Book Title: Agam 05 Ang 05 Bhagvati Vyakhya Prajnapti Sutra Part 05 Sthanakvasi
Author(s): Ghasilal Maharaj
Publisher: A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
View full book text
________________
ममेयचन्द्रिका टीका श.७ उ.३ म्. ५ वेदनानिर्जरास्वरूपनिरूपणम् ४६७ भिन्नतया यावत्-या वेदना, न सा निर्जरा, या निर्जरा न मा बेदना वा वक्तुं शक्यते । गौतमः पृच्छति-'नेरइयाणं भंते ! जा वेयणा सा निज्जरा, जा निज्जरा सा वेयणा ?' हे भदन्त ! नैरयिकाणां या वेदना भवति सा एव किं निर्जरा, किंवा या निर्जरा भवति सा एव तेषां वेदना व्यपदिश्यते ? __ भगवानाह-'गोयमा ! णो इणटे समवे ?' हे गौतम ! नायमर्थः समर्थः नैरयिकाणां वेदना नीर्जरा न भवति, । निर्जरा वा वेदना न भवति । गौतमः पृच्छति ‘से केणट्ठणं भंते ! एवं बुच्चइ-नेरइयाणं जा वेयणा, न सा णिज्जरा क्रमशः कर्मरूपता और नो कर्मरूपता होनेके कारण इन दोनों में भिन्नता आजानेसे जो वेदना है वह मिर्जरारूप नहीं है और जो निर्जरा है वह वेदनारूप नहीं है ऐसा मैंने कहा है । अब गौतम प्रभुसे ऐसा पूछते हैं 'नेरइयाणं भंते ! जा वेयणा सा निज्जरा, जा निज्जरा सा वेयणा' हे भदन्त ! नारकजीवोंको जो वेदना होती है क्या वही निर्जरारूप होतो है ? अथवा उनकी जो निर्जरा होती है, वही
क्या वेदनारूप होती है ? इसके उत्तरमें प्रभु उनसे कहते हैं कि 'गोयमा' हे गौतम ! 'णो इणढे सम?' ऐसा अर्थ समर्थ नहीं है। अर्थात् नारकजीवांकी वेदना निर्जरारूप नहीं होती है और न उनकी निर्जरा वेदनारूप ही होती है । अब गौतम प्रभुसे ऐसा पूछते हैं कि “से केपट्टेणं भंते ! एवं वुच्चइ, नेरइया णं जा वेयणा, न सा. णिज्जरा, जा णिज्जरा न सा वेयणा' हे भदन्त ! ऐसा आप किस सा बेयणा' गौतम! ते २0 में झुछ ना मन निशा અનુક્રમે કર્મરૂપતા અને કર્મરૂપતા હોવાને લીધે એ બન્નેમાં ભિન્નતા હેવાને કારણે જે વેદના છે તે નિર્જરારૂપ હેતી નથી, અને જે નિર્જરા છે તે વેદનારૂપ હેતી નથી.
હવે ગૌતમ સ્વામી નારકેની વેદનાના વિષયમાં મહાવીર પ્રભુને આ પ્રમાણે પ્રશ્ન पूछे छ- 'नेरइयाण भंते ! जा वेयणा सा निज्जरा, जा निज्जरा सा वेयणा?'
ભદન્ત! નારક જીવની જે વેદના હોય છે, તે શું નિર્જરારૂપ હોય છે? અથવા તેમની જે નિર્જરા હોય છે, તે શું વેદનારૂપ હોય છે.
महावीर प्रभुने। उत्तर- 'गोयमा ! णो इणट्टे समटे गौतम! मे मनी શકતું નથી. હવે ગૌતમ સ્વામી તેનું કારણ જાણવાની જિજ્ઞાસાથી આ પ્રમાણે પ્રન धूछे छ- 'से केणढणं भंते! एवं वुच्चइ, नेरइयाणं जो वेयणा, न सा निज्जरा, जा निजरा न सा वेयणा?" मे मा५ । ४२0 ४ छ। नानी वहना નિજારૂપ હોતી નથી અને નિર્જરા વેદનારૂપ હેતી નથી?
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૫