------------------------------- ________________ grahaNa karavAmAM AvanArA svarathI yukata padasa'cAra vALA geyane purU' zrotAAne jenAthI AnaMda upaje evA surativALA geyane muLatti' sumativALA a MgAnA suMdara jhukAvavALA geyane 'varAha' viziSTa sudara rUpavALA geyane 'viM zeya vazIyALa' divya evA gAnane gAvAvALA e pUrvakata kinnara vigere deve mukhathI je zabda nIkaLe che, ane e jevA manehara hAya che. te zuM ? 'mavecAve siyA' he bhagavane rItanI madhurata e tRNA ane maNiye mAMthI nIkaLanAra zabdonA hAya che? A praznanA uttaramAM prabhuzrI kahe che ke 'noyamAM ! tramUsiyA' he gautama e pUrNAMkata prakAranA geya vigeremAMthI nIkaLatA zabdo jevA zabdo e tRNu ane maNiyAnA haiAya che. ahIyAM je geyane aneka vizeSaNothI yukata karavAmAM Avela heya e vizeSaNonA tathA sUtramAM Avela khIjA padonu varNana A pramANe che. je kinnara vigerenu ahIyAM kathana karavAmAM AvyuM che, te madhA vyantara deveAnAja bheda che. bhadrazAla vigere cAra vanA sumerU parvata para ja che, temAM bhadrazAlavana merUnI cAre khAjunI bhUmI sama arthAt nIcenI bhUmI che. merUnI prathama mekhalAmAM nandanavana che. tenA upara bIjI mekhalAmAM saumanasa vana che. tenI upara cUlikAnA pAzva - bhAgamAM cAre tarapha paMDakavana che mahA himavAna haimavata kSetranI uttara dizAmAM che. e enI sImAne batAvanAra heAvAthI vadhara paryaMta kahevAya che. bAki gadya vigerenA bhennuthI geya ATha prakAranu hAya che jemake vadhara paryaMta e ahi upalakSaka che, tethI khIjA vadhara patA paNa samajI levA je geya svara sacArathI gAvAmAM Ave che. te gadya kahevAya che. 1 je gAna chandonA rUpe gAvAmAM Ave che, te padyarUpa geya che. 2 je kathikADhi prakArathI gAvAmAM Ave che, te kathya geya che, 3 je gAnamAM kevaLa eka eka akSara gAvAmAM Ave che. te pada baddha geya che. 4 je vRttAdinA caturthAMga eka caraNamAM addhe hAya te pAda baddha che 5 je geya AraMbhathIja sAmArabhya mANu hAya che, je ukSipta geya che. huM pahelA samAraMbhanI pachI je nAnA prakAranA AkSepa pUrNAMka pravata mAna jIvAbhigamasUtra 266 Page #277 -------------------------------------------------------------------------- ________________ thAya che te pravRttaka che. cha madhyamAmAM je sakala mUche nA vigere guNothI yukata thatA thatA dhIre dhIre saMcAra kare che. te geya maMda kahevAya che. 8 A ATha bheda geyanA che. have geyanA vizeSaNo batAvavAmAM Ave che. je geyanuM avasAna ramyaka prakArathI bhAvita thAya che te recitAvasAna geya che. je geya cha doSothI rahita hoya e cha doSo A pramANe che. je gIta gabharAyelA manathI gAvAmAM Ave che, te gIta bhIta doSathI dUSita kahevAmAM Ave che. je gAna jadi jadi gAvAmAM Ave che. te gAnane kuta nAmane deSa che. je gAnane gAtI vakhate zvAsa caDI jAya ane tenAthI gAvAvALAne AkuLatA thaI jAya te gIta piccha deSavALuM kahevAya che. teja kahevAmAM Avela che. "ifeqda zvAsagura" je gAna atyaM ta tAla vALuM hoya athavA asthAne tAlavALuM hoya te gAnane uttarAla deSavALuM kahevAmAM Ave che. je gAna zithila kaThora svarathI gAvAmAM Ave te gAna kAkaQra daSathI dUSita kahevAya che. je gAna nAkanA svarathI gaNagaNatA gAvAmAM Ave te gAna anunAsika delavALuM kahevAya che. 6 agIyAra 11 guNanuM svarUpa pUrvemAM svara prAbhUtamAM vizeSa prakArathI kahela che. temAMthI uddadhRta karela "huM vezmi mAtarvijJAviSTa vigere dvArA viracita graMthamAM maLe che, te temAMthI samajI levA. gAnanA ATha guNe A prakAranA che. je gIta svara ane kaLAethI pUrNa rIte gAvAmAM Ave te gAnano pUrNa nAmane guNa che. geyane je rAga hoya e rAgathI je gIta gAvAmAM Ave te rakata guNa vALuM gIta kahevAya che. bIjA bIjA svara vizeSothI alaMkRta karIne je gIta gAvAmAM Ave te gIta jyAre kaMThamAM vartita thaIne askuTa thAya che. tyAre te kaMTha vizuddha kahevAya che. eja svara jyAre zire bhAgamAM thaIne anunAsika thAya che, tyAre te zirAvizuddha kahevAya che. athavA zleSmAthI vyAkula thayAMvinA ura, kaMTha, ane zira, e traNa sthAnethI vizuddha kahela che. aMgulIkeza zRMga-sIMga athavA lAkaDInA ke vAMsanA banAvela hoya che tene AMgaLImAM paherIne jyAre taMtrI alaMkRta guNavALuM kahevAya che. je gAmamAM akSara teno svara e tadana spaSTa hoya te gItane vyakata nAmano guNa che, ke je ciDAvA jevI visvara devanIthI gAvAmAM na Ave te gItane avipuSTa nAmane guNa che. 5 koyalanA avAja jIvAbhigamasUtra 267 Page #278 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jevA mIThA avAjathI je gIta gAvAmAM Ave te gIta madhura nAmanA guNa vALa kahevAya che. 6 jemAM tAla vaMza ane svara eka zi9pamAM jaI rahyA hoya evuM je gIta che te gIta samaguNa nAmanA guNavALuM kahevAya che je gAna svarene dhaLavAnA prakArathI kaMThamAM taratuM rahe che, te gAna sulalita guNa vALuM kahevAya che. sUtrakAre Aja guNemAMthI keTalAka guNene "naMtibhAi vALA vigere prakAranA pATha dvArA pragaTa karela che. ura, kaMTha ane zira e traNe rathAna che. je gAna ura zuddha, kaMThezuddha ane ziraHzuddha hoya che te gIta tristhAna karaNa zuddha kahevAya che. chAtIthI upaDela svara potAnI bhUmikA pramANe jayAre vizALa banI jAya tyAre te urevizuddha thAya che. eja svara vagADavAmAM Ave tyAre temAMthI je svara nIkaLe che, e svaranuM nAma laya che. A laya pramANe je gIta gAvAmAM Ave che, te laya susaMprayukata gIta che. je gIta pahelAM vaMza taMtrI vigerethI grahaNa thaIne te anusAra gAvAmAM Ave te geya susaMprayukata gIta che. je gItamAM tAla vaMza taMtrI vigerene svara gItanI sAthe sAthe cAlatuM hoya e gIta salalita kahevAya che. je gIta masvarathI gAvAmAM Ave e gItanuM nAma mRdu kahevAya che. belanA svara vizeSothI saMcAra karatA thakA jyAre bAbara rAgamAM Ave tyAre te gItanuM nAma pada saMcArarilita kahevAya che. racanAnI apekSAthI je gItanI aMtamAM nanati thAya che tenuM nAma sunati che. A pahelAnA kathanamAM sAmAnya rIte kahevAmAM Avela padanA arthanuM spaSTIkaraNa che. pa3 che jainAcArya jainadharmadivAkara pUjyazrIghAsalAlajI mahArAjakRta jIvAbhigamasUtranI prameyotikA nAmanI vyAkhyAmAM trIjI pratipattimAM vanapaMDAdi varNana sudhIne bhAga samApta che jIvAbhigamasUtra 268