Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ namo namo nimmaladasaNassa bAla brahmacArI zrI neminAthAya namaH pUjya Ananda-kSamA-lalita-suzIla-sudharmasAgara-gurUbhyo nama: Agama-bRhat-nAmakASaH 1 -- - - prAkata / ALakha saskata gjraataa|naampaarcy| -: koSa-racayitA :Agama dIvAkara muni dIparatnasAgarajI [ M.Com. M.Ed. Ph.D. zruta maharSi ] Agama-tribhASiya-vizeSanAma evaM gujarAtI paricayAtmaka -koSa: (1)
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 namo namo nimmaladaMsaNassa bAla brahmacArI zrI neminAthAya nama: pUjya Ananda-kSamA-lalita-suzIla-sudharmasAgara-gurUbhyo namaH - - - - -- - - - - - - - - - - - - - - - Agama-bRhat-nAmakoSa: 1 prAkRta oLakha saMskRta gujarAtI nAmaparicaya Agama-tribhASiya-vizeSanAma evaM gujarAtI paricayAtmaka -koSa: - - - - - - - - - - -- prAzana tArIja- 10/02/2020 somavAra tithI- 2076 mahA vada 1 OFF H OOHHHHHHH -: koSa-racayitA :Agama dIvAkara munizrI dIparatnasAgarajI [M.Com. M.Ed. Ph.D. zruta maharSi] 20: saMpa :00 namuni hIparatnasAgara [M.Com., M.Ed., Ph.D., zrutamaharSi] Email: -
[email protected] Mob Mobile: - 09825967397 Web address:- (1) , (2) Deepratnasagar.in -: seTiMga:AsutoSa prinTarsa, 09925146223 -:prinTarsa :navaprabhAta prinTIMga presa 09825598855 muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pRSTha-2
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 "nAma bRhata nAmoSa:AraMbhe kaMIka ApanA karakamaLa sudhI pahocela A 'Agama-bRha-nAmakoSa bhAga 1+2" e eka DIkSanerI ja che, jemAM prAkRta (ardhamAgadhI)nAma, tenuM saMskRta ane gujarAtI rUpAMtara lIdhela che,sAthe nAmanI oLakha [cacy] ane je te nAmano paricaya paNa Apela che. ame jainazAstra svarUpa Agamo' (mULaAgama, niyukti, bhASya, cUrNa, vRtti]mAM thI ja A nAmo pasaMda karela che, Agama sivAyanA sUtro/graMthone samAvela nathI. | ame DikSanerI saMbaMdhe cAra prakAranA prakAzano A pUrve karela che. (1) sAmAna sakso - jemAM mULa AgamanA zabdo, tenuM saMskRta, gujarAtI artho ane pIstAnIze AgamamAM te zabdo kyA AvelA che tenA Agama-saMdarbho mukela che. te cAra bhAgomAM prasiddha karela che. (2) gAma nAma va vA vAto- jemAM mULa-Agama sAthe tenI vRtti, cUrNi, niryuktI AdinA kathA-nAmo lIdhA che, ahIM prAkRtanAma, tenuM saMskRta ane te nAmanI TUMkI oLakha, Agama-saMdarbha-sthaLa sahIta mUkela che. (3) kAma sAra vaSa:- jemAM 41,000 thI vadhu Agamika zabdo, tenuM saMskRta ane vRtti tathA cUrNimAM AvelI te zabdonI saMskRta ke prAkRta vyAkhyAo mukela che. (4) mAAna zAdri saMgraha: jemAM 51,000 jeTalA Agamika zabda-Adi, tenuM saMskRta rUpAMtara ane gujarAtI artho che. te zabdonI vaiyAkaraNIya oLakha Apela che. ane prastuta prakAzana AgamonA 8200 thI vadhAre 'vizeSa nAmo'nI DikSanerI che.. A DikSanerimAM vizeSatA e che ke ahI vizeSa nAmonI keTegarI/oLakha mUkela che, jemAM bhaugolika+ aitihAsika+ kALa saMbaMdhI nAmo, Agamika pAribhASA, tIrthaMkara-zramaNa-zrAvaka-cakravartI, nihala, pratyebruddha vagere 17 prakAranI keTegarI karela che, eksela progrAmamAM AmAMnI koIpaNa keTegarInAM nAmo svataMtra chUTA paDI zake che, jema ke tamAre bhaugolika nAmo ja AgamamAM jovA che to eksela progrAma vaDe mAtra bhaugolika nAmone paNa chUTA pADI zako cho. bIje dareka nAma traNa bhASAmAM Apela che, gujarAtImAM te nAmano vistRta paricaya paNa che. Agama kArya saMbaMdhe amAro dIrgha anubhava che. ame mULa Agama ane gujarAtI-hindI-aMgrejI bhASAmAM AgamonA anuvAda karyA che, AgamonI vRttio-cUrNio-nIyuktio-bhASyo Adi Agamo saMpAditaprakAzita karyA che. AgamanI DikSanerio, mULa Agama ane saTIka AgamonA vistRta viSaya-anukramo, Agama kathAnuyoga, Agama sUtra-gAthA anukrama, RSibhASita sUtrANI vagere vagere pa00 karatA vadhu pustako bahAra pADela che. te sivAya 24 tIrthakara paricaya, tattvAsthabhigama sUtra, vyAkaraNa, vyAkhyAna, jinabhakti, ArAdhanA, abhyAsa, vidhi Adi sAhitya sahita mArA 603 (cha so traNa) prakAzano phebruArI-2020 nI sAla sudhImAM purA thayela che. ..... sthavira munIzrI dIparatnasAgara... 'mArAma-vRhata-nAma-jona' mAM vaparAyela saMkSaponuM spaSTIkaraNa saMkSepa spaSTIkaraNa saMkSepa spaSTIkaraNa saMkSepa spaSTIkaraNa mA. | Agamika pAribhASika nAmo tI. | tIrthakara saMbaMdhI vigata mo. | bhaugolika nAmo aitihAsika sthAno | deva-devInA nAmo zramaNa-zramaNInA nAmo kathA ke dRSTAMta | naraka saMbaMdhI vigata zrA. zrAvaka-zrAvikAnA nAmo I.. gaNadhara saMbaMdhI vigata ni. | nihnava saMbaMdhI vigata samaya/kALa saMbaMdhI nAmo. cakravartI, vAsudevAdi vigata pra. | pratyekabuddha ma. | 'uparokta sivAyanA nAmo tA. | tApasa, parivrAjaka Adi || [ ] | prANI-kathA nai. 2. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 3
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ krama 01 02 03 Agama kA nAma 04 AcAra sUtrakRt sthAna samavAya 05 bhagavatI 06 jJAtAdharmakathA 07 upAsakadazA aMtakRt dazA 09 anuttaropapAtikadazA 10 praznavyAkaraNadazA 11 va 12 13 14 jIvAjIvAbhigama aupapAtika rAjaprazniya 15 prajJApanA 16 sUryaprajJapti 17 candraprajJapti 18 jaMbUdvIpaprajJapti 19 nirayAvalikA kalpavataMsikA 20 21 puSpa 22 puSpacUlikA 23 vRSNidazA 24 catuHzaraNa 'Agama- bRhat nAma koSa: ' bhAga - 1 45 Agama vargIkaraNa sUtra krama aMgasUtra aMgasUtra-2 aMgasUtra- 3 aMgasUtra- 4 aMgasUtra-5 aMgasUtra-6 aMgasUtra- 7 aMgasUtra - aMgasUtra- 10 aMgasUtra- 11 upAMgasUtra- 1 upAMga-2 upAMgasUtra-3 upAMgasUtra-4 upAMgasUtra-5 upAMgasUtra-6 upAMgasUtra upAMgasUtra sUtra upAMgasUtra- 10 upAMgasUtra-11 12 payannAsUtra - 1 muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSa: ' bhAga - 1 25 AturapratyAkhyAna 26 mahApratyAkhyAna 27 bhaktaparijJA 28 duvaicArika 29 saMstAraka 30.1 gacchAcAra 30.2 candravedhyaka 31 gaNividyA devendrastava vIrastava nizItha 32 33 34 35 36 Agama kA nAma 44 45 bRhatkalpa vyavahAra 37 38 jItakalpa 39 mahAnizItha 40 Avazyaka 41.1 oghaniryukti 41.2 piMDaniryukti 42 dazavaikAlika 43 uttarAdhyayana nandI anuyogadvAra dazAzrutaskandha sUtra payannAsUtra - 2 payannAsUtra - 3 payannAsUtra-4 payannAsUtra- 5 payannAsUtra - 6 payannAsUtra-7 payannAsUtra - 7 payannAsUtra-8 payannAsUtra- 9 payannAsUtra - 10 chedasUtra - 1 chedasUtra - 2 chedasUtra - 3 chedasUtra -4 chedasUtra -5 chedasUtra - 6 mUlasUtra - 1 mUlasUtra - 2 mUlasUtra - 2 mUlasUtra - 3 mUlasUtra - 4 cUlikAsUtra - 1 cUlikAsUtra - 2 pRSTha- 4
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ krama 1 2 3 4 Agama sAhitya sAhitya nAma mUla Agama sAhitya: 'Agama- bRhat nAma koSa: ' bhAga - 1 muni dIparatnasAgarajI prakAzita sAhitya - 1- AgamasuttANi mUlaM print -2- AgamasuttANi-mUlaM Net -3- AgamamaJjUSA (mUla prata) Agama anuvAda sAhitya: -1- AgamasUtra gujarAtI anuvAda -2- AgamasUtra hindI anuvAda Net -3- AagamSootra English Trans. -4- khAgamasUtra saTIGa gubharAtI anuvAha - 5- AgamasUtra hindI anuvAda print Agama vivecana sAhitya: - 1- AgamasUtra saTIkaM -2- Agama mUlaM evaM vRtti -1 3- Agama mUlaM evaM vRtti - 2 -4- Agama cUrNi sAhitya - 5- savRttika AgamasUtrANi - 1 -6- savRttika AgamasUtrANi - 2 -7- sacUrNika AgamasuttANi Agama koSa sAhitya: 1- Agama saddakoso -2- Agama kahAkoso -3- Agama-sAgara-koSa: -4- AgamazabdAdisaMgraha (prA-saM-gu) -5- Agama bRhat nAma koSa: baksa 147 [49] [45] [53] 165 [47] [47] [11] [48] [12] 171 [46] [51] [09] [09] [40] [08] [08] 16 [04] [01] [05] [04] [02] krama 5 muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 6 Agama sAhitya sAhitya nAma Agama anukrama sAhitya: -1- Agama viSayAnubha- (bhUja) -2- Agama viSayAnukrama (saTIkaM) -3- Agama sUtra-gAthA anukrama Agama anya sAhitya: - 1- Agama thAnuyoga -2- Agama saMbaMdhI sAhitya - 3 - RSibhASita sUtrANi 4- Agamiya sUktAvalI Agama sAhitya- kula pustaka Agama sivAyanuM anya sAhitya tattvAbhyAsa sAhitya sUtrAbhyAsa sAhitya vyAkaraNa sAhitya vyAkhyAna sAhitya jinabhakti sAhityavidhi sAhitya 1 2 3 4 5 6 7 ArAdhanA sAhitya 8 paricaya sAhitya 9 pUjana sAhitya 10 tIrthaMDara saMkSipta harzana 11 praDIe sAhitya 12 dIparatnasAgaranA laghuzodhanibaMdha Agama sivAyanuM sAhitya kUla pustaka 1- Agama sAhitya (kula pustaka) 2-Agametara sAhitya (kula pustaka) dIparatnasAgarajI ke kula prakAzana 518 085 603 pRSTha- 5 09 02 04 03 10 06 02 01 01 518 6 13 06 05 04 09 04 03 04 02 25 05 05 85
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 aii Dhe aditi aditi aikAya te. atikAya atikAya aidUsama atidu:Sama atidu:Sama atipANDukambala aipaMDukaMbala silA mo.tI atipAMDukaMbala zilA silA aipAsa tI. atipArzva atipArtha 1. aibala atibala atibala 2.aibala zra. atibala atibala 3. aibala a. atibala atibala punarvasu nakSatranI adhiSThAtrI devatA. vyaMtara devonA mahoraga vargano iMdra. tene cAra paTTarANI che-bhuyaMgA,bhuyaMgavaI,mahAkaccA,phuDA utsarpiNIno pahelo ane avasarpiNIkALano. chaTho Aro. tenuM bIjuM nAma che dussamadussamAM. jaMbUdvIpamAM AvelA maMdara(3) parvatanA pAMDukavanamAM jinAbhiSekanA pavitra kArya mATe je cAra zilAo che temAMnI eka. jaMbudvIpaprajJaptimAM te pAMDukaMbalazilA nAme jANItI che, jaMbUdvIpanA airAvata(1) kSetramAM vartamAna avasarpiNI nA sattaramAM tIrthaMkara jaMbudvIpanA bharata(2) kSetramAM bhaviSyamAM thanArA. pAMcamAM vAsudeva (1) bharata(1) cakravartI pachI mokSe janAra ATha mahAnA rAjAomAMnA eka te mahAjasa (1)nA putra ane bharatanA prapautra hatA. te aIjasa nAme paNa jANItA hatA. avaravidehamAM AvelA gaMdhAra pradezanI rAjadhAnI gaMdhasamiddhanA rAjA mahAbala(3)nA pitA. tIrthaMkara mahAvIranA agiyAramAM gaNadhara prabhAsa (1)nI mAtA polAsapuranA rAjA vijaya (5) ane tenI rANI zrI (2)no putra. bAlamitro sAthe ramato hato. tyAre teNe gaNadhara iMdrabhUtIne joyA, kutUhalavaza potAnA ghare laI gayo. temane vahorAvyuM. temanI sAthe tIrthaMkara mahAvIra pAse pahoMcyo, bhaktipUrvaka vaMdana karyA, temanA upadezathI prabhAvita thayo, saMsAra choDI dIkSA lIdhI ane vakhata jatAM mokSa pAmyo. sAdhu jIvanamAM eka varSAvAsa daramiyAna vahetA pANImAM potAnuM bhikSApAtra taratuM mUkIne jANe ke naukA taratI na hoya e te dRzyane te mANe che. prabhAvaka vyakti tarIke temano ullekha che. rAjA kaMsa (2)no nAno bhAI. te saMsAra tyAgI. sAdhu thayo. teNe bhaviSya bhAkhyu hatu ke devakI ATha putrone janma Apaze. aMtakRddazAnA chaThThA varganuM paMdaramuM adhyayana. aibhaddA atibhadrA atibhadrA 1. aimutta 8. tamu. atimukta 2. aimutta atimukta atimukta 3. aimutta A. atimukta atimukta muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-6.
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA I-2 4. aimutta A. atimukta atimukta anuttaropapAtikadazAnuM dasamuM adhyayana. Aje te astitvamAM nathI. airattakaMbalasi lA atiraktakambala zilA atiraktakaMbala zilA juo raktakaMbalazilA. airA tI. acirA acirA aivAya T atipAta atipAta ayodhyA aujjhA ayodhyA 1. aojjhA ai. ayodhyA ayodhyA 2. aojjhA ai. ayodhyA ayodhyA gajapuranA rAjA vizvasena (1)nI patnI ane soLamA tIrthaMkara zAMtinI mAtA. bhagavatIsUtranA bAramAM zatakano pAMcamo uddezaka A ane ayodhyA eka ja che. mahAvidehamAM AvelA gaMdhilAvatIvijaya (23) pradezanI rAjadhAnI. kosala(1)nuM pradhAna nagara. te ajita ane anaMta evA tirthIyaronuM janmasthAna hatuM. bha0 ajita prathama pAraNu ahIM karyu hatu. marIcI sAthe tIrthaMkara RSabha (1) ahIM AvyA hatA. gaNadhara acala (7) ahIMnA hatA. te bharata (1) ane sagara jevA cakravartIonI rAjadhAnI tarIke ulikhita che. dazaratha (1) rAjAe paNa ahIM rAjya karyuM hatuM. te bAra yojana lAMbu hatuM. te vinItA, kosalA, isyAkubhUmi ane sAketa, e nAmothI paNa jANItu hatu. juo 'ayomuha" ratnaprabhA(2) narakabhUminA traNa kAMDamAMnA prathama kharakAMDano caudamo bhAga. A ane aMkAvatI(2) eka ja che, je eka vakSaskAra parvata che. pahelI narakabhUmi ratnaprabhA(2)nA traNa kAMDamAMnA prathama kharakAMDano soLa sarakhA bhAgomAMthI eka bhAga. aDhAra brAhmI (2) lipiomAMnI eka lipi. izAna (1) devalokanA iMdrano pradhAna mahela. mahAvidehamAM AvelA ramyavijaya nI rAjadhAnI. pazcima mahAvidehanA dakSiNabhAgamAM sIoA nadInA kAMThe ane pappa(1) ane supaDu(2) pradezo vacce Avela eka vakSaskAra parvata. aMkAvatI(2)nA cAra zikharomAMnuM eka zikhara. aomuha mI. moravuM ayomukha 1. aMka aMka 2. aMka aMka 3.aMka aMka aGkalipi aMkalipi aMkalivi aMkavaDaMsaya 1. aMkAvai aGkAvataMsaka aGkAvatI aMkAvayaMsaka aMkAvatI 2. aMkAvai bhau. aGkAvatI aMkAvatI 3. aMkAvai bhau. aGkAvatI aMkAvatI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR5-7
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1. aMkusa aMkuza 2. aMkusa aMkuza aMkusapalaMba aMkA aGkuzapralamba aMkuzapralamba 2. maMga aMga mahAzukra(1)mAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa Ayu 16 sAgaropama varSanuM hoya che kevaLa 'sthAna' sUtramAM ja ulikhita eka graha. aThakyAsI graho uparAMta A graha che. aMkusa(1) jevuM ja mahAzukra(1)mAM AveluM svargIya vAsasthAna. tIrthaMkara mahAvIranA samayanA soLa moTA janapado mAMnuM eka janapada. tenI rAjadhAnI caMpA hatI. Arya pradeza pUrvamAM aMga ane magadha sudhI vistarelA hato. mali(1) sAthe aMganA rAjA caMdragjhAya saMsArano tyAga karyo. dRSTivAda ane prakIrNaka sivAyanA agiyAra Agama granthono varga. eka mata mujaba badhA aMga graMthono mULasrota dRSTivAda che, tethI daSTivAda. athavA pUrvagata, te pahelA racAyo pachI badhA agiyAra aMga grantho gaNadharoe racyA. bIjA mata anusAra dRSTivAda aMga graMthomAM samAviSTa che ane Ama aMga graMthonI saMkhyA bAra che ane te badhA A kramamAM gaNadharoe racyA che 1. AcAra, 2. sUtrakRt. 3. sthAna, 4. samavAya, 5. bhagavatI, 6. jJAtAdharmakathA, 7. upAsakadazA, 8. aMtakRddazA, 9. anuttaropapAtika dazA, 10. praznavyAkaraNa, 11. vipAkakRta, 12. dRSTivAda . A bAra aMga graMthone mAnavazarIranA bAra aMgo sAthe sarakhAvyA che. (zrutapuruSanA A bAra aMgo che.) A bAra aMgo AvA samUhavAcaka nAmothI paNa jANItA che. zrAvastIno gRhastha. te saMsArano tyAga karI tIrthaMkara pArtha (1)no ziSya banyo. sAmAnya doSano (aticAra no) guru samakSa ekarAra (AlocanA) na karavAnA kAraNe te mokSa pAmI zakyo nahi paraMtu jyotiSka devonA iMdra tarIke tene janma levo paDyo. A ane 'aMgapraviSTa' eka che. 2, aMja aMga aMgai che. jhanita aMgajita aMgagaya A. aGgagata aMgagata muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-8
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1. aMgacUliyA A. aGgacUlikA aMgacUlikA 2. saMniyA mA. majUti aMgacUlikA aMgapaviTTa A. aGgapraviSTa aMgapraviSTa aMgabAhira A. aGgabAhya aMgabAhya eka aMgabAhya kAlika Agamagrantha, dRSTivAdanuM eka ane AcAranA pAMca ema kula cha pariziSTono te banelo che. aMga (3)mAM pratipAdita ke apratipAdita viSayonA sArasaMgraharupa paNa tene gaNavAmAM Avela che. sAdhujIvananA agiyAra varSa jeNe pUrA karyA hoya tevA sAdhune A grantha bhaNAvavAnI anujJA che. saMkSepitadazAnuM eka prakaraNa A ane aMga (3) eka che. aMgabAhya sivAyanA bAra aMga granthono varga yA samUha. aMgapraviSTanI racanA gaNadharoe karI che. A Agamagranthono eka varga che je prakIrNaka tarIke jANIto che. temAM dRSTivAda ane aMga (3) ke aMgapraviSTa granthono samAveza nathI. A varga. anaMga ane anaMga-praviSTa nAme paNa jANIto che. temAM Avazyaka, dazavaikAlika, uttarAdhyayana, dazA, kalpa (2) Adi jevA Agama grantho samAviSTa che. aMgabAhya granthonA vaLI be bhedono ullekha che - Avazyaka ane Avazyaka vyatirikta. aMgabAhya grantho tIrthaMkaranA maulika upadezone AdhAre sthaviroe racyA che. caMpA nagarInI bahAra AveluM eka caitya. tyAM gosAlaka mallarAmanuM zarIra choDIne mallamaMDitanA zarIramAM praveza karyo hato. A teno trIjo pravRtaparihAra (para-zarIrapraveza) hato. A ane 'aMgarisi' eka ja che. kauzika (4)nA be ziSyomAMno eka. karmanA upazamanA kAraNe tene bodhinI prApti thaI hatI. ariSTaneminA tIrthamAMnA eka RSi je pratyekabuddha manAya che. siMdhu (1) nadInI pazcime Avelo eka anArya deza. cakravartI bharate (1) te 0... aMga (2)nI pachI tenA nAme cAlelo vaMza. A. vaMzanA 77 rAjAoe saMsArano tyAga karyo hato. | A ane aMga (3) eka ja che. 88 grahomAMno eka graha. tene IMgAlaga'paNa kahe che aMgamaMdira ai.go. aGgamandira aMgamaMdira aMgaya aGgaka aMgaka aMgarisi aGgarSi aMgarSi aMgarisi bhAraddAya 8... arSi nAraddIna aMgarSi bhAradvAja aMgaloya aGgaloka aMgaloka aMgavaMsa a. aGgavaMza aMgavaMza HT. aGgazruta aMgasuya aMgAraga aMgazruta aMgAraka de.ja. aGgAraka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 9
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-da-nAma vakoSa:' mA I-2 aMgAraya de.ja. aGgAraka aMgAraka aMgAravA zra. aGgAravatI aMgAravatI A ane aMgAraka eka che. dhaMdhumAra rAjAnI putrI ane pradyota rAjAnI patnI. sivA vagere pradyota rAjAnI bIjI rANIo sAthe te saMsAra choDI tIrthaMkara mahAvIranI ziSyA banI. juo pradyota. gautama (2) gotranI sAta zAkhAomAMnI eka. praznavyAkaraNadazAnuM navamuM adhyayana. atyAre te astitvamAM nathI. aMgirasa sa. aGgirasa aMgirasa aMguTupasiNa A. aGguSThaprazna aMguSThaprazna 1.aMjaNa bhau. aJjana aMjana aMjana 2. aMjaNa bhau. aJjana aMjana A ja nAmanA ratnothI banelA parvatono eka varga. tethI teo kALA dekhAya che. te 1000 yojanA UMDA, 84000 yojana UMcA, 10000 yojanA pahoLA che. temano AkAra gAyanA pUMchaDA jevo che arthAt temano gherAvo zikhara tarapha kramazaH ghaTato. jAya che. AvA cAra parvato che ane teo naMdIzvaradvIpanI cAra judI judI dizAomAM AvelA che. dareka parvata upara siddhAyatana (jinAlaya) che. tenI cAre bAjue puSkariNI che. sIyA nadInI dakSiNe ane mahAvidehamAM ramya(2) ane ramyaga(4) pradezo vacce Avelo eka vakSaskAra parvata. vAyukumAra devono eka adhipati. te ane aMjana(5) eka che. varuNa(1)nA kuTuMbano eka sabhya. valaMba(1) ane prabhaMjana(3) A bemAMthI darekanA | tAbAmAM je eka eka lokapAla che te. pUrva rucaka(1) parvatanuM eka zikhara. jayaMtI(6) tenI adhiSThAtri devI che. sahasrarakalpamAM AveluM eka svargIya vAsasthAnA jyAM devonuM utkRSTa AyuSya aDhAra sAgaropama varSa 3. aMjaNa aJjana aMjana 4. aMjaNa aJjana aMjana 5. aMjaNa aJjana aMjana 6. aMjaNa bhau. aJjana aMjana 7. aMjaNa aJjana aMjana 8. aMjaNa bhau.na aJjana aMjana ratnaprabhA(2) narakabhUminA traNa kAMDamAMthI pahelo je kharakAMDa che teno dasamo bhAga. te eka hajAra yojana pahoLo che. aMjaNaga . aJjanaka aMjanaka A ane aMjana(1) eka ja che. aMjaNagapavvaya aJjanakaparvata aMjanakaparvata A ane aMjana(1) eka ja che. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 vRka- 10
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 aMjaNagiri Ho. aJjanagiri aMjanagiri . aMjanaparvata 1. aMjaNapavvata 2. aMjaNapavvata aJjanaparvata aJjanaparvata aMjanaparvata . #o. aMjaNapavvaya aJjanaparvata aMjanaparvata 1. aMjaNapulaya bhI.na aJjanapulaka aMjanapulaka 2. aMjaNapulaya aJjanapulaka aMjanapulaka aMjaNappabhA #o. aJjanaprabhA aMjanaprabhA 1. aMjaNA aJjanA aMjanA 2. aMjaNA AT. aJjanA aMjanI 3. aMjaNA mana ! aJjanA aMjanA 1. aMjaNAgiri sI. aJjanAgiri aMjanAgiri A ane aMjana(1) eka ja che. uttarabhAratamAM gaMgAnadInA pradezamAM Avela parvata A ane aMjana(1) eka ja che. A ane aMjanaparvata(2) eka ja che. ratnaprabhA(2) narakabhUminA traNa kAMDamAMthI pahelo je kharakAMDa che teno agiyAramo bhAga. pUrva rucaka(1) parvatanuM eka zikhara. tenI adhiSThAtri devI aparAjitA (6) che. maMdara(3) parvatanI dakSiNa-pazcime bhadrazAlavanamAM AvelI puSkariNI. bhadrazAlavanamAM jaMbU(2) vRkSanI dakSiNa-pazcime AvelI puSkariNI. eka satI strI. cothI narakabhUmi paMkaprabhAnuM bIjuM nAma. | maMdara(3) nI dakSiNa-pazcime bhadrazAlavanamAM Avelo dizAhastikUDa. aMjaNAgiri(1)no adhiSThAtA deva. sattaramAM tIrthakara kuMthu(1)nI prathama ziSyA. teno | dAminI nAme paNa ullekha che. vipAkazrutanA prathama zrutaskandhanuM dasamuM adhyayana. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA navamA varganuM cothuM adhyayana. hastinApuranA vepArInI putrI. te saMsAra choDI tIrthaMkara pArzva(1)nI ziSyA banI. mRtyu pachI te zakra(3)nI cothI paTTarANI tarIke janmI. vardhamAnapuranA vepArI dhanadeva(1)nI putrI, te potAnA pUrvabhavamAM iMdrapuranI vezyA hatI. aMjUnA lagna rAjA vijaya(22) sAthe thayA hatA. vezyA tarIkenA tenA pUrva bhavanA pAponA kAraNe tene yonizUla roga thayo hato. aneka janmo ane maraNo pachI chevaTe te sarvatobhadra (6)mAM pratiSThita kuTuMbamAM janmaze. tyAM saMsArano tyAga karaze ane mokSa pAmaze. 2. aMjaNAgiri aJjanAgiri aMjanAgiri aMjuyA tI.zra ajhukA aMjukA 1. aMjU HT. aMjU 2. aMjU . jhU aMja 3. aMjU aMjU 4. aMjU *. majU maMDUkevI . sUtevI aMjU devI A ane aMjU(4) eka che. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-11
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1. aMDa 2. maMda aMDaga aMtakaDadasA aMtakiriyA aMtakhariyA aMtagaDadasA 1. aMtara 2. aMtara aMtaraMjiyA aMtaraMjI 1. aMtaradIva 2. aMtaradIva aMtaradIvaga aMtaraddIva mA. jhA. sA. mA. ma. ma. mA. che. da aNDaka aNDaka mA. aNDaka mA. ma antara antakRdazA antakriyA antyAkSarikA antakRdazA antara antaraJjikA antarajI mo. antaradvIpa antaradvIpa 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 aMDaka ma antaradIpaka ma antaradIpa aMDaka aNDaka aMtakRddazA aMtakriyA atyAkSArikA aMtakRzA aMtara aMtara aMtarajikA aMtaraMjI aMtaradvIpa aMtaranI pa aMtaradvIpaka aMtaradvIpa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 jJAtAdharmakathAnA prathama zrutaskaMdhanuM trIjuM adhyayana. vipAkazrutanA prathama zrutaskandha karmavivAgadazAnuM trIjuM adhyayana. A ane aMDa(1) eka ja che. A ane aMtakRdrazA eka ja che. prajJApanAnuM vIsamuM pada (prakaraNa). brAhmI(2) lipinA aDhAra prakAromAMno eka prakAra. kadAca A ane 'uccattariyA' eka ja che. bAra aMga(3) sUtramAMnuM AThamuaMga sUtra jemaNe potAnA saMsArano aMta karyo che temanI dazAnuM varNana, sthAna sUtrAnusAra temAM daza adhyayano hatA, mahAnizIthanA mate A sUtramAM arihaMta caritra hatA. hAla tenA traNa vargo che. bhagavatIsUtranA caudamA zatakano AThamo uddezaka bhagavatIsUtranA bAramAM zatakano chaTTho uddezaka jyAM balazrI(2) rAjya karato hato te nagara. jyAre niva rohagupta bhUtagRha caityamAM UtarelA potAnA guru zrIguptane vaMdana karavA vIranirvANa saMvata 544 mAM ahIM A nagaramAM Avyo hato. tyAre teNe terAsiya (1) siddhAntanuM pratipAdana karyu hatu. A ane aMtaraMjiyA eka ja che. vacce AvelA dvIpo. temanI saMkhyA chappana che. jaMbuddhIpanI cAre bAjuonI dareka bAju babbe dvIpa aMtaradizAomAM AvelA che. te babbe dvIpo jaMbudrIpathI 300 yojana dUra ane ladhumivaMta ane zikharI parvato samudrakinArAne jaMbudvIpanI baMne bAjue yAM maLe che, tyAM AvelA che. meru parvatanI uttare 28 ane dakSiNe 28 AMtaradvIpa che bhagavIsUtranA navamAM zatakanA trIjA uddezakanuM trIsamuM adhyayana. A ane aMtaradvIpa(1) athavA tenA rahevAsI eka ja che. A ane aMtaranIpa(1) eka ja che. 1. 12
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ aMtovAhiNI aMda aMdha aMdhapura aMba aMdhakavahi ma. aMdhagavahi . aMdhagavahidasA . aMbaDa 1. aMbaDa 2. aMbaDa 1. aMbaratilaka 2. aMbaratilaka aMbarisa mAM. 1. aMbarisi mAM. andhra ' Tuna. ma. mo. . ma antarvAhinI *. andhra chuM. andhakavRSNi andhakavRSNi anyapura amba Bit. ambaratilaka ambaSTha aMdhakavRdhdhi aMdhakavRSNi 3JanthavRnizA aMdhakavRSNidazA ambaDa ambaDa ambaratilaka na ambarIsa ambarSi na ambarSi AmrazAlavana 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 AmrazAlavana aMtarvAhinI ambA aMdha aMdha aMdhapura aMba 2. aMbarisi 2. aMbasAlavaNa 2. aMbasAlavaNa . 2. aMbA . aMbA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 aMbaSTha aMbaDa tuMbaDa aMbaratilaka aMbaratilaka aMbarISa aMbarSi aMbarSi AmrazAlavana AmazAlavana mahAvidehanI dakSiNapazcime AvelA kumuda(1) ane nalina(4) A be pradezonI vacce vahetI nadI. A ane aMdha eka ja che. eka anArya deza, jene saMpratie jItyo hato. A vikarALa sarahadI pradezane saMpratie zramaNonA vihAra mATe tarkana yogya banAvyo. A ane aMdhakavRSNi eka ja che. juo vRddhi(1) ane vRSNi(2), A ane vRSNidazA eka ja che. eka nagara jyAM rAjA anaMdha rAjya karato hato. paMdara paramAdhArmika devomAMno eka, brAhmaNa puruSa ane vaizya strInA samAgamathI paidA thayelo eka Arya samAja ke jAti. eka anArya deza ane tenI prajA. A ane aMbaDa eka ja che. dhAtakI khaMDamAM Avelo vividha phaLAu vRkSothI bharacaka eka parvata. aMbaratilaka(1) parvata upara AveluM udyAna. guru jugaMdhara (1) tyAM AvyA hatA. paMdara paramAdhArmika devomAMno eka. ujainIno eka brAhmaNa, tenI patnInuM nAma mAlukA. temane niMbaya nAmano eka khUba tophAnI putra hato. mAlukAnA mRtyu pachI aMbarisi ane jinaca saMsArane tyAgIne zramaNa banI gayA. Nibaya bIjA sAdhuo sAthe meLa karI zakato na hato. tethI pAMca so vakhata potAnA AzrayasthAno tene badalavA paDyA hatA. paraMtu chevaTe te vinaya ane namatAnI kaLA zIkhyo. A ane aMbarisa eka ja che. AmalakappAnI uttarapUrvamAM AveluM AsAna. vANArasInA parisaramAM AveluM caitya sAthenuM Amravana. eka devI. --13
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-vRda-nAma vApa:' mA I-2 2. aMbA ambA aMbA 3. aMbA Dha. ambA aMbA eka vyaMtara devI | vidyAnI adhiSThAtrI devI. pANI upara (arthAt pANI pIne ja) jIvatA vAnaprastha tApasono varga A ane jalavAsi eka ja che. aMbubhakkhi a.tA ambubhakSin aMbubhakSinuM aMbuvAsi a.tA ambuvAsin aMbuvAsina akaMpiya ga.tI akaMpita akaMpita tIrthaMkara mahAvIranA AThamAM gaNadhara. te mahilAmAM pitA deva(1) ane mAtA jayaMtI (10)nA putra tarIke janmyA hatA. temanA samayanA te mahAnA vidvAna hatA. mahAvIranI khyAti sAMbhaLI te mahAvIrane maLyA. sarvajJa mahAvIre akaMpitanA pUchaDyA vinA temane kahyuM ke temanA manamAM narakanA astitva vize zaMkA che ane pachI mahAvIra temanI zaMkA dUra karI. AnA kAraNe te mahAvIrathI khUba prabhAvita thayA. potAnA 300 ziSyo sAthe mahAvIranA ziSya banyA. te kula 78 varSa jIvyA. 48 varSa gRhastha tarIke, 9 varSa sAdhu tarIke ane 21 varSa kevalI tarIke. temano ane navamAM gaNadhara amalabhAyAno eka ja gaNa hato. akaNNa bhau. akarNa akarNa eka aMtaradvIpa, akammabhUmi bhau. akarmabhUmi akarmabhUmi akarmanI bhUmi jyAM manuSyane asikarma (yuddhamAM talavAra calAvavAnuM arthAt laDavAnuM kAma), masikarma (lakhavAnuM kAma), kRSikarma (khetI karavAnuM kAma) jevu koI paNa karma yA kAma karavAnI AvazyakatA nathI kAraNa ke tenI badhI jarUriyAto. kalpavRkSo pUrI kare che. AvI bhUmio kula trIsa che - pAMca hemavata, pAMca harivAsa, pAMca devakuru, pAMca uttarakuru, pAMca ramyaga vAsa ane pAMca heraNavata. Ama akarmabhUmionA pAMca-pAMcanA cha vargo thAya che. dareka varganI eka eka bhUmi jaMbudvIpamAM, be be bhUmio dhAtAkIkhaMDamAM ane be be bhUmio puSkaravaradvIpamAM AvelI che. akAmamaraNa HT. akAmamaraNa akAmamaraNa akAmamaraNijja HT. akAmamaraNIya akAmamaraNIya arkasthalI A ane akAmamaraNijja eka ja che. uttarAdhyayananuM pAMcamuM adhyayana. AnaMdapuranuM bIjuM nAma. nyAyadarzananA praNetA ane eka pASahiDan. akkatthalI arkasthalI akkhapAda akSapAda akSapAda muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 14
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ akkharapuTTiyA akkhAga 1. akkhobha 2. akkhobha 3. akkhobha 4. akkhobha 5. akkhobha agaa agaMdhaNa agacchi agaDa agaDadatta agaNi atha ma. che. mA. *. . . . . . akSarapRSThikA AkhyAka akSobha akSobha mA. akSobha akSobha akSobha ma. agandhana de. ja. | agasti Trena. . agada agaDa agaDadatta 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 akSaravRttikA AkhyAka akSobha akSobha akSobha akSobha akSobha agada agaMdhana agasta agaDa agaDadatta abhi agni 0 377 agasta muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 aDhAra brAhmI (2) lipiomAMnI eka lipi eka anArya deza ane tenI prajA. aMtakRddazAnA prathama varganuM AThamuM adhyayana. bArAvatInA rAjA vRSNi(1) ane tenI rANI dhAriNI (5)nA dasa putromAMno eka putra. te saMsAra tyAgIne tIrthaMkara ariSTanemino ziSya banyo. bAra varSanuM sAdhujIvana gALI zatruMjaya parvata upara te mokSe gayA. aMtakAzAnA bIjA varganuM paheluM adhyayana. bArAvatInA vRSNi(1) rAjA ane tenI rANI dhAriNI (5)nA ATha putromAMno eka putra. te saMsAra tyAgIne tIrthaMkara ariSTanemino ziSya banyo. soLa varSanuM zramaNajIvana jIvI zatruMjaya parvata upara te mokSe gayo. akakhobha(2) ane akakhobha(4) banne eka ja vyakti jaNAya che kema ke temanA mAtA-pitA vagerenA nAmo ekasarakhA che. A ane agada eka ja che. potAnuM jhera pAchuM cUsI na lenArA sAponI jAti. A ane aganthi eka ja che. juo agada. ujjainInA rAjA jitazatru(36)nA sArathI amogharatha no putra. tenI mAtA yazomatI. te tenA pitAnA mRtyu pachI potAnA pitAnA mitra dRDhaprahArI(2) pAse astravidyA zIkhavA mATe kosAMbI gayo. te astravidyA mAM nipuNa banyo ane potAnuM prAvINya batAvavA te rAjA pAse gayo. tenI kalA joI rAjA ghaNA prasanna thayA. eka vAra nAmacIna corane teNe kuzaLatApUrvaka haNyo. rAjA tenA upara eTalA badhA khuza thaI gayA ke teNe potAnI kuMvarI tene paraNAvI. te agaludatta nAmathI paNa oLakhAto hato. bhagavatIsUtranA caudamAM zatakano pAMcamo uddezaka, aThyAsI grahomAMno eka graha. pRSTha- 15
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 agada ka. agada egada potAnA vinaya ane namratA mATe prasiddha eka vaidya. tenI kathA A pramANe che - eka vakhata eka rAjAnA rAjyane duzmanoe ghero ghAlyo. rAjA pAse khUba nAnuM sainya hovAthI tene duzmanonAM sainyono mukAbalo karavo muzkela lAgato hato. tene eka tarakIba sUjhI. teNe pANImAM jhera nAkhavA mAMDyuM. A mATe lokoe rAjAne jhera ApyuM. agade paNa rAjAne jhera ApyuM. rAjA agada upara krodhe bharAyA kAraNa ke agade Apelu jhera khUba ja thoDu hatuM. agada vinaya ane namratApUrvaka rAjAne kahyuM "he rAjA ! A jhera sAdhAraNa guNavALu nathI. A jheranI khUba ja thoDI mAtrA hajAro mANasone eka pachI eka mArI nAkhI zake che. je mANasanA zarIrane A jheranI asara thaI hoya te mANasanA. tevA zarIrane je kevaLa sparza ja kare te mANasanA zarIramAM paNa te jhera pravezI jAya che. Ama A jhera kramazaH eka pachI eka hajAra mANasonA zarIramAM pravezI prasarI gayA pachI ja binaasarakAraka bane che. tethI ja A jherane sahasravedhinuM kahevAmAM Ave che." pachI eka hAthI upara prayoga karavAmAM Avyo ane te prayoga saphaLa thayo. rAjA prasanna thayA. agaladatta $. agaDadatta agaDadatta juo aMgaDadatta. jema Avazyaka zastrothI sajja buddhimAna agaludatta duzmanabaLone jItI le che tevuM ja karmadaLono nAza. karavA icchanAra bhaktanI bAbatamAM che. A agaluM datta ane agaDadatta eka ja vyakti che. agaludatta agaDadatta agaDadatta agArI ka. agArI agArI maMtrelA khAdyAnnano tyAga karavo joIe enA samarthanamAM ApavAmAM Avelu draSTAMta. potAnA patine vaza karavA mATe amArIe eka parivrAjikA pAsethI maMtrelA cokhA (rAMdhelA) lIdhA paNa rakhene teno pati te khAvAthI marI jAya e bhayanA kAraNe teNe tenA patine te khAvA na ApyA paNa pheMkI. dIdhA. have A pheMkI dIdhelA cokhA eka gadheDo khAI gayo. pariNAme te gadheDo temanA gharanA bAraNAne dhakkA mAravA lAgyo. AvA pariNAmone TALavA. sAdhuone maMtrelu khAdyAnna na levAnI salAha ApavAmAM Ave che. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 vRka- 16
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ aggatAvasa aggabhAva aggala aggANIya 1. aggi 2. j rU. anta agNia aggiutta agnikumAra 1. agNicca 2. aggicca aggiccAbha aggijjoa OM.na. agratApasa na. agrabhAva de.ja. argala jhA. che. mA. tI. . tI. OM. . agrAyaNIya ani abhi agni agnika agniputra agnikumAra Agneya Agneya de. bhau AgneyAbha tI. agnidyota 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 agratApasa agrabhAva argala agrAyaNIya ane agni agni agnika agniputra agnikumAra Agneya Agneya Anezabha aniyaMta muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 dhaniSThA nakSatranuM gotra nAma. tenuM bIjuM nAma agrabhAva che. agratApasanuM bIjuM nAma. aThThayAsI grahomAMno eka graha. sthAna-sUtramAM rAya ane aAla no eka graha 'rAyala' tarIke ullekha che. cauda pUrvomAMnuM bIjuM pUrva. te dravyo. temanA guNo ane paryAyonuM nirUpaNa kare che. prAcIna TIMkAmAM tenA uddharaNo maLe che. te lupta thaI gayela che. te kRtikA nakSatranA adhiSThAtA deva. bhagavatIsUtranA sattaramAM zatakano sattaramo uddezaka potAnA saMsAratyAga samaye bAramA tIrthaMkara vAsupUjya e upayogamAM lIdhelI pAlakhI, jamadagninuM bIjuM nAma. jaMbudvIpamAM AvelA airAvata(1) kSetramAM vartamAna avasarpiNInA tevIsamAM tIrthaMkara. te aditta (2) nAme paNa jANItA che. bhavanapati devonA dasa varSomAMno eka varga. temane rahevA 6 lAkha mahelo che. agnisiha dakSiNanA devono IMdra che. agnimAnava uttaranA devono IMdra che. bemAMthI darekane cAra lokapAlo che - iMdra zakra(3)nA Adeza anusAra agnikumAro tIrthaMkara vagerenI ciMtAne Aga lagAve che. teo zA IMdranA lokapAla soma(1)nA sIdhA tAbAmAM hoya che. lokAMtika devono eka varga kauzika(pa) gotranI sAta zAkhAomAMnI eka zAkhA. jyAM devonuM AyuSya ATha sAgaropama varSanuM che te svargIya vAsasthAna. te ane arci samAna ja che. caityano brAhmaNa, je tenA eka pUrvabhavamAM marIcI tarIke janmyo hato. A bhavanA aMta pachI te IsAna (2) devalokamAM deva tarIke janma dhAraNa kare che. tyAMthI cyavIne te mAhaNakuMDagAmanA RSabhadatta(1)nI patnI devAnaMdA(2)nI kUkhamAM Ave che ane pachI mahAvIra tarIke janme che, 6.17
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 aggibhIru 3. agnibhIru agnibhIru 1. aggibhUi tI.ga agnibhUti agnibhUti 2. aggibhUitI . agnibhUti agnibhUti aggimANava agnimAnava agnimAnava pradyota rAjAno ratha. te tenI jAtano sauthI zreSTha ratha hato. pradyotanI sauthI kiMmatI vastuomAMnI eka, te A ratha hato. bha0 mahAvIranA bIjA gaNadhara. temaNe mahAvIrane pUchelA praznonA ullekho che ane tyAM temane bhao mahAvIranA aMtevAsI ke aNagAra tarIke nirdezyA che. te gombara gAma (1)mAM pitA vasubhUti(1) ane mAtA pRthvI(3) nA putra tarIke janmyA hatA. temane karmanA astitva vize zaMkA hatI. mahAvIra temanI zaMkA dUra karI. tethI potAnA pAMcaso ziSyo sAthe te mahAvIranA ziSya banI gayA. cummotera varSanI umare te mokSa pAmyA. gRhastha tarIke 47 varSa, zramaNa tarIke 12 varSa ane kevalI tarIke 16 varSa te jIvyA. maMdira(1) vasAhatamAM janmelo mANasa je tIrthaMkara mahAvIrano eka pUrvabhava che ane marIcIno eka uttarabhava che. uttaranA agnikumAra devono iMdra. tenA tAbAmAM cAra lokapAlo che- teu, teusiha, teukata ane teuppabha. bhUtAnaMda(1)nI paTTarANIo nA samAna nAmovALI tene cha paTTarANIo che. saddAlaputra(1)nI patnI. te bha0 mahAvIranI upAsikA hatI. iMdrapuranA rAjA iMdradatta(9)no gulAma. vasaMtapura(3)no bALaka jene tApasa(4) jamA (1)e ucheryo hato. te ane jamadagni eka ja che. aThyAsI gahomAMno eka graha. A ane agnika eka ja che. A ane agnila eka ja che. | dareka pakhavADiyAnI caudaza. divasa ane rAtanA trIsa muhUrtomAMnuM eka muhUrta. A ane agnivasAyaNa(1) eka ja che. nakSatranuM gotranAma. tIrthaMkara mahAvIranA pAMcamAM gaNadhara sudharma(1)nuM gotranAma. A gotra agniveza(4) ane agnivesAyaNa(2)nA nAme paNa oLakhAya che. aggimittA AT. agnimitrA agnimitrA 1. aggiyaa jha. agnika agnika 2. aggiyaa ka. agnika agnika aggila anika anika mAna aggillaa de.ja. de.ja. sa. agnika agnika agnika agnivezman agnika 1. aggivesa agnivezmana 2. aggivesa sa.ja agnivezya agnivezya 3. aggivesa de.ja. agniveza agniveza aggivesANa ga.a agnivezyAyana agnivezyAyana muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 18
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1. aggivesAyaNa sa. agnivezyAyana agnivezyAyana 2. aggivesAyaNa agnivezyAyana aggisappabhA tI. agnisaprabhA agnisaprabhA aggisiha agnizikha agnizikha aggisIha agnisiMha agnisiMha divasa ane rAtanA trIsa muhUrtomAMnuM eka muhUrta. A ane agnivesa(2) eka ja che. tIrthaMkara pArzva(1)nI paraMparAnA eka zramaNa. pachIthI te gozALAnA ziSya banyA. tIrthakara vAsupUjya e upayogamAM lIdhelI. pAlakhI. dakSiNanA agnikumAra devono iMdra. tenA tAbAmAM cAra lokapAla che - teu, teusiha, teukata ane teuppabha. tene cha paTTarANI che. temanA nAmoM. dharaNa (1)nI rANInA nAmone maLatA che. vartamAna avasarpiNInA sAtamA vAsudeva(1) datta (2)ane sAtamAM baladeva(2) naMdana(1)nApitA. jaMbudvIpanA airAvata(1) kSetramAM vartamAnA avasarpiNI nA trIjA tIrthaMkara. airAvata(1) kSetramAM vartamAna avasarpiNInA. bAvIsamA tIrthaMkara. mithilAnuM agraudyAna jyAM lagna mATe malli(1)no. hAtha mAgavA jitazatru(2) vagere rAjAonA. | rAjadUtoe potapotAnA rAjA sAthe paDAva nAkhelA asthikagAmanuM aMgraudyAna jyAM zUlapANi (2) raheto hato. A ane agrAyaNIya eka ja che. 1. aggiseNa tI. brisena agnisena 2. aggiseNa tI. agnisena agnisena 1. aggujjANa agraudyAna agraudyAna 2. aggujjANa agraudyAna aMgraudyAna aggeNiya HT. agrAyaNIya HT. agrAyaNIya agrAyaNIya Agneya agrAyaNIyA aggeNIya aggeya A ane agrAyaNIya eka ja che. . Agneya agghakaMDa arghakANDa arghakASTha 1. acala . Hvata acala { vatsa(4) gotranI eka zAkhA. mUlyanA bhaviSyakathananI vidyA vizeno grantha. ujjainInA samRddha vepArIno putra. tene mUladeva(1) sAthe jhaghaDo thayo hato kAraNa ke ujjainInI prasiddha gaNikA devadattA(3) mUladeva(1) tarapha pakSapAtA karatI hatI. juo mUladeva(1). tIrthaMkara mali(1) potAnA eka pUrvabhavamAM mahAbala(2) hatA, A mahAbala(2)no mitra te A acala (2). A acala ane tenA mitra mahAbale temanA bIjA mitro sAthe eka ja samaye saMsAra choDI dIdho hato. aMtakRddazAnA bIjA varganuM pAMcamuM adhyayana temAM ja prathama varganuM chaThThuM adhyayana. 2.acala zra. acala acala 3. acala A. acala acala muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-19
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ 4. acala 5. acala 6. acala 1. acalA 2. acalA accakAriyabhaTTA .. acala mA. che. acala . ja. acala acalA acalA 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 acala acala acala acalA acalA atyahaGkAribhaTTA anyahakArImA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 bArAvatInA rAjA vRSNi(1) ane tenI rANI dhAriNI (5)no putra. te tIrthaMkara ariSTanemino ziSya banyo, zatruMjaya parvata upara mokSe gayA. videha(1) kSetranA nava baladevo(2)mAMno eka baladeva, te vItasogAnA rAjA jitazatru(35) ane tenI rANI manoharIno putra hato. te saMsAra choDI zramaNa banyo ane marIne deva thayo. vartamAna avasarpiNInA bharata(2) kSetramAM thayelA vAsudeva (1) tripRSTha(1)no bhAI ane nava baladevo (2)mAMno prathama baladeva. potanapuranA rAjA ripu-pratizatru ke prajApati(1) ane rANI bhadrA(2)no te putra hato. tenI uMcAI 80 dhanuSa hatI. te potAnA pUrvabhavamAM vizvanaMdI hato. te 85 lAkha varSo jIvyo ane pachI mokSa pAmyo. jJAtAdharmakathAnA prathama zrutaskaMdhanA navamAM varganuM sAtamuM adhyayana. zakra(3)nI ATha paTTarANIomAMnI eka paTTarANI. te potAnA pUrvabhavamAM sAketanA gRhasthanI putrI hatI. juo amalA(2). kSitipratiSThita(2)nA dhana(2) ane bhadrA (34)nI putrI. te atyaMta rUpALI hatI. tenuM mULa nAma bhaTTA hatuM. loko tene acaMkAriyabhaTTA kahetA kAraNa ke te atyaMta asahiSNu ane uta hatI. eka paNa kaThora zabda sahana karI zakatI nahi tene jitazatru(20)nA maMtrI subuddhi(7) sAthe paraNAvavAmAM AvI. ekavAra subuddhi rAtre moko Avyo. teNe gharanuM bAraNuM na kholyuM, subuddhie tenI kharAba vartaNuka mATe Thapako Apyo. te sana karI na zakI, zIghra ghara choDI jatI rahI. rastAmAM keTalAka coroe tene pakaDIne potAnA saradArane soMpI dIdhI. saradAre tene eka vaidyane vecI dIdhI. vaidye paNa tene potAnI sAthe lagna karavA kahyuM. teNe vaidyanI mAMgaNI paNa na svIkArI. pariNAme tene ghaNo trAsa sahana karavo paDyo. chevaTe tenA bhAIe tene choDAvI ane tenA patine soMpI dIdhI. tyAra pachI teNe abhimAna na karavAnI ane baDAI na hAMkavAnI pratijJA lIdhI. pRSTha- 20
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ accasaNa accAsaNa acci accimAli 6. accimAlI accirAvatta 1. accimAlI . 2. accimAlI va. 3. accimAlI 4. accimAlI 5. accimAlI 1. accua sa. sa. atyazana 2. accua accuakappa accuA accuta accutavasiga . arcis . mA. . ma. atyazana . arcimAlin che. . arcirmAlinI arcimAlinI arcimAlinI arthimAlinI arcirmAlinI arcirmAlinI de. bhau arcirAvarta de. bhau acyuta acyuta acyutakalpa acyutA acyuta 'Agama-vRhat-nAma joSa:' mALa-z atyazana atyazana arcis arcirmAlin arcimAlinI arthamAMtinI arcimAMtinI arcirmAlinI arcimAlinI arthamAMtinI arcirAvarta acyuta acyuta acyuta utpa acyutA acyuta va. de. bhau acyutAvataMsaka acyutAvartasaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 dareka pakhavADiyAnI bAraza. A ane accasaNa eka ja che. brahmalokamAM lokAMtika sArasvata devonuM nivAsasthAna. A devonuM utkRSTa AyuSya ATha sAgaropama varSanuM che. lokAMtika Aditya devonuM nivAsasthAna, A devo ATha sAgaropama varSa jIve che. A sthAna brahmaloka mAM AveluM che. sUrya(1)nI cAra paTTarANIomAMnI trIjI. caMdra(1)nI cAra pAdarANIomAMnI trIjI. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskaMdhanA sAtamAM varganuM temaja AThamA varganuM trIjuM adhyayana. vepArInI putrI. mRtyu pachI sUrya(1)nI paTTarANI bane che. A ane arcImAlI(1) eka ja che. vepArInI putrI. mRtyu pachI caMdra(1)nI paTTarANI bane che. A ane arcImAlI(2) eka ja che. ratikara parvatanI dakSiNapUrvamAM AvelA eka sthAna zakra(3)nI rANI zacI(1)nuM pATanagara che. vaimAnika devonuM vAsasthAna. bAramo kalpa(devaloka) che. teno iMdra paNa acyuta nAme oLakhAya che. temAM 150 svargIya mahelo che. temanI UMcAi navaso yojana che. tyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya bAvIsa sAgaropama varSa che. temanuM jaghanya AyuSya 21sAgaropama varSa che. iMdra acyutanA hukama taLe 10000 sAmA-nika devo. 33 trAyatriMzaka devo, cAra lokapAlo, traNa parISad, sAta anIka, sAta anIkAdhipati ane 40000 AtmarakSaka devo che. acyuta(1)no iMdra, juo acyuta(2). A ane acyuta(1) eka ja che. eka devI. juo acyuta(1). acyuta(1)mAM AveluM, prabhAsa(4) samAna eka svargIya vAsasthAna. YE- 21
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 accuttaravaDiMsaga de.bhI acyuta de. accuya accuyavaDiMsaya HvyuttaravavaMsa* epyuttarAvataMsaka eka svargIya vAsasthAna. acyuta ayyata juo ayyata(1) ane (2). acyutAvataMsaka TyutAvataMsaka juo acutavaDiMsagA accha | mandara(3) parvatanA soLa nAmomAMnuM eka nAma. tIrthaMkara mahAvIranA samayanA soLa janapadomAMnuM accha accha eka janapada. juo 'acchA' ane 'atya' paNa. 1.accha a7 2. kaccha ai. acchaMda tI.ka acchanda acchanda A ane acchedaga eka ja che. acchaMda tI.ka acchandaka e jIndaka A ane ajIMdaga eka ja che. acchaMdaga tI.ka acchandaka acchandaka tIrthaMkara mahAvIranA yazakIrtinI irSA karanAro, morAga sannivezano eka jyotiSI. eka vAra hAthamAM taNakhaluM laI te mahAvIra AgaLa Avyo ane bhaviSya bhAkhavAnI mahAvIranI zaktine paDakAravAnA irAde teNe mahAvIrane vicitra prazna pUchaDyoH "zuM huM A taNakhalu toDI zakIza ke nahi?" mahAvIra dhyAnastha hovAthI, pahelethI ja mahAvIranA zarIramAM pravezI rahelA vyantara siddhArthe. javAba Apyo: 'nA, tuM nahi toDI zake. avadhijJAnanI zakti dharAvatA zakre(3) A jANyuM, teNe potAnuM vaja choDyuM jenAthI ajIMdaganI badhI. AMgaLIo kapAI gati. tethI ajIMdaga taNakhaluM toDI na zakyo arthAt bha0 mahAvIranI bhaviSya jANavAnI zaktinI vAtane khoTI pADI na zakyo. accharA apsarA apsarA acchA ai. acchA acchA acchidda zra.go acchidra acchidra zakra(3)nI ATha paTTarANIomAMnI eka. accha(2)thI bhinna na jaNAto eka Arya deza. soLa dezomAMnA eka deza tarIke acchano ullekha karanAra bhagavatIsUtranA prakAzamAM to acchanI rAjadhAnI varaNA hoI zake. tIrthaMkara pArzva(1)nI paraMparAnA eka zramaNa. pachIthI te gozALAnA ziSya banyA. eka devI. A ane ajita eka ja che. eka devI. bharata(2)mAM thayela cothA tIrthaMkara abhinaMdananI pramukha ziSyA. acchuttA ajia aspRSTA nita ajitA aspRSTA ajita tI. de. 1. ajiA ajitA 2. ajiA zra.tI ajitA ajitA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-22
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 ajiya tI. ajita ajita bharata(2)nA vartamAna avasarpiNI kAlacakranA. bIjA tIrthaMkara. ayodhyA(2)nA rAjA jitazatru(18) temanA pitA hatA. rANI vijayA(5) temanA mAtA hatA. temanI UMcAI 450 dhanuSa hatI. temano varNa tapta suvarNa jevo hato. 71lAkhA pUrva gRhasthajIvana bhogavyA pachI 1000 puruSo sAthe saMsAra tyAga karyo. te prasaMge suprabhA (2) pAlakhIno upayoga karyo. temaNe sauprathama bhikSA. brahmadatta(2) pAsethI grahaNa karI. 12 varSa pachI kevalajJAna thayuM. 90 gaNadharo hatA. saMpUrNa AyuSya 72 lAkha pUrva hatuM Ayu pUrNa thatA mokSa pAmyA. ajitanA samayamAM tejaskAya jIvonI. temaja manuSyonI utkRSTa saMkhyA hatI.ajitane 1 lAkha sAdhu hatA. 330000 sAdhvI hatA. ajiyasAmI tI. natasvAminaajitasvAmin 1. ajiyaseNa ajitasena ajitasena A ane ajita eka ja che. zrAvastI gayelA eka guru jemanA ziSya khuDugakumAra hatA. kosaMbInA rAjA, dhAriNI(13) temanI rANI. temaNe dhAriNI (26)no putra dattaka lIdho hato. ujjainInA rAjA paznotane be dIkarA hatA - pAlaA (2) ane gopAlaa. pAlaa ne paNa be putro hatA- avaMtivaddhaNa ane rajavaThThaNa. ravaddhaNanI patnInuM nAma hatuM dhAriNI(26) ane temano putra hato avaMtiseNa. rAjA avaMtivaddhaNa potAnA nAnA bhAI ravaddhaNanI patnI dhAriNInA mohaka rUpathI mohIta thayo ane teNe dhAriNIne vaza karavA ravadvaNane mArI nAkhyo. potAnA zIlanI rakSA karavA dhAriNI bhAgIne kosAMbI gati ane sAdhvI banI gati. te vakhate te garbhavatI hatI e hakIkata koInI AgaLa pragaTa karavAmAM AvI na hatI. vakhata jatAM teNe putrane janma ApI nirjana sthAnamAM tyajI dIdho. jene putra na hato te rAjA ajitaseNe bALakane tyAM raheluM joyuM, tene upADI. lIdhuM ane te tene potAnA mahele laI gayA. teNe tene potAnA putra tarIke dattaka laI lIdhuM. tenuM nAma maNippabha (1) rAkhavAmAM AvyuM. vakhata jatAM maNippabha kosAMbInA rAjA thayA ane avaMtiseNa ujjainInA rAjA thayA. 2. ajiyaseNa ka. ajitasena ajitasena muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-23
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 3. ajiyaseNa ka. ajitasena ajitasena vasaMtapura(3)no rAjA. guNacaMdra ane bAlacaMdra tenA sevako hatA. ekavAra rAte rAjA sAthe bahAra gayA hatA tyAre rastAmAM temanI talavAro khovAI gati. temaNe pUrepUrI zodha karI paraMtu talavArono patto lAgyo nahi. A. paristhitimAM guNacandra talavAra uparanA potAnA mAlikIhakka tyajI devAnI pratijJA karI. bAlacandra to A samasyA emanI ema rahevA. dIdhI. thoDA divaso pachI talavAro pAchI maLI, rAjA samakSa rajU karavAmAM AvI. rAjAe banne sevakone bolAvyA ane temane pota potAnI talavAra pAchI laI levA jaNAvyuM. bAlacandra to potAnI talavAra laI lIdhI jyAre guNacandra tene pAchI svIkAravA potAnI azakti jAhera karI. teNe rAjAne kahyuM, "talavAranA upayoganA pariNAme janmatA pApathI chUTakAro meLavavA meM tene pAchI prApta karavAnA mArA hakkane tyajI dIdhA. che. A talavAranI mAlikI have mArI nathI." A sAMbhaLI rAjA prasanna thayA. jaMbudvIpanA airAvata(1) kSetramAM vartamAna avasarpiNImAM thayelA covIsa tirthaMkaromAMnA navamA tIrthaMkara ajitasenanA badale zatAyu (3)no paNa ullekha che. jaMbudvIpanA bharata(2) kSetramAM atIta avasarpiNImAM thayelA trIjA kulakara. amitabheNa temanuM bIjuM nAma jaNAya che. spaSTatA mATe kulakara juo. juo ajiA(2). zramaNazAkhAonA ane guruo-AcAryonA nAmanI pahelAM joDavAmAM Avato vizeSaNarUpa zabda. AvAM keTalAMka nAmo nIce jaNAvelA che. jema ke - Arya kuberI, Arya tApasI, Arya vaja 4. ajiyaseNa tI. ajitasena ajitasena 5. ajiyaseNa a. ajitasena ajitasena ajiyA zra.tI ajitA ajitA ajja 8. sAI Arya ajja NaMdilakhamaNa sarvananirmaUT AryanaMdIlakSmaNa A ane naMdila eka ja che. ajjama AryamanuM Trena. a. Aryaman AryA uttarAphaguNI nakSatrano adhiSThAtA deva. saumya rUpavALI durgAnuM bIjuM nAma. ajjA AryA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-24
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1. ajjuNa 2. ajjuNa 3. ajjuNa 4. ajjuNa 5. ajjuNa 6. ajjuNa *. ajjuNaa *. ma. arjuna arjuna a. go arjuna . arjuna arjuna a. go arjuna ST. 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 arjuna arjuna arjuna arjuna arjuna arjunaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 arjuna arjunaka rAjagRhIno mALI. te arjunaka, arjunamAlAkAra ane arjunamAlAra nAme paNa jANIto hato. baMdhumatI (2) tenI patnI hatI. te mudrapANi nAmanA yakSanI mUrtinI pUjA karato hato. eka divasa jyAre te pUjA karato hato tyAre parasparanA mitra evA cha puruSonI ToLakIe tenI rUpavatI patnIne pakaDI lIdhI. temaNe arjunane doraDA vaDe bAMdhIne pachI tenI patnI upara baLAtkAra karyo. arjuna asahAya banIne te drazya joto rahyo. tene lAgyuM ke A pradezamAM kharekhara yakSa jevuM kaMI che ja nahi; jo kharekhara yakSa hota to A ghaTanA banI ja na hota. arjunano bhAva jANIne yakSa tenA zarIramAM pravezyo ane ekAeka doraDAnA TukaDeTukaDA thaI gayA. teNe mUrtinA hAthamAMthI mudgara laIne baMdhumatI sahita sAte jaNane mArI nAkhyA. have to dararoja eka strI sahita sAta jaNane mArI nAkhavAnI tene Adata paDI gati. lokoe te mArgethI pasAra thavAnuM baMdha karI dIdhuM. eka vAra mahAvIra rAjagRhI nagara bahAra AvyA. mahAvIranA darzana karavA janArane arjune rokelA rastethI ja javuM paDe tema hatuM. te raste na javAnI vinaMtI ane pratibaMdhone gaNakAryAM vinA mahAvIranA custa bhakta sudarzana(8) to mahAvIranA darzana karavA nIkaLI paDyA. arjune sudarzanane mAravA mATe mudgara ugAmyu to kharu paNa te ardhara ja rahyuM, AkramaNa niSphaLa thayuM kema ke yakSe arjunanuM zarIra choDI dIdhuM hatuM. sudarzanathI atyaMta prabhAvita thayelo arjuna paNa sudarzananI sAthe mahAvIra pAse gayo, mahAvIrano upadeza sAMbhaLI teNe saMsAra choDyo ane chevaTe mokSa prApta karyo. hastinApuranA pAMDurAjano putra. te kRSNa(1)nI bahena raktasubhadrAne paraNyo hato. abhimanyu teno putra hato. 'pAMDava' paNa juo, sudhosa(5) nagarano rAjA, taptavatI tenI rANI hatI. bhadranaMdI(4) temano putra hato. rUpasaundaryanA rAgane kAraNe jIva gumAvanAra cora, tIrthaMkara pArzva(1)nI paraMparAnA eka zramaNa. je pAchaLathI gozALAno ziSya banyo. tenuM pUruM nAma che arjuna gomAyuputra. chaThThuM mRta zarIra jemAM gosAlakanA AtmAe praveza karyo hato te A arjunanuM hatuM. A arjunanuM pUruM nAma arjuna gautamaputra hatuM. A ane arjuna(1) eka ja che. pRSTha- 25
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 A ane arjuna(1) eka ja che. juo arjuna(1) arjunaka A ane arjuna(6) eka che. ajjuNaamAlAgAra zra.. arjunakamAlAkAra arjanakamAlAkAra ajjuNaga arjunaka ajjuNaga arjunaka goyamaputta a.go arjunaka gautamaputra gautamaputra ajjuNa zra.go arjuna gomAyuputra arjuna momAyuputra ajjuNagIyamaputta a.go arjuna gautamaputra arjuna gautamaputra ajjuNamAlAkAra 8. namastAra arjunamAlAkAra ajjuNaya arjunaka arjunaka ajjuNayacora ka. arjunakacaura arjunakacaura ajjuNNa zra.go arjuna arjuna ajjuNNagomAyuputta zra.go arjunagomAyuputra arjunagomAyuputra ajjuNNarAyA sa arjunarAjA arjunarAjA ajjhala ajjhala anjhala arjuna(5)nuM pUruM nAma arjuna(6)nuM pUruM nAma A ane arjuna(1) eka ja che. A ane arjuna(4) eka ja che. A ane arjuna(4) eka ja che. A ane arjuna(5) eka ja che. A ane arjuna(5) eka ja che. A ane arjuna(3) eka ja che. eka anArya deza. jalla nAme paNa teno ullekha che. ujjainIno malla. sopAraganA rAjA sIhagiri(2) dara varSe mallakustInI spardhA yojatA hatA. jItanArane vijayadhvaja sAthe moTI dhanarAzi. maLatI. aTTaNa dara varSe jItato ane InAmAM meLavato. Ane sihagirie potAno mAna bhaMga gaNyo. tene apamAna lAgyuM. dareka varSe potAnA rAjyanI bahAranI vyakti jItIne InAma laI jAya te tene gamyuM nahi. aTTaNanA haripha tarIke teNe potAno malla taiyAra karyo. pachInA varSe jyAre spardhA thaI tyAre aTTaNa hAryo. teno badalo levA, sihagiri rAjAnA mallane harAvavA mATe aTTaNe bIjA mallane taiyAra karavAnI yojanA banAvI. sopAraga thI saurASTra jatA bharuca pAse eka hAthe haLa calAvatA ane bIjA hAthe kapAsa vINatA, phalihamalla nAmanA kheDUtane teNe joyo. tenAthI te khUba prabhAvita thayo. te tene unnenI laI gayo. tyAM teNe tene malla kustInI kaLA zIkhavI tAlIma ApI. pachInA varSe aTTaNanA ziSya banelA navA male rAjA sihagirinA mallane harAvyo. A ane aTTaNa eka ja che. aTTaNa ka. aTTaNa eTTaNa che. aTTaNamalla aTTaNamalla aTTavihAgaNisaMpayA aTTaNamalla aSTavidhA . gaNisampadA aSTApada gaNisarpadA aSTApada AcAradazAnuM cothuM adhyayana. juo 'aThAvaya". aTThAvaa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 vRka- 26
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 aTThAvaya aSTApada aSTApada madrumamAM che. sthiJAma asthikagrAma aTTiyagAma asthikagrAma asthikagrAma eka pavitra parvata jyAM tIrthaMkara RSabha(1) mokSa pAmyA. bharata(1)e tyAM maMdira nirmANa karyuM hatuM, te paNa tyAM mokSa pAmyA hatA. RSabha, temanA gaNadharo ane bIjA zramaNonA mRta zarIronA aMtima saMskAra mATenI vyavasthA zakra(3)e karI hatI, teNe tyAM traNa stUpo UbhA karyA. gautama (1) iMdrabhUtI jinamaMdirane vaMdana karavA tyAM gayA hatA. te darzanazuddhi pAmavAmAM sahAya kare che. A ane aThiyagrAma eka ja che. jyAM yakSa zUlapANi(2)nA caityamAM tIrthaMkara mahAvIre prathama varSAvAsa karyo hato te sthaLa. iMdrazarmA A yakSano bhakta hato. mULe A sthaLa vardhamAna(2) nAme prasiddha hatuM. pachI sUlapANi yakSe mArI nAkhelA tyAMnA rahevAsI mANasonA hADakAnA Dhaga uparathI tenuM nAma asthikagrAmAM paDyuM. caitya nirmANa karI yakSane prasanna karavAno prayatna karAyo. samatA ane sahiSNutA dvArA. mahAvIre yakSe karelA saghaLA upadravone niSphaLa banAvyA. temane 10 mahAna zubhasUcaka svapno AvyA. rAjA jitazatru (3)e mahAvIra ane gosAlakane lohArgala(2)mAM keda rAkhelA, temAMthI. mukta karAvavAmAM sahAyaka utpala tyAnohato. A ane aThiyagrAma eka ja che. | vatsa(4) gotranI sAta zAkhAomAMnI eka | tIrthaMkara RSabha(1) jyAM gayA hatA te deza. A ane ADaMbara eka ja che. ujjainInA rAjA gardabha(1)nI bahena ane java(1) nI dIkarI. tenA ajoDa rUpalAvayathI AkarSAI ne gardabha tenI sAthe kAmaceSTAo karato hato. AnaMdapuranA rAjA jitAri(1) ane tenI rANI vizrasAno putra. bALapaNamAM te netrakaMTakathI. pIDAto hato. te pIDA zamAvavA tenI mAtA tene khullA sAthaLo vacce haLavekathI dabAvatI. A kriyAmAM temanA jananAMgo paraspara sparzatA ane saMyoga pAmatA, anaMgane AnaMda maLato ane chAno raheto. A vRtti eTalI hade vadhI gati ke jitArinA mRtyu pachI te banne pati-patnI tarIke jIvyA, A tIvra kAmecchAnuM udAharaNa che. asthikagrAma aTThiyaggAma adviseNa aDaMba asthikagrAma asthisena asthisena adamba adamba aDambara aDaMbara . eDambara aDoliyA aDolikA aDolikA 1. aNaMga ka. anaGga anaMga muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-27
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma roSa:' mA-2 2.aNaMga A. anaGga anaMga 3. aNaMgaseNa ka. anaGgasena anaMgasena aNaMgaseNA a. anaGgasenA anaMgasenA A ane anaMgapraviSTa eka ja che. caMpAno sonI ke je kumAranaMdI tarIke oLakhAto hato. te rUpALI kanyAono zokhIna hato. game teTalo moTo dhanarAzi Apavo paDe to te ApIne paNa temane paraNato. Ama teNe pAMcaso kanyAo sAthe lagna karyA hatA. eka vAra paMcazaila dvIpanA yakSa vidhutkAlinI be strIo hAsA(2) ane prahAsAne joI. temanA upara mohita thayelo te paMcazaila dvIpe gayo jyAM te mRtyu pAmyo ane punarjanmamAM te hAsA ane pahAsAno pati banyo. vAsudeva(2) kRSNa(1)nA samayamAM bArAvatInI pramukha gaNikA. vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM thayelA caudamAM. tIrthaMkara. te anaMtaI nAme paNa jANItA hatA. ayodhyA(2)nA rAjA sIhaseNa(5) temanA pitA hatA ane sujasA(1) temanI mAtA hatI. temanI UMcAI 50 dhanuSa hatI. temano varNa tapta suvarNa jevo hato. 1000 puruSo sAthe temaNe saMsArano. tyAga karyo. A prasaMge temaNe paMcavarNA pAlakhI. no upayoga karyo. vardhamAna(2) nagaranA vijaye temane sau prathama bhikSA ApI. temanI AjJAmAM zramaNonA 54 gaNo hatA ane pa4 gaNadhara hatA. A gaNadharonI nIce kula 66000 zramaNo hatA. ane kula eka lAkha AThaso zramaNIo hatI. yaza (1) temanA prathama gaNadhara hatA ane padmA(2) temanI pramukha ziSyA hatA. azvattha temanuM pavitra vRkSa hatuM. temanuM kula AyuSya 30lAkha varSanuM hatu. temAMthI sAta lAkha pacAsa hajAra varSa te kumAra tarIke jIvyA ane paMdara lAkha varSa te rAjA tarIke jIvyA. anaMta temanA pUrvabhavamAM mAheMdrara hatA. | anaMtanuM bIjuM nAma. { jaMbUdvIpanA airAvata(1) kSetramAM vartamAna avasarpiNIthayelA caudamAM tIrthaMkara. TIkAkAra abhaya deva pramANe temanuM bIjuM nAma siMhasena che. bhagavatIsUtranA teramAM zatakano trIjo uddezaka. bharata(1) kSetranA bhAvi covIsamAM tIrthaMkara. | jaMbUdvIpanA airAvata(1) kSetranA bhAvi vIsamAM tIrthakara. aNaMta tI. ananta ananta aNaMtai tI. nantanata anantajita aNaMtaya tI. anantaka anantaka aNaMtara 1. aNaMtavijaya T. tI. anantara anantavijaya enara anantavijaya 2. aNaMtavijaya tI. 2, anantavijaya anantavijaya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-28
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ anaMtavIriya 1. anaMtaseNa 2. anaMtaseNa 3. anaMtaseNa aNaMdha aNakka aNagAra . aNalagiri mA. ST. anantavIrya . anantasena anantasena . anantasena anandha . aNakka ma anagAra aNagArajjhayaNa mA. anagArAdhyayana aNagAramagga sA. anagAramArga aNagArasuya jhA. anagArazruta aNapaNNa che. aNaparNa a. prA analagiri 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 RNavata anantavIrya ananona anantasena anantasena ananya aNakka anagAra anagArAdhyayana anagAramA anagAsata aNapaNa analagiri aNava sana RNavata muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 hastinApuranA rAjA kRtavIrya(1)nA pitA. te goSThakanA rAjA jitazatru(29)nA jamAI hatA. potAnI sALI reNukA, je jamadagninI patnI ane parasurAmanI mAtA hatI tenI sAthe anaMtavIryae saMbhoga karyo hato. AnAthI kruddha thaIne parazurAme reNukA ane anaMtavIrya bannene haNI nAkhyA. aMtakRddazAnA trIjA varganuM trIjuM adhyayana. bhadrIlapuranA nAga(5) pitA ane sulasA(1) mAtAno putra. bAkInuM badhuM anIyasa(2) pramANe bharata(2)mAM atIta avasarpiNImAM thayelA cothA kulakara, atIta utsarpiNInA trIjA kulakara tarIke paNa temano ullekha thayo che. juo kulakara. te aMdhapurano rAjA. te te nagaranA aMdhajano pratye bahu sahAnubhUti dharAvato hato. temane badhI rIte madada karato. pariNAme te aMdhajano samRddha banI gayA. eka zaThane A vAtanI jANa thaI. te te nagaranA aMdhajanone maLyo ane temane kahyuM, "huM te pradezano chuM jyAMnA loko ane rAjA suddhA aMdha-janonA cAhako che. tamAre tyAM javuM hoya to huM tamane tyAM laI jaIza." aMdhajano A jANI khuza thayA. zanA netRtvamAM temaNe musApharI zarU karI. nirjana mArgethI pasAra thatI vakhate zaThe temanI pAse je kiMmatI cIjo hoya te tene sAcavavA ApI devA jaNAvyuM jethI coro temane lUMTI na le. aMdhajanoe potAnI kiMmatI cIjo ApI dIdhI. pachI zaTha te badhI cIjo laI palAyana karI gayo. eka anArya deza ane tenA loko. bhagavatIsUtranA aDhAramA zatakano AThamo uddezaka uttarAdhyayananuM pAMtrIsamuM adhyayana. uttarAdhyayananuM pAMtrIsamuM adhyayana. sUtrakRt nuM ekavIsamuM adhyayana. A ane ANapanI eka ja che. pota rAjAno hAthI. te nalagiri nAme paNa jANIto hato. 30 muhUrtamAnuM eka murtta, taravuM tenuM bIjuM nAma. + 29
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 aNavaNNa aNaparNa aparNa aNavaNNiya aNaparNika aNaparNika 1. aNADhiya de. anAdRta anAdrata 2. aNADhiya anAdRta enAdRta 3. aNADhiya A. anAdRta anAdata aNADhiyA anAdRtA anAdatA 1. aNAdiTThiA. anAdRSTi anA dRSTi 2. aNAdiTThi 8. anASTi anAdRSTi aNAdhiTTi 8. sanabraSTi anAdRSTi A ane aNapannI eka ja che. vyaMtara varganA devono peTAbheda. sAmANa(2) ane saNihiya e temanA be indro che. be sAgaropama varSanuM AyuSya dharAvato deva. te tenA pUrvAbhavamAM kAkaMdI nagarIno gRhastha hato. tyAre paNa tenuM nAma A ja hatuM. jaMbudvIpano adhiSThAtA deva, te jaMbusudarzanA vRkSamAM vAsa kare che. pupikAnuM dasamuM adhyayana. | anAdata(2)nI rAjadhAnI. te maMdara(3) parvatanI uttare AvelI che. aMtakRddazAnA trIjA varganuM teramuM adhyayana. bArAvatInA rAjA vasudeva ane temanI rANI. dhAriNI (4)no putra. te ariSTanemino ziSya banyo ane zatruMjaya parvata upara mokSa pAmyo. A ane aNAdiThi(2) eka ja che. AryanuM ane anAryan e be manuSyajAtio mAMnI eka. anArya e anArya loko che. temane milikakhu paNa kahe che. krUra svabhAvavALA, pApI. vRttivALA ane hiMsaka vartaNUkavALA tarIke temano ullekha che. teo mithyAdaSTi, asaMskArI ane Arya bhASA na jANanArA che. milikakhu lokonA. gharomAM pravezavAno zramaNone niSedha che. dIkSA levAmAMthI temane rokavAmAM Ave che, ghaNA anArya dezonI kanyAone rAjAonA antaHpuromAM lAvI. dAsIo tarIke rAkhavAmAM AvatI. sulatA(4), yAjJavakya Adie racela kRtrimaveda | uttarAdhyayananuM vIsamuM adhyayana. uttarAdhyayananiryuktimAM tenuM nAma nigraMthIya ApyuM che. adholokamAM vasatI ATha pramukha dizAkumArIo. mAMnI eka dizAkumArI. UrdhvalokanI ATha pramukha dizAkumArIomAMnI eka | dizAkumArI. vRSNidazAnuM bIjuM adhyayana. bArAvatInA rAjA baladeva ane revaI(3)no putra. A ane aNiyakTi(2) eka ja che. aNAriya a. anArya anArya aNAriya-veda *. mana-vera anArya-veda aNAhapavajjA HT. anAthapravrajyA anAthapravRjyA 2. mAmA / aNiMdiyA aninditA aninditA 2. aNiMdiA aninditA aninditA HT. aniya 1. aNiya 2. aNiya aNiyaTTa aniya aniya anivRtta X. tI. aniya anivRtta muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 30
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-vRda-nAma vApa:' mA I-2 1. aNiyaTTi tI. anivartina 2. aNiyaTTi Dhe.. anivRtti aNiyasa aNiyAutta aNiyogadAra 1. aNiruddha aNiyasa arNikAputra anuyogadvAra aniruddha H. HT. 2. aNiruddha aniruddha HT. 1. aNila 2. aNila 1. aNihaya . | anila anila anihata HT. 2. aNihaya anihata aNIyajasa 1. aNIyasa anIkayazas anIyasa HT. bharata(2) kSetranA bhAvi utsarpiNImAM thanArA anivartina vIsamA tIrthaMkara ane dvIpAyanano bhAvi janma. aThakyAsI grahomAMno eka graha je aNiyaTTa nAme anivRtti paNa oLakhAya che. aNiyasa A ane anIyasa(2) eka ja che. arNikAputra eka sanmAnanIya vyakti. juo arNikAputra anuyogadvAra A ane anuyogadvAra eka che. aniruddha | aMtakRddazAnA cothA varganuM AThamuM adhyayana. bArAvatInA pradyumna(1) ane vaidarbhIno putra. teNe aniruddha tIrthakara ariSTanemi pAse dIkSA lIdhI, soLa varSa zramaNajIvana pALI zatruMjaya parvatemokSe gayA. anila bhagavatIsUtranA pAMcamAM zatakano bIjo uddezaka. anila ujjainInA rAjA java(1)nA pitA. anihata aMtakRddazAnA trIjA varganuM trIjuM adhyayana. anihata bhadrIlapuranA nAga(5) ane sulatA(1)no putra. | bAkI badhuM anIyasa(2)nA samAna. anIkayazasa juo anIyasa(2). anIyasa aMtakRddazAnA trIjA varganuM paheluM adhyayana. te anIyayaza nAme paNa oLakhAto. te vasudeva ane devakIno putra hato paNa tene bhadrIlapuranA nAga(5) ane sulatA(1)e ucheryo hato. anIyasa te saMsAra tyAgI tIrthaMkara ariSTanemino ziSya banyo ane zatruMjaya parvata upara mokSa pAmyo. dRSTivAdanA eka mahatvanA vibhAganuM nAma anuyoga aNuoga hovAthI dRSTivAdanuM bIjuM nAma aNuoga kahevAtuM. eka utkAlika Agamagrantha. teno krama yAdImAM bAramo che. te naya, nikSepa, pramANa, vagerenuM nirUpaNa kare che. tenA viSayo vipula che. nIti-zAstra, anuyogadvAra jJAnotpattizAstra, tarkazAstra ane bIjA aneka viSayonA agatyanA pAsAono vicAra karato sarvasaMgraharUpa grantha te che. tethI kaMIka kaThina che. teno aNiyogadAra nAme paNa ullekha thayo che. anuyogadvAracUrNijinadAsagaNimahattare racela anuyogadvAranI cUrNi anuyogadvAra A ane anuyogadvAra eka che. 2. aNIyasa zra. anIyasa aNuoga HT. anuyoga aNuogadAra A. anuyogadvAra majumo dvArA aNuogaddAra IT. A. anuyodrAraMvRSiT anuyogadvAra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-31
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 aNujjA tI.zra anavadyA anavadyA aNuttara anuttara anuttara anuttaramahariya na. sattara-mahAnira# anuttara-mahAneraka aNuttaravimANa - TUM.' manutaravimAna anuttaravimAna tIrthaMkara mahAvIranI putrI priyadarzanAnuM bIjuM nAma. te jamAli(2)nI patnI ane yazasvatI(2)nI mAtA hatI. A yazasvatI, sesavatI(1) ane aNojgA nAme paNa oLakhAtI hatI. juo anuttaravimAna. adholokamAM chellA pAMca nArakonAM vAsasthAno. te pAMce bahu ja bhayaMkara che, sAtamI narakabhUmi tamatamasmabhAmAM AvelA che. tenA nAma -kAla(9), mahAkAla(6), raurava, mahAraurava, apratiSThAna. anuttarano zabdArtha che zreSThatama, uccatama. A svargIya vAsasthAno (vimAno)nAM nAma-vijaya, vejayaMta, jayaMta, aparAjiya ane sarvArthasiddha. A. vimAno raiveyaka vimAno upara, iSat prAbhArA. nI nIce AvelA che. tenI UMcAI 1100 yojanA che. tyAnA devonuM AyuSya 31 thI 33 sAgaropama hoya. ahIM vasatA devomAM jemanuM AyuSya utkRSTa hoya che teo pachInA janmamAM manuSya tarIke janmA laI te ja bhavamAM mokSa pAme che. pAMca anuttaravimANamAM janmelA devono varga. te devomAM uccanIcapaNa hotuM nathI. badhAnI samAna pratiSThA hoya che. temanA iMdra hotA nathI. teo zreSThatama rUpa, rasa, gaMdha, sparza vagereno bhoga kare che. temane kAmasukha mATe zArIrika saMbhoganI. AvazyakatA nathI. navamuM aMga-sUtra. te traNa vargomAM vibhakta che. prathama vargamAM dasa, bIjAmAM tera ane trIjAmAM dasa adhyayano che. Ama A aMga granthamAM kula tetrIza adhyayano che. je vyaktioe mRtyu pachI anuttara vimAnomAM janma (upapAta) lIdho che temanI dazAonuM (avasthAonuM) nirUpaNa te kare che. sthAna sUtronusAra A aMgasUtramAM dasaadhyayano che- (1) RSidAsa, (2) dhanna, (3) sunakSatra, (4) kAtiya, (5) saThANa, (6) zAlibhadra, (7) AnaMda, (8) tetali, (9) dazArNabhadra, (10) atimukta. A ane aNudharI eka ja che. bArAvatInA ahamitra(2)nI patnI ane jinadeva (2)nI mAtA. majuttarovavAya Dhe. manuttaraupapati anuttaraupapAtika manuttarapapAti anuttaraupapAtika aNuttarovavAiya dasA HT. dazA dazA aNuddharI a. anuddharI anuddharI aNudharI a. anudharI anudharI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 32
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 aNuppavAda aNumatiyA a. aNuyogadAra A. aNurattaloyaNA zra. aNurAdhA/ aNurAhA aNuvAlaa a.go aNuvelaMdhara aNuvelaMdharaNAgarAya - . aNuvelaMdhararAya aNojjagA aNojjA tI.zra tI. caudamAMthIda dasamo pUrvagrantha. te ane vikrANuanuprvaad anupravAda ppavAya eka ja che. ujjainInA rAjA devalAsUtranI dAsI. rAjAnI sAthe anumatikA anumatikA te paNa AzramavAsI banI gati. anuyogadvAra anuyogadvAra A ane anuyogadvAra eka che. ujjainInA rAjA devalAsUtranI rANI. ardhasaMkAsA. anuraktalocanA anuraktalocanA tenI dIkarI hatI. eka nakSatranuM nAma. golablAyaNa tenuM gotranAma anurAdhA anurAdhA che. mitra(2) teno adhiSThAtA deva che. anupAlaka anupAlaka gosAlakanA bAra mukhya upAsakomAMno eka. jaMbudvIpane gherIne AvelA lavaNasamudranA cAra anuvelandhara anuvelanDara upadizAo sAme AvelA kinArAnuM rakSaNa karatA. nAgakumAra devono eka prakAra. 35vetankaranAra/khana anuvelanDaranAgaranuM A ane aNuvelaMdhararAya eka ja che. aNuvelaMdhara devono iMdra. AvA cAra iMdra che - anuvelanDaraanuvelndhrraajn karkoTaka, kardamaa, kailAzaane aruNaprabha. teo rAjana lavaNasamudramAM potAnA parvato upara vAsa kare che. anavadyakA anavadyakA A ane 'aNujA" eka ja che. anavadyA anavadyA A 'aNujA'thI abhinna che. bhagavatIsUtranA chaThThA zatakano dasamo uddezaka anyayUthika anyayuthika temaja sAtamA zatakano dasamo uddezaka. anyayUthika anyamUthika A ane 'aNautthi' eka ja che. annajRmbhaka annajuplaka jammaka devonA dasa prakAromAMno eka prakAra. pAkhaMDI mata dharAvanAra eka vyakti, je pachIthI. anyapAlaka e pAlaka tIrthaMkara mahAvIranI ziSya banyA. arNikAputra arNikAputra juo 'arNikAputra'. arNikA arNikA { A ane 'arNikA' eka ja che. arNikAputra arNikAputra A ane 'aNikAputra" eka ja che. arNikaputra arNikaputra A ane 'aNikAputra" eka ja che. arNikA arNikA arNikAputranI mAtA ane dakSiNa mathurA(2)nA vepArInI putrI. dakSiNa mathurAnA vepArInI dIkarI arNikAno putra. teNe nAnI uMmaramAM saMsAra choDelo. puSpabhadranA arNikAputra arNikAputra rAjA puSpaketuno putra puSpacUla teno ziSya hato. hoDI dvArA gaMgA nadI pAra karatA aNikAputrane kevaLa jJAna thayuM. aNNautthi A. HT. aNNautthiya aNNajaMbhaga aNNavAlaa & Aja aNNiAutta aNNikA aNNikAputta aNNiyaputta aNiyA aNNiyAputta zra. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 33
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________ atikAya atipAsa atibala atimutta ativAlagavAyaga . atteya attha atthasiddha ya athavvaNa athavvaNaveya adatta aditi . atikAya tI. atipAsa . atibala atimukta 1. adINasattu ma. t.. . atthiNatthippavAda atthiNatthippavA mA. astinAstipravAda ma moTA ka ajApAlakavAcaka Atreya ma. artha arthasiddha 'Ama-bRhat-nAma joSa:' mALa-z atikAya atipArzva atibala atimukta ajApAlakavAcaka atharvan atharvaveda adatta aditi adInazatru Atreya artha arthasiddha astinAsti pravAda atharvan atharvaveda adatta aditi adInazatru 2. adINasattu adInazatru 3. adINasattu . adInazatru 4. adIsattu tI. adInazatru adda . Ardra 1. addaa sa. Ardraka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSa: ' bhAga - 1 adInazatru adInazatru adInazatru Ardra Ardraka juo 'aIkAya'. juo atipArzva. juo atibala juo atimutta juo ayAvAlagavAyaga jyAM sudhI pahelA khAdhelo khorAka pacyo na hoya tyAM sudhI navo khorAka khAvo na joIe e siddhAMtanuM pratipAdana karanAra RSi. 'accha'nuM pAThAntara. pakhavADiyAno dasamo divasa arthAt zuklapakSa ane kRSNapakSanI dasama. cotho pUrva grantha. temAM aDhAra adhyayano ane dasa peTA adhyayano hatA. te atyAre upalabdha nathI, teno viccheda thaI gayo che. cAra vedomAMno chello veda. te atharvaveda nAme prasiddha che. A ane athavvaNa eka ja che. bhagavatIsUtranA AThamA zatakano sAtamo uddezaka. juo 'aII' hastinApurano rAjA. mithilAnA rAjA kuMbha(4)nI putrI malli (1) tarapha AkarSAyelA rAjakumAromAM no eka. te mallinI sAthe lagna karavA mAMgato hato. rAjA kuMbhe teno lagna mATeno prastAva svIkAryo nahi. tethI adInazatrue mithilA upara lazkarI AkramaNa karyuM. malli rAjakumArIe tene sAco mArga darzAvyo. malli ane bIjAo sAthe teNe paNa saMsAra no tyAga karyo ane te mokSe gayo. dhAriNI(14)no pati ane hastizIrSa nagaranA rAjakumAra subAhu(1)no pitA. caMpAnA rAjA jitazatru(1)no putra. ekavIsamA tIrthaMkara nami(1)no pUrvabhava. Ardrapurano rAjA. te Ardraa(2)no pitA hato. A ane Ardra eka ja che. pRSTha- 34
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________ 2. addaa 3. addaa addaijja addakumAra addaga addagavaMsa addapura addaya addarAyaputta addA addAkumAra addAgasi .. Ardraka .. jhA. *. . . che. .. Ardraka ArdrakIya ArdrakumAra Ardraka ArdrakavaMza Ardrapura Ardraka ArdrarAjaputra de. ja. ArdrA .. sAmAra Ardrakaprazna . 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-z Ardraka Ardraka ArdrakIya ArdrakumAra Ardraka ArdrakavaMza Ardrapura Ardraka ArdrarAjaputra Ardra ArdrakumAra Ardrakaprazna muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSaH ' bhAga - 1 ArdrapuranA rAjA Ardrano putra. abhaye mokalelI tIrthaMkara RSabhanI pratimAne jotA ja tene potAnI patnI sAthe rahetA vasaMtapuranA rahevAsI 'sAmAyika' tarIkenA potAnA pUrvabhavanuM jAtismaraNa jJAna thayuM. sAmAyika ane tenI patnIe saMsAra tyAga karyo. pachI banne judA judA vicaratA hatA. eka vAra sAmAyika bhikSAbhramaNa karatA hatA tyAre teNIne joI. teNI tarapha punaH Asakti thaI paNa tenI patnI calita na thaI. mRtyu pachI sAmAyika deva ane tenI patnI devI tarIke janma pAmyA. deva-devI rUpe Ayu pUruM thatAM sAmAyika, Ardraka rUpe janmyo, tenI patnI vasaMtapuranA eka gRhastha nI putrI tarIke janmI. Ardrake potAnA pUrvabhavane jAtismaraNathI jANyA pachI saMsArathI vairAgya pAmI saMsAra tyAgyo. koI vakhata vasaMtapuramAM ekAntamAM dhyAna karatA Ardrakane pelI kanyAe joyo, teNIe Ardrakane paraNavAno nizcaya karyo. Ardraka tenI mAMgaNI svIkArI. thoDA varSo gRhastha jIvana bhogavI punaH saMsAra tyAgI tIrthaMkara mahAvIrano ziSya banyo, mokSa pAmyo. Ardrake rAjagRhImA. gosAlaka ane bIjA paMthonA anuyAyI sAthe carcAo karI. buddha(1) temaja hastitApasa sAthe teNe carcAo karI. te ArdrakumAra nAme paNa prasiddha thayo hato. ajaina RSi, je tIrthaMkara pArzvanA tIrthamAM pratyeka buddha tarIke svIkArAyA che. sUtrakRt nuM bAvIsamuM adhyayana. te ane Ardra(2)eka ja che. A ane Ardra temaja Ardraka(2) eka ja che. Ardrano vaMza. jyAM Ardraka(2) janmyA hatA te nagara. juo Ardraka. juo Ardraa(2). aThThAvIsa nakSatramAMnuM eka nakSatra. tenuM gotranAma lohityAyana che. teno adhiSThAtA deva rudra che. A Ardraka(2)nuM bIjuM nAma che. praznavyAkaraNadazAnuM AThamuM adhyayana. te upalabdha nathI, viccheda gayuM che. pRSTha- 35
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 addAlaya . s. addAlaka addAlaka addhamAgaha ardhamAgadha ardhamAgadha ardhamAgadhI addhamAgahA a. ardhamAgadhI addhamAgahI a. ardhamAgadhI ardhamAgadhI pratyekabuddha tarIke svIkArAyelA ajaina RSi. tIrthaMkara pArzvanA tIrthamAM te hatA. A ane 'ardhamAgaNI' eka ja che. A ane 'ardhamAgaNI' eka ja che. aMzataH mAgadha bhASAane aMzataH prAkRta bhASAnA lakSaNo dharAvatI bhASA. te devonI bhASA che. bhao mahAvIra ane bIjA tIrthaMkaroe temAM upadeza Apyo. Agama sUtro A bhASAmAM racAyA che. ujjainInA rAjA devalAsuta ane tenI rANI anuraktalocanAnI putrI jeno janma mAtApitAe saMsArano tyAga karyo tyAra pachI thayelo. putrIne janma ApIne mAtA tarata ja mRtyu pAmI eTale bIjI sAdhvIoe tene ucherI. ekavAra sAdhu devalAsuta ardhasaMkAzAne tenI bharayuvAnImAM jue che ane tenA rUpathI AkarSAya che. paraMtu tene tenI bhUla samajAya che ane chevaTe mokSa pAme che. ardha( saMkAzA paNa saMsArano tyAga kare che mokSa pAme che. { A ane 'apratiSThAna' eka ja che. addhasaMkAsA zra. ardhasaGkAzA ardhasaMkAzA bhau.na apratiSThAna apratiSThAna apaiTThANa apaccakkhANakiriA apratyAkhyAna A. apratyAkhyAnakriyA sUtrakRt sUtranuM vIsamuM adhyayana. kriyA aparAia bhau. aparAjita aparAjita 1. aparAiya bhau. aparAjita aparAjita juo 'aparAjita". jaMbUdvIpanA ke lavaNasamudranA, cAra pravezadvAronuM eka. te maMdara parvatanI uttare 45000 yojana dUra, lavaNasamudranA uttarArdhamAM dakSiNa kinAre AveluM che. te cAra yojana pahoLuM, cAra yojana jADuM ane ATha yojana UMcuM che. jaMbUdvIpanA be sauthI najIkanA praveza dvAro vaccenuM aMtara 79,000 yojana che. tenA adhiSThAtA aparAjita(5) che. rucaka(1) parvatanA uttara bhAgamAM AveluM zikhara. tenI adhiSThAtrI devI hI(1) che. aDhAramAM tIrthakara arane sauprathama bhikSA ApanAra. aparAjita(1) pravezadvAranA adhiSThAtA deva jemanI rAjadhAnI aparAjitA(1) che. pAMca anuttara vimAnomAMnuM eka. temanA pUrvabhava. mAM pAMDavo ahIM janmyA hatA. tyAM vasatA devonuM jaghanya ane utkRSTa AyuSya anukrame ekatrIsa ane teMtrIsa sAgaropama varSa che. 2. aparAiya aparAjita aparAjita 3. aparAiya tI. aparAjita aparAjita 4. aparAiya aparAjita aparAjita 5. aparAiya aparAjita aparAjita muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 36
Page #37
--------------------------------------------------------------------------
________________ 6. aparAiya 7. aparAiya 8. aparAiya 9. aparAiya 1. aparAiA 2. aparAiyA 3. aparAiyA 4. aparAiyA 5. aparAiyA 6. aparAiyA 7. aparAiyA 8. aparAiyA 9. aparAiyA 10. aparAiyA 11. aparAiyA . * che. ' che. .. mAM. . ka . mA. sa. . a. ta aparAjita aparAjita aparAjita aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 aparAjita aparAjita aparAjita aparAjita aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA aparAjitA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 aThyAsI gahomAMno eka graha, sUryaprajJapti ane jaMbuddhIpaprajJaptimAM teno ullekha nathI. AThamA baladeva padma(6)no pUrvabhava. temaNe samudra (2) pAse dIkSA grahaNa karI hatI. bharata kSetramAM bhAvi utsarpiNInA chaThThA pratizatru acalapuranA rAjA jitazatru(39)no putra. te saMsArano tyAga karI rAdhA Aryano ziSya banyo. zramaNavirodhI ujainInA rAjakumArane teNe pATha bhaNAvyo hato. aparAjita(5)nI rAjadhAnI. te asaMkhya dvIpasamudronI pele pAra AvelA anya jaMbudvIpamAM AvelI che. teno killo 37 yojana UMco che. mahAvidehamAM zaMkha(15) pradezanI rAjadhAnI, mahAvidehamAM vaprAvatI(1) pradezanI rAjadhAnI. mahAvidehamAM mahAvatsa pradezanI rAjadhAnI. naMdIzvaravara dvIpamAM AvelA aMjanaka(1) parvatanA uttare AvelI puSkariNI. rucaka(1) parvatanA pUrva bhAganA aMjanapulaka(2) zikhara upara vasatI mukhya disAkumArI, ruca parvatanA madhya pradezanI udizAmAM vasatI mukhya disAkumArI, bAkInI traNa upadizAomAM vasatI traNa disAkumArIo che-vijayA, vejayaMtI, jayaMtI. tAjA janmelA tIrthaMkaranI nALa kApavAnuM kAma teo kare che. anya granthomAM A kAma ruA, ruAsiA vagerene soMpavAmAM AvyuM che. vadhu vigato mATe juo disAkumArI. IMgAlaga grahanI cAra mukhya patnIomAMnI eka. dareka graha, nakSatra ane tArAne cAra cAra mukhya patnIo hoya che. temanAM nAmo ekasarakhAM che. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskaMdhanA pAMcamAM varganu aThyAvIsamuM adhyayana. pakhavADiyAnA dasamA divasanI rAtri, nAgapuranA gRhasthanI dIkarI. teNe saMsArano tyAga karyo ane te tIrthaMkara pArzvanI ziSyA banI. marIne te vyaMtara devonA I.. atikAyanI paTTarANI tarIke janmI. te kuMDA nAme paNa jANItI che. pRSTha- 37
Page #38
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 12. aparAiyA tI. aparAnitA aparAjitA 13. aparAiyA aparAjitA aparAjitA aparAjita aparAjita aparAjitA aparAjitA aparAjia aparAjiA aparAjita aparAjiya aparAjita aparAjita Dhe.jha. tI. saMsArano tyAga karatI vakhate AThamA tIrthaMkara | caMdraprabhasvAmI e upayogamAM lIdhelI pAlakhInuM nAma. dazaratha(1)nI mukhya patnI ane AThamA baladeva padma(1)nI mAtA. TIkAkAro noMdhe che ke tenuM bIjuM nAma kauzalyA hatuM. A ane aparAjita(1) eka ja che. juo aparAjitA(2) juo aparAjita(7) juo 'aparAjita' A ane 'aparAjitA' eka ja che. tamastamAM narakabhUmimAM pAMca vizAla narakAvAso mAMno eka. te sauthI vizAla che. teno vistAra eka lAkha yojana che. saugaMdhikA nagarIno rAjA. suka tenI patnI hatI. teno pautra jinadAsa tIrthaMkara mahAvIrano ziSya aparAjita aparAjita aparAjiyA aparAjitA aparAjitA appaiTThANa bhau.na apratiSThAna apratiSThAna appaDihaa a. apratihata apratihata hato. bhau.na apratiSThAna apratiSThAna appatiTThANa appamAya apparAjiya HT. apramAda apramoda 8.. aparAjita aparAjita abaddhigadiTThi abaddhikadraSTi abaddhikadRSTi abaddhiya a. abaddhika abaddhika juo apratiSThAna. uttarAdhyayananuM ogaNatrIsamuM adhyayana. juo aparAjita(6). A ane 'abaddhiya' eka ja che. 'karma AtmAne kevaLa sparza ja kare che evo mata dharAvanAra goSThAmAhile vIra nirvANa saMvatA 584mAM upadezelo siddhAMta. tenA siddhAMta pramANe 'karma AtmA sAthe baMdhAya che ema mAnavu khoTuM che. eka parvata, jyAM yAtrALuo saMkhaDi (jamaNavArI) karatA hatA. bhagavatIsUtranA ekavIsamAM zatakano sAtamo uddezaka. te dasa adhyayanomAM vibhakta che. puSkaravara dvIpano aMdarano aDadho bhAga. vigato mATe juo puSkaravA. abbuya ai. arbuda abuda abbha A. abhra abhiMtarapukkharaddha abhyantarapuSkarArdha abhyattarapuSkarAI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 38
Page #39
--------------------------------------------------------------------------
________________ abhaa abhagga 1. abhaggaseNa 2. abhaggaseNa 1. abhaya 2. abhaya abhayakarA abhayakumAra abhayaghoSa abhayaseNa abhayA . mA. abhagna Wu . . . *. mA. . ST. ma. abhaya . ma. abhagnasena abhagnasena abhaya abhaya abhayaGkarA abhayakumAra abhayaghoSa abhayasena abhayA 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 abhaya abhagna abhagnasena avAnona abhaya abhaya abhayakarA akSayakumAra abhayaghoSa abhayasena abhayA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat nAma koSa:' bhAga-1 rAjagRhInA rAjA zreNika(1)no naMdA(1)thI sAtaTa mAM janmelo putra. sarvasAmAnyapaNe buddhinA ane vizeSaNapaNe tarkazaktinA draSTAMta tarIke vAvAra teno ullekha Ave che. jyAre pahelI vakhata te potAnI mAtA sAthe rAjagRhI gayo tyAre teNe potAnI buddhizaktine dekhADI. zreNika tenI maulika buddhithI eTalo to prabhAvita thaI gayo ke teNe tene potAno pradhAnamaMtrI banAvyo. tenI autpattiki buddhinA ghaNA udAharaNo AgamomAM jovA maLe che. zreNake abhayane rAjamukuTa svIkAravA kahyuM paraMtu abhaye teno svIkAra na karyo te tIrthaMkara mahAvIrano ziSya banI gayo. te anuttaravimAna vijayamAM deva tarIke janma leze ane mahAvidehamAM mokSa pAmaze. vipAkazrutanA prathama zrutaskandhanuM trIjuM adhyayana. temAM abhagnasena(2)nI kathA che. vArattapurano rAjA. teno maMtrI vArattaga hato. A AbhAsena abhayasena nAme paNa jANIto hato, mahAbala dvArA zAsita purimalAla nagaranI pAse AvelA eka sthAnamAM vasato pAMcaso corono je saradAra vijaya hato, teno putra. koI vakhate utsava prasaMge chaLakapaTa karIne rAjAe tene giraphtAra karyo. tenA upara vividha trAsa gujAryA. tenA potAnAja svajanonuM mAMsa, lohI vagere tene baLajabarIthI khavaDAvavAmAM AvyA. tIrthaMkara mahAvIre samajAvyuM ke A badho trAsa tene sahana karavo paDyo kAraNa ke iMDAnA samRddha vepArI ninnayAM 1) tarIke teNe potAnA pUrvabhavamAM je pApo karelA tenuM te pariNAma hatuM. juo abhaya. anuttaropapAtika zAnA varga1 nuM 10muM adhyayana saMsArano tyAga karatI vakhate sattaramA tIrthaMkara kuMthu e upayogamAM lIdhelI pAlakhInuM nAma. A ane abhaya(1) eka ja che. prabhaMkara nagarInA zreSThIno putra, je tenA pUrva bhavamAM zreyAMsa(3) hato. abhagnasena(1) nuM bIjuM nAma. caMpAnI rANI. dadhivAhana rAjAnI patnI -- 39
Page #40
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vakoSa:' mA I-2 abhii de.ja. abhijit abhijit 1. abhicaMda a. abhicandra abhicaMdra 2. abhicaMda A. abhicandra abhicaMdra 3. abhicaMda R abhicandra abhicaMdra abhicaMdra 4. abhicaMda 5. abhicaMda zra. sa.ja abhicandra abhicandra abhicaMdra abhijAa abhijAta abhijAta abhiNaMda sa. abhinanda abhinaMda 28 nakSatramAMnuM eka. brahmadevatA tenI adhiSThAtrI devatA che. A nakSatranuM gotranAma mudralAyana che. bharatakSetramAM vartamAna avasarpiNImAM thayelA sAta kulakaramAMnA cothA kulakara. temanI UMcAI 600 dhanuSa hatI. temanI patnI pratirupA hatI. te. caMdrAbha nAme paNa jANItA che. aMtakRddazAnA bIjA varganuM AThamuM adhyayana. [ rAjA vRSNi(1) ane rANI dhAriNI(5)no putra. te saMsAra tyAgIne tIrthaMkara ariSTanemino ziSya banyo. soLa varSa sudhI zramaNanA vratonuM pAlana karIne pachI zatruMjaya parvata upara te mokSe gayo. | vItasogAnA rAjA mahAbala(2)no ghaniSTha mitra. | dina-rAtanA trIsa muhUrtamAMnuM eka. pakhavADiyAno agiyAramo divasa arthAt zuklA pakSa ane kRSNa pakSanI agiyArasa. A ane 'abhinaMdia' eka ja che. vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM thayelA cothA. tIrthakara. vinItA nagarInA rAjA saMvara ane tenI rANI siddhArthIno putra. trIjA tIrthakara saMbhavanA mRtyu pachI dasa lAkha karoDa sAgaropama varSo pUrA thatA temano janma thayo hato. temanI UMcAI 350 dhanuSa hatI. taHsuvarNa jevo temano varNa hato. temaNe 1000 puruSo sAthe saMsAra tyAga karyo. hato. te prasaMge temaNe suprasiddhI pAlakhIno upayoga karyo hato. temane sAdhuonA 116 gaNo. hatA ane 116 gaNadhara hatA. te 50 lAkha pUrva varSo jIvyA (sADAbAra rAjakumAra rUpe, sADI chatrIsa rAjA rUpe ane eka lAkha pUrva zramaNa rUpe ane pachI sameta parvata upara mokSa pAmyA. temanA pramukha ziSya vajanAbha hatA ane pramukha ziSyA ajitA hatA. temane sau prathama bhikSA ApanAra iMdradatta hatA. temanA ziSyo traNa lAkha hatA ane ziSyAo cha lAkha trIsa hajAra hatI. temano pUrvabhava dharmasIha tarIkeno hato. zrAvaNa mahinAnuM asAmAnya nAma. A ane 'ahivaDri eka ja che. juo abhiI. abhiNaMdaNa abhiNaMdaNa tI. tI abhinandana abhinaMdana abhiNaMdia abhivaddhi abhIi abhinandita abhivRddhi de.ja. abhijit abhinaMdIta abhivRddhi abhijita muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 40
Page #41
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAgama-gRha-nAma vaSa:' bhAga-2 abhIji de.ja. abhijita abhijita. abhIti abhIti abhIti abhIyi de.ja. 8. abhIti 1mItikumAra abhIti abhItikumAra abhIyikumAra 1. amama sa. amama amama 2.amama tI. amama emama amayaghosa | amRtaghoSa amRtaghoSa A ane abhiI eka ja che. siMdhusovIra dezamAM AvelA vItibhaya nagaranA rAjA udAyanaane tenI rANI prabhAvatIno putra. saMsArano tyAga karatI vakhate udAyane rAjagAdI potAnA putrane na soMpatA potAnI bahenanA dIkarA kesine soMpI. potAnA pitAnA potAne pratikULa kArya ane nirNayathI abhIti duHkhI thaIne caMpA. jato rahyo ane rAjA kUNimAM sAthe rahyo. A ane abhIti tathA abhiI eka che. A ane 'abhIti' eka ja che. rAta-dinanA trIsa muhUrtamAMnuM eka. samavAyamAM teno 'Avatta' (5) nAme nirdeza che. bharata(2)mAM bhAvi utsarpiNImAM thanArA bAramAM bhAvi tIrthaMkara. vAsudeva kRSNano AtmA je atyAre narakamAM che te ja bhAratamAM zatadvAra nagaramAM A amama tarIke janma leze. samavAya anusAra te bAramA nahi paNa teramA bhAvi tIrthaMkara che. kAlindrI nagarIno rAjA. teNe saMsAratyAga karyo. caMDavege trAsa ApI mArI nAkhyA. te mokSe gayA. A ane avarakaMkA(1) eka ja che. jJAtavaMzano rAjakumAra je saMsAra tyAgI tIrthaMkara mallino ziSya banyo hato. jJAtavaMzano rAjakumAra je saMsAra tyAgI amaravaInI jema ja tIrthakara mallino ziSya banyo hato. ekavIsamA tIrthaMkara naminI pramukha ziSyA. teno anilA nAme paNa ullekha thayo che. amilA e amalAnuM pAThAntara lAge che. zakra(3)nI ATha paTTarANIomAMnI eka. te acalA (2) nAme paNa jANItI hatI. | juo ajitasena(5). dakSiNanA dimAkumAra devono iMdra. tene chA paTTarANI che. jemanA nAmo dharaNanI paTTarANIonA nAmoanusAra ja che. tenA cAra lokapAla che tvaritagati, kSipragati, sIhagati ane sIhavikramagati. eka caraNa sAdhu. amarakaMkA amarakakA amarakaMkA amaravaha amarapati amarapati amaraseNa zra. amarasena amarasena 1. amalA tI.zra amalA amalA 2. amalA amalA amalA amitaseNa amRtasena amRtasena amiyagai de. AmatagAta amitagati amiyateya 8. mitatenaY amitatejas muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 41.
Page #42
--------------------------------------------------------------------------
________________ amiyavAhaNa amilA 1. a 2. amoha 3. amoha 4. amoha amohadaMsaNa amohadaMsi amoharaha 1. amohA 2. amohA 1. ammaDa 2. ammaDa 3. ammaDa ka tI. zra amilA bhau. de amogha . amogha . amogha amogha ka che . ma ma. mo. amitavAhana . 2.5. amoghadarzana amoghadarzin amogharatha ka. tA ambaDa amoghA amoghA ambaDa ambaDa 'gAma-vRhat-nAma joSa:' mAna-z amitavAhana amilA amogha amogha amogha amogha amoghadarzana amoghadarzina amogharatha amoghA amoghA aMbaDa aMbaDa aMbaDa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSa: ' bhAga - 1 uttaranA disAkumAra devono iMdra. tene cha paTTarANIo che jemanA nAmo bhUtAnaMda(1)nI paTTarANIonA nAmone maLatA che. tene cAra lokapAla amiyagati anusAra che. juo amalA(1). sAtamuM praiveyaka vimAna. rucaka(1) parvatanA pazcima bhAgamAM AveluM zikhara. tenI adhiSThAtrI devI suradevI(2) che. zakranA lokapAla vaizramaNanA hAtha nIceno deva. eka yakSa jenuM caitya sAhaMjaNI nagarInA devaramaNa udyAnamAM AveluM che. purimatAlanI uttarapUrvamAM AveluM udyAna. temAM yakSa amoghadarzInuM caitya AveluM hatuM. eka yakSa deva jenuM caitya purimatAla pAsenA amoghadarzana udyAnamAM AveluM hatuM. ujjainInA rAjA jitazatru(36)no sArathi. yazomatI tenI patnI hatI, aDagadatta teno putra hato. naMdIzvara dvIpamAM AvelA aMjanaga parvatanA pazcima bhAgamAM AvelI puSkariNI. jaMbusudarzanAnuM bIjuM nAma. tIrthaMkara mahAvIrano samakAlIna eka brAhmaNa parivrAjaka. tene 700 ziSyo hatA. mahAvIranA upadezomAM pUrNa zraddhA hatI. jyAre te ane tenA ziSyo kaMpillapurathI purimatAla jaI rahyA hatA tyAre te badhA mRtyu pAmyA kAraNa ke temaNe lIdhelA vrata mujaba temane pANI denAra koI hatuM nahi. marIne te badhAe brahmalokamAM janma dhAraNa karyo. bhaviSyamAM mahAvidehamAM teo mokSa pAmaze. tIrthaMkara mahAvIrano upAsaka zrAvaka. te sulasAne maLyo, bha. mahAvIra vatI khabara pUchyA.sulasAnI zraddhAnI draDhatA jANavA tenI aneka parIkSA karI ane tenI zraddhAnI draDhatA jANIne tenI prazaMsA karI. A aMbaDa AvatA utsarpiNI kAlamAM bharata kSetramAM tevIsamAM tIrthaMkara tarIke janma leze. tIrthaMkara pArzvanA tIrthamAM thayelo eka parivrAjaka jeno pratyekabuddha tarIke svIkAra thayo che. tene yogaMdharAyana(2) sAthe carcA thaI hatI. pRSTha- 42
Page #43
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 ammayA amRtA aya ca. ke. Dhe. amRtA mana ayaputa aja 1. ayaMpula ayaMpula 2. ayaMpula ka.go ayampula ayaMpula ayakara ajakara ajakara de.ja. | Dhe.jha. ayakaraa ajakaraka ajakaraka ayakaraga ke.na. ajakaraka ajapharaka ayala tI.ga ayala ayala pAMcamA vAsudeva purisasIhanI mAtA. pUrvAbhAdrapada nakSatranA adhiSThAtA deva. zakranA lokapAla varuNa(1)nA kuTuMbanA sabhya. gosAlakano upAsaka. te zrAvastIno hato. eka vAra hallA (eka jAtanuM jaMtu)nA AkAra aMge pUchavA te kutUhalavaza gosAlaka pAse gayo. teNe gosAlakane vicitra sthitimAM-nAcatA, gAtA ane madyapAna karatA joyA. tethI te zaramIMdo banI pAcho pharavA mAgato hato. gosAlakanA ziSyone Ano. khyAla AvI jatA temaNe tene nirvANa (mokSa) pAmavAnI pUrva saMdhyAe AcaravAmAM AvatI ATha bAbato (caramo) samajAvI. A samajUtIthI saMtuSTa thayelo te gosAlaka pAse gayo ane potAnI zaMkAnuM samAdhAna pAmyo. A ane 'ayakara' eka ja che. acAsI grahamAMno eka graha. A ane 'ayakara eka ja che. A ane acala tathA amalabhAyA eka che. eka gAma. ahIM subhadra Adi cAre eka tApasa sAthe yazodhara pAse dIkSA lIdhI hatI. A gAma magadhamAM Avelu hatu. AbhIra dezamAM kRSNAane bennAnadIonA saMgama pAse AveluM nagara. te rAjA jitazatru(39) nI rAjadhAnI hatuM. revatI nakSatra nAmanA AcAryanA ziSya sIha(3) e ahIM dIkSA lIdhI hatI. juo vaizramaNapabha. tIrthaMkara mahAvIranA navamA gaNadhara. ko lAnA. vasu ane naMdAno putra. te zubha ane azubha karmamAM zraddhA dharAvatA na hatA. mahAvIre A jANyuM ane temanI zaMkA dUra karI. mahAvIranI dalIlo temanA gaLe UtarI gaI ane temanA 300 ziSyo sAthe mahAvIranA ziSya banyA. boMtera varSanI uMmare te mokSa pAmyA. te ayala nAme paNa prasiddha hatA. te ane akaMpita banne eka ja gaNa saMbhALatA hatA. te gRhastha tarIke 46 varSa, zramaNa sAdhu tarIke 12 varSa ane kevalI tarIke 14 varSa jIvyA. ayalaggAma acalagrAma acalagrAma ayalapura acalapura acalapura ayalabhaddA a. acalabhadrA aMcalabhadrA ayalabhAyA tI.ga acalabhrAtR alabhrAtR muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 43
Page #44
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAma-vRda-nAma voSa:' mA-2 ayasI atasI atasI ayAvAlagavAyaga ka. ajApAlakavAcaka ajApAlakavAyaka ayojjhA ayomuha ai. mo. ayodhyA yamud ayodhyA ayomukha ara tI. kara bhagavatIsUtranA ekavIsamAM zatakano trIjo uddezaka. eka vRddha zramaNa je pote lIdhelA vratomAMthI patana pAmyo. pachI te bakarIono pAlaka banyo. juo ayodhyA(2). eka aMtaradvIpa. bharatakSetramAM vartamAna avasarpiNImAM thayelA 18 mAM tIrthaMkara. te sAtamA cakravartI paNa hatA. te gajapuranA rAjA sudarzana ane temanI rANI devInA putra hatA. surazrI temanI paTTarANI hatI. temanI UMcAI trIsa dhanuSa hatI. temano varNa tapta suvarNa jevo hato. 42000 varSanI umare cakravartI banyA ane 63000 varSanI umare temaNe 1000 puruSo sAthe saMsAra tyAga karyo. A prasaMge temaNe nivRttikarA pAlakhI upayogamAM lIdhI. aparAjita (3) temane sau prathama bhikSA ApanAra hatA. traNa varSa pachI te kevaLajJAna pAmyA. temanuM pavitra vRkSa AmravRkSa hatuM. temanI AjJAmAM sAdhuonA teMtrIsa gaNa hatA, 33 gaNadhara hatA. temanA 50000 ziSyo hatA, ziSyAo 60000 hatI. 84000 varSanI uMmare sameta parvata upara te mokSa pAmyA. temano prathama ziSya kuMbha hato ane prathama ziSyA rakSitA hatI. airAvata mAM temanA samakAlIna tIrthaMkara atipArja hatA. potAnA pUrvabhavamAM ara sudarzana(6) nAme hatA. acAsI grahamAMno eka graha. brahmalokanA cha tharomAMnuM eka thara. juo arakhurI. caMDadhvaja rAjAnI rAjadhAnI. sUryanI mukhya patnI sUryaprabhA potAnA pUrvabhavamAM ahIM janmI hatI. tIrthaMkara pArtha ahIM AvyA hatA. juo 'arakhurI'. mahAvidehanA kumudapradezanI rAjadhAnI. te maMdara parvatanI dakSiNa-pazcime AvelI che. sthAnamAM arajAnA badale azokAno ullekha che. AraNa kalpamAM AveluM eka svargIya vAsasthAnA jyAM devonuM utkRSTa AyuSya ekavIsa sAgaropama varSa che. 1.araa [ arajansI arajasa 2. araa arakkhuritA #. ai. jharajhar arArikA ararikA arakkhurI arakSurI arakSarI arakhurI arakSurI arasurI arajA arajA arajA araNNavaDiMsaga araNyAvataMsaka araNyavataMsaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 44
Page #45
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 araya de.ja. 8. arajas manna arajasa ahaMnna arahaNNa 1. arahaNNa a ka. arhannaka ahaMnnaka 2. arahaNNa a ahaMnnaka A ane 'ara' (1) eka ja che. A ane "arahaNa" (2) eka ja che. caMpAno sAgarakheDU. te dharmazraddhAmAM draDha hato. eka vAra lavaNasamudramAM eka deve tene khUba trAsa Apyo. te deve tene tenA vrato choDI devA dhamakI ApI ke jo tema nahi kare to tenuM vahANa DUbADI deze. te jarApaNa vicalita na thayo. te tenA vratapAlanamAM aDaga rahyo. tethI deve prasanna thayo, tene kuMDaLonI joDa bheTa ApI. te vepArIe te joDa mithilAnI rAjakumArI maline bheTa ApI. tagarAnA datta ane bhadrAno putra. te potAnA mAtA pitA sAthe saMsAra tyAgI guru aemitra(3) no ziSya banyo. potAnA pitAnA avasAna pachI. tene bhikSA mATe javu paDatu. sUryano tApa tenAthI sahana thato na hovAthI teNe zramaNonA vrato. tyAgI dIdhA ane eka strI sAthe te rahevA lAgyo. AnAthI khUba ja duHkhI thayelI tenI mAtA gAMDI banI gaI. tene mAtAnI dayA AvI ane tethI te punaH zramaNa banyo ane sUryatApa vagerethI thatI. pIDA teNe sahana karI. kSitipratiSThitanA ahemitra(1)no moTo bhAI. potAnA nAnA bhAImAM Asakta potAnI patnIe ja tene mArI nAkhyo. juo ahamitra(1). A ane arahaNaa(1) eka che. saugaMdhikAnA appaDihaya ane sukarNAnA putra mahacaMdra(1)nI patnI. kSitipratiSThitanA 'arahaNa" (3)no nAno bhAI, tenAmAM ahaMnnakanI patnI Asakta hatI. tethI teNe ahamitrane vaza karavA prayatna karyA paNa arNamitra tenI icchAne tAbe na thayo. ahamitrane khuza karavA te eTalI hade gaI ke teNe potAnA patine mArI nAkhyo. A duHkhada ghaTanAthI khinnA banI gayelA ahemitra e saMsAra tyAgyo ane te zramaNa banyo. ane ahaMnnakanI patnI marIne kUtarI thaI ane ahamitrane trAsa ApavA lAgI. tyAra pachI marIne te madhamAkhI banI, ityAdi. bAramatIno vepArI. aNudharI tenI patnI hatI. ane jinadeva(2) temano putra hato. 3. arahaNNa a ka. arhannaka ahaMnnaka arahaNNaga arhannaka ahaMnna ka arahadattA . arhaddattA ahaMduttA 1. arahamitta zra. arhanmitra arhanmitra 2. arahamitta a. arhanmitra arhanmitra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 45
Page #46
--------------------------------------------------------------------------
________________ 3. aramitta 1. ari 2. ari ara ariTThapurA *. ariTThA ariTThAva arihamitta 1. aruNa ma. tI.tra tI. arhanmitra ariSTa kA ariSTa ' * *. ariSTanemi ariSTapurI ariSTA ariSTAvatI anyatra na aruNa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 ariSTapurI ariSTA ariSTAvatI arhanmitra 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 aruNa arhanmitra ariSTa ariSTa ariSTanemi zramaNa guru jemaNe ahaMnnaka (2)ne tagarAmAM dIkSA ApI hatI. maMDava gotranI sAta zAkhAomAMnI eka zAkhA. paMdaramAM tIrthaMkara dharma(3)no sauprathama ziSya. vartamAna avasarpiNImAM thayelA bAvIsamAM tIrthakara je nemi nAme paNa prasiddha hatA. te harivaMsanA hatA. te soriyapuranA rAjA samudravijaya(1) ane temanI rANI zIvA(2)nA putra hatA. rathanemi vagere temanA bhAIo hatA. temanI UMcAI dasa dhanuSa anevarNa zyAma hato. ugrasena rAjAnI kuMvarI rAjImati sAthe temanuM sagapaNa nakkI thayuM hatuM. paNa arIsTanemie potAno badho paricaya tyAgIne saMsAra choDI dIdho. uttarakurA nAmanI pAlakhImAM besIne nIkaLyA, sAthe eka hajAra puruSoe paNa saMsAra tyAga karyo hato. temane sauprathama bhikSA ApanAra varadatta(4) hatA, 54 divasa pachI temane kevaLajJAna thayuM. temanA saMghamAM sAdhuonA aDhAra gaNo ane aDhAra gaNadharo hatA. 18000 sAdhuo ane 40000 sAdhvIo hatA, 169 hajAra zrAvako hatA ane 336 hajAra zrAvikAo hatI. 1000 varSanuM AyuSya (jemAM rAjakumAra tarIkenA 300 varSa samAviSTa che.) bhogavI te urjita zailanA zikhara upara mokSa pAmyA. yakSINI temanA pradhAna ziSyA hatA. varadatta(4) temanA prathama ziSya hatA, naMda(10) temanA pradhAna zrAvaka hatA ane mahAsuvratA temanA prathama zrAvikA hatA. airAvatamAM agnisena temanA samakAlIna tIrthaMkara hatA. ariSTanemie vAsudevakRSNanI padmAvatI Adi ATha rANIone dIkSA ApI hatI. te temanA pUrvabhavamAM saMkha(5) nAme hatA. mahAvidehamAM AvelA kacchagAvatI(2) pradezanI rAjadhAnI, mahAvidehamAM AvelA mahAkaccha(2) pradezanI rAjadhAnI. A ane riSTA(2) eka ja che. A ane ariSTapurA eka ja che. A ane arhamitra(3) eka ja che. abhyAsI grahamAMno eka saha. HEA
Page #47
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 aruNa aruNa 2. aruNa 3. aruNa aruNa aruNa 4. aruNa bhau. aruNa aruNa 5. aruNa aruNa aruNa aruNakaMta aruNakAnta aruNakAnta aruNakIla de.bhau aruNakIla aruNakIla aruNagava de.bhau aruNagava aruNagarva aruNajjhaa Dhe.mI ! aruNadhvaja aruNadhvaja 1. aruNappabha de.bhau aruNaprabha aruNaprabha vikaTAvatI parvatano adhiSThAtA deva. gaMdhAvatI parvatano adhiSThAtA deva. naMdIsaroda samudranI cAre bAju Avelo valayAkAra dvIpa je khuda aruNoda(2) samudra vaDe cArebAjuthI gherAyelo che. azoka ane vItazoka adhiSThAtA. devo che. aruNane aruNoda paNa kahe che. | mahAsAla(2)nA putra ane tIrthaMkara pArzva(1)nA tIrthamAM thayelA eka ajaina RSi jemane pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM Avela che. sudharmakalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna. sudharma(1) kalpamAM (devalokamAM) AveluM svargIya vAsasthAna. sudharma(1) kalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna. sudharma(1) kalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna, lavaNa samudramAM Avelo parvata. te anulaMdhara devonA aruNaprabha rAjAnuM vAsasthAna che. temanI rAjadhAnInuM nAma paNa aruNaprabha che. juo anuvalaMdharanAgarAja. sudharma(1) kalpamAM (devalokamAM) AveluM svargIya vAsasthAna. potAnA saMsAratyAganA prasaMge navamA tIrthaMkara suvidhi e upayogamAM lIdhelI pAlakhI. sudharma(1) kalpamAM (devalokamAM) AveluM svargIya vAsasthAna. juo 'aruNavaroda' aruNoda athavA aruNodaNa samudranI cAre bAju Avelo valayAkAra dvIpa, aNavarabhadra ane aNavaramahAbhadra tenA adhiSThAtA devo che. A dvIpa cAre bAju aruNavaroda samudrathI gherAyela che. A ane aNavaroda eka ja che. | eka deva. juo aNavaroda. aNavara(1) dvIpanA be adhiSThAtA devomAMno eka deva. aruNavara(1) dvIpanA be adhiSThAtA devomAMno eka deva. 2. aruNappabha de.bhau aruNaprabha aruNaprabha aruNappabhA aruNaprabhA aruNaprabhA aruNabhUa de.bhau aruNabhUta aruNabhUta aruNamahAvara . aruNamahAvara aruNamahAvara 1. aruNavara bho. aruNavara aruNavara 2. aruNavara bhau. aruNavara aruNavara 3. aruNavara ke. aruNavara aruNavara aruNavarabhadda aruNavarabhadra eNavarabhadra aruNavaramahAbhadda aruNavaramahAbhadra aruNavaramahAbhadra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-47
Page #48
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 aruNaharAvabhAsa aruNavarAvabhAsa mI. saUJvarAvamAsa aruNaharAvabhAsa aruNavarAvabhAsa aNavaroda samudrane gherIne Avelo valayAkAra dvIpa aNavarAvabhAsabhadra ane aruNavarAvabhAsamahAbhadra tenA adhiSThAtA devo che. A dvIpa nI cAre bAju aNavarAvabhAsa samudra Avyo che. aNavarAvabhAsa(1) dvIpane cAre bAju gherIne Avelo samudra. aruNaharAvabhAsavara ane aNavarAvabhAsa-mahAvara tenA adhiSThAtA devo. che. A samudranI cAre bAju valayAkAra kuMDala(1) dvIpa Avelo che. aNavarAvabhAsa(1) dvIpanA be adhiSThAtA. devomAMno eka. aruNaharAvabhAsa(1) dvIpanA be adhiSThAtA devomAMno eka. aruNavarAva aruNavarAvabhAsabhadra bhAsabhadra aruNavarAvabhAsa aruNavarAvabhAsa aruNavarAvabhAsabhadda aruNavarAvabhAsamahAbhadda aruNavarAvabhAsamahAvara aruNavarAvabhAsavara mahAbhadra karuu/qRqX/H mahAbhadra aruNavarAvabhAsa juo aruNaharAvabhAsa(2). mahAvara aruNavarAva mahAvara aruNevarAva juo aruNavarAvabhAsa(2). bhAsavara bhAsavara aruNavaroda bhau. aruNavaroda aruNavaroda aruNavarobhAsa mI. saUJvarAvamAsa aruNavarAvabhAsa aruNavimANa de.bhau aruNavimAna aruNavimAna aruNasiTTha de.bhau aruNaziSTa aruNaziSTa aNavaradvIpane cAre taraphathI gherIne rahelo samudra. aNavara ane aruNamahAvara tenA adhiSThAtA. devo che. A samudranI cAre bAju aNavarAvabhAsa dvIpa Avelo che. aNavaroda aNavara nAme paNa jANIto che. A ane 'aNavarAvabhAsa' eka ja che. sudharmakalpa(devaloka)mAM AveluM svargIya vAsasthAna. sudharmakalpa(devaloka)mAM Avela svargIya vAsasthAna. svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa Ayu 8 sAgaropama che. A sthAna 'arzI' samAna che. sudharmakalpamAM (devalokamAM AveluM svargIya vAsasthAna. aruNAbha(1) jevuM svargIya vAsasthAna. A sthAna barAbara 'arzI' samAna che. naMdIzvara(3) samudranI cAre bAju Avelo. valayAkAra dvIpa. A dvIpa pote cAre bAjuthI. aruNoda(2) samudrathI gherAyelo che. A dvIpa ane 'aruNa' (4) eka ja che. 1. aruNAbha Dhe. aruNAbha aruNAbha 2. aruNAbha aruNAbha aruNAbha aruNuttaravaDiMsaga #UpottarIvartasa aruNottaravatasaka 1. aruNoda bhau. aruNoda aruNoda muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 48
Page #49
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2.aruNoda bhau. aruNoda aruNoda aruNodaga bhau. aruNodaka aruNodaka 1. aruNovavAya A. aruNopapAta aruNopapAta 2. aruNovavAya A. aruNopapAta aruNoparAta aruNovAa aruNAvapAta aruNAvapAta arosa aroSa aroSa alaMbusA alambuSA alakhuSA 1. alakkha HT. HsakSa alakSa 2. alakkha alakSa alakSa aruNa(4)ne badhI bAjuthI gherI vaLelo samudra. A samudra pote badhI bAjuthI aNavara(1) dvIpathI gherAyelo che. subhadra(5) ane sumaNabhadra(4) devo tenA adhiSThAtA devo che. A ane aruNoda(2) eka ja che. aruNadevanA janma AdinA varNana yukta kAlika Agamagrantha je viccheda che.12varSa no sAdhuparyAya pUro karanAra sAdhune te bhaNavAnI anujJA che. saMkSepitadazAnuM eka adhyayana. A ane aruNovavAya(1) samAna jaNAya che. aruNa(4) pachI Avelo valayAkAra dvIpa. te. ane aNavara(1) dvIpa eka ja lAge che. | eka anArya deza ane jenI prajA. jemane 'hArosa paNa kahevAmAM Ave che. caka(1) parvatanA uttarabhAgamAM AvelA ratna(2) zikhara upara rahetI pradhAna disAkumArI, | aMtakRddazAnA chaThThA varganuM soLamuM adhyayana. vArANasIno eka rAjA, je saMsAra tyAgI tIrthaMkara mahAvIrano ziSya banI gayo hato ane je vipula | (1) parvata upara mokSa pAmyo hato. vaizramaNanI rAjadhAnI. bArAvatI, vinItA vagere | nagaronA varNanamAM upanAma rUpe te ullekhAya che. siMdhu nadInI pele pAra AveluM eka anArya nagara. cakravartI bharatanA senApati suNa vaDe te jItAyu A ane 'avakirNaputra eka ja che. juo 'avaMjhappavAya'. zubhAzubha karmonA phaLane nirUpatuM agiyAramuM pUrva. bharatakSetranuM eka janapada. tenuM mukhya nagara ujjainI. hatuM. pradyota ane saMprati rAjAoe tyAM rAjya karyuM hatuM. sAdhuone vihAra karavA mATe je dezonI. bhalAmaNa karavAmAM AvI che temAMno eka deza. avaMtivardhana ane pAlaka(2) paNa tenA rAjAo hatA. malla aTTana A dezano hato. tuMbavanA vasAhata yA vasati A dezamAM hatI. ujjainInuM bIjuM nAma. caMDarudra AcArya ahIM AvyA hatA. tenI uttare jirnokrANa udyAnA AveluM hatuM. alayApurI alakApurI alakApurI alasaMDa alasanda alasaMda 8.. avaiNNaga avaMjha avaMjhappavAya avakIrNaka avandhya avakIrNaka avadhya HT. T. avandhyapravAda avadhyapravAda 1. avaMti ai avanti avaMti 2. avaMti avanti avaMti muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 49
Page #50
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-da-nAma vakoSa:' mA I-2 avaMtivaddhaNa a. avantivarddhana avaMtisukumAla 8. avantikumAra avaMtisukumAra avaMtiseNa avaMtisomAla avaMtI avakiNNaputta avajjhA avantisena avantisaonAra avantI avakIrNaputra avadhyA avaMtisena avaMtisukamAra avaMtI avakIrNaputra 8.s. avadhyA avataMsa mI. avataMsa avataMsa avaya ujjainInA rAjA pAlaka(2)no putra. vadhu vigata mATe juo ajitasena(2). ujjainInA bhadrA(35) sArthavAhIno putra. tene 32 patnIo hatI. te saMsAra tyAgI suhasti(1)no. ziSya banyo, tarata ja teNe (pANI sahita) badhI ja jAtanA AhArano tyAga karyo ane cintanA | tathA dhyAna karavAnuM zarU karyuM. temanA sAthaLanuM mAMsa ziyALavI khAI gaI chatAM te dhyAnamAM sthira rahyA ane zAMta citte maraNa pAmyA. jyAM te maraNa pAmyA tyAM temanI smRtimAM mahAkAla nAme oLakhAtu maMdira bAMdhavAmAM AvyuM. ujjainInA rAjyavardhanano putra. juo ajitasenA A ane avaMtisukumAla eka ja che. A ane 'avaMti' eka ja che. 'karakaMDu'nuM bIjuM nAma. mahAvidehanA gaMdhila(1) pradezanI rAjadhAnI. maMdara parvatanA soLa nAmomAMnuM eka nAma. vaDiMsa (2) ane vaheMsa A be tenAM ja rUpo che. bhagavatIsUtranA tevIsamAM zatakano trIjo uddezaka. pUrvIya dhAtakIkhaMDamAM AvelA bharatakSetranA dakSiNA ardhanI rAjadhAnI. tenA rAjA padmanAbhe draupadInuM apaharaNa karyuM hatuM. vAsudevakRSNa tene pAchI laI AvelA. te nagarI amarakaMkA paNa kahevAtI hatI. jJAtAdharmakathAnA prathama zrutaskandhanuM soLamuM adhyayana jaMbUdvIpamAM mahAvidehanA cAra upakSetromAMnuM eka je maMdaraparvatanI pazcime AveluM che. avaravidehanI vacce thaIne sItodA nadI pazcima tarapha vahe che te avaravidehanA be sarakhA bhAga kare che. avaravideha ne ATha pradezo che- vappa(1), pappa(1) vagere. keTalAka tirthaMkaro ane kulaka ro potAnA pUrva | bhavomAM ahIM janmyA hatA. juo mahAvideha(1). nisadha(2) parvatanuM zikhara. nIlavaMta(1) parvatanuM zikhara. mahAvidehanA nalina(4) pradezanI rAjadhAnI. juo nalina(4). HT. avaka avaka 1. avarakaMkAai. aparakaGkA aparakaMkA 2. avarakaMkA A. aparakaGkA aparakaMkA 1. avavida zrI. uparavaTuM aparavideha 7. aparavideha 2. avaravideha 3. avaravideha aparavideha aparavideha aparavideha avarA aparA aparA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR3- 50
Page #51
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 avarAiA ai. a.go avaviha avAha aviyatta-jaMbhaga aparAjitA aparAjitA avavidha avavidha abAdha abAdhA vyat-gp avyakta-kRSNaka avvatta H. avyakta avyakta avvattiya avvAbAha asaMkhaya avyaktika avyAbAdha avyaktika avyAbAdha asaGkhya asaMkhya asaMga asaGga asaMga asaMjala asaJjala asaMjala juo aparAjitA(1). gosAlakanA bAra mukhya upAsakomAMno eka. tIrthakaramahAvIranA samayanA 16 jammaka devonA dasa prakAromAMno eka prakAra. kaMIpaNa nizcitapaNe jANI zakAtuM nathI evo siddhAnta. AsADhaAcAryanA mRtyu pachI temanA ziSyoe A siddhAnta rajU karelo. juo AsADha | avvatta siddhAntane anusaranAra. lokAMtika devono eka varga. uttarAdhyayananuM cothuM adhyayana. zakranA lokapAla vaizramaNa(9)nA tAbAmAM rahelo. eka deva. jaMbudvIpanA airAvata kSetramAM vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM thayelA teramA tIrthaMkara. bhagavatIsUtranA sAtamA zatakano navamo uddezaka. rUpALI AbhIra grAmakanyAne lokoe ApeluM nAma. eka vAra A kanyA baLadagADuM hAMkatI hatI. keTalAka yuvAno tenA rUpathI aMjAI gayA. te kanyAnA gADAnI samAMtara teo paNa potAnA gADAM doDAvavA lAgyA. A spardhAnA kAraNe doDa eTalI to jalada ane uttejaka banI gaI ke badhA yuvAnonA gADAM bhAMgI gayA, te badhAM gADAM vinAnA(asagaDa) thaI gayA. pelI kanyA temane gADAM vinAnA banavAmAM kAraNabhUta hatI eTale badhA tene asagaDA kahevA lAgyA. bali(4)nA lokapAla soma(4)nI mukhya patnI. juo soma(4). asaMvuDa A. asaMvRta asaMvRta asagaDA . azakaTA azakaTA asaNI de. azanI azanI asADabhUi/ asADhabhUti ASADhabhUti ASADhabhUti juo ASADhabhUti. asi ke.na. marsi asi paramAdhArmika devonA paMdara vargomAMno eka varga. A vargano deva potAnI talavArathI narakanA. jIvone jakhamo kare che. te deva ane 'asipatra' eka ja che. bhagavatIsUtramAM 'dhanuM (2)nA sthAne teno ullekha che. A ane 'asita davila' eka ja che. juo asiyagiri . s. sita asia devala asitigiri asita devala asitagiri asitigiri muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 51
Page #52
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 asipatta asipatra asipatra asita davila - 8.5. sita ravina asita davila asiyagiri asitagiri asitagiri asilesA de.ja. azleSA azleSA T. asivuvasamaNI asivovaduya azivopazamanI | azivopadruta azivopazamanI azivopadrata asivovasamaNI/ asivovasamI | . HvopazamanI azivopazamanI asugujjANa 1. asara bhau. asura asura 2. asura jhA.. asura asura paramAdhArmika devonA paMdara vargomAMno eka varga. A varganA devo narakanA jIvonA potAnI talavArathI TukaDe TukaDA karI nAkhe che. ariSTaneminA tIrthamAM thayelA eka ajaina RSi jemane pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM AvyA che. pAThAntara 'asia devala' maLe che. eka parvata. ujjainInA devalAsUtra rAjA A parvata upara AvelA Azrame AvyA hatA. acAvIsa nakSatramAMnuM eka. tenuM gotranAma maMDaOAyana che. sarpa teno adhiSThAtA deva che. juo 'asivovasamaNI'. traNa bhUtAdikonA draSTAMtamAM ullekhAyeluM nagara. vAsudevakRSNa(1)nI bherI. te gozIrSanI banelI. hatI. je koI dhvani sAMbhaLato te cha mahinAmAM ja rogamukta thaI jato. AthI deve atyaMta prasanna thaIne kRSNane azivopazamanI bherI bheTa ApI. aMjanaga parvata upara AvelA siddhAyatananuM pravezadvAra bhagavatIsUtranA aDhAramA zatakanuM pAMcamuM uddezaka. A ane asurakumAra eka ja che. bhavanapati devono eka varga. temanA coMsaTha lAkha vAsasthAno che. amara(1) ane bali(4) temanA indro che. asurakumAro jama(2)nI AjJAo pALe che. temanuM jaghanya ane utkRSTa AyuSya anukrame eka hajAra varSa ane eka sAgaropama varSa che. vadhu vigato mATe anya graMtho jovA bhalAmaNa che. A devIo yama (2)nI AjJAmAM che. juo asoka (4). caMdraguptano pautra, biMdusAra(2)no putra ane kuNAla (1)no pitA te pADaliputrano rAjA hato. aThyAsI grahamAMno eka. aruNa(4) dvIpano adhiSThAtA deva. vijaya(9) rAjadhAnInI cAre bAju AvelA vanamAM vasato deva. juo asomayakSa. 3. asura asura asurakumAra asurakumAra asurakumAra asurakumArI asurakumArI asoa asurakumArI azoka azoka 1. asoga . azoka azoka de.ja. azoka 2. asoga 3. asoga azoka azoka azoka 4. asoga azoka azoka 5. asoga azoka azoka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 52
Page #53
--------------------------------------------------------------------------
________________ 6. a asogacaMda asogacaMdaa asogajakkha asogadatta asogavaNa 1. asogavaNiyA 2. asogavaNiyA asogasiri 1. asogA 2. asogA 3. asogA asoccA asoyavaDiMsaya . 2. asoyA assa assaggIva . asogalalia . asogavaDisaa de. bhau| azokAvataMsaka asogavaDeMsaa azokAvataMsaka ma. che. che . . che. che. che. mA. . . OM. . azoka azokacandra azokacandraka azokayakSa azokadatta che. azokavanikA 'gAma-vRtta-nAma joSa:' bhAga-2 azoka azokacaMdra azokacaMdraka azokayakSa azokalalita azokavana azokavanikA azokazrI azokA azokA azokA azrutvA azokAvataMsaka azokA azva azvagrIva azokadatta azokalalita azokAvataMsaka azokAvataMsaka azokavana azokavanikA azokavanikA azokazrI azokA azokA azokA azrutvA azokAvartasaka azokA azva azvagrIva assapura che. azvapura azvapura assapurA mo. azvapurA azvapurA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa: ' bhAga - 1 juo 'asogalali'. ane tenuM TippaNa. seNiya(1)nA putra kuNiyanuM bIjuM nAma. juo 'asogacaMdra'. vijayapura nagaranA naMdanavana(3) nAmanA udyAnamAM vasato yakSa. sAketano vepArI. samudradatta(3) ane sAgaradatta(3) tenA putro hatA. cothA baladeva suprabha(1)no pUrvabhava. zreyAMsa (4) pAse temaNe dIkSA grahaNa karI hatI. juo asoga (6) ane laliya. sudharmanI pUrvamAM AveluM svargIya vAsasthAna. juo 'asogavarDiMsaa'. 1-azoka vRkSothI bharapUra vana. te 'jamigA'(1)nI pUrvamAM AveluM che. 2- A nAmanuM vanasusamArapuranI pAse paNa hatuM. mithilAnuM udyAna. potAnA upara moha pAmIne paraNavAne ekabIjAnI spardhA karatA rAjakumAro ne samyak mArga zIkhavavA mATe rAjakumArI malli (1) e temAM mohanagharanuM nirmANa karAvyuM hatuM. rAjagRhInuM udyAna. rANI cellaNAe potAnA navajAta putra kUNikane ahI tyajI dIdho hato. asoga(1)thI abhinna che. mahAvidehamAM AvelA nalina(4) pradezanI rAjadhAnI. kumuda(1) pradezanI rAjadhAnI tarIke paNa azokAno ullekha thayo che. juo nalina. dhAtAkIkhaMDanA pUrvArdha temaja pazcimArdhamAM nalina pradezanI rAjadhAnI. dharaNanA lokapAla kAlavAla(1)nI mukhya patnI. bhagavatIsUtranA navamA zatakano 31mo uddezaka. juo 'asogavarDisaa'. rakSaka devI. azvinInakSatrano adhiSThAtA deva. juo 'AsaggIva'. pAMcamAM vAsudeva(1) purisasIha je nagaranA hatA te nagara. A ane 'AsapurA' eka ja che. pRSTha- 53
Page #54
--------------------------------------------------------------------------
________________ assaseNa assAyaNa assAdaNa assAsaNa 1. assiNI 2. assiNI assesA assoi aharadatta ahavvaNa ahigaraNI ahicchattA ahichattA ahilliyA ahivar3a ahivaDi ahokaMDUpaga Aicca 1. Aiccajasa akSasena azvAyana de. ja. azvAdana . de. ja. azvinI . azvinI de. ja. azleSA sa. azvayujI . sa. mA. che. che. azvAsana ma. arhadatta . atharvan adhikaraNI ahicchatrA ahicchatrA ahinikA mA. adhipati de. ja. abhivRddhi 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 a. tA adhaH kaNDUpaka . Aditya Adityayazas sena azvAyana azvAdana azvAsana azvinI azvinI azleSA mA adatta atharvan adhikaraNI ahicchatrA ahicchatrA ahinikA adhipati abhivRddhi zakAya ka Aditya Adityayazas muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 A ane 'AsaroNa'(2) eka ja che. azvinI nakSatranuM gotranAma. juo 'assAyaNa'. aThyAsI grahamAMno eka. jaMbuddhIpaprajJaptimAM pAThAMtara 'Asoya che. aThyAvIsa nakSatramAMnuM eka. teno adhiSThAtA deva assa che. tenuM gotranAma assAyaNa che. naMdinImiyA 1) je tIrthaMkara mahAvIrano upAsaka to tenI patnI. A ane 'asilasA" eka ja che. azvina mAsano purNimA temaja paDavAno divasa. vaMtarIe sAthaLa phADI khAvAnA kAraNa thayela Atma virAdhanAnA draSTAMta tarIke jemanuM nAma ullekhAyuM che te sAdhu. TIkAkAra temano ullekha Arthika nAme kare che. cAra vedomAMno eka veda (atharvaveda), bhagavatIsUtranA soLamAM zatakano pahelo uddezaka, jaMgala dezanI rAjadhAnI. te caMpAnI uttara-pUrvamAM AvelI hatI. kanakaketu(1) rAjA tyAM rAja karato hato. caMpAnA dhanna(8) vepArIe tenI mulAkAta lIdhI hatI. jinadeva(3) ahicchatrA jatA hatA tyAre mArgamAM puliMdIe temane lUMTI lIdhA hatA. cakravartI brahmadatte paNa tenI mulAkAta lIdhI hatI. dharaNendra tIrthaMkara pArzvanI ahIM pUjA karI hatI. juo ahicchattA. eka strI jenA mATe yuddha khelAyu hatu. AthI vizeSa mAhitI tenA aMge nathI. TIkAkAro teno ullekha ahinnikA nAme kare che. bhagavatIsUtranA trIjA zatakano AThamo uddezaka, uttarAbhAdrapadA nakSatrano adhiSThAtA deva. A ane 'viviThThi' tathA 'budghi' eka ja che. vAnaprastha vairAgIono eka varga jenA anuyAyIo nAbhi nIcenA zarIrane valUre che. accamAlimAM vasatA lokAMtika devono eka varga, vartamAna avasarpiNInA prathama cakravartI bharatano putra. bharata pachI je ATha mahApuruSo mokSa pAmyA temAMno prathama. mahAjasa(1) teno putra hato. pRSTha- 54
Page #55
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2. Aiccajasa 8. 1. AiNNa 2. AiNNa 1. Au 2. Au AurapaccakkhANa Agara T. AgAla AgAsa AcAla AjAi AjAiTThANa 1. AjIva 2. AjIva AjIvaga AjIvika AjIviga Adityayazas Adityayazasa eka cAraNa sAdhu. A. AkIrNa AkIrNa jJAtAdharmakathAnA prathama zrutaskandanuM sattaramuM adhyayana 'AcAra'nuM bIjuM nAma. AcIrNa eTale AsevanA A. AkIrNa AcAranA dravya Adi cAra bhedamAM bhAva AzIrNa AzIrNa eTale jJAnAdi paMcAcAra artha karyo che, A paMcA (cArano pratipAdaka graMtha eTale 'AcAra' Te.naM. 55 apa pUrvASADhA nakSatrano adhiSThAtA deva. T. AyuS AyuSa bhagavatIsUtranA sAtamA zatakano chaThTho uddezaka. aMgabAhya utkAlika Agamagrantha. vizeSa karIne te gAthAbaddha che. temAM vividha prakAranA maraNanuM HT. HIRUtyArathAna AturapratyAkhyAna varNana che, te maraNanA prakAro dvArA prApta dazAo. nuM varNana che. juo prakIrNaka. Akara Akara AcAranuM bIjuM nAma. HT. AgAla AgAla AcAranuM bIjuM nAma. HT, AkAza AkAza bhagavatIsUtranA vIsamA zatakano bIjo uddezaka. HT. AcAra AcAra AcAranuM bIjuM nAma. HT. AjAti AjAti AcAranuM bIjuM nAma. HT. AjAtisthAna AjAtisthAna AcAradazAnuM dasamuM adhyayana. A. AjIva AjIva bhagavatIsUtranA AThamA zatakano pAMcamo uddezaka. a.go AjIva AjIva { A ane AjIviya eka ja che. a.go AjIvaka AjIveka A ane AjIviya eka ja che. a.go AjIvika AjIvika juo AjIviya. a.go AjIvika AjIvika juo AjIviya. pAMca samaNa saMpradAyomAMno eka. tenI sthApanA. gosAlake karI hatI. AjIvikA khAtara je zramaNajIvanane anusare che te AjIviya A saMpradAyanA anuyAyIo dunyavI kIrti, mAnasanmAna, alaukIka zaktio meLavavA tapa karatA ane te badhA dvArA teo potAnI AjIvikA calAvatA. a.go AjIvika AjIvika bhaviSya bhAkhavA mATe teo aSTAMga mahAnimittanI vidyAno upayoga karatA. AjIviyane terAsiya paNa kahevAmAM Ave che kAraNa ke te jIvonI baddha ane mukta be avasthAo uparAMta trIjI mukta thaI punaHbaddha thavAnI avasthAne svIkAre che. AjIviyana paMDarabhikhu tarIke paNa oLakhavAmAM Ave che. AjIviya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 55
Page #56
--------------------------------------------------------------------------
________________ AjIviyasutta ADaMbara 1. AnaMda 2. AnaMda 3. AnaMda 4. ANaMda 5. ANaMda 6. AnaMda 7. AnaMda 8. AnaMda 9. AnaMda 10. ANaMda 11. ANaMda a. go AjIvikazruta . . . tI. mA. mA. . . ka ADambara mA. Ananda Ananda tI. ga. Ananda Ananda Ananda Ananda Ananda Ananda Ananda Ananda 'gAma-bRhat-nAma joSa:' mA AjIvikazruta zrI. tI Ananda mADaMbara dhI da AnaMda dhI da AnaMda AnaMda AnaMda AnaMda AnaMda AnaMda AnaMda AnaMda muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 AjIviya saMpradAyano upadeza ane mULa dharmagrantha mAtaMga koma vaDe pUjAto yakSa deva. te dirima tarIke paNa jANIto che. bharatakSetramAM vartamAna avasarpiNImAM thayelA nava baladevamAMnA chaThThA. cakapuranA rAjA mahAziva ane rANI vaijayaMtIno putra te vAsudeva purisapruDarIe nA bhAI hatA. potAnA pUrva bhavamAM varAha hatA. 29 dhanuSa UMcA hatA.85 hajAra varSa Ayu, mokSa bharata kSetranA bhAvi utsarpiNImAM thanArA chaThThA baladevA2). jenA ghare tIrthaMkara mahAvIre bIjA mAsakhamaNanA pAraNA karyA hatA te rAjagRhIno gRhastha. upAzakadazAnuM paheluM adhyayana. kalpavataMsikA sUtranuM navamuM adhyayana. zreNika(1) rAjAno pautra. vartamAna avasarpiNInA dasamA tIrthakara zItalanA prathama gaNadhara. te naMda nAme paNa jANItA hatA. tIrthaMkara mahAvIranA ziSya jeNe bha. mahAvIrane gosAlaka nI asAmAnya zakti vize jaNAveluM. gosAlake potAnI asAmAnya zaktino AnaMdane khyAla ApavA jaMgalamAM rahetA jherI sApanuM draSTAMta ApeluM. jeNe keTalAMka lobhIvepArIone bALIne bhasma karI dIdhA hatA. dharaNa(1)nA pAMca senApatiomAMno eka. te rathadaLa no nAyaka hato. anuttaropapAtikadazAnuM sAtamuM adhyayana. te hAla naSTa thaI gayuM che. vANijyagAmano dhanADhya gRhastha, zivAnaMdA tenI patnI hatI. te dasa hajAra gAyovALI eka evI cAra moTI gauzALAno mAlika hato. to upAsakanA bAra vrato lIdhelA. te tIrthaMkara mahAvIranA dasa mukhya upAsakomAMno sauprathama upAsaka hato. iMdrabhUtIe bha. mahAvIrane pUchyu ke zuM AnaMda vartamAna janmamAM zramaNa banaze? mahAvIre nakAramAM uttara Apyo ane kahyuM ke AnaMda vIsa varSa upAsakanuM jIvana jIvaze, marIne sudharma devaloka mAM janma leze. tyArabAda te mahAvidehamAM janma leze ane tyAM mokSa pAmaze. pRSTha- 56
Page #57
--------------------------------------------------------------------------
________________ 22. TUE 13. ANaMda 14. AnaMda 15. ANaMda 16. AnaMda ANaMdakUDa ANaMdapura 1. AnaMdA ANaMdaNakUDa sit. 2. AnaMdA . ANata Dhe. sa. ANaMdarakkhiya . ANaya ma. .. . sit. che. OM. Ananda Ananda Ananda Ananda Ananda AnandakUTa AnandanakuTa Anandapura AnandarakSita AnandA AnandA Anata Anata 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 AnaMda AnaMda Anada AnaMda AnaMda AnaMdakUTa AnaMdanakUTa AnaMdapura AnaMdaratrita AnaMdA AnaMdA Anata Anata muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 vANijyagrAmano zramaNopAsaka. mahAvIra kevalajJAna pAmyA te pahelA ANaMdane avadhijJAna prApta thayeluM. teNe bhaviSya bhAkheluM ke mahAvIra thoDA samayamAM kevaLa prApta karaze. A AnaMda AnaMda jAthI bhinna che kAraNa ke AnaMda mahAvIranI kevaLajJAna prApti pachI avadhijJAna pAmelA 'sAgulaTTi' gAmano vepArI. bahulikA tenI nokarANI hatI. AnaMdakUDa upara vasato deva. rAta-dinanA trIsa muhUrtamAMnuM eka be hajAra bauddha sAdhuone mAMsa, goLa ane dADamanI bhikSA ApanArI vyakti, gaMdhamAdaNa parvatanuM sAtamuM zikhara. te lohitAkSa nI uttare AveluM che. A zikharano adhiSThAtA deva AnaMda(4) che. A ane AnaMdaNakUDa eka ja che. juo AnaMdakUDa. eka nagara ane tenA vepArI sAthaeNvAho dvArA jyAM mAla lavAto tathA laI javAto hoya tevuM sthaLa. mArga uparanuM vepAranuM kendra. teno durga IMTono banelo hato. sAdhuo ahIM AvatA ane mukAma karatA. dhruvasena rAjAnA putranA maraNanA duHkhada prasaMge dhruvasena rAjAne sAMtvanA ApavA mATe rAjasabhAmAM jAheramAM pacSaNAkalpanuM paThana karavAmAM AvyuM hatuM. tIrthaMkara pArzvanI paraMparAnA zramaNa. koI paNa kevI rIte deva rupe janma laI zake che e te samajAve che. naMdIzvara dvIpamAM AvelA aMjanaga parvatanA pUrva bhAga upara AvelI puSkariNI, rucaka(1) parvatanA pUrva bhAganA kaMcana zikhara upara vasatI eka mukhya disAkumArI, AnatakalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa AyuSya ogaNIsa sAgaropama varSanuM hoya che. juo Anata. navamuM svargIya kSetra. temAM navaso yojana UMcAI vALA cAraso vAsasthAno tyAM vAsa karatA devonuM jaghanya Ayu aDhAra sAgaropama ane utkRSTa Ayu ogaNIsa sAgaropama varSanuM che. pRSTha- 57
Page #58
--------------------------------------------------------------------------
________________ ANAyakappa AtaMsamuha Atava AtavA AdaMsalivi Adiccajasa AdI 1. AbhaMkara 2. AbhaMkara AbharaNa AbhAsiya AbhaMkarapabhaMkara . abhioga AbhiogaseDi Abhiogiya AmalakappA . Anatakalpa mo. Adarzamukha Atapa AtapA Adarzalipi Adityayazas . AdI de. ja. AbhaGkara sa. che. sa. *. Amokkha . AbhaGkara ma AbharaNa ma. . 2. AbhIra 2. AbhIra sa. AbhIragavisaya ... * AbhaGkaraprabhaGkara Bit. abhiyoga zreNi a. tA Abhiyogika .. AbhAsika jhA. Abhiyoga 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 AbhIra AbhIra AbhIrakaviSaya AmalakalpA AmokSa Anatakalpa Adarzamukha Atapa AtapA Adarzalipi Adityayazas khAdI AbhaMkara ANaMkara Abha5bhakara AbharaNa pAmAsika Abhiyoga AbhiyogazreNi Abhiyogika AAbhIra AbhIra ArbhIrakaviSaya AmalakalpA Amoda muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 A ane Anata eka ja che. juo 'AyaMsamuha' divasa ane rAtanA trIsa muhUrtamAMnuM eka. juo 'AyavA' A ane "Aryasalivi eka ja che. juo 'Adityajasa'. pAMca moTI nadIomAMnI eka ane gaMgAne maLatI nadI. tene 'AvI' paNa kahevAmAM Ave che. abhyAsI grAmAMno eka. jyAM devonuM utkRSTa AyuSya traNa sAgaropama varSanuM che evuM sanat kumAra(1) ane mAheMdra(3)mAM AveluM svargIya vAsasthAna. jyAM devonuM utkRSTa AyuSya traNa sAgaropama varSanuM che evuM sanatkumAraane mAheMdra devalokamAM baMnemAM AveluM svargIya vAsasthAna, samakendra valayAkAra dvIpa. (1) eka aMtaradvIpa temaja (2) eka anArya deza ane tenA loko. za(3)nA lokapAla yama(2)nA tAbAmAM rahelA devono eka prakAra. vaitADhya(2)nI be parvatamALA jyAM Abhioga devo vase che. parivrAjakIno eka varga jeo maMtra, taMtra, jyotiSa, kathAvArtAdi vaDe potAnI AjIvikA raLatA hatA. eka deza. temAM kRSNA ane bennA nadI vahetI hatI. brahmadvIpa A be nadIonI vacce Avelo hato. AbhIra' nAme jANItI eka jAti. juo AbhIra(1), bhArahavAsanuM nagara. rAjapraznIyamAM tenuM vistRta varNana che. te nagaranI uttarapUrvamAM aMbasAlavana nAmanuM vana hatuM. jitazatru(4) rAjAnuM rAja hatuM tyAre tIrthaMkara pArzva A nagaramAM AvyA hatA ane te ja samaye kAlI(3) e saMsAratyAga karyo hato. zveta (1) rAjA rAja karatA hatA tyAre mahAvIra A nagaramAM AvyA hatA. AcAranuM bIjuM nAma. pRSTha- 58
Page #59
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 bhau. . AyaMsamuha AyaMsalivi AyatiTThANa AyaDDi Adarzamukha Adarzalipi AyatisthAna Atmaddhi ( Adarzamukha Ada lipi AyatisthAna Atmaddhi HT HT. eka aMtaradvIpa. A ane AtaMsamuha eka ja che. aDhAra brAhmI(2) lipiomAMnI eka. dazAsUtrakakhaMdhanA adhyayana-10no uddezaka-9 bhagavatIsUtranA dasamA zatakano trIjo uddezaka. sAtamuM pUrva, temAM jIvonA bhedo vagerenuM pratipAdanA karatA soLa adhyayano hatA. praznavyAkaraNadazAnuM cothuM adhyayana. te nAza pAmyuM che. AyappavAya HT. AtmapravAda AtmapravAda AyariyabhAsiya AcAryabhASita AcAryabhASita Ayariya vippaDivatti A. AcAryavipratipatti AcArya vipratipatti baMdhadazAnuM pAMcamuM adhyayana. AyariyAyaNa 8. 9. sAyana AcAryAyana juo 'AriyAyaNa'. Ayarisa HT, Adarza Adarza Ayava Atapa Atapa 1. AyavA AtapA AtapA 2. AyavA de. AtapA AtapA HT. AyavAbhA Ayavisohi AyA AyANijja AtapAbhA Atmavizodhi Atmana XAnIya AtapobhA Atmavizodhi AtmanuM AdAnIya HT. HT. | AcAranuM bIjuM nAma. juo 'Atava'. jJAtAdharmakathAnA dvitIya zrutaskandhanA sAtamA varganuM bIjuM adhyayana. sUryanI cAra paTTarANIomAMnI eka. potAnA pUrva bhavamAM te arasurInA gRhasthanI dIkarI hatI. te saMsArano tyAga karI tIrthaMkara pArzvanI ziSyA banI. sthAnamAM teno ullekha dosiNAbhA nAme thayo che. A ane 'AyavA" (2) eka che. eka utkAlika Agamagrantha. te nAza pAmyo che. bhagavatIsUtranA bAramA zatakano dasamo uddezaka. sUtrakRt nuM paMdaramuM adhyayana, jamaIyanuM bIjuM bAra aMga AgamasUtromAMnuM prathama, tenA be zrutaskandha che. prathamamAM vartamAnamAM ATha adhyayano. che. (pahelAM nava adhyayano hatA) ane bIjAmAM soLa adhyayano che. AcAranA anya nAmo nIce mujaba che - AINa, Agara, AgAla, AcAla, AjAI, Amokakha, Ayarisa, AcArakalpa, AcArasUtrayaNa ane AsAsa. A ane AcAra eka che. tene veda kahyo che. - AcAranuM bIjuM nAma. | nisIhanuM bIjuM nAma. juo 'AcAra'. AcAra upara gAthAbaddha vivecana. AyAra AcAra AcAra "| AcArAMga corakalpa AyAraMga 1. AyArakappa 2. AyArakappa AyAragga AyAraNijjutti A. AcArAMga A. AcArakalpa AcArakalpa A. AcArAgra . savAraniza AcArakalpa AcArAgra AcAraniryukti muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 59
Page #60
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 AyAradasA A. AyArapakappa A. AyArapagappa AyArappaNihi T. AyAravatthu HT.. HT. AyArasuyajjhayaNa Ayu HT. Ara bhau.na AraNa ma.ke. A ane dazAsUtrakakhaMdha eka ja che, kAraNa ke AcAradazA AcAradazA AcAra-dazAnA je dasa adhyayano kahevAmAM Ave che te ja dazAsUtrakakhaMdhano viSayAnukrama che. nisIhanuM bIjuM nAma. te 'AcAra'nA bIjA zrutaskandha nI pAMcamI cUlA che. traNa varSanuM AcAraprakalpa AcAraprakalpa | sAdhujIvana pUruM karyuM hoya tevA sAdhu tenuM adhyayana karavA mATe adhikArI che. tene navamAM pUrvamAMthI alaga karI sArarUpe levAmAM Avela che. AcAraprakalpa AcAraprakalpa A ane AcAraprakalpa eka che. AcArapraNidhi AcArapraNidhi dazavaikAlikanuM AThamuM adhyayana. AcAravastu AcAravastu navamA pUrvanuM trIjuM adhyayana. mArazrAdhyayana AcArazrutAdhyayana A ane 'AcAra' eka che. AyuS AyuSa bhagavatIsUtranA pAMcamA zatakano chaThTho uddezaka. cothI narakabhUmi paMkaprabhAnA cha mahAnaraka(bhayaMkara Ara Ara vikarALa) vAsasthAnomAMnuM eka. agiyAramuM kalpa (svarga). temAM 900 yojanA UMcAI vALA 150 vimAno (svargIya HIRU[ AraNa vAsasthAno) AvelAM che. temAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya ekavIsa sAgaropama varSanuM che. jyAre jaghanya AyuSya vIsa sAgaropama varSanuM che. eka anArya jAti ane te jAtino pradeza, je cakravartI bharate jItyo hato. te pradeza siMdhunadInI Araba Araba pele pAra pazcima tarapha Avelo hato. te pradezanI kanyAo antaHpuramAM dAsIo tarIke kAma karatI. Arabaka Arabaka A ane 'Araba' eka che. ArabI ArabI Araba mULanI dAsI. ATha prakIrNakonA vargano eka Agamika granthA ArAdhanAprakIrNaka ArAdhanAprakIrNaka jeno AdhAra 'maraNasamAhi" che. ArAdhanA ArAdhanA bhagavatIsUtranA AThamA zatakano dasamo uddezaka. Aryana ane anAryanuM lokonA be prakAromAMno eka prakAra. milikakhuo arthAt anArya hatA. kSetra, Arya Arya jAti, kula, bhASA vagerenA AdhAre AryonA aneka vargo pADavAmAM AvyA hatA. kSetrArya dezo nI saMkhyA sADI paccIsa kahevAya che. Arya A ane AriyAyaNa eka che. Araba a.ai. Arabaka ArabI ArAhaNapaiNNa HT. ArAhaNA A. 1. Ariya a. 2. Ariya zra.pra. Arya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 60
Page #61
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 Ariyaveda a. Aryaveda Aryaveda AriyAyaNa 8.. AryAyaNa AryAyaNa A. AlaMbhiya AlaMbhiyA AlaMbhI Alambhika AlambhikA Alambhi AlaMbhika AlaMbhikA AlaMbhI AlabhiyA AlabhikA AlabhikA 1. AlA AlA AlA 2. AlA AlA AlA bharata ane bIjAoe racelo kharo veda. temAM tIrthakaronI stutio, zramaNAcAranA tathA zrAvakAcAranA niyamo ane zAMtikarma) hatA. ariSTaneminA tIrthamAM thayelA eka ajaina RSi - jemane pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM AvyA che. bhagavatIsUtranA zataka 11no bAramo uddezaka. A ane AlabhiyA eka ja che. A ane AlabhiyA eka ja che. jyAM jitazatru(8) rAjA rAja karato hato te nagara. tIrthaMkara mahAvIra temano sAtamo varSAvAsa ahIM karyo hato. hari(4) temane ahIM vaMdana karavA. AvyA hatA ane temanI sukhasAtA pUchI hatI. A nagaranI pAse AvelA zaMkhavana udyAnamAM eka caitya hatuM. ahIM pudgala mahAvIrano ziSya banyo. ane ladhuzataka(2) temano upAsaka banyo. dharaNedranI cha mukhya patnIomAMnI eka. te IlA. nAme paNa jANItI che. eka vidyuta kumAri mahattarikA devI. bhagavatIsUtranA tevIsamA zatakano pahelo uddezaka. tenA dasa peTAvibhAgo che. AyAraMganA prathama zrutaskandhanuM pAMcamuM adhyayana. A ane lokasAra eka ja che. jaMbUdvIpanA mahAvideha kSetrano sItA nadInI uttara bAju Avelo pradeza. te nIlavaMta parvatanI dakSiNe, nalinakUDa DuMgaranI pazcime ane drahAvatI nadInI. pUrve Avelo che. A pradezanI rAjadhAnI khaAEI che. A ja nAma dharAvatA be pradezo dhAtAkIkhaMDamAM che. Avarta pradezamAM AvelA dIrghavaitADhya parvatanuM zikhara. mahAvidehamAM AvelA nalinakUDa DuMgaranuM zikhara. te pAMcaso yojana UMcuM che. baladevadhara(1)mAM jyAM mahAvIra rokAyA hatA te gAma. tyAM gozAlakanI anucita vartaNUkanA. kAraNe mahAvIrane trAsa (upasarga) sahana karavo paDyo hato. zrAvastIthI lADha deza jatA mArga upara te AveluM hatuM. tene 'kosala' dezanuM gAma gaNavAmAM Ave che. Aluya A. Aluka Aluka AvaMti A. Avanti Avanti 1. Avatta bhau. Avartta Avarta 2. Avatta bhau. Avartta Avarta 3. Avatta bhI. Avartta Avarta 4. Avatta Avartta Avarta muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR3- 61
Page #62
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vakoSa:' mA I-2 5. Avatta Avarta 6. Avatta 7, kAvata Avassa/Avassaga AvassaggacuNNi Avassaya bAvakSayapuSpan Avarta trIsa muhUrtamAMnuM eka. amama nAmathI sUryaprajJapti ane jaMbudvIpaprajJaptimAM teno nirdeza che. | mahAzukramAM AveluM svargIya vAsasthAna. jyAM devo. Avartta Avarta nuM utkRSTa Ayu soLa sAgaropama varSanuM hoya che. ghosa(8) ane mahAghosa(4)nA je cAra cAra Avartta Avarta lokapAla che temAMno eka. A ghosa ane mahAghosa svanitakumAra devonA indro che. A. Avazyaka Avazyaka juo Avazyaka. Avazyaka (niryukti sAthe) uparanI eka prakAranuM A. AvazyakacUrNi AvazyakacUrNi vivecana. tenA kartA jinadAsagaNine gaNAya che. aMgabAhya granthonA be prakAromAMno eka prakAra. zramaNoe ane zrAvakoe dararoja be vAra (savAre ane sAMje) cUkyA vinA karavAnI dhArmika kriyAo A. Avazyaka Avazyaka Avazyaka che. Avazyaka granthamAM cha adhyayano che. -(1) sAmAIya, (2) cauvIsatyaya, (3) vaMdaNa, (4) paDikkamaNa, (5) kAussagga ane (6) paccakakhANa. . HvazyaQfT AvazyakacUrNi juo 'AvasyagacuNi'. Avazyaka sUtra upara bhadrabAhue lakhela gAthAbaddha vivecana. Avazyakaniyukti upara Avasmaya HT. Hvanizi Avazyakaniryukti bhAsa, AvazyakacuNi ane haribhadra, malayagiri tathA mANikyazekhare racelI saMskRta vRttio che. Avazyaka niryukti upara eka prakAre gAyAbaddha vivecana, Avazyaka upara traNa bhASya che. temAMnuM eka mUlabhASya tarIke jANItuM ane bAkInA be bhASya ane vizeSAvazyakabhASya tarIke jANItA che. vizeSAvazyakabhASya AvazyakanA kevaLa prathama HT. HvazyakTramANuM AvazyakabhASya adhyAya sAmAIka uparanI niryukti upara che. A vizeSAvazyakabhASyanA kartA jinabhadra che. jinabhadra pote ja tenA upara svopajJa TIkA racI che. bIjI be TIkAo koTyAcArya ane maladhArI hemacandra lakhI che. Avazyaka aMgabAhyanA be bhedomAMno eka bheda. tenA vaLI A. Avazyakavyatirikta vyatirikta peTA bhedo kAlika ane utkAlika che. siMdhunI pUrve uttara bharatamAM vasatI cilAta jAti. a. ApAta ApAta cakravartI bharatanI senAne A jAti sAthe yuddha karavu paDyuM hatu. Avassaya Nijjutti AvassayabhAsa Avassayavairita AvADa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-62
Page #63
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 AvI AvI Asa bhau. de. bhau. AvI azva azvakarNa ezva AsakaNNa ezvakarNa AsaggIva ca. azvagrIva azvagrIva AsaNeya de.ja. azvaneya azvaneya AsatthAma azvasthAman ezvasthAmanuM AsapurA azvapurA azvapurA juo AdI, juo 'assa'. eka aMtaradvIpa, bharatakSetramAM vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM thayelA prathama pratizatru. te 'ghoDagagIva' nAme paNa jANItA che. te ja kAlacakramAM thayelA prathama vAsudeva tripRSTha(1) vaDe te haNAyA hatA. acAsI grahamAMno eka. A ane 'assAsaNa | eka che. jeNe draupadInA svayaMvaramAM bhAga lIdho hato te hastinApurano rAjakumAra. jaMbUdvIpa ane dhAtakIkhaMDa e bemAMthI darekanA mahAvidehamAM vahetI sItAdA nadInI dakSiNe AvelA pahma nAmanA vijayanI rAjadhAnI. sAta nihnavamAMno eka. teNe samucchedano siddhAntA sthApyo hato. A siddhAnta mujaba dareka vastu kSaNika che, arthAt dareka vastu pratikSaNe nAza pAme che. azvamitra koDinya(1)no ziSya ane mahAgirino praziSya hato. eka vAra anupravAda pUrvanuM adhyayana karatA te vicAravA prerAyo- dareka vastu kSaNika che arthAt dareka vastu pratikSaNe nAza pAme che. tIrthaMkara mahAvIra nA nirvANa pachI 220 varSe A ghaTanA banI. pachI chevaTe azvamitrane potA no. siddhAMta mithyA hovAnuM bhAna thatA teNe te siddhAMta choDI dIdho. eka aMtaradvIpa. cakravartI sanatu kumAranA pitA. vANArasInA rAjA. tevIsamAM tIrthaMkara pArzvanA te. pitA hatA. vAmA(1) temanI rANI hatI. te. 'assaleNa" tarIke paNa jANItA hatA. | uttara rucakaparvatanA vijayazikhara upara vasatI mukhya disAkumArI. naMdana(1)nA dharmaguru. temanA pUrvabhavamAM te banne anukrame sAtamA baladeva ane sAtamA vAsudeva datta(2) hatA. juo laliyamitta ane sAgara (3) paNa. Asamitta zra.ni azvamitra azvamitra mo. Asamuha 1. AsaseNa azvamukha azvasena ezvamukha azvasena . 2. AsaseNa tI. azvasena azvasena AsA AzA AzA AsAgara AzAkara AzAkara muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 63
Page #64
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 1. AsADha zra.ni ASADha ASADha 2. AsADha 8. HTSADha ASADha eka AcArya ane trIjA nihava. temanA ziSyoe mahAvIranA nirvANanA 214 varSa pachI rAjagRhImAM balabhadra rAjAnA samayamAM avyaktano siddhAMta sthApyo. seyaviyA zaheranA polAsa udyAnamAM hatA tyAre guru AsADhanuM ekAeka mRtyu thayuM te nalInIgulmamAM deva tarIke janmyA. ziSyo pratyenI karuNAthI prerAIne guru AsADhe potAnA zabamAM punaHpraveza karyo potAnA ziSyone pUrvavat yogodvahana karAvyA. te hakIkata jANatA temanA ziSyoe evo siddhAnta sthApyo ke kaMI paNa nizcitapaNe jANI zakAtuM nathI. balabhadra rAjAe avyakta siddhAMtamAM rahelA doSonI pratIti karAvI svargamAM gayA pachI potAnI pAse pAchA AvavAnuM vacana potAnA dareka maratA ziSya pAsethI lenAra AcArya. temanA ghaNA ziSyo mRtyu pAmyA, paNa temAno koI pAcho Avyo nahi. A vastuo temanA manamAM svarga ane narakanA astitva aMge zaMkA pedA karI. pariNAme te ekalA rahevA lAgyA. chelle AsADha pAchA sAdhusamUhamAM joDAI gayA. ane potAnA dharmamAM punaH zraddhAne pAmyA. dharmarucinA ziSya. ekavAra te rAjanaTa vizvakarmannA ghare bhikSA mATe gayA. tyAMthI bhikSA mAM eka lADu maLyo. vizvakarmanA gharamAMthI nIkaLatA temane vicAra Avyo ke lADu to guru laI leze. eTale te rUpa badalI vaLI pAchA vizvakarmannA ghare gayA. vaLI pAcho eka lADu temane maLyo. temane vAraMvAra judAjudA rUpamAM AvatA joI vizvakarmAe potAnI be rUpavatI dIkarIone kahyuM ke jo A mANasane mohamAM pADI potAno karI levAmAM Ave to te ApaNane khUba ja upayogI thaze. dIkarIo tene mohamAM pADavAmAM saphaLa thaI. ASADhabhUtie sAdhupaNuM choDI dIdhuM. koI vakhate rAjasabhAmAMthI. ASADhabhUti ghare Avyo. dArUnA nazAmAM paDelI. potAnI patnIo joI. teno saMsArano moha UtarI gayo, saMsArano tyAga karavAno nizcaya. karyo. rAjagRhInA rAjA siMharatha AgaLa ASADha bhUtie 500 rAjakumAro sAthe nATaka bhajavyuM. pote cakravartI bharata banyA. chevaTe arIsAbhavana mAM pa00 rAjakumAro sAthe saMsArano tyAga karyo. AsADhabhUi zra. ASADhabhUti ASADhabhUti muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 64
Page #65
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 AsAsa AzvAsa AzvAsana AsAsaNa de.ja. Asila zra. Asila 1. AsIvisa A. AzIviSa 2. AsIvisa . AzIviSa AsIvisabhAvaNA | sA. mAviSamabhAvanA AsurI AsurI HT. Asurukka Ahattahia Ahayadhiya AhAtahia Asurokta yAthAtathya yAthAtathya yAthAtathya HT. AzvAsa AcAranuM bIjuM nAma. AzvAsana 88 grahamAMno eka. A ane assAsaNa eka che. eka sAdhu, je bAhya rIte jaina jaNAtA na hatA. te ukALyA vinAnuM pANI, bIja ane lIlAM zAkaAsila bhAjI khAvApIvAmAM upayogamAM letA hatA. paraMtu tene indriyo vazamAM hatI ane te mokSa pAmyo. AzIviSa bhagavatIsUtranA AThamA zatakano bIjo uddezaka. mahAvidehamAM saMkha(15) nAmanA vijaya(23)mAM AzIviSa | zItodA nadInI dakSiNe ane maMdara(3) parvatanI. pazcime Avelo vakSaskAra parvata. AzIviSabhAvanA | nAza pAmI gayelo aMgabAhya kAlika grantha. kapIla(3)no ziSya. SaSTita- kapIle pote deva AsurI tarIke janma lIdhA pachI AsurIne upadezya hatu Asurokta A ane bhImAsurakka eka che. mAthAtathya | sUtrakRt nA prathama zrutaskandhanuM teramuM adhyayana. yathAtathya A ane 'Ahattahi" eka che. yathAtathya A ane Ahattahie eka che. bhagavatIsUtramAM A nAmanA traNa uddezako che - AhAra chaThThI zatakano bIjo uddezaka, sAtamA zatakano pahelo uddezaka, teramA zatakano pAMcamo uddezaka. AhAra prajJApanAnuM aThyAvIsamuM pada (prakaraNa) sUtrakRt nuM ogaNIsamuM adhyayana arthAt bIjA AhAraparijJA zrutaskandhanuM trIjuM adhyayana. AbhAsika juo 'AbhAsiya'. AbhIra juo AbhIra(1). AghurNika aThyAsI grahamAMno eka. AghurNika A ane 'AhANi' eka che. aMgAra A ane 'iMgAlA " eka che. aThyAsI grahamAMno eka. te zakra(3)nA soma(1) nAmanA lokapAlanA kuTuMbano sabhya che. e ane aMgAraka aMgAraka eka ja che. tene cAra mukhya patnIo che. aparAjitA, vijayA, vejayaMtI ane jayaMtI, aMgArAvataMsaka IMgAlaganuM mukhya vAsasthAna che. aMgAraka A ane 'iMgAlaga' eka che. aMgAramardaka mokSa pAmavA asamartha guru. aMgArakanI rAjadhAnI athavA mukhya vAsasthAna. 1. AhAra AhAra 2. AhAra A. AhAra AhArapariNNA HT. AhAraparijJA AhAsiya AhIra AhuNia AhuNiya iMgAla mo. AbhAsika AbhIra de.ja. AghUrNika de.ja. AghUrNika ke.na. mAra iMgAlaa de.ja. aGgAraka igAlaga Te.naM. iMgAlamaddaga iMgAlavaDiMsaaai. 4789 aGgAramardaka aGgArAvataMsaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 65
Page #66
--------------------------------------------------------------------------
________________ kuMva 2. kuMva rU. 4. rUMva 6. kuMva iMdakaMta iMdakuMbha iMdakeu 2. Idaggi 2. iMdaggi iMdajasA iMdajjhaya iMdaNAga 1. iMdadatta 2. Idadatta 3. vidvatta 4. Idadatta 5. iMdadatta 6. vaDana 7. iMdadatta 8. iMdadatta OM. . .tI. de. ja. che. che. . sa. FOR . sa. indraketu de. ja. indrAgni . *. .. 05 sa. indra . indra . ma. phkta indra .. indranAga . indra indrakAnta indrayazA indradhvaja indradatta indradatta indradatta indradatta indradatta indradatta indradatta indradatta 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 iMdra iMdra iMdra iMdra iMdra drakAnta iMdrakuMbha iMdraketu indrAne indrA ne iMdrayazA iMdradhvaja Fol dradatta iMdradatta iMdradatta datta iMdradatta iMdradatta Baet iMdradatta muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 devonA adhipati. teo tirthaMkaronA janma Adi Ujave che. devonA AvA 32 [64]iMdra hoya che. Anataka 5mAM AveluM svargIya vAsasthAna. jyAM rahetA devonuM utkRSTa AyuSya 19 sAgaropama che. ogaNIsamA tIrthaMkara mallinA prathama ziSya. nA nakSatrano adhiSThAtA deva. sAmAnya janatAno priya deva arthAt lokadeva, tenA mAnamAM iMdramano utsava ujavavAmAM Avato hato. AnatakalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna, jyAM vasatA devonuM utkRSTa Ayu 19 sAgaropamanuM che. vItasoMgAnA uttarapUrvamAM AveluM udyAna. iMdra(pa)no utsava ujavavAnA prasaMge dhvaja sAthe ropavAmAM Avato daMDa. vizAkhA(1) nakSatranA adhiSThAtA deva. abhyAsI grahmAMno eka brahma(1)nI patnI. A ane 'kiMu' eka che, jirNapurano rahevAsI. bAlatapasvI tarIke te prasiddha hato. tIrthaMkara mahAvIranA prathama gaNadhara gautama tene maLyA hatA. saMbhavataH A te ja che jene mahAvIranA tIrthamAM pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM AvyA hatA. cothA tIrthaMkara abhinaMdanane sauprathama bhikSA ApanAra ayodhyA(2)no rAjA. maNipuranA nAgadatta(4) pAsethI bhikSA meLavanAra sAdhu. iMdrapurano rAjA. kadAca A ane iMdradatta(9) eka che. drAhmaNa adhyApaka, kapIla(4)nA pitAno mitra, bAramAM tIrthaMkara vAsupujayano pUrvabhava. 'giraphullinA' nagarIno zeTha. rAjakumArI sAthe lagna karanAra dhanika vepArIno putra jeno paga eka vepArIe kApI nAkhyo hato te mathurA (1)no purohita. pRSTha- 66
Page #67
--------------------------------------------------------------------------
________________ 9. iMdadatta iMdadiNNa iMdapada / iMdapaya iMdapura iMdabhUi / iMdabhUti iMdamaha iMdavAgaraNa 1. iMdasamma 2. iMdasamma iMdasirI iMdaseNA 6. rUMvA . ra. rUMvA 21. mo. iMdamuddhAbhisitta . che. ma. ma. tI.ga. indrabhUti ma. sa. l-sh . indradatta mA. indradatta che. indrapada indrazarman indrazarman indrazrI mAM. indrasenA indrapura indramaha indramUrdhAbhiSikta indravyAkaraNa indrA 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-z indrA iMdradatta iMdradatta iMdrapada iMdrapura iMdrabhUti iMdramaha iMdramUrdhAbhiSikta iMdravyAkaraNa iMdrazarman iMdrazarman iMdrazrI iMdrasenA indrA indrA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa: ' bhAga - 1 iMdrapurano rAjA. tene potAnI aneka patnIo dvArA bAvIsa putro thayA hatA. te potAnA maMtrInI dIkarIne paraNyo hato jenAthI tene suriMdadatta(2) nAmano putra thayo hato. mathurA(1)nA rAjA jitazatru(30)nI dIkarI nivRttI sAthe suriMdadatta nuM lagna thayuM hatuM. A iMdradatta ane iMdradatta(3) eka lAge che. susthita-supratibuddhanA pAMca ziSyomAMno eka. gajAgrapada ane A eka ja parvata che. te tenI badhI bAjuo para gAmothI bharapUra che. bhArahavAsanuM nagara. cakravartI brahmadatta, brAhmaNa zIvadattanI dIkarIne A nagaramAM paraNyo hato. gobaragAma(1)nA vasubhUI(1) ane puhavI (3)no putra. agnibhUti(1) ane vAubhUti tenA bhAI hatA. te gautama(2) gotranA hatA, tethI te gautamatarIke jANItA hatA. te mahAna paMDita hatA. temane tIrthaMkara mahAvIranA prathama gaNadhara banavAnuM gaurava prApta thayuM hatuM. mahAvIra mokSe gayA pachI tarata ja gautamane kevalajJAna thayuM. kula 92 varSanuM AyuSya bhogavI te rAjagRhImAM mokSa pAmyA. lokonA priya deva arthAt lokadeva iMdra(5)nA mAnamAM UjavAto utsava. pakhavADiyAno sAtamo divasa (sAtama). potAnI zALAnA zikSakane zakrepUchelA praznonA uttara ApatI vakhate bha. mahAvIre anusarelI vyAkaraNa nI zAkhA. asthikagAmano brAhmaNa. te ja gAmanA yakSa zUlapANi (2)no te upAsaka ane bhakta hato. morAga sannivezano gRhastha. brahma(1)nI patnI. airAvata(1) kSetramAM vahetI raktavatI(1) nadIne maLatI pAMca nadIomAMnI eka. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA trIjA varganuM cothuM adhyayana. dharaNendranI cha mukhya patnIomAMnI eka. tenA pUrva bhavamAM te vANArasInA vepArInI putrI hatI. pRSTha- 67
Page #68
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-vRda-nAma vApa:' mA I-2 3.iMdA indrA indrA 4. TUMkA indrA indrA 1.iMdiya indriya indriya 2. iMdiya A. indriya indriya iMduttaravaDiMsaga indrottarAvataMsaka iMduvasu iMdukaMta induvasu indrakAnta invasu iMdrakAnta ikkAi ka. ekAdi ekAdi jaMbudvIpamAM vahetI raktavatI(1) nadIne maLatI. pAMca nadIomAMnI eka. vidhutakumArimahattarikA devI. bhagavatIsUtramAM A ja nAmanA be uddezako che - trIjA zatakano navamo uddezaka ane bIjA zatakano cotho uddezaka. prajJApanAnuM paMdaramuM pada (prakaraNa) AnatakalpamAM AveluM devonuM vAsasthAna jyAM vasatA devo ogaNIsa pakhavADiyAmAM eka ja vAra zvAsa le che, ogaNIsa hajAra varSomAM eka ja vAra temane bhUkha lAge che ane temanuM utkRSTa AyuSya ogaNIsa sAgaropama varSanuM che. brahma(1)nI patnI. { A ane iMdrakaMta eka ja che. miyAputra(2)no pUrvabhava. te zatadvAra nagara pAse AvelA sthAna vijayavardhamAnano vahIvaTadAra hato. te bahu krUra hato. mRtyu pachI tene narakamAM janma levo paDyo ane tyArapachI te kaMgALA miyAputra tarIke jamyo. A ane vahIvaTadAra ikkAI eka ja che. eka janapada, je kosala(1)thI bhinna nathI. tyAM rAjA pratibuddhi rAja karato hato. tIrthaMkara RSabha(1) isyAku bhUmimAM arthAt kosalA. athavA ayodhyA(2)mAM janmyA hatA. eka Aryana vaMza. tIrthaMkara RSabha(1)nA vaMzajo A vaMzanA hatA. RSabhanA prathama pAraNA vakhate zakra (3) ikSu sAthe upasthita thayA ane RSabhe ikSu svIkArI eTale RSabhano vaMza isvAku vaMza tarIke oLakhAyo. | juo 'ikabAga'(2). A ane ayodhyA(2) eka che. juo 'ikakhAga' (2). juo 'ikakhAgavaMza'. bhagavatIsUtranA ekavIsamA zatakano pAMcamo uddezaka. ikkAiraTThakUDa wifTrAkTara ekAdi rASTrakUTa 1.ikkhAga ikSvAku isvIku 2.ikkhAga isvIku ikvAkukula | ittvAkubhUmi ikkhAgakula ikkhAgabhUmi ikkhAgavaMza ikkhAguvaMza ikSvAkukula ikSvAkubhUmi ikSvAkuvaMza ikSvAkuvaMza isvIkuvaMza ikvAkuvaMza ikkhu HT. izuM muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR3- 68
Page #69
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 ikkhuvaradIva bhI. ikSuvaradvIpa isuvaradvIpa ikkhuvarasamudda ikSuvarasamudra isuvarasamudra icchA icchA icchA itthI . strI itthIpariNNA T. strIparijJA strIparijJA ila a. ila ila ilasirI ilazrI ilazrI 1.ilA che. trA ilA ilA izkavarasamudrathI badhI bAjuethI gherAyelo. | valayAkAra dvIpa je pote dhRtodasamudrane cAre bAju | thI gherI rahyo che. A ane kSodavaradvIpa eka ja che. naMdIzvara dvIpathI gherAyelo samudra je pote izkavara dvIpane cAre bAjuthI gherI rahyo che. A ane sododa samudra eka che. pakhavADiyAnI agiyAramI rAta arthAt agiyArasa nI rAta. bhagavatIsUtranA trIjA zatakano pAMcamo uddezaka. sUtrakRt nA (zrutaskandha 1 nA) soLa adhyayano mAMnuM eka. A ane strIparijJA eka che. vArANasIno gRhastha, ilasirI tenI patnI hatI. ane ilA(1) tenI dIkarI. vANArasInA gRhastha ilanI patnI. vANArasInA ila pitA ane ilasirI mAtAnI dIkarI. te saMsAra tyAga karI tIrthaMkara pArzva(1) nI. ziSyA banI. mRtyu pachInA bhavamAM te dharaNedranI. mukhya patnI banI. eka vAra te potAnA ilAvataMsaka bhavanamAMthI nIce AvI, teNe tIrthaMkara mahAvIra AgaLa nATaka bhajavyuM. te ilAdevI(2) tarIke paNa prasiddha hatI. juo AlA(1). jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskalpanA trIjA varganuM paheluM adhyayana. { A ane ilAputra eka che. rucaka(1) parvatanA pazcima bhAganA zikhara 'solviya" upara vasatI mukhya disAkumArI. A ane ilA(1) eka che. | puSpacUlikAnuM sAtamuM adhyayana. zIkharI parvatanuM zikhara. ladhu-himavaMta parvatanuM zikhara. te ja nAmanI tyAM vasatI devInA nAma uparathI tenuM nAma rakhAyuM che. ilAvardhanagaranA vepArIno putra. te eka naTInA premamAM paDyo ane lAMbA samaya sudhI tenI sAthe rahyo. tyArabAda te bennAtaTa nagaramAM eka munithI bahu prabhAvita thayo. tene vAMsa upara nAcatA. nAcatA kevaLajJAna thayuM ane chevaTe te mokSa pAmyo. te ilAiputra tarIke paNa prasiddha che. 2. ilA snA ilA ilAiputta ilAciputra ilAciputra 1. ilAdevI ilAdevI ilAdevI 8.ke. 2. ilAdevI 3. ilAdevI 4. ilAdevI HT. mo. ilAdevI ilAdevI ilAdevI ilAdevI ilAdevI ilAdevI 5. ilAdevI bhau. ilAdevI ilAdevI ilAputta ilAputra ilAputra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 vRka- 69
Page #70
--------------------------------------------------------------------------
________________ ilAvaDaMsaga ilAvaddhaNagara illA * illA * RSi RSi isi isigiNa isigiri 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 ilAvataMsaka ilAvataMsaka jyAM ilAdevI(2)no vAsa che te svargIya sthAna. jyAM ilAputra janmyo hato te nagara. te bennA(1) ilAvardhanagara ilAvardhanagara nA taTa upara AveluM hatuM. tIrthakara RSabha je deza gayA hatA te deza. teno. illA ullekha bahalI, aDaMba ane jogaNa sAthe thayo che. dakSiNanA 'isivAiya' vyaMtara devono iMdra. isikiNa isikiNa A ane "isiNa' eka che. tIrthaMkara pArzvanA tIrthamAM thayela brAhmaNa parivrAjaka zra.pra. RSigiri RSigiri jene pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM Avela che. eka anArya deza jyAMnI kanyAone rAjAnA antaHpuromAM lAvavAmAM AvatI ane dAsIo isiNa isiNa tarIke rAkhavAmAM AvatI. isiNa, isigaNa ane isigiNa nAmothI paNa teno ullekha thayo che. tosalimAM RSivAla(1) dvArA nirmANa karAyeluM RSitaDAga RSitaDAga taLAva. loko ahIM dara varSe aThAhiyAmahimA | (ATha divasano dhArmika vidhi) karatA. anuttaropapAtikadazAnuM paheluM adhyayana. RSidAsa RSidAsa vartamAnamAM to te tenA trIjA varganuM trIjuM adhyayanA isiNa isitalAga 1.isidAsa 2.isidAsa RSidAsa RSidAsa isidiNNa tI. RSidatta RSidatta isibhaddaputta zrA. RSibhadraputra RSibhadraputra rAjagRhInI sannArI bhadrA(7)no putra. te saMsArano. tyAga karIne bhao mahAvIrano ziSya banyo hato. jaMbUdvIpanA airAvata(1) kSetramAM vartamAna avasarpiNI mAM thayelA pAMcamAM tIrthaMkara. AlabhiyA nagarano mahAvIrano upAsaka. mRtyu pachI te sudharmakalpanA aruNAbha nAmanA svargIya vAsasthAnamAM deva tarIke jamyA. devAyuSya pUrNa thatA te mahAvidehamAM janmaze, tyAM ja mokSa pAmaze aMgabAhya kAlika grantha. deva tarIkenuM potAnuM Ayu pUrNa karI ahIM janmelA 44 RSio vaDe lakhAyelA cummALIsa adhyayano A granthamAM che. tenA upara bhadrabAhu(2)e niryukti lakhI hatI. ema kahevAya che. vartamAnamAM isibhAsiyamAM. pistALIsa adhyayano che. je RSioe A adhyayano lakhyA che te ajaina paMthonA hatA chatAM teo pratyekabuddha tarIke svIkArAyA hatA. A adhyayanomAM je upadeza saMgRhIta che te sarva | sAmAnya AdhyAtmikatA upara che. 1. isibhAsiya A. RSibhASita RSibhASita muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 vRka- 70
Page #71
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2.isibhAsiya | mA.. RSibhASita RSibhASita isimaMDalatthau isivAa RSimaNDalastava RSivAda RSimaSThalastava RSivAda isivAiya RSivAdika RSivAdika isivAdiya 1. isivAla RSivAdika RSipAla RSivAdika RSipAla 2. isivAla ca. RSipAla RSipAla isivAliya isivuDDi isuyAra RSipAlita RSivRddhi iSukAra RSipAlita RSivRddhi iSakAra 1. Isara bhau. Izvara Izvara Izvara 2.Isara Isaramata Izvaramata Izvaramata praznavyAkaraNanuM trIjuM adhyayana, paraMtu vartamAnamAM upalabdha A sUtramAM A adhyayana maLatuM nathI. RSionI stuti karato grantha. A ane 'isivAiya" eka che. vyaMtara devono peTAbheda. isi ane isivAla(1). temanA be indro che. A ane 'isivAiya" eka che. uttaranA isivAiya vyaMtara devono iMdra. pAMcamAM vAsudeva purisasIhano pUrvabhava. kRSNA temanA guru hatA. temaNe rAjagRhImAM nidAna karyuM, tenuM kAraNa temano parAjaya hato. A ane 'isivAiya' eka che. | cakravartI brahmadattanI ATha mukhya patnImAMnI eka. juo 'ISakAra' (3). uttaradizAmAM lavaNasamudranA kendramAM AvelA mahApAtAlakalaza (bhUmitaLanI nIce khUba UMDe Avela kalazanA AkAranI racanA). bhUtavAdita vyaMtara devono iMdra. Izvarane sRSTikartA mAnato pAkhaMDI mata. keTalAka indro, temanA lokapAlo ane patnIo vagerenI abhyantara sabhA (abhyantara, madhyamAM ane bAhya traNa sabhAomAMnI eka.) maMdaraparvatanI uttare AveluM bIjuM svarga (kalpa). temAM 28 lAkha svargIya vAsasthAno che. dareka vAsasthAna 500 yojana UMcuM ane 2700 yojanA vistareluM che. A vAsasthAnomAM rahetA devo. zArIrika saMbhogano AnaMda meLave che. A ja nAmanA bIjA svarga(kalpa)no iMdra. tene 80000 sAmAniko, 33 trAyastriza devo, cAra lokapAlo, 8 mukhya patnIo, 3 parISado, 7 senAnAyako, 320000 AtmarakSako hoya che. te lokanA uttarArdhano adhipati che. aMkavataMsaka teno mukhya mahela che. tenI mukhya ATha patnIo che. A ja nAmanA svargamAM raheto koI paNa deva. tenI utkRSTa UMcAI 7 2tnI che. tenuM utkRSTa Ayu be sAgaropama varSathI kaMIka vadhAre che, jaghanya AyuSya eka palyopama varSathI kaMIka vadhAre che. IsA de. IzA IzA 1.IsANa de.bhI. IzAna IzAna 2. IsANa Dhe. zAna IzAna 3. IsANa IzAna muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-71
Page #72
--------------------------------------------------------------------------
________________ 4. IsA 5. IsA IsA kappa IsANadeviMda mA IzAna sa. IzAna de.bhau. IzAnakalpa OM. IzAnadevendra sALavaDilA(5) OM. IzAnAvataMsaka sANavaDeMsa sAsa isAhasI Isiga Isipa bhArA IsIpa bhArA udaoda ujAyaNa uMbara 1. uMbaradatta 2. uMbaradatta ukkaraDa . mA. IzAnasya . IzAnendra mo. ISat che IsagaNa ukkalavADi mAM. mo. . ma. mA. . OM. . IzAnAvataMsaka .. ISatprAgbhArA ISatprAgbhArA uditoda ujjAyana udumbara 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-2 IzAna IzAna udumbaradatta udumbaradatta utkaraTa IzAnakalpa IzAnadevendra utkalavAdin IzAnAvataMsaka IzAnAvataMsaka IzAnasya IzAnendra udumbaradatta utkaraTa utkalavAdinu ukkAmuha . ulkAmukha ulkAmukha muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 ISat IsatpraNa ISaprAgmArA ISaprAgmArA uditoda ujjAyana udumbara udumbaradatta bhagavatIsUtranA sattaramA zatakano pAMcamo uddezaka, divasa ane rAtanA trIsa muhUrtamAMnu eka. A ane 'IsAna'(1) eka che. A ane 'IsAna'(2) eka che. IsAna(1) nAmanA svarga (kalpa)nuM sauthI moTuM vAsa-sthAna. te kendramAM AveluM che. tenI laMbAI ane pahoLAI bAraso pacAsa hajAra yojana che. juo 'IsAnavariMsaga'. jJAtAdharmakathAnA zrutaskandha 2 nuM adhyayana 10. A ane IsAna(2) eka che. IsipabbArAnuM bIjuM nAma. juo IsiNa. siddhonuM (mukta AtmAonuM) vAsasthAna. sarvArthasiddha (1) vimAna nI upara bAra yojana dUra te AveluM che. te ughADelI chatrInA AkAranuM che. te pistALIsa lAkha yojana lAMbu temaja pahoLuM che ane teno parigha tenAthI traNa gaNA karatA kaMIka vadhAre che. tenI jADAI ATha yojana che. vacce jADAI sauthI vadhAre che ane kinAra tarapha jatAM ghaTatI jAya che te eTale sudhI ke sAva cheDe mAMkhInI pAMkha jeTalI jADAI thaI jAya che. tenA bAra nAmo prAkRtamAM A pramANe che--'Isi, IsipabbArA, taNUI, taNutaNUI ke taNUyatarI, siddhi, siddhAlaya, mutti, muttAlaya, brahma, brahmavarDiMsaya, lokapaDipUraNA, logaggayUliA'. juo 'IsipabbArA'. juo 'udioda'. vAsidgha gotranI eka zAkhA. vipAkazrutanA prathama zrutaskandhanuM sAtamuM prakaraNa. pADalasaMDanA sAgaradatta(5) ane gaMgadattAno putra. pApakarmanA udayanA kAraNe te soLa rogothI pIDAto hato. tenA pUrvabhavamAM te vijayapuranA rAjA kanakaratha (2)no rAjavaidya hato. pADalasaMDa nagaranI bahAra AvelA udyAnano yakSa juo 'uruDa'. ariSTaneminA tIrthamAM thayelA eka ajaina RSi jemano svIkAra pratyekabuddha tarIke thayo che. eka aMtaradvIpa. pRSTha- 72
Page #73
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 ukkAlia/ ukkAliya A. utkAlika utkAlika aMgabAhya sUtronA be prakAromAMno eka prakAra. A prakAranA grantho koIpaNa yogya samaye vAMcI zakAya, arthAt temanA adhyayana mATe koI niyata samaya nathI. AvA granthonI sUci A pramANe(1) dazavaikAlika, (2) kalpitAkalpita, (3) ladhu-kalpasUtra, (4) mahAkalpasUtra, (5) aupapAtika, (6) rAjapraznIya, (7) jIvAbhigama, (8) prajJApanA, (9) mahAprajJApanA, (10) pramAdA pramAda, (11) naMdI, (12) anuyogadvAra, (13) devendrastava, (14) taMdulavaicArika, (15) caMdra vedhyaka, (16) *sUryaprajJapti, (17) porisI maMDala, (18) maMDalapasa, (19) vidyAcaraNa vinizcaya, (20) gaNividyA, (21)dhyAna vibhatti, (22) maraNavibhakti, (23) Atma vizuddhi, (24) vItarAgazruta, (25) saMlekhanA zrata, (26) vihArakalpa, (27) caraNavidhi, (28) AturapratyAkhyAna, (29) mahApratyAkhyAna. anuyogakAra hemacannIyA-vRtti pRSTha 6 mujaba .. Avazyaka paNa utkAlika grantha che. *pakhIsUtra mujaba "sUryaprajJazi' e kAlikasUtra che. kuNAlAnagarInA ane sAketamAM mRtyu pAmelA be guruomAMnA eka. A zabdanA bIjA rUpAMtaro paNa maLe che - ukkaraDa, okuDa ane kuruDa. ukkuruDa a. utkuruTa utkarTa ukkhittaNAa A. utkSiptajJAta ukSuiptajJAta jJAtAdharmakathAnA zrutaskandha 1 nuM adhyayana 5 ugga a. ugra uM, uggavaI ugravatI ugravatI lokonA rakSaNa mATe prathama tIrthaMkara RSabhe rakSaka tarIke niyukta karelu kSatriya kuLa. te eka Arya kuLa tarIke jANItu che. | pakhavADiyAnA pahelAM, chaThThA ane agiyAramAM divasonI rAtrio. mathurAno rAjA. kaMsa teno putra hato ane nabhasenA teno pautra hato. rAjImati ane satyabhAmAM tenI putrIo hatI. vAsudeva kRSNanA AdhipatyamAM rahelA 16000 rAjAomAM te agresara hatA. nabhasena ane te uparanuM TippaNa paNa juo. cakravartI brahmadattanA pAMca mahelomAMno eka. aDhAra prakAranI brAhmI lipiomAMnI eka. A ane 'aMtakakhariyA' eka hovAno saMbhava che. uggasena ka. ugrasena ugrasena ucca ucca uccatariA a. uccatarikA uccatarikA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-73
Page #74
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 ucchughara ikSugRha izugRha ujuvAliyA bho.tI RjupAlikA RjupAlikA ujjaMta bhau.tI ujjayanta ujjayanta ujjalia bhau.tI ujvalita ujvalita ujjiMta bhau.tI ujjayanta ujjayanta ujjuvAliyA ujjeMta bho.tI RjupAlikA bhau.tI ujjayanta RjupAlikA ujjayanta ujjayinI ujjeNI che. ujjayinI jyAM AcArya rakSita(1) varSAvAsanA cAra mahinA rahyA hatA te dasapuranuM udyAna, jaMbhikagAma pAse vahetI nadI. tIrthaMkara mahAvIrane A nadInA uttara kAMThe kevaLajJAna thayuM hatuM. juo 'ujhiMta'. | vAlukAprabhA narakabhUmimAM AveluM nArakIonuM eka vAsasthAna. A nAmano parvata. bAvIsamA tIrthaMkara ariSTanemine A parvatanA zikhara upara kevaLajJAna thayuM hatuM. tyAM ja teo pa36 zramaNo sAthe mokSa pAmyA hatA. temanA saMsAratyAganuM sthaLa paNa A ja hatuM. A parvata ane revataka eka che. A ane 'ujuvAliyA" eka che. juo 'urjita'. avaMti(1) dezanuM pATanagara. te siMdhusovIranA pATanagara vItibhayathI eMzI yojananA aMtare AveluM hatuM. A nagaramAM 500 upAzrayo hatA. temAM mahAkAla(3) nAme prasiddha moTuM maMdira hatuM. zramaNa avaMtisukumAla paNa A nagaranA hatA. te nagara jyAM potAnA hAthe bArAvatIno nAza | thavAnI bhaviSyavANI dvaipAyane sAMbhaLI hatI. juo ayodhyA. vipAkakRtanA prathama zrutaskandhanuM bIjuM prakaraNa. vANiyagAmanA vijayamitra ane subhadrAno putra. te te ja gAmanI gaNikA kAmadhvajAnA premamAM paDyo ane tenI sAthe rahevA lAgyo. rAjA mitre kAmadhvajAne potAnI sAthe rAjamahelamAM rahevA. AvI javA kahyuM. kAmadhvajA ukjhitakane choDI rAjamahela mAM rAjA sAthe rahevA lAgI. ujhitaka A viyoga sahana karI zakyo nahi. ekavAra te rAjamahelamAM pravezyo ane kAmadhvajA sAthe saMbhogamAM lIna thaI gayo. rAjAe tene saMbhoga karato pakaDyo ane sakhata zikSA karI. ujijhataka tenA pUrvabhavamAM gotrAsa nAme hato. dhanapAla(3)nI patnI. A ane 'uDDa' eka che. eka aMgabAhya kAlika grantha. te naSTa thaI gayo che. ujjotatarA udyotatarA udyotatarA ujjhA 1. ujjhiyaa ayodhyA ujjhitaka ayodhyA unjhitaka A. 2. ujjhiyaa ka. ujjhitaka unjhitaka ujjhiyA a. ujjhitA unjhitA udde uTTa uTThANasua HT. utthAnazruta utthAnazrata muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-74
Page #75
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' mA-2 uDaMka uDaka uDaMka uDuvimANa uDuvimAna uDuvimAna oDU oDU . phuvATijhaJU uDDavATikagaNa uDDuvADiyagaNa uNNAa/uNNAga uNAka uNAka uNNAta unnAta ujJAta uttama uttama uttama 1. uttamA | uttamA uttamAM 2. uttamA uttamA uttama 3. uttamA uttamA uttamAM eka RSi, jenI rUpavatI patnI upara lokapriya deva indra baLAtkAra karyo hato. sudharma svarganA prathama staramAM AveluM eka vAsasthAna. tenI laMbAI pahoLAI 45 lAkha yojana che tenA rUpAMtaro 'uDDa' ane 'udu' che. te anArya deza ane tenA lokono vAcaka zabda che. A ane uDuvADiyagaNa eka che. tIrthaMkara mahAvIra A sthaLe AvyA hatA. jaMbudvIpanA mahAvideha kSetramAM AveluM nagara. maMdaraparvatanuM bIjuM nAma. samavAya anusAra tenuM pAThAntara 'uttara' che. pakhavADiyAnI paMdara rAtriomAMnI prathama rAtri. yakSa devonA iMdra pUrNabhadranI mukhya patnI. tenA pUrvabhavamAM te eka vepArInI putrI hatI. mANibhadra nI mukhya patnInuM nAma paNa uttamA ja che. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskanDanA pAMcamAM varganuM agiyAramuM adhyayana. jaMbUdvIpanA airAvata kSetramAM AvatI utsarpiNI mAM thanArA bAvIsamA tIrthaMkara. maMdaraparvatanuM bIjuM nAma. tenuM pAThAntara uttama che. bhagavatIsUtranA zataka 10 nA 7 thI 34 uddezako. ratikara parvatanI IzAne Avelu sthAna. IzAnendra nI 8 paTTarANImAMnI eka rAmAnuM te pATanagara che. saMsAratyAganA prasaMge tIrthaMkara ariSTanemie upayogamAM lIdhelI pAlakhI. A ane 'uttarakuru' (1) eka che. maMdara(3) parvatanI uttare AvelA pradezano eka bhAga. te jaMbUdvIpanA mahAvideha kSetramAM Avelo che. teno AkAra bIjanA caMdra jevo che. te pUrvathI. pazcima tarapha phelAyelo che. tenI uttarathI dakSiNA pahoLAI 11842 - 2/19 yojana che. tenI uttara taraphanI jIvA pUrvathI pazcima tarapha 53000 yojananA mApanI che. tenI dhaNupiTha dakSiNamAM 60418-12/19 yojana che. temAM vasatA loko 49 divasamAM ja pukhta banI jAya che ane susamasusamA nAmano uttamottama kALa bhogave che. 1. uttara tI. uttara uttara 2. uttara uttaraaMtaradIva uttara uttaraantIpa uttara | uttaraaMtadvapa HT. 1. uttarakurA uttarakuru uttarakuru 2. uttarakurA tI. uttarakuru uttarakuru 3. uttarakurA bhau. uttarakuru uttarakuru 1. uttarakuru mo. uttaravuM? uttarakuru muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-75
Page #76
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2. uttara kuuttarakuru 4. uttarakuru 5. uttarakuru uttarakurudaha bhau. uttarakUlaga a.tI uttarakhattiyakuMDapura uttaracUliyA HT. uttarajjhayaNa A. uttarakuru uttarakuru uttarakuru(1) pradezano adhiSThAtA deva. uttarakuru uttarakuru uttarakuru(1) pradezamAM AveluM sarovara. uttarakuru uttarakuru gaMdhamAdanaparvatanuM zikhara, mAlavaMtaparvatanuM zikhara sAketa nagaranI bahAra AveluM udyAna. temAM yakSa uttarakuru uttarakuru pArzvamitranuM caitya hatuM. uttarakurudraha | uttarakuruha A ane 'uttarakuru'(3) eka che. gaMgAnA uttarataTamAM ja jemaNe potAnuM AvavuM-javuM uttarakUlaka uttarakUlaka maryAdita karI dIdhuM che. te vAnaprastha tApasIno. varga. uttarakSatriya$Skapura uttarakSatriyakuMDapura juo 'khattiyakuMDapura'. uttarapUrti uttaracUlikA AgamagraMtha je nAza pAmyo che. eka aMgabAhya kAlika sUtra. tenA kartA aneka che. temAM 36 adhyayano che. 'uttarAdhyayana' nAmamAM rahelo 'uttara' zabda traNa arthamAM che- aMtima, uttama, pachI. keTalAka mAne che uttarAdhyayanagata upadeza mokSa prApta karatA pahelA mahAvare Apelo aMtima upadeza che. keTalAka 'uttara' zabdano artha | uttama kare che, kahe che ke uttarAdhyayananA adhyayano uttarAdhyayana uttarAdhyayana (arthAt tadgata upadeza) che. bIjA keTalAka kahe che ke 'uttarAdhyayana' nAmamAM 'uttara' zabda prayoga evuM jaNAve che ke dazavaikAlika racanA pUrvenA kALA mAM uttarAdhyayananuM paThana AcAranA paThana pachI thatuM hatuM ane uttara kALe dazavaikAlikanI racanA thayA pachInA kALamAM uttarAdhyayananuM paThana dazavaikAlikanA paThana pachI karavAmAM Ave che. gopAlika-mahattaranA ziSya dvArA uttarAdhyayanA 87RTdhyayanaQ uttarAdhyayana yUrNi upara racavAmAM AvelI cUrNi prakAranuM vivecana. te ziSya jinadAsagaNimahattaranuM che. uttarAdhyayana uttarAdhyayana bhadrabAhusvAmI dvArA uttarAdhyayana upara racavAmAM niyukti niryukti { AvelI gAthAbaddha niryukti prakAranuM vivecana. jaMbudvIpamAM AvelA bharata kSetrano uttarArdha, te vaitAdyaparvatanI uttare, ladhuhimavaMta parvatanI. dakSiNe, pazcima lavaNasamudranI pUrve ane pUrva uttarAparata uttarArdhabharata lavaNa samudranI pazcime Avelo che. tenI laMbAI pUrva-pazcima che, tenI pahoLAI uttara-dakSiNa che. te ApAta komanuM paNa vasavATanuM sthAna rahyuM che. temAM gaMgA ane siMdhu nadIo vahe che. uttarajjhayaNa cuNNi T.. uttarajjhayaNa Nijjutti HT. uttaraGkabharaha mo. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 vRka- 76
Page #77
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA-2 uttaraDDabharahakUDa uttaraDDamANussa khetta uttaraddhakaccha uttaraddhabharaha uttarapoTThavayA uttarabalissahagaNa uttarabhaddavadA/yA uttaramadhurA/mahurA uttaravAcAla uttaraveyaDDa jaMbudvIpamAM AvelA bharata(2) kSetragatA mI. uttarAparataTa uttarArdhabharatakUTa vaitADhya(2) parvatanuM zikhara. . uttarArdhamanuSyakSetra manuSyakSetrano (jyAM manuSyo vase che) uttarArdha. uttarArdhamanuSyakSetra 66 sUryo ane 66 candro temAM Uge che. mahAvidehamAM AvelA kaccha pradezanA uttarArdha. kacchanA vaitAdyaparvatanI uttare, nIlavaMta parvatanI. bhau. uttarArdhakaccha uttarArdhakaccha dakSiNe, mAlyavaMta parvatanI pUrve ane cittakUDa parvatanI pazcime Avelo che. temAM siMdhukuMDa che. bhau. uttarArdhabharata | uttarArdhabharata juo 'uttaramhabharata". de.na. uttaraprauSThapadA | uttaraprauSThapadA eka nakSatra. A ane uttarabhAdrapadA eka che. sa. uttaravarti!IUM . uttarabalissahaga tIrthaMkara mahAvIranA nava zramaNagaNomAMno eka. de.ja. uttarabhAdrapadA uttarabhAdrapadA juo 'uttarAbhAdrapadA'. uttaramathurA uttaramathurA uttara mathurA, juo 'mathurA' (1). seyaviyA pAseno pradeza. tenA jaMgalamAM tIrthaMkara uttaravAcAla uttarAMcAla mahAvIrane caMDakauzika nAga Dasyo hato. nAgasenA vepArI ahIMno hato. juo 'vAcAla'.. mI. uttaravaitADhya uttaravaitAdya vaitADhya(2) parvatano uttarArdha. AcArya zivabhUtinI bena. potAnA bhAIne anusarI teNe potAnA saghaLA vastro tajI dIdhA ka. uttarA uttarA ane nagna sAdhvI banI gati. pachIthI zarIra DhAMkavA. eka vastra rAkhavA tene samajAvI levAI. bhau. uttarApatha uttarApatha juo 'uttarAvaha'. uttarAbhAdrapadA nakSatranuM bIjuM nAma. tenuM gotranAmAM uttaraprauSThapadA de.ja. uttarAprauSThapadA dhanaMjaya(4) che. | eka nakSatra. aryamanuM teno adhiSThAtA deva che. de.ja. uttarAphAlgunI uttarAphAlganI uttarAphAlganInuM gotranAma kAsava(7) che. Dhe.jha. SttarAbhAdrapakva , uttarAbhAdrapadA eka nakSatra. jeno adhiSThAtA deva 'ahivaDhi che. bharatakSetranA uttara bhAgamAM Avelo deza ke pradeza. bArAvatInA nAzanI bhaviSyavANI sAMbhaLIne bhau. uttarApatha uttarApatha dvaipAyane uttarApatha tarapha prayANa karyuM. vajasvAmI paNa uttarApatha gayA hatA. eka nakSatra jenuM gotranAma 'vagughAvacca" che ane ke.na. uttaraSADhA uttarASADhA jeno adhiSThAtA deva vizva (2) che. ai. uda A ane 'uDDa' eka che. ma.no | ge udake | gosALAno mukhya upAsaka A. udaka udaka jJAtAdharmakathAnA zrutaskandha 1 nuM adhyayana 12 uttarA uttarApaha uttarApoTuvayA uttarAphagguNI uttarAmaduvaDA/yA uttarAvaha uttarAsADhA uda uda 1. udaa 2. udaa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-77
Page #78
--------------------------------------------------------------------------
________________ 3. udaa 4. udaa 5. udaa 6. udaa udagaNAa udagabhAsa udagasImaa udaDDa udattAbha udaya udayaNa udaya peDhAlaputta udayabhAsa udahi udahikumAra 1. udAi . tI. . tI. udaka udaka udaka udaka mA. udakajJAta de.bhau. udakabhAsa . de. bha. udakasImaka bhau.na uddagdha . zra. tI. udaya udAttAbha . udayana zra.lI. udaka peDhAlaputra de.bhau. udakabhAsa mA. udadhi udadhikumAra 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 a. go udAyin udaka udaka udaka udaka udakajJAta udakabhAsa uMdakImaka uddagdha udAttAbha udaya udayana udaka peDhAlaputra udakabhAsa udadhi udadhikumAra udAyin muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 pArzvanI paraMparAnA zramaNa. temaNe iMdrabhUtI sAthe lAMbI carcA karI pachI te ya mahAvIrane maLyA ane temano darzAvelo mArga svIkArI lIdho. te peDhAlaputra (2) nAme paNa prasiddha che. bhaviSyamAM te tIrthaMkara thaze. pAkhaMDI mata dharAvanAra rAjagRhIno gRhastha. pachIthI te mahAvIrano anuyAyI banI gayo. bharata kSetramAM bhaviSyamAM thanArA trIjA tIrthaMkarano pUrvabhava. A ane udaa(3) eka jaNAya che. bharatakSetramAM AvatI utsarpiNImAM thanAra sAtamAM tIrthaMkara ane zaMkha(10)no bhAvi janma. A ane udaa(2) eka che. lavaNasamudramAM jaMbUdvIpanI dakSiNe 42000 yojananA aMtare AveluM velaMdharanAgarAya devonuM parvatIya vAsasthAna, "siva" deva tyAM vase che, lavaNasamudramAM jaMbUdvIpanI uttare 42000 yojananA aMtare Avelo parvata. te paNa velaMdhara devonuM vAsasthAna che. 'maNosilaya' deva tenA upara vase che. juo 'dagasIma'. ratnaprabhA(2)mAM AveluM mahAniya. A ane uddu eka che. gautama(2) gotranI zAkhA. juo 'uda'(3). juo udAyana(1). juo 'uda'(3). juo 'udagabhAsa', bhagavatIsUtranA soLamA zatakano bAramo uddezaka. bhavanapati devono eka varga, temanA vAsasthAno 76 lAkha che. jalakaMta ane jalappabha temanA indro che. zakranA lokapAla varuNanA uparIpaNA heThaLa badhA udadhikumAra devo che. jeno AtmA gozAlakanA mRta zarIramAM pravezyo hato te kuMDiyAyana vaMzanI vyakti, A teno sAtamo pravRta-parihAra (parazarIrapraveza) hato. +++ 78
Page #79
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2. udAi zrA. udAyin udAyina 3. udAi a. udAyin udAyina 4. udAi zra.tI. udAyin udAyina udAiNa udAyana udAyana udAimAraga a. udAyimAraka | udAyimAraka 1. udAyaNa 8. udrIyana udAyana padmAvatI(9)no putra. pitAnA mRtyu pachI caMpA. nagara choDI dIdhuM ane pADaliputrane magadhanuM pATanagara banAvyuM. jyAre te pauSadhavratanI ArAdhanA karatA hatA tyAre kaTAra bhoMkI udAImArage temanuM khUna karyuM. kUNiya rAjAnA be mukhya hAthImAMno eka. te tenA pUrvabhavamAM asurakumAra deva hato. A ane udaa(5) eka hovAno saMbhava che. teNe | tIrthaMkaranAmagotra karma bAMdhyuM hatu. juo 'udAyana'. rAjA kUNikanA putra 'udAI(2)no hatyAro. siMdhusovIranA vItIbhaya nagarano rAjA. rAjA mahasaNa vagere tenA tAbAmAM hatA. ceDaganI putrI prabhAvatIne te paraNyo hato. abhIti teno putra hato. te potAnuM rAja potAnA putranA badale kesi nAmanA potAnA bhANejane ApIne saMsAra choDI tIrthaMkara mahAvIrano ziSya banI gayo. eka vAra muni udAyana vItIbhaya nagaramAM AvyA. kesie vicAryuM ke te tenI pAsethI rAja paDAvI levA AvyA che. AvA bhramathI aMdha banelA teNe muni udAyanane jhera ApI mArI nAkhyA. udAyana aMtima rAjA hato je saMsAra tyAgI muni banyo. kosaMbIno rAjA. te zatAnikano putra ane sahassAnIkano pautra hato. mRgAvatI(1) tenI mAtA hatI ane padmAvatI(6) tenI patnI hatI. te prasiddha vINAvAdaka hato ane potAnI vINAvAdananI kaLAthI hAthIone vaza karI zakato hato. ujjainInA rAjA pradyote yuktithI tene baMdI banAvyo ane potAnI putrI vAsavadattA(1)ne vINAvAdananI kalA zIkhavavA pharaja pADI. udAyana kedamAMthI chaTakI gayo, vAsavadattAne laI bhAgI gayo ane tenI sAthe lagna karI lIdhA. juo 'udAI (2). purimatAla nagarano rAjA. zrIkaMtA(1) tenI patnI hatI. vANArasInA rAjA dharmaruci(1)e tenI rANIne pakaDI potAnA kabajAmAM levA tenA upara AkramaNa karyu hatu. 2. udAyaNa ka. udAyana udAyana udAyi AT. hAyina udAyina udiodaa ka. uditodaya uditodaya ----------------------------- muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-79
Page #80
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 . udiodia uditodaya uditodita . . uditodita uditodaya uditodita udu udumbara uditodita uditodaya uditodita udu, udumbara udu uduMbara HT. udaMDa a.tA uddaNDa udda uiMDapura che.. 36SNupura uddaNDapura uddaDa uddha 8. uddAiNa/uddAyaNa uddiTThA udAyana uddiSTA udAyana udriSTA uddehagaNa a.tI uddehagaNa uddehagaNa uddhakaMDUyaga a.tI UrdhvakaNDUyaka UrdhvakaCyaka A ane 'udioda" eka ja che. juo 'udioda'. juo 'udiodaa'. A ane 'uDDa' eka che. karmavivAgadazAnuM AThamuM adhyayana. juo 'uMbara' | daMDane UMco rAkhI cAlatA vAnaprastha tApasIno eka varga. eka nagara jyAM gosAlaka 'caMdotaraNa" (2)nA caityamAM potAno bIjo pravRtaparihAra (parazarIrapraveza) karyo hato prathama narakabhUmi ratnaprabhA(2)mAM AvelAM chA nArakIonA vAsasthAnomAMnuM eka. A ane 'udda' eka che. juo 'udAyana' (1). mahinAno kRSNapakSano paMdaramo divasa. tIrthaMkara mahAvIranI AjJAmAM zramaNonA je navA gaNo hatA temAMno eka. nAbhinA uparanA bhAganuM zarIra valUratA vAnaprastha tApasono eka varga. sauthI uparanuM raiveyaka stara. tenA traNa bhAga che - uvarimahiThima, uvarimamajhima, uvarimauvarima bhagavatIsUtranA agiyAramAM 11 no uddezaka 1. eka jyotiSI je thoDA samaya mATe tIrthaMkara pArtha nI paraMparAno zramaNa hato. asthikagAmamAM tIrthaMkara mahAvIre joyelA dasa svapnono artha. temaNe mahAvIrane samajAvyo hato. vaLI, lohArgala(2)nA rAjA jitazatru(33)e baMdhanamA. nAkhelA mahAvIrane mukta thavAmAM madada paNa teNe karI hatI. tene jayaMtI (9) ane somA(4) nAmanI be baheno hatI. nAgapurano eka gRhastha, utpalazrI tenI patnI hatI ane utpalA(4) tenI putrI hatI. prANatasvarga(kalpa)mAM AveluM svargIya vAsasthAna(vimAna). temAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya vIsa sAgaropama varSa hoya che. teo vIsa pakhavADiyAmAM eka ja vAra zvAsa le che ane vIsa hajAra varSomAM eka ja vAra temane bhUkha lAge che. uparimagevijja bhau.de. uparimauveyaka uparimaraiveyaka 1. uppala A. utpala utpala 2. uppana zra.tI. utpala utpala 3. uppala utpala utpala . 4. heppana utpala utpala muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-80
Page #81
--------------------------------------------------------------------------
________________ uppalagummA uppalasirI 1. uppalA 2. uppalA 3. uppalA 4. uppalA 5. uppalA uppalujjalA uppAyapavvaya uppAyapuvva umajjAyaNa 1. umA 2. umA 3. umA ma utpalagulmA . utpalazrI . . utpalA mA. che. utpalA ma. utpalA jhA. utpalA 5. utpalojjvalA . utpAtaparvata . utpalA ** ma. mAna. avamajjAyaNa utpAdapUrva umA umA 'gAma-bRhat-nAma joSa:' mALa-z umA utpalagumA utpalI utpalA utpalA utpalA utpalA utpalA utpalojvalA utpAtaparvata utpAdapUrva avamajjAyaNa umA umA umA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 maMdaraparvata upara AvelA jaMsudarzanA vRkSanI dakSiNapUrvamAM AvelA vanamAM AvelI puSkariNI. nAgapuranA gRhastha utpala(3)nI patnI. hastinApuranA kasAI bhIma(2)nI patnI. eka vAra jyAre te garbhiNI hatI tyAre tene gomAMsa khAvAno dohada thayo. tenA patie teno dohada pUro karyo. vakhata jatA utpalAe putrane janma Apyo jenuM nAma gotrAsa(2) pADavAmAM AvyuM. zrAvastInA zrAvaka zaMkha(9)nI patnI. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA pAMcamAM varganuM trIjuM adhyayana. pizAcadevonA i kAlanI mukhya patnI. tenA pUrva bhavamAM te nAgapuranA gRhastha utpalanI putrI hatI. mahAkAla(9)nI mukhya patnInuM nAma paNa utpalA ja che. maMdara(3) parvata upara AvelA jaMbusudarzanA vRkSanI dakSiNapUrvamAM AvelA vanamAM AvelI puSkariNI. maMdara(4) parvata temaja jaMbusudarzanAM vRkSanI dakSiNa-pUrvamAM AvelA vanamAM AvelI puSkariNI. je parvato upara tiryazlokamAM javA mATe devonA indro UtarI Ave che temane utpAtaparvata kahevAmAM Ave che. te parvatonA nAma che-- tigikivUDa, cakendra vagere. cauda pUrva granthomAMno prathama. te dravyonA paryAyonA utpAdanuM nirUpaNa kare che. temAM dasa adhyayano ane cAra cUlikAo) hatA. te lupta thaI gayo che. A ane 'omazrAyaNa' eka che. bIjA vAsudeva dvipRSThanI mAtA. ujjainInI gaNikA. tenI sAthe mahezvara jyAre kAma krIDA karato hato tyAre pradyotanA sevakoe te mahezvaranI hatyA karI hatI. prasiddha hiMdu deva mahezanI patnI. jenA cheDe brahmA ane viSNu(8) paNa pahoMcI zakyA na hatA tevuM mahezanuM liMga umAnA zarIramAM samAI zakyuM. pRSTha- 81
Page #82
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 1. ummaggajalA | mI. unmanajalA unmagnajalA mI. unmagnajalA umajalA 2. ummaggajalA ummajjaga/ ummajjaya a.tA unmajaka unmasjaka ummattajalA unmattajalA unmattajalA ummAda unmAda unmAda ummimAliNI UrmimAlinI UrmimAlinI a. unmuca unca ummuya urabbhijja urabhrIya urabhIya ulugacchi ulUkAkSi ulkAkSi timisAguphAmAM vahetI nAnI nadI. je kaMI temAM paDe tene tenuM pANI bahAra pheMkI de che. khaMDaprapAtaguphA nAmanI guphAmAM vahetI nAnI nadI. pANImAM eka ja DUbakI mArIne snAna karatA, vAnaprastha tApasIno eka varga. mahAvidehamAM vahetI sItAnadInI dakSiNe ane maMdaraparvatanI pUrve, ramyaganI pazcima sImA upara AvelI nadI. bhagavatIsUtranA caudamA zatakano bIjo uddezaka. mahAvidehamAM vahetI sItodA nadInI uttare ane meru parvatanI pazcime vahetI aMtaranadI. eka 'jAyava" rAjakumAra. uttarAdhyayananuM adhyayana 7. juo 'orabba'. sUryAsta thayA pachI paNa kapaDAM sAMdhatA sAdhunuM upanAma. ullugAnA tIre AveluM nagara. mahAvIra tyAM gayA | hatA. A ja nagaramAM nihnava gaMge trikriyAno. potAno siddhAnta sthApyo hato. eka nadI. tenA tIre ullagatIra nagara hatuM. A ane ullugatIra eka che. bhagavatIsUtranA soLamA zatakano sAtamo uddezaka. prajJApanAnuM ogaNatrIsamuM pada (prakaraNa). pAMca Agamagranthono eka varga. A pAMca chenirayAvalikA, kalpavataMsikA, (3) puSpikA, puSpacUlikA ane vRSNidazA. bAra upAMganI saMkhyA 12 gaNAvAya che. jema keaupapAtika, rAjapraznIya, jIvAbhigama vagere pADaliputranI gaNikA. kosAnI nAnI bahena. bhagavatIsUtranA vIsamA zatakano cotho uddezaka. ullugatIra ullukatIra utsukatIra ulukA ai. ullakAtIra ullugA ullugAtIra 1. uvaoga 2. uvaoga ullukAtIra upayoga upayoga mA. A. upayoga upayoga uvaMga A. upAMga upAMga upakozA uvakozA uvacaa uvajjhAya vippaDivatti upakozA upacaya IT. upAdhyAya upacaya upAdhyAya vipratipatti HT. brahmadazAnuM chaDuM adhyayana. vipratipatti uvaNaMda ka.go upananda upanaMda brahmaNagAmano rahevAsI. naMda teno bhAI hato. upanaMde gosAlakane bhikSAmAM Apela anna gosA| lakane pasaMda na paDyuM. tethI gosAlaka upanaMdane. zApa Apyo. pariNAme uvaNaMdanuM ghara baLI gayuM. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-82
Page #83
--------------------------------------------------------------------------
________________ uvadaMsaNa uvamA 1. uvayAli 2. uva 3. uvayAli 4. uvayAli uvarimauvarimagevijjaga uvarimamajjhimagevijjaga uvarimahiTTimagevijjaga uvarimaheTThimagevijjaga uvarudda uvavAa uvavAia / uvavAiya . upadarzana sa. upamA mA. upajAti mA. upajAli . . mAMTe ma mA. mA. upajAli upajAti upasmiuparima graiveyaka uparimamadhyama graiveyaka 'gAma-bRhat-nAma joSa:' mALa-z upadarzana upamA pavi upajAti uparimAdhastana graiveyaka uparimAdhastana graiveyaka uparudra upapAta aupapAtika upajAti upajAti uparimauparima traiveyaka uparimamadhyama jaiveyaka uparimAdhastana jaiveyaka uparimAdhastana jaiveyaka uparudra upapAta aupapAtika muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 nIlavaMta parvatanuM zikhara. te praznavyAkaraNanuM adhyayana 1. te naSTa thaI gayuM che. anuttaropapAtikazAnA varga nuM adhyayana 3 aMtakRddazAnA cothA varganuM trIjuM adhyayana. zreNikarAjA ane temanI rANI dhAriNIno putra, te saMsAra tyAga karI mahAvIrano ziSya banI gayo. soLa varSa sAdhujIvananI sAdhanA teNe karI. pachI mRtyu pAmI anuttara vimAnamAM deva tarIke janma lIdho. vadhu eka janma laI te mokSe jaze. rAjA vasudeva ane temanI rANI dhAriNIno putra. te saMsArano tyAga karI tIrthaMkara ariSTanemino ziSya banyo. te soLa varSanuM zramaNajIvana pUruM karI zatruMjaya parvata upara mukti pAmyo. A svargIya vAsasthAnamAM vasatA devonuM jaghanya AyuSya 30 sAgaropama varSanuM ane utkRSTa AyuSya 30 sAgaropama varSanuM che. juo traiveyaka. A svargIya vAsasthAnamAM vasatA devonuM jaghanya AyuSya 29 sAgaropama varSanuM ane utkRSTa AyuSya 30 sAgaropama varSanuM che. juo traiveyaka, A svargIya vAsasthAnamAM vasatA devonuM jaghanya AyuSya 28 sAgaropama varSanuM ane utkRSTa AyuSya 29 sAgaropama varSanuM che. juo traiveyaka, A ane 'uparimahidghimatraiveyaka' eka che. zakranA lokapAla yamano pArivArika sabhya. te paramAdhArmika devomAM Ave, nArakIne trAsa Ape bhagavatIsUtranA agiyAramAM zatakano pahelo uddezaka ane teramA zatakano chaThTho uddezaka. aMgabAhya utkAlika Agamagrantha. tene prathama upAMga gaNela che ane te aMgasUtra 'AcAra' upara AdhArita che. te caMpAnagarI, pUrNabhadra caitya ane tenI AsapAsanuM udyAna, rAjA kUNika tenI rANI dhAriNI, bhatta mahAvIra vagerenA pUrepUrA varNano kare che. bIjA AgamasUtromAM A varNanone uddhRta karAyA che. 'aupapAtika' zabdano artha che devo ane nArakIonA janmanuM tathA mokSanI prAptinuM nirUpaNa karatu sUtra." -- 83
Page #84
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 HT. | sA. uvavAya uvasaMta uvasaggapariNNA 1. uvasama 2. uvasama uvahANasuya uvviha upapAta upazAnta upasargaparijJA upazama upazama upadhAnazruta udvidha upapAta upazAsta upasargaparijJA upazama upazama upadhAnazruta udvidhA HT. a.go uvAsagadasA A. upAsakadazA upAsakadazA | dosRddhi dazAnuM trIjuM adhyayana. jaMbudvIpanA airAvata (1)nA paMdaramAM tIrthaMkara sUtrakRt nuM trIjuM adhyayana. divasa ane rAtanA trIsa muhUrtamAMnu eka. | pakhavADiyAno paMdaramo divasa. 'AcAra'sUtranA zrutaskandha 1 nuM adhyayana 9. gosAlakanA bAra mukhya upAzvakomAMno eka. upAsakadazA e sAtamuM aMgasUtra che. temAM daza adhyayana che, jemAM bha0 mahAvIranA dasa mukhya upAsakonA jIvananuM nirUpaNa kare che. adhyayana pahelAmAM upAsake pALavAnA vratonuM vigatavAra nirUpaNa karela che. kosalA athavA iphtAkabhUminA rAjA nAbhi ane rANI marudevInA putra. vartamAna avasarpiNI nA prathama tIrthaMkara. te kAzyapa gotranA hatA, temanA pAMca nAmo hatA. RSabha, AdirAja, Adi bhikSu, Adi kevalI ane Adi tIrthakara, temanI UMcAI 500 dhanuSa hatI. temano varNa tapta suvarNa jevo. hato. temane be patnIo hatI. sunaMdA, sumaMgalA. bharata, bAhubali vagere temanA 100 putro hatA. brAhmI, suMdarI temanI putrI hatI. te 20 lAkha pUrva varSa rAjakumAra tarIke ane 63 lAkha pUrva varSa rAjA tarIke jIvyA. temaNe 4000 rAjapuruSo sAthe. saMsAra tyAga karyo ane zramaNatva svIkAryuM. A. prasaMge temaNe sudarzanA pAlakhIno upayoga karyo. zreyAMsa temane prathama bhikSAdAtA hatA. purimatAlA nagara bahAra AvelA zakaTamukha udyAnamAM temane kevaLajJAna thayuM hatuM. kAtyAyana vaMzanI zIlAno pitA. RSabhakUDa parvatano adhiSThAtA deva. kaccha pradezanA uttarArdhamAM Avela parvata, te. nIlavaMta parvatanI dakSiNe, gaMgAkuMDanI pazcime ane siMdhukuMDanI pUrve Avelo che. bharatakSetramAM laghuhimavaMta parvatanI dakSiNe Avelo parvata. RSabha(3) teno adhiSThAtA deva che. brAhmaNakuMDagrAmano brAhmaNa, devAnaMdAtenI patnI hatI. jenA garbhamAM mahAvIra AvelA. RSabhadatta | bha0 mahAvIra pAse dIkSA grahaNa karI ziSya banyA. 1.usabha RSabha 2. usabha za. RSabha 3. usabha RSabha RSabha. 1. usabhakUDa mo. RSabhakUTa RSabhakUTa 2. usabhakUDa | mI. RSamata RSabhakUTa 1. usabhadatta zra.tI. RSabhadatta RSabhadatta muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-84
Page #85
--------------------------------------------------------------------------
________________ 2. usabhadatta 1. usabhapura 2. usabhapura usabhasAmi 1. usabhaseNa 2. usabhaseNa usabhA usaha usakUDa usahapura usa seNa usuAra usu Arapura Aja usukAra usugAra 1. usuyAra 2. usuyAra . RSabhadatta che. che. che. tI. mAM. hai tI. RSabhasvAmin tI. ga. RSabhasena tI. RSabhasena *. . che RSabhapura RSabhapura . mo. RSabhA iSukAra iSukArapura mA. iSukArIyA . . RSabha RSabhakUTa RSabhapura RSabhasena iSukAra iSukAra iSukAra 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-2 iSukAra RSabhadatta RSabhapura RSabhapura RSabhasvAmin RSabhasena RSabhasena RSabhA RSabha RSabhakUTa RSabhapura RSabhasena ipukAra ipukArapura iSukArIyA ipukAra ipukAra isukAra isukAra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSa: ' bhAga - 1 ISukArapura nagarano vepArI. mRtyu pachI te vIrapura nA vIrakRSNa(2) ane tenI patnI zrIdevI(3)nA putra tarIke janmyo. caNagapuranA sthAna upara vasAvavAmAM AveluM nagara jyAM sudhI rAjagRhI nagaranI sthApanA thaI na hatI tyAM sudhI RSabhapura magadhanI rAjadhAnI hatuM. RSabha puramAM nihnava tisagupte potAno jIvapradezano siddhAnta pravartAvyo. jyAM dhaNAvaha(2) rAjA rAja karato hato te nagara. te nagaramAM bhUbhakaraMDa nAmanuM udyAna hatuM. tIrthaMkara mahAvIra A nagaramAM AvelA. A nagara RSabhapura (1)thI juduM che. A ane RSabha(1) eka che. tIrthaMkara RSabha(1)nA gaNadhara ane corAzI hajAra zramaNonA nAyaka. te bharata(1)nA prathama putra hatA. vIsamA tIrthaMkara muNisuvvayane sauprathama bhikSA ApanAra gRhastha. teno ullekha brahmadatta(3) nAme paNa thayo che. RSabhakUDa(2)nA adhiSThAtA deva RSabha(3)nI rAjadhAnI. juo RSabha(1). juo RSabhakUDa(2). juo RSabhapura. jemanA ziSya sIhaseNa(7) hatA te AcArya. juo ISukAra. juo ISukAra(3). juo usuyArijja. juo ISukAra(2). juo ISukAra(2). ISukAra(3) nagaro rAjA. kamalAvaI(1) tenI patnI hatI. tenuM mULa nAma sImaMdhara(6) hatuM. dhAtakIkhaMDanA dakSiNamAM ane uttaramAM AvelA A nAmanA be parvato. te be parvato khaMDane pUrvArdha ane pazcimArdha ema be bhAgamAM vaheMcI de che. A be parvato jevA ja be parvato puSkaravaradvIpamAM AvelA che. samayakSetramAM cAra ISukAra parvato che. pRSTha- 85
Page #86
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA I-2 3. usuyAra usuyArapura usuyArijja ussappiNI kuru(2) dezamAM AveluM nagara. RSabhadatta(2) iSukAra iSukAra vepArI ahIMno hato. A nagarano rAjA ISakAra(1) hato. /rapura iSakArapura | A ane ISakAra(3) eka che. A. iSukArIya iSakArIyA uttarAdhyayananuM caudamuM adhyayana. caDatuM yA UrdhvagAmI kAlacakra. kALanA be jAtanA. cakro cheH utsarpiNI ane avasarpiNI arthAt Urdhva gAmI ane adhogAmI. jJAna Adino. vikAsa jenuM lakSaNa che te UrdhvagAmI arthAt utsarpiNI kAlacakra che tenA cha bhAgo (ArA) che. (1) dussamadussamA, (2) dussamAM, (3) sa. dustamasusamA, (4) susamadussamA, (5) susamAM utsarpiNI utsarpiNI ane (6) susamasusamA. arthAt te dasa koTA koTi sAgaropama varSa hoya che. kevaLa bharata ane airAvata kSetramAM ja jJAna, Ayu, zarIranI UMcAI, baLa, zakti Adino vikAsa utsarpiNI kAlacakronA cha chA ArA daramiyAna thAya che. mahAvidehamAM be kAlacakro hotA nathI. anubhavAtA paNa nathI. eka prabhAvazALI AcArya jemaNe eka vAra vAdamAM pAkhaMDIone harAvyA hatA. AnA kAraNe temanAmAM abhimAna AvI gayuM. bIjA prasaMge te ja prakArano ka.zra. utsAravAcaka utsAravAcaka vAda bIjA pAkhaMDIo sAthe karyo. temaNe praznonA uttaro eTalI badhI bedarakArIthI ApyA ke temane nAmozIbharI hAra khAvI paDI. A.UcchvAsa UcchavAsa prajJApanAnuM sAtamuM pada (prakaraNa). UcchvAsa ucchavAsa | bhagavatIsUtranA bIjA zatakano prathama uddezaka. . Bda84/niH8Asa UcchavAsaniHzvAsa dIrdhadazAnuM dasamuM adhyayana. jaMbudvIpanA bharata kSetramAM susamA ArAmAM je cAra eka prakAranA loko hoya che temAMno eka prakAra. A prakAranA loko zreSTha kahevAya che. bho. ekkoruka ekTraruka | A ane 'egoya" eka che. ullagatIra nagaranI bahAra AveluM caitya. tIrthaMkara ekajambU ekajaMbU mahAvIra tyAM gayA hatA. de.ja. ekajaTin ekajaTina aThyAsI grahamAMno eka. A. ekAsthika ekAsthika bhagavatIsUtranA bAvIsamA zatakano bIjo uddezaka ekanAsA ekanAsA rucaka(1) parvatanA pazcima bhAgamAM AvelA. ussAravAya 1. UsAsa HT. 2. UsAsa UsAsaNIsAsa eka eka ekkoruya egajaMbU egajaDi egaTThiya egaNAsA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-86
Page #87
--------------------------------------------------------------------------
________________ egavIsasabalA 1. egasela 2. egasela egAdasauvAsagapaDimA eguruya egurUya egUruya egoruya ego ji 1. eNejjaga 2. eNejjaga - eyaNa eraNNavaya 1. eravai 2. eravai 1. eravaya 2. eravaya 3. eravaya 4. eravaya erAvai / erAvatI 1. erAvaNa 2. erAvaNa mA. . mAM. mA. St. ' pratimA mA ekendriya mAM. ekoruka mAM. ekoruka . ekoruka mAM. ekoruka . ekoruka a. go eNeyaka a. go eNeyaka eNeyaka mA. mAM. mo. mo. mAM. ekaviMzatizabalA ekazaila ekazaila . . mAM. mAM. che. ma eka zailakUTa ekAdazaupAsaka 'gAma-vRhat-nAma joSa:' mA-z ejana eraNyavata airakhatI airakhatI airakhata ekaviMzatizabalA AcAradazAnuM bIjuM adhyayana. ekazaila ekazaila ekazailakUTa ekAdazaupAsaka pratimA ekendriya ekoruka ekoruka ekoruka ekoruka ekoruka eNeyaka eNeyaka eNeyaka ejana auraNyavata auravatI eravatI auravata aikhata airakhata airakhata airAvatI airAvaNa / airAvata airAvaNa / airAvata muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSa: ' bhAga - 1 auravata auravata auravata airAvatI airAvaNa/airAvata airAvaNa/airAvata 'egasela'(2) parvata upara vasato deva. mahAvideha kSetramAM puSkalAvatInI pazcime, puSkalAvartanI pUrve Avelo siddhAyatana vagere cAra zikharoyukta vakSaskAra parvata che. egasela parvatanA cAra zikharomAMnuM eka. AcAradazAnuM chaThThuM adhyayana. bhagavatIsUtranA sattaramA zatakano bAramo uddezaka. A ane 'egoruya' eka che. A ane 'egoruya' eka che. A ane 'egoruya' eka che. eka aMtaradvIpa. A ane egoruya eka che. juo 'eNega'(2). gosAlake karela prathama pravRtaparihAra-parakAyapraveza seyaviyAnA rAjA pradezIno saMbhavataH khaMDiyo rAjA. saMsAra tyAgIne mahAvIranA ziSya banyA bhagavatIsUtranA pAMcamA zatakano sAtamo uddezaka. A ane 'heraNavaya' eka che. gaMgA nadI sAthe saMbaMdha dharAvatI pAMca moTI nadI omAMnI eka. te durlaya che. siMdhu nadIne maLatI pAMca nadIomAMnI eka. jaMbudvIpamAM AveluM kSetra, jenuM kSetraphaLa bharatakSetra nA kSetraphaLa barAbara che. te zikharI parvatanI uttare, uttara lavaNasamudranI dakSiNe, pazcima lavaNa samudranI pUrve ane pUrva lavaNasamudranI pazcime Avela che. tenA loko utsarpiNI-avasarpiNI kAlacakronA cha cha ArAmAM jJAna, Ayu, UMcAI, baLa Adino vikAsa ane hrAsa anubhave che. airAvatakSetranA prathama cakravartI. airAvata kSetranA adhiSThAtA deva. zikharI parvatanA agiyAra zikharomAMnuM eka. A ane eravaI eka che. zakrano mukhya hAthI, zakranA gajadaLano senApati. uttarakuru upakSetramAM AveluM sarovara. tenI banne bAju vIsa kaMcanaga parvato AvelA che. pRSTha- 87
Page #88
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-vRda-nAma vApa:' mA I-2 erAvaya airAvata airAvata elakaccha eDakAkSa eDakAkSa elagaccha e. elagaccha elagaccha elAvacca ailApatya ailApatya elAvaccA ailApatyA ailApatyA elAsADha ka. ailASADha ailASADha A ane airAvata(1) eka che. dazArNapuranuM bIjuM nAma. ahI rahetA gheTA jevI AMkhavALA eka mANasanA upanAma elakaccha uparathI A puranuM nAma elakaccha paDI gayuM. juo 'elakaccha". maMDava gotranI sAta zAkhAomAMnI eka. AcArya mahAgiri A zAkhAnA hatA. pakhavADiyAnA trIjA divasanI rAta. dhuryAkhyAnanA cAra ThagamAMno eka Thaga. teNe bAkInA traNa Thaga AgaLa potAnA anubhavanI. kathA A pramANe kahI--"eka vAra huM mArI gAyo laIne jaMgalamAM gayo. ekAeka lUMTArAo tyAM dekhAyA. meM badhI gAyone kAmaLAmAM saMtADI ane kapaDAmAM bAMdhI dIdhI. poTaluM mAthe mUkI huM gAma. tarapha doDI gayo. thoDIvAramAM lUMTArA paNa gAmamAM pravezyA. bhayabhIta gAmanA loko vAluMka phaLamAM. pesI gayA. te phaLane bakarI khAI gaI. te bakarIne ajagara gaLI gayo. te ajagarane eka pakSI khAI gayuM. paMkhI UDIne vaDavRkSa upara beThuM. teno eka paga nIce laTakato hato. te laTakatA pagamAM rAjA nI senAno hAthI phasAI gayo. eTale te pakSIne tIra mArI mArI nAMkhavAmAM AvyuM. jyAre te pakSInuM peTa cIravAmAM AvyuM tyAre temAMthI ajagara bahAra nIkaLI Avyo. jyAre ajagaranuM peTa cIravAmAM AvyuM tyAre temAMthI bakarI nIkaLI, vagere vagere juo 'ukruDa'. prajJApanAnuM ekavIsamuM pada (prakaraNa). camaracaMcA nagarImAM Avelo ghaMTa. juo 'udiodaa'. acAsI grahamAMno eka graha. puSya nakSatranuM gotranAma. A ane 'urablijja eka che. A ane 'uvakosA' eka che. AcArya rakSita 1)nA pitAnA mitra je gAmanA. hatA te gAma. A ane 'aupapAtika' eka che. A ane 'aupapAtika eka che. utkarTa avagAhanasaMsthAna oghasvarA uditodaya okuruDa ogAhaNasaMThANa oghassarA odiodaa obhAsa omajjAyaNa orabbha ovakosA | GruTa WvaIInasaMsthAna oghasvarA . uditodaya Trena. avabhAsa avamajAyana HT. haraNa ka. upakozA evabhAsa avamajjAyana urabhra upakozA ovaNagara upanagara upanagara ovAiya ovAdiya aupapAtika aupapAtika aupapAtika | aupapAtika A. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-88
Page #89
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 osappiNI sa. avasarpiNI avasarpiNI adhogAmI yA hAsonmukha kAlacakra. jJAna, Ayu, UMcAI, baLa vagereno hrAsa tenuM lakSaNa che. tenA cha ArA che- susamasusamAM, susamAM, susamadussamAM, dussamasusamAM, dussamAM, dussamadussamAM. A cha bhAgono samayagALo utsarpiNInA chA bhAgo arthAt ArA je viparIta kramamAM che temanA samayagALA jeTalo ja che. juo utsarpiNI. mahAvidehanA puSkalAvarta pradezanI rAjadhAnI. cakravartI brahmadattaje sthAne gayA hatA te sthAnA bhadrabAhue racelo Agamagrantha. zarUAtamAM to te AvazyakanI eka prakAranuM gAthAbaddha vivecana hatuM -Avazyaka niryuktino eka bhAga hato. zramaNa jIvana nA keTalAka mULabhUta ane gauNa niyamonuM te nirUpaNa kare che. osahi osANa auSadhi auSadhi avazyAnaka avasthAnaka ohaNijjutti A. oghaniyukti oghaniryukti ohaNijjutti cuNNi ma. oghaniyukticUrNi | oghaniryukticUrNi ohasAmAyArI HT. oghasAmAcArI | oghasAmAcArI ohANasuya A. upadhAnazruta upadhAnazruta ohi A. avadhi avadhi 1.kailAsa de. kailAsa kailAsa 2. kailAsa de. kailAsa kailAsa oghaniryukti uparanI eka prakAranI TIkA. zramaNajIvananA sarvasAmAnya niyamo nirUpato. Agamagrantha. te oghaniryuktino eka bhAga che. A ane 'uvadhAnasUtra' eka che. bhagavatIsUtranA soLamA zatakano dasamo uddezaka ane prajJApanAnuM teMtrIsamuM pada (prakaraNa). anuvalaMdhara devonA cAra indromAMno eka. teno vAsa kailAza parvata upara che. juo 'aNuvelaMdhara| nAgarAya'. naMdIzvara dvIpanA pUrvArdhano adhiSThAtA deva. lavaNasamudramAM dakSiNapazcima dizAmAM 42000 yojana dUra Avelo parvata. tenI UMcAI 1721 yojana che. te aNuvalaMdhara devonuM vAsasthAna che. tenA iMdranuM ane te iMdranI rAjadhAnInuM nAma paNa kailAza che. aMtakRddazAnA chaThThA varganuM sAtamuM adhyayana. sAketanagarano vepArI. saMsAra tyAgI mahAvIrano ziSya banyo. bAra varSa zramaNajIvananI sAdhanA pachI te vipula parvata upara mokSa pAmyo. eka parvata. tenI ekatA himAlayamAM AvelA kailAsa parvata sAthe sthApI zakAya. juo 'koradhva". 3. kailAsa bhau. kailAsa kalAsa 4.kailAsa A. kailAsa kailAsa 5. kailAsa kailAsa kailAsa 6.kailAsa bhau. kailAsa kailAsa kauravva a. kauravya kauravya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 vRka- 89
Page #90
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-da-nAma zoSa:' mA-2 kaMkapaosa HT. kAGkSApradoSa kAkSApradoSa 1.kaMcaNa #ii. kAJcana kAMcana 2. kaMcaNa bho. kAJcana kAMcana kaMcaNakUDa bhau.de. kAJcanakUTa kAMcanakUTa kaMcaNaga mo. kAJcanaka kAMcanaka kaMcaNagapavvaya bhau. kAJcanakaparvata kAMcanakaparvata kaMcaNapavvaya bhau. kAJcanaparvata - kAMcanaparvata kaMcaNapura bhagavatIsUtranA prathama zatakano trIjo uddezaka. somaNa(5) parvatanuM zikhara. tenI UMcAI pAMcaso yojana che. caka(1) parvatanA pUrva bhAganuM zikhara temaja pazcima bhAganuM zikhara. svargIya vAsasthAna, jyAM devonuM utkRSTa AyuSya sAta sAgaropama varSa che, devo sAta pakhavADiye ekavAra zvAsa le che ane sAta hajAra varSomAM eka vAra ja temane bhUkha lAge che. te sama jevuM ja che. juo kaMcanaka parvata. 100 yojana UMcAIvALo parvata. jaMbudvIpamAM. { AvA200 parvato che. temAMthI 100 uttarakurumAM che ane 100 devakurumAM che. te dasa dasa yojananA aMtare nIlavaMta Adi dasa sarovaronI pUrva ane pazcima bAju para AvelA che. A dasa sarovaromAMthI pAMca uttarakurumAM che ane pAMca devakurumAM che. A parvato upara nRtmaka devo vase che. A ane kaMcaNagaparvata eka che. kaliMgadezanI rAjadhAnInuM nagara, jinadharma vepArI A zaherano hato. karakaMDu ahIM rAja karatA hatA. A eka sthaLanuM nAma che. saMbhavataH A ane 'kAMcanapura' eka jaNAya che. rAjA pradyotanI dAsI. teNe udAyana(2) sAthe bhAgI javAmAM vAsavadattA(1) ne madada karI hatI. jenA mATe yuddha khelAyuM hatuM te strI tenA vize bIjI koI jANakArI nathI. A ane kuMDAga eka che. eka gAma. juo kaMDarIya. juo kaMDarIya. puMDarIkiNInagarInA rAjA mahApadma(7) ane tenI rANI padmAvatI(3)no putra. te puMDarIka(4)no nAno bhAI hato. saMsArano tyAga karI pharI saMsAra mAM Avyo. puMDarIke tene rAja ApI dIdhuM, pote saMsAra tyAgI zramaNa banyA. mRtyu pachI kaMDarIka narake gayo ane puMDarIka sarvArthasiddha vimAnamAM deva tarIke janmyA. kAJcanapura kAMcanapura kaMcaNapurI kAJcanapurI kAMcanapurI kaMcaNamAlA kAJcanamAlA kAMcanamAlA kaMcaNA kAJcanA kAMcanA kaNDaka kaDaka kaMDaga kaMDacchAria kaMDaria kaMDarI kaNDakSArika kaNDarIka kaNDarIka kaNDakSArika kaNDarIka kaNDarIka 1.kaMDarIya che. kaNDarIka kaNDarIka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 90
Page #91
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2.kaMDarIya kaNDarIka kaNDarIka kaMDilla kaMDU kANDilya a.tA kaNDU kAnta kranda kASThilya karNI kAnta kranda kaMta kaMda kaMdappa kandarpa kandarpa kaMdappiya a.tA kAndarpika kAndapika kaMdAhAra a.tAkandAhAra kandohAra kaMdiya krandita krandrita 1. kaMpilla A. kAmpilya kAMDilya 2. kaMpilla 8. p[qnya kAMpilya sAketa nagaranA rAjA puMDarIka(2)no nAno bhAI. puMDarIke tenI rUpALI patnI yazobhadrAne vaza karavA tenI hatyA karI hatI. maMDava gotranI sAta zAkhAomAMnI eka. eka brAhmaNa parivrAjaka. dhRtoda samudranA be adhiSThAtA devomAMno eka. A ane 'kaMdiya' eka che. moTethI khaDakhaDATa hasato deva. te zakranA lokapAla 'jasma (2)nI AjJAmAM che. samaNa(1) bhikSuono eka varga. te lokone hasAvIne potAnI AjIvikA raLatA hatA. kaMdamULa khAIne jIvatA vAnaprastha tApasIno varga. vyaMtara devono eka varga. tenA be indro che - suvatsa(2) ane visAla(2). aMtakRddazAnA prathama varganuM sAtamuM adhyayana. bArAvatI nagarInA aMdhakavRSNi ane dhAriNIno putra. teNe tIrthaMkara ariSTaneminI AjJAmAM rahI bAra varSa sudhI zramaNa jIvananI ArAdhanA karI ane pachI zatruMjaya parvata upara mokSa prApta karyo. cakravartI brahmadattanI patnI malayavatInA pitA paMcAlanI gaMgA nadInA tIre AvelI rAjadhAnI. draupadIno svayaMvara A nagaramAM thayelo. | tIrthaMkara pArtha ane mahAvIra A nagaramAM AvelA. teramAM tIrthaMkara vimale A nagaramAM janmA lIdhelo temaja dIkSA paNa grahaNa karI hatI. parivrAjaka saMbaDa (1) ane nidbhava azvamitra A nagaramAM AvelA. jyAre zrAvaka kuMDakoliya to A nagaranA ja hatA. A ane kaMpilla(4) eka che. A ane kaMpilla(4) eka che. nAgakumAra deva. te ane bIjo nAgakumAra devA saMbala temanA pUrvabhavamAM baLado hatA. te bannee temanA mAlikanI jema ja vratonuM pAlana karyuM jenA pariNAme teo mRtyu pachI nAga kumAra devo tarIke janmyA hatA. gaMgA pAra karatA mahAvIranA mArgamAM AvelA vipnone temaNe dUra karyA hatA. 3. kaMpilla 4. Ifqnya kAMpilya 4. kaMpilla ttI. [pUnya kAMpilya kaMpillapura kaMpellapura ai.tI. kAmpilyapura ai.tI. kAmpilyapura kAMpilyapura kAMDilyapura kaMbala kambala kaMbala muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 91
Page #92
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 kaMbu kaMbu kaMbuggIva kaMboya kambugrIva kamboja kaMbugrIva kamboja kaMmAragAma rmArAma karmakAragrAma kaMmAraggAma 1.kaMsa ai. karmakAragrAma de.ja. kaMsa karmakAragrAma kaMsa lAMtaka svarga (kalpa)mAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa AyuSya bAra sAgaropama varSanuM che, jyAM bAra pakhavADiye devo eka ja vAra zvAsa le che ane jyAM devone bAra hajAra varSe eka vAra ja bhUkha lAge che. kaMbu jevuM ja svargIya AvAsasthAnA anArya deza. te tenA azvo mATe prakhyAta che. potAnI dIkSA pachI tarata ja bha0 mahAvIra je sannivezamAM gayA hatA te sanniveza. tyAM govALe temane trAsa Apyo hato. kaMsAragAma e zramajIvIo athavA luhAronI vasAhata kahevAtI hatI je khattiya-kuMDabbAma ane kollAganI vacce AvelI hatI. tenA anya nAmo A hatA- 'kumAragAma, kumbhAragAma(1) ane kaMsAraggAma'. juo 'kaMmAragAma". acAsI grahamAMno eka. mathurAnA ugrasena rAjAno putra. te jarAsaMdhanI putrIne paraNyo hato. potAnA pitAne kedamAM pUrI pote ja mathurAno rAjA banI beTho. te potAnA pUrva bhavamAM tApasa hato. tene temaja tenA sasarA jarAsaMdhane vAsudeva(2). kRSNa(1)e haNyA hatA. aImutta (2) kaMsano nAno bhAI hato. 88 grahamAMno eka, je kaMsavarNa nAme jANIto che. A ane kaMsanAbha eka che. aThyAsI grahamAMno eka. cakravartI brahmadattanA pAMca mahelomAMno eka. juo 'vaMdha'. A ane 'kekaya" eka che. pADaliputrano bhAvi rAjA, je zramaNasaMghanuM apamAna karaze. anuvelaMdhara devo jyAM rahe che te parvata. te lavaNa samudramAM uttarapUrvamAM 42,000 yojanA aMtare Avelo che. tenI UMcAI 1721 yojana che. tenA rAjAnuM paNa A ja nAma che. te rAjA anuvalaMdharanAgarAjanA nAme paNa jANIto che. tenA pATanagara nuM paNa A ja nAma che. 2.kaMsa kasanAbhA kaMsavarNa kaMsavarNAbha kaMsaNAbha kaMsavaNNa kaMsavaNNAbha kakka kakkaMdha kakkeya de.ja. kaMsanAbha de.ja. kaMsavarNa de.ja. kaMsavarNAbha karka Te.. karkandha kakkeya karka karkanya karyo kakki . kalkin kalkina 1. kakkoDaabhau . karkoTaka karkoTaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 92
Page #93
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' mA-2 2. kakkoDaa de. karkoTaka karkoTaka 1.kaccAyaNa a. kAtyAyana kAtyAyana 2. kaccAyaNa *.M. #tyAyana kAtyAyana 2. n | mI. da8 kaccha 2.kaccha a.tAkaccha kaccha zakranA lokapAla varuNa(1)nA kuTuMbanA sabhya. saMbhavataH A ja karkoTaka(1)no rAjA che. kauzika(5) gotranI zAkhA. AcArya prabhava ane zramaNa DhaMdaka(2) A zAkhAnA hatA. mUla nakSatranuM gotranAma. jaMbUdvIpanA mahAvideha kSetramAM Avelo vijaya nAmaka pradeza. te sItAnadInI uttare, nIlavaMta parvatanI dakSiNe, mAlavaMta parvatanI pUrve ane cittakUDa parvatanI pazcime Avela che. tenI uttarathI dakSiNa laMbAI 16592-2/19 yojana che ane pUrvathI pazcima pahoLAI 2213 yojanamAM kaMIka nyUna che. vaitADhya(1) parvata tenA barAbara kendramAM che. kSemA tenuM pATanagara che. tIrthakara RSabha(1)no putra. teNe tenA bhAI mahAkaccha sAthe saMsArano tyAga karI keTalAka vakhata sudhI RSabhanI AjJAmAM zramaNatva pALyuM. pachI te banne parivrAjako banI gayA. nami(3) ane vinami anukrame kaccha ane mahAkacchanA putro hatA. kaccha(1)mAM AvelA vaitAtya(1) parvatanA be zikharo. te banne zikharonA adhiSThAtA devonA nAma paNa kaccha ja che. mAlavaMta(1) parvatanA nava zikharomAMnuM eka. cittakUDa(1) parvatanA cAra zikharomAMnuM eka. cakravartI bharate jItelo eka deza. tyAM AbhIra upAsako (zrAvako) rahetA hatA. AnaMdapura nagarano eka brAhmaNa ahIM Avyo hato. zramaNo vAraMvAra A dezamAM AvatA. A ja nAmanA pradezamAM raheto deva. jaMbUdvIpanA mahAvidehakSetramAM Avelo vijaya nAme jANIto pradeza. te sItA nadInI uttare, nIlavaMtA parvatanI dakSiNe, pahmakUDa parvatanI pUrve ane dvahAvatInadInI pazcime Avela che. tenI laMbAI, pahoLAI vagere kaccha(1) samAna che. ariSTapurA. tenuM pATanagara che. 3. kaccha mo.Dha. kaccha 4. kaccha . kaccha kaccha 5. kaccha kaccha kaccha 6.kaccha kaccha 2. vacchaNIva6 Te. da0vatI kacchagAvatI 2. kacchagAvai bhau. kacchagAvatI kacchagAvatI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 93
Page #94
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 mI. 3. kacchagAvai kacchagAvatI kacchabha kacchagAvatI kacchakAvatI 7. kacchagAvatI kacchakAvatI kacchapa kacchAvatI de.ja. kacchapa ka chAvatI kacchAvai mo. kacchullaNAraya ka. kacchallanArada kacchalanArada kajjalappabhA bhau. kajalaprabhA kajjalaprabhA kajjaseNa a. kAryasena kAryasena kajjoyaa kajjovaa kajjovaga de.ja. kAryopaga .na. paI de.ja. kAryopaga kAryopaga kAryopaga kAryopaga pahmakUDa parvatanA cAra zikharomAMnuM eka. juo 'kacchagAvaI. rAhunuM bIjuM nAma. A ane kacchagAvaI eka che. sauryapuranA yajJadatta ane somajasAno putra. bIjAone laDAvavA-jhaghaDAvavA ane te prasaMgane mANavA mATe jANIto parivrAjaka te hato. eka vAra te hastinApura gayo jyAM draupadIe teno. yogya Adara na karyo. tethI te akaLAyo ane tene mAThuM lAgyuM. AvI keTalIya ghaTanAo kacchalanArada sAthe joDAyelI che. jaMbusudarzanA vRkSanI dakSiNapazcime AvelA puSkariNI bharata(2) kSetramAM atIta avasarpiNI kAlacakramAM thayelA dasa kulakaramAMnA eka. temanuM bIjuM nAma taseNa che ane temane atIta utsarpiNI. kAlacakra nA tarIke paNa ullekhavAmAM Ave che. A ane kAryopaga eka che. acAsI grahamAMno eka. A ane kannovaA eka che. eka vepArI jenI patnI vakra brAhmaNa devazarma nA. premamAM paDI hatI. patnInI bevaphAIthI duHkhI. thayelA teNe saMsAra tyAgI zramaNatva svIkAryuM. eka Arya udyogamaMDaLa je lAkaDAnI cAkhaDIo. banAvatu. eka kaThiyAro je saMsArano tyAga karI sudharmano. ziSya banyo hato. vANArasIno rAjA. teNe potAnI putrI cakravartI brahmadattane paraNAvI hatI. sAlizIrSa gAmamAM tIrthaMkara mahAvIrane raMjADanAra vyaMtara devI. te pUrvabhavamAM tripRSThanI rANI hatI. aThakyAsI grahamAMno eka. A ane kanaga(1) eka che. A varganA pAMca graho che -kaNa, kaNaa, kaTTha kASTha kASTha kaTThapAuyAra kASThapAdukAkAra kASThapAdukAkAra kaTThahAraa kASThahAraka kASThahAraka kaDaa kaTaka kaTaka tI.de. kaTapUtanA kaTapUtanA kaDapUaNA kaDapUyaNA kaNa Te.na. #UT karNa kaNaa kanaka de.ja. de.ja. kanaka kanaka kaNaka kanaka kaNakaNaa 4.na. VIP kaNakana ka A ane kaNakaNaga eka che. acAsI grahamAMno eka. kaNakaNaga ke.na. ! kaNakanaka kaNakanaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 94
Page #95
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1.kaNaga kanaka de.ja. de. kanaka kanaka 2. kaNaga kanaka 3. kaNaga kanaka kanaka 4. kaNaga mo. kanaka kaneka 5.kaNaga na. kanaka kaneka 1. kaNagakeu a. kanakaketu kanakaketu 2. kaNagakeu . kanakaketu kanakaketu kaNagakhala kanakakhala kanekhila kaNagakiri bhI. kanakagiri kanakagiri kaNagajjhaya zrA. kanakadhvaja kanakadhvaja acAsI grahamAMno eka. dhRtavara dvIpano adhiSThAtA deva. rucaka parvatanA nava zikharomAMnuM eka. vidyuprabha parvatanA nava zikharomAMnuM eka. A ane kaNaka eka che. ahicchatrA nagarIno rAjA. caMpAnA vepArI dhannA (8)e ahicchatrAmAM potAno dhaMdho zarU karatA pahelA tenI paravAnagI lIdhI. hastizIrSa nagarano rAjA. soyaviyA ane vAcAlAnI pAse Avelo Azrama. mahAvIra A AzramamAM AvyA hatA. AzramanA. nAyaka tApasa kosie(2) hatA. meru parvatanuM bIjuM nAma. teyalipuranA rAjA kanakaratha(1) ane tenI rANI padmAvatI(2)no putra. tene kanakarathanA maMtrI teyali putte chUpI rIte ucheryo hato kAraNa ke rAjA potAnA putrone janmatAveMta mArI nAkhato hato, rakhene temAMno koI tenuM siMhAsana chInavI pote ja teyalipurano rAjA banI bese. cakravartI bharata(1)no pUrvabhava. je nagaramAM rAjA piyacaMdra rAja karato hato te nagara. A nagaramAM mahAvIra AvyA hatA. A nagaramAM seyAsoya udyAna hatuM. ane te | udyAnamAM yakSa vIrabhadranuM caitya hatuM. ghayavara dvIpano adhiSThAtA deva. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA pAMcamAM varganuM soLamuM adhyayana, rAkSasa devonA be indro bhIma ane mahAbhImane cAra cAra mukhya patnIo che, te cAramAMthI darekanI eka eka mukhya patnInuM nAma kanaprabhA che. te bene ratnaprabhA(1) nAme paNa oLakhavAmAM Ave che. temanA pUrvabhavamAM te be nAgapuranA vepArInI. putrIo hatI. te banne saMsArano tyAga karI tIrthaMkara pArzva(1)nI ziSyAo banI gati hatI. kaNagaNAbha kanakanAbha kanakanAbha kaNagapura kanakapura kanakapura kaNagappabha kanakaprabha kanakaprabha 1.kaNagappabhA HT.. kanakaprabhA kanakaprabhA 2. pappama de. kanakaprabhA kanakaprabhA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 95
Page #96
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1.kaNagaraha kanakaratha kanekaratha 2. kaNagaraha a. kanakaratha kanakarathA 3.kaNagaraha kanakaratha kanekaratha ne kaNagalatA kanakalatA kanakalatA kaNagavatthu kanakavastu kanakavastu kaNagavitANaga kaNagaviyANaga kaNagasaMtANa kaNagasaMtANaga kaNagasattari 1. kaNagA saina. ppvatAna9 | OM.na. RvitAna(r) de.ja. kanakasantAna de.ja. kanakasantAnaka kanakasaptati kanakA kanakavitAnaka kanakavitAneka kanakasaltAna kanakasaltAnaka kanakasaptati . kana kA teyalipurano rAjA. padmAvatI(2) tenI rANI hatI, teyaliputra teno maMtrI hato ane kanagadhvaja teno putra hato. te eTalo to krUra ane lobhI hato. ke rAjasattA khovAnA bhayathI prerAI te tenA putrone janmatAveta mArI nAkhato. game tema karIne rANIe kaNagajjayane bacAvI lIdho ane maMtrIe tene chUpI rIte ucheryo. vijayapurano rAjA. dhavaMtarI(1) teno vaidya hato. bharata kSetramAM prathama bhAvi tIrthaMkara mahApadma vaDe dIkSita thavAnA te ATha rAjAomAMno eka. lokapAla somanI mukhya patnI. juo soma(3). vAsudeva banavAnI icchAthI 'parvata' dvArA jyAM tapanI ArAdhanA karavAmAM AvI hatI te nagara. A ane 'kaNagaviyANaga' eka che. aThyAsI grahamAMno eka. A ane kaNabasaMtANaga eka che. acAsI grahamAMno eka. eka pAkhaMDI zAstra. lokapAla somanI mukhya patnI, juo soma(3). jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA pAMcamAM varganuM paMdaramuM adhyayana. rAkSasadevonA be indro bhIma ane mahAbhIma baMne nI mukhya patnIo. pUrvabhavamAM nAgapuranA vepArInI be putrIo tarIke te janmI hatI ane pachI tIrthaMkara pArthanI ziSyAo banI hatI. juo 'kaNaga'. juo 'kaNagappabha'. A ane 'kaNaviyANaga" eka che. A ane 'kaNaviyANaga" eka che. A ane kaNaviyANaga eka che. anArya deza ane tenA loko. A ane kaNabasaMtANaga eka che. eka dArzanika jeno e siddhAnta che ke sAmAnya ane vizeSa e be ekabIjAthI AtyaMtikapaNe bhinna be svataMtra padArtho che. gosAlaka pAse AvanAra cha parivrAjakomAMno (dizAcaromAMno eka). 2. I A. kanakA kanakA 3. kaNagA 8.. kanakA kanekA kaNaya kaneka kaNayappabha kaNavitANaa kaNaviyANaa kaNaviyANaga kaNavIra kaNasaMtANaa kanaka kanakaprabha .na. ! kaNavitAnaka na. vitAna de.ja. kaNavitAnaka bhau.akaNavIra ke.. #UPsantAna9 kanakaprabha kaNavitAnaka kaNavitAnaka kavitAnaka kaNavIra kaNasattAnaka kaNAda . 4. kaNAda kaNiyAra a.go karNikAra karNikAra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 96
Page #97
--------------------------------------------------------------------------
________________ kaNerudatta kaNerudattA kaNerupar3agA kaNeruseNA kaNNa kaNNapAuraNa kaNNapAla kaNNaloyaNa kaNNavAla kaNNasappa kaNNasirI kaNNilla kaNNI 1. kaNha 2. kaNha 3. kaNha 4. kaNha 5. kaNha 6. kaNha 7. kaNha ma. 6. 6. . mAM. karNaprAvaraNa ma. karNapAla ma.na. karNalocana ma. karNapAla de.ja. kRSNasarpa sa. kRSNazrI a. ja. karNilya mA. karNI . . kRSNa a. tA kRSNa mA. kaNerudatta ma. kaNerudattA kaNerupadikA kaNerusenA karNa . kRSNa kRSNa kRSNa kRSNa 'gAma-bRhat-nAma joSa:' mALa-z korudana kaNerudattA karNarupadikA kaNerusenA sel karNaprAvaraNa karNapAla karNalocana karNapAla kRSNasa kRSNazrI karNilya karNI dol yunhyegyeong kRSNa kRSNa olregi kRSNa kRSNa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 hastinApurano rAjA. teNe potAnI putrI karNarudattAne cakravartI badatta sAthe paraNAvI hatI. cakravartI brahmadattanI patnI, te rAjA kaNarudattanI putrI hatI. cakravartI badattanI patnI, cavartI brahmadattanI patnI, aMga(1)nA pATanagara caMpAno rAjA. teNe draupadInA svayaMvaramAM bhAga lIdho hato. eka aMtaradvIpa. juo kaNavAla. zatabhisaja nakSatranuM gotranAma. sAketanA rAjA puMDarIkanA hAthIno mahAvata. rAhunuM bIjuM nAma. juo 'kRSNasarpa. A ane 'kasarI' eka che. zatabhisaja nakSatranuM gotranAma. A ane 'kaNloyaNa' eka ja che. bhagavatIsUtranA zataka 11 no sAtamo uddezaka vasudeva ane rANI devakIno putra ane rAma(1) no bhAI. te jaMbudvIpanA bharatakSetranA dakSiNArdha nA vAsudeva hatA. jo ke te mathurAmAM janmyA hatA chatAM temanI rAjadhAnI bArAvatI hatI. AvatI utsarpiNImAM puMDUnI rAjadhAnI zatadvAramAM bAramA tIrthaMkara amama tarIke janma leze. kRSNa 1000 varSa jIvyA hatA. temanI UMcAI dasa dhanuSa hatI. te potAnA pUrvabhavamAM gaMgadatta(4) hatA. te vAsudeva(2) nAmathI paNa prasiddha che. zivabhUtinA guru. temaNe boTika paMtha sthApelo eka brAhmaNa parivrAjaka. varAha(3) ane 'isivAla' bannenA guru. varAha, pAMcamA baladevano pUrvabhava hato ane 'IsivAla' pAMcamAM vAsudevano pUrvabhava hato. nirayAvAlikA(1)nuM cothuM adhyayana. rAjagRhInA rAjA "seNiya'no putra. tenI mAtAnuM nAma kRSNA hatuM. te cega vaDe yuddhamAM marAyelo bharata kSetramAM thanArA ekavIsamAM bhAvi tIrthaMkara vijaya(8)no pUrvabhava. 1-97
Page #98
--------------------------------------------------------------------------
________________ 8. kaNha kA kaNhaparivvAyaga 1. kaNharAi 2. kaNharAi 3. kaNharAi kaNhavaDeMsa a kaNhavAsudeva kaNhaveNNA kaNhasappa kaNhasirI 1. kaNhA 2. kaNhA 3. kaNhA 4. kaNhA 5. kaNhA 6. kaNhA 6. mA. . kRSNagulikA a. kRSNaparivrAjaka . kRSNarAja kRSNarAji che. bhau. de. kRSNAvataMsaka tI.ca. kRSNavAsudeva . kRSNavennA . de. ja. kRSNasarpa kRSNa zrI mA mA. . kRSNa ma mo. kRSNarAji . UIT kRSNA kRSNA kRSNA kRSNA 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-2 kRSNA kRSNa kRSNagulikA kRSNaparivrAjaka kRSNarAjI kRSNarAjI kRSNarAjI kRSNAvartasaka kRSNavAsudeva kRSNavennA kRSNasarpa kRSNazrI kRSNA kRSNA kRSNA kRSNA kRSNA kRSNA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 bharata kSetranA prathama bhAvi baladeva. juo baladeva (2). rANI padmAvatI(3) nI dAsI. tenI nimaNUka mahAvIra nI mUrtinI sevA mATe karavAmAM AvI hatI. te ane devadattA(4) eka che. parivrAjakono eka varga. pAMcamAM svargamAM lokAMtika devonA vAsasthAno pharate AvelI kALI rekhAo. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA dasamA varganuM bIjuM adhyayana. vANArasInA rAma ane dharmAMnI putrI. te saMsAra choDI tIrthaMkara pArzvanI ziSyA banI. mRtyu pachI te izAna(2)nI mukhya patnI banI. IzAna svarga(kalpa)mAM eka svargIya vAsasthAna. juo kRSNa(1). eka nadI. tenI ekatA kRSNA ane veNA nadIonA saMyukta pravAha sAthe sthApavAmAM AvI che. te baMgALanA upasAgarane maLe che. rAhunuM bIjuM nAma. rohItakanA gRhastha datta(1)nI patnI. temane devadattA (2) nAmanI dIkarI hatI. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA dasamA varganuM paheluM adhyayana. IzAnanI ATha mukhya patnIomAMnI eka. tenA pUrvabhavamAM te vANArasInA rAmaane 'dhammA'nI putrI hatI ane tIrthaMkara pArzvanI ziSyA banI hatI. aMtakRddazAnA AThamAM varganuM cothuM adhyayana. rAjA zreNika(1)nI patnI. te saMsArano tyAga karI caMpA nagaramAM mahAvIranI ziSyA banI. 11 varSanA zramaNajIvana pachI te mokSa pAmI. vijayapuranA rAjA vAsavadattanI patnI ane 'suvAsava' (2)nI mAtA. AbhIra(1)nA pradezamAM vahetI nadI. kRSNA ane veNA (2) e be nadIonI vacce brahmadvIpa Avelo che. kRSNAnI ekatA vartamAna kRSNA sAthe sthApavAmAM AvI che. pRSTha- 98
Page #99
--------------------------------------------------------------------------
________________ katapuNNa katamAlaa 1. kattavIriya 2. kattavIriya 1. kattia 2. kattia 3. kattia 4. kattia 5. kattia kattiA kattii kattiya kattiyA Y Li . . . * mA. tI. kRtapuNya . kRtamAlaka kArtavIrya kArtavIrya kArtika kArtika kArtika kArtika 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-2 kRtapuNya kRtamAlaka kArtavIrya kArtavIrya kArtika kArtika kArtika kArtika kArtika kArtika .na. tiA kRtikA . kArtikI kArtikI . kArtika kArtika de. ja. kRttikA kRttikA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSaH ' bhAga - 1 rAjagRhInA vepArI dhanAvaha(3)no putra. te bAra varSa gaNikA sAthe rahyo ane teNe potAnI saghaLI saMpatti gumAvI. pachI eka vRddhAe tene dattaka putra tarIke svIkAryo. chevaTe saMsAra tyAga karI tIrthaMkara mahAvIrano ziSya banI gayo hato. krutapuNya potAnA pUrvabhavamAM garIba govALano putra hato teNe atyaMta bhaktipUrvaka sAdhune bhikSA ApelI juo 'kayamAlaa'. hastinApuranA rAjA anaMtavIryano putra. tArA(2) tenI patnI hatI. subhUma(1) teno putra hato. teNe rAma(3)nA (arthAt parasurAmanA) pitA jamadagnine haNyA hatA. rAme pitAnI hatyAnuM vera vALavA kRtavIryane haNyo hato. cakravartI bharata(1) pachI mokSa prApta karanAra ATha mahApuruSomAMno eka. te balavIriyano putra hato. mahinAnuM nAma. hastinApura nagarano vepArI. eka vAra jitazatru (16) rAjAe tene bolAvyo ane tApasa(4)ne bhojana ApavA AjJA karI. paraMtu tene tApasamAM zraddhA na hatI temaja tApasa mATe Adara na hato, tethI tene rAjAnI AjJAthI trAsa thayo. pariNAme teNe saMsArano tyAga karyo, te 1008 vepArIo sAthe tIrthaMkara muNisuvvayano ziSya banI gayo. bAra varSanI zramaNajIvananI sAdhanA pachI teNe marIne sudharma(1) svargamAM(kalpamAM) zakra(3) tarIke janma lIdho. anuttaropapAtikadazAnA eka adhyayana. te nAza pAmyuM che. bharatakSetranA chaThThA bhAvi tIrthaMkara devazrutano pUrvabhava. eka AcArya. rohIDaga nagaramAM krodhe bharAyelA eka kSatriye temano vadha karyo hato. juo 'kRtikA'. kArtika mahinAno pUrNimAno divasa. juo 'katti'. aThyAvIsa nakSatramAMnu eka. teno adhiSThAtA deva agni(1) che. tenuM gotranAma agnivesa(3) che. pRSTha- 99
Page #100
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAma-da-nAma vaSa:' mA-2 kadalisamAgama trisamAja kadalisamAgama kaddama de. kardamaka kardamaka 1.kappa kalpa 2. kappa A. kalpa kalpa 3. kappa ka. kalpa kalpa | juo 'kayalisamAgama'. anuvalaMdhara devono iMdra. te varuNa(1)nA kuTuMbano sabhya che. teno vAsa vidyuprabha(2) parvata upara che. juo anuvalaMdharanAgarAya. svargIya kSetrono varga. vigato mATe juo 'kappovaga'. aMgabAhya kAlika Agamagrantha. lokomAM te bRhatkalpasUtra tarIke prasiddha che. cha adhyayanomAM vibhakta che. A adhyayano zramaNa-zramaNIonA AcAranA vidhi-niSedharUpa niyamonuM nirUpaNa kare che. temanAM bhakSya, upakaraNa, rokAvAnA sthAno vagere aMgenA vidhiniSedhonuM vivaraNa A granthamAM che. vratapAlanamAM thatA aticAro yA nAnAmoTA doSo saMbaMdhI prAyazcittonuM paNa vidhAna temAM che. pADaliputranA brAhmaNa 'kapila' (6)no putra. te bahu buddhimAna hato. te eka 'maya'nI dIkarIne paraNelo. te ja nagaranA rAjA naMdano maMtrI hato. rAjAne ghaNo upayogI ane madadagAra sAbita thayo hato. jo ke rAjAe tene ghaNo parezAna karyo ane trAsa Apyo chatA te sadA rAjAne vaphAdAra rahyo. tene 'kalpaka' ke 'kalpaga" paNa kahe che. kalpa(2) upara bhadrabAhue racelI eka prakAranuM gAthAbaddha vivecana. bhASyanI gAthAothI niryuktinI gAthAone alaga karavI kaThina che. kalpa(2)no prAstAvika bhAga. kalpa(2)no prAstAvika bhAga. kalpaniryukti upara eka prakAre gAyAbaddha vivecanA te be rUpamAM maLe che - bRhatkalpalaghubhASya ane bRhatkalpabRhadbhAgya . aMgabAhya kAlika AgamasUtra. te upAMga aMtargatu che. temAM dasa adhyayano che. juo upara. bAra kalpo (svargIya kSetro yA svargo)thI paNa upara vasatA raiveyaka ane anuttaropapAtika athavA anuttara devonuM bIjuM nAma. eka laukika zAstra, kapAsIyAno vepAra karanArAonI Arya maMDaLI. kappaNijjutti A. kalpaniyukti kalpaniryukti kappapeDhA kappapeDhiyA kalpapIThikA kalpapIThikA kalpapIThikA kalpapIThikA HT. kappabhAsa HT. kalpabhASya kalpabhASya kappavaDaMsiyA pavitaMsA kalpAvataMsikA kappavaDiMsiyA mA. otpAvatarA kalpAvataMsikA kappAtIta kalpAtIta kalpAtIta . 1. kappAsia 2. kappAsia kAsika kAAsika kAryAsika kAryAsika muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 100
Page #101
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1. kappiA 2. kappiA kappiyAkappiya kappovaga kabbaDaa kabbaDaga kabburaa kamala kamaladala kamalappabha 1. kamalappabhA 2. kamalappabhA 1. kamalasi 2. kamalasi 1. kamalA mA. mA. de, au. kalpopaNa sa. J. karbaTaka de.ja. karbaTaka Trena. .na. . kalpikA mA. kalpikAkalpika kokalpika mA. kalpikA . sa. karbura ma kamala kamaladala kamalaprabha kamalaprabhA kamalaprabhA kamalazrI kamalazrI 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 kamalA kalpikA sics kalpopaga sclas karbaTaka karbaraka kamala kamaladala kamalaprabha kamalaprabhA kamalaprabhA kamalathI kamalazrI kamalA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 eka aMgabAhya kAlika Agamagrantha. nirayAvAlikA (1)thI taddana alaga grantha tarIke teno ullekha thayo che. saMbhavataH niyAvAlikA(2) ane A kalpiA eka ja che. te nirayAvAlikA(2)nA pAMca vibhAgomAMno eka vibhAga che. niracAvAlikA(1) ane A kampiyA eka jaNAya che. eka aMgabAhya utkAlika AgamasUtra je naSTa thaI garyo che. bAra svargo (kalpo) ane temAM vasatA devone kauovaga kahe che- (1) sudharma, (2)IsAna, (3) sanat kumAra, (4) mAheMdra, (5) brahmaloka, (6) laMtaga, (7) mahAzukra, (8) sahasrAra, (9) Anata, (10) prANata, (11) AraNa (12) acyuta. A ane 'kabbaDaga' eka che. aThyAsI brahmAMno eka. te 'kamburaa' ane *ththara' nAmothI paNa prasiddha che. A ane 'kabbaDaga' eka che. nAgapurano vepArI. kamalazrI(2) tenI patnI hatI ane kamalA tenI dIkarI hatI. eka yakSa deva je tenA pUrvabhavamAM mahAvata hato. nAgapurano vepArI. kamalappabhA tenI putrI hatI. nAgapuranA vepArI kamalaprabhanI putrI. saMsAra tyAgI tIrthaMkara pArzanI ziSyA banI . mRtyu pachI pizAca devonA iMdra kAla(4)nI patnI rUpe janmI mahAkAla(9)nI mukhyapatnI paNa kamalappabhA che. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskaMdhanA pAMcamAM varganuM bIjuM adhyayana. vItasoMgAnA rAjA mahAbala(2)nI patnI. temane balabhadrA3) nAmano putra hato. nAgapuranA vepArI kamalanI patnI. nAgapuranA kamala ane kamalazrI (2)nI dIkarI. te saMsArano tyAga karI tIrthaMkara pArzva(1)nI ziSyA banI. mRtyu pachI teNe iMdra kAla(4)nI eka mukhya patnI tarIke janma lIdho. mahAkAla(9)nI eka mukhya patnInuM nAma paNa kamalA che. pRSTha- 101
Page #102
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2. kamalA HT. kamalA kamalAmela kamalAmela kamalAmelA zra. kamalAmelA 1. kamalAva kamalAvatI 2. kamalAvai kamalAvatI kamalujjalapurI mastotrapurI kamAragAma U karigrAma 1.kamma karma jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskalpanA pAMcamAM kamalA varganuM paheluM adhyayana. | kumalAmela | cakravartI bharata(1)no eka azva. bArAvatInI rAjakumArI. ugrasenanA pautra dhanadeva (5) sAthe tenuM sagapaNa thayuM hatuM. 'saMba'(2)nI kamalAmelA madadathI tenuM apaharaNa karavAmAM AvyuM ane nizaDha ane prabhAvatInA putra sAgaracaMdra sAthe tene paraNAvavAmAM AvI. pachIthI kamalAmelA saMsAra choDI tIrthaMkara ariSTaneminI ziSyA banI. ISakAra(1) rAjAnI rANI. teNe rAjAne kamalAvatI samyagdarzana karAvyuM ane tenI sAthe saMsArano tyAga karI pUrNatAne yA mokSane pAmI. maNicUDa rAjAnI rANI ane ratnAvaNanA rAjakumAra kamalAvatI maNiprabha(2)nI mAtA. je nagaramAM airAvata kSetranA covIsamA tIrthaMkara kamalonvalapurI vAriseNa nirvANa pAmyA te nagara. karmAragrAma juo 'kaMmAragAma'. bhagavatIsUtranA zataka 13no uddezaka 8, chaThThA karma zatakano uddezaka 9 ane zataka 16 no uddezaka 3 karma prajJApanAnuM tevIsamuM pada (prakaraNa). brahmadazAnuM dasamuM adhyayana. karmaprakRti juo 'kammappayaDi'.. karmaprakRti juo 'kammappayaDi - 2'. karmaprakRti karma ane tatsaMbaMdhI viSayonuM nirUpaNa karato grantha AcArya nAgahasti A granthanA jJAtA hatA. karmaprakRti uttarAdhyayananuM teMtrIsamuM adhyayana. karmapravAda karmaprakRti vagerenuM nirUpaNa karato AThamuM pUrva. karmabandhaka prajJApanAnuM covIsamuM pada (prakaraNa). juo baMdha. evo pradeza jyAM mANasa yuddhakaLA (asi), lekhana yA sAhityakaLA (masI), kRSi (khetI) e traNamAMthI koI eka dvArA potAnI AjIvikA meLave che. AvA kSetro paMdara che- pAMca bharatakSetro, karmabhUmi pAMca airAvatakSetro, pAMca mahAvidehakSetro. temAM traNa kSetro (dareka vargamAMthI eka-eka)jaMbUdvIpamAM che, cha kSetro (dareka vargamAMthI babbe)dhAtakIkhaMDamAM cha kSetro puSkaradharadvIpamAM che. juo akarmabhUmi. 2. kamma karma HT. HT. karma 3. kamma kammapagaDi kammapayaDi karma karmaprakRti karmaprakRti 1. kammappayaDi . karmaprakRti 2. kammappayaDi kammappavAya kammabaMdha HT. HT. A. karmaprakRti karmapravAda karmabandhaka kammabhUmi bhau. karmabhUmi muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 102
Page #103
--------------------------------------------------------------------------
________________ kammavivAga kammavivAgadasA 3. kammavedaa kammAraggAma kayaMgalA kayamAla kayamAlaa kayavamma kara karakaMDa mA. karakaMDu che. che. kayamAlaga OM. kRtamAlaka kayamAlia . kalasamAgama . kayavaNamAlapiya 4. karakaraa karakaria mu karmavipAka mA. karmavedaka che. kamaragrAma . karmavipAkadazA kRtAGgalA kRtamAla kRtamAlaka kRtamAlaka kadalisamAgama kRtavanamAlapriya kRtavarman 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 karmaviSA .. kara a. tA karakaNDa *.. karakaNDu karmaviSAkadazA karmavedaka karmAragAma kAlA kRtamAla kRtamAlaka kRtamAlaka kRtamAlaka kadalisamAgama kRtavanamAlapriya kRtavarman kara karakaNDa kara<= .na. karakaraka karakaraka de. ja. karakarika karakarika muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 zubha ane azubha karmonA phaLone 43 adhyayano mAM samajAvatuM Agama sUtra. vipAkazrutanA zrutaskaMdha-1 duHkhavipAkanuM bIjuM nAma. temAM dasa adhyayano che- (1) miyAputra (2) gottAsa, (3) aMDa, (4) sagaDa, (5) mAhaNa, (6) naMdiseNa, (7) soriya, (8) uduMbara, (9) sahamuddAha-Amalaya ane (10) kumAralecchaI. (vipaka-kunI vartana te huM na ja kare nIce A adhyayano upalabdha nathI). prajJApanAnuM pacIsamuM pada (prakaraNa). juo 'kaMmAragAma', eka nagara, jyAM mahAvIra gayA hatA. A nagaranA parisaramAM chattapalAsa nAmanuM udyAna temaja caitya hatuM. pAkhaMDI daridreahIM gosAlakane mAra mArelo. juo 'yamAla'. tamisA guphAno adhiSThAtA deva. caMpAnA rAjA koNIke tene haNyo hato. juo 'kayamAla'. juo 'yamAla'. je nagaramAM mahAvIra gayA hatA te nagara. hastizIrSa nagaranA puSpakarrahma(1) udyAnamAM vasato eka yakSa deva. temAM tIrthaMkara vimAnA pitA, temanI rANI sAmA hatI. aThyAsI grahamAMno eka. juo 'karakariMga'. eka brAhmaNa parivrAjaka ane tenA anuyAyIo. caMpAnA rAjA dadhivAhana, rANI padmAvatI (8)no putra. tenA janma vakhate padmAvatI zramaNI hatI kema ke teNe sagarbhAvasthAmAM saMsArano tyAga karyo hato. janma pachI tarata ja karakane masANamAM tyajI dIdhelo. tethI te avakirNaputra (tyajAyela putra) nAme paNa oLakhAto hato. eka baLadanI dazAmAM thayelA parivartanane joI tene saMsAranI asAratA samajAI ane pariNAme teNe saMsArano tyAga karyo. tene pratyekabuddha gaNavAmAM Ave che. A ane karakariMga eka che. A ane karakari eka che, pRSTha- 103
Page #104
--------------------------------------------------------------------------
________________ karakariga karaDa 1. karaNa 2. karaNa karia 2. kalaMda 2. kalaMda kalaMbavAluyA kalaMbA kalAda kalAya kalAvai kaliMga kaliMda 1. kavila OM.na. karakarika pa ma. sa.na. karaNa mA. karaNa .na. sama a. go kalanda ma. che. bhau. va ma. karaTa ' ma. kalanda . mA. kalAta . kalAvatI kalambukA kalAda kaliGga kalinda kapila 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 karakari karaTa karaNa karaNa kArika kalaMda kalaMda kadaMbavAlukA kalaMbukA kalAda kalAta lAvI kalika kalinda kapila muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 aThyAsI grahamAMno eka. 'kara' ane 'karia'no be judA graho tarIke paNa ullekha maLe che. kuNAlA(1)nA vatanI ane sAketamAM mRtyu pAmelA be guruomAMnA eka guru. jyotiSazAstra karela divasano bhAga, agiyAra karaNo che. temAMthI prathama sAta gatizIla che ane bAkInA sthira che. bava, te agiyAra karaNo A pramANe che bAlava, kaulava. thIviloAga, garAI, vaNika, vidghi, sauNi, cauppaya, nAga, kiMthugdha bhagavatIsUtranA zataka 19 no navamo uddezaka. aThyAsI grahamAno eka. juo karakariMga, je cha parivrAjako (dizAcaro) gosAlaka pAse AvyA hatA temAMno eka. eka Arya jAti. A ane kaliMda eka che. (narakabhUmimAM AvelI) eka nadI. tenI retI vajra jevI sakhata che. je sthaLe mahAvIra AvyA hatA te sthaLa. aMga nAmaka prAcIna dezanA pUrva bhAgamAM AveluM che. tetalipuramAM raheto sonI. bhadrA(18) tenI patnI hatI. temane eka poTTilA nAme putrI hatI. bhagavatIsUtranA zataka 21, varga 2 nuM prakaraNa 1. eka umadA strI. eka Arya deza ane tenA loko. kaMcanapura tenuM pATanagara hatuM. eka deve pUra dvArA tenA vinAzanuM bhaviSya bhAkheluM. saupAgano suthAra kroMkkAsa vimAnamAM kaliMga gayelo. karakuMDu tyAM rAjA hato. eka Arya jAti. A ane kalaMda eka che. dhAtakIkhaMDanA bharatakSetranA pUrvArdhanA vAsudeva, temanI rAjadhAnI caMpA hatI. teNe ane jaMbudvIpa nA bharatakSetranA dakSiNArdhanA vAsudeva kRSNa e ekabIjA sAme zaMkha phUMkyA hatA. kapile avara-kaMkAnA rAjA padmanAbhane rAjagAdI parathI uThADI tenA putrane rAjagAdI soMpI hatI. pRSTha- 104
Page #105
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2.kavila a.tA kapila kapila 3. kavila kapila sAMkhya tarIke prasiddha eka pAkhaMDI darzananA. sthApaka. te eka rAjakumAra hatA je saMsArano tyAga karI bharatanA putra marIcInA ziSya banyA hatA. temano ziSya AsurI hato. temaNe AsurIne SaSThItaMtrano upadeza Apyo. A SaSThItaMtra 24 tattvonuM nirUpaNa kare che kosaMbInA 'kAsava' (4) ane 'jasA' (1)no putra. kAsava rAjA jitazatru(25)no rAjapurohita hato. jyAre kAsava maraNa pAmyo tyAre tenI jagyAe bIjA koI puruSanI nimaNUka karavAmAM AvI. pachI kAsavanA mitra iMdradatta(4) pAse bhaNavA mATe jasAe kapilane zrAvastI mokalyo. teNe kapilane dhana zeTha pAse javA kahyuM. dhana savAramAM sauprathama AvI potAne namaskAra, karanArane be gInI Ape che. eTale kapila rAtrinA samaye dhanazeThanA ghare javA nIkaLI paDyo paraMtu cokIdAroe cora samajI tene pakaDI rAjA AgaLa rajU karyo. kapile rAjAne sAcI hakIkata jaNAvI. rAjA te sAMbhaLI tenA upara prasanna thayA, tene je mAMge te ApavAnuM vacana ApyuM. zuM mAMgavuM teno jema jema vicAra karato gayo tema tema te mAMgavAnI dhanarAzi vadhArato ja gayo. A vAte manamAM parivartana AvyuM. pariNAme saMsAra tyajI dIdho. tapa AdaryuM, chevaTe kevalajJAna pAmyo. A kathA. vaDe uttarAdhyayananuM AThamuM adhyayana banyuM che. AcArya susthitano ziSya. te jemanA makAnamAM rokAyelo,te makAnamAlikanI putrI upara teNe baLAtkAra karelo. te pApakRtyathI krodhe bharAyelA makAnamAlike kuhADIthI tenuM liMga kApI nAMkhyuM. | pADaliputranA kalpakanA pitA. parivrAjakono eka varga. rAjagRhInA brAhmaNano ziSya. potAnA pUrvabhava mAM siMha hato ane tripRSThae tene mArI nAMkhyo. A tripRSTha mahAvIrano pUrvabhava hato. pUrvabhavanA bhayanA kAraNe 'kapilabaDua" ne mahAvIrano bhaya lAgato hato. mahAvIranA prathama gaNadhara gautame potAnA ziSya tarIke teno svIkAra karyo hato. 4.kavila 4. pita kapila 5. kavila 6.kavila a. a.tA kapila kapila kapila kapila kavilabaDua ka. kapilabaTuka kapilabaTuka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 105
Page #106
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA I-2 kavilA jha. kapilA kapilA kavvaraa Dhe.jha. karbaraka HT. kasAya kAiMdI kAa karbaraka kaSAya kAkandI kaSAya kokandI Te.na. pya kAya kAMtimatI ka. kAntimatI kAntimatI kAussagga kAyotsarga A. kAyotsarga Te.naM. 22 kAka kAka kAkaMdI kAkandI kAkandI de.ja. karkandha rAjA zreNikanI AjJA chatAM munine hRdayapUrvaka bhikSA ApavA taiyAra na thanArI brAhmaNa dAsI. A ane 'kabbaDaga' eka che. prajJApanAnuM caudamuM pada (prakaraNa). juo 'kAgaMdI'. A ane 'kAya"(1) eka che. kosalAuranA vepArI naMda(2)nI dIkarI. tene sAketanA asomadattanA putra sAgaradatta(3) sAthe paraNAvavAmAM AvI hatI. zrImatI(1) tenI moTI bahena hatI. AvazyakanuM pAMcamuM adhyayana. A ane graha kAya(1) eka che. juo kAgaMdI. A ane kankaMdha eka ja che. pADaliputranA rAjA jitazatru(28)nuM bIjuM nAma. teNe ujjainInA rAjA upara AkramaNa karyuM, tene baMdI banAvyo ane tenuM rAjya paDAvI lIdhuM. tyAM tela mAlizanA kAraNe te kAgaDA jevo kALo thaI gayo. tethI kAkavarNa nAme te oLakhAvA lAgyo. bharatakSetranuM prAcIna nagara, tIrthaMkara suvidhi no janma ahIM thayo hato. mahAvIra ahIM AvelA. jitazatru(11) ane amRtaghoSa ahIM rAja karatA. hatA. dhRtidhara, kSemaka(2), caMDavega ane dhanna(5) A nagaranA hatA. chaThThA vAsudeve potAnA pUrvabhavamAM ahIM tapa karyuM hatuM. juo 'karia'. kAkaMdha karkandha kAkavaNNa ka. kAkavarNa kAkavarNa kAgaMdI kAkandI kAkandI kAtiya 8. kArtika kArtika kApilijja T. kApilIya kApilIya kAmakama Dhe. kAmakarma kAmakarma kAmagama kAmakarma kAmakarma kAmajjhayA kAmadhvajA phAmadhvajA uttarAdhyayananuM AThamuM adhyayana. A ane kAmagama eka che. lAMtaka svarga(kalpa)nA iMdranA kAmagama nAmanA vimAnano vyavasthApaka deva. | vANijyagAmanI gaNikA. juo ujhitaka(2). aThyAsI grahamAMno eka. teno ullekha be judA graho kAsa ane phAsa tarIke paNa thayo che. upAsakadazAnuM bIjuM adhyayana. kAmaphAsa de.ja. kAmasparza kAmasparza 1. kAmadeva A. kAmadeva kAmadeva muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 106
Page #107
--------------------------------------------------------------------------
________________ 2. kAmadeva kAmamahAvaNa kAmiDDiyagaNa 1. kAya 2. kAya kAyaMdaga kAyaMdI kATThi kAyaraa kAyaria 1. kAla 2. kAla 3. kAla 4. kAla . che.je. kAmamahAvana a. tI kAmadhikagaNa na che. . che. kAmadeva . sA. a. go kAtaraka che. kAtarika .. kAka kAka kAkandika kAkandI kAryasthiti Dhe. .na. kAla kAla kAla kAla 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 kAmadeva kAmamahAvana kAmarSikagaNa kAka kAka SLAPER kAkaMdI yasthiti kAtaraka kAtarika kAla kAla kAla kAla muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 na mahAvIranA mukhya dasa upAsakomAMno bIjo. te caMpAnagarIno vepArI hato. tenI patnInuM nAma bhadrA (36) hatuM. tenI pAse 18 karoDa sonAmahora hatI. eka deva dharmazraddhAmAM tenI draDhatAnI parIkSA karavA Avyo, bhayaMkara pariNAmonI tene dhamakI ApI. tenA zarIrane asahya trAsa Apyo chatAM te potAnI dharmazraddhAmAMthI calita na thayo. bha. mahAvIra temanA zramaNo ane zramaNIone A kathAno niSkarSa jaNAvatA kahe che- gRhastha hovA chatAM teNe vighno ane yAtanAono je makkamatAthI sAmano karyo, te rIte bhAra aMganA svAdhyAyane anulakSI mahAvIre temane saghaLA pralobhano sAme kapaNe TakI rovA pralobhanone jarApaNa vaza na thavA salAha ApI hatI. mahAvIra jyAM AvyA hatA te vANArasInuM eka caitya. ahIM ja gosAlake potAno cotho pravRtaparihAra (parakAyapraveza) karyo hato. mahAvIranI AjJAmAM rahelA nava gaNomAMno eka abhyAsI grAmAMno eka anArya jAti ane temano deza. kAryaTIno rahevAsI. juo kAgaMdI, prajJApanAnuM aDhAramuM pada (prakaraNa). gausAlakanA bAra mukhya upAsakomAMno eka. lokapAla varuNa(1)nA kuTuMbano sabhya. rAjA zreNika(1) ane tenI rANI kAlI(5)no putra. kUNikanA pakSe vaizAlInA rAjA ceDaga sAthe yuddhamAM laDatA te ceDaga dvArA haNAyo hato. abhyAsI grAmAMno eka. vAyukumAra devono lokapAla, tenI mukhya patnI nI saMkhyA ane temanA nAmo kAlavAla(1)nI mukhya patnInI saMkhyA ane temanA nAmo samAna ja che. pizAca devonA be indromAMno eka. tenI mukhya patnIo - kamalA(1), kamalappabhA, utpalA ane sudarzanA che. pRSTha- 107
Page #108
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 5.kAla 8. kAla kAla 6.kAla HT. ti kola . zani kAla kAla 8.blna Te.na. # kAla 9.kAla bhau.na kAla kAla 10. kAla ma.ke. bhau.ke. kAla AmalakappAno vepArI. te kAlazrIno pati ane kAlI(3)no pitA hato. bhagavatIsUtranA agiyAramAM zatakano agiyAramo uddezaka. veleba(1)no lokapAla temaja prabhaMjana(3)no lokapAla. te ane kAla(3) eka che. nArakIone trAsa devAmAM rata paMdara paramAdhArmika devomAMno eka. te jama(2)nA kuTuMbano sabhya che. sAtamI narakabhUmi tamastamaprabhAnA chellA pAMca sauthI bhayaMkara mahAnaraka vAsasthAnomAMnuM eka. sahastrArakalpanuM eka svargIya vAsasthAna-vimAnA jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya aDhAra sAgaropama varSanuM che, - jyAM vasatA devo aDhAra pakhavADiye eka vAra zvAsa le che ane aDhAra hajAra varSe temane eka vAra ja bhUkha lAge che. lavaNasamudramAM AvelA valayAmuha kalazano adhiSThAtA deva. kAloda samudranA be adhiSThAtA devomAMno eka. nirayApAlikAnuM prathama adhyayana. A ane 'kAlazaukarika eka che. juo kAlaga. A ane 'kaliMjara' eka che. juo 'kAlaga' (3). 11. kAla kAla kAla 12. kAla kAla kAla 13. kAla HT. kAla kAla 14. kAla kAla kAla kAlaa kAlaka kAlaka kAlaMjara mI. kAlaara kAlaMjara kAlakhamaNa kAlakSamaNa kolakSamaNa 1.kAlaga kAlaka kAlaka dhArAvAsanA rAjA vajasiMha ane tenI rANI surasuMdarIno putra. te saMsAra tyajI guNAkaranA ziSya banyA. kAlaganI bena sarasvatI paNa saMsArano tyAga karI zramaNI banI. eka vAra tenA rUpathI mohAMdha banI ujainIno rAjA gardabhila tene baLajabarIthI potAnA mahele laI gayo ane tene tyAM pUrI rAkhI. AcArya kAlake gardabhillane harAvyo, sarasvatIne mukta karAvI ane zramaNI tarIke punaH pratiSThita karI. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 108
Page #109
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2.kAlaga kAlaka 3.kAlaga zra. 4. kAlaga kAlaka kAlaNadIva bhau. kAlapAla ujjainInA balamitra ane bhAnumitranA mAmA, bhAnuM zrInA putra balabhAnue temanI pAse dIkSA lIdhI . eka vAra AcArya kAlaga sAtavAhananI rAjadhAnI pratiSThAna gayA hatA. rAjAe temane paryuSaNAnI. kAlaka ujavaNInA divase sthAnika utsava hovAthI paryuSaNA ujavaNI tithimAM pheraphAra karavA sUcavyuM temaNe rAjAnA sUcanane svIkArI lIdhuM. saMbhavataH A kAlaga ane kAlaga (1) eka ja vyakti che. suvarNabhUmimAM thoDo samaya rokAyelA sAgara nA. dAdAguru, sAgarane jJAnanuM bahu abhimAna hatuM. kAlaka kAlaka kAlaga suvarNabhUmi gayA, tene sanmArge vALyo. A kAlaga paNa kAlaga(1)samAna hoI zake turaviNInA rAjA jitazatru(3)ne potAnI brAhmaNa patnIthI thayelA putra datta(1)nA mAmA. kAlaka jyAre AcArya kAlage dattane kahyuM ke yajJanuM phaLa naraka che tyAre dattane mAThuM lAgyuM. jyAM anAja meLavavA ke lAvavA vahANono kAnanadvIpa kAnanadvIpa | upayoga thato te dvIpa. kAlapAla kAlapAla juo 'kAlavAla'. cakravartI bharatanA senApati suseNa(1)e jItelI. kAlamukha kAlamukha eka anArya(anArya) jAti. navasamavana kAlAvatesakabhavana camaracaMcAmAM AveluM eka vAsasthAna. nAgakumAra devonA iMdra dharaNanA cAra lokapAlo. kAlapAla kAlapAla mAMno eka. tene cAra mukhya patnIo che - asogA, vimalA, suprabhA ane sudarzanA bhUtAnaMda(1)nA cAra lokapAlomAMno eka. tenI patnIonI saMkhyA ane temanA nAmo kAlapAla kAlapAla kolavAla(1) nI patnIonI saMkhyA ane temanA nAmo samAna ja che. juo 'nAgavitta'. mathurA(1)nA jitazatru(19) rAjAnA putra. rAjAe potAnA mahelamAM rakhAta tarIke rAkhelI. gaNikA kAlA(2)nA peTe te janmyA hatA. te nirveza kAlavaizika saMsAra choDI zramaNa banyA. te potAnA zarIra pratye eTalA badhA anAsakta hatA ke mudraselA DuMgara upara ziyALa temanA zarIrane khAI gayuM. eka vidyAdhara jene sujayeSThAnA putra satyakI(1) kAlasandvIpa kAlasandIpa e haNyo hato. kAlamuha kAlavaDiMsayabhavaNa mo. 1. kAlavAla 2.kAlavAla kAlavesiya | 8. kAlasaMdIva muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 109
Page #110
--------------------------------------------------------------------------
________________ kAlasirI sU . . soaraaputta ka. kAlasoyariya kAlasoriya kAlasovaria kAlahattha 1. kAlA 2. kAlA kAlia kAliMjara . kAlikeya . . kAlazaukarika . kAlazaukarika che kAlAya che. kAlAyavesiya . kAlAsavesikaputta zra. kAlAsavesiyaputta zra. sa. 'Agama-vRhat-nAma joSa:' mAna-z kAlazrI kAlazrI kAlazaukarika kAlaukarika vAtauriputra kAlaukarikaputra kAlazaukarika mA. kAlahastin kAlA kAlA kAlika . kAliJjara kAlazaukarika ai. bhau. kAlikeya kAlazaukarika kAlaukarika kAlahastin kAlA kAlAka kAlAka kAlAdavaizika kAlAdavaizika vAtAcaZzivaputra kAlAsyavaizikaputra vAtAcaveziputra kAlAsyavaizikaputra kAlA kAlika kAliMjara kAlikeya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSa: ' bhAga - 1 AmalakappAnA vepArI kAla(5)nI patnI. A ane 'kAlazaukarika' eka che. A ane kAlazaukarikano putra sulasa eka ja che. roja 500 pADAne kApato rAjagRhIno kasAI. sulasa teno / putra hato. mahAvIre rAjA zreNikane kahyuM hatuM ke jozreNika kAlazaukarikane pazuonI katala karato baMdha karaze to kAlazaukarika narakamAM nahIM jAya. tethI zreNIke kAlazaukarika kasAIno dhaMdho baMdha karI de te mATe ghaNA prayatna karyA. paraMtu rAjA saphaLa thayo nahi. ane kAlazaukarika mRtyu pachI sAtamI narake gayo. juo kAlazaukarika. juo kAlazaukarika. kalaMbuyA gAmano rahevAsI. teNe mahAvIra ane gosAlakane bAMdhI potAnA moTA bhAI megha(7)ne havAle karyA. paraMtu meghe temane choDI mUkyA. pizAca devonA iMdra kAla(4)nI rAjadhAnI. mathurA(1)nI gaNikA. tene rAjA jitazatru(19) e potAnI rakhAta tarIke potAnA mahelamAM rAkhI. tene potAnA peTe janmelo putra kAlavesiya hato. tIrthaMkara mahAvIra gosAlaka sAthe gayelA te sthaLa juo 'kAlavesiya'. juo 'kAlAyavesiya'. tIrthaMkara pArzva(1)nI paraMparAno zramaNa. teNe mahAvIranA ziSyone keTalAka prazno pUchyA ane pachI mahAvIranI paraMparA svIkArI. juo kAlika. jyAM potAnA pUrvabhavamAM citta ane saMbhUti haraNa rUpe janmyA hatA te parvata. jaMbudvIpanA bharata kSetramAM vaitADhya(2) parvatanI baMne parvatamALAo upara nami(3) ane vinamie sthApelA soLa janapado (dezo)mAMno eka. te kAlikeya nAmanA vidyAdhara lokonA vasavATavALo hato. teo je vidyAmAM niSNAta hatA te vidyAno adhiSThAtA deva paNa kAlikeya nAmano hato. pRSTha- 110
Page #111
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 kAliya A. kAlika kAlika kAliyadIva bhau. kAlikadvIpa kAlikadvIpa kAliyaputta kAlikaputra kAlikaputra 1. kAlI kAlI kAlI 2. kAlI A. kAlI kAlI 3. kAlI kAlI kAlI 4. kAlI A. kAlI kAlI aMgabAhya Avazyaka vyatirikta AgamagranthonA be prakAromAMno eka. A prakAranA Agamagrantho. divasa temaja rAtrinA cAra cAra praharomAMthI pahelA ane chellA praharomAM vAMcI zakAya. naMdImAM aMga sUtro uparAMta 31 kAlika sUtronI yAdI che. pakakhI. mAM AvA 38 sUtronA nAmono ullekha che. hIrA vagerethI bharapUra dvIpa. hastizIrSanA keTalAka vepArIo tyAM gayA hatA. tIrthaMkara pArzva(1)nI paraMparAno zramaNa. asurakumAra devonA iMdra camara(1)nI pAMca mukhya. patnIomAMnI eka. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA pahelA varganuM paheluM adhyayana. AmalakappAnA kAla ane kAlazrInI putrI. te saMsArano tyAga karI tIrthaMkara pArzvanI ziSyA banI hatI. mRtyu pachI te camaracaMcAmAM iMdra camaranI. mukhya patnI kAlI tarIke janma pAmI. bhaviSyamAM te mahAvidehamAM mokSa pAmaze. aMtakRddazAnA AThamAM varganuM paheluM adhyayana. zreNikarAjAnI patnI, saMsAra tyAgI mahAvIranI ziSyA banI hatI. 8 varSanA zramaNI jIvana pachI te mokSa pAmI. tapa anuSThAna mATe te prasiddha hatI. A ane kAlikeya eka che. dhAtakIkhaMDane badhI bAjuthI gherato vartuLAkAra samudra. teno vistAra 8 lAkha yojana che. parigha 9170605 yojanathI thoDo vadhAre che. kAla ane mahAkAla tenA adhiSThAtA devo che. 42 candro ane 42 sUryo tenA upara prakAze che. te puSkaravara valayAkAra dvIpathI gherAyelo che. juo 'kAlo'. A ane 'kAlo' eka che. rAtri bhojananA doSonA saMdarbhamAM jenuM draSTAnta ApavAmAM AvyuM che te bhikSu. pAkhaMDI mata dharAvato eka gRhastha. dharmAstikAyanA astitva ane karmonA phaLa upara tene maa ane tIrthaMkara mahAvIra sAthe carcA thaI hatI. | pachI te mahAvIrano anuyAyI banI gayo. 5.kAlI kAlI kolI kAlIya pai.bhI.kAlika kAlika kAlo bhau. kAloda kAloda kAloda kAloda kAlodahi kAloda kAlodadhi kAlodadhi kAlodAi kAlodAyin kAlodAyina kAlodAyi . zrA. kAlodAyin kAlodAyina dA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-111
Page #112
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 kAloya kAloyaNa kAloyasamudda kAlodana kAlodasamudra kAloda kAlodana kAlodasamudra bhau. kAviTTha bhau.de. kApiSTha kAriSTha kAvila . kApila kApila kAvilia kApilika kApilika kAviliya HT. kApilika kApilika kApilIya kAvilijja HT. kApilIya kAsa .naM. #IST kAza 1. kAsava kAzyapa kAyapa 2.kAsava kAzyapa kAzyapa 3. kAsava kAzyapa kAyapa A ane "kAloa" eka che. A ane 'kAlo' eka che. A ane kAloa" eka che. lAMtaka kalpa(svargamAM AveluM vAsasthAnA (vimAna). jyAM devonuM utkRSTa AyuSya cauda sAgaropama varSa hoya che. juo 'kAvilia'. sAMkhya darzananA siddhAMtonuM vivaraNa karato eka pAkhaMDI zAstragrantha. juo 'kApilijja'. juo 'kApili%'. 88 grahamAMno eka graha. juo 'kAmaphAsa". A badhAonA gotranuM nAma kAzyapa- mahAvIra, temanA pitA siddhArtha(1), RSabha, Arya jaMbU. morya(2) ane jyeSThabhUti. tIrthaMkara pArzva(1)nI paraMparAnA vidvAna zramaNa. kosaMbIno vidvAna brAhmaNa. tenI patnI yazA hatI. temane kapila(4) nAmano putra hato. aMtakRddazAnA chaThThA varganuM cothuM adhyayana. rAjagRhIno vepArI. te saMsAra tyAgI, mahAvIrano ziSya banyo, 16 varSanuM zrAmaNya pALI mRtyu pachI te vipula parvata upara mokSa pAmyo. uttarAphAlvanI nakSatranuM gotranAma. tIrthaMkara mahAvIranuM bIjuM nAma. juo mahAkAsava. pAMcamAM tIrthaMkara sumatinI pramukha ziSyA. A ane kAsI eka che. eka Arya deza jenuM pATanagara vANArasI hatuM. eka samaye zaMkha(7) teno rAjA hato. kAsI ane kosalanA 18 gaNarAjAo hatA. aMtakRddazAnuM AThamuM adhyayana. te ane kiMkarma (3) eka che. rAjagRhIno vepArI, saMsArano tyAgI mahAvIranA ziSya banyA, jeNe 11 aMgasUtronuM adhyayana karyuM hatuM. guNaratna tapa karyuM hatuM. 16 varSa zrAmaya | pALyuM pachI vipula parvata upara mokSe gayA hatA. 4. kAsava HT. kAzyapa kAzyapa 5. kAsava kAzyapa phArUpa 6.kAsava kAyapa kAzyapa a.ja.kAzyapa tI. #Azyapa zra.pra. kAzyapa tI. 8. zya ai. kAzibhUmi 7. kAsava 8, hsava kAsavI kAsibhUmi kAzyapa kAyapI kAzibhUmi kAsI kAzI kAzI 1. kiMkamma A. kiGkarman | kikarmanuM 2. kiMkamma 8. Drina | kiDa karmana muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 112
Page #113
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 3. kiMkamma A. kiGkarman kikarmanuM 1. kiMNara kinnara kinnara 2. kiMNara de. kinnara kinnara Dha 3. kiMNara kinnara kiMtthuggha/kiMthuggha a.ja. kiMstudhna kinnara kiMtuSNa 1.kiMpurisa kiMpuruSa kiMjuruSa 2. kiMpurisa de. kiMpuruSa kiMpuruSa kiMpuruSa 3. kiMpurisa 2 kiMpuruSa kiMsuggha a.ja. kiMstudhna kiMtuSka kiTTha ke.mo. 9 kRSTa aMtakRddazAnA chaThThA varganuM bIjuM adhyayana. sthAnAMgamAM teno ullekha aMtakRddazAnA AThamA. adhyayana tarIke kare che. kiMmara nAma dharAvato vyaMtara devonA be indromAMno eka. tene cAra mukhya patnI che vaheMsA, kemitI, raIsaNA ane raIppabhA. vyaMtara devono eka varga. te varganA devonA be indro che. - kiMvara ane kiM,risajuo vyaMtara, 1 camara iMdranA rathadaLanA senApati. agiyAra karaNa(1)mAMnuM chelluM. kiMmara varganA devonA be indromAMno eka. tene kiMmara (1)nI cAra mukhya patnIo jevI ja samAnA nAmo dharAvatI cAra mukhya patnIo che. balinA rathadaLano senApati. vyaMtara devono eka varga. te varganA devonA be | indro che. - sapparisa ane mahApurisa. A ane 'kiMthugdha' eka che. AraNamAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA. devonuM utkRSTa AyuSya 21 sAgaropamanuM hoya che. sanatu kumAra ane mAheMdramAM AveluM svargIya vAsa sthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya cAra sAgaropama varSanuM hoya che. 'kiThi" jevuM svargIya vAsasthAna. svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya cha sAgaropamanuM hoya che, te devo che. pakhavADiye ekavAra zvAsa le che ane 1000 varSa mAM eka vAra ja temane bhUkha lAge che. A vAsasthAna sayaMbhU(4) jevuM ja che. kiThi jevuM ja svargIya vAsasthAna. kiThi jevuM ja svargIya vAsasthAna. | kiThi jevuM ja svargIya vAsasthAna. kiTrika jevuM ja svargIya vAsasthAna. | kiThi jevuM ja svargIya vAsasthAna. kiThi jevuM ja svargIya vAsasthAna. kiTrika jevuM ja svargIya vAsasthAna. kiThi jevuM ja svargIya vAsasthAna. kiTTi de.bhI. kRSTi kiTThikUDa bhI. kRSTikUTa kRSTikUTa kiTThighosa de.bhI. kRSTighoSa kRSTighoSa kiTThijutta kiTThijjhaya kiDhippabha kiTThiyAvaTTa kiTThilesa kiTThivaNNa kiTThisiMga kiTThisiTTha de.bhI. kRSTiyukta de.bhI. kRSTidhvaja de.bhI. kRSTiprabha de.bhI. kRSTikAvarta de.bhI. kRSTilezya de.bhI. kRSTivarNa Dhe.mI. #regra de.bhau. kRSTiziSTa kaSTiyukta kRSTidhvaja kRSTiprabha kRSTikAvarta kaSTilezya kRSTivarNa kRSTizRMga kRSTiziSTa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 113
Page #114
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAma-da-nAma vaSa:' mA-2 vidhuttaravahiMsA Dhe.mI. gRSTadyuttaravata kiNiya | 4. #ifun kiNNara kiNhaguliyA kiNhasirI ke. vijara ka. kRSNagulikA tI.ca kRSNazrI kRSNazrI kiNhA mI. kRSNA kRSNA 1. kitti 2. kitti kIrti kIrti kIrti 3. kitti 4. kitti . kIrti kIrti 1. kittimai kIrtimatI 2. kittimai kIrtimatI . I. kittiseNa kimAhAra kiyaga kirAya 1.kiriyA kIrtisena kimAhAra kIcaka kRtyuttarAvartasaka | kiThi jevuM ja svargIya vAsasthAna. vAdyo banAvavA ane vagADavAnuM kAma karatI nIcI kiNika jAtinI koma. kinnara juo kiMmara. kRSNagulikA juo 'kihaguligA'. kuMthu(1)nI mukhya patnI. maMdara parvatanI uttare vahetI nadI. te rattA nadI ne maLe che. kIrti rAjagRhImAM mahAvIra samakSa nATaka bhajavanAra devI. kIrti jaMbudvIpanA kesarI sarovaranI adhiSThAtri devI. kIrti nIlavaMta parvatanA nava zikharomAMnuM eka. puSpacUlikAnuM cothuM adhyayana. kIrtimatI jemanI nIce sAketanA kaMDarIkanI patnI yazobhadrA e zramaNIpaNAnI sAdhanA karI te pradhAnazramaNI. kirtisenanI dIkarI, tene cakravartI brahmadatta sAthe kIrtimatI paraNAvavAmAM AvI hatI. kIrtisena 'kittimaI" (2)nA pitA. kimAhAra bhagavatIsUtranA caudamAM zatakano chaThTho uddezaka. kIcaka juo 'kIyaga'. kirAta A ane 'cilAya"(1) eka che. kriyA prajJApanAnuM bAvIsamuM pada (prakaraNa). bhagavatIsUtranA (1) trIjA zatakano trIjo uddezaka, kriyA (2) AThamA zatakano cotho uddezaka ane (3) sattara mA zatakano cotho uddezaka. kriyAsthAna sUtrakRt nuM aDhAramuM adhyayana. kriyAvizAla teramuM pUrva kalveiSa nIcalA varganA devono eka prakAra. kilbiSika kapaTI sAdhuono eka varga. teo jJAna ane sAdhu-carita vyaktione bhAMDatA hatA. zarIrasaMpattimAM nabaLo hovA chatAM kRSimAM kRSipArAzara niSNAta evo dhAnyapUraNa gAmano brAhmaNa. virADanagarano rAjA. rAjakuMvarI draupadInA svayaMvara kIcaka mAM bhAga levA tene nimaMtraNa pAThavavAmAM AveluM hastinApurano rAjakumAra, jene draupadInA svayaMklIvAklIba varamAM bhAga levA nimaMtraNa pAThavavAmAM AveluM kirAta HT. kriyA 2. kiriyA A. kriyA kiriyAThANa kiriyAvisAla HT. HT. kriyAsthAna kriyAvizAla kilviSa kivvisa kivvisiya a.tA kilbiSika kisipArAsara ka. kRSipArAzara kIyaga sa kIcaka kIva . zIva/krIna muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-114
Page #115
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 kuiyaNNa | jha viruuf kuvikarNa kuMkaNa kokaNa koMkaNa kuMkaNaa ka. kauGkaNaka koMkaNaka kuMkaNagadAraa kauGkaNakadAraka koMkaNakadAraka kuMkaNaa kuMcavara kokaNaka krauJcavara koMkaNaka krauMcavara kuMcia kuzcika kuMcika kuMcita kuJcita kuMcita ghaNI gAyono mAlika eka gRhastha, raMganA AdhAre teNe gAyonA judA judA vargo pADyA hatA. juo koMkaNa. koMkaNa(1)no mANasa. ahIM te eka vRddha mANasano putra hato. teNe pitA sAthe saMsArano tyAga karyo. te nAno bALaka hovAthI zarUAtamAM tene sukhasagavaDanAM badhAM sAdhano pUrA pADavAmAM AvatA. ekavAra teNe pitAne kahyuM ke te strI vinA nathI rahI zakato. tethI pitAne duHkha thayuM. pariNAme kuMkaNA ne saMghamAMthI bahiSkRta karyo. eka vidhura jeNe bIjI strIne paraNavA mATe potAnA putrane mArI nAkhyo. juo koMkaNa(2). juo kuMkaNaa". | eka valayAkAra dvIpa. te ane koMcavara eka che. eka vepArI. tenA putre corI karI hatI paraMtu tenI sAthe rahetA nirdoSa sAdhune corInI zikSA thayela . eka tApasa(4) jeNe marelI mAchalI khAdhI ane pachI je bImAra paDyo. jyAre teNe vaidyane sAcI vAta jaNAvI tyAre vaidhe teno roga maTADyo. bhagavatIsUtranA sattaramAM zatakano prathama uddezaka. | cakravartI brahmadatta(1)nI patnI. rathAvarta pAse Avelo parvata. kaMpillapurano gRhastha, pUSA tenI patnI hatI. bha0 mahAvIranA mukhya dasa upAsakomAMno eka. gosAlaka dvArA pratipAdita niyativAda aMge tene eka deva sAthe rasaprada carcA thaI hatI. gosAlakanA siddhAMtanA prazaMsaka te devane teNe pUchyuM hatuM ke koI paNa prayatna karyA vinA tame tamAruM devapada pAmyA to pachI bIjA jIvo paNa prayatna karyA vinA. ucca pado kema pAmatA nathI? keTalAka jIvo devA che, keTalAka manuSyo che, keTalAka pazuo che ane keTalAka nArakIo che e hakIkata ja darzAve che ke jIvomAM gati Adi je bhedo che te temanAM karmonA kAraNe che. gosAlakano siddhAMta TakI na zake tema. A sAMbhaLI deva mUMjhAyo, te sthaLe thI jato rahyo upAsakadazAnuM chachuM adhyayana. A ane 'kuMDakolia' eka che. A. kuMjara sAgaronA kuMjara kuMjaraseNA kuMjarAvatta kAna kuJjara kuJjarasenA kuJjarAvarta kuMjarasenA kuMjarAvarta jatasenA bhau. 1.kuMDakolia AT. GRrti kuMDakolika 2. kuMDakolia kuMDakoliya . | AT. GRni9 BUhuRrti kuMDakolika | kuMDakolika muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-115
Page #116
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1. kuMDaggAma 2. kuMDaggAma 3. kuMDaggAma kuMDapura 1. kuMDala 2. kuMDana 3. kuMDala kuNDalabhadda kuMbha 1. kuMDalavara 2. kuMDalavara ai. tI. kuNDagrAma 3. mA. kuNDagrAma e.tI. kuNDagrAma e.tI. kuNDapura mo. mAM. mo. . OM ma. mAM. kuNDala kuNDala kuNDala kuNDalabhadra kuNDalamahAbhadra kuNDalavara 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-2 kuNDalavara 3. kuMDalavara mAM. kuNDalavara kuMDalavarabhada OM. kuNDalavarabhadra kuMDalavaramahAbhadda de. kuNDalavaramahAbhadra 2. DanavarAvamAsa mAM. kuNDalavarAvabhAsa kuMDagrAma kuMDagrAma kuMDagrAma kuMDapura kuMDala kuMDala kuMDala kuMDalabhadra kuMDalamahAbhadra kuMDalavara kuMDalavara kuMDalavara kuMDalavarabhadra kuMDalavaramahAbhadra kuMDalavarAvabhAsa mAM. kuNDalavarAvabhAsa kuMDalavarAvabhAsa kuMDalavarAvabhAsa kuMDalavarAvabhAsoda bhau. DAvarAvamAsola kuMDalavarAvabhAsoda kuMDalavaroda . kuNDa kuMDalavaroda muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 tIrthaMkara mahAvIranuM janmasthAna. tenI ekatA kuMDapura sAthe che. te be bhAgamAM vibhakta hatuM. khattiyakuMDapura ane mAhaNakuMDapura. trIsa varSanI uMmare mahAvIrano saMsAratyAgano vidhi A gAmamAM bhagavatIsUtranA navamA zatakano tetrIsamo uddezaka A ane 'kummagAma'. eka che. kuMDaggAma(1)nuM bIjuM nAma. tIrthaMkara mahAvIranuM janma sthAna khattiyakuMDapura hatuM je kuMDapuranA be bhAgomAMno eka bhAga hato. juo kuMDaggAma(1). aruNavarAvabhAsa samudranI pharate Avelo valayAkAra dvIpa. kuMDalabhadra ane kuMDalamahAbhadra A be tenA adhiSThAtA devo che. kuMDalavara nAmano parvata temAM Avelo che. kuMDaladvIpanI pharate Avelo valayAkAra samudra. A samudranI pharate kuMDalavara Avela che. 'cakakhusaMta' ane 'cakakhusubha' tenA adhiSThAtA devo che. eka parvata. A ane kuMDalavara(3) eka che. kuMDaladvIpano adhiSThAtA deva. kuMDaladvIpano adhiSThAtA deva. e ja nAmanA samudrathI gherAyelo valayAkAra dvIpa. te dvIpa kuMDalasamudrane vartuLAkAre ghere che. kuMDalavarabhadra, kuMDalavaramahAbhadra tenA adhiSThAtA devo che. e ja nAmanA dvIpane gherato valayAkAra samudra. te samudra khuda kuMDalavarAvabhAsa dvIpathI gherAyelo che. kuMDalamAM Avelo samakendriya parvata, rucakavara, mAnuSottara ane bIjA samakendriya parvato jevo che. kuMDalavaradvIpanA be adhiSThAtA devomAMno eka. kuMDalavaradvIpanA be adhiSThAtA devomAMno eka. kuMDalavara(2) samudrane gherato valayAkAra dvIpa. te dvIpa potAnA ja nAmanA samudra vaDe gherAyelo che. kuMDalavarobhAsabhadra ane kuMDalavarobhAsamahAbhadra tenA adhiSThAtA devo che. kuMDalavarAvabhAsadvIpane gherato samudra. kuMDalavarobhAsavara ane kuMDalavarobhAsamahAvara tenA adhiSThAtA devo che. A ane kuMDalavarAvabhAsa(2) eka ja che. A ane kuMDalavara(2) eka che. pRSTha- 116
Page #117
--------------------------------------------------------------------------
________________ kuMDalA kuMtI 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 kuMDalavarobhAsa bhau. / #GhnavaravamAna kuMDalavarAvabhAsa juo kuMDalavarAjabhAsa. kuMDalavarobhAsabhadda kuNDalavarAva kuMDalavarAva kuMDalavarobhAsa dvIpanA adhiSThAtA deva. bhAsabhadra bhAsabhadra kuNddlvrobhaasUskullevaravaITY- kuMDalavarAvabhAsa kuMDalavarobhAsa dvIpanA adhiSThAtA deva. mahAbhadda mahAbhadda mahAbhadra kuMDalavarobhAsakuNDalavarAvabhAsa- kuMDalavarAjabhAsa kuMDalavarobhAsa samudranA adhiSThAtA deva. mahAvara mahAvara mahAvara kuMDalavarobhAsavara kuNDalavarAva kuMDalavarAva kuMDalavarAvabhAsa samudranA adhiSThAtA deva. bhAsavara bhAsavara kuMDalA kuNDalA mahAvidehamAM AvelA suvatsa vijaya nuM pATanagara. kuMDaloda kuNDaloda kuMDaloda A ane kuMDala(2) eka che. tIrthaMkara mahAvIra jyAM gayA hatA te sanniveza. tyAM kuMDAga kuNDAka kuMDAka temaNe vAsudevanA caityamAM dhyAna karyu hatuM. te kaMDaga nAme paNa jANItu hatu. kuMDiyAyaNa kuNDikAyana | kuMDIkAyana 'udAI (1)nuM gotra. vAsudeva kRSNanA pitA rAjA vasudevanI bena, paMDu ca. kuntI rAjAnI patnI ane pAMDavonI mAtA. te sadgaNI strI hatI. vartamAna avasarpiNInA sattaramAM tIrthaMkara temaja chaThThA cakravartI. te gajapuranA rAjA sUrya ane temanI rANI zrInA putra hatA. kRSNazrI temanI mukhya patnI hatI. te temanA pUrvabhavamAM 'ppi' (2) hatA. kuMthunI UMcAI 35 dhanuSa hatI. te tapta suvarNanA varNanA hatA. jyAre temaNe saMsArano tyAga karyo tyAre temane abhayakarA pAlakhImAM laI javAmAM AvyA hatA. temaNe eka hajAra puruSo sAthe 2. zramaNatva svIkAryuM. cakrapuranA rAjA vargasIha temane tI. 4. pju sauprathama bhikSA ApanAra hatA. temane gajapuranA. sahasrAmravana udyAnamAM kevalajJAna thayuM. temanuM pavitra vRkSa tilaka hatuM. temanA prathama ziSya svayaMbhU hatA. temanI prathama ziSyA aMjayA hatI. temanI AjJAmAM zramaNonA 37 gaNa hatA. 37 gaNadhara hatA. 60000 zramaNo hatA, 10600 zramaNIo hatI. (rAjakumAra tarIke, sUbA tarIke, rAjA tarIke, kevalI tarIke jIvI kula) 95000 varSanI umare sameta parvata upara mokSa pAmyA. 2. yu Dhe. runyu kuMthu. camaraiMdranA gajadaLano senApati. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 117
Page #118
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-vRda-nAma joSa:' mA I-2 1. kuMbha de.na. kumbha 2.kuMbha HT. kumbha 3. kuMbha tI.. kumbha kuMbha kumbha 4. ma kuMbhakAra kuMbhakArakaDa kumbhakAra kumbhakArakRta kuMbha kuMbha kAra kuMbha kArakRta kuMbhakArakaDaga kumbhakArakRtaka kuMbhakArakRtaka kuMbhakArukkheva kumbhakArotkSepa | kuMbhakAroepa kuMbhaga tI. kumbhaka kuMbhaka kuMbhaseNa tI.ga. kumbhasena kuMbhasena kuMbhAkArakaDa kuMbhArakaDa kumbhAkArakaTa mUArata kuMbhAkArakaTa kuMbhArakRta che. nArakIone trAsa ApanAra jamanA kuTuMbanA sabhya. te paMdara paramAdhArmika devomAMno eka che. jJAtAdharmakathAnA zrutaskandha 1 nuM cothuM adhyayana. (1) aDhAramA tIrthaMkara arano prathama ziSya. (2) vIsamA tIrthaMkara muNisunvayanA prathama ziSyanuM paNa A ja nAma che. tIrthaMkara mallinA pitA kuMbhaga ane A eka ja che. A ane kuMbhakArakaDa eka che. juo kuMbhakArakaDaga. uttarAyaNanI sImA upara AveluM nagara. tenA rAjA DeDagie skaMdaka(1) ane temanA pAMcaso ziSyone ghANIe ghAlI pIlI nAkhyA hatA. juo 'kuMbhArapakakheva". mithilAnA rAjA. te tIrthakara mallinA pitA hatA. prabhAvatI(4) temanA patnI hatA. AgAmI utsarpiNInA prathama bhAvi tIrthaMkara mahApadma(10)nA prathama gaNadhara. juo kuMbhakArakaDaga. A ane 'kuMbhakArakaDaga' eka che. vItabhayanA kuMbhAranI pAchaLa 'siNadhvali' pAse vasAvAyeluM nagara. jyAre zramaNa udAyana (1) vItabhayamAM AvyA tyAre te kuMbhAre temane Azraya Apelo. vItabhayanA te vakhatanA rAjA kesi(2) ema samajyA ke udAyana tenI pAsethI rAja pAchuM levA AvyA che eTale teNe temane jhera ApI mArI nAkhyA. AthI eka deve pelA kuMbhArane salAmati khAtara 'siNapalli' mokalI ApI vItabhaya upara dhULano khUba varasAda varasAvyo ane vItabhayano nAza karI nAkhyo. juo kesi(2). bhagavatIsUtranA zataka 11 no cotho uddezaka. juo 'kummaggAma'. juo 'kummAputra'(2). cALA-ceSTAo karI potAnI AjIvikA meLavatA samaNa(1) sAdhuono eka prakAra. ujjainImAM AveluM te sthAna jyAM ziyALo avaMtI. sukumAlane bharakhI gayA hatA. juo 'kuDukka'.. kuMbhArapakkheva ai. kumbhakAraprakSepa | kuMbhAraprakSepa mA. / kuMbhI kuMmaggAma kuMmA kuMbhI kUrmagrAma kUrmagrAma zra.pra. kUrmA kUrmA kukkuiya a.tA kaukucika - kIkucika kuDaMgIsaraTThANa ai. kuTaGkezvarasthAna kuTaTTezvarasthAna kuDakka kadaka kuDaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-118
Page #119
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 kuDivvaya a.tA kuTIvrata kuTIvrata kuDuka kuDuka kuMDaka kuDukka kuDukka kuDukka 1.kuNAla ka. kuNAla kuNAla 2.kuNAla zra. kuNAla kuNAla 3. kuNAla kuNAla kuNAla 1. kuNAlA kuNAlA kRNAlA kuTIromAM rahetA ane krodha-lobha-mithyAtvamAnane jItanArA parivrAjakono varga. juo kuDukka'. eka anArya deza jene rAjA saMpratie sAdhuonA vihAra mATe mukta yA khullo jAhera karyo hato. caMdraguptano prapautra, biMdusArano pautra ane asoga no putra. te unnenIno rAjA hato. pADaliputrathI. Avelo pitAno patra teNe vAMcyo. temAM lakhyuM hatuM ke 'aMdhIyatAm" arthAt tArI jAtane aMdha karI. nAkha. tene pitAnI AjJA samajI teNe potAne aMdha karI nAkhyo. te saMgItakaLAmAM niSNAta hato. teNe AMkho gumAvI e aMge juo pADaliputra. bharucano bauddha bhikSu je pAchaLathI AcArya jinadeva(4)no ziSya banI gayo. uttaramAM Avelo eka Arya deza jenuM pATanagara zrAvastI hatuM. te kuNAlA paNa kahevAto. A dezamAM airAvatI nadI vahetI hatI. kuNAla dezamAM AveluM nagara, tenI pAse airAvatI nadI vahe che. tenA nAza pachI bAra varSe mahAvIrane kevaLajJAna thayuM hatuM. ' uDa' kuNAlAno hato.. A ane kuNAla(3) eka che. potAnA dhana mATe prasiddha deva. juo dhanavaI(1). eka vepArI, je potAnI putrI sAthe saMbhoga karavA taiyAra thaI gayo. juo vaizramaNapabha. A ane 'kuhaMDa' eka che. gosAlakanI sAthe mahAvIra jyAM gayelA te sanniveza. tyAM caMparamaNiya nAmanuM udyAna hatuM. tIrthaMkara pArzva nI paraMparAnA AcArya municaMdra(3) sAthe gosAlakane ahIM carcA thaI hatI. juo 'kumAragAma'. 'anaMgasena'nuM bIjuM nAma. mahAvIranI AjJAmAM rahelo eka zramaNagaNa. kumAravaranuM bIjuM nAma. vipAkakRtanA prathama zrutaskalparUpa karmavicAgadazAnuM dasamuM adhyayana, vartamAnamAM te aMjU(1) zIrSaka heThaLa maLe che. kuNAlA 2. kuNAlA kubera kuNAlA kubera kubera kuberadatta kuberadatta kuberadatta kuberA kuberA kuSmANDa kuberA kuSmANDa kubhaMDa kumAra kumAraka kumAraka kumAragAma kumAraNaMdI kumAraputtiya kumAramaharisi kumAragrAma kumAranandI kumAraputraka kumAramaharSi kumAragrAma kumAranaMdI kumAMraputraka kumAramaharSi kumAralecchA A. kumAralecchaki kumAralecchaki muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 119
Page #120
--------------------------------------------------------------------------
________________ kumAravara kumArasamaNa 1.kumuda kumuda 2.kumuda mo. kumuda 3.kumuda kumuda 4. kumuda HI.ke. kumudagumma kumudagulma kumudappabhA 1. kumudA kumudA 2.kumudA 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 kumAravara kumAravara eka RSi je kumAramaharisi nAme paNa prasiddha che. kumArazramaNa kumArazramaNa (1) aImuttanuM temaja (2) kesinuM bIjuM nAma. mahAvidehamAM sItAdA nadInI dakSiNe ane aMdara kumuda parvatanI pazcime Avelo vijaya(23) (pradeza). arajA tenuM pATanagara che. juo 'asogA'(1). kumuda bhadrazAlavanamAM Avelo dizAhastikUDa. sahastrArakalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna. temAM kumuda vasatA devonuM paNa te ja nAma che. te devonuM utkRSTa AyuSya aDhAra sAgaropama varSanuM che. mahAzukramAM AveluM svargIya vAsasthAna. temAM mudra kumuda vasatA devonuM utkRSTa Ayu 17 sAgaropamanuM che. sahasArakalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna. temAM kumudagulma vasatA devonuM utkRSTa Ayu aDhAra sAgaropama che. mahAvidehamAM jaMbusudarzana vRkSanI uttarapUrvamAM kumudaprabhA kumuda prabhA AvelI puSkariNI. bhadrazAlavananI najIka jaMbusudarzana vRkSanI uttarakumudA pUrvamAM AvelI puSkariNI. naMdIzvaradvIpamAM aMjanaga(1) parvatanA dakSiNa kumudA kumudA | bhAga upara AvelI puSkariNI. kumuda juo kumuda(2). karma jJAtAdharmakathAnA zrutaskandha 1 nuM cothuM adhyayana gosAlaka sAthe mahAvIra jyAM gayA hatA te sthAna. ahIM gosAlakane tApasa vaizyAyananA krodhanA kUrmagrAma kUrmagrAma bhayaMkara pariNAmono sAmano karavo paDelo. A sthAnanA bIjA nAmo kusmAragAma, kuMDaggAma che. #maragAma kUrmAragrAma juo 'kumAragAma'. karinAma kUrmAragrAma juo 'kummaggAma'. kUrmAputra kUrmAputrA ariSTaneminA tIrthamAM thayelA RSi jemane juo 'ukkaDa'. kura juo kuru(1). jaMbudvIpanA mahAvidehamAM AvelA A ja nAmavALA be upakSetro. uttarakuru, devakuru je anukrame maMdaraparvatanI uttare ane dakSiNe Avela che. jenuM pATanagara gajapura che te Aryadeza. te dezamAM adInazatru rAja karato hato. ISakAranAmanuM prAcIna nagara te dezamAM hatuM. te deza kurukSetra tarIke paNa jANIto hato. kumuda kumuya kumma A. kurma kummaggAma che ai. 1.kummAragAma 2. kummAragAma kummAputta kuraDa kuTa kurA kara 1.kuru 2. kuru karu muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 120
Page #121
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-vRda-nAma vApa:' mA I-2 kurukhetta bhau. kurukSetra kurukSetra kurucaMda a. kurucandra kara caMdra kuruTa kuruDa kurudatta kurudatta kurudatta kurudattaputta zra. kurudattaputra kuru dattaputra kurudattasuya zra. kurudattasUta kuru dattasuta 1.kurumai 2. kuruma kuruyaMda kulakara kulakkha kurumatI kurumatI kurucandra kulakara kalAkSa kurumatI kurumatI kuru caMdra kulakara kalAkSa A ane kuru'(2) deza eka che. eka dUra rAjA je svarga, naraka vagerenA astitvamAM mAnato na hato. kurumatI(2) tenI patnI hatI. ane haricaMdra teno putra hato. juo 'ukkaDa'. kurudattasUtranA pitA. mahAvIranA eka ziSya. teNe ugra tapa karyA ane | mRtyu pachI te IzAna svarganA iMdra tarIke janmyA. hastinApura (gajapura)nA samRddha vepArI kurudattano. putra. teNe saMsArano tyAga karI zramaNatva | svIkAryuM. gajasukumAlanI jema ja temaNe paNa keTalAke ApelA trAsane (parISahone) zAMta citte sahana karyA ane pariNAme te mokSa pAmyA. bAramA cakravartI brahmahatnI mukhya patnI. rAjA kucaMdranI patnI. juo 'kuracaMdra'. juo kulakara. eka anArya deza. kAyado-vyavayasthAnA saMsthApaka. avasarpiNI. ane utsarpiNI kAlacakranA susamadUSamAM ArAmAM gaMgA ane siMdhu nadIo vacce AvelA, bharata kSetranA dakSiNArdhanA madhyabhAgamAM, judI judI paraMparA mujaba 7, 10 ke 15 kulakaro janma le che. vimalavAhanaAdi kulakaronA jIvana uparanuM sUtra. potAnI mAtAnA kahevAthI potAnA bhAInA khUnIne kSamA ApanAra vyakti. jyAM rAjA vaizramaNadatta rAja karatA hatA te nagara, kuNAladezanuM nagara kuNAlA ane A eka lAge che saMgamathera jIvana jIvyA te nagara, juo kollaIra. jyAM pADaliputranA dharmasIha(4)e potAnI patnI ne tyajI dIdhI hatI te nagara. A ane kollAmAM eka che. eka AcArya je sAvadyAcArya nAme jANItA hatA. ekavAra zithilAcArI sAdhuone te maLyA, te. sAdhuoe temane potAnI sAthe varSAvAsamAM rahevA | vinaMtI karI paNa temaNe na svIkArI. kulagara a. kulakara kulakara . tara| | kulakaracaMDikA kulagaragaMDiyA kulaputta/ kulaputtaya . naputra/rutaputra% kulaputra/kulapatraka kulANa kulANa phulANa kullaira kullakira kullakira kullaura kolapura kolapura kullAga bhau. kollAka kollAka kuvalayappaha kuvalayaprabha kuvalayaprabha muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 121
Page #122
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 kusa kusakuMDI . yusa (pura) kusaTTa kusatthala kusala kusavara sInAramAsaya . kusuma H. kusuma kusumaNagara kusumapura kusumasaMbhava kuhaMDa ke. kuhaNa kuza kuza eka valayAkAra dvIpa. kuzakuNDI kuzakuSThI cakravartI brahmadatta(1)nI patnI. RSabhapuranA sthAne sthApavAmAM AveluM nagara. (pura) kuzAgra(pura) tyAM rAjA prasenajita rAja karatA hatA. kusanthalA tenuM bIjuM nAma hatuM. juo 'caNagapura. kuzAvarta kuzAvarta eka Arya deza jenuM pATanagara 'soriya'(1) hatuM. kuzasthala kuzasthala magadhanuM nagara, rAjA prasenajita rAja karatA hatA. kuzala kuzala tIrthaMkara mahAvIranuM bIjuM nAma. kuzavara kuzavara eka valayAkAra dvIpa. #fInaparimA9ita kuzIlaparibhASita sUtrakRt nuM sAtamuM adhyayana. susamA ArAmAM je cAra prakAranA loko astitva kusuma dharAvatA hatA te cAramAMno eka prakAra. kusumanagara kusumanagara pADaliputranuM bIjuM nAma. te kusumapura paNa kahevAtuM kusumapura kusumapura | pADaliputranuM bIjuM nAma, ahIM vaIra AvyA hatA. kusumasambhava kusumasambhave | vaizAkha mahinAnuM bIjuM nAma. vyaMtara devono eka prakAra. te devonA be indro chekussmaanndd kuSmAnDa seya,mahAseya.A zabda kubaMDa nAme paNa prasiddha che kuhana kuhane eka anArya (anArya) deza. mahAvidehanA upakSetra devakurumAM AveluM vRkSa. te 8 kUTazAlmali kUTazAlmali yojana UMcuM che. garula veNudevanuM vAsasthAna che. phUDasAmali vRkSanI pITha je devakunA pazcimAdhanA pdazAmbhanita kUTazAlmalipITha kendramAM AvelI che. rAjagRhInA rAjA zreNika ane rANI cellaNAno putra. janmatA tarata ja tene azokavATIkAmAM tyajI dIdhela. tethI te asogacaMdra nAme oLakhAto. tenI AMgaLIe kuNiyA nAmaka rogano dUjhato ghA thayo, pariNAme te hAthano vikAsa kuMThita thayela. tethI tenuM nAma "kUNiA (TUMkA hAthavALo) paDI gayuM. padmAvatI, dhAriNI vagere ATha patnIo tene hatI. #fun kAla, sukAla, mahAkAla vagere tenA bhAI hatA. teNe bhAIonI madadathI potAnA pitAne keda karI rAja paDAvI lIdhuM. tene udAI nAmano eka putra hato. kUNia rAjadhAnI rAjagRhIthI caMpA laI gayo. potAnA bhAI halla ane vihallanA hAthI ane hArane mATe te rAjA ceDaga sAme yuddha laDyo. te cakravartI banavA icchato hato paraMtu tamisaguphAmAM kRtamAlA deva vaDe haNAyo. mRtyu pachI te chaThThA narakamAM gayo, kUDasAmali mo. kUDasAmalipeDha mo. kUNia AT. kUNika muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 122
Page #123
--------------------------------------------------------------------------
________________ kUNika kUbara kUragaDua kUladhama kUladhamaga kUlavAla kUlavAlaga kUvaa kUvaNaa kUvadAraa kUviya kUhaMDa addha keu | keua / uga 1. umatI 2. keumatI kea 1. keka 2. kekai kekaya . . a. tA kUladha a. tA kUladhamaka . mA. . che . che. de. ja. . mA. . mo. 6. 6. kUNika kUbara kUragaDuka che. kUlavAlaka kUlavAlaka kUpaka kUpanaka kUpadAraka kUpika kuSmANDa kekayArddha ketu ketuka / keyUpa ketumatI ketumatI keyUpa kaikayI kaikayI 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-2 kUNika kUbara karagaDuka phUladhama phUladhamaka kaikaya kUlavAlaka phUlavAlaka kUpaka kUpanaka kUpadAraka kUpika kuSmANDa kekayADhuM ketu ketuka / keyUpa ketumatI ketumatI keyUpa kaikayI kaikayI kaikaya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 juo 'kUNia'. eka deva. eka zramaNa, eka AdaraNIya vyakti. juo 'kUladhamaga'. vAnaprastha tApasono eka varga. A tApaso bhojana karatA pahelAM nadItaTa parathI bUmo pADatA. eka sAdhu je gaNikAnA premamAM paDyo hato. juo 'kUlavAla'. aMtakRddazAnA trIjA varganuM agiyAramuM adhyayana. tIrthaMkara pArzvanI paraMparAnA zramaNa municaMdra(3) nuM khUna karanAro kumAraa sannivezano kuMbhAra. bArAvatInA baladeva, tenI patnI dhAriNIno putra saMsAra tyAgI tIrthaMkara ariSTaneminA ziSya banyA 20 varSanuM zramaNajIvana jIvI zatruMjaye mokSapAmyo eka sanniveza jyAM tIrthaMkara mahAvIra ane gosAlaka ne cora hovAnI zaMkAne kAraNe pakaDavAmAM AvyA. A ane 'kuThaMDa' eka che. juo 'kekayaddha'. aThyAsI grahamAMno eka. juo 'bhAvakeu'. dakSiNamAM lavaNasamudranI madhyamAM Avelo mahA pAtAla kalaza. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA pAMcamAM varganuM aDhAramuM adhyayana. kiMnara iMdranI bIjI mukhya patnI. te pUrvabhavamAM vepArInI putrI hatI. A ane 'keua' eka che. vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM bharatakSetramAM thayela AThamA vAsudeva nArAyaNanI mAtA. te dazarathanI patnI hatI. te 'kegamaI" nAme jANItI hatI. TIkAkAra tenuM bIjuM nAma sumitrA noMdhe che. videha kSetramAM thayelA vAsudeva bibhIsaNanI mAtA. te vItasogAnA rAjA jitazatrunI patnI hatI. eka anArya deza, teno aDadho bhAga AryakSetramAM samAviSTa hato. te kakkeya tarIke paNa prasiddha hato. tenI ekatA Ariya dezomAM samAviSTa ane kekayaddha tarIke oLakhAtA dakSiNa kekayathI alaga uttaranA parvatALa kSetra sAthe sthApI zakAya. pRSTha- 123
Page #124
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 kekayaddha kekayArdha kekayArdha kekayI kegamai ketaliputta ketu ca. kaikayI kekamatI 8.. ! ketaliputra Dhe.jha. tu de. ketumatI che.ko. phreyAI ai.bhI. kekayArdha zra.pra. ketali HT. kIdRgvikurvaNA mo. kailAza kaikayI kekamatI ketaliputra ketu ketumatI kekayArdha kekayArdha ketumatI keyaiaddha keyayaaddha keyali kerisaviuvvaNA kelAsa kekaya dezano aDadho bhAga jenuM pATanagara seyaviyA hatuM. te kekayanA dakSiNa bhAgamAM AveluM AryakSetra hatuM. temAM 7000 gAma hatA. juo kekaI (2). | A ane 'kekaI (1) eka che. A ane tetaliputra eka che. juo keu'. juo keumatI'. juo 'kekayuddha'. juo 'kekayuddha'. A ane tetaliputra eka che. bhagavatIsUtranA trIjA zatakano pahelo uddezaka. juo 'kaIlAsa'. bhagavatIsUtranA caudamA zatakano dasamo uddezaka ane aDhAramA zatakano sAtamo uddezaka. kaMpillapura nagaranI bahAra AveluM udyAna. AvatI utsarpiNImAM bharata kSetramAM thanArA cothA. ketali kIdRga vidurvaNA kailAza kevali mA. kevalin kevalinuM kesara kesara kesara 1. kesari kesarin kesarinuM pratizatru. 2. kesari kesarin kesarina 1.kesava kezava kezava 2. kesava kezava kezava 3.kesava kezava kezava 1. kesi 8. phrezana kezinuM nIlavaMta parvata upara AveluM sarovara. sItA nadI temAMthI nIkaLe che. kRSNanuM bIjuM nAma. prabhaMkarA nagarInA vaidya suvidhino putra. A kesava, RSabhano pUrvabhava hato. A ane vAsudeva eka che. tIrthaMkara pArzvanI paraMparAnA AcArya. te kumArasamaNa nAmathI paNa jANItA hatA. vItIbhayanA rAjA udAyanano bhANeja. udAyane potAnuM rAja putranA badale kesIne ApIne saMsAra tyAgI zramaNa banI gayA. ekavAra zramaNa udAyanA vItIbhaya AvyA. kesIe mAnI lIdhuM ke udAyanA rAja pAchuM levA AvyA che, tethI teNe udAyanane jhera ApI mArI nAkhyA. juo 'kuMbhArapakakheva'. zramaNIno putra jeno garbha zramaNIe saMbhoga vinA dhAraNa karyo hato. kaMsa (2)no ghoDo. vAsudeva kRSNa dvArA te ghoDo haNAyo hato. 2.kesi kezina 3. kesi a. kezin kezinuM 4. veli a. kezina kezina muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 124
Page #125
--------------------------------------------------------------------------
________________ 5. kesi kesikapuvvika kesigoyamijja koagaDa 1. koMkaNa 2. koMkaNa 1. koMkaNa 2. koMkaNa 6 3. koMkaNa 1. koMkaNaga li 2. koMkaNaga { $ . koMkaNagadAraa koMkaNagadAraga 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 ra. kezina kezina A ane kesava(3) eka che. | mI. kezikapUrvika kezikapUrvika kAlikeya samAna deza. kezigautamIya kezigautamIya uttarAdhyayananuM tevIsamuM adhyayana. tenA viSaya vastu mATe juo kesi(1). kUpakaTa phUpakaTa 23 mAM tIrthaMkara pArzvae jyAM pAraNu kareluM te sthaLa kokaNa kophraNa eka anArya deza. kokaNa kophraNa koMkaNa(1)no vatanI. juo koMkaNaa. gunho karavAnA kAraNe jene rAjA dvArA deza nikAla kokaNaka koDUNaka karavAmAM Avela che te vyakti. jeNe ghoDAne haNelo paNa sAcuM bolavAnA lIdhe kokaNaka kophaNaka rAjAe jene mAphI ApelI te upAsaka bALaka. kokaNaka kophraNaka | juo 'koMkaNagasAhu'. kokaNaka kophraNaka juo koMkaNA(1) ane koMkaNagasAhu. dhyAnAvasthAmAM paNa dunyavI bAbatono ja vicAra kokaNaka kophraNaka karavAnI Teva vALA zramaNa. kokaNakadAraka pho DraNakadAraka juo 'kukaNagadAra". . #oDaUJjhara kophraNakadAraka juo 'kuMkaNagadAraa. eka vAra eka sAdhu potAnA AcArya guru ane sAthI sAdhuo sAthe rAte jaMgalamAM rokAyo. jaMgalamAM jaMgalI jAnavarono bhaya hovAthI cokI ka. kauGkaNakasAdhu kophraNa kasAdhu karavAnuM kAma tene soMpavAmAM AvyuM. teNe eka pachI eka traNa siMhone mArI nAkhyA ane badhAnA jIva bacAvyA. pote karelI hiMsA badala teNe | anurUpa prAyazcitta karyuM. jema.. plz krauMcA | eka anArya deza ane tenA loko. bhI. krauJcavara krAMcavara eka valayAkAra dvIpa. krauJcasvarA krauMcasvarA vidhutakumAra devono ghaMTa. kuNDalameNTha kuMDalameSTha bharucano vyaMtara deva. che. kaNDarIka kaNDarIka juo 'kaMDarIya'.. | vaizAlImAM AveluM caitya jyAM gosAlake potAno ai.go. kuNDikAyana kuNDikAyana chaThTho pravRtaparihAra (parazarIrapraveza) karyo hato. kuntI kuntI juo kuMtI'. kamboja phoja juo 'kaboya'. sopAragano suthAra. teNe vimAna jevuM yatra banAk. kokAsa velu jenA vaDe mANasa AkAzamAM musApharI karI zake a. kautsa eka gotra, jenI sAta zAkhA hatI- koccha, somaya mudralAyana, piMgalAyaNa, koDINa, moMDali, hAriya. koMkaNagasAhu koMca koMcavara koMcassarA koMDalameMDha koMDarIka : : koDiyAyaNa 2. ) koMtI koMboya kokAsa kokAsa 1. koccha kautsa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 125
Page #126
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2. koccha koTTakiriyA koTTavIra ko? 7 /#oja kutsa / kolsa koTTakriyA koTTakriyA koTTavIra koTTavIra koSTha koSTha 1. koTThaa koSThaka koSTaka koSTaka 2. koTua koTThaga koSThaka koSThaka koSTaka koDAla koDAla koDAla koDigAra . koTikAra koTikAra 1. koDiNNa zra.ni kauNDinya kauSThinya 2. koDiNNa kauNDinya kaunDeinTa 3. koDiNNa a. kauNDinya kauSThinya 4. koDiNNa . kauTilya kauTilya mahAvIranA samayamAM 16 rAjyo hatA temAMnuM eka. | mahiSAsura para caDI tene kApatI durgAnuM bIjuM nAma. zivabhUti(1)nA be ziSyomAMno eka. juo 'koThAM'. zrAvastInI uttarapUrvamAM AveluM udyAna ke caitya, tyAM tIrthaMkara mahAvIra temaja jamAli gayA hatA. vANArasI pAse AveluM udyAna temaja caitya. juo 'koThA'. devAnaMdAnA pati RSabhadatta ane AcArya kAmardI je gotranA hatA te gotra. udyoga dhaMdho karanArAonuM eka Ariya maMDaLa. mahAgiri AcAryanA ATha ziSyomAMno eka. cotho nihnava azvamitra teno ziSya hato. | zivabhUtInA be ziSyomAMno eka. vAsiSTha gotranI eka zAkhA. mahAvIranA dasamAM ane agiyAramA gaNadhara A zAkhAnA hatA. | mahAvIranA patnI jasoyA paNa A zAkhAnA hatA. nyAyavahIvaTanA niSNAta. juo 'koDillaya". eka tApasa (potAnA 500 ziSyo sAthe)aSTApada parvatathI pAchA pharatA iMdrabhUtInA ziSya banyA jyAM rAjA ruppi(1) rAja karatA hatA te nagara. mahAvIranI AjJAmAM zramaNonA je nava gaNo hatA. temAMno eka. kauTilyano arthazAstra uparano grantha. A kauTilya ane "koDiNa" (4) eka che. lADha dezanuM pATanagara. teno rAjA cilAta jAtino hato. koccha gotranI sAta zAkhAomAMnI eka. girinagarano dhanika vepArI. dareka varSe jhaverAta thI. bharelA gharane Aga lagADato. A rIte te agninI pUjA karato hato mATe loko tenI prazaMsA karatA hatA A ane 'kUNia' eka che. jamIna upara sUnArA vAnaprastha tApasIno varga. A ane koccha' (2) eka che. praznavyAkaraNadazAnuM adhyayana 7, nAza pAmyuM che. vAsudeva(2) kRSNa(1)nI bherI. 5. koDiNNa 8.tA. kauNDinya kauSkinyA 6.koDiNNa kauNDinya kauSkinyA koDiyagaNa koTikagaNa koTikagaNa koDillaga kauTilyaka kauTilyaka koDivarisa koTivarSa koTivarSa koDINa . koTIna koTIna koDIsara koTIzvara koTIzvara koNia/koNika | AT. #Tom/fox kottiya a.tA kotrika kottha mI. Rtsa komalapasiNa HT. komalaprazna komuiyA ca. kaumudikA koNika / kauNika kotrika kautsa komalaprazna kaumudikA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 126
Page #127
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 koraMTaga korava kolapAla kolava koraNTaka jha. #orava/#ravya kolapAla a.ja.kaulava phorapTaka kaurava / kauravya kolapAla kaulavA 1. kolavAla kolapAla kolapAla 2. kolavAla kolapAla kolapAla kolAliya a. kaulAlika kaulAlika koligiNI ka. kolikinI kolikinI bharuacchanuM udyAna. A ja nAmanA Arya vaMzamAM janmelo. juo kolavAla. agiyAra karaNamAMnuM trIjuM kAraNa. bhUyANaMda(1)nA cAra lokapAlamAMno eka. tene cAra mukhya patnIo che - sujAtA(3), suNaMdA(4), subhadrA (14) ane sumaNA(4). dharaNa(1)nA cAra lokapAlamAMno eka. tene cAra mukhya patnI che. temanA nAmo kolavAla(1)nI | cAra mukhya patnIonA nAmo jevA ja che. mATInA vAsaNo banAvavAmAM ke vecavAmAM rokAyelA mANasono eka dhaMdhAdArI Arya varga. jyAre dhADapADuo tenuM ghara phoDI aMdara ghusyA tyAre je chokarI svagata baDabaDatI hatI te. te bolatI. hatI, "mane mArA mAmAnA dIkarA sAthe paraNAvavAmAM Avaze. pachI amane eka caMDa nAmano dIkaro thaze. pachI huM tene Ama moTethI. bolAvIza - 'caMDa ahIM Ava, caMDa ahIM Ava." A bolAvavAnI bUma sAMbhaLI dhADapADuo. jhaTapaTa bhAgI gayA. potAnA jIvananA uttarabhAgamAM saMgamathera je nagara mAM rahyA hatA te nagara. A ane kullaIra eka che. A ane kollAa eka che. A ane kollaIra eka che. vANiyagAmanI uttarapUrvamAM Avelo sanniveza. upAsaka AnaMda(11) posahasAlAmAM tapa karavA mATe vANiyagAmathI tyAM gayo hato. tIrthaMkara mahAvIre potAnuM sauprathama pAraNu ahIM brAhmaNa bahula(2)nA ghare karyuM hatuM. sanniveza je nAlaMdAthI bahu dUra na hato. mahAvIre nAlaMdAmAM potAnA bIjA varSAvAsa daramiyAna cothA mAsakhamaNanA pAraNAnA prasaMge brAhmaNa bahula(4) pAsethI ahIM bhikSA grahaNa karI hatI. gosAlake pote ekataraphI (potAnA taraphathI) mahAvIrane guru tarIke ahIM svIkAryA hatA. A ane kollAa" eka che. juo 'koagaDa'. kollaira kollakira kollekira kollayaggAma kollayara kolakagrAma kollakara kolakagrAma, kollakara 1. kollAa ai. kollAka kollAka 2. kollAa ai. kollAka kollAka ai. kollAka kollAka kollAga kovakaDa kUpakaTa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 127
Page #128
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' mA-2 kosaMbavaNa ai.bhI. kauzAmbavana kauzAmbavana kosaMbI kauzambI kauzaSmI kosala che mozana kozala kosalA kozalA kozalA kosalAura 1.kosalia kozalApura kozalika kozalApura kauzalika te jaMgala, jyAM jarAkumAra vaDe vAsudeva kRSNa | marAyA. te hastikalpanI dakSiNe Avela hatuM. Arya deza vatsa(1)nuM pATanagara. te Arya pradezanI dakSiNa sImA gaNAtu hatuM. temAM caMdotaraNa nAmanuM udyAna hatuM. zatAnika, ajitasena vagere rAjA ahIM rAja karatA hatA. pradyota ane avaMtisena rAjAe tenA upara AkramaNa karyuM hatuM. mahAvIre lIdhelo. abhigraha caMdanA dvArA A nagaramAM pUrNa thayo hato. eka Arya deza, jenuM pATanagara sAketa arthAt ayodhyAhatuM. tenuM nAma kosala eTalA mATe paDyuM kAraNa ke tenA loko kuzala hatA. kAsI ane kosalanA aDhAra mitra rAjAo hatA. mahAvIranA ziSya sunakSatra A dezano hato. ayodhyAnuM bIjuM nAma. tIrthaMkara mahAvIranA navamAM gaNadhara ayala(7) A nagaranA hatA. jIvaMta svAminI mUrti A nagaramAM hatI. A ane kosalA eka che. vANArasI nagaro rAjA. bhadrA tenI putrI hatI. tIrthaMkara RSabhanuM bIjuM nAma. te kosala dezamAM jamyA hovAthI temanuM A nAma paDI gayu hatu. pADaliputra nagaranI gaNikA. koIpaNa jAtanA vrata doSa ke aticAra vinA thUlabhadra tenI sAthe lAMbo vakhata rahyA hatA. sthUlabhadranI nakala karI tenI sAthe rahenAra anya munine teNe sanmArge vALyA.. uvakosA tenI nAnI bahena hatI. kollAa(2) sannivezano brAhmaNa je marIcIno uttara bhava ane tIrthaMkara mahAvIrano pUrvabhava hato. kanakakhala nAmanA AzramanA mukhya tApasa. ati krodhI hovAthI te caMDakauzikanA nAmathI paNa oLakhAtA. mRtyu pachI te ja nAma dharAvatA jherI sApa tarIke te jamyA. siddhatvapurano ghoDAono vepArI. mahAvIrane cora mAnI temane teNe pakaDaDyA hatA. paNa pachIthI teNe temane choDI dIdhA hatA. bIjI paraMparA pramANe te vepArIe musApharI karatI vakhate mahAvIra sAme maLavAthI apazukana thayA ema mAnI mahAvIra upara humalo karavA prayatna karyo hato. 2. kosalia tI. kauzalika kauzalika kosA ka. kozA kozA 1. kosia tI. #fzaru kauzika 2. kosia ka.tA kauzika kauzika tI.* . 3. kosia kauzika kauzika muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 128
Page #129
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 4. kosia . zaru kauzika 5. kosia a. kauzika kauzika kauzika kauzikArya kauzikArya 6. kosia kosiajja kositajja kosiya kosiyajja kosiyA a.ja. kauzika kauzikArya tI. kauzikArya a.ja. kauzika kauzikArya kozikA kauzika kauzikArya T. kozikA kosiyAsama kauzikAzrama kauzikAzrama kosi kozI kozI kohaMDa kuSmANDa kuSmAnDa caMpAnA AcArya. temane be ziSyo hatA - 'aMgarisi ane rudrA'. 'saMDilia' (1) vagere je gotranA hatA te gotra. tenI sAta zAkhAo che - kosie, kaccAyaNa, sAlaMkAyaNa, golikAyaNa, pakakhIkAyaNa, agnicca ane lohiya. jamAli kosia gotrano hato. hasta nakSatranuM gotranAma. { A ane kosia' eka che. A ane 'kosia' eka che. juo kosia. A ane kauzika eka che. A ane kosi' eka che. te Azrama, jyAM be sarpoe potAnA zarIrane kIDIone khAI javA dIdhuM. A ane 'kosiyA' eka che. gaMgAne maLatI pAMca mukhya nadIomAMnI eka. A ane kuhaMDa eka che. guDasalya nagaranA yakSa devane kAbUmAM karanAra AcArya. bharucamAM AvelA stUpa bAbate bauddho e UbhI karelI muzkelIne zAMta karavA te bharuca gayA hatA. ujjainInA rAjA pradyotano maMtrI. mahAvidehanA kaccha pradezamAM AvelA vaitADhya(1) parvata nA nava zikharomAMnuM eka. bIjA pradezomAM paNa AvA zikharo che. ujjainInA purANA udyAnamAM rahetA cAra dhUtArAmAM nI eka dhUtArI. A ane 'khaMDA' eka che. juo. dhuryAkhyAna. vaitADhya parvatanI guphA. te 50 yojana pahoLI ane ATha yojana UMcI che. nRtyamAlaka deva temAM rahe che cakravartInI senAne mATe uttara bhArahathI dakSiNa bhAraha(2) pAchA pharavAno mArga A guphA che. vaitADhya(2) parvatanA nava zikharomAMnuM eka. teno adhiSThAtA deva saTTamAlA che. A ane khaMDapANA eka che. khauDa 8. upuTa khapuTa khaMDakaNNa a. khaNDakarNa khaDakarNa khaMDaga Ho. khaNDaka khaDaka khaMDapANA khaNDapANA kheDUpANI khaMDappavAyaguhA khaNDaprapAtaguhA khaSTha prapAtaguphA khaNDaprapAtagrahA khaDuprapAtaguphA khaMDappavAyaguhA kUDa mo. kUTa phUTa khaMDA khaNDA kheDA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 129
Page #130
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 khaMDohi khaNDauSThi khappauSThi 1. khaMda . #ndra skanda *. skanda 2.khaMda 3.khaMda skanda skanda skanda 1. khaMdaa skandaka airAvata kSetranA rAjA jaMbUdADima ane tenI rANI zrIyAnI dIkarI 'lakakhaNA'(4)no uttarabhava. pattakAlaya gAmanA mukhIno dIkaro. ekavAra teNe gosAlakane mAra mAryo hato kAraNa ke gosAlake tene ane tenI nokaraDIne saMbhoga karatA joI temanI mazkarI karI hatI. kArtikeyanuM bIjuM nAma. juo skaMdaka(1). zrAvastInA rAjA jitazatru(22) ane tenI rANI dhAriNI(22)no putra. kuMbhakArakaDanA rAjA daMDaginI patnI puraMdarajasA tenI bahena hatI. A skaMdaka saMsArano tyAga karI vIsamA tIrthaMkara munisuvrata nA ziSya banyA hatA. pAlage temane temanA pAMcaso ziSyo sAthe ghANIe pIlI. nAkhyA. skaMdaka nidAna (tIvra icchA) sAthe maraNa pAmyA. te deva tarIke punarjanma pAmyA. mAgraha dezanA parivrAjaka. te kaccAyaNa gotranA hatA. te mahA vidvAna hatA. pahelAM te gaddabhAlinA ziSya hatA paraMtu pachIthI piMgala(1)e potAne pUchelA je praznonA uttaro pote ApI zakyA nA hatA te praznonA uttaro potAne mahAvIre ApyA. eTale te mahAvIranA ziSya banI gayA. mRtyu pachI accaya svargamAM te deva thayA. tyAMthI te mahAvideha kSetramAM janma leze ane tyAM mokSa pAmaze. juo skaMdaka(1). 500 coranI ToLInA saradAra vijaya(16)nI patnI. rAjagRhInA mALI arjunanI patnI. A ane baMdhumatI eka jaNAya che. juo arjuna(1). brahmadvIpa zAkhAnA sIha(3) AcAryano ziSya. | bIjA dukALanA aMte vIranirvANa saMvata 993mAM Agama vAcanA mATe A maMdilanI adhyakSatAmAM mathurA(1) mAM zramaNasaMgha bhego thayo. tagarA nagaramAM rahetA AcAryano ziSya. rAhu(1)nuM bIjuM nAma. asagaDAnA pitA. | mahAvidehanA suva--(2) pradezanuM pATanagara. 2.khaMdaa zra.tI. skandaka skandake khaMdaga skandaka skandaka 1.khaMdasirI a. skandazrI skandazrI 2.khaMdasirI | . skandazrI skandazrI 1.khaMdila 8. Rndrita skandila . #Qtra skandila de.ja. stablaka 2.khaMdila khaMbhaa khaMbhagaNidhi khaggapurA stambhaka stambhakanidhi khaDgapurI staSNakanidhi khagapurI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 130
Page #131
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 khaggI khar3agI khagI khatta 4.na. kSatraka kSatraka khattia/khattiya kSatriya kSatriya khattiyakuMDaggAma ai.tI. kSatriyakuNDagrAma kSatriyakuMDagrAma mahAvidehanA Avatta(1) pradezanuM pATanagara. rAhu(1)nuM bIjuM nAma. eka Ariya (Arya) jAti. kuMDaggAmanA be bhAgomAMno eka bhAga jyAM tIrthaMkara mahAvIra janmyA hatA. tene kuDapura paNa kahevAmAM Ave che. te mAhaNakuMDaggAmanI pazcime Avela hato. juo 'khattiyakuMDapura'. jene 'kuMDagrAma' ane 'uttarakhattiyakuMDapura' paNa kahevAmAM Ave che te kuDapura ane A khattiyakuMDapura eka che. khattiyakuMDapura ai.tI. kSatriyakuNDupura kSatriyakuMDapura khattiyakuMDapurasaMniveza juo 'khattiyakuMDapura'. kSatriyakuNDupurasanniveza kSamaka kSatriyakuMDapurasanniveza samaka khama ka.tA 1.kharaa a.tA kharaka kharaka 2.kharaa de.ja. kharaka 3.kharaa kharaka kharaga a.tA kharaka kharaka kharaka kharamukha & kharasAviyA kheraka kharamuha kharasAviyA kharamukha kharasAviyA sa kharassara hai.na. kharasvara kharasvara kosie(2)no pUrvabhava. mahAvIranA be kAnamAM govALe khoselA vAMsanA khIlAo kheMcI kADhanAra vaidya. te makjhimApAvAno rahevAsI hato. rAhu(1)nuM bIjuM nAma. zAtavAhana rAjAno maMtrI. juo 'khara'. | eka anArya. deza ane tenA loko. juo 'puSkarasAriyA'. lokapAla jama(2)nA kuTuMbano sabhya. te nArakIone trAsa Ape che ane devonA paramAdhArmika vargano che A ane 'kharoTTI' eka che. aDhAra brAhmI(2) lipiomAMnI eka. | uttarAdhyayananuM sattAvIsamuM adhyayana. eka anArya deza ane tenA loko. guphAvALo DuMgara, paMkaprabhA nAmanA cothA narakamAM AvelA che | mahAnaraka vAsasthAnomAMnuM eka. A ane 'khododa eka che. A ane 'khodavara' eka che. | A ane 'khododa' eka che. | maMDava gotranI sAta zAkhAomAMnI eka. a. . kharoTTiA kharoTTI khaluMkijja khasa khahaNAgiri kharoSTikA kharoSTrI khaluMkIya khasa kharoSTrikA kharoSTrI khaluMkIya khasa jhaT. che ) khADakhaDa mo.na khADakhaDa khaDakheDa khAtarasa khAdarasa khIdarasa khAtavara khAdavara khodavara mo. mI. khAtodaa/khAtodaga khAtodaka khAtodaka khArAyaNa kSArAyaNa kSArAyaNa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 131
Page #132
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 khAsiya khAsika khAsika 1. khiipaiTThiya ai.bhI. kSitipratiSThita kSitipratiSThita 2. khiipaiTThiyaai.bhI. kSitipratiSThita kSitipratiSThita kSiti khiti khitipati? khitipatiTTiya che.ko. kSatti ai.bhI. kSitipratiSTha che.mo. vipratiSThita kSitipratiSTha kSitipratiSThita khippagai de. kSipragati kSipragati eka anArya jAti ane tenA loko. avaravideha kSetranuM nagara. vepArI dhana(4), je | RSabha (1)no pUrvabhava hato te A nagarano hato. je nagaramAM jitazatru(20), prasannacaMdra vagere rAjA rAja karatA hatA te, bharata kSetramAM AvelA magadhanuM nagara, ahaMnnaka, ahamitra ane dhana tenA rahevAsI hatA. karakaMDu A nagaramAM AvyA hatA. uttarakALe tenI jagyAe caNagapuranI sthApanA thaI. A ane 'khiIpaIThiya' (2) eka che. A ane 'khiIpaIThiya' (2) eka che. juo 'khiIpaIThiya"(2). disAkumAra devonA be indromAMthI pratyekano eka eka lokapAla. e be lokapAlomAMthI pratyekane dharaNa ane bhUtAnaMdanA lokapAlo jevI ja cAra cAra mukhya patnIo che. A ane 'khIravara dvIpa' eka che. eka valayAkAra dvIpa je khIroda samudrathI gherAyelo che. puMDarIka(8) ane puSkaradaMta tenA adhiSThAtA devo che. A samudra ane 'khIroda' baMne samAna che.. A ane 'khIroda' eka che. khIravara dvIpane gherI vaLelo samudra. vimala(12) ane vimalappabha tenA adhiSThAtA devo che. A ane khIroda eka che. jaMbudvIpamAM sIsodA nadInI dakSiNe ane meru parvatanI pazcime vahetI nAnI nadI (aMtaranadI). A ane khIroda eka che. khIradIva bhau. kSIradvIpa kSIradvIpa 1. khIravara bhau. kSIravara kSIravara bhau. 2. khIravara khIrasamudda kSIravara kSIrasamudra kSIravara kSIrasamudra mI. ' khIroda mo. kSIroda kSIroda khIrodaga mo. : kSIrodaka khIrodA kSIrodA kSIrodA khIroya mo. kSIroda kSIroda khuDDagakumAra kSullakakumAra kSullakakumAra jasabhadrA ane tenA pati khaMDarIya(2)no putra. tenI mAtA saMsAra tyAgI zramaNI banyA pachI teno janma thayo hato. te paNa mAtAne anusarI saMsAra tyAgI a#saNa(1)no ziSya banyo. ekavAra teNe zramaNatva choDI dIdhuM paNa sAketanI gaNikAnA sAthI dvArA gavAyelA gItathI prerAIne teNe pAchuM zramaNatva svIkArI lIdhuM. praznonA uttaro ApavAmAM khUba kuzaLa gaNI zramaNa. temaNe maruMDa(2) sAthe carcA karI hatI. khuDDagagaNi kSullakagaNin kSullakagaNim muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 132
Page #133
--------------------------------------------------------------------------
________________ khuDDagaNiyaMThijja khuDDa khuDDiyAyAraga 1. sTuDDiyAvimAnnpvibhtti 2. sTuDDiyAvimAnnpvibhtti khettaa khema 1. khemaa 2. khemaa 1. khemaMkara 2. khemaM 3. khemaMkara 4. khemaMkara 1. khemaMdhara 2. khemaMdha 3. khe khemarA khemA khoDamuha khotara khotavara khodavara khododa mA. mA. mA. mA. jhA. . mA. de. ja. kSetraka . ma. . sa. mAM. che. kSullaka nirgranthIya mAM. ca kSullikAcAraka kSullikAvimAna . pravibhakti kSullikAvimAna pravibhakti sa. kSemaGkara de. ja. kSemaGkara ma. kSemaGkara kSemaGkara kSema kSemaka kSemaka kSemandhara kSemandhara kSemandhara sa. khoTamukha mAM. kSodarasa mAM. kSodavara kSemapurA kSemA 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-2 kSodavara kSododa kSullakanirpranthIya kSullikAcArakathA kSullikAcAraka kSullikAvimAna pravibhakti kSullikAvimAna pravibhakti kSetraka kSema kSemaka kSemaka kSemaGgara kSemakura kSemakura kSemaGgara kSemandhara kSemandhara kSemandhara kSemapurA kSemA khoTamukha kSodarasa kSodavara kSodavara kSododa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSaH ' bhAga - 1 uttarAdhyayananuM chaThThuM adhyayana. A ane 'NiyuMThi' athavA 'purisaviA' eka che. dazavaikAlikanuM trIjuM adhyayana. A ane 'khuDDiyAyArakahA' eka che. eka kAlika Agamagrantha je 11 varSa zramaNa jIvananA pUrA karyA hoya tevA sAdhune bhaNAvAya. saMkSepitadazAnuM eka adhyayana. A ane khuDDiyAvimANapavibhatti(1) eka jaNAya che. rAhu(1)nuM bIjuM nAma. pADaliputranA rAjA jitazatru(41)no maMtrI. eka vAra magarothI bharapUra sarovaramAMthI kamaLa toDI lAvavA mATe rAjAe tene AjJA karI hatI. aMtakRddazAnA chaThThA varganuM pAMcamuM adhyayana. kAgaMdI nagarIno vepArI. te saMsArano tyAga karI mahAvIrano ziSya banyo. 16 varSa zramaNajIvananI sAdhanA pachI vipula parvata upara te mokSa pAmyA. airAvatakSetranA cothA bhAvi kulakara. juo kulakara. aThyAsI grahamAMno eka. bharata kSetranA trIjA bhAvi kulakara. juo kulakara. vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM bharata kSetramAM thayelA paMdara kulakaramAMthI pAMcamAM kulakara. vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM bharatakSetramAM thayelA paMdara kulakaramAMthI chaThThA kulakara. bharata kSetranA cothA bhAvi kulakara. juo kulakara. airAvatakSetranA pAMcamAM bhAvi kulakara. mahAvidehanA sukaccha pradezanuM pATanagara. mahAvidehanA kaccha(1) pradezanuM pATanagara. A ane ghoDagamuha eka che. A ane khodavara eka che. A ane khododa eka che. dhRtodasamudrane gherato valayAkAra dvIpa. suprabha ane mahAprabha tenA adhiSThAtA devo che. te ane 'ikakhuvaradIva' eka che. khodavara dvIpane gherato samudra. pUrNabhadra(11) ane mANibhadra(8) tenA adhiSThAtA devo che. te ane ikakhuvarasamudra eka che. pRSTha- 133
Page #134
--------------------------------------------------------------------------
________________ khomagapasiNa khoyoda gaa gaippavAya gaMga 1. gaMgadatta 2. gaMgadatta 3. gaMgadatta 4. gaMgadatta 5. gaMgadatta 6. gaMgadatta gaMgadattA gaMgadeva - pAsAvaccijja mA. mo. mA. mA. *. *. zra. ni gaGga * mA. *. kSaumakaprazna kSododa ma. gaja gatiprapAta ST. *. .. gaGgadatta gaGgadatta gaGgadatta gaGgadatta gaGgadatta gaGgadatta 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-z saumakaprazna kSododa gaja gatiprapAta gaGa gadgadatta gadatta gaIdatta gadatta gadgadatta gadatta gaGgadattA gaGgadeva gaGgapArzvApatyIya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 ga'dattA gadgadeva gaDDapArzvapatyIya praznavyAkaraNadazA adhyayana 6. te nAza pAmela che. A ane 'khododa' eka che. aMtakRddazAnA trIjA varganuM AThamuM adhyayana jemAM gayasukumAla(1)nI kathA che. bhagavatIsUtrano te uddezaka jemAM jIvonI pAMca prakAranI gatinuM nirUpaNa che. dhanaguptano ziSya ane mahAgirino praziSya. tene pAMcamAM nihnava (satyane chUpAvI khoTo siddhAMta rajU karanAra) gaNavAmAM Ave che. te vIra nirvANa saMvata 228mAM hayAta hatA. ullugA nadIne pAra karatI vakhate ullugatIramAM gaMge dokiriyano siddhAMta pravartAvyo. te gaMgeya(4) tarIke paNa jANItA che. chaThThA baladeva AnaMda(1)nA ane chaThThA vAsudevapurisapuMDarIanA pUrvabhavonA dharmaguru. ati AsaktinA kAraNe sanmArgathI phaMTAyA hatA te muni. A muni ane gaMgadatta(4) samAna che. rAjagRhIno vepArI. te saMsAra tyAgI mahAvIrano ziSya banyo ane soLa varSanA zramaNajIvananI sAdhanA pachI vipula parvata upara mokSe gayo. navamA vAsudeva kRSNano pUrvabhava. te hastinApura nA vepArIno putra hato. tenI mAtAne te bilakula gamato na hato. te mAtRpremathI sAva vaMcita hato. tethI te saMsAra choDI sAdhu banI gayo. tenI mAtAnA kAraNe tene hastinApuramAM tIvra icchA (nidAna) janmI hatI. tene pariNAme te marIne deva thayo. pachI teNe kRSNa tarIke janma lIdho. A gaMgadatta ane gaMgadatta(2) eka jaNAya che. bhagavatIsUtranA soLamAM zatakano pAMcamo uddezaka hastinApurano vepArI. saMsArano tyAgI, vIsamAM tIrthaMkara munisuvratanA ziSya banyA. mRtyu pachI te mahAzukra svarge deva banyA. ekavAra te svargamAMthI mahAvIra pAse Avyo ane mahAvIra pratye bhakti darzAvavA temanI AgaLa teNe nATaka bhajavyuM. pADalasaMDanA sAgaradatta(5)nI patnI. temane ubaradatta(1) nAmano putra hato. A ane gaMga eka che. A ane gaMgeya(3) eka che. pRSTha- 134
Page #135
--------------------------------------------------------------------------
________________ gaMgapura gaMgappavAyadaha gaMgA vAkuMDa mo. gaMgAkuMDa gaMgAdIva gaMgAdevI gaMgAdevIbhavaNa gaMgAvattaNakUDa 1. gaMgeya 2. gaMgeya che. 3. gaMgeya ma. mo. gaGgAprapAtadraha ma. mAM. . mAM. che. mA. gaGgapura ma. . gaGgAprapAtakuNDa gaGgA mAM. gaGgAvartanakUTa gaGgAkuNDa gAGgeya 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-z gAGgeya gAGgeya gapura gAprapAtakuMDa gaGgAdvIpa gahlAdvIpa gaGgAdevI gAdevI gaGgAdevIkUTa gAdevIkUTa gaGgAdevIbhavana gAdevIbhavana gajJAvartanakUTa gADuMya gAprapAta%0ha gA gAkuMDa gADuMya gAGeya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 devadattanA punarjanma aMgenA bhaviSyakathana sAthe joDAyeluM nagara. ladhuhimavaMtamAMthI nIkaLatI gaMgAno dhasamasato joradAra pravAha jyAM paDe che te sarovara. A sarovara uttara bharata(2) kSetramAM AveluM che. te gaMgAkuMDathI juduM che ane gaMgaprapAtadraha samAna che. A ane gaMgappavAyakuMDa eka che. bharatakSetramAM AvelI pAMca moTI nadImAMnI eka. te ladhuhimavaMta parvata upara AvelA padmadraha nAmanA sarovaramAMthI nIkaLe che. gaMgAvartanakUDa AgaLa vaLAMka laI gaMgaprapAtakuMDamAM paDe che. pachI uttara bharata tarapha jAya che, vaitADhya parvatane pAra kare che ane tene maLatI 14000 nadI sAthe lavaNa samudra ne maLe che. aSTApada parvata pAse khAI khodIne cakravartI sagaranA sATha hajAra putroe te khAIne gaMgA nadI sAthe joDI dIdhI. gaMgAne pAMca mukhya nadI maLe che- jamunA, sarayu, AdI, kosI, mahI. mahAvidehanA kaccha pradezanA uttarArdhamAM AveluM sarovara. te nIlavaMta parvatanI dakSiNa sImA upara AveluM che. te RSabhakUDanI pUrvamAM ane cittakUDa nI pazcimamAM che. gaMgaprapAtakuMDanI madhyamAM Avelo dvIpa, gaMgA nadInI adhiSThAtrI devI. ladhuhimavaMta parvatanA agiyAra zikharomAMnuM eka. gaMgAdvIpanI madhyamAM Avelo gaMgAdevI nAmanI devIno mahela. padmadrahanI pUrvamAM pAMcaso yojana dUra AveluM parvata zikhara. gaMgA nadI ahIM vaLAMka le che. bhagavatIsUtranA navamA zatakano batrIsamo uddezaka. rAjakumArI draupadInA svayaMvaramAM bhAga levA jene nimaMtraNa mokalAyela te hastinApurano rAjakumAra. tIrthaMkara pArzvanI paraMparAnA zramaNa. eka vAra te vANijyagAmamAM mahAvIrane maLyA, temane keTalAka prazno pUchyA, mahAvIranA uttarothI temanA mananuM samAdhAna thayuM eTale te mahAvIranA ziSya banyA. te gaMga-pArsthApatya nAme paNa jANItA che. pRSTha- 135
Page #136
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 4. gaMgeya gaMThiya gAGgeya grathita gADeya grathita saT. gaMDaiA mo.. gaNDakikA gaMDakikA gaMDIteDhuMga gaNDItenduka gaMDItenka gaMtha grantha grantha gaMdhaNa ma.T ! gandhana gaMdhana 1.gaMdhadevI A. gandhadevI gaMdhadevI 2. gaMdhadevI Dhe. gandhadevI gaMdhadevI gaMdhappiya che. gandhapriya gaMdhapriya gaMdhamAdaNa mo gandhamAdana gaMdhamAdana A ane gaMga eka che. bhagavatIsUtranA pAMcamAM zatakano trIjo uddezaka. vaizAlIthI vANijyagAma jatI vakhate bha0mahAvIra je nadIne nAva dvArA pAra karI hatI te nadI. bhikSA mATe jatA harikezabala munine raMjADatA. brAhmaNone pATha bhaNAvanAra yakSa. sUtrakR8nA prathama zrutaskandha)nuM caudamuM adhyayana. pote vamana kareluM jhera pAchuM cUsI lenAra sarponI eka jAti. puSpacUlA(4)nuM dasamuM adhyayana. mahAvIra AgaLa upasthita thaI nATaka bhajavanAra eka devI. sugaMdhapriya eka rAjakumAra. tenI A AsaktinA kAraNe te maraNa pAmyo kAraNa ke jherI dravya | sUMghavAthI te mRtyu pAmyo hato). juo 'gaMdhamAyaNa'. jaMbUdvIpanA mahAvideha kSetramAM Avelo eka vakSaskAra parvata. te nIlavaMtanI dakSiNe, maMdaranI uttara pazcime, gaMdhilAvatInI pUrve, uttarakurunI pazcime Avela che. tene 7 zikhara che-gaMdhamAyaNa phUDa, AnaMdakUDa, lohitAkSa, uttarakuru, siddha, gaMdhilAvatI ane phalihakUDa. gaMdhamAyaNa parvatanA sAta zikharamAMnuM eka. gaMdhamAyaNa parvatano adhiSThAtA deva. vyaMtara devonA ATha vargomAMno eka varga, gaMdharvonA | be indro che--gItaratI ane gItayaza. rAta ane divasanA trIsa muhUrtamAMnuM eka. aDhAra brAhmIlipiomAMnI eka. te bhUtalipi nAmathI paNa jANItI che. A ane nAgadatta(5) eka che. | avaravidehamAM AvelA gaMdhAranuM pATanagara. rAjA mahAbala rAja karato hato ane sayaMbaddha maMtrI hato. zAstronuM vizAla jJAna dharAvanAra AcArya. temaNe AyAraMga nA prathama zrutaskandanA prathama adhyayana satthapariNA upara, kaThina TIkA racI hatI. gaMdhamAyaNa bhau. gandhamAdana gaMdhamAdana mo. gadhamAyaNakUDa gaMdhamAyaNadeva nhAnapTa gandhamAdanadeva gaMdhamAdanakUTa | gaMdhamAdanadeva 1. gaMdhavva ke. gandharva gaMdharva 2. gaMdhavva sa gandharva gaMdharva gaMdhavvalivi gandharvalipi gaMdharvalipi gaMdhavva-NAgadatta AT.. gandharva-nAgadatta gaMdharva-nAgadatta gaMdhasamiddha gandhasamRddha gaMdhasamRddha gaMdhahatthi gandhahastin gaMdhahastinuM muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 136
Page #137
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAma-vRda-nAma zoSa:' mA-2 gaMdhahAra gandhahAra gaMdhahAra 1.gaMdhAra bhau. gandhAra gaMdhAra 2. gaMdhAra #o. gandhAra gaMdhAra 3.gaMdhAra mo. gandhAra gaMdhAra 1. gaMdhArI uM ! gandhArI gaMdhArI gandhArI 2. gaMdhArI 3.gaMdhArI gaMdhArI gaMdhArI gandhArI 4.gaMdhArI zra. gandhArI gaMdhArI eka anArya deza. A ane gaMdhAra(1) samAna che. gaMdhahAra nAmathI paNa jANItuM rAjya, jyAM rAjA nagnati rAja karato hato. tenI rAjadhAnI purisapura hatI. A dezano eka zrAvaka mahAvIranI caMdananI mUrtine vaMdana karavA vItibhaya gayo hato. avaravidehanI eka vijaya. tenuM pATanagara gaMdhasamRddha hatuM. rAjA mahAbalatyAM rAja karato hato. kAlikeya jevo ja deza. (harikeza) balakoTTanI patnI ane muni harikezabala nI apara mA. eka devI. aMtakRddazAnA pAMcamAM varganuM trIjuM adhyayana. vAsudeva kRSNanI ATha paTTarANIomAMnI eka. te saMsArano tyAga karI tIrthaMkara ariSTanemi pAse dIkSA laI zramaNI banI ane vIsa varSa zramayanI sAdhanA karI mokSa pAmI. jaMbUdvIpanA ramyaga kSetramAM Avelo vRtta-vaitADhyA parvata. te nArIkatA nadInI pUrvamAM ane narakaMtA. nadInI pazcimamAM Avelo che. padmA(16) teno. adhiSThAtA deva che. anya sthAne jaNAvAyuM che ke gaMdhAvaI harijAsa(1)mAM Avela che ane aruNa(3) teno adhiSThAtA deva che. pazcima mahAvidehanA uttaramAM AvelA ATha pradezo mAMno sAtamo. 'avajhA" tenuM pATanagara che. deva parvatanuM zikhara. pazcima mahAvidehanA uttaramAM AvelA ATha pradezo. mAMno chello. avajhA(1) tenuM pATanagara che. gaMdhamAdana parvatanuM temaja devaparvata vagerenuM zikhara. te zikhara upara rahetA devanuM nAma paNa te ja che. aMtakRddazAnA prathama varganuM cothuM adhyayana. bArAvatInA rAjA vRSNi ane tenI rANI dhAriNI. no putra. te saMsAra tyAga karI tIrthaMkara ariSTanemi no ziSya banyo. bAra varSanA zramaNajIvananI sAdhanA pachI te zatruMjaya parvata upara mokSa pAmyo. sItodA nadInI uttare ane maMdara parvatanI pazcime AvelA suvaghu ane gaMdhila pradezonI vacce vahetI nAnI nadI. gaMdhAva bhau. gandhApAtin gaMdhApAtina 1.gaMdhila 8. gandhila gaMdhila 2.gaMdhila bhau. gandhila gaMdhila 1.gaMdhilAvA bho. gandhilAvatI gaMdhilAvatI 2. gaMdhilAva bhau. gandhilAvatI gaMdhilAvatI 1. gaMbhIra A. gambhIra gaMbhIra 2. gaMbhIra . THIra gaMbhIra gaMbhIramAliNI bhau. gambhIramAlinI gaMbhIramAlinI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 137
Page #138
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 gagaNavallabha gaganavallabha gaganavallabha 2. IN a. gArgya gArme 2. gagga gArme gacchAyAra HT. gacchAcAra gacchAcAra gajakaNNa bhau. gajakarNa gajakarNa 8.T. gaNadhara gaNadhara gaNadhara tI. bharatakSetramAM vaitADhya parvatanA dakSiNa bhAgamAM | RSabhanA pautra ane mahAkacchanA putra vinamie vasAveluM nagara. gautama(2) gotranI sAta zAkhAomAMnI eka. 'gagga' (1) gotranA AcArya. potAnA uddhatA ziSyothI te kaMTALI gayA hatA. tethI te ekAntamAM dhyAna karavA lAgyA. 137 gAthAono banelo eka prakIrNaka grantha. te mahAnisIhakalpa ane vyavahAra upara AdhArita che. gacchamAM rahevAthI thatA lAbhanuM pradhAnapaNe nirUpaNa kare che. juo 'prakIrNaka'. juo 'gayakaNa'. tIrthaMkarano pradhAna ziSya ane zramaNonA gaNano nAyaka. tIrthaMkara mahAvIrane agiyAra gaNadhara hatA. jyAre pArzvane 8 ane RSabhane 84 hatA. tIrthaMkara je upadeze che tenA AdhAre gaNadharo sutranI racanA kare che (- mAsa mahA sutaM yaMti nahi) gaNadharo duvAlasaMganA, cauda pUrvanA ke gaNipiDaga nA jJAnanA dhAraka che. juo 'gaNadhara'. dvAdasaMganuM bIjuM nAma. aDhAra brAhmI lipiomAMnI eka. A gANitika aMkonI lipi che. A eka aMgabAhya utkAlika Agamagrantha che. te 82 gAthAno banelo che. te moTe bhAge zubha ane azubha divaso, nakSatro, graho, zukano vagerene nirUpato jyotiSa viSeno grantha che. juo prakIrNaka. pAMcamAM svarga brahmakalpane gheratI ATha kRSNa rekhA onI madhyamAM AvelA svargIya vAsasthAnomAM vasatA lokAMtika devonA nava vargomAMno eka varga. A ane gardabhilla eka che. A ane 'dagabhAlagardabha eka che. kapilapuranA rAjA saMjayane pratibodha karanAra sAdhu je skaMdaka(2)nA guru hatA te zrAvastInA eka parivrAjaka. gaNahara gaNipiDaga zra.ga. A. gaNadhara gaNipiTaka gaNadhara gaNipiTaka gaNiyalivi a. gaNitalipi gaNitalipi gaNivijjA A. gaNividyA gaNividyA gaddatoya de. gardatoya gardatoya 1. gaddabha OM. 8.s. 2. gaddabha 1. gaddabhAli | gardabha gardabhAli gardabha gardabha gardabhAli 2. gaddabhAli a.tA gardabhAli gardabhAli muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 138
Page #139
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 gaddabhilla ka. gardabhilla gardabhilla gabbha A. garbha gayaura gayakaNNa garbha gajapura gajakarNa gajapura gajakarNa gayagga/gayaggapaya /nA/nApurU gajAgra/gajAgrapada gayapura gajapura gayamuha che namurad gajamukha te ujainInA rAjA hatA. te java(1)nA putra hatA ane aDoliyAnA bhAI hatA. potAnI benA aDoliyAne bhUgarbhanA oraDAmAM pUrI daI tenI sAthe avaidha jAtIya saMbaMdha sthApavAmAM gardabhillane madada karanAro dIrghapRSTha teno maMtrI hato. pachI zramaNa tarIke jave caturAIthI dIrghapRSThane gardabhillA vaDe marAvyo kAraNa ke dIrghapRSTha javano jIva levA icchato hato. gardabhile AcArya kAlaganI benanuM apaharaNa karyuM hatuM. vigata mATe juo kAlaga(1). bhagavatIsUtranA zataka 19 no bIjo uddezaka. juo gajapura. eka aMtaradvIpa, eka anArya jAti ane teno deza. dazArNapura pAse Avelo parvata. te ane iMdrapada eka ja che. hastinApuranuM bIjuM nAma. te kuru dezanuM pATanagara hatuM. tIrthaMkara zAMti, kuMthu ane ara A nagaramAM jamyA hatA. eka anArya jAti ane temano deza. soriyapuranA vasudeva ane temanI patnI devakIno putra, vAsudeva kRSNa tenA moTA bhAI hatA. tenA vivAha somila(1)nI putrI somA(1) sAthe nakkI thayA hatA paraMtu lagna thAya te pahelAM ja te. saMsAra tyAgI tIrthaMkara ariSTaneminA ziSya banI. gayA. divase saMsAra tyAgyo te divase ja smazAnA bhUmimAM sAdhanA AraMbhI. somile dhyAnastha gajasukumAlanA mAthA upara mATInI pALI bAMdhI temAM baLabaLatA aMgArA bharyA. gajasukumAle vedanA zAMta citte sahana karI ane te ja rAte mokSa pAmyA. vepArIno putra. te saMsAra choDI zramaNa banyo. eka vAra jyAre te dhyAna karatA hatA tyAre eka musAphare mArga vize pUchyuM. uttara na maLavAthI te vaTemArgue temane jamIna para pachADyA ane pachI temanA AkhA zarIra upara hathoDA vaDe khIlA mArI zarIrane cALaNI jevuM karI nAkhyuM. temaNe pIDA zAnta citte sahana karI ane mokSa prApta karyo. 1. gayasukumAla zra. gajasukumAra gajasukumAra 2.gayasukumAla 8. //sumAra gajasukumAra gayasUmAla gajasukumAra gajasukumAra juo 'gayasukumAla'. agiyAra karaNamAMnuM eka kAraNa. garAi/garAdi garAdi garAdi muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 139
Page #140
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 garuDa garuDa garuDa garula garula veNudeva garuDa garuDa veNudeva garuDa garuDa veNudeva 1. garulovavAya A. garuDopapAta garuDopapAta garuDopapAta 2. garulovavAya gavedhuA A. a. garuDopapAta gavedhukA gavedhukA gaha ke.na, praNa gAgali | 8. TIR gAgali devakuru kSetramAM AvelA kUDazAlmali vRkSa upara vasato deva. juo garuDa. A ane garula eka che. eka aMgabAhya kAlika Agamagrantha. te bAra varSanA dIkSAparyAya vALA sAdhune bhaNAvavA mATe che. hAla te astitvamAM nathI, naSTa thaI gayo che. saMkSepitadazAnuM eka adhyayana. cAraNagaNa(2)nI cAra zAkhAomAMnI eka. jyotiSka devonA pAMca vargomAMno eka varga. kula 88 graho che. jaMbUdvIpa upara AmAMno dareka graha bamaNI saMkhyAmAM maLe che. pratyeka grahadevane cAra mukhya patnIo che--vijayA (13), vejayaMtI(8), jayaMtI(5) ane aparAjitA(8). A 88 gaho caMdra(1) ane sUrya(1)nA kuTuMbanA sabhyo che. pratyeka grahanuM mApa aDadhA yojanAnuM che. kiMpillapuranA rAjA piDhara ane tenI rANI jasavaI | (1)no putra. te saMsArano tyAga karI iMdrabhUtInA. ziSya banyA. jyAre te mahAvIrane maLavA jaI rahyA hatA tyAre tene kevaLajJAna thayuM. | sUtrakRt nuM soLamuM adhyayana. A ane 'gAhAsolasama' eka che. eka sanniveza, jenI mulAkAta bha0 mahAvIre lIdhI hatI. tyAM eka yakSa vaDe mahAvIranI pUjA karavAmAM AvI hatI. eka anArya deza. A ane kAyaeka jaNAya che. nIlavaMta parvatamAMthI nIkaLatI nAnI nadI. te sukaccha ane mahAkacchapradezone ekabIjAthI. alaga kare che ane potAne maLanArI aThyAvIsa hajAra nadIo sAthe sItA nadImAM bhaLI jAya che. te maMdara parvatanI uttarapUrvamAM vahe che. nIlavaMta parvatanI dakSiNa sImA upara AveluM sarovara. gAhAvatI nadIno pravAha temAM paDe che. gAhAvaIkuMDanI madhyamAM Avelo dvIpa. jenA prathama zrutaskanDamAM soLamuM adhyayana gAthA. che te, eTale ke sUtrakRt nAmaka bIjuM aMgasUtra. gAthA A. gAthA gAthA gAmAga/gAmAya grAmAka grAmA gAya te ya gAyA gAhAvai bhau. grAhavatI grAhavatI gAhAvaikuMDa bhau. grAhavatIkuNDa grAhavatIkuMDa gAhAvaidIva bhau. grAhavatIdvIpa grAhavatIdvIpa gAhAsolasaa A. gAthASoDazaka gAthASoDazaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 140
Page #141
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 giraphulligA giripuSpitA giri 8. jIra girikumAra girikumAra girijaNNa a. giriyajJa giriNagara ai.bhau. girinagara giritaDaga ai. giritaTaka ai.bhI. giripuSpitagrAma giriphulligAma giriphulliya girirAya ai.bhI. giripuSpita bhau. girirAjan gIyajasa . nItayazas 1. gIyarai 2.gIyarai de. gItarati gItarati giripuSpitA | A ane 'giriphulligAma' eka che. eka AcArya. A ane AcArya mahAgiri eka giri jaNAya che. ladhuhimavaMta parvatanA eka zikharanA adhiSThAtA. girikumAra deva. A ane ladhuhimavaMtagirikumAra eka che. giriyajJa koMkaNamAM UjavAto utsava. saurASTra dezamAM AvelA ujaeNta parvata pAsenuM nagara. girinagara koDIsara nAmano vepArI A nagarano hato. giritaTaka cakravartI brahmadatta jenI mulAkAta lIdhelI te sthaLa. giripuSpitagrAma kosala dezanuM nagara. potAnA ziSyo sAthe AcArya sIha(6) A nagaramAM AvyA hatA. giripuSpita A ane 'giriphulligAma' eka che. girirAjana maMdara parvatanuM bIjuM nAma. vyaMtara devonA gaMdhadhva varganA devonA be indromAM, no eka. tenI cAra mukhya patnIo A chegItayazasa sughosA , vimalA, surA, sarassaI. A ja nAmo gIyaraI(1)nI mukhya patnIonA che. gItarati gaMdharva devonA be indromAMno eka. juo gIyajasa. gItarati 1 camaranI AjJAmAM rahelA gAyakonA vRMdano nAyaka. gAna dvArA AjIvikA meLavatA eka prakAranA gItaratipriya samaNa (1) parivrAjako. bhagavatIsUtranA zataka 21nA cothA varganA dasa gutha adhyayanomAMnuM eka adhyayana. guhyaka bhavanapati devonuM bIjuM nAma. goSThAmAhila juo 'goSThAmAhila'.. eka yakSe macAvela utpAtane zAMta karavA jyAM guDasArtha AcArya 'khauDa' gayA hatA te nagara. guNazvara eka AcArya jemano ziSya goviMda brAhmaNa hato. guNadhara eka AcArya, rAjakumAra zaMkha jemanA ziSya banyA sAketanA rAjA caMdrAvataMsakano putra, municaMdrano bhAI. potAnA pitAnA mRtyu pachI teNe te nagara nA rAjA tarIke kAryabhAra saMbhALI lIdho. tenI sAvakI mAne na gamyuM. tethI te sAvakI mAe tene guNacaMdra jhera ApI mArI nAkhavAno niSphaLa prayAsa karyo. A ghaTanAe tenAmAM eTalI badhI dhRNA janmAvI ke te sAvakA bhAIne rAja ApI, saMsAra choDI, sAgaracaMdranA ziSya banI gayo. gIyaraippiya a.tA gItaratipriya guccha A. guttha gujjhaga guTumAhila guhyaka goSThAmAhila guDasattha guDasArtha 1. guNaMdhara 2. guNaMdhara | zra. UIFra guNandhara guNacaMda zra. guNacandra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 141
Page #142
--------------------------------------------------------------------------
________________ guNavatI guNasa guNasilaa guNasIla gutta guttiseNa gumma gurua gula 1. gUDhadaMta 2. gUDhadaMta 3. gUDhadaMta 4. gUDhadaMta gerua geruya gevijja gevijjaga gevejja gevejjaa vejjaga gevejjaya goama goula . guNavatI guNazIla guNazIlaka guNazIla che. che. che. mA. tI. mA. ma. mA. mA $1. . . gupta guptisena gulma guruka guDa gUDhadanta gUDhadanta gUDhadanta gUDhadanta a. tA gairika a. tA gairika temAM greveya de.bhau. graiveyaka temAM greveya de.bhau. graiveyaka de.bhau. graiveyaka de.bhau. graiveyaka a. tA gotama che gokula 'Agama-vRtta-nAma joSa:' mAna guNavatI guNazIla guNazIlaka guNazIla gupta guptisena gulma guruka guDa gUDhadanta gUDhadanta gUDhadanta gUDhadana garika nairika traiveya jaiveyaka caiveya jaiveyaka jaiveyaka greveyaka gotama gokula muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa: ' bhAga - 1 mahAvidehanA puSkalAvatIpradezanA puMDarIgiNi (1) nagaranA cakravartI 'vaIraseNa'nI patnI. juo 'guNasila'. rAjagRhInI uttarapUrvamAM AveluM udyAna temaja caitya. ahIM bha. mahAvIra AvyA hatA. juo 'guNasila'. dogiddhidazAnuM dasamuM adhyayana. jaMbudvIpanA airAvatakSetranA soLamAM tIrthaMkara. temanA badale 'dIhaseNa'no paNa ullekha maLe che. bhagavatIsUtranA bAvIsamA zatakanA pAMcamAM varganA dasa adhyayanomAMnuM eka. bhagavatIsUtranA prathama zatakano navamo uddezaka. bhagavatIsUtranA aDhAramAM zatakano chaThTho uddezaka. anuttaropapAtikadazAnA varga 2 adhyayana 4. rAjA zreNika ane tenI rANI dhAriNIno putra. te saMsArano tyAga karI mahAvIrano ziSya banyo ane soLa varSa zramaNajIvanano saMyama pALyA pachI marIne anuttara svargIya vAsasthAnomAMnA (vimAnomAnA) ekamAM deva tarIke janmyo. vadhu eka bhava karIne te mokSe jaze. jaMbudvIpanA bharata kSetranA trIjA bhAvi cakravartI. eka aMtaradvIpa. juo 'geruya'. pAMca samaNa(1) saMpradAyomAMno eka. geruya samaNo parivrAjako hatA ane teo geruthI raMgelA vastro paheratA hovAthI geruca nAme jANItA hatA. A ane 'traiveyaka' eka che. jemanuM samUhavAcaka nAma traiveyaka che te nava svargIya vAsasthAnomAM (vimAnomAM) vasatA devono varga. juo traiveyaka. juo traiveyaka. juo traiveyaka. juo traiveyaka. juo gautama(7). vrajagAmano eka latto. bha mahAvIre tenI mulAkAta lIdhI hatI. pRSTha- 142
Page #143
--------------------------------------------------------------------------
________________ goMDa gokaNNa gocchubha goTumAhila godAmAhila goTThAmAhilla goDa goNa gotama 1.gottAsa 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 a.bhau goNDa goMDa anArya jAti ane temano deza. mo. gof gokarNa eka aMtaradvIpa. tI.ga. gostubha gokhubha agiyAramA tIrthaMkara zreyAMsa(1)nA prathama gaNadhara . mAhitna goSThAmAhila juo goSThAmAhila. AcArya rakSitanA ziSya. te sAtamA nihnava hatA. te vIranirvANa saMvata 184mAM vidyamAna hatA. te mathurA gayA hatA ane tyAM (vAdamAM) temaNe eka . goSThAmAhila goSThAmAhila | pAkhaMDIne harAvyo hato. rakSitanA uttaravartI durbalika pUSyamitranA samayamAM dasapura nagaramAM temaNe "abaddhiya" tarIke prasiddha svataMtra siddhAMta sthApyo. A siddhAMta jaNAve che ke karma AtmA. sAthe baMdhAtA nathI, te AtmAne kevaLa sparze che. goSThAmAhila goSThAmAhila juo goSThAmAhila. a.bhaugoNDa goSTha A ane goMDa eka che. a.bhaugoNDa goDa A ane goMDa eka che. a.ja. gautama gautama juo gautama(6). karmavivAgadazAnuM bIjuM adhyayana. A ane A. gotrAsa gotrAsa 'ujhiyA' (1) eka che. ujhitaka(2)no pUrvabhava. te bhIma(2) ane ka. gotrAsa gotrAsa utpalA (1)no putra hato. tI.. jotUpa gostUpa juo gothubha. tI.ga. gostubha gokhubha juo goSNubha. lavaNa samudramAM jaMbudvIpanI pUrve 42000 yojanA nA aMtare AveluM velaMdharanAgarAya devonuM parvatIya bhau. gostUpa gostupa vAsasthAna. gothubhadeva teno adhiSThAtA deva che. A vAsasthAnanA pazcimI cheDA ane meru parvatanA pazcimI cheDA vaccenuM aMtara 97000 yojana che. ratikara parvatanA dakSiNapazcima bhAga upara AveluM bhI. gostUpA gostRpA sthAna, zakra(3)nI rANI navamikA(3)nI te rAjadhAnI che. naMdIzvaradvIpamAM aMjanaga(1) parvatanA pazcima mo. gostUpA gostRpA bhAga upara AvelI puSkariNI. godattA godattA cakravartI brahmadatta(1)nI patnI. mahAvIranI AjJAmAM rahelA zramaNonA nava tI.. godAsagaNa godAsagaNa gaNamAMno eka gaNa. eka anArya (anArya) deza temaja tenA vAsIo. 2. gottAsa gotthubha gothubha gothUbha 1. gothUbhA 2. gothUbhA godattA 2. godAsagaNa godha godha muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-143
Page #144
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA I-2 gopAla 8. gopAtta gopAlaka gobahula a.go gobahula gobahula 1.gobbaragAma ai. gobaragrAma gorbaragrAma gobaragrAma 2. gobbaragAma gomAyuputta 1. gomuha 2. gomuha gomeha zra.go gomAyuputra de. gomukha gomukha de. gomedha gorbaragrAma gomAyuputra gomukha gomukha gomedha 1.goyama tI.ga. gautama gautama 2.goyama tI.ga. gautama gautama ujjainInA rAjA pradyotano putra. te saMsAra tyAgI. zramaNa banyo hato. saravaNa sannivezano brAhmaNa. tenI gauzALAmAM gosAlakano janma thayo hato. magadhamAM AveluM gAma. te caMpA ane rAjagRhInI vacce AveluM hatuM. vasubhUtinA putro 'IMdabhUI, agnibhUI ane vAubhUI je bha0 mahAvIranA gaNadharo hatA te A gAmanA hatA. | 'vaIdasa'nI pAse AveluM gAma. A ane arjuna momAyaputra(5) eka che. eka deva. eka aMtaradvIpa, eka deva. tIrthaMkara mahAvIranA prathama gaNadhara iMdrabhUtInuM gotra. te gotranAme prasiddha thayA. 'iMdrabhUtI, agnibhUI ane vAubhUI, tathA akaMpita, sthUlabhadra, saMjaya ane phalyumitranuM gotra, mahAvIra sivAya badhA tirthaMkaro ikabAga vaMzanA. gautama gotramAM janmyA hatA. gautama gotranI sAta zAkhAo kahevAya che- (1) "gautama, (2) gagna (3) bhAraddAya, (4) aMgirasa, (5) zakrarAbha, (6) bhakakharAba ane (7) udattAbha'. aMtakRddazAnA prathama varganuM prathama adhyayana. rAjA aMdhagavAhI ane tenI rANI dhAriNIno. putra. te saMsArano tyAga karI tIrthaMkara ariSTanemi no ziSya banyo ane bAra varSa zramaNa jIvanano saMyama pALI zatruMjaya parvata upara mokSa pAmyo. jaMbUdvIpanI pazcima sImAthI bAra hajAra yojananA aMtare lavaNa samudramAM Avelo dvIpa. te samudrano adhiSThAtA deva susthita tyAM vase che. rohiNInakSatranuM gotranAma. yuvAna baLadone zaNagArI ane citrita karIne pradarzita karI temaja karAmato dekhADI AjIvikA meLavatA parivrAjakono varga. A ane kesigoyamiksa eka che. A ane arjuna(6) eka che. 3.goyama A. gautama gautama 4.goyama 8. gautama gautama 5. goyama . nautama gautama 6. goyama a.ja. gautama gautama a.tA 7. goyama gautama gautama goyamakesijja goyamaputta A. a.go gautamakezIya gautamaputra gautamakezIya gautamaputra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 144
Page #145
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 goyAvarI godAvarI godAvarI goragiri goriga 2. nArI bhau. de. gauragiri gaurika gaurI gauragiri gaurika gaurI 2. gorI 8. aurI gaurI 3. gorI 4. gorI golavvAyaNa golikAyaNa ka. gaurI A. gaurI a.ja. golavyAyana a. golikAyana gaurI gaurI golavyAyana golikAyana 1.golla ai. golya golya 2.golla govallAyaNa gauDa govallAyana a.ja. govallAyana je nadInA kinArA upara pratiSThAna nagara AveluM che te nadI. jenA jharaNAnI nIce zIvanI mUrti che te parvata. kAlikeya samAna deza. eka devI. vAsudeva kRSNa0.nI bIjA kramanI paTTarANI. te saMsArano tyAga karI tIrthaMkara ariSTaneminI pradhAnA zramaNI jakhiNInI ziSyA banI. vIsa varSanA zramaNa jIvanano saMyama pALI te mokSe gati. zramaNa harikeza-balanI mAtA. aMtakRddazAnA pAMcamAM varganuM bIjuM adhyayana. aNurAhA nakSatranuM gotranAma. kauzika(5) gotranI eka zAkhA. be hAtha UMcA corasa kaheLAvALI eka prakAranI pAlakhI mATe prasiddha deza. A dezamAM bena sAthe lagna niSiddha nathI. kAsava gotranI sAta zAkhAomAMnI eka. puCAphaguNI nakSatranuM gotranAma. uttarAdhyayana curthInA kartA, jinadAsagaNi mahattaranA guru. jenI ziSyA sukumAlikA hatI te zramaNI. A. kusumAlikA devakIno pUrvabhava hato. tIrthaMkara pArthanI ziSyA. avaMtI rAjyanA gAma saMbuka(2)no rahevAsI. te AcArya guNadhara(1)no ziSya banyo hato. goviMdavAyaga (govindavAcaka) dvArA racAyelI. niryukti prakAranI TIkA. te naSTa thaI gaI che. tagarAmAM vasatA AcAryano ziSya. eka bauddha bhikSu jemaNe uttarakALe jaina dharma svIkAryo. te goviMdaniryuktinA kartA che. jIvavAmAM badhI rIte gAyane anusaranArA ane ghAsa, pAMdaDAM, phUla vagere lenArA (khAnArA) parivrAjakono eka varga. gobbaragAma (1)no kheDUta. baMdhumatI(3) tenI | patnI hatI ane vesiyAyaNa teNe dattaka lIdhelo putra hato. govAliya-mahattara gopati$-Hhattara gopAlika-mahattara govAliyA gopAlikA gopAlikA govAlI tI.zra gopAlI gopAlI goviMda zra. govinda govinda goviMdaNijjutti | HT. govindaniyukti govindaniryukti goviMdadatta govindadatta govindradatta goviMdavAyaga govindavAcaka govindavAcaka govvati a.tA govartika govartika gosaMkhi a. gosalin gosaddhina muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 145
Page #146
--------------------------------------------------------------------------
________________ gosAla ghaMTiya 1. ghaNa 2. ghaNa ghaNadaMta 1. ghaNavijjayA 2. ghaNavijjuyA ghaNasiri 1. ghaNA 2. ghaNA ghatavaradIva ghatoda ghatodasamudda ka. go gozAla ghammA ghayadIva Dhe. ma. ma. * . ma. jhA. ghaNTika mo. ghana ghana ghanadanta ghanavidyutA gha ghanazrI ghanA ghanA ghRtavaradvIpa ghRtoda ghRtodasamudra 'gAma-vRhat-nAma joSa:' mAna-z ghRtadvIpa gozALA ghaSTika ghana ghana ghanadanta ghanavidyutA ghanavidyutA ghanazrI ma vRtavaradvIpa mAM. dhRtoda mo. dhRtodasamudra bhau.na gharmA gharmA mAM. ghRtadvIpa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 ghanA ghanA maMkhali ane tenI patnI bhadrAno putra. teno janma saravaNa sannivezamAM thayo hato. maMkhali maMkha eTale hAthamAM citrapaTa laI lokone upadeza ApI AjIvikA meLavanAra bhikSuka hato. maMkhalinA A putranuM nAma gosAlaka pADavAmAM AvyuM kAraNa ke teno janma gobahula brAhmaNanI gauzALAmAM thayo hato. tene badhA maMkhaliputra kahetA. te AjIviyanA siddhAMta niyativAdano pravartaka hato. teNe potAne jina ane tIrthaMkara jAhera karyo. tyAra pachI teNe mahAvIra sAthe kalaha karyo ane mahAvIrane haNavA temanA upara tejolezyA choDI paraMtu te tejolezyA mahAvIrane asara karyA vinA pAchI pharI gosAlaka upara ja virodhI humalo karavA lAgI ane pariNAme gosAlaka sAta divasa pachI mRtyu pAmyo. DoMba koma dvArA pUjAto yakSa deva. AnatakalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya 19 sAgaropama che. vANArasIno vepArI. eka aMtaradvIpa. dharaNanI cha mukhya patnIomAMnI eka. jJAtAdharma kahAmAM ghanA(2) ane vidyutA(1) ema be alaga rANIo dharaNanI jaNAvavAmAM AvI che. vijrakumArImahattariyA devI. ghaNa(2) vepArInI patnI. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA trIjA varganuM cothuM adhyayana. vANArasInA ghana(2) vepArI ane tenI patnI ghanazrInI putrI. te saMsArano tyAga karI tIrthaMkara pArzvanI ziSyA banI hatI. mRtyu pachI teno janma dharaNa(1)nI eka mukhya patnI tarIke thayo hato. juo 'ghaNavijrayA'(1). juo 'ghayavaradIva'. A ane 'ghatodasamudra' eka che. dhRtavaradvIpane pharate Avelo tenA samudra. adhiSThAtA devo kaMta(1) ane sukaMta che. ratnaprabhA narakabhUminuM bIjuM nAma. A ane 'ghayavaradIva' eka ja che. pRSTha- 146
Page #147
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 ghayapUsamitta ghRtapuSyamitra dhRtapuSyamitra ghayavara ghRtavara dhRtavara jI. ghayavaradIva ghayasamudda ghayodasamudda ghoDagavIva ghoDagamuha mI. ghRtavaradvIpa ghRtasamudra ghRtodasamudra ghoTakagrIva ghoTakamukha dhRtavaradvIpa dhRtasamudra dhRtodasamudra ghoTakagrIva ghoTakamukha a. 1. ghosa ghoSa ghoSa 2. ghosa Dhe.mo. ghoSa ghoSa 3. ghosa Dhe.mI. ghoSa ghoSa 4. ghosa tI.ga. ghoSa ghoSa AcArya rakSitano ziSya. te potAnI alaukika zaktithI icche tyAre ghI pedA karI zakatA. khIroda samudranI pharate Avelo valayAkAra dvIpa. 'kaNaya, kaNagappabha" tenA adhiSThAtA devo che. A ane 'ghayavara' eka che. A ane 'ghatoda'samudra eka che. juo 'ghato dasamudra'. A ane AsaggIva eka che. anyamatavAdIno grantha. dakSiNanA stanItakumAra devono iMdra. tene cha mukhya patnIo che, temanAM nAmo dharaNa(1)nI mukhya patnIonA nAmo samAna che. tene ane mahAghosa(4) bannee cAra cAra lokapAla che. 'sayaMbhU (4)nA jevuM svargIya vAsasthAna, jyAM vasatA devonuM utkRSTa Ayu cha sAgaropama varSa che. brahmalokanuM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya dasa sAgaropama varSanuM che. tIrthaMkara pArzvanA ATha gaNadharomAMno eka. temanuM bIjuM nAma zubhaghoSa che. cauda pUrvagata sUtro. agiyAra karaNamAMnuM eka. juo 'caturaMgijja'. AvazyakanuM bIjuM adhyayana. tresaTha gAthAono banelo Agamagrantha. temAM cAra zaraNanuM arthAt arihaMta, siddha, sAdhu ane dharmarUpa cAra zaraNanuM nirUpaNa che. te vIrabhadra(2)nI racanA che. juo prakIrNaka. eka anArya jAti ane temano deza. A ane 'cuMcaya" eka che. vAcAlanA jaMgalamAM raheto eka jherI sApa. kanagakhala nAmanA Azrama pAse te mahAvIrane hasyo hato. juo kosie(2). arakhurIno rAjA, dhanamitra(1) nA putra sujAta(2) sAthe teNe tenI bena caMdrayazA(2) paraNAvI hatI. juo pradyota. cauddasapuvva caturdazapUrva cauppaya cauraMgijja cauvIsatthaa A. caturdazapUrva a.ja. catuSpada A. caturaGgIya A. caturviMzatistava catuSpada caturakrIyA caturvizatistava causaraNa A. catuHzaraNa catu:zaraNa caMcuya ai. caJcaka caMyuka caMDakosia/ caMDakosiya ka.tI caNDakauzika caMDakauzika caMDajjhaya a. caNDadhvaja caMDa dhvaja caMDapajjoa caMDa prota muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 147
Page #148
--------------------------------------------------------------------------
________________ caMDapiMgala caMDameha caMDarudda 1. caMDavaDaMsaa 2. caMDavaDaMsaa caMDavaDisaa caMDavega 1. caMDA 2. caMDA caMDiyA 6. caMdra 2. caMdra 3. caMdra . ma. *. . ma. che. * : mA. .. caNDapiGgala ma. caNDamegha caNDarudra candrAvataMsaka candrAvataMsaka candrAvataMsaka caNDavega caNDA caNDA caNDikA ma candra candra candra 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 candra caMpala caMDamedha caMDarudra caMdrAvataMsaka caMdrAvataMsaka caMdrAvata saMvega cakkA caNA gaNikA caMdra caM 4. caMdra caMdra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 caMdra vasaMtapuranI gaNikA sAthe raheto te ja nagarano cora. eka vAra te ja nagaranI rANIno hAra corI teNe gaNikAne Apyo. A gunhA mATe rAjAe tene phAMsInI sajA karI. bharatamAM vartamAna avasarpiNImAM thayelA prathama pratizatru azvIvano dUta. bhAre gussAvALA AcArya, jemaNe daMDo phaTakArI ziSyanuM mAthuM phoDI nAkhyu hatuM. sAketanA rAjA. dhAriNI(32) tenI rANI hatI ane municaMdra(4) temano putra hato. caMkvasaa putrane rAjA tarIke sthApI saMsAra choDI zramaNa banI gayA ane mokSe gayA. A ane 'caMdavasa' eka che. juo 'aMDavarDasaa'. kAkaMdI nagarIno rahevAsI. teNe amRtaghoSanI hatyA karI hatI. eka devI. camara, bali, dharaNa vagere jevA iMdra(1)nI traNa sabhAmAMnI eka. eka daivI. jyotika devono iMdra, pRthvInI uparanI dizAmAM 880 yojananA aMtare teno pradeza zarU thAya che. te caMdravataMsaka nAmanA svargIya vAsasthAnamAM vase che. tene cAra mukhya patnI che- (1) caMdravpamAM, (2) jyotsnA, (3) accamAli, (4) prazaMkarA. tenuM AyuSya eka palyopama ane eka lAkha varSanuM che. mahAvIranA darzana karavA te rAjagRhI nagare Avela. jaMbudvIpa upara be caMdra che, lavaNasamudra upara cAra che, dhAtakIkhaMDa upara bhAra che, kAlodadhi upara betAlIsa che ane puSkaravaradvIpanA prathama aDadhA bhAga upara bautera caMdro che. dIrghadazAnuM paheluM adhyayana. vartamAnamAM te puSpikA nA pahelA adhyayana tarIke maLe che. sanatkumAra ane mATenuM svargIya vAsasthAna. ahIM janmelA devonuM utkRSTa AyuSya traNa sAgaropama varSanuM che. caMdra(1)nuM siMhAsana. pRSTha- 148
Page #149
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 . caMdra candra 6.caMda ca caMdautta ka. candragupta caMdragupta caMdaotta ka. candragupta caMdragupta caMdakaMta candrakAnta caMdrakAnta caMdakaMtA sa - candrakAntA caMdrakAntA caMdakUDa bhau.de. candrakUTa caMdrakUTa sItodA nadInI uttare ane mahAvidehanA vapranI. pUrva sImA upara Avelo parvata. te parvatanA cAra zikharomAMnA eka zikharanuM paNa A ja nAma che. rucaka parvatanA pazcima bhAgamAM AveluM zikhara. pADaliputrano rAjA. naMdanA rAjyanA eka gAmamAM vasatA mayUrapAlakano te putra hato. cANakya e yojelA AkramaNamAM naMda rAjAne harAvIne cANakya nI madadathI te pADaliputrano rAjA banyo hato. pachI naMdanI putrI caMdraguptane paraNI hatI. teno putra biMdusAratenA mRtyu pachI pADaliputra no rAjA banyo. asogano putra ane biMdusArano pautra kuNAlateno prapautra hato. juo 'caMdautta'. sanatu kumAra ane mAheMdramAM AveluM svargIya vAsasthAna. ahIM janmelA devonuM utkRSTa AyuSya traNa sAgaropama varSanuM che. vartamAna avasarpiNInA kulakara cakakhumanI patnI. sanat kumAra ane mAheMdramAM AveluM svargIya vAsasthAnajyAM devonuM utkRSTa AyuSya 3 sAgaropama varSanuM che. A ane 'caMdagavejajhaga' eka che. aMgabAhya utkAlika Agamagrantha. te kula 175 gAthAno banelo che. juo 'caMdautta'. arakapurIno rAjA. aMga(1)nI rAjadhAnI caMpAno rAjA. rAjA kuMbhanI putrI mallinA rUpathI aMjAI gayelA teNe malline paraNavA mATe mithilA upara AkramaNa karyuM hatuM. mAnavazarIra jevI dhRNAspada vastuo pAchaLa nA paDavA malie tene samajAvyo. malie karelI. dalIlothI te prabhAvita thayo, te saMsArano tyAga karI zramaNa banI gayo. vakhata jatAM tene kevalajJAnA thayuM ane te mokSa pAmyo. juo malli(1). vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM thayelA prathama kulakara vimalavAhaNa(6)nI patnI. arakakhurInA rAjA 'caMDaRya'nI bena ane caMpAnA dhanamitranA putra sujAta(2)nI patnI. caMdagavijjhaya IT. candrakavedhyaka caMdrakavedhyaka caMdagavejjhaga T. candrakavedhyaka caMdrakavedhyaka caMdagutta caMdaghosa candragupta candraghoSa caMdragupta caMdraghoSa caMdacchAya zra. candracchAya caMdrachAya 1. caMdajasA candrayazA caMdrayazA 2. caMdajasA candrayazA caMdrayazA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 149
Page #150
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 caMdajjhaa bhau.de. candradhvaja caMdradhvaja caMdajjhaya bhau.de. candradhvaja caMdradhvaja caMdaNapAyava candanapAdapa candanapAdapa caMdaNabAlA tI.zra candanabAlA candanabAlA 1.caMdaNA 8.ta. nA candanA ai. candanA 2. caMdaNA caMdadaha candanA candradraha bhau. caMdradraha caMdadIva bhau. candradvIpa caMdradvIpa juo 'caMdaya'. sanatkumAra ane mAheMdramAM AveluM svargIya vAsa| sthAna jyAM devonuM utkRSTa AyuSya 3 sAgaropamAM varSanuM che. miyagAmanuM udyAna. A ane caMdaNA(1) eka che. mahAvIranA mukhya ziSyA. 36000 zramaNIonA nAyikA hatA. caMpAnagarIno rAjA dadhivAhana teno pitA hato. tenuM mULa nAma vasumatI hatuM. caMdanAe mahAvIrane rAMdhelA bAkuLA vahorAvI temano chA mahinA (pAMca divasa ochA)no abhigraha pUro karyo hato. caMdanAne mRgAvatI eka ziSyA hatA. pote mRgAvatIne khoTI rIte Thapako Apyo tethI tene khUba pazcAttApa thayo, A pazcAttApane kAraNe tene kevaLajJAna thayuM. datta(12) vepArI je nagarano hato te nagara. juo. 'caMdadraha'. lavaNa samudramAM maMdara parvatathI 12000 yojana dUra pUrvamAM Avelo dvIpa. AvA ja dvIpo kAlodadhi vagere samudromAM paNa AvelA che. uttarakurumAM AveluM sarovara. aMgabAhya kAlika Agamagrantha. te chaThu upAMga gaNAya che.(jo ke TIkAkAre tevuM koI Thosa pramANa Apela nathI) tenA nAma mujaba temAM caMdranuM varNana che. Aje upalabdha caMdraprajJapti ane sUryaprajJapti baMne | samAna che. temAM sUrya ane caMdra baMnenuM nirUpaNa che. juo caMda (5). AThamAM tIrthaMkara caMdraprabhanuM janmasthAna. te. caMdrAnanA tarIke paNa prasiddha che. juo caMdraprabha. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA AThamAM varganuM prathama adhyayana. mathurAnA caMdraprabha(3) ane caMdrazrI(1)nI putrI. tene tIrthaMkara pArtha e dIkSA ApI hatI. mRtyu pachI teno janma caMdranI mukhya patnI tarIke thayo hato. caMdranI cAra mukhya patnImAMnI eka. A ane caMdraprabhA baMne eka che. caMdaddaha bhau. candradraha caMdravraha caMdapaNNatti A. candraprajJapti caMdraprajJapti caMdapavvaya bhau. candraparvata caMdraparvata caMdapura candrapura caMdrapura caMdappabha tI. candraprabha caMdraprabha 1. caMdappabhA A. candraprabhA caMdraprabhA 2. caMdappabhA candraprabhA caMdraprabhA 3. caMdappabhA candraprabhA caMdraprabhA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 150
Page #151
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 4. caMdappabhA candraprabhA caMdraprabhA saMsAratyAganA prasaMge bha, mahAvIra dvArA upayogamAM levAyelI pAlakhI. dasamA tIrthaMkara zItala paNa dikSAmAM vAparela pAlakhInuM A ja nAma che. jyAM RSabha mokSa pAmyA hatA te aSTApada parvatA upara cakravartI bharatadvArA sthApavAmAM AvelI cAra jinapratimAomAMnI eka. ("RSabha" Adi cAramAMnI eka zAzvata pratimA) 5. caMdappabhA candraprabhA caMdraprabhA 1. caMdappaha tI. candraprabha caMdraprabha vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM thayelA AThamAM tIrthaMkara. te zazI nAme paNa jANItA che. te caMdrapuranA rAjA mahAsena(4) ane temanI rANI lakSmaNA (3)nA putra hatA. temanI UMcAI 150 dhanuSa hatI. temano varNa caMdra jevo dhavala hato. temaNe 1000 puruSo sAthe saMsArano tyAga karyo. te prasaMge temaNe aparAjitA pAlakhIno. upayoga karyo hato. temaNe prathama bhikSA padmakhaMDamAM. somadatta(3) pAsethI grahaNa karI hatI. temano prathama ziSya ' diNa'(2) hato. temanI prathama ziSyA sumanA(3) hatI. temanI AjJAmAM zramaNonA 93 gaNo hatA, 93 gaNadharo hatA, be lAkha pacAsa hajAra zramaNo hatA ane traNa lAkha eMzI hajAra zramaNIo hatI. te dasa lAkha pUrva varSanI uMmare sametA parvata upara mokSa pAmyA. te potAnA pUrvabhavamAM 'dIhabAhu' (1) hatA. sanatu kumAra ane mAheMdramAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa AyuSya 3 sAgaropamAM varSanuM che. mathurAno gRhastha. tene potAnI patnI caMdrazrI thI. caMdraprabhA nAmanI putrI hatI. juo 'caMdappabhA'. siMdhu(1) nadIne maLatI eka nadI. sanata kumAra ane mAheMdramAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa AyuSya 3 sAgaropama varSanuM che. caMdranA rahevA mATenuM svargIya vAsasthAna. juo 'caMdravarDesa'. 2. caMdappaha bhau.de. candraprabha caMdraprabha 3. caMdappaha . candraprabha caMdraprabhA caMdappahA candraprabhA caMdraprabhA caMdabhAgA mI. candrabhAgA caMdrabhAgA caMdalessa bhau.de. candralezya caMdralezya bhau.de. candrAvataMsaka caMdrAvataMsaka 2. caMdravarkiMga 2. caMdavaDiMsa dvataMsa caMdrAvataMsaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 151
Page #152
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 caMdavaDeMsa zrA. candrAvataMsaka caMdrAvataMsaka caMdavaNNa o.ke. candravarNa caMdravarNa sAketano rAjA. tene be patnIo hatI--dhAriNI ane eka bIjI. tene dhAriNIthI guNacaMdra ane municaMdra ema be putro hatA. tathA bIjI patnIthI paNa be putro hatA. guNacaMdra rAjano vArasadAra hato ane municaMdrane ujUnIno sUbo nImavAmAM Avyo hato. caMdravarDesaa rAjAe ekavAra nizcaya karI AkhI rAta dhyAna karyuM. tyAra pachI mRtyu thayu. sanat kumAra ane mAheMdramAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa Ayu 3 sAgaropama che. svargIya vAsasthAna jyAM jyotiSka devo vase che. te pRthvIthI 880 yojananA aMtare AveluM che. te satata goLa goLa paribhramaNa karyA kare che. sanatu kumAra ane mAheMdramAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa Ayu 3sAgaropama che. caMdravarNa jevuM ja svargIya vAsasthAna. | mathurAnA vepArI caMdraprabhanI patnI. pADaliputranA vepArI dharmasIha(4)nI patnI. caMdavimANa de.ja. candravimAna caMdravimAna caMdasiMga candrazRGga caMdrazu jha caMdasiTTha 1. caMdasirI 2. caMdasirI caMdassa aggamahisI .ke. indradhRNa candrazrI candrazrI caMdrasRSTa candazrI canda zrI caMdrazya agramahiSI caMdrA candrasya agramahiSI jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskanDano sAtamo varga. caMdA candrA caMdANaNa tI. candrAnana caMdrAnana 1.caMdANaNA 2.caMdANaNA tI. cndraannaa| tI.ai. candrAnanA caMdrAnanA caMdrAnanA 1. caMdAbha mI.ke. candrAbha caMdrAbha caMdra(1)nI rAjadhAnI. jaMbudvIpanA airAvata kSetramAM thayelA 24 tIrthaMkaramAM prathama, te bha0 RSabhanA samakAlIna hatA, meghakUDa parvata upara mokSa pAmyA hatA. te 'bAlacaMdANaNa nAme paNa prasiddha che. jinanI cAra zAzvata pratimAomAMnI eka. tIrthaMkara caMdrappabhanuM janmasthAna. juo caMdrapura. eka svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa Ayu ATha sAgaropama varSanuM che. te lokAMtika vAsasthAna che. gardatoya devo tyAM vase che. te arzI jevuM ja che. vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM bhAratamAM thayelA cauda kulakaramAMnA agiyAramAM kulakara. juo abhicaMdra(1). A ane caMdraprabha eka che. sanatu kumAra ane mAheMdramAM AveluM svargIya vAsa sthAna jyAM devonuM utkRSTa Ayu 3 sAgaropama che. juo 'caMdagavekjhaga'. A ane caMdragavejajhaga eka che. 2. caMdAbha candrAbha caMdrAbha 3. caMdAbha tI. candrAbha caMdrAbha. caMdAvatta bhau.de. candrAvarta caMdrAvata caMdAvijjhaya caMdAvejjhaya A. A. candravedhyaka candravedhyaka caMdravedhyaka caMdravedhyaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 vRka- 152
Page #153
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1.caMdimA A. candrikA candrikA 2. caMdimA 8. va>>i [ candrikA 4. caMdimA A. candrikA candrikA caMduttarAvaDiMsaga jI.ke. vRndrottaravartana candrottarAvataMsaka 1.caMdotaraNa candrAvataraNa caMdrAvataraNa 2. caMdotaraNa candrAvataraNa caMdrAvataraNa caMdodaya caMdoyaraNa caMdovataraNa caMpaa candrodaya candrAvataraNa candrAvataraNa candrodaya caMdrAvataraNa caMdrAvataraNa campaka anuttaropapAtikadazAnA varga 3 nuM adhyayana 6. sAketanI sArthavAhI bhadrA(8)no putra. te saMsArano tyAga karI mahAvIrano ziSya banyo. mRtyu pachI te sarvArthasiddha vimAnamAM deva tarIke janmyo. tyAra pachI eka bhava karI te mokSe jaze. | bhagavatIsUtranA pAMcamAM zatakano dasamo uddezaka. sanat kumAra ane mAheMdramAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa Ayu 3 sAgaropama che. kosaMbI nagarInI bahAra AveluM udyAna. ahIM bha0 mahAvIra AvyA hatA. mahAvIrane vaMdana karavA devA caMdra ahIM Avyo hato, enA kAraNe tenuM nAma AvuM pADavAmAM AvyuM haze. urduDapura nagaranI bahAra AveluM caitya. gosAlaka no bIjo pravRtaparihAra (parazarIrapraveza) ahIM thayo hato. mahAvIrane vaMdana karavA deva caMdra Avyo hovAnA kAraNe tenuM A nAma paDyuM haze. caMdrAnanA nagarInI bahAra AveluM udyAna. juo 'caMdotaraNa'. A ane 'caMdotaraNa' eka che. | caMpakavana nAmanA vanano rakSaka deva. vappa(1)nI rAjadhAnI vijayA(8)thI pAMcaso yojananA aMtare AveluM vana. zakra(3)nA pAMca vimAnomAMnuM (svargIya vAsasthAnomAMnuM) eka. kumAra, sannivezamAM AveluM udyAna. gosAlaka sAthe mahAvIra ahIM AvyA hatA. bharatanA eka Arya deza aMganI rAjadhAnI. A nagara bAramAM tIrthakara vAsupujyanuM janmasthAna, dIkSAsthAna ane nirvANasthAna che. | juo caMpA(1). dhAtakIkhaMDamAM bIjI caMpA nagarI che. te vAsudeva kRSNanA samakAlIna vAsudeva(1) kapila(1)nI rAjadhAnI hatI. uvADikagaNanI cAra zAkhAomAMnI eka. vaizramaNa(9)nA tAbAmAM rahelo eka deva. jyAM sattaramAM tIrthaMkara kuMthue prathama pAraNuM karyuM hatuM te nagara. chaThThI vAsudeva purisapuMDarIka ane chaThThA baladeva AnaMda A nagaranA hatA. campaka caMpagavaNa campakavana campakavana caMpayavaDiMsa #l.4. rUmpAvataruM campakAvasaka caMparamaNijja camparamaNIya camparamaNIya 2. caMpa campA cappA 2. caMpA campA caMpA caMpijjiyA caMpIyA | X. Dhe. caMpIyA 5. cakka cakra cakkapura ai.tI. cakrapura cakrapura muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 153
Page #154
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma roSa:' mA-2 cakkapurA bhau. cakrapurI cakrapurI cakkavaTTi ca. cakravartin cakravartina cakkavaTTivijaya ca.ai. cakravartivijaya cakravativijaya mahAvidehamAM sItAdA nadInI uttare AvelA valtha pradezanI rAjadhAnI. pRthvInA cAre cheDA sudhI rAja karanAra sArvabhaumAM rAjAdhirAja ane cauda ratnono mAlika. te manuSyomAM deva che. cakra (eka prakAranuM zastra) tenuM mukhya ratna che. vadhArAmAM te navanidhi no mAlika che ane 32000 rAjAono adhipati che. tenA rAjyanI bhUminI sImA samudrakinAro che. tene 64000 patnIo che. tIrthaMkaranI mAtAnI jema cakravartInI mAtAne paNa garbhadhAraNa karatI vakhate cauda svapna Ave che. cakravartI kadI nIcakuLamAM janma letA nathI. te vAsudevathI bamaNA baLavAna che.te 1008zubha lakSaNo dharAve che. cakravartI je pradeza jItI le che te. badhA maLIne AvA pradezo kula 34 che- jaMbUdvIpamAM mahAvideha mAM 32 ane bharatamAM 1 ane airAvatamAM 1. mahAvidehanI pratyeka cakravartIvijaya. 16592-2/19 yojana lAMbo ane 2213 yojanamAM kaMIka nyUna pahoLo che. te vijaya(23) barAbara che. mahAvidehanA 32 pradezonAM nAma mATe juo 'mahAvideha. A ane cakravartI eka che. soLamAM tIrthaMkara zAMtinA prathama gaNadhara. A ane 'cakkAuha' eka che. A ane cakravartI eka che. eka devI. kuMDaloda samudrano adhiSThAtA deva. vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM bhAratamAM thayelA pAMcamAM kulakara prasenajItanI patnI. judI judI be paraMparA mujaba vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM bhAratamAM thayela bIjA ke AThamAM kulakara | caMdrakaMtA tenI patnI che. juo vimalavAhana. kuMDaloda samudrano adhiSThAtA deva. kSitipratiSThitanA sthAne sthapAyela nagara, caNagapuranA sthAne RSabhapurasthApavAmAM AvyuM. RSabhapuranA sthAne kusaggapura sthApavAmAM AvyuM kusaggapuranA sthAne rAjagRhI sthApavAmAM AvyuM. cakradhara cakradhara cakkahara cakkAuha cakkAha cakki cakkesarI cakkhukaMta cakrAyudha cakrAdha cakrin cakrezvarI cakSuSkAnta cakrAyudhA cakrAdhA cakrina cakrezvarI . cakSuSkAnta cakkhukaMtA cakSukAntA cakSukAntA cakkhuma cakSuSmat cakSuSpa cakkhusubha cakSuzzubha cakSu2zubha caNagapura caNakapura caNakapura muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 154
Page #155
--------------------------------------------------------------------------
________________ caNia caNiyaggAma caturaMgijja 1. camara 2. camara 3. camara camaracaMcA camarassa aggamahisI cammakhaMDia cara caraga caraNa 1. caraNavihi 2. caraNavihi 1. carama 2. carama carima 1. calaNa 2. calaNa cAuraMgijja ma. che. jhA. * .. mA. camara tI.. camara mA. mA. a. tA mA. camarasya agramahiSI a. tA dharmakhaNDika mA. mA. caNaka mA. caNakagrAma caturaMgIya camara mA. mA. mA. mA camaracaJcA cara caraka caraNa caraNavidhi caraNavidhi carama mA. carama carama 'Agama-vRhat-nAma joSa:' mALa-z caNaka caNakagrAma caturaMgIya camara camara camara camaracaMcA camaramya agramahiSI carmahika cara caraka caraNa caraNavidhi caraNavidhi carama carama carama calana calana calana calana caturakSIya caturaGIya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 cANakyanA pitA. gauptadezanuM gAma. te cANakkanuM janmasthAna hatuM. uttarAdhyayananuM trIjuM adhyayana. dakSiNanA asurakumAra devono iMdra. tenI rAjadhAnInuM nAma camaracaMcA che. tene coMtrIsa lAkha svargIya mahelo che. tene pAMca mukhya patnIo che kAlI(1), rAI(4), rayI(2), viThTha(2) mahA. bhagavatIsUtranA trIjA zatakano bIjo uddezaka. pAMcamAM tIrthaMkara sumaI(7)nA prathama gaNadhara, dakSiNanA asurakumAra devono iMdra. camara(1)nI rAjadhAnI. -- ratnaprabhA( 2 ) narakabhUminI nIce cAlIsa hajAra yojananA aMtare te Avela che. jJAtAdharmakathAnA (bIjA zrutaskaMdhano) prathama varga. cAmaDuM paheranAra parivAjakono varga. caudamA zatakano pahelo uddezaka. hiMsaka sAdhano dvArA bhojana meLavatA tridaMDI parivrAjakono varga. A ane caraNavi(i2) eka che. ogaNatrIsa ulkAlika AgamagranthomAMno eka. te zramaNAcAranuM nirUpaNa kare che, te vartamAnamAM astitvamAM nathI. te naSTa thaI gayo che. uttarAdhyayananuM ekatrIsamuM adhyayana. bhagavatIsUtranA ogaNIsamA zatakano pAMcamo uddezaka. prajJApanAnuM dasamuM pada (prakaraNa). A ane carama(2) eka che. bhagavatIsUtranA prathama zatakano pahelo uddezaka. bhagavatIsUtranA prathama zatakano dasamo uddezaka. A ane caturaMgi eka che. pRSTha- 155
Page #156
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 cANakka ka.zra. cANakya cANakya cANUra a. cANUra cANUra A. HT. cAturaMgijja cAturaMgejja cAmaracchAya cAraNa caturaGgIya caturaGgIya cAmaracchAya cAraNa caturaDIyA caturIyA cAmaracchAya cAraNa T HT. cAraNagaNa tI.zra cAraNagaNa cAraNagaNa gola(1) dezanA caNiyagrAma nAmanA gAmamAM brAhmaNa caNikano putra. eka vAra te dhanaprAptinI AzA rAkhI pADaliputranA rAjA naMdapAse gayo. rAjAnA mANasoe tenuM apamAna karyuM. te kAraNe krodhe bharAyelA teNe caMdraguptanI madadathI naMdavaMzano nAza karyo, caMdraguptane pADaliputrano rAjA banAvyo pote maMtrI banyo. caMdraguptanA maraNa pachI biMdusAra rAjA thayo ane subaMdhu teno maMtrI banyo. A bAju cANakya badhI dunyavI pravRttio choDI ane anna no tyAga karI dhyAnasAdhanAmAM lAgI gayA ane IrSAthI subaMdhune jaNAvelI potAnI jhUMpaDImAM zAMta citte samAdhipUrvaka mRtyu pAmyA. kaMsa(2)nI rAjasabhAmAM vAsudeva kRSNadvArA. haNavAmAM Avelo mala. juo 'caturaMgijja'. juo 'caturaMgija'. svAtI nakSatranuM gotranAma. bhagavatIsUtranA vIsamA zatakano navamo uddezaka. mahAvIranI AjJAmAM rahelA zramaNonA navA gaNamAMno eka gaNa. eka aMgabAhya kAlika Agamagrantha. te cAraNalabdhi pAmelA zramaNonuM nirUpaNa kare che. paMdara varSanuM zramaNajIvana jeNe pUrNa karyuM hoya te zramaNane A grantha bhaNavAno adhikAra che. A grantha hAlA astitvamAM nathI, te naSTa thaI gayo che. | trIjA tIrthakara saMbhavano prathama ziSya. A ane 'thAgiNa' eka saMbhave che. zreSThIno putra. teNe gaNikA pAchaLa potAnuM badhuM dhana vephaDI nAMkhyuM ane potAnA mAmA sAthe AjIvikA mATe ahIMtahIM bhaTakavA mAMDyuM. te suvarNabhUmi paNa gayo hato. cakravartI brahmadattanI patnI vacchInA pitA. mahAvideha kSetramAM AvelA salilAvatI pradezamAM Avelo parvata. AraNa kalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna, jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya 21 sAgaropama varSanuM che. cAraNabhAvaNA A. cAraNabhAvanA cAraNabhAvanI cAru tI.varu bhau. cArugaNa cAru corugaNa, cArugaNa 1. cArudatta a. cArudatta cArudatta 2. cArudatta | X. cArudatta cArudatta cArupavvaya bhau. cAruparvata cAruparvata cAvoNNata bhau.de. cAponnata cAponnata muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 156
Page #157
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1. citta zra. citta 2. citta rU.citta 4. citta a.ca. citta citta 5. citta cittautta 1. cittakaNagA tI. citta citragupta citrakanakA citta citragupta citrakanakA 2. cittakaNagA citrakanakA citrakanakA 1. cittakUDa citrakUTa vANArasInA cAMDAlano putra ane saMbhUtano bhAI. te saMsArano tyAga karI zramaNa thayo hato. keTalAya punarjanmomAM cakravartI brahmadattanI sAthe tenA bhAI tarIke teNe janmo dhAraNa karyA hatA. sukhazIlA brahmadattane prabuddha karavA teNe niSphaLa prayatno karyA seyaviyAnA rAjA 'esi'no sArathi. teNe kesi(1) dvArA rAjAne dharmamAM praveza karAvyo. suvaNakumAra devonA be indro veNudeva ane veNudAlimAMthI pratyekano lokapAla. 'vijumaI ane vikmAlA'nA pitA ane cakravartI brahmadattanA sasarA. mathurAnA rAjA zrIdAmano hajAma sevaka. juo 'cittagutta'. rucakaparvatanI eka vidizAnI mukhya disAkumArI. eka vidyutakumArimahattarikA devI. te ane 'cittakaNagA' (1) samAna che. | mahAvidehamAM Avelo eka vakSaskAra parvata. te | sItAnadInI uttare, nIlavaMtaparvatanI dakSiNe, kacchanI pUrve ane sukacchanI pazcime Avelo che. 'cittakUDa'(1) para vasato deva. | 'cittakUDa'(1)nuM zikhara. devakurumAM Avelo parvata. te sitodA nadInA eka kinArA upara Avelo che ane vicitrakUDa nadInA sAme kinAre Ubho che. tenI UMcAI eka hajAra yojana che. te jammaka devonuM vAsasthAna che. te citraparvata nAme paNa jANIto che. eka zramaNa. | bharatakSetranA covIsa bhAvi tIrthaMkaramAMnA sattaramAM tIrthaMkara. te revatI(1)no bhAvi janma che. rucaka(1) parvatanA dakSiNa bhAganA zikhara | vaizramaNa (8) upara vasatI mukhya disAkumArI. camaranA cAra lokapAlamAMthI darekanI eka eka mukhya patnI. juo soma(3). suvarNakumAra devonA be indro veNudeva ane veNudAlimAMthI darekano eka eka lokapAla. juo cittakUDa(4). uttarAdhyayananuM teramuM adhyayana. citrakUTa 2.cittakUDa 3. cittakUDa de. bhau. citrakUTa citrakUTa citrakUTa 4. cittakUDa bhau. citrakUTa citrakUTa cittakhuDDaa citrakSudraka citrakSudraka cittagutta | tI. trigupta citragupta 1. cittaguttA citraguptA citraguptA 2. cittaguttA citraguptA citraguptA cittapakkha de. citrapakSa citrapakSa cittapavvaya cittasaMbhUijja bhau. citraparvata citraparvata . | samatA cittasabhUtIya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 vRka- 157
Page #158
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 cittasaMbhUya cittaseNaa A. cittasambhUta a.ca. citrasenaka | cittasamUta citrasenaka 1. cittA de.ja. citrA citrA 2. cittA citrA 3. cittA citrA 4. cittA citrA citrA cittAra citrakAra citrakAra cirA tI.zra cirA cirA cilAiputta | vilAtiputra / kirAtiputra che cilAtiputra/ kirAtiputra . juo 'cittasaMbhUI'. cakravartI brahmadattanI patnI bhadrA(22)nA pitA. 28 nakSatramAMnuM eka. traSTA teno adhiSThAtA deva che ane duSNAyaNa tenuM gotranAma che. zakranA lokapAla somanI mukhya patnI. zakranA bIjA traNa lokapAla jama, varuNa, vaizramaNamAMnA | darekanI eka mukhya patnInuM nAma paNa A ja che. rucakaparvatanI eka vidizAmAM vasatI mukhya disAkumArI devI. vidhutakumArimahattarikA devI. te ane 'cittA' (3) samAna che. | eka Arya dhaMdhAdArI (audyogika) maMDaLa. paMdaramAM tIrthaMkara dharmanA prathama ziSyA. 'samavAya" anusAra tenuM nAma zivA(3) che. cilAtitAno putra ane rAjagRhInA zreSThI dhanyano sevaka. pachIthI te luMTAro thayo, teNe khUno karyA. chevaTe tene satya samajAyuM ane te zramaNa banyo. teNe badhA duHkho zAMta citte sahana karyA ane mRtyu pachI sahasAra devalokamAM te deva thayo.(jJAtAdharmakathA mujaba cilAtIputra bhUkha tarasathI pIDAIne durgatimAM gayo.) juo 'cilAya"(2). rAjagRhInA zeTha dhanyanI dAsI. te cilAtIputranI. mAtA hatI. eka anArya deza. temAM vasanAra paNa cilAta rUpe oLakhAya che. anArya nagara koDivarisano rAjA. te sAketa nagara gayo, mahAvIrano upadeza sAMbhaLyo ane saMsAra | tyAgI zramaNa banyo. A ane cilAtIputra eka che. A ane cilAtIputra eka che. juo 'cilAIputta'. juo 'calaNA'. juo 'billala'. eka anArya deza. te rezama mATe prasiddha hato. rastA upara paDelA cItharA vINIne paheranArA parivrAjakono varga. eka anArya (anArya) koma. cilAta kirAta kirAta cilAtiyA kirAtikA kirAtikA 1. cilAya d kirAta kirAta 2 cilAya . kirAta kirAta 3. cilAya cilAyaga cilAyaputta cillaNA cillala cINa 8... rita zra.ka. kirAtaka zra.ka. kirAtaputra cellanA cillala cIna kirAta kirAtaka | kirAtaputra celanA cillala cIna AT. cIriga a.tA cIrika cIrika cuMcuNa cuJcana Jcuna muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pRSa- 158
Page #159
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 cuMcuya cuJcaka cuMcuka 1. culaNI a. culanI culanI 2. culaNI 4. DutanI culanI 1. culaNIpiya A. culanIpitR culanIpitR 2. cunapiya zra. kuttanIfpatta culanI pitR eka anAryajAti, deza ane te dezavAsI, te caMcaya tarIke paNa jANItA che. kaMpillapuranA rAjA drupadanI patnI. te draupadInI. mAtA hatI. kaMpillapuranA rAjA brahmanI patnI ane cakravartI brahmadattanI mAtA. upAsakadazAnuM trIjuM adhyayana. vANArasIno gRhastha. bha0 mahAvIranA mukhya dasa upAsakomAMno eka. ekavAra jyAre te pauSadhavratanuM pAlana karatA hatA tyAre temanI zraddhAnI draDhatAnI. parIkSA karavA temanI tarapha eka deva hAthamAM talavAra laI dhasI Avyo. te deve tenA dekhatA tenA putrone mArI nAkhyA paraMtu calaNIpiyA vratamAMthI calita na thayA ane potAnI zraddhA choDI nahi. pachI deva temanI mAtAne mArI nAkhavA taiyAra thayo. tyAre culaNIpitAthI sahana na thayuM. te ekadama devane pakaDavA UbhA thaI gayA. paraMtu deva to tyAM hatA nahi. A doSa mATe temaNe prAyazcitta karyuM. mRtyu pachI te sudharma devalokamAM deva thayA. aMgabAhya utkAlika Agamagrantha. vartamAnamAM te astitvamAM nathI, naSTa thaI gayo che. juo 'calaNI' (2). upArjasakadazAnuM pAMcamuM adhyayana. AlabhiyA nagarano zeTha. te mahAvIranA mukhya dasa upAsakomAMno eka hato. eka vAra eka deva tenI AgaLa upasthita thayo ane pauSadhavrata karI rahelA cullazatakane teNe vrata choDI devA kahyuM. paraMtu zeThe. tema karyuM nahi. eTale deve tenI samakSa tenA putrone mArI nAkhyA. to paNa zeTha vrata choDavA taiyAra nA thayA. tethI deve tenI badhI samRddhi chInavI levAnI dhamakI ApI. devanA mUrkhAIbharyA pagalAthI krodhe bharAyelA zeTha devane pakaDavA ekadama ubhA thaI gayA. paraMtu deva to tyAM hato nahi. zeThe vratabhaMganA doSanuM prAyazcitta karyuM. mRtyu pachI te prathama svargalokamAM deva thayA. A ane 'cullakalpasua' eka che. A. kSullakalpazruta kSullakalpazruta cullakappasua/ cullakappasuya cullaNI 2. yunesayama cullaNI ca. A. culanI cullazataka culazataka 2. cullasayaa | AT. dunnata yullazataka cullasuya A. kSulla zruta cullazruta muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR- 159
Page #160
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 cullahimavaMta bhI. kSullahimavat kSullahimavat cullahimavaMtakUDa bho. kSullahimavatkUTa cullahimavaMta girikumAra kSullahimavatgirikumAra | mullahimavaskUTa kSullahimavagirikumAra cullahimavaMtA kSullahimavatI mullahimavatI cUa cUta cUta cUavaNa cUtavana cUtavana jaMbUdvIpamAM Avelo parvata. te hemavaya kSetranI. dakSiNe, bharata kSetranI uttare, pUrvI lavaNasamudranI pazcime ane pazcimI lavaNasamudranI pUrve Avelo che. te 100 yojana UMco, 25 yojana UMDo ane 1052-12/19 yojana pahoLo che. tene 11 zikharo che- siddhAyatanakUDa, laghuhimavaMtakUDa, IlAdevI, gaMgAdevIkUDa, bharata, zrIphUDa, rohiyaMsakUDa, siMdhudevIphUDa, suradevIphUDa, hemavaya phUDa, vaizramaNa. cullahimavaMtagirikumAra teno adhiSThAtA deva che. ladhuhimavaMta parvatanA 11 zikharomAMnuM eka. maMdara parvatanA dakSiNI zikharanuM paNa A ja nAma che. ladhuhimavaMta parvatano adhiSThAtA deva. juo girikumAra. ladhuhimavaMta parvatanA adhiSThAtA deva ladhuhimavaMtA girikumAranI rAjadhAnI. cUavaNa nAmanA vanano rakSaka deva. vijayanI rAjadhAnI vijayAnI uttare 500 yojanA nA aMtare AveluM Amravana. te 12000 yojano. thI vadhAre lAMbu ane 500 yojana pahoLuM che. | jyotiSka varganA devonuM svargIya vAsasthAna. juo 'calaNI' (2). eka anArya deza ane te dezanA vAsIo. teno artha pariziSTa che. dRSTivAdanA pAMcamAM vibhAga ne cUlikA kahe che. e rIte ja aMgacUlikA, vargacUlikA, vivAhacUlikA sUtra che. mahAnisIhanA chellA be prakaraNo cUlikA rUpe che. AcAranA ane dazavaikAlikanA aMte paNa cUlikA che. jyAM agnidyota brAhmaNa tarIke janmyA hatA te. sanniveza. vaizAlI nagarano rAjA. te mahAvIrano mahAna bhakta hato. tene sAta putrIo hatI - (1) pabhAvaI, (2) padmAvatI, (3) migAvaI, (4) sivA, (5) jeThA, (6) sureThA, (7) celaNA. tisalA tenI bena hatI. hAra ane hAthI mATe tene hala(3) ane vihalla(1) nA pakSe potAnI ja putrI cellaNAnA putra kUNiA sAme yuddha karavuM paDyuM hatuM. jI.ke. cUtAvataMsaka cUyavaDiMsaya cUlaNI cUliya cUlaNI cUtAvahaMsaka cUlaNI cUlika cUlika cUliyA A. cUlikA cUlikA ceiya caitya caitya ceDaa/ceDaga I AT.ta veda% ceTaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 160
Page #161
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 cedi cedi celaNA celavAsi ai. AT. a.tA cedi cellanA celavAsin callaNA celavAsinuM cellaNA zrA. cellanA calanA a. tAcokSA cokkhA cokSA coddasapuvva caturdazapUrva caturdazapUrva cora corAga caura caurAka caura caurAka eka Aryadeza. tenI rAjadhAnI "sogiyavaI hatI. juo 'callaNA'. 'velavAsi'no A khoTo pATha che. vaizAlInA rAjA ceDaganI putrI ane rAjagRhInA. rAjA zreNikanI patnI. te zreNika sAthe bhAgI gaI hatI ane temAM tene abhaye madada karelI. potAnA. patinA ja hRdayanuM mAMsa khAvAno teno dohada abhayae caturAIthI pUro karyo hato. tene traNa putro hatA - halla(3), viha@(1) ane kUNia. te mahAvIranI mahAna bhakta hatI. mithilAnI parivrAjikA. eka vAra tene rAjakumArI mali sAthe dharmanA svarUpa aMge vAda thayo, temAM te hArI gaI. pachI te kaMpilapura gaI, tyAM rAjA jita zatru AgaLa teNe mallinA rUpanuM manohara varNanA karyuM ane malli sAthe lagna karavA tene caDAvyo. 'cauda pUrvo' nAmathI prasiddha AgamasUtrono varga. je hAla dRSTivAda nA bhAgarUpa che. juo pUrvagata. A ane 'corAya' eka che. juo 'corAya'. gosAlaka sAthe mahAvIra jyAM gayA hatA tevo eka sanniveza, mahAvIrane ahIM jayaMtI(9) ane tenI bena somA(4)e madada karI hatI. bhagavatIsUtranA pAMcamAM zatakano pAMcamo uddezaka. bhagavatIsUtranA sAtamA zatakano AThamo uddezaka. juo 'chalua'. eka dhArmika paMtha. sIhagiri(1) rAja karato hato te nagara. khATakI chaNiya ahIMno hato. dazavaikAlikanuM cothuM adhyayana. chagalapurano khATakI. mRtyu pachI cothI narake gayo tyAMthI marI te sagaDa(2) tarIke punarjanma pAmyo. juo chaNiya. bharata kSetramAM AveluM nagara. te naMdana(6)nuM janma sthAna hatuM. A naMdana, mahAvIrano pUrvabhava hato. 'yaMgalA' nagara bahAra AveluM udyAna temaja caitya. bha. mahAvIra ahIM AvyA hatA. eka Arya dhaMdhAdArI (audyogika) maMDaLa. corAya caurAka caurAka chauma chadmana chadmanuM chaumattha chadmastha chadmasthA chaulua chakkirIyabhatta SaDulUka SakriyAbhakta SaDulUka SakriyAbhakta chagalapura chagalapura chagalapura chajjIvaNiyA . kuDunIvaniA SajIvanikA chaNiya/chaNIya channika channika chaNNIya channika channika chattaggA chatragrA chatragrA chattapalAsa chatrapalAza chatrapalAza chattAra 1 . chatrAra chatrakAra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 161
Page #162
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 chammANi ai.tI. SaNmAni SaSmAni chalua/chaluga zra.ni SaDlUka SalUka chavviya a. charvika charvika kSuptA chuttA chedasutta chedasuya HT. chedazruta chedazruta suptA chedazruta chedazruta A. cheyasutta A. chedasUtra chedasUtra je gAmamAM mahAvIra gayA hatA ane jyAM temane aneka parISaho sahevA paDyA hatA te gAma. ahIM eka govALe mahAvIra dhyAnastha hatA tyAre temanA kAnamAM lAkaDAnA khIlA mAryA hatA. zrIguptanA ziSya rohagupta(1)nuM bIjuM nAma. eka Arya dhaMdhAdArI maMDaLa. jenA sabhyo sUkA ghAsa nI saLImAMthI upayogI cIjo banAvatA hatA. eka devI. juo 'cheyasutta'. A ane 'cheyasutta' eka che. AgamasUtrono eka varga, tenuM nAma cheda nAmanA prAyazcittamAMthI niSpanna thayuM che. cheda prAyazcitta eTale zramaNaparyAyamAM kApa. jo ke "cheyasutta' zabda Avazyakaniryukti jeTalo prAcIna che tema chatAM, prAcIna granthomAM A chedasUtra varganA AgamasUtro nI saMkhyAno koI ullekha nathI. Arya rakSitanA samaya sudhI chedasutro zramaNIone bhaNAvavAnI chUTa hatI paNa pachI zramaNIone bhaNAvavA upara pratibaMdha hato. buddhi vageremAM pukhta ane pAkaTa thayelA zramaNone ja chedasUtro bhaNAvavA joIe. juo 'cheyasutta'. A zabdano artha che jaina saMgha, daMDa zramaNane haNanAra mathurA(1)no rAjA. pachI te saMsArano tyAga karI zramaNa banI gayA hatA. bhArahanI pAMca moTI nadIomAMnI eka. tenA. kinArA upara soriyapura nagara AveluM hatuM. te gaMgA nadImAM bhaLI jAya che. AvazyakacurNi anusAra jyAM mathurA(1)nA rAjA yamune daMDabhramaNane mArI nAkhela te udyAna, sastAraka anusAra A nagaranuM nAma che. cAra vedomAMno eka. jenI rAjadhAnI ahicchattA hatI te Arya deza. kAma-maithunanI akSamatAvALI zeThanI putrInI khAmI dUra karanAra zramaNa. vAsudeva kRSNanI chaThThI mukhya patnI ane zAMbanI mAtA. saMsArano tyAgI, tIrthaMkara ariSTaneminA ziSyA banI. 20 varSanuM zrAmaNya pALI mokSe gaI cheyasuya jaiNa chedasUtra jaina chedasUtra jaina jauNa 8. yamuna yamuna jauNA bhau. yamunA yamunA jauNAvaMka yamunAvakra yamunAvakra jauvveya jaMgala a. yajurveda ai.bhI. jaGgala yajurveda jaMgala jaMghAparijiya jaMghAparijita jaMghAparijita 1. jaMbavai jAmbavatI jAMbavatI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 162
Page #163
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 HT. 2. jaMbavai jaMbavatI jAmbavatI jAmbavatI jAMbavatI jAMbavatI jaMbU jaMbu 1. jaMbuddIva bhau. jambUdvIpa jaMbudvIpa aMtakRddazAnA pAMcamAM varganuM chaThThuM adhyayana. juo 'jaMbavaI. juo 'jaMbU'. madhyalokamAM sauthI madhyamAM eTale ke badhA dvIpasamudronI madhye Avelo eka dvIpa. te vartuLAkAra che ane vistAramAM badhA dvIpomAM sauthI nAno che. bIjA dvIpo valayAkAra che. lavaNasamudra ane bIjA dvIpa-samudro tene samAna kendravALA valayonA rUpamAM gherI rahelA che. jaMbudvIpano vyAsa 1 lAkha yojana che. ane teno parigha 316227 yojana 3 koza 128 dhanuSa 13-1/2 aMgulathI kaMIka vadhAre che. tenA kendramAM maMdara parvata che. temAM bIjA cha varSadhara parvato che. tenI dakSiNe bharata, haimavaMta, harivarSa kSetro AvelA che, tenI uttare airAvata, hiraNyavaMta, ramyaka kSetro AvelA che. jaMbudvIpanA kendramAM ane maMdara parvatanI pharate mahAvideha kSetra AveluM che. jaMbudvIpanA kendramAM AvelA jaMbusudarzanA nAmathI jANItA jaMbuvRkSa uparathI A dvIpanuM nAma jaMbudvIpa paDyuM che. A dvIpanuM vigatavAra vistRta varNana jaMbUdvIpaprajJapti Ape che. madhyalokamAM A ja nAmavALA asaMkhya dvIpo che. A jaMbUdvIpano adhiSThAtA devA anAdata(2) che. bhagavatIsUtranA navamAM zatakano pahelo uddezaka. eka aMgabAhya kAlika AgamasUtra, te upAMga tarIke sAtamo krama dharAve che, (jo ke jaMbUtIpaprajJapi TIkA mAM tenA krama vize be mata jovA maLe che, temAM jaMbudvIpanuM nirUpaNa kare che. te sAta vakSaskAro(vibhAgo)mAM vibhakta che. te jaMbudvIpamAM Avela bharata kSetranI. vigatavAra mAhitI Ape che. kulakara varNana ane bhao RSabhanuM caritra vistArathI che, cakravartI bharatanI vijaya yAtrA, jaMbudvIpanA parvato, kSetro, vagere bAbatonuM varNana kare che. sUrya-caMdra vagerenuM varNana tathA tenI gati vagerenuM gaNita Apela che. tenuM kada 4146 zlokapramANa che. juo 'jaMbUpeDha". A ane 'jaMbavaI eka che. 2. jaMbuddIva A. jambUdvIpa jaMbudvIpa jaMbuddIvapaNNatti bhau. jaMbupeDha jaMbuvai jambUpITha jambUvatI jaMbUpITha jaMbuvatI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR3- 163
Page #164
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 jaMbusudaMsaNAbho . jambUsudarzanA / jebUsudarzanA 1.jaMbU tI.ga. jambU 2. jaMbU bhau. jambU jaMbu jaMbUdADima zra. jambUdADima jambaTA jaMbUdADima jaMbUdIva jaMbUddIva - jambUdvIpa jambUdvIpa jaMbudIva jaMbudvIpa bhau. jaMbuvRkSa jenA uparathI jaMbUdvIpa nAma pADavAmAM AvyuM che. te jaMbuvRkSa bAra nAmothI oLakhAya che - amohA, sudarzanA, suppabuddhA, jasoharA, videha jaMbu. NiayA, somaNasa, nizcamaDiA, subhadrA, visAlA, sujAyA ane sumaNA. te jaMbUpeDhanI madhyamAM che, ATha yojana UMcuM che. tyAM jaMbudvIpa no adhiSThAtA deva anAdata(2) vase che. bha. mahAvIranA pAMcamAM gaNadhara sudharmanA ziSya. te kAzyapa gotranA hatA. vartamAna avasarpiNI. kAlacakranA te aMtima kevalI hatA. Arya prabhava. temanA uttarAdhikArI hatA. AgamasUtromAM jaMbUno sudharmane prazna pUchanAra tarIke nirdeza che. A ane jaMbusudarzanA eka che. eka rAjA, je zrIyAnA pati ane lakakhaNa(4)nA pitA hatA. te saMsArano tyAgI zramaNa banelA. juo jaMbuddIva. juo jaMbuddIva (1). uttarakurumAM AvelI pIThikA. te nIlavaMtaparvatanI dakSiNe, maMdaraparvatanI uttare, mAlyavaMta parvata nI pazcime ane sItA nadInI pUrve AvelI che. teno. vyAsa 500 yojana che. parigha sAdhika 1581 yojana che. jaMbUsudarzanA vRkSa tenI madhyamAM che. maMdara parvatanuM bIjuM nAma. juo 'jaMbavaI (1). eka gAma,gosAlaka sAthe mahAvIra tyAM gayA hatA. juo jaMbusudarzanA. juo jummaka. juo janmaka. vyaMtara devono eka varga. A varganA devo zakranA lokapAla vaizramaNa nI AjJAmAM che. te devo. dIrghavaitADhya, citrakUTa, vicitrakUTa, jamaga ane kaMcanaga parvato upara vase che. temanuM utkRSTa Ayu eka palyopama varSanuM che. A ane jaMbhiyagAma eka che. jyAM mahAvIrane kevalajJAna thayuM hatuM te ujuvAliyA | nadInA kinAre AveluM gAma. te caMpA ane majhimapAvAnI vacce Avela jaNAya che. jaMbUpeDha bho. jambUpITha jaMbupITha mo.. jaMbUmaMdara jaMbUvatI jaMbUsaMDa jaMbUsudaMsaNA jaMbhaa jaMbhaka jambUmandara jambUvatI jambUkhaNDa jambUsudarzanA jRmbhaka z2ambhaka jaMbUmaMdara jaMbUvatI jaMbukhaDuM jaMbusudarzanA jabhaka jUplaka jaMbhaga jRmbhaka jUzmaka jaMbhiya ai. mbhika jasmika jaMbhiyagAma jRmbhikagrAma jambeikagrAma muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 164
Page #165
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA I-2 jakkha yakSa 1. jakkhadiNNA yakSadattA yakSadattA 2.jakkhadiNNA zra.tI. yakSadattA yakSadattA jakkhadIva mo. yakSadvIpa yakSadvIpa jakkhamaha jakkhasirI yakSamaha yakSazrI yakSamata yakSazrI jakkhaseNa 8. yazasena yakSasena jakkhaharila a.ca. yakSaharila yakSaharila 1. jakkhA yakSA yakSA 2. jakkhA yakSA yakSA jakkhiNI yakSiNI yakSiNI mI. yakSoH jakkhoda jagaipavvayaga jajuvveda vyaMtaradevono eka peTAvibhAga, pUrNabhadra(5) ane mANibhadra(1) tenA be indro che. zakaTAlanI putrI, sthUlabhadranI bena ane saMbhUtIvijaya nA ziSyA. | ariSTaneminA mukhya ziSyA yakSINInuM bIjuM nAma. nAgoda samudrane gherIne rahela samakendrI valayAkAra dvIpa, te jakhoda samudrathI cotaraphathI gherAyelo che. lokapriya yakSa devonA mAnamAM ujavAto utsava. caMpAnA somabhUI brAhmaNanI patnI. jene mahAnisIha mATe atyanta Adara hato tevA. eka vidvAna AcArya. cakravartI brahmadattanI patnIo nAgadattA, jasavaI ane rAyaNavaInA pitA. zakaTAlanI putrI, sthUlabhadranI bena ane saMbhUtIvijayanA ziSyA. eka devI. tIrthaMkara ariSTaneminA mukhya ziSyA. tenuM bIjuM nAma yazadinnA(2) hatuM. yakSadvIpane gherIne rahelo samudra. sUryAla svargabhUmimAM Avela parvatono eka prakAra. juo 'jaudhdheya'. 88 grahamAMno eka. 'jaDiyAIlA, jaDiyAIlaya' athavA 'jaDiyAIllA ane jaDiyAlA" eka che. rAhu(1)nuM bIjuM nAma. bhagavaMta mahAvIranA kuzaLa samAcAra pUchanAra mithilAnA rAjA ariSTaneminI tIrthamAM thayelA ajaina RSi jemane pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM AvyA hatA. yajJa karanArA vAnaprastha tApasIno varga. uttarAdhyayananuM paccIsamuM adhyayana. tApasa yajJadattanA pitA, nAradanA dAdA. temanI patnInuM nAma somamitrA hatu. te zauryapuranA hatA. tApasa yajJayazano putra ane nAradano pitA. te zauryapurano hato. te AMtare divase bhojana karato. kosaMbInA somadatta ane somadevanA pitA. gaMgA nadInuM bIjuM nAma. tApasa jamadagninA pitA. . yakSoda jagatIparvataka yajurveda jagatIparvataka . yajurveda jaDiyAla de.ja. jaTitAlaka jaTitAlaka jaDilaa jaTilaka jaTilaka jaNaa janaka janaka jaNNavakka zra.pra. yAjJavalkya yAjJavakya jaNNai yattinuM a.tA yajJin A. yajJiya jaNNaijja jaNNajasa a.tA yajJayazas yajJayazas 1. jaNNadatta a.tA yajJadatta yajJadatta 2. jaNNadatta jaNhavI yajJadatta jAhnavI yadatta jAhnavI 1. jama a.tA yama yama muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 165
Page #166
--------------------------------------------------------------------------
________________ 2. jama 3. jama 4. jama jamaiya jamakAiya 1. jamaga 2. jamaga jamagapavvaya jamagA jamadaggi jamadevakAiya jamappabha 1. jamAli . .na. .. yama art. mA. yadatIta mAM. yamakAyika * yama 5. . yama . yamaka yamaka yamakaparvata yamakA jamadagni 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 Dhe. yamadevakAyika mAM. yamaprabha thA, ni | jamAli yama yama yama dIta mAyika yamaka maka yama parvata yamakA jamadagni yamadevAdhika yamaprabha jAti muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 zakranA tAbAnA lokapAlamAMno eka. camara Adi nA lokapAlo paNa A ja nAmathI oLakhAya che. jama dakSiNa dizAno rakSaka deva che. temanI mukhya patnIonAM nAma mATe juo soma(1 thI 4). bharaNI nakSatrano adhiSThAtA deva. mahAvIranA tIrthamAM thayelA eka ajaina RSi jemane pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM AvyA. sUtrakRt nuM adhyayana 15,AyANijjanuM bIjuM nAma A ane jamaga(2) eka che. uttarakuru(1)mAM sItA nadInI dareka bAjue eka eka ema je be parvato AvelA che te. tenI UMcAI 1000 yojana che. jambhaka devo tyAM vase che, jamagaparvato upara vasatA devo. te devo jamanA tAbAmA che, teo jamakAIya nAme jANItA che. temanI rAjadhAnI jamagA che. juo jamaga(1). jamaga(2) devonI rAjadhAnI. jamanA putra ane parasurAmanA pitA. te temanA krodha mATe prasiddha che. mRgoSThanA rAjA jitazatrunI putrI reNukA temanI patnI hatI. anaMtavIrya nA putra kRtavIryae temane haNyA hatA. A ane jamana(2) eka che. somaprabha(2) jevA ja be parvato. jeo jama (2) nAmanA be lokapAlanA be pATanagaronA rUpamAM che. kSatrIyakuMDagAmano nivAsI kSatriyakumAra. te kauzika gautrano hato. sudarzanAno putra ane priyadarzanAno pati hato. saMsAra tyAgI mahAvIrano ziSya banyo teNe zrAvastImAM navo siddhAMta pravartAvyo. te siddhAMta anusAra karAtuM hoya tene kareluM na mAnavuM, je pUrepUruM pUrNa karavAmAM AvyuM hoya tene ja kareluM mAnavuM joIe. bha. mahAvIra mAnatA ke je karAtuM hoya tene eka apekSAe karyuM mAnavuM. A viSayamAM jamAline bhamahAvIra sAthe matabheda hato, teNe spaSTapaNe pratipAdana karyuM ke kArya nizcitapaNe thaI gayuM hoya tyAre ja tene thaI gayeluM svIkArAya. Ama jamAli ekAntika hato. tene prathama niva mAnavAmAM Ave che. marIne te lAMtaka-kalpamAM deva thayo. 'bahuraya' paNa jovuM. pRSTha- 166
Page #167
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 2.jamAli jamigA jamAli yamikA jamAli yamikA 1. jaya ca. jaya jaya 2. jaya jaya jaya 3. jaya jaya 1. jayaMta jayanta jayaMta 2. jayaMta jayanta jayaMta 3. jayaMta jayanta jayaMta 4. jayaMta bhau. jayanta jayaMta aMtakRddazAnA chaDuM adhyayana. hAla upalabdha nathI, A ane jamaNA eka che. vartamAna avasarpiNI kAlacakranA agiyAramAM cakravartI. te rAjagRhInA rAjA vijayaane rANI vaprAno putra hato. teno samaya bha0 ariSTaneminI pahelAno ane naminI pachIno che. tenI UMcAI 12 dhanuSa, tenuM AyuSya 3000 varSanuM hatuM. tenI. | mukhya patnI lacchimaI hatI. te mokSa pAmyo hato. dhanyakRta'nagaramAM teramA tIrthaMkara vimalane sau prathama bhikSA ApanAra gRhastha. dareka pakhavADiyAnI trIja, AThama ane terasa. jaMbudvIpanuM pazcimamAM AveluM pravezadvAra. te sItodA nadI pAse AveluM che. jayaMta(2) teno adhiSThAtA deva che. jayaMta(1)no adhiSThAtA deva. pAMca anuttara vimAnomAMnuM (svargIya vAsasthAno nuM) trIjuM. tyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya. batrIsa sAgaropama varSonuM che. rucakaparvatanA uttara bhAganA 8 zikharomAMnu eka. AvatA utsarpiNI kAlacakramAM bharatakSetramAM thanArA prathama baladeva. jayaMta(2)nI rAjadhAnI. vaMdanIya strI. kosaMbInA sahasAnika rAjAnI putrI. mahAvIranA zramaNone sauprathama AzrayasthAnA ApanAra strI. teNe mahAvIrane ghaNA prazno pUchaDyA, pachI saMsArano tyAga karyo ane mokSa prApta karyo. bhagavatIsUtranA bAramA zatakano bIjo uddezaka. mahAvidehanA mahAvapra nAmanA vijaya(23)nuM o........pATanagara. | baladeva(2) naMdana(1)nI mAtA. dareka graha, nakSatra(1) ane tArA(3)nI cAra mukhya patnIomAMthI eka. rucaka(1) parvatanA pUrva bhAgamAM AvelA. aMjana(6) zikhara upara vasatI mukhya disAkumArI devI. pakhavADiyAnI paMdara rAtriomAMthI navamI rAtri. 5. jayaMta jayanta jayaMta jayaMtA che jayantA jayaMtA 1. jayaMtI jayantI jayaMtI 2.jayaMtI A. jayantI jayaMtI 3. jayaMtI jayantI jayaMtI 4. jayaMtI jayantI jayaMtI 1. navaMtI jayantI jayaMtI 6. jayaMtI de. jayantI jayaMtI 7.jayaMtI sa. yantI jayaMtI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-167
Page #168
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 8. jayaMtI zra.ka. jayantI jayaMtI 9. jayaMtI tI. jayantI jayaMtI 10. jayaMtI tI. jayantI jayaMtI 11. jayaMtI jayantI jayaMtI 12. jayaMtI jayantI jayaMtI jayaghosa zra. jayaghoSa jayaghoSa jayaddaha jayadratha jayadrathI utpala(2) parivrAjakanI bena. teNe ane tenI bena somA(4)e corAga sannivezamAM mahAvIra ane gosAlakane kedamAMthI mukta karAvyA hatA. mahAvIranA AThamAM gaNadhara akaMpitanI mAtA. deva(1) teno pati hato. saMsAra tyAga karatI vakhate sAtamAM tIrthaMkara | supArzvae upayogamAM lIdhelI pAlakhI. naMdIzvara dvIpamAM aMjanagaparvatanA uttara bhAga upara AvelI puSkariNI. rucakaparvatanA madhyakSetranI vidizAmAM rahetI eka mukhya disAkumArI. vANArasIno brAhmaNa. te vedapAraMgata hato. ekavAra teNe gaMgA nadImAM eka prANIne bIjA prANI vaDe gaLI javAtu joyuM. tethI tene saMsAra upara vairAgya thayo ane te zramaNa banI gayo. pachI to teno bhAI vijayaghosa paNa saMsArano tyAga karI zramaNa banI gayo. hastinApurano rAjakumAra. rAjakumArI draupadInA svayaMvaramAM bhAga levA tene nimaMtraNa ApavAmAM AvyuM hatuM. sAketanA rAjA puMDarIya(2)no maMtrI. A ane jayasaMdha eka che. bAramA tIrthaMkara vAsupunI mAtA. cothA cakravartI sanat kumAra(3)nI mukhya patnI. juo jarAkumAra. ratnaprabhA narakabhUmimAM AveluM eka mahAniraya. | bhagavatIsUtranA soLamA zatakano bIjo uddezaka. kRSNanA moTAbhAI jemanA hAthe kosaMbavanamAM kRSNanuM mRtyu thayuM. te vANArasInA rAjA, jitazatru (17)nA pitA, tathA bhasaa, sasaa(2) ane sukumAliyA(2)nA pitAmaha hatA. rAjagRhInA rAjA ane kaMsanA sasarA. te navamAM. pratizatru hatA ane kRSNa vaDe haNAyA hatA. A ane jarAsaMdha eka che. A ane jarAsaMdha eka che. jalakaMta(1) ane jalappabha(1)nA cAra lokapAlo. mAMno eka. jayasaMdha jayasanya jayasandhi jayasaMdhi jayasandha jayasandhi jayA jayA jayA 1. jayA 2. jayA jayA jarakumAra jaraya . ka.ca. mo. jarakumAra jaraka jarA jarakumAra jaraka jarA HT. jarA jarAkumAra ka.ca. jarAkumAra jarAkumAra jarAsaMdha jarAsandha jarAsabdha jarAsandha jarAsabhya jarAsiMdha jarAsiMdhu jarAsandha jarAsabdha jala jala jala muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 168
Page #169
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1.jalakaMta jalakanta jalakatta 2.jalakaMta jalakanta jalakti jvalana jalaNa jvalana jalaNasihA jvalanazikhA jvalanazikhA 1. jalappabha jalaprabha jalaprabha dakSiNanA udahikumAra devono iMdra. tene dharaNanI cha mukhya patnIo jevI ja cha mukhya patnIo che. 4lokapAla che jala, jalaraya, jalakaMta, jalappabha. jalakata ane jalappabhanA 4 lokapAlo mAMno eka. pADaliputranA hutAsaNa ane jalaNa sihAno putra. pADaliputranA brAhmaNa hutAsaNa(1)nI patnI. te zramaNI banI gaI hatI. uttaranA udahikumAra devono iMdra. tene bhUtAnaMda nI cha mukhya patnIo jevI ja cha mukhya patnIo che. tene jalakaMtane lokapAla jevA ja cAra lokapAla che. jalakata ane jalappabhanA 4 lokapAlo mAMno eka. jalakaMta ane jalappabhanA 4 lokapAlo mAMno eka. A ane jalaraya eka che. pANImAM ja rahenAra vAnaprastha tApasono varga. RSabhanA vaMzamAM janma lenAra rAjA. Avazyakaniryukti anusAra cakravartI bharata pachI te sAtamA krame thayA, jyAre sthAna anusAra AThamA krame thayA. jalaprabha jalaprabha 2. jalappabha jalaraya jalarata jalarate jalaruya jalavAsi jalarupa jalavAsina jalarUpa jalavAsina a.tA jalavIriya 8. jalavIrya jalavIrya a.tA jalAbhiSekakaThinagAtrabhUta jalAbhiSekakaThinagAtrabhUta A ane jalAbhisekiDhiNagAya eka che. jalAbhiseyakaDhiNagAyabhUya jalAbhiseya kiDhiNagAya a.tA jalAbhiSeka kaThinagAtra jalAbhiSekakaThinagAtra jalla a.bhI jalla jalla 1.java ya vAraMvAra snAna karavAthI jakaDAI gayelA gAtrovALA vAnaprastha tApasono varga. teo snAna karyA pachI ja bhojana karatA. eka anArya deza ane te dezanA vAsIo. teno 'ajhala" tarIke paNa ullekha che. ujjainIno rAjA. te anilano putra hato ane gardabhA ane aDoliyAno pitA hato. teno maMtrI dIrghapRSTha hato. potAnA putrano aDoliyA sAthe kAmavAsanA pUrNa vyavahAra jANI tene saMsAra upara vairAgya thayo teNe saMsArano tyAga karyo. pachI jave dIrghapRSTha nI. gardabhanA hAthe hatyA karAvI kemake badhI duSTatAnuM mULa hato ane te javanA prANa haravA cAhato hato. dummuha(3)nuM mULa nAma. eka anArya deza ane te dezanA vAsIo. cakravartI bharate jItelo eka anArya deza. te ane javaNa eka jaNAya che. paNa te joaNathI judo che. aDhAra brAhmI lipiomAMnI eka. tene yavana loko dvArA upayogamAM levAtI lipi gaNI zakAya. A ane jaNANiyA eka che. yava yuvA ne yavana yavana 2. java javaNa javaNadIva javaNaddIva bhau. yavanadvIpa yavanadvIpa javaNANiyA yavanAnikA yavanAnikA javaNAliyA a. yavanAlikA | yavanAlikA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 169
Page #170
--------------------------------------------------------------------------
________________ javaNa javaNAvaMka 1. jasa 2. jasa jasaMsa jasadhara 1. jasabhadda 2. jasabhadda jasabhaddA jasama jasamatI 1. jasavai 2. jasavai 3. jasavai 4. jasavai 5. jasavai jasavatI jasavaddhaNa jasahara 1. jasA 2. jasA 3. jasA jasoA ST. tI.ga. yazas tI.ga. yazas tI. ma. sa. *. . ma. ma. . 6. 6. yamuna yamunAvakra . 302800+3+{ yazodhara yazobhadra yazobhadra a. tA yazasvatI yazasvatI . . . yazabhadrA yazomat yazomatI yazasvatI sa. yazasvatI a. tA | yazasvatI yazovarddhana yazodhara yazA yazA tI.. yazA 'gAma-bRhat-nAma joSa:' mALa-z yamuna yamunAva yazas yazasa yazasvin yazodhara yazobhadra yazobhadra yazabhA yazomata yazomatI zasvatI yazasvatI yazasvatI yazasvatI yazasvI yazasvatI yazovardhana yazodhara yazA yazA yazA tI. yazodA yazodA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 juo 'jauNa'. juo 'jauNApaMka'. caudamA tIrthaMkara anaMtanA prathama gaNadhara. tevIsamAM tIrthaMkara pArzvanA AThamA gaNadhara. te ane bhadrajasa(1) eka ja che. mahAvIranA pitA siddhArthanuM bIjuM nAma. pakhavADiyAno pAMcamo divasa arthAt pAMcama. pakhavADiyAno cotho divasa arthAt cotha. zaryabhavanA mukhya zikhya, temane paNa be mukhya ziSyo hatA - saMbhUtivijaya ane bhadrabAhu, te tuMtriyAyana kuLanA hatA. kaMDarIcanI patnI, gakumAranI mAtA. kaMDarIyanA moTAbhAI puMDarIke kaMDarIkanI patnIne potAnI karI levA mATe kaMDarIkane mArI nAMkhyo. kaMDarIkanI patnI zrAvastI bhAgI gaI ane zramaNI banI. thoDAka ja mahinA pachI teNe khuHgakumArane janma Apyo. vartamAna avasarpiNImAM bharatamAM thayelA sAta kulazkaramAMnA trIjA. surUpA(6) temanI patnI hatI. zomata nI UMcAI 700 dhanuSa hatI. amogharanI patnI ane aDagadattanI mAtA. pRSThacaMpAnA sAla ane mahAsAlI bena.je kapilla puranA rAjA pIDhara sAthe paraNAvavAmAM AvI hatI. priyadarzanA ane jamAlinI putrI. te 'sesavaI nAme paNa jANItI hatI. yakSarilanI putrI ane cakravartI brahmadattanI patnI. vartamAna avasarpiNI kAlacakranA bIjA cakravartI sagaranI mAtA. pakhavADiyAnI trIjI. AThamI ane teramI rAtri juo jasavaI. vidvAna AcArya. temanA uttarAdhikArI temanA ziSya ravigupta banyA. juo jasohara. kosaMbInA kAsavanI patnI ane kapilanI mAtA. ISukAra nagaranA purohita bhigunI patnI. sAtamA tIrthaMkara supArzvanA prathama zramaNI ziSyA. samavAya anusAra tenuM nAma somA(5) che. juo 'jasoyA'. pRSTha- 170
Page #171
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 jasodhara yazodhara yazodhara juo jasohara. mahAvIranI patnI. te kauDinya gotranI hatI. temane jasoyA tI. yazodA yazodA priyadarzanA nAmanI eka putrI hatI. je AcArye paMDavone temanA pUrvabhavamAM acala1. jasohara . yazodhara yazazcara grAmamAM dIkSA ApI hatI. pAMca senApatiomAMno eka. te dharaNanA 2. jasohara yazodhara yazodhara azvadaLano nAyaka hato. 3. jasohara yazodhara yazodhara nava raiveyaka svargIya vAsasthAno mAMnuM chelluM. 1.jasoharA yazodharA yazodharA pakhavADiyAnA cothA divasanI rAtri -cothanI. 2. jasoharA rucaka parvatanA dakSiNa bhAgamAM AvelA nalinA te. yazodharA yazodharA zikhara upara vasatI 8 disAkumArIo mAMnI eka. 3. jasoharA bho. yazodharA yazodharA jaMbusudarzanAnuM bIjuM nAma. jAukaNNa a.ja. jAtukarNa jAtukarNa pUrvAproSThapadA nakSatranuM gotranAma. jANa HT. yAna yAna bhagavatIsUtranA trIjA zatakano cotho uddezaka. jAtaruva jAtarupa jAtarUpa ratnaprabhAnA prathama kAMDano teramo bhAga. jAyaruvavaDisaa jAtarupAvataMsaka | jAtarUpAvataMsaka IsAna kalpa mAM AveluM eka vAsasthAna. rAjakumAra pradyumna, pradIpa, zAMba, aniruddha vagere jAyava yAdava yAdava je vaMzanA hatA te vaMza. jAyA jAtA jAtA camara vagerenI traNa sabhAomAMnI eka. jArekaNha jArekRSNa jArekRSNa vAsiSTha gotranI eka zAkhA. jAlaMdhara jAlandhara jAlanDara RSabhadattanI patnI devAnaMdAnuM gotra. vartamAna avasarpiNI kAlacakranA navamAM cakravartI jAlA jvAlA jvAlA mahApadmanI mAtA. 1. jAli A. jAli jAli aMtakRddazAnA cothA varganuM paheluM adhyayana. rAjA vAsudeva ane tenI rANI dhAriNIno putra. te 2. jAli saMsArano tyAga karI tIrthaMkara ariSTanemino ziSya banyA. soLa varSanI zramaNajIvananI sAdhanA pachI te zatruMjaya parvata upara mokSe gayA. 3. jAli A. jAli jAli | anuttaropapAtikadazAnA varga 1 nuM adhyayana 1. rAjagRhInA rAjA zreNika ane rANI dhAriNI no putra. te saMsArano tyAga karI mahAvIrano ziSya 4. jAli | 8. nArti jAli banyA. soLa varSa zramaNyanuM pAlana karyuM, pachI marIne anuttara vimAnamAM deva thayA. jAvatiya HT. yAvat yAvata bhagavatIsUtranA soLamA zatakano cotho uddezaka. jAvoggahapaDimA HT. yAvadavagrahapratimA | yAvadavagrahapratimA | AcAranA bIjA zrutaskandhanI pahelI cUlA. jiasattu a. jitazatru jitazatru juo 'jiyazag". jAli muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 171
Page #172
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 jijjhagAra . jijjhagAra jinjhagAra 1. jiNadatta jinadatta jinadatta 2. jiNadatta jinadatta jinadatta 3.jiNadatta 4. jiNadatta 1. jiNadAsa 2.jiNadAsa AT. AT. jinadatta jinadatta jinadAsa jinadAsa jinadatta jinadatta jinadAsa jinadAsa 3. jiNadAsa jinadAsa jinadAsa 4.jiNadAsa jinadAsa jinadAsa 5. jiNadAsa jinadAsa A. jinadAsa jinadAsa jinadAsa 6.jiNadAsa eka Arya dhaMdhAdArI (audyogika) maMDaLa. caMpA nagarIno zeTha. tene te ja nagarIno sAgaradatta nAmano ghaniSTha mitra hato. caMpA nagarIno zeTha. te bhadrAno pati ane sAgara no pitA hato. caMpA nagarIno zeTha. te subhadrAno pitA hato. vasaMtapurano zrAvaka. te hArappabhAno pati hato. saMyamanuM pAlana karI mokSa pAmanAra zrAvaka. svArtharahita upAsaka. mathurAnA zeTha. temanI patnI sAdhudAsI hatI. temanI pAse be baLada hatA--kaMbala ane saMbala. te be paNa jinadAsanI jema vratapAlana karatA. rAyapurano rahevAsI, teNe mAMsa vagereno tyAga karyo hato. mRtyu pachI te rAjagRhI nagaramAM dAmannaga tarIke janmyo. pADaliputrano zrAvaka. vipAkazrutanA bIjA zrutaskandhanuM pAMcamuM prakaraNa. saugaMdhikAnA mahacaMdra ane tenI patnI ahaMdattA no putra. te saMsArano tyAga karI mahAvIrano ziSya banyo. te potAnA pUrvabhavamAM madhyamikA nagarano rAjA megharatha hato. eka vidvAna AcArya, jemaNe- AvazyakacuNi, naMdigruhiNa, nisIhavitesacuNi, aNuogadArayuNi, dazavaikAlikayuNi, uttarAjhayaNa| caNi vagere racanAo karI . temane mahAnisIha mATe ghaNo Adara hato. te ane jinadAsagaNimahattara eka jaNAya che. bha0 mahAvIrano anuyAyI. te sAketano rahevAsI hato. teNe koDivarasanA rAjA cilAtanI mahAvIra sAthe mulAkAta goThavI hatI. bArAvatInA ahemitra ane aNuddharI no putra. ekavAra tene evo roga thayo je mAMsa khAvAthI ja maTI zake. jinadeva AvI sAravAra levA taiyAra nA thayo ane zAMta citte mRtyu pAmI mokSe gayo. caMpA nagarIno zrAvaka. jyAre te ahicchatrA jaI rahyo hato tyAre mArgamAM tene hiMsaka zikArI prANIe phADI khAdho. 7. nivAsa 8. ninA jinadAsa jinadAsagaNi jiNadAsagaNi mahattara jinadAsagaNimahattara mahattara jiNadAsagaNi khAmaga jinadAsagaNi kSamaka jinadAsagaNisamaka 1. jiNadeva zrA. jinadeva jinadeva 2. jiNadeva zrA. jinadeva jinadeva 3. jiNadeva zrA. jinadeva jinadeva muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 172
Page #173
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 4. jiNadeva . dva huM jinadeva jiNadhamma jinadharma jinadharma jiNapAliya zra. jinapAlita jinapAlita jiNarakkhiya ka. jinarakSita jinarakSita jiNavIra tI. jinavIra jinavIra jiNNapura jIrNapura jIrNapura je AcArye bharucamAM bauddha bhikSuo 'bhayaMtamittA ane kuNAla' vAdamAM harAvyA hatA te AcArya. pachIthI te banne te AcAryanA ziSya banI gayA. kaMcanapuranA zeTha. teNe badhI vipattio zAMta citte sahana karI ane mokSa prApta karyo. caMpAnagarInA mAgaMdI ane bhadrA no putra. te ane teno bhAI jinarakSita potAnI bAramI dariyAI musApharImAM dariyAI tophAnamAM phasAyA. temanA vahANo bhAMgI gayA, te banne rayaNadvIpanI devInI. jALamAM sapaDAyA. yakSa selaganI madadathI mukta thayA. jinarakSita pharI te devInI jALamAM phasAyo. jyAre jinapAlita sahIsalAmata potAnA sthAne pahoMcI gayo, teNe saMsArano tyAga karyo, marIne deva thayo. te mahAvideha kSetramAM mokSa pAmaze. te caMpAnagarInA mAgaMdIno putra hato. jinapAlita no bhAI hato. te rayaNadvIpanI devInI jALamAM be vAra phasAyo, devI vaDe haNAyo. juo jinapAliyA mahAvIranuM bIjuM nAma. juo mahAvIra. rAjagRhI pAse AveluM nagara jyAM zramaNa iMdranAgA rahyA hatA. avaMti(2)nI samIpa AveluM udyAna. juo jitazatru. AnaMdapurano rAjA. te vizvasAno pati ane anaMga no pitA hato. tIrthakara 3 saMbhavanA pitA, zrAvastInA rAjA hatA. evuM vAdaLa ke je eka vAra varase to AkhuM eka varSa | jamInane bhInI bhejavALI rAkhe. juo baladeva(2). jIvatA tIrthaMkaranI pratimA. tIrthaMkaranuM nAma ApyuM nathI. juo 'jIvaMtasAmi'. | vasaMtapuranA zeTha. temane dhanAvaha nAme bhAI hato. caMpA nagarIno rAjA. dhAriNI tenI patnI hatI, adInazatru teno putra hato ane subuddhi maMtrI hato. kaMpillapurano rAjA. kuMbha rAjAnI putrI malli ne lagna mATe meLavavA teNe mithilA upara AkramaNa karyuM. paraMtu malie tene azuci manuSya zarIra pAchaLa nA paDavA samajAvyo. teno moha dUra thayo, teNe saMsAra tyAgI dIdho, te kevaLajJAna pAmyA, mokSe gayA. jiNNujjANa jitasattu jIrNodyAna jitazatru jIrNodyAna jitazatru 1.jitAri jitAri jitAri 2. jitAri jitAri jitAri jimha jihma jihma jiya jita jita jiyaMtapaDimA jIvatpratimA jIvapratimA jiyavatti ke jitavartina jitavartina 1. jiyasattu che jitazatru jitazatru 2. jiyasattu 8. /tazatru jitarazatru muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 173
Page #174
--------------------------------------------------------------------------
________________ 3. jiyasattu 4. jiyasattu 5. jiyasattu 6. jisa 7. jiyasattu 8. jiyasattu 9. jiyasattu 10. jisa 11. jiyasattu 12. jiyasattu 13. jiyasattu 14. jiyasattu 15. jiyasattu 16. jiyasattu 17. jiyasattu 18. jiyasattu 19. jiyasattu 20. jiyasattu 21. jiyasattu 22. jiyasattu 23. jisa 24. jisa 25. jiyasattu 26. jiyasattu . ma. . . ma. ma. ma. ma. Wu . . ma. ma. . Wu . tI. . . ma. . . ma. . jitazatru jitazatru jitazatru . jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru 'gAma-vRtta-nAma joSa:' bhAga jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru jitazatru 27. jiyasattu jitazatru jitazatru muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSa: ' bhAga - 1 zrAvastI nagarIno rAjA. AmalakappA nagarano rAjA. sarvatobhadranagarano rAjA. tene mahesaradatta nAmano purohita hato. vANijyagrAmano rAjA. vANArasI nagarano rAjA. AlabhiyA nagarano rAjA. polAsapurano rAjA. bhadrIlapurano rAjA. kAgaMdI nagarano rAjA. ticiMcI nagarano rAjA. mRtyu pachI te caMpAnA rAjA datta(1)nA mahacaMdra(4) putra tarIke janmyo. pradezIno AjJAvartI zrAvastIno rAjA. mithilA nagarIno rAjA. rAjagRhIno rAjA. hastinApurano rAjA. jarAkumArano putra. tene be putro ane eka putrI hatI. te vArANasI upara rAja karato hato. bIjA tIrthaMkara ajitanA pitA. te ayodhyAnA rAjA hatA. mathurA(1)nA rAjA. temane kAlavesiya nAmano putra hato. kSitipratiSThitano rAjA. teNe kSitipratiSThitanA sthAne caNagapuranI sthApanA karI, dhAriNI tenI rANI hatI. datta(9) rAjAno putra ane meghaghosano pitA. 'kaMdaa'no pitA. te zrAvastIno rAjA hato. bhadra paNa teno putra hato. ujjainI nagarIno rAjA. tene be putro hatA, te banne saMsAra tyAgI zramaNa banI gayA hatA. pADaliputrano rAjA. rohagupta teno maMtrI hato. kosaMbIno rAjA, kAsava(4) teno purohita hato. vasaMtapurano rAjA. dhAriNI tenI patnI hatI. temane dharmaruci nAmano putra hato. rAjA putra sAthe saMsAra tyAgI zramaNa banyA. sumaMgalanA pitA. tenA maMtrIne zreNika nAme putra hato. pRSTha- 174
Page #175
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-vRda-nAma vApa:' mA I-2 28. niyag jitazatru jitazatru 29. jiyasattu jitazatru jitazatru 30. jiyasattu . jitazatru jitazatru 31. jiyasattu jitazatru jitazatru 32. jiyasattu jitazatru jitazatru 33. jiyasattu a. jitazatru jitazatru 34. jiyasattu a. jitazatru jitazatru 35. jiyasattu jitazatru jitazatru 36. jiyasattu 37. jiyasattu jitazatru jitazatru jitazatru 3. jitazatru jaNe ujjainI jItyu hatu te pADaliputrano rAjA. tenuM bIjuM nAma kAkavarNa hatuM. mRgakoSThakano rAjA jeNe potAnI putrI reNukA jamadagnIne paraNAvI hatI. juo anaMtavIrya. rAjakumArI siddhinA pitA. te mathurAnA rAjA hatA. turuviNI nagaranA rAjA. tenI brAhmaNa patnIthI tene datta nAmano putra hato. eka rAjA je saMsArano tyAga karI mokSa pAmyo. tenA mRtyunA duHkhada samAcAra sAMbhaLI teno bhAI, je zramaNa hato te, gAMDo thaI gayo. jeNe jAsUsa hovAnI zaMkAthI gosAlaka sAthe. mahAvIrane keda karyA hatA te lohArgalanA rAjA. chatraggA nagaranA rAjA. tenI patnInuM nAma bhadrA hatuM. temane naMdana nAmano putra hato je mahAvIra no pUrvabhava hato. vItisogAnA rAjA. te videha kSetranA prathama baladeva acalanA pitA hatA. ujjainInA rAjA, jemano sArathi amogharatha hato. | caMpAnA rAjA ane sumanabhadra(3)nA pitA. jenA dharmaguru dharmaghosa hatA te rAjA. saMbhavataH A ane jitazatru eka ja vyakti che. ayalapuranA rAjA. tenA putra aparAya(10)e rAdhA-Arya pAse dIkSA lIdhI. vasaMtapuranA rAjA. sumAliyA(3) tenI patnI hatI. A jitazatru, jitazatru(26)thI bhinna che. pADaliputranA rAjA. khema teno maMtrI hato. kaMpillapuranA rAjA je jitazatru(2)thI bhinna che. juo jitAri(2). evuM vAdaLa ke je eka vAra varase to dasa varSa sudhI jamInane bhejavALI rAkhe. 103 gAthA yukta AgamasUtra. te jinabhadragaNinI racanA che. zramaNa-zramaNIonA niyamonA bhaMga. mATe te prAyazcitta niyata karI Ape che. temAM A dasa prAyazcittonuM nirUpaNa che--(1) AloyaNa, (2) paDikkamaNa, (3) ubhaya, (4) vivega, (5) vosagga, (6) tava, (7) cheda, (8) mUla, (9) aNavaThaya ane (10) pArAMciya. 38. jiyasattu AT. jitazatru jitazatru 39. jiyasattu jitazatru jitazatru 40. jiyasattu jitazatru jitazatru 41. jiyasattu 42. jiyasattu jiyAri jitazatru jitazatru jitAri jitazatru jitazatru jitAri jImUta jImUta jIyakappa A. jItakalpa jItakalpa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 175
Page #176
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 jIva jIyadhara jItadhara jItadhara AcArya zAMDilyanA ziSya. HT. jIva jIva bhagavatIsUtranA sAtamA zatakano cotho uddezaka. mahAvIranI pratimA. te pratimAM vItibhayanA rAjA jIvaMtasAmi udAyana pAse hatI. udAyane tenI pUjA mATe kRSNa tI. jIvatsvAmin jIvasvAmina gUlikAnI nimaNUka karI hatI. corIthI pratimAne unnenI laI janAra pradyota sAthe udAyane yuddha kareluM AcArya tiSyaguptano siddhAMta. te mAnatA hatA ke jIvapaosiya a.ni jIvaprAdezika jIvaprAdezika jIvanA asaMkhyAta pradezomAMthI kevaLa chellA pradezamAM ja cetanA hoya che. navAnIvAvamatta ma. nInAnIvAvika jIvAjI vibhakti uttarAdhyayananuM chatrIsamuM adhyayana. aMgabAhya utkAlika Agamagrantha. trIjA aMgasUtra 'sthAna'nuM trIjuM upAMga kahevAya che. te pratIpatti jIvAjIvAbhigama A. jIvAjIvAbhigama jIvAjI vAbhigama nAmanA nava vibhAgomAM vibhakta che. temAM jaDa cetana padArthonuM nirUpaNa che. tenA para malayagiri nI vRtti uparAMta jIvAbhigamacUrNi racAI che. jIvAbhigama A. jIvAbhigama jIvAbhigama A ane 'jIvAjIvAbhigama" eka che. jemanI pAsethI nirnAmikAe zrAvakanA vrato lIdhA. 1. jugaMdhara yugandhara yugaMdhara hatA te AcArya. 2. jugaMdhara yugandhara yugaMdhara avaravideha kSetranA eka tIrthaMkara. 1. jugabAhu yugabAhu yugabAhu pUrvavideha kSetranA eka vAsudeva. 2. jugabAhu yugabAhu yugabAhu mahAvideha kSetranA eka tIrthaMkara. 3. jugabAhu yugabAhu yugabAhu | navamA tIrthaMkara puSpadaMtano pUrvabhava. 4. jugabAhu yugabAhu yugabAhu madanarekhAno pati. juNNasehi jIrNazreSThin jirNazreSThina bhadrasenanuM bIjuM nAma. jutti A. yukti vRSNidazAnuM chachuM adhyayana. vartamAna avasarpiNImAM airAvata kSetramAM thayelA juttiseNa yuktisena yuktisena 24 tIrthaMkaramAnA AThamA tIrthaMkara. bharatakSetra mAM thayelA 11 tIrthaMkara zreyAMsanA te samakA judhiTThila yudhiSThira yudhiSThira juo juhiThilla'. juhiDhilla yudhiSThira yudhiSThira hastinApuranA pAMDurAyanA sauthI moTA putra. jUyaa/jUyaga/jUva pazcima dizAmAM lavaNa samudrano mahApAtAlakalaza. yUpaka /jUvaa yUpaka valaMba teno adhiSThAtA deva che. ceDaga rAjAnI putrI. tene mahAvIranA moTA bhAI 1. jeTThA a.tI jyeSThA jyeSThA naMdivardhana sAthe paraNAvavAmAM AvI hatI. 2. jeTThA de.ja. jyeSThA jyeSThA eka nakSatra. teno adhiSThAtA deva iMdra(4) che. no. a.tA yogin yogina parivrAjakono eka varga. tI. yukti muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 176
Page #177
--------------------------------------------------------------------------
________________ joijasA 1. joDasa 2. joisa joisiya 1. jogaMdharAyaNa 2. jogaMdharAyaNa jogajasA saMga joNa jo a/joga joNi joNia joNipAhuDa joNisaMgaha joNha jotirasa johiTThilla jhANavibhatti TaMkaNa nakha . jyotiryazA de.ja. jyotiSa jhA. jyotiSa de.ja. jyotiSka . yaugandharAyaNa *.. - yaugandharAyaNa . mA. a. bhau yona . nA yogayazA yogasaGgraha mA. yoni a. bhau yonika mA. mA. yoniprAbhRta ma. a. bhau yoNDa . ma jyotirasa de.ja. jyotiSka yudhiSThira dhyAnavibhakti mA. yonisaGgraha a. au TaMkana 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 sthAna jyotiryazA jyotiSa jyotiSa jyotiSTha caugaMgharAyaNa cIMgaMdharAyaNa yogayazA yogasaMgraha yona yona yoni yonika yoniprAmRta yonisaMgraha coka jyotiya jyotiSTha yudhiSThira dhyAnavibhakti TaMkana sthAna muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 caMpA nagaranA govALanI patnI. kauzikanA ziSya rudraa dvArA tenuM khUna thayu hatu. devonA 4 vargomAMno eka varga. A varganA devonA pAMca bheda che - (1) sUrya, (2) caMdra, (3) graha, (4) nakSatra ane (5) tArA. pRthvInI sapATIthI 790 yojananA aMtare temanuM kSetra zarU thAya che. bhagavatIsUtranA navamAM zatakano bIjo uddezaka, A ane 'joIsa' eka che. rAjA udAyanano maMtrI. aMbaDa sAthe saMbaMdha dharAvatI vyakti. A ane joIjasA eka che. Atramika grantha. A ane 'joNaa' eka che. eka anArya jAti ane teno deza. temane cakravartI bharate jItyA hatA. tyAM RSabha gayelA. rAjA nA antaHpuromAM A dezanI kanyAne dAsIo tarIke rakhAtI. A deza jAti javaNathI bhinna che. prajJApanAnuM navamuM pada (prakaraNa). A ane joga eka che. cetana padArthonA sarjana aMge nirUpaNa karato nya tenA AdhAre siddhasene azvonuM sarjana kareluM jyAre bIjAoe bheMsonuM sarjana karyuM hatuM. vartamAnamAM tenuM astitva nathI, te nAza pAmyo che. eka Agamika sainya saMbhavataH A ane 'joga' eka che. ratnaprabhAnA prathama kAMDano navamo bhAga. A ane joIsa eka che. juo juhiddhi. eka aMgabAhya utkAlika AgamasUtra, je nAza pAmela che. anArya jAti temaja temanA vasavATano pradeza. A jAti uttarApathamAM vasatI hatI, dakSiNApathanA lokone suvarNa ane hAthIdAMta vecatI hatI. bAra aMgasUtromAnuM trIju sUtra. te dasa prakaraNomAM vibhakta che. teno moTo bhAga gadyamAM che. padArthonI saMkhyA anusAra nirUpaNa kare che arthAt eka thI dasasaMkhyaka padArtho sudhInuM nirUpaNa temAM che. pRSTha- 177
Page #178
--------------------------------------------------------------------------
________________ Apava vijJa Thitipada DaMDagAraNNa DaMDagi DaMbara DahaNa DoMba DoMbila Doba Dobila DhaMka hra ma DhaMDhaNa 1. Thakura 2. DhaDDara taMtuvAya taMdula Alia mA. sthAnapada sa. sthiti mA. sthitipada ma . ka . . *. daNDakAraNya . . .na. sa. daNDakin ma. Domba a. bhau Dombila a. au Doba a. bhau Dobila Dambara dahana DhaNka DhaNDha DhaNDhaNa tantuvAya 'Agama-vRhat-nAma joSa:' mALa-z jhA. tandulavaicArika sthAnapada sthiti sthitipada daNDakAraNya daNDakin Dambara dahana Domba phobila Domba Dobila TUMka DhaMDha #B tanuvAya tandulavaicArika muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 prajJApanAnuM bIjuM pada (prakaraNa). prajJApanAnuM cothuM pada (prakaraNa). A ane 'diI" eka che. rAjA DaMDaginA nAma uparathI jenuM nAma paDyuM che te jaMgala. te rAjAnI rAjadhAnI kubhakAraka hatI. te rAjadhAnI ane tenI AsapAsano pradeza saMke bALI bhasma karI nAkhelo. te pradezamAM jaMgala UgyuM kuMbhakArakaDa nagarano rAjA. skaMdakanI bena puraMdarajasA tenI patnI hatI. jeNe skaMdaka ane tenA 500 ziSyone ghANIe pIlI nAkhyA te pAlaga teno purohita hato. pachI deva tarIke janmelA naMdake DaMDaginI rAjadhAnIne ane tenI AsapAsanA pradezane bALI bhasma karI nAkhyo. pachI tyAM jaMgala thayuM je DaMDagAraNya nAme prasiddha thayuM. juo 'aDaMbara'. pADaliputranA brAhmaNano putra. jvalanazikhA tenI mAtA hatI. dahana saMsAra tyAgI zramaNa banyo, marIne deva thayo. te hutAsana nAme paNa jANIto che eka anArya halakI koma. te cakSa ghaMTiya ne pUje che, eka anArya deza ane tenA dezavAsIo. eka anArya jAti ane teno deza. A ane "phona" eka che. A ane DoMbila eka che. zrAvastIno kuMbhAra. eka hajAra zramaNIo sAthe priyadarzanA tenA gharamAM rahI hatI. kRSNano putra. te saMsArano tyAga karI tIrthaMkara ariSTanemino ziSya banyo. aMtarAya karmanA udayanA kAraNe te bhikSA meLavI zakyo nahi. A ane DhaMDha eka che. te eka vaMdanIya vyakti che. dasapurano zrAvakra. rAhunuM bIjuM nAma. vaNakaronuM eka Arya dhaMdhAdArI maMDaLa aMgabAhya utkAlika Agamagrantha. te mahadaMze padya racanA che. te dazavaikAlikacUrNi, AvazyakacUrNi ane nizIthacUrNimAM uddhRta che. maladhArI hemacandre potAnI aNuogaddAra nI TIkAmAM teno ullekha 'taNDalavicAraNA' nAme karyo che. juo prakIrNaka. pRSTha- 178
Page #179
--------------------------------------------------------------------------
________________ taMdulaveyAliya mA. taMbAa / taMbAya * takkaseNa takkhasilA tagarA takkhasilAyala . tagarAyaDa tagarI taccAvAya taTTha taTThava tatthA taNutaNUi taNUi taNUyatarI tattajalA tattavai / tattavatI tamatamappabhA tamatamA tamappabhA ma. tamA tamua tammudaa mu da . ' ma. . sa. OM.na. . art. sit. mAM. . ma. . mo. mAM. mA. ma. tandulavaicArika tavALa/tavAna/ tamrAka tarkasena takSazilA takSazilAtala tagarA tagarAtaTa tagarI tathyAvAda trasta trastapa tvaSTa tanutanvI tanvI tanukatarI taptajalA tattvatI 'gAma-bRhat-nAma joSa:' mALa-z tamastamaH prabhA tamastamA tamaH prabhA tamA tamaska sanmodaka tandulavaicArika taMbAka/taMbAla | tamAka narkasena takSazilA takSazilAtala tagarA tagarAtaTa nagarI tathyAvAda trasta stapa tvaSTa tanunavI tanvI tanukatarI taptajalA tattvavatI tamastamaHprabhA tamastamA tamaHprabhA tamA tamaska modaka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 juo 'taMdulaveAli'. eka gAma jenI mulAkAta mahAvIre gosAlaka sAthe lIdhI hatI. A gAmamAM naMdisaNane bhAlo mArI mArI nAkhavAmAM AvelA. gata utsarpiNImAM bharata kSetramAM thayelA dasa kulakaramAMnA eka. juo 'koNa', jyAM bAhubali rAja karatA hatA te bahalI dezanI rAjadhAnI. bha RSabhe tenI mulAkAta lIdhI hatI. tyAM RSabhe je pagalA pADyA hatA temanA upara hIrAonuM dharmacakra bAhubalie sthApyuM hatuM. A ane 'takakhasilA' eka che. ayalapura nagaranA potAnA ziSya sAthe rAdhAryae je nagaranI mulAkAta lIdhI hatI te nagara. A ja nagaramAM arhamitrae datta zeTha, temanI patnI bhadrAane temanA putra arhannagane dIkSA ApI hatI. A ane tagarA eka che. A ane tagarA eka che. dRSTivAdanuM bIjuM nAma. trIsa muhUrtamAMnuM eka. aNava muhurtanuM bIjuM nAma. citrAnasatrano adhiSThAtA deva. A ane 'taNUyatarI' eka che. *isipabbArA'nuM bIjuM nAma. 'IsipabbArA'nuM bIjuM nAma. jaMbudvIpamAM sItA nadInI dakSiNe, maMdaraparvatanI pUrve Avela aMtaranadI, sughosa nagaranA rAjA arjunanI patnI ane rAjakumAra bhadranaMdInI mAtA. sAtamI narakabhUmi. 'mAghavaI" tenuM gotranAma che. temAM pAMca vikarALa vAsasthAno che- kAla. mahAkAla - raurava, mahAroruga ane apratiSThAna, A ane 'tamatamaprabhA' eka che. chaThThI narakabhUmi. maghA tenuM gotranAma che. A ane tamaprabhA eka che. bhagavatIsUtranA chaThThA zatakano pAMcamo uddezaka, rAjagRhIno pAkhaMDI mata dharAvato gRhastha, pRSTha- 179
Page #180
--------------------------------------------------------------------------
________________ tayAhAra taraMgavai taruNa tava tavaNijja tavamagga tANaga tAmali tAmalitta tAmalitti tAraa tAragA tAraya tArayA 1. tArA 2. tArA 3. tArA tArAyaNa 1. tAla 2. tAla tAlapalaMba a. tA tvacAhAra . taraGgavatI $1.57. taruNa mA. mo. mA. sa. che. ' 6. . tapas tapanIya tapomArga tAnaka . tAmali tAmralipta tAmralipi . tArakA 14. tAraka che. tAraka tArakA tArA tArA Trena. tArA .. tArAgaNa sA. tAla a. go tAla a. go tAlapralamba 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 tvacAhAra taravartI taruNa tapas tapanIya tomArga tAnaka tAmaNi tAmralipta tAmralipti tAraka tArakA tAraka tArakA tArA tArA tArA tArAgaNa tAla tAla tAlapralamba muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 vRkSanI chAla para jIvatA vAnaprastha tApasono varga eka laukika kathA. tIrthaMkara pArzvanA tIrthamAM thayelA ajaina RSi jemane pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM Avela che. A ane 'tavomantra' eka che, rucakavara parvatanA pUrva bhAganuM zikhara. uttarAdhyayananuM trIsamuM adhyayana. kharAba sobatavALI vyakti. tAmalitti nagaranA zeTha. te moriyaputra nAme paNa jANItA hatA. te saMsArano tyAga karI zramaNa banyA ane ugra tapa karyuM. mRtyu pachI temaNe izAnendra tarIke janma lIdho. A ane tAmalitti eka che, vaMga dezanI rAjadhAnI. vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM bharata kSetramAM thayelA nava pratizatrumAMnA bIjA. te dvipRSTha vaDe haNAyA hatA. juo tArayA. juo tArA(3). cakSa devonA be indromAMnA eka pUrNabhadranI mukhya patnI. mANibhadranI patnInuM paNa A ja nAma che. kiSkindhAnA rAjA sugrIvanI patnI. tenA khAtara rAjAne vidyAdhara sAhasagati sAthe yuddha karavu paDeluM rAjA kRtavIryanI patnI ane AThamA cakravartI subhUmanI mAtA. joIsa devonA pAMca vargomAMno eka varga. te varga tArAono banelo che. tArAo pRthvInI sapATIthI utkRSTa 900 yojananA ane jaghanya 90 yojana nA aMtare gati kare che. temanI gatinI jhaDapa sauthI vadhu che. tArAnuM kada yojanano AThamo bhAga che. juo 'vitta tArAyaNa'. bhagavatIsUtranA bAvIsamA zatakano pahelo uddezaka gosAlanA bAra mukhya upArzvakomAMno eka. gosAlakanA bAra mukhya upAkomAMno eka. pRSTha- 180
Page #181
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAlapisAya 1. tAvasa 2. tAvasa tiUDa 2. hiMduna 2. tiluA rU. tiluna tiMduya tikUDa tigiMchadaha tigiMchikUDa tigiMchiddaha tigiMchI timiccha . tAlapizAca AI . tApasa a. tA tApasa . che che. che. che. fle tinduka tinduka tinduka tinduka mAM. trikUTa . timiJchadraha mAM. taJcha ma. tigiJchidraha ai.bhau. tigiJchi de.bhau. tigiccha 1. tigicchakUDa mo. tigicchakUTa 2. ticchikUDa mAM. tigicchakUTa 'gAma-vRhat-nAma joSa:' mAna-z tAlapizAca tApasa tApasa trikUTa tinduka tinduka tinduka tinduka trikUTa ticiMchadraha tiUiMchikUTa tiUiMchidraha ticiMchi tigiccha tigicchaphUTa tigicchaphUTa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSa: ' bhAga - 1 caMpA nagaranA arhannaka jyAre potAnA mAla bharelA vahANo sAthe lavaNasamudramAM yAtrA karI rahyA hatA tyAre tene raMjADavAno prayatna karanAro deva. deve vikarALa rUpo dhAraNa karI temane bhayaMkara pariNAmo nI dhamakI Ape che paraMtu te potAnI zraddhAmAMthI calita thatA nathI. kosaMbI nagaranA zeTha. marIne te bhUMDa tarIke janmyA, pachI sarpa tarIke pachI potAnA ja pautra tarIke. pAMca samaNa saMpradAyomAMno eka. tApaso jaMgalamAM rahetA. ugra tapa karatA. te vividha prakAranA hatA. sItA nadInA dakSiNa kinArA upara Avelo parvata. te suvatsathI vatsa pradezane alaga kare che. zrAvastI nagara bahAranA udyAna. ahIM mahAvIranA prathama gaNadhara iMdrabhUtIne tIrthaMkara pArzvanI paraMparA nA AcArya kesi sAthe saMvAda thayo. jamAlie potAno navo siddhAMta ahIM pravartAvyo hato. vANArasI nagarInI bahAra AveluM udyAna. temAM yakSa gaMDIteMduganuM caitya hatuM. zramaNa harikezabala ahIM AvyA hatA. hiMdugamAM AveluM yakSa gaMDIteMduganuM caitya. juo 'hiMduga'(2). juo 'tiUDa'. A ane 'tigiMchiha' eka che. A ane 'tigicchakUDa'(2) eka che. niSadha parvatanI madhye AveluM sarovara. te 4000 yojana lAMbu, 2000 yojana pahoLuM, 10 yojana UMDuM che. devI dhRti tyAM vAsa kare che. te nagara jyAM rAjA jitazatrue zramaNa dharmavIrya ne bhikSA ApI hatI. prANatanuM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya vIsa sAgaropama varSanuM che, te devo vIsa pakhavADiye eka ja vAra zvAsa le che ane vIsa hajAra varSe eka ja vAra temane bhUkha lAge che. zikharI parvatanA bAra zikharomAMnuM eka. aruNoda samudramAM Avelo parvata jyAM asurakumAra devono iMdra camara Utare che. pRSTha- 181
Page #182
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 #o. tigicchaddaha tigicchikUDa tigicchidaha tigicchiyakUDa tittiya titthaMkara titthakara titthagara #ii. tigicchadraha tigicchikUTa tigicchidraha tigicchikakUTa tittika tIrthakara tIrthakara tIrthakara tigicchadraha - tigicchikUTa tigicchidraha tigicchikakUTa tittika tIrthakara tIrthakara tI. tIrthakara titthayara tI. tIrthakara tIrthakara juo 'tigichiddaha'. A ane 'tigicchakUDa' eka che. A ane 'tigichidraha' eka che. A ane 'tigicchakUDa' (2) eka che. eka anArya deza ane tenA vAsIo. juo 'tisthayara'. juo 'tisthayara'. juo 'tisthayara'. je tIrthanI eTale caturvidha saMghanI (sAdhu, sAdhvI, zrAvaka ane zrAvikA e cAra aMgovALA saMghanI) sthApanA kare che ane pravacanane prakAze che tIrthaMkara che. te arthathI dharmano upadeza Ape che ane temanA gaNadharo temanA upadezane sutranuM rUpa Ape che. temanI vANI badhA samaje che kAraNa ke te vANI. zrotAonI potapotAnI bhASAmAM svataH pariNatA thaI jAya che. je potAnA pUrvabhavamAM tIrthaMkara nAmakarma bAMdhe che te tIrthaMkara bane che. tIrthaMkaranA. janmanuM sUcana pahelethI ja mAtAne AvelA cauda svapno dvArA thaI jAya che. tIrthakarane janmasamaye ja traNa prakAranA jJAno (mati-zruta-avadhi) hoya che ane jyAre te zramaNa bane che tyAre temanAmAM cothuM jJAna arthAt mana:paryAyajJAna pragaTe che. A eka Agamika prakaraNa graMtha che. te padyamaya che. temAM kula 1257 gAthAo che. teno ullekha vyavahArabhASyamAM maLe che. graMthanA AdimAM tIrthaMkara RSabha vagerene vaMdana karavAmAM AvyA che. Agamo no arthathI upadeza mahAvIre rAjagRhInA guNasIlA udyAnamAM Apyo hato. A graMthamAM AviSayonuM nirUpaNa che - kAla ane tenA vividha bhedo, svapno ane temanuM arthaghaTana, RSabha ane temanuM kuLa, cakravartI bharata ane anya tirthaMkaro ane temanA vaMza Adi. titthogAlI A. tIrthodgAlI tIrthogAlI timisaguhA bhau. timisraguhA timisaguphA vaitADhya parvatanI guphA. te pacAsa yojana lAMbI, bAra yojana pahoLI ane ATha yojana UMcI che. kRtamAlaa deva teno adhiSThAtA deva che. cakravartI nI senAnI uttara bhAratathI dakSiNa bhArata tarapha jatI. vijayayAtrAnuM te pravezadvAra che. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 182
Page #183
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 tilaka bharata kSetramAM vaitADhya parvatanuM zikhara. kRtamAlaA timisaguhAkUDa bhI. timisraguhAkUTa timisaguphAkUTa deva tenA upara vAsa kare che. A ja nAmanA zikharo bIjA kSetromAM paNa che. timissaguhA bhau. timisaguhA timisaguphA juo timisaguphA. tiriyajaMbhaga de tiryagbhaka tiryaz2abhaka A ane jaMbhaga eka che. tila de.ja. tila tila aThyAsI grahamAMno eka. tila tilaka bharata kSetranA prathama bhAvi pratizatru. tinapuNavaUU de.ja. tilapuSpavarNa tilapuSpavarNa aThyAsI gahomAMno eka. vartamAna avasarpiNInA prathama vAsudeva, baladeva acalanA bhAI. te potanapuranA rAjA rivupratizatru -prajApati ane rANI mRgAvatI no putra hato, rivu pratizatrunI potAnI ja putrI mRgAvatIne potAnI rANI banAvI hatI. tripRSThanI UMcAI 80 dhanuSa 1. tiviTTha ca. tripRSTha tripRSTha hatI. teNe te ja avasarpiNInA prathama pratizatru azvagrIvane yuddhamAM harAvelA. A tripRSTha te 11mAM tIrthaMkara zreyAMsano samakAlIna, tIrthaMkara mahAvIrano pUrvabhava hato. tripRSTha tenA pUrvabhavamAM vizvabhUti hato, mathurAmAM teNe gAyane kAraNe niyANa karyuM. te 84 lAkha varSa Ayu bhogavI sAtamI narake gayo. 2. tiviTTha ca. tripRSTha bharata kSetranA navamA bhAvi vAsudeva. tiviThTha tripRSTha tripRSTha A ane tripRSTha eka che. vaizAlInA rAjA ceDaganI bena, kSatriyakuMDagrAmanA rAjA siddhArthanI patnI ane mahAvIranI mAtA. te tisalA tI. trizalA trizalA vAsiTha gotranI hatI. te videhadinnA ane piya kAriNI nAme paNa jANItI hatI. tisilA tI. trizalA trizalA A ane tisalA eka che. mahAvIrano ziSya. mRtyu pachI te prathama svabhUmi tIsa tiSyaka mAM sAmAnika deva tarIke janmyo. AcArya vasuno ziSya. te bIjo nidbhava hato. teNe mahAvIranI kevalajJAnaprApti pachI soLa varSa pachI rAjagRhImAM jIvapradesiyano siddhAMta pravartAvyo. tIsagutta zratiSyagupta tiSyagupta A siddhAMta mujaba jIvanA asaMkhyAta pradezomAMthI kevaLa chello pradeza ja cetanA dharAve che. mitrazrIe temanI A gerasamaja AmalakappA nagaramAM dUra karI tIsamahAsumiNa HT. azarmAsvapna trizamahAsvapna dojhiddhidazAnuM chaThThuM adhyayana. triMzadmohanIya trizamohanIyatiismohnnijjtttthaann HT. AcAradazAnuM navamuM adhyayana. sthAna sthAna tripRSTha muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 183
Page #184
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vakoSa:' mA I-2 1. tuMgiya a.zra. tuGgika tujhika 2. tuMgiya bho. tuGgika tujhika tuMgiyA tuGgikA tujhikA tuMDiya tuNDika tuMba tuNDika tumba tumbaru tumba tuMbaru tumbaru tuMbavaNa tumbavana tumbavana tuMbA tumbA tumbA tuMburu tumburu tumbara tuccha sa. tuccha tuccha zaabhava AcAryanA ziSya yazobhadrano vaMza. te taMgiyAyana tarIke paNa jANIto che. vatsa pradezamAM Avelo saMniveza. te mahAvIranA dasamA gaNadhara metAryanuM janmasthAna hatuM. rAjagRhI pAse AveluM nagara. bha0 mahAvIranA upAsako sArI saMkhyAmAM ahIM vasatA hatA. tIrthaMkara pArzvanI paraMparAnA 500 sAdhuonA samUhe tenI mulAkAta lIdhI hatI. | dariyo kheDI vepAra karanAro A nAmano eka vepArI jJAtAdharmakathAnA zrutaskandha 1 nuM chaThThuM adhyayana. eka yakSa. je saMnivezanA AcArya vaja hatA te saMniveza. dhanagiri(2) zeTha paNa A saMnivezanA hatA. devonA indro, indronI mukhya patnIo ane indronA lokapAlonI traNa sabhAomAMnI eka. zakra iMdranA sAta senApatiomAMno eka. te gAyakonI (gaMdharvonI) TukaDIno nAyaka che. pakhavADiyAno cotho, navamo ane caudamo divasa. devonA indro, indronI mukhya patnIo vagerenI traNa sabhAomAMnI eka. darajIonuM dhaMdhAdArI Arya maMDaLa. eka anArya deza ane tenA loko. A ane turumiNI eka che. amitagatinA lokapAlanuM temaja amitavAhananA lokapAlanuM nAma. jyAM rAjA jitazatru rAja karatA hatA te nagara. teno putra datta A nagaranA rAjA tarIke A nagaramAM AcArya kAlagane maLyo hato. zramaNI sukumAliyA temaja tenA bhAIo zramaNa sasaa ane bhasaA A nagaramAM AvyA hatA. juo turumiNI. bhagavatIsUtranA zataka 21 no AThamo uddezaka. lokAMtika devonA nava bhedomAMno eka. eka aMgabAhya kAlika Agamagrantha. te hAlA vidyamAna nathI, naSTa thaI gayo che. pakhavADiyAnI teramI rAtri. tuDiyA de. truTitA truTitA tuNNAga tunnavAya turagamuha turamiNI *. tannavAya bhau.a turaGgamukha ai. turamaNi turaEmukha turumaNi turiyagai tvaritagati tvaritagati turumiNI che tumaft turumiNi turumiNI turuviNI tulasI tusia/tusiya turumiNI tulasI tulasI tuSita tuSita teagaNisagga HT. tejaskanisarga tejaskanisarga teA sa. tejA tejA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 184
Page #185
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 teu tejas * * * teukaMta teuppabha teusiha teusIha * * teDhuMga * tetali 1. tetaliputta 2. tetaliputta tetalipura tetalisuta tettali tettila tettIsaAsAyaNA teyaggiNisagga teyaNisagga 1. teyali | tejasa agnisiha temaja agnimANavanA lokapAlanuM nAma. tejaskAnta tejaskAnta agnisiha temaja agnimANavanA lokapAlanuM nAma. tejasprabha tejasmabha agnisiha temaja agnimANavanA lokapAlanuM nAma. tejaHzikha teja:zikha agnisiha temaja agnimANavanA lokapAlanuM nAma. tejaHzikha teja:zikha juo 'teusiMha', tenduka tenka juo 'hiMduga". tetali tetali juo 'yali'. ariSTaneminA tIrthamAM thayelA eka ajaina RSi .. tetaliputra tetaliputra | temane pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM AvyA che. tetaliputra tetaliputra juo 'teyaliputra'. tetalipura tetalipura juo 'teyalipura'. tetalisuta tetalisuta juo tetaliputra(1). sA. tetali tetali A ane teyali(1) eka che. a.ja. taitila taitila juo 'thIviloaNa'.. A. trayastriMzadAzAtanA trayatriMzadAzAtanA AcAradazAnuM trIjuM adhyayana. A. tejogninisarga tejogninisarga A ane 'teagaNisagga" eka che. A. tejonisarga tejonisarga bhagavatIsUtranA paMdaramAM zatakanuM bIjuM nAma. tetalin tetalina jJAtAdharmakathAnA zrutaskandhanuM 1nuM adhyayana 14. tetalim anuttaropapAtikadazAnA dasa adhyayanomAMnuM 8 muM tetalin adhyayana. hAla te astitvamAM nathI, naSTa thayu che tetalina tetalin teyalipurano maMtrI, bhadrAno pati ane teyali putrano pitA. de. tetalin tetalina dharaNanA gAyakonA daLano nAyaka yA senApati. teyalipuranA rAjA kanakarathano maMtrI. te te nagaranA sonInI putrI poTTilAne paraNyo hato. rAjA kanakarathanA putra kanagadhvajane teNe chUpI rIte ucheryo hato kAraNa ke potAnI sattA cAlI jaze evA bhayathI rAjA potAnA putrone janmatAveMta ja zra.pra. tetaliputra tetaliputra mArI nAkhato. tetaliputre poThThiladeva (teyaliputra nI patnI polphilA devathai te)nI preraNAthI saMsAra tyAga karyo. vakhata jatA kevalajJAna thayuM ane chevaTe te mokSa pAmyA. poThThiladeva te teyaliputrane pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM Avela che. te ariSTaneminA tIrthamAM thayA hovAnuM manAya che. rAjA kanakaratha ane rANI padmAvatInuM nagara. te tetalipura tetalipura nagara bahAra pramadavana nAmaka udyAna hatuM. zramaNI | suvratA ahIM AvyA hatA. 2. teyali 3. teyali 4. teyali teyaliputta teyalipura muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR3- 185
Page #186
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA I-2 teyavIriya tejovIrya tejovIrya teyanisagga A. tejonisarga tejonisarga teyAlagapaTTaNa ai. tejolakapattana | tejolakapattana 1.terAsiya a.ni trairAzika airAzika 2. terAsiya jha. trairAzika airAzika tela a. taila tela toyadhArA de. toyadhArA toyadhArA cakravartI bharata pachI mokSe janArA ATha mahApuruSo mAMnA eka. te balavIriya nAme paNa jANItA che. bhagavatIsUtranuM paMdaramuM zataka. te nagara jyAMthI vahANa dvArA koI bArAvatI jaI zake. te kadAca teyAlaganA badale 'veyAlaga" haze. AcArya rohaguptano siddhAMta. rohagu jIva, ajIva ane nojIva traNa padArtho che evo khoTo siddhAMta pravartAvyo hato. mahAvIranA nirvANa pachI pa44 varSe A nirbhAva siddhAMta sthApavAmAM Avyo hato. AjIvika gosAlakano siddhAMta. siddhAMta mujaba jIvanI traNa avasthA che- baddha, mukta punarbaddha. maMDava gotranI sAta zAkhAomAMnI eka. UrdhvalokamAM vasatI eka mukhya disAkumArI devI. jaMbUdvIpa-prajJapti anusAra te adholokanI che. je saMniveza yA gAmamAM mahAvIra be vAra gayA hatA te. A gAmanI bahAra azoka nAme udyAna hatuM. tyAM saMgama deve mahAvIrane trAsa Apelo. temane bhUtIle bacAvyA hatA. bIjI vAra jyAre mahAvIra A gAmamAM AvyA tyAre temane tosalie kSatriya sAta vAra sAMkaLathI bAMdhyA hatA. evuM kahevAya che ke tosalinagaramAM 'isitalAga' hatuM. tene 'IsivAla" e baMdhAvyuM hatuM. AvazyakacurNimAM A saMniveza kaliMga dezamAM hovAno ullekha che. sthAnika rAjAe rAjA kAkavarNane ahIM giraphatAra karyo hato. pachI. kAkavarNa rAjAnA putre te sthAnika rAjAnA pradeza upara AkramaNa karI te pradeza paDAvI lIdho ane potAnA pitAne choDAvyA. jalathI samRddha eka deza. ahIM pAka nadIonA jalathI thAya che. te tADanAM vRkSo mATe prasiddha hato. tenA loko phaLa, zAka ane phUlanA zokhIna hatA. te dezamAM svayaMvaranI vidhi mATe jarUrI agni peTAvavAnA khADAthI yukta eka sArvajanika moTo sabhAkhaMDa (vagdharaNA) dareka gAmamAM hato. sabhAkhaMDamAM bhegA thayelA umedavAromAMthI kanyA potAno vara pasaMda karatI. tosali dezanA jaMgalamAM pADAo yA bheMso vaDe marAyelA AcArya. 1. tosali tosali tosali 2. tosali bho. tosali tosali 3. tosali | 8. toti tosali muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 186
Page #187
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1. tosalia 2. tosalia tosaliNagara tosaliputta thaNiya thaNiyakumArI thArukiNa thAru giNa thAlai ma. thAvaccA satI 211. tosalika thaNiyakumAra che. stanitakumAra tosalika tosalinagara *. tosaliputra mA stanita . . . thArukina stanitakumArI thArukina a. tA sthAlakin 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 sthApatyA nosalika tosalika tosalinagara tosaliputra sTanita stanitakumAra stanitakumArI thAkana thAkana sthAlakina sthApatyA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 vepArI pAsethI kharIdelI ratnonI jinapratimAone khUba ja kALajIthI rakSanAra rAjA. A rAjAnuM nAma je sthAnano te haze te sthAnanA nAma uparathI niSpanna thayuM lAge che. mahAvIrane cora hovAnI zaMkAthI sAta vAra baMdhana thI bAMdhanAro tosalino kSatriya rAjA. jeTalI vAra mahAvIrane baMdhanathI bAMdhavAmAM AvyA te badhI vakhata baMdhana tUTI jatuM hatuM tethI rAjAe chevaTe temane choDI mUkyA. A ane tosali(1) eka che. bAramAM aMgasUtra dRSTivAdanuM jJAna dharAvanAra AcArya, jyAre te dAsapura nagaranA 'ucchvAra' udyAnamAM vAsa karatA hatA tyAre Arya rakSita temanI pAse dRSTivAda sUtra bhaNavA gayA hatA. tyAM te temanA ziSya banyA. tosaliputra, Arya rakSitanA mAmA hatA. bhagavatIsUtranA soLamAM zatakano caudamo uddezaka, bhavanapati devonA dasa bhedomAMthI eka bheda. stanita kumAra devo zanA lokapAla vaganI AjJAmAM che. temanAM raheNAMko chottera lAkha che. ghosa ane mahAdhosa temanA indro che. temanuM utkRSTa AyuSya be palyopama varSothI kaMIka kama che jyAre jaghanya Ayu dasa hajAra varSonuM che. A devonA ghaMTanuM nAma naMdigho che. bhavanapati devIono eka bheda. A devIo stanita kumAra devonI joDa che. A ane 'dhArugiNa' eka che. eka anArya deza jyAMthI kanyAone dAsIo tarIke lAvavAmAM AvatI hatI. bIjI eka jagyAe A dezano 'dhorugiNa' nAme ullekha che. juo 'cArugaNa'. vAnaprastha tApasono varga, je potAnI badhI cIjo (thALI, pAtro) potAnI sAthe ja rAkhato. bArAvatInI eka sArthavAhI. tene thAvaraccAputra nAmano eka putra hato. pRSTha- 187
Page #188
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 thAvaccAputta sthApatyAputra sthApatyAputra sthApatyAsuta sthAvara thAvaccAsuya 1. thAvara 2. thAvara 1.thimiya zra. sthApatyAsuta HT. sthAvara a.tI sthAvara A. stimita sthAvara stimita bArAvatInI thAvaccAno putra. te 32 kanyAone paraNyo hato. te saMsAra tyAgI 1000 puruSo sAthe bhaariSTaneminA ziSya banyA. vAsudeva kRSNa temanAM kuTuMbanI javAbadArI lIdhI. thAvasyA putra cauda pUrve bhaNyA. selagapura nA rAjA ane maMtrI temanA upadezathI prabhAvita thaI upAsako banI gayA. tApasa zukra potAnA 1000 ziSyo sAthe temanA ziSya banyA. thAvastrAputrane puMDarIyA parvata upara kevaLajJAna thayuM tyAM ja nirvANa pAmyA A ane thAvastrAputra eka che. bhagavatIsUtranA sAtamA zatakano trIjo uddezaka. rAjagRhIno brAhmaNa. te mahAvIrano pUrvabhava hato. aMtakRddazAnA pahelA varganuM pAMcamuM adhyayana. bArAvatInA aMdhagavRSNi ane dhAriNI no putra. 8 rAjakumArIne paraNyo hato. te saMsAra tyAga karI bha, ariSTaneminA ziSya banyA, 12 varSa zramaNa jIvananI sAdhanA pachI zatruMjaya parvate mokSa pAmyA sUtrakRt nuM cothuM adhyayana. A ane 'inthiA pariNA ' eka che. agiyAra karaNamAMnuM eka kAraNa. tenuM bIjuM nAmAM 'tettila' che. zramaNa-zramaNIone pele pAra javAno . 2. thimiya stimita timita thIpariNNA A. strIparijJA strIparijJA thIloyaNa/ thIviloaNa HT. strIvilocana strIvilocana 1. thUNA sthUNA sthUNA 2. thUNA sthUNA pUNA 3. thUNA thUNAga sthUNA sthUNAka sthaNI QNAka thUbhakaraMDa stUpakaraNDa sUpakaraDa eka saMniveza jyAM mahAvIra potAnA eka pUrvabhavA mAM brAhmaNa pUSyamitra tarIke janmyA hatA. A ane 'yUNAga' eka che. mahAvIre jenI mulAkAta lIdhI hatI te saMniveza. RSabhapuranI pAse AveluM udyAna. temAM yakSa dhanya nuM caitya hatuM. A udyAnamAM mahAvIre rAjakumAra bhadranaMdIne dIkSA ApI hatI. mahApadma rAjAnA maMtrI sagaDAlanA be putromAMno eka. saMsAra tyAgI saMbhUtavijayano ziSya banyo. saMsAratyAga pahelAM 12 varSa pADaliputranI prasiddha gaNikA kozA sAthe rahyA hatA ane zramaNa banyA. pachI comAsAmAM koI paNa jAtanA khUlana vinA tenI sAthe rahyA. te mahAvIranirvANa pachI 215mAM varSe mRtyu pAmyA. temanA be mukhya ziSyone hatA. - mahAgiri ane suhasti. juo dRSTivAda. thUlabhadda zra. sthUlabhadra sthUlabhadra muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 188
Page #189
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 saT. therapamha thUlibhadda sthavirapadma sthUlibhadra sthavira sambhUta-vijaya sthavirapadma sthUlibhadra sthavira sadbhUta-vijaya dIhadazAnuM navamuM adhyayana. A ane thUlabhadra eka che. therasaMbhUtavijaya dIrghadazAnuM AThamuM adhyayana. daMDa a.tA daNDa ELS 5. daMDaa daMDai daMDaki daMDagAraNNa daMDagi daNDaka daNDakin daNDakin daNDakAraNya daNDakin EESS daDukina dakina daDakAraNya daDukina s daMDavIria daNDavIrya daDavIrya daMDi daNDin dantacakra daSThinuM dantacakra daMtacakka ka. daMtapura dantapura dantapura mathurAnA 'jauNAvaMka' udyAnamAM rAjA 'jauNa' dvArA haNAyelo tApasa. A ane ThaMDagi eka che. juo ThaMDagi. juo ThaMDagi. juo ThaMDagAraNa. A ane kuMbhakArakaDano rAjA DeDagi eka che. bharata pachI mokSa pAmanAra 8 mahApuruSamAMno eka. te bharata cakravartI pachI AThamA krame che paNa sthAnA anusAra te sAtamA krame che. A ane ThaMDagi eka che. daMtapura nagarano rAjA. te daMtavakra nAme oLakhAto. jyAM rAjA daMtacakra apara nAma daMtavakra rAja karato hato te nagara. te rAjAnI rANI satyavatIne hAthI dAMtanA mahelamAM krIDA karavAno dohada thayo. caMpA nA rAjA dadhivAhananI rANI padmAvatIe saMsAra tyAgI A nagaramAM grAmaya svIkAryuM. te vakhate te garbhavatI hovAthI zramaNI banyA pachI putrane janma Apyo. te cAMDAla kuTuMbamAM ucharyo, tenuM nAma karaThaMDu rAkhyuM. zeTha dhanamitra daMtapura nagaranA hatA. daMtapurano rAjA. te rANI satyavatIno pati hato. juo 'daMtacakka'. | eka kSatriya, jene sarvazreSTha kSatriya gaNela che hAthIdAMtanuM kAma karanArAonuM audyogika AryamaMDaLa skaMdanI dAsI, teNe skandanI sAthe saMbhogano AnaMda mANyo hato. vAnaprastha tApasono eka varga. abhayadeva temane phaLo upara jIvatA tApaso tarIke oLakhAve che. uttaranA bhavanapati devonA bhUtAnaMda vagere indro nA pAyadaLano senApati. juo dAhiNakUlaga. juo dakikhaNApaha. 1.daMtavakka dantavakra dantavakra 2.daMtavakka dantavakra dAvakra daMtAra dantakAra dintakAra daMtiliyA/ daMtilliyA dantilikA daktilikA daMtukkhaliya ma.tA. 7otUrvInijha dantolukhalika dakkha dakSa dakkhiNakulaga dakkhiNapaha a.tA dakSiNakUlaka bhau. dakSiNapatha dakSiNa kUlaka dakSiNapatha muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 189
Page #190
--------------------------------------------------------------------------
________________ dakkhiNamathurA mo. dakSiNamadhurA dakkhiNavAcAla che. dakkhiNApaha dakSiNavAcAla mAM. dakSiNApatha dakkhiNAvaha ma 1. daga 2. daga dagapaMcavaNNa dagapaNavaNNa dagabhAla dagabhAlagaddabha dagavaNNa dagasIma dagasoyaria daDhakeu 1. Dha 2. daDhami 1. daDhadhaNu 2. daDhadhaNu daDhadhamma 1. daDhapaiNNa 2. daDhapaiNNa 3. daDhapaiNNa kana mA. de. ja. dakapaJcavarNa A .. dakSiNApatha *. daka . sa. va. . daka .. de. ja. dakavarNa . mAM. dakasIman *. dagabhAla a. tA dakazaukarika tI. mA. dagabhAlagardabha draDhaketu dradanemi draDhanemi draDhadhanus draDhadhanus dravadharma dravayatina draDhapratijJa draDhapratijJa 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 dakSiNamathurA dakSiNavAcAla dakSiNApatha dakSiNApatha daka daka dapaMcavarNa dakapaMcava dagabhAla dabhAlagabha davarNa dakasIman dakazIrika draDhaketu jainemi nemi dradhanus draDhadhanus dharma pratijJa pratijJa pratijJa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 A ane mathurA(2) eka che. juo dAhiNavAyAla. juo dakkhiNAvaha. potanapuranA rAjA prajApatinI patnI, rAjakumAra ayalanI mAtA rANI bhadrAe dakSiNApatha kSetramAM mAhezvaripurI nAme nagara vasAvyuM hatuM. sthApyuM hatuM. A kSetramAM jyAre vajrasvAmi vihAra karatA hatA tyAre bAra varSa lAMbo tIvra dukALa paDyo hato, avyAsa grahomAMno eka graha. bhagavatIsUtranA sattaramA zatakano (1) AThamo temaja (2) navamo uddezaka. abhyAsI grahamAMno eka gra juo dagapaMcavaNa. juo dagabhAlagaddabha. tIrthaMkara pArzva(1)nA tIrthamAM thayelA ajaina RSi jemane pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM AvyA che. A ane gapaMcavaNa eka che. 10000 yojana pahoLo parvata je manosilaka deva nuM vAsasthAna che. te jaMbudvIpanI uttare 42000 yojananA aMtare lavaNasamudramAM Avela che. tenAthI uttara tarapha vadhu AgaLa 52000 yojananA aMtare mahApAtAlakalaza, jene 'Isara' paNa kahe che, zaMkhanuM bIjuM nAma. airAvata(1) kSetranA bhAvi tIrthaMkara. aMtakRddazAnA cothA varganuM dasamuM adhyayana. bArAvatInA samudravijaya ane patnI zIvAno putra. tIrthaMkara ariSTaneminA bhAI hatA. tene 50 patnIo hatI. te saMsAra tyAgI ariSTaneminA ziSya banyA. te 16 varSa zramaNaparyAya pALI, zatruMjaya parvata upara mokSa pAmyo hato. bharata kSetranA AThamA bhAvi kulakara. juo kulakara. airAvata kSetranA bhAvi kulakara. juo kulakara. IsAnakalpano deva. parivrAjaka aMbaDanuM bhAvi janmanuM nAma. rAjA paesinuM bhAvi janmanuM nAma. gausALAnA bhAvi janmanuM nAma. pRSTha- 190
Page #191
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1. daDhappahAri zra. draDhaprahArin draDhaprahArina 2. daDhappahAri ka. draDhaprahArin draDhaprahArina daDhabhUmi bhau.tI draDhabhUmi draDhabhUmi daDhamitta ka. draDhamitra draDhamitra 1. daDharaha tI. draDharatha draDharathI corono saradAra. ekavAra teNe eka brAhmaNa ane tenI garbhavatI patnIne mArI nAkhyA. pachI te zramaNa banyo ane kAyotsarga dhyAna zarU karyuM. tenA pUrva dUra kRtyonuM vera levA loko tene trAsa ApavA lAgyA. paraMtu teNe zAMtacitte trAsa sahana karyo. temane kevaLajJAna thayuM ane mokSaprApti thaI. kosaMbI nagarIno vatanI ane unInA rAjA | jitazatrunA sArathi amogharathano mitra. dhanurvidyA mAM nipuNa hato. amogharathano putra aDagadatta tenI pAsethI dhanurvidyA zIkhyo hato. mahAvIra temanuM dasamuM comAsuM zrAvastImAM pUruM karyA pachI sAnulaSTi gAmamAMthI pasAra thaIne draDhabhUmi nAme oLakhAtA svecchakSetramAM pravezyA. daMtapurano rahevAsI. te dhanamitrano mitra hato. rAjA dvArA niSiddha hovA chatAM te tenA mitra mATe jaMgalamAMthI hAthIdAMtanI bhArI lAvyo hato. bhaddIlapura nagaranA rAjA, tIrthaMkara zItalanA pitA ane rANI naMdAnA pati. bArAvatInA baladeva ane tenI patnI revatIno. putra. tene 500 patnI hatI. teNe saMsAratyAgI. te tIrthakara ariSTanemino ziSya banyo. nava varSanA zramaNajIvana pachI marIne te sarvArthasiddha vimAnamAM deva thayo. te mahAvidehamAM eka vadhu janma leze ane tyAM ja mokSa pAmaze. atIta avasarpiNImAM bharatakSetramAM thayelA dasa kulagaromAMthI AThamA kulakara. sthAnAMga temane atIta utsarpiNInA kulakara tarIke ullekha che. spaSTatA mATe juo 'kulakara'. atIta avasarpiNInA dasa kulagaromAMthI AThamA. | spaSTatA mATe juo kulakara. vRSNidazAnuM AThamuM adhyayana. keTalAka lokapAla, temanI patnIo vagerenI traNa sabhAomAMnI eka. | bharatakSetranA pAMcamA bhAvi tIrthaMkara sarvAnubhUtino pUrvabhava. te mahAvIranA tIrthamAM jIvita hatA. je mANasa (lacchaIno putra) marIne sAtamAM narakamAM jamyo hato te. 2. daDharaha zra. draDharatha draDharathI 3. daDharaha a. draDharatha draDharatha 4. daDharaha draDharatha draDharatha 5.daDharaha draDharatha draDharatha daDharahA draDharathA draDharathA 1.daDhAu tI. draDhAyus draDhAyusa 2. daDhAu draDhAyus draDhAyu muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR3- 191
Page #192
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vakoSa:' mA I-2 2.9tta datta 2. heta ca. datta datta 3. datta a. datta datta X rohIDaano zeTha. tene devadatta nAmanI putrI hatI. kRSNazrI tenI patnI hatI. bharatakSetranA sAtamA vAsudeva. te 19 mAM tIrthaMkara mali pahelAM ane 18 mAM tIrthaMkara ara pachI thayA. te vANArasInA rAjA agnisIha ane temanI rANI sesavatInA putra hatA. naMdana temanA moTA bhAI hatA. temanA pUrvabhavanuM nAma lalitamitra hatuM. UMcAI 76 dhanuSa hatI. te pa6000 varSanuM Ayu bhogavI mRtyu pAmyA, pAMcamI narake gayA. temaNe temanA pratizatru 'paharAa'ne haNyo hato. AvatI utsarpiNImAM bharata kSetramAM thanArA. pAMcamAM kulakara. juo 'kulakara'. tagarA nagaranA zeTha. temaNe patnI bhadrA ane putra ahaMnnaka sAthe saMsAra tyAga karyo ane te AcArya ahamitranA ziSya banyA. sIhanA ziSya ane saMgamatheranA praziSya. sIhe. temane kollaIramAM lAMbA samayathI rahetA saMgamathera nI khabara kADhavA ane kuzalasamAcAra jANavA. kollaIra mokalyA. jyAre temaNe potAnA dAdA gurune ghaNA lAMbA samayathI eka ne eka sthAne ja rahetA joyA tyAre temane temanI niSThA vize zaMkA jAgI. pachI temanI te zaMkAne eka deve dUra karI. tuviNInA rAjA jitazatruno putra. yajJa karavAno zokha hato. eka vAra AcArya kAlaka ne yajJa karmanuM phaLa samajAvavA kahyuM. kAlage jaNAvyuM ke yajJakarmanuM phaLa naraka che. kAlage bhaviSya bhAkhyu hatu te mujaba tenA potAnA mANasoe dattanI hatyA karI mahAvIranA dasamA gaNadhara metAryanA pitA. caMpA nagarIno rAjA. te rANI raktavatIno pati hato ane rAjakumAra mahacaMdrano pitA hato. mahAvIra samakSa nATaka bhajavanAra deva. te potAnA pUrvabhavamAM caMdanA. 6. I datta 6.datta ka. datta datta che. 4 ga. ! ga. datta datta 8, tta datta 9. datta datta datta 10. datta HT. dattilAyariara. nagarIno zeTha hato. pupikAnuM sAtamuM adhyayana. zrutajJAnanuM lakSaNa bAMdhanAra AcArya. dattilAcArya darilAcArya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR5- 192
Page #193
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1. dadura 2. dadura daduravarDisaa dadhimuha dadhivAhaNa dabbha dabbhAyaNa dabbhiya dabbhiyAyaNa dabbhiyANa damaghosa damadaMta damayaMtI 1. damila 2. damila damilI de. ja. dardura . de. zrI. dardurAvataMsaka .. ma. dadhimukha dadhivAhana darbha 30, 20, 434241 a. ja. dArbhika a. ja. . mA. dAbhyayaNa a. ja. dAbhyayana ma. damaghoSa *. . sa. mAM. damadanta . damayantI draviDa draviDa 'gAma-bRhat-nAma joSa:' mALa-z dara dardura dardurAvataMsaka dadhimukha dadhinAhana ere dArbhAyaNa dAtmika dAmyAMyaNa dArNAyana damaghoSa damadanta damayantI viDa draminI / drAviDI dramilI/drAviDI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 vika rAhunuM bIjuM nAma. jeNe rAjagRhImAM mahAvIra samakSa nATaka bhajavyuM hatuM te daravataMsakano deva. tenA pUrvabhavamAM naMdanAmano zeTha hato. mRtyu pachI teNe je taLAva pote bAMdhyu hatu temAM deDakA tarIke janma lIdho. tyAra pachI te dura deva tarIke janmyo. prathama svarganuM svargIya vAsasthAna dardura deva temAM janmyo hato. pacaka jevo AkAra dharAvato parvata. badhI bAjuthI AkAramAM ekasarakho che, 64000 yojana UMco ane 1000 yojana UMDo che. AvA parvato 16 che badhA parvato naMdIzvara dvIpamAM AvelA che. naMdIzvara dvIpamAM cAra dizAmAM cAra aMjanaga parvata AvelA che. pratyeka aMjanaga parvatane cAra puSkariNI che, pratyeka puSkariNInI madhyamAM eka dadhimukha parvata che. RSabhanA nirvANa prasaMge zakra nA lokapAloe aSTAdika mahotsava A parvato upara Ujave che. juo 'dadhivAhana'. bhagavatIsUtranA zataka 21 no charo uddezaka, citrA nakSatranuM gotranAma. A ane 'damiyAyaNa' eka che. A ane 'dantyAcaNa" eka che. A ane 'daciAyaNa' eka che. sisupAla rAjAnA pitA. hastisIha nagaranA rAjA. temane draupadInA svayaMvaramAM AvavA nimaMtraNa apAyeluM. temane pAMDavo sAthe sAro saMbaMdha na hato. te saMsAra choDI zramaNa banyA. ekavAra jyAre te hastinApura gayA tyAre duryodhane temane trAsa Apyo jyAre yudhiSThira temanI sevA karI. temane banne tarapha samabhAva hato. eka satI strI. eka jAtinuM nAma. eka anArya deza. kAMcIpurI nagara temAM AveluM hatuM. ujjainI saMpratine tenA pitAe Apyu hatuM jyAre mila deza teNe pote chatyo hato. rAjAonA antaHpuromAM dAsI tarIke kAma karatI draviDa dezanI kanyAo. pRSTha- 193
Page #194
--------------------------------------------------------------------------
________________ daridda davila dasaura dasakAliya dasakAliya Nijjutti dasagAliya dasacitta samAhiTThANa dasaNNa dasaNNakUDa dasaNNapura 1. dasaNNabhadda 2. dasaNNabhaT 1. dasadhaNu 2. dasadhaNu . tema te . mA. mA. mA. sit. mAM. . . mA. darida draviDa dazapura dazakAlika dazakAlika niyukti dazakAlika dazacitta samAdhisthAna dazArNa dazArNakUTa dazArNapura dazArNabhadra dazArNabhadra dazadhanuS 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 daridra viDa dazapura dazakAlika dazadhanuS dazakAlika niryukti dazAlika dacitta samAdhisthAna dANa dazArNakUTa dazArNapura dazArNabhadra dazArNabhadra dadhanu dadhanuSa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 kayaMgalAno pAkhaMDamatavAdI. teNe cosAlakane pITyo hato. A ane damila eka che. juo dasapura. dazavaikAlikanuM bIjuM nAma. dasakAlika athavA dazavaikAlika upara bhadrabAhue racela gAthAbaddha vivecana. Avazyaka, AcAra, uttarAdhyayana uparanI niryuktio pUrNa racAI gayA pachI ja A niyuktinI racanA karavAmAM AvI hatI. piMDaniyukti Ano ja eka bhAga che. A ane dazavaikAlika eka che. AcAradazAnuM pAMcamuM adhyayana. eka Aryadeza jenI rAjadhAnI 'maLiyAvaI hatI. citra ane saMbhUta temanA pUrvabhavamAM A dezamAM eka brAhmaNanA gulAma tarIke janmyA hatA. rAjA dazArNabhadra ahIM rAja karatA hatA. dazArNapura nagaranI uttarapUrvamAM Avelo DuMgara. jyAre mahAvIra tenA upara vicaratA hatA tyAre airAvata hAthIsavAra zakae AvIne vaMdana karyA. eka nagara jenI uttarapUrvamAM dazArNakUDa Avelo che. teno rAjA dazArNabhadra hato. A nagaramAM ujjainInA jitazatru rAjAnA putre saMsArano tyAga karI zramaNatva svIkAryuM hatuM. A nagara elakaccha tarIke paNa jANItuM hatuM. dazArNapura nagaranA rAjA. tene tenI saMpattinuM bahu abhimAna hatuM. ekavAra te nagaramAM bha- mahAvIra padhAryA tyAre zakra e tenI saMpatti thI caDiyAtA prakAranI saMpattinuM pradarzana karI tenuM abhimAna UtAryuM, pachI dazArNabhadra rAjA saMsArano tyAga karI zramaNa thaI vicaravA lAgyA. anuttaropapAtikadazAnuM navamuM adhyayana. te hAla astitvamAM nathI, naSTa thaIgayuM che. AvatI utsarpiNImAM thanArA bharatakSetra temaja airAvatakSetranA A ja nAmanA bhAvi kulakara. spaSTatA mATe juo kulazkara. bArAvatInA rAjA baladeva, rANI revaIno putra. bAkInuM varNana nizadhanA varNana jevuM ja che. pRSTha- 194
Page #195
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vakoSa:' mA I-2 3. dasadhaNu A. dazadhanuSa | dazadhanuSa dasapura che TUzapura dazapura 1. dasaraha ca. dazaratha dazaratha 2. dasaraha dazaratha dazaratha vRSNidazAnuM agiyAramuM adhyayana. eka nagara. vItibhaya nagaranA rAjA udAyane bIjA dasa rAjAo sahita ujjainInA rAjA pradyota upara AkramaNa karyuM ane tene keda karyo kAraNa te jIvaMta svAminI mUrti corI gayo hato. ujjainIthI pAchA pharatA mArgamAM varasAdanA lIdhe koI sthAne udAyanA ne rokAvuM paDyuM. tyAM paryuSaNa parvanI ArAdhanA. karI, eka divasano upavAsa karyo ane pradyotane mukta karyo. tenA dasa sAthI rAjAoe tyAM mATI no durga salAmati mATe bAMdhyo. jyAre teo tyAMthI chUTA paDyA tyAre keTalAka rAjazreSThIoe tyAM vasavATa karyo ane te sthAnanuM nAma dasapura rAkhyuM. vartamAna avasarpiNI kAlacakranA AThamA baladeva padma ane 8mA vAsudeva nArAyaNanA pitA. temanI patnImAM aparAjitA ane keka Ino ullekha che. bharata kSetranA atIta utsarpiNI ane avasarpiNI. kAlacakranA dasa kulagaromAMno eka. spaSTatA mATe juo 'kulakara'. bArAvatInA rAjA baladeva ane rANI revaIno. putrabAkInuM varNana nizadhanA varNana jevuM ja che. vRSNidazAnuM sAtamuM adhyayana. aMgabAhya utkAlika AgamasUtra. tenuM dasakAlika nAma paNa che. tenI niryukti anusAra zIrSaka be vicAro arthAt saMkhyA ane kAla upara AdhArita che. 'dAsa' zabda darzAve che ke temAM dasa adhyayano che ane 'kAlika' zabda sUcave che ke divasanA samayamAM (trIjI pauruSI pUrI thAya te pahelA) A graMthane AgamomAMthI tenA sArarUpe racavAmAM Avela che. 'kAlika'nA badale vaparAyela 'veyAliya' zabda sUcave che ke A graMthano svAdhyAya, pATha ke vAcanA vikAla samaye arthAt saMdhyAsamaye karI zakAya che. dazavaikAlika upara gadyamaya vivecana. tenuM pramANa 7576 zloka che. uttarAdhyayana ane Avazyaka | guNimAM teno ullekha che. juo jinadAsagaNimahattara A ane dazAzrutaskaMdha eka che. 3. dasaraha dazaratha dazaratha 4. 26 HT. dazaratha dazaratha dasaveAliya A. dazavaikAlika dazavaikAlika dasaveyAliya cuNNi M. TUrve@ipf dazavaikAlikacUrNi dasA HT. dazA dazA -nu-vavahAra mA. T-eqvyavahAra dazA-kalpavyavahAra dazA, kalpa, vyavahAra e traNe chedasUtro che, tenA adhyayanonI kula saMkhyA chavvIsa che. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR5- 195
Page #196
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1. dasAra 2. dasAra dasArakulanaMdana dasAramaMDala dasArasIha dahaNa dahavai 1. dahAvai . 2. dahAvai ca. a. dazArha 6. mA. . dasAsuyakkhaMdha mA. dazAzrutaskandha dazArha . dahana . . drahavatI mo. dazArhakulanandana dazArhamaNDala dazArhasiMha mAM. . che. 'gAma-vRhat-nAma joSa:' mAna-z drahAvatI drahAvatI dazArha dazAha dazArhakulanaMdana dazArhamaNDala dazArhasiMha dazAzrutaskandha dahana drahavatI drahAvatI dahamukha dadhimukha dadhimukha 1. dahimuha dadhimukha dadhimukha 2. patimuha(T) raghimula() dadhimukha(ka) muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSa: ' bhAga - 1 drahAvatI badhA baladeva temaja badhA vAsudevanuM samUha vAcaka nAma. temano vaMza dUsamasusamA ArAmAM zarU thAya che. dareka avasarpiNI ane utsarpiNImAM te vaMza mAM 9 baladeva ane 9 vAsudeva thAya che. vartamAna kAlacakranA prathama dazAra tripRSTha che. vAsudeva kRSNa ne dazArasIha kahevAmAM Ave che. vAsudeva kRSNanA Adhipatya nIcenA mAnanIya rAjAo tarIke vRSNinA dasa putro je bArAvatInA hatA. te A pramANe- samudravijaya, akakhobha, thimiya, sAgara, himavaMta, ayala, dharaNa, pUraNa, abhicaMdra ane vasudeva. A ane vasudeva eka che. baMdhadazAnuM cothuM adhyayana. A ane vAsudeva(2) kRSNa(1) eka che. aMgabAhya kAlika AgamasUtra. sthAna sUtramAM AcAradazAnA dasa adhyayanonA je nAmo che tenA AdhAre spaSTa che ke AcAradazA ane dazAzrutaskaMdha eka ja grantha che. dazAzrutaskaMdha upara eka niryukti ane eka cUrNi racAyela che. pADaliputranA brAhmaNa hutAsanano putra. teNe tenA mAtApitA ane moTAbhAI sAthe saMsArano tyAga karyo hato. juo 'dahAvaI'. nIlavaMta parvatanA dakSiNa bhAgamAM AveluM sarovara. mahAvideha kSetranA be pradezo Avarta ane kacchagAvatImAMthI AvartanI pUrve ane kacchagAvatInI pazcime A sarovara che. te sarovaranA dakSiNa bhAgamAMthI drahAvatI nadI nIkaLe che. drahAvatI nAmanA sarovaramAMthI nIkaLatI, Avarta pradezathI kacchagAvatIpradezane alaga karatI ane dakSiNamAM AvelI sItA nadIne maLatI nadI. te maMdara parvatanI uttarapUrvamAM vahe che. juo dadhimuha. lokapAla varuNanA kuTuMbanA devono prakAra. juo dadhimuha. pRSTha- 196
Page #197
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 dahivAhaNa zra. dadhivAhana dadhivAhana dAmaNNaga dAmaNNaga dAmanaka dAmana ka dAmaDDi de. dAmarddhi dAmaddhi caMpAnA rAjA. te padmAvatInA pati ane karakaMDu nA pitA hatA. eka vAra potAnI patnIno dohada pUro karavA te tenI sAthe jaMgalamAM gayo. tyAM saMjogavazAt teo chUTA paDI gayA. rAjA pATanagara pAcho pharyo jyAre rANI daMtapura pahoMcIne zramaNI banI gaI. tyAM teNe karakaMDune janma Apyo. vakhata jatA. Akasmika rIte karakaMDu kaliMga dezanI rAjadhAnI kaMcanapurano rAjA banI gayo. eka vAra tene tenA pitA dadhivAhana sAthe saMgharSa thayo paNa padmAvatI e bannene ekabIjAnI oLakhANa karAvIne yuddha thatuM aTakAvyuM. pachI dahivAhaNe potAnuM rAjya karakaMDune ApI saMsArano tyAga karyo. rAjagRhInA jhaverIno putra. tenA pUrvabhavamAM te mAchImAra hato. mitranI salAhathI mAchImArIno dhaMdho choDI dIdho ane ghaNI muzkelIo ane kaSTo paDavA chatAM te nizcala rahyo. sahnasIbe te nagara nA zeTha sAgarapotanI dIkarI visA sAthe lagna thayA. sudharmadevonA iMdrano senApati. te AkhalAo nA. daLane AjJAmAM rAkhe che. IsAna devo Adi indro nI senAnA AvA senApatinuM A ja nAma che. sattaramA tIrthaMkara kuMthunA mukhya ziSyA. samavAyAMga A saMdarbhamAM 'aMjuyA'no ullekha kare che. brAhmIlipinA aDhAra prakAromAMno eka prakAra. bArAvatInA rAjA vasudeva ane rANI dhAriNI no. putra. eka vAra tene tenA bhAIo sAthe jaMgalamAM rAta gALavI hatI. teNe ariSTanemi pAse dIkSA lIdhI ane zatruMjaya parvata mokSa prApta karyo. aMtakRddazAnA trIjA varganuM bAramuM adhyayana. vAsudeva kRSNano sArathi. maraghAonI laDAIo yojanAro eka vepArI. AvatA utsarpiNI kAlacakramAM bharatakSetramAM bhaviSyamAM je tIrthaMkara anaMtavijaya banavAnA che te zramaNa. A dArua te ja samavAyamAM ulikhita dArumaDa che. | sUryAla svargIyavAsasthAnamAM AvelA eka prakAra nA parvato. teo kASThanA parvato jevA dekhAya che. juo dArua. dAmiNI tI. dAminI dAminI dAmilI a. drAviDI drAviDI 1. dArua dAruka dAruka 2.dArua 3. dArua 4.dArua A. dAruka a.ca. dAruka a. dAruka dAru ka dAruka dAru ka 5.dArua zra.tI dAruka dAruka dAruijjapavvayaga TrIyaparvata dArukIyaparvataka dAruga dAruka dAruka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR4- 197
Page #198
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA I-2 bharatakSetranA bhAvi covIsamAM tIrthakara anaMtadaarumdd dArumaDa dArumaDa vijaya no pUrvabhava. A ane dArua(5) eka che. dAvaddava HT.. dAvadrava dAvadrava jJAtAdharmakathAnA zrutaskandha 1 nuM adhyayana 11. jemanI gamanAgamana kriyAo gaMgA nadInA dakSiNa dAhiNakUlaga a.tA dakSiNakUlaka dakSiNaklaka kinArAmAM sImita che te vAnaprastha tApasano varga mahAvideha kSetramAM AvelA kacchapradezano dakSiNa no aDadho bhAga. te tenA vaitAdyaparvatanI dakSiNe, dAhiNaDDakaccha bhau. dakSiNArdhakaccha dakSiNArdhakaccha sItAnadInI uttare, citrakUTa parvatanI pazcime ane mAlyavaMta parvatanI pUrve Avela che. bharatakSetrano dakSiNano aDadho bhAga.tenA vaitAtya parvatathI uttaranA aDadhA bhAgathI alaga thAya che. tenI traNa bAjue lavaNa samudra Avelo che. be dAhiNaDDabharaha bhau. dakSiNArdhabharata - dakSiNArdhabharata moTI nadIo gaMgA ane siMdhu uttarArdhabharatamAMthI vaitADhya parvatane pasAra karyA pachI temAM praveze che. ane A pradezane traNa vibhAgomAM vaheMcI de che. bharatakSetramAM vaitADhya parvatanA dakSiNa bhAganuM dAhiNaDDabharahakUDa A. ITmarataQra dakSiNArdhabharatakUTa zikhara. dakSiNArdhabharatanA adhiSThAtA devanuM te vAsasthAna che. bharatakSetranA dakSiNanA ardha bhAgano adhiSThAtA. dAhiNabharahadeva deva. tenuM AyuSya eka palyopama varSanuM che. teno te kSaTmarataveva dakSiNArdhabharatadeva vAsa dakSiNArdhabharatakUDa upara che. hajAro devo ane devIno te iMdra che. tenI rAjadhAnI dakSiNArdhA che. dakSiNArdhamanuSya- manuSyakSetrano dakSiNano aDadho bhAga. temAM 66 dAhiNaDDamaNussakhetta bhau. dakSiNArdhamanuSyakSetra kSetra caMdra ane 66 sUrya che, hatA ane haze. dAhiNaDDA Dhe. kSaUJI dakSiNArdhA dakSiNArdhabharatanA adhiSThAtA devanuM pATanagara. dAhiNaddhabharaha | mo. dakSiNArdhabharaha dakSiNAdhabharata juo dAhiNaphabharata. dAhiNabharahaDDa dakSiNabharatArdha dakSiNabharatArdha juo dAhiNabharata. dAhiNamAhaNa dakSiNabrAhmaNa- dakSiNabrAhmaNamo. mAMhaNakuMDapuranuM dakSiNa tarapha AveluM upanagara. kuMDapurasaMnivesa phapuraskAnniveza kuMDapurasanniveza dAhiNavAyAla mahAvIre jenI mulAkAta lIdhelI te sthAna, juo, dakSiNavAcAla dakSiNavAcAla vAcAla. diTTivAya HT. grNavAra dRSTivAda agiyAra aMga ane prakIrNaka sivAyanuM AgamAM sUtra. te bAramuM arthAt chelluM aMgasUtra che. te hAlA astitvamAM nathI, naSTa thaI gayuM che. dravyAnuyoga no eka bhAga hato. dRSTivAda graMtha pAMca bhAgomAM vibhakta hato - (1) parikarma(2), (2) sutta(2), (3) pUrvagata, (4) aNuoga ane (5) cUliyA. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 198
Page #199
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 diTThivisabhAvaNA ma. zffaSamAvanA dRSTiviSabhAvanA 1.diNNa tI. datta datta datta 2. diNNa 3. diNNa 4. diNNa tI.ga. datta tI. tta tI.ga. datta datta datta 5. diNNa datta datta divAkara divAyara diviTTha disavAya divAkara dvipRSTha dvipRSTha je sUtrane 17 varSanuM zramaNajIvana pUruM karyuM hoya te zramaNane bhaNAvavAnI rajA che te sUtra. arthAt A graMtha bhaNavAno adhikArI te zramaNa che jeno dIkSA paryAya 17 varSa pUro thaI gayo che. paraMtu A graMthA hAla astitvamAM nathI, naSTa thaI gayo che. ekavIsamAM tIrthakara namine sauprathama bhikSA. ApanAra vyakti. AThamA tIrthaMkara caMdraprabhanA prathama gaNadhara. agiyAramA tIrthaMkara zreyAMsano pUrvabhava. tevIsamA tIrthaMkara pArzvano prathama ziSya. eka tApasa, te aSTApada parvata gayA, IMdrabhUtinA ziSya banyA ane mokSa pAmyA. cakaparvatanA dakSiNa bhAganuM zikhara. juo 'duviTha'. A ane disAkumAra eka che. bhagavatIsUtranA soLamA zatakano teramo uddezaka. juo 'disAdi'. bhavanapati devonA dasa vargomAMno eka varga. teo zakranA lokapAla vaizramaNanA Adhipatya nIce che. amitagati ane amitavAhana temanA indro che. temane 76 lAkha rahevAnA mahelo che. teo zveta vastro pahere che. temano varNa suvarNa jevo che. temanuM jaghanya Ayu 10000 varSanuM che. dakSiNanA ane uttaranA devonuM utkRSTa Ayu anukrame doDha palyopama varSa ane be palyopamathI kaMIka ochA. varSanuM che. temanA mugaTa upara hAthInuM cihna che. eka mukhya dizAkumArI. vigato mATe juo disA Dhe. digpAta digyAta disA HT. dizA dizA disAi a. dizAdi dizAdi disAkumAra dikkumAra dizAkumAra diSkumAra / dizAkumAra disaakumaariimhrilA(vA). | dizAkumArImahattarikA mahattarikA kumArI. disAkumArI Dhe virAvukamArI | dizAkumArI disAdi disAkumArI devIo bhavanapati devonA varganI che. teomAM pa6 mukhya devIo che je disAkumArI mahattarikA tarIke jANItI che. te darekane aneka devIno parivAra che. rucaka parvate temano nivAsa che maMdaraparvatanA aneka nAmomAMnuM eka. phala Adi ekaThA karatA pahelA badhI dizAomAM pANI chAMTatA vAnaprastha tApasono varga. A ane disApokikha eka che. bhau. dizAdi dizAdi disApokkhi a.tA dizAprokSin dizAprokSina disApokkhiya a.tA dizAprokSika | dizAprokSika muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR5- 199
Page #200
--------------------------------------------------------------------------
________________ disAsotthiya mAM. dizAsvastika disAsovatthiya disi disikumA disidevayA 6. TIva 2. TIva disAhatthikUDa mo. dizAhastikUTa dIvakumAra dIvaga dIvapaNNatti | dIvasamuddo de.bho. dizAsauvastika 1. dIvAyaNa mA. OM S mA. mo. che. jhA. sA. dIvasAgarapaNNatti A. dIvasAgarapaNNatti -saMgahaNI dIvasihA mA 6. .. 'Agama-vRhat-nAma joSa:' mAna-z dizAsvastika dizA dizAkumArI dizAdevatA dIpa dvIpa dvIpakumAra dIpaka dvIpaprajJapti dvIpasamudropapatti dvIpasAgaraprajJapti dvIpasAgaraprajJapti saGgrahaNI dIpazikhA dvaipAyana dizAsauvastika ane temane 20 hajAra varSe eka vAra bhUkha lAge che. hAthInA AkAranuM parvatanuM zikhara. jaMbudvIpamAM maMdaraparvatanA bhadrazAlavanamAM ATha dizAomAM AvA ATha zikharo AvelA che. te A pramANe - 'paumuttara, NIlavaMta, suhasti, aMjanagiri, kumuda, palAsaya, vasi ane royanAgiri'. bhagavatIsUtranA dasamA zatakano pahelo uddezaka. A ane disAkumArI eka che. A ane disAkumArI eka che. bhagavatIsUtranA soLamA zatakano agiyAramo uddezaka temaja (2) navamA zatakano chaThTho uddezaka. saurASTranI dakSiNe dariyApAra Avelo pradeza. bhavanapati devonA dasa vargomAMno eka varga. teo zakranA lokapAla vaizramaNanA Adhipatya nIce che. temanA rahevAnA mahelo 76 lAkha che. pUrNa ane vasiSTha temanA indro che. dvIpakumAra devonuM jaghanya AyuSya 10000 varSa che. dakSiNanA ane uttaranA dvIpakumAra devonuM utkRSTa AyuSya anukrame doDha palyopama, be palyopamathI kaMIka nyUna che. teo suvarNavarNanA ratAzavALI jhAMyavALA che. nIla vastro dhAraNa kare che. mugaTa upara siMhanuM cihna che. rathavIrapuranuM udyAna. juo 'kAlika'. dvIpasamudropapatti dIrghadazAnuM chaThThuM adhyayana. dIpaka dvIpaprajJapti dvIpasAgaraprajJapti vividha dvIpo ane sAgaronI mAhitI Apatu aMgabAhira kAlika AgamasUtra. dvIpasAgaraprajJapti eka AgamasUtra. A ane dvIpasAgaraprajJapti eka saMgrahaNI lAge che. dIpazikhA dizAhastiphUTa dizA dizAkumArI dizAdevatA dIpa dvIpa dvIpakumAra vaipAyana rucaka parvatanA pUrva bhAganuM zikhara. prANata kalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna. jyAM vasatA devonuM utkRSTa Ayu 20 sAgaropama varSanuM che. teo 20 pakhavADiye eka vAra zvAsa le che muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSaH ' bhAga - 1 cakravartI brahmadatta(1)nI patnI. ThaMDuM pANI, zAkabhAjI yA vanaspati, phaLa, phUla Adino tyAga karyA vinA jene mokSa prApta thayo hato te brAhmaNa parivrAjaka. mahAvIranA tIrthamAM pratyekabuddha tarIke tene svIkArAyela che. pRSTha- 200
Page #201
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma roSa:' mA-2 2.dIvAyaNa tI. dvaipAyana haipAyana 3. dIvAyaNa a.tAdvaipAyana taipAyana dIha 4.4. sIrNa dIrgha 1.dIhadanta A. dIrghadanta dIrghadanta 2.dIhadanta zra. dIrghadanta dIrdhadatta 3. TIdatta ca. dIrghadanta dIrghadanta bharatakSetranA vIsamA bhAvi tIrthaMkara 'aNiyaTTi no pUrvabhava. sorIyapuranA tApasa pArAzarano putra. eka vAra yAdava rAjakumAroe tene trAsa Apyo eTale teNe bArAvatI nagarane bALI nAkhavAno nizcaya karyo. mRtyu pachI agnikumAra deva tarIke janmyo ane bArAvatIne bALIne bhasma karI nAkhI. kosala dezanA rAjA. te kaMpilapuranA rAjA brahmano mitra hato ane brahmanA mRtyu pachI tenI patnI cUlaNImAM te Asakta thayo. pachIthI te rAjA, brahmanA putra cakravartI brahmadattathI haNAyo. anuttaropapAtikadazAnA varga 1 nuM chaThThuM adhyayana rAjagRhInA rAjA zreNika ane rANI dhAriNIno. putra. teNe bha0 mahAvIra pAse dIkSA lIdhI. te bAra varSanA zramaNajIvana pachI mRtyu pAmI anuttara vimAnamAM deva tarIke jamyo. te mahAvideha kSetramAM manuSya tarIke eka vadhu bhava karI tyAM mokSa pAmaze. jaMbUdvIpanA bharatakSetranA bIjA bhAvi cakravartI. dasa dazA graMthomAMno eka. te hAla astitvamAM nathI, naSTa thaI gayo che. temAM A dasa adhyayano. hatA - 'caMdra, sUrya, zakra, zrIdevI, prabhAvatI, dIvasamuddoravatti, bahuputtiyA , maMdara, therasaMbhUtavijaya, therapaNDa ane usAsaNIsAsa'. AmAnA keTalAka adhyayano atyAre nirayAvAlikA AdimAM maLe che. airAvata kSetranA eka bhAvi tIrthaMkara. juo 'saccasaNa'. rAjA java ane gardabhillano maMtrI. tene gardabhille haNyo hato. juo gardabhila ane java. AThamA tIrthaMkara caMdrappabhano pUrvabhava. bharatakSetranA trIjA bhAvi vAsudeva. tene suMdarabAhu paNa kahevAmAM Ave che. | juo vaitADhya(1). anuttaropapAtikadazAnA varga 2 nuM adhyayana 1. rAjagRhInA rAjA zreNika, rANI dhAriNIno putra. mahAvIra pAse dIkSA lIdhI. 16 varSa zramaNajIvana pALI anuttara vimAne deva thayA. te mahAvideha kSetramAM manuSya tarIke eka bhava karI mokSa pAmaze. dIhadasA A. dIrghadazA dIrghadazA dIhapAsa dIrghapArzva dIrdhapArzva dIhapaTTa rIkRSNa dIrghapRSTha 1. dIhabAhu dIrghabAhu dIrghabAhu 2.dIhabAhu dIrghabAhu dIrghabAhu dIhaveyaDDU 1.dIhaseNa bhau. A. dIrghavatADhya dIrghasena dIrghavaitADhya dIrdhasena 2. dIhaseNa 8. grIna dIrdhasena muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-201
Page #202
--------------------------------------------------------------------------
________________ 3. dIhaseNa 4. dIhaseNa duijjataga duMdubhaa duMdubhaga duduhaa dukkha go duggA dujaDi dujja 1. dujjohaNa 2. dujjohaNa durddata duppasaha tI. tI. dIrghasena ka. tI duryantaka de. ja. dundubha de. ja. dundubha de. ja. . mA. duHkha bhau.a dugoNa . durgA de. ja. dvijaTin . duryodhana Wu dIrghasena . ma. dundubhaka dubbaliya samita dubbaliyApussamitta zra. duryodhana duryodhana durdAnta duSprasabha 'gAma-vRta-nAma joSa:' mAna-z dubbaliyapussamitta zra. durbalikapuSyamitra dIrghasena dIrghasena duryantaka dundubhaka dundubhaka dundubhaka duHkha dugoNa durgA dvijaTina duryodhana duryodhana duryodhana durkAnta duSprasabha . durbalakapuSyamitra durbalikapuSyamitra durbanivApuSyamitra durbalikApuSyamitra a.ca. durbhUtikA durbhUtikA vartamAna kAlacakramAM airAvatakSetramAM thayelA 8 mA tIrthaMkara. samavAya sUtramAM dIrghasenanA badale zrutisenano ullekha che. abhayadevasUri dyutisenane badale dIrghasena athavA dIrghabAhuno ullekha kare che. vartamAna kAlacakramAM airAvatakSetramAM thayelA 16 mA tIrthaMkara. samavAyasUtra mate guptisena 16mA che. juo dUijjataga. dubbhUiyA 6. huma druma mA druma muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa: ' bhAga-1 aThyAsI gahomAMno eka. A ane duMdubhaa eka che. A ane duMdubhaa eka che. bhagavatIsUtranA prathama zatakano bIjo uddezaka. eka anArya deza ane tenA loko. eka devI jenA bIjA nAma koTTakiriyA ane annA che. durgA pADA upara savArI kare che. aThyAsI gahomAMno eka. AcArya rakSitanA ziSya ane uttarAdhikArI. temane nava pUrvanuM jJAna hatuM. goSThAmAhila je rakSitanA durbalikapuSyamitra bIjA ziSya hatA temaNe durbalikapuSyamitranA samayamAM ja abaddhikavAda tarIke prasiddha svataMtra siddhAMta pravartAvyo hato. juo duThThohaNa(1). jene99 bhAIo hatA te hastinApurano rAjakumAra. kaMpillapuranI rAjakumArI draupadInA svayaMvara mAM drupada rAjAe tene nimaMtryo hato. hastizIrSanA rAjA damadaMta zramaNa banyA pachI jyAre hastinApura gayA tyAre duryodhane temane trAsa Apyo hato. sIhapuranA rAjA sIharathano jelara, mathurAnA rAjA zrIdAmanA putra rAjakumAra maMdisenano pUrvabhava. rAjA 'dumarisa'no putra. teNe pote potAnA pUrvabhavamAM lalitAMga deva hovAno DhoMga karyo hato. vartamAna avasarpiNI kAlacakranA pAMcamA ArAnA aMta sudhI rahenAra zramaNa. juo durbalikapuSyamitra. A ane durbalikapuSyamitramitta eka che. vAsudeva kRSNanI cAra bherIomAMnI eka. te temaNe devo pAsethI meLavI hatI. anuttaropapAtikadazAnA varga 2 nuM adhyayana 7. pRSTha- 202
Page #203
--------------------------------------------------------------------------
________________ 2. duma rU. huma 4. jhuma dumapattaya dumapuphiyA dumarisa 1. dumaseNa 2. dumaseNa 3. dumaseNa dumuha 1. dummuha 2. dummuha 3. kammara * * ke.mAM. jhA. mA. drumapatraka sa. ma $1. + druma sa. druma . drumapuSpikA durmarSa se zra.ca. dumasena . . pura drumasena durmukha zra.pra. dvimukha 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 kR druma kramapatraka drumapuSpikA EN drumasena husaina sena dvimukha durmukha durmukha dvimukha muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa' bhAga 1 rAjagRhInA rAjA zreNika ane rANI dhAriNI noM putra. te saMsAra tyAgI mahAvIranA ziSya banyA. 16 varSano zramaNaparyAya pALI, marI,aparAjita vimAne deva thayo. te eka bhava karI mokSa pAmaze. camaranA pAyadaLano senApati. sasArakalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa Ayu 18 sAgaropama nuM che, teo aDhAra pakhavADiye eka vAra zvAsa le che ane aDhAra hajAra varSe eka vAra bhUkhano anubhava kare che. uttarAdhyayananuM 10 adhyayana. vRkSanA pILAM paDI gayelAM pAMdaDAnA draSTAMtathI jIvananA kSaNabhaMgura svabhAvano upadeza mahAvIra gautamane Ape che. dazavaikAlikanuM prathama adhyayana. phUlone jarA paNa hAni pahoMcADyA vinA madhukara phUlomAMthI madha cUse che tevI rIte bhikSA grahaNa karavAno zramaNone upadeza ApavAmAM Avyo che. 'durdrata' rAjakumAranA pitA. anuttaropapAtidazAnA bIjA 2nuM adhyayana 8. rAjaguhInA rAjA zreNika ane rANI dhAriNIno putra. tene mahAvIre dIkSA ApI hatI. te 16 varSanuM zramaNajIvana jIvI, marIne aparAjita svarge deva thayA. eka bhava karI te mokSa pAmaze. navamA baladeva rAmanA temaja navamA vAsudeva kRSNanA pUrvabhavanA dharmaguru. juo gaMgadatta(4). A ane dummuha(3) eka che. aMtakRddazAnA trIjA varganuM dasamuM adhyayana. bArAvatInA baladeva ane rANI dhAriNIno putra. te pa0 rAjakumArIone paraNyo hato. teNe tIrthaMkara ariSTanemi pAse dIkSA lIdhI hatI. 20varSa zramaNa paryAya pALI zatruMjaya parvate mokSa pAmyA. tene kacchalanArada mATe khUba Adara hato. paMcAla dezanA kaMpillapuranA rAjA. temanuM mULa nAma java hatuM. temanA mukhanuM pratibiMba temaNe paherelA mugaTamAM paDatuM hovAthI temane dvimukha paNa kahetA hatA. A adbhuta mugaTa mATe temane rAjA pradyota sAthe yuddha karavuM paDeluM. iMdrastambhanI badalAyelI durdazA joIne temane saMsAra pratye vairAgya thayo, te pratyekabuddha thayA ane mokSa pAmyA. 5-203
Page #204
--------------------------------------------------------------------------
________________ duriAri duvaya duvAlasaMga 6. suvika 2. duviTTha dubichu duvila dusamasusamA / dusamasUsamA dussamadussamA OM. . ma. mA. . . 6. . sa. ma. duritAri dupada dvAdazAGga vil pRSTha tihuunn dumbilaH duSyamasuSamA duSyamaduSyamA 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 duritAri pada dvAdazAI vipRSTha dvipRSTha dvipRSTha dumbila? masuSamA duSamaduSamAM muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 eka devI. paMcAla dezanA kaMpillapura nagaranA rAjA. te rANI culaNInA pati hatA tathA rAjakumAra 'dhaTThadguNa' ane rAjakumArI draupadInA pitA hatA. bAra aMgapraviSTa sUtronuM samUhavAcaka nAma. teno upadeza pUrNapaNe ahaMtoe Apyo che. jo ke te zAzvata che tema chatAM mULabhUta niyamonuM ullaMghana karyA vinA temane anusarIne ja samaya mujabanA keTalAka umerAo temAM thavA saMbhave che. te vividha nAme oLakhAya che jevA kegaNipiTaka, baddhasUtra ane pravacana. AThe ATha samitio dvAdazAMganuM viSayavastu che. tevI ja rIte vavahAra (AcAra) teno sAra yA arka che. juo 'aMga'(3). bharatakSetranA AThamA bhAvi vAsudeva. vartamAna avasarpiNInA bharatakSetranA bIjA vAsu deva, ane baladevavijaya(11)nA bhAI. bArAvatI nagaranA rAjA brahma ane temanI rANI umA(1)nA te putra hatA. temaNe pratizatru tAraka ne tenA ja cakrathI hasyo. te bAramA tIrthaMkara vAsupujya nA samakAlIna hatA. temanI UMcAI ha dhanuSa hatI. te potAnA pUrvabhavamAM parvataka hatA. te bottera lAkha varSanuM Ayu bhogavI marIne chaThThA narakamAM gayA. juo 'parvataka'. juo duviTTha. eka anArya deza. juo duslamasusamAM. avasarpiNI kAlacakrano chaThTho arthAt chello Aro temaja utsarpiNI kAlacakrano pahelo Aro. A ArA no kAlakhaMDa 20000 varSa che. vasarpiNI kAlacakramAM duslamAM Aro samApta thatA ja te zarU thAya che. te muzkelIo ane ApattiothI bharapUra che. te bAlavakaraNa ane abhi nakSatramAM zrAvaNa mahinAnA kRSNapakSanA prathama divase 14 samayamAM nA prathama samaye besaze. tenuM bIjuM nAma 'ardhadusamA' che, pRSTha- 204
Page #205
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vakoSa:' mA I-2 dussamasusamA sa. duSSamasuSamA duSpamasuSamAM avasarpiNI kAlacakrano cotho Aro temaja utsarpiNI kAlacakrano trIjo Aro. A ArAno kAlakhaMDa eka koTAkoTi sAgaropama nyUna 42000 varSa che. avasarpiNI kAlacakramAM te pachI dussamA. Aro Ave che. bhagavaMta mahAvIre A ArAnA aMtamAM paMcotera varSa ane sADA ATha mahinA pahelA janma lIdho hato. avasarpiNI kAlacakramAM A ArA nI pahelA susamadussamAM Aro hoya che. pachInA utsarpiNI kAlacakramAM te dussamA pachI zarU thaze. ane susamadustamAnI pahelAM Avaze. avasarpiNI kAlacakrano pAMcamo Aro temaja utsarpiNI kAlacakrano bIjo Aro. teno kAlakhaMDa 20000varSa che. tIrthaMkara mahAvIranA nirvANa pachI 3 varSa ane sADA 8 mahinA pUrA thatAM vartamAna dussamA. Aro beTho. tenA pahelA dussamasusamAM Aro hato, pachI dussamadussamAM Aro Avaze. dussamAM ArA daramiyAna badhI ja rIte hAsa thAya che. pachI utsarpiNI kAlacakramAM dussamadussamAM Aro samApta thatA te zarU thaze ane dussamadussamAM era karatA te vadhu samRddha haze. vividha prakAranI joradAra varSAothI dussamAM Aro zarU thaze jenA pariNAme vanaspati ane pAka puSkaLa thaze. te ArA pachI dussamasusamAM Aro Avaze. vipAkamRtano prathama zrutaskandha. temAM 10 adhyayano che- 'miyAputra, ujhiyA, abhagna, sagaDa, vahassaI, saMdi, uMbara, soriyadatta, devadattA, aMjU. bha0 mahAvIranA pitAnA mitra. morAga sannivezanA hatA. mahAvIre zrAmaya svIkAryA pachI prathama varSA vAsa daramyAna temanA AzramamAM paMdara divasa vAsa karyo. mahAvIranI anAsaktie Azrama vAsIne nArAja karyA tethI mahAvIre te sthAna choDayuM . vANijyagAmanI uttarapUrvamAM AveluM udyAna, temAM yakSa sudharmanuM caitya hatuM. dussamA sa. duSSamA duSamAM duhavivAga A. duHkhavipAka du:khavipAka ka.tI TU rnAtaka (4) duryantaka duryaka 1.dUipalAsa dUtIpalAza dUtIpalAza muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 205
Page #206
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'sAma-da-nAma vakoSa:' mA I-2 2. dUipalAsa dUtIpalAza dUtIpalAza dUrallakUvia che - dUralakUpika dUrallakUpika dUsagaNi 8. dUSyagaNina duSpamaduSyamAM dUsamadUsamA dUsamasusamA dUSyagaNin duSSamaduSSamA duSSamasuSamA duSamA duSpamasuSamAM dUsamA duSyamAM deyaDa a. dratikAra dratikAra vANiyagAmanI uttare AveluM caitya, tyAM mahAvIra be vAra gayA hatA. bharucanI pAse AveluM gAma. phalihamalla A. gAmano hato. AcArya lohityanA ziSya. juo 'dussamadussamA'. juo 'dustamasusamA'. juo 'dussamA'. pANI bharavAnA cAmaDAnA thelA banAvanArAonuM dhaMdhAdArI yA audyogika Arya maMDaLa. mahAvIranA 8 mA gaNadhara akaMpiyanA pitA. te mithilA nagaranA brAhmaNa hatA ane temanuM gautama gotra hatuM. ane jayaMtI(10) temanI patnI hatI. bhagavatIsUtranA (1) bAramA zatakano navamo uddezaka temaja (2) teramA zatakano bIjo uddezaka. A ane devaparvata eka che. 2. va tI.ga. deva 2.deva HT. teva 3. deva bhau. deva deva deva tI. devakI devakI rAjA vasudevanI patnI, vAsudeva kRSNanI mAtA. te 'mattiAvaI nA rAjA devakanI putrI hatI. teNe 8 eka samAna putrone janma Apyo hato paraMtu kevaLa chellA putra gayasukumAlane ja te ucherI zakI. te 8 putronA janmanuM bhaviSya aImuttA muni e bhAkheluM. bArAvatI baLyuM, mukhya daravAjo tUTI paDyo tyAre tenA pati sAthe bArAvatInA daravAje mRtyu pAmI. AvatI utsarpiNImAM bharatakSetramAM te 11mAM tIrtha kara munisuvrata tarIke janma leze. juo sulatA. airAvata kSetranA soLamAM bhAvi tIrthaMkara. mahAvidehanuM upakSetra devakuru ane A eka che. ratIkara parvatanA uttarapUrva bhAge AveluM sthAna, te. IzAnanI rANI rAmarakSitAnI rAjadhAnI che. | dIkSA prasaMge 21mA tIrthaMkara naminI dikSA-pAlakhI. devautta 1. devakurA tI. bho. devaputra devakuru devaputra devakuru 2. devakurA bhau.de. devakuru devakuru 3. devakurAtI . devakuru devakuru muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 206
Page #207
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 devakuru devakuru devakuru mahAvidehanuM upakSetra. te vidyutUbha, somanasa, nisadha, maMdaraparvatonI pUrve, pazcime, uttare ane dakSiNe AveluM che. bIjanI caMdrakaLA jevo AkAra dharAve che. tenI jIvAnI laMbAI 2000 yojanathI vadhu che, uttaradakSiNa pahoLAI 11842-2/19 yojana. dhanupRSTha 60418-12/19 yojana che. jenI be bAju citrakUTa ane vicitrakUTa DuMgara che, sItodAnadI te pradezamAM thaIne vahe che. te pradezamAM phUDasAmali vRkSa AveluM che. tenA adhiSThAtA devanA nAma uparathI tenuM nAma devaku paDyuM che. temAM nisadha sarovara AveluM che. devakuru pradezamAM sadA, kALa susamasusamAM ArAnA ja bhAva hoya che. temAM yugaliko vase che, jemanuM Ayu 3 palyopama hoya che UMcAI 3 gabhUti hoya che. kalpavRkSanA phaLo upara jIve che. devakuru akarmabhUmi kahevAya che. saMkrAnti kALa daramyAna bharatakSetramAMthI kalpavRkSo adrazya thaI jatAM RSabhajyAre gRhastha hatA tyAre A devaku pradezamAM thatA kalpavRkSaphaLo devo temane bhojana mATe pUrA pADatA. mahAvidehamAM AvelA somanasa anevidyuprabhanA | zikhara. temanI UMcAI 500 yojana che. jenI vacce thaIne sItAdA nadI pasAra thAya che te devakurumAM AveluM sarovara. devakuru upakSetrano adhiSThAtA deva. tenuM AyuSya eka palyopama varSanuM che. somanasanA devakurukUDa zikharano adhiSThAtA deva. te zikhara upara vAsa kare che. vidyubhaparvatanA deva kurukUDa zikharanA adhiSThAtAnuM nAma paNa A che juo devakurA(3) ane uttarakurA(2). devaparvatanuM zikhara. eka brAhmaNa parivrAjaka. jene mahAnisIha pratye khUba Adara hato te AcArya aMtakRddazAnA trIjA varganuM pAMcamuM adhyayana. vasudeva ane tenI patnI devakIno putra tathA kRSNa no bhAI. tene sulasAe ucherI moTo karyo hato. teNe potAnA pAMca bhAIo sAthe tIrthaMkara ariSTa nemi pAse dIkSA lIdhI, 20 varSano zramaNaparyAya pALI te zatruMjaya parvata upara mokSe gayo hato. devakurukUDa bhau. devakurukUTa devakurukUTa devakurudaha devakurudraha devakurudraha 1. devakurudeva devakurudeva devakurudeva 2. devakurudeva devakurudeva devakurudeva devakurUttarakurA devakUDa 1. devagutta 2. devagutta 1. devajasa tI. bhau. a.tA devakUTa devagupta devagupta devayazas devakUTa devagupta devagupta devayAsa A. 2. devajasa zra. devayazas devayazas muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 2017
Page #208
--------------------------------------------------------------------------
________________ devaDDagaNi devaNAra 1. devadattA 2. devadattA 3. devadattA 4. devadattA 5. devadattA 6. devadattA devadiNNa devadIva devadeva .. mA . . . . . ma. . ka devarddhigaNin devanArada devadattA devadattA devadattA devadattA devadattA devadattA devadatta devadvIpa devadeva 'Agama-vRta-nAma joSa:' mAna-z devarkiMgaNin devanArada devadattA devadattA devadattA devadattA devadattA devadattA devadatta devadvIpa devadeva muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSaH ' bhAga - 1 jemanI adhyakSatAmAM vIranirvANa saMvata 980 vallabhIpuramAM Agamo pustakArUDha thayA te AcArya. juo nArada(4). vipAkazrutanA prathama zrutaskandhanuM navamuM prakaraNa. rohIDaa nagaranA zeTha datta(1) ane temanI patnI kRSNazrInI putrI. mAtRbhakta rAjA pRSyanaMdI sAthe tene paraNAvavAmAM AvI hatI. pUSyanaMdInI mAtR bhaktinA kAraNe devadattAne lAgyA karatu hatu ke tenA pati sAthe AnaMdaprada bhoga bhogavavAmAM tenI sAsu vighnarUpa che. tethI anukULa taka maLatA teNe tenI sAsune kapaTapUrvaka mArI nAkhI. jyAre pUSyanaMdI e A jANyuM tyAre teNe devadattAnA nAka-kAna kApI nAkhyA ane mRtyudaMDanI zikSA karI. AvI kaDaka zikSA tenA pUrvakarmonuM phaLa hatuM. ujjainI nagaranI mukhya gaNikA. tenI mAtA te mUladevanA badale dhanika zeTha ayalane pasaMda kare ema icchatI hatI paNa te vidvAna ane catura mUladevane prema karatI hatI. ekavAra teNe zeraDInA draSTAMtathI pUravAra karyuM ke mUladeva kharekhara buddhimAna ane premane yogya che. vItibhaya nagaranA rAjA udAyananI rANI prabhAvatInI khUMdhI dAsI. rANInA mRtyu pachI, mahelanA maMdiramAM pratiSThita mahAvIranI mUrtinI te pUjA karatI. mUrti gozIrSa caMdananI banelI hatI caMpA nagarInI gaNikA. e ja nagarInA be sArthavAha jinadatta ane sAgaradattanA putro tene prema karatA hatA. jene svabhAvathI ja koI puruSa gamato na hato - bhale ne te game teTalo umadA ane dhanADhya hoya. rAjagRhInA dhanazeThano putra. tenI mAtA bhadrA hatI. vijayacore tenuM apaharaNa karyuM, tenA alaMkAro lUMTI lIdhA, tene mArI nAkhyo ane kUvAmAM nAkhI dIdho. suravarobhAsasamudrane badhI bAjuethI gherI vaLelo valayAkAra dvIpa. te dvIpa khuda badhI bAjuethI devoda samudrathI gherAyelo che. devabhadra, devamahAbhadra tenA adhiSThAtA devo che. naMdIzvara dvIpamAM siddhAyatanonA devadvAramAM raheto deva. pRSTha 208
Page #209
--------------------------------------------------------------------------
________________ devaddAra devaddIva devaddhi devapavvaya devabhadda devamahAbhadda mahAva devarai devarakkhiya devaramaNa devalAsua devavara devavAyaga devasamaNaya 1. devasamma 2. devasamma 1. devaseNa 2. devase devasya | devANaMda 1. devAnaMdA mAM. . ma ma. - . . . che. . . . *. tI. . devadvAra devadvIpa devarddhi devaparvata . devabhadra devamahAbhadra devamahAvara devarati devarakSita devaramaNa devazarman devazarman devasena tI. devasena tI. devazru tI. devAnanda devAnandA devalAsuta devavara devavAcaka deva zramaNaka 'gAma-vRta-nAma joSa:' bhAva-z devadvAra devadvIpa devardi devaparvata devabhadra devamahAbhadra devamahAvara devarati devarakSita devaramaNa devalAsuta devavara devavAcaka devazramaNaka devazarman devazarmana devasena devasena devazruta devAnaMda devAnaMdA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa: ' bhAga - 1 naMdIzvara(1) dvIpamAM AvelA aMjanaga(1) parvato upara AvelA siddhAyatanonA cAra dvAromAMnuM eka. juo devadIva. baMdhadazAnuM trIjuM adhyayana. sItodA nadInI uttare gaMdhila ane gaMdhilAvaI pradezo vacce Avelo vakSaskAra parvata. devadIva dvIpanA be adhiSThAtA devomAMno eka. devadIva dvIpanA be adhiSThAtA devomAMno eka. devoda samudranA be devomAMno eka. sAketano rAjA. te tenI rANImAM eTalo badho Asakta hato ke potAnI prajAnI darakAra rAkhato na hato. teno aMjAma karuNa Avyo. jene kharAba sobata hatI te vyakti. sAhaMjaNI nagaranI uttarapUrvamAM AveluM udyAna. temAM yakSa amoghanuM caitya hatuM. sughoSanagaramAM Avela udyAnanuM nAma paNa devaramaNa ja hatuM ane temAM yakSa vIrasenanuM caitya hatuM. potAnA mAthAmAM UgelA dhoLA vALane joIne saMsAra upara dhRNAnI lAgaNI anubhavanAra ujjainInA rAjA. anuraktalocanA tenI patnI hatI. anumatiyA tenI dAsI hatI ane ardhasaMkAsA tenI putrI hatI. teNe potAnA sevaka saMgataka sAthe zramaNatva svIkAryuM. devoda samudranA be adhiSThAtA devomAMno eka. dUsagaNinA ziSya ane naMdinA kartA. ayalagrAmano gRhastha. 'suraIya' vagere sAthe teNe saMsArano tyAga karyo ane zramaNatva svIkAryuM. vartamAna avasarpiNI mAM airAvatakSetramAM thayelA 11 mAM tIrthaMkara. temanuM bIjuM nAma devasena hatuM. kaNThazeThanI patnI vajrAnA premamAM paDanAra brAhmaNa gosAlakano bhAvi janma. juo mahApadma. rAjA zreNikano bhAvi janma. juo mahApadma. bharata kSetranA chaThThA bhAvi tIrthaMkara ane 'kattia' no bhAvi janma. juo devagupta. airAvata kSetranA covIsamA bhAvi tIrthaMkara. pakhavADiyAnI paMdaramI rAtri. tenuM bIjuM nAma nirati che. mahAvIra te rAte nirvANa pAmyA. pRSTha- 209
Page #210
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 2. devANaMdA zra.tI devAnandA devAnaMdA deviMdatthaya A. devendrastava | devendrastava deviMdovavAya A. devendropapAta devendropapAta devila a.tA devila devila devilAsatva devilAsatta 1. devI devilAsattva devI devI mahAvIranA garbhane dhAraNa karanArI strI. te jAlaMdhara gotranI hatI, mAyaNakuMDagrAmanA RSabhadattA brAhmaNanI patnI hatI. mahAvIrano AtmA tenI kUkhamAM pravezyo tyAre teNe zubha 14 vastu svapnA mAM dekhI. 82 divasa pachI, zakra e haribhegamesi deva dvArA devAnaMdA ane trizalAnA garbhonI. adalAbadalI karI dIdhI devAnaMdA saMsAra no tyAga karI caMdanAnI ziSyA banI. kAlakrame mokSa pAmI. aMgabAhya utkAlika Agamagrantha. 307 gAthAo. no banelo che. temAM devendroe karelI mahAvIranI. stuti che. uparAMta, devo ane temanA indronI. keTalIka vigato paNa temAM che. juo 'prakIrNaka'. aMgabAhya kAlika AgamasUtra. jeNe zramaNajIvana nA 13 varSa pUrA karyA hoya tene tenA adhyayananI anujJA che. te sUtra hAla astitvamAM nathI, kAcuM (sacitta) pANI, vanaspati, phaLo vagereno tyAga karyA vinA mokSa prApta karanAra ajaina RSi. A ane devalAsUtra eka che. bharata kSetranA dasamA cakravartI harisaNanI patnI. bharatakSetranA sAtamA cakravartI ane aDhAramA tIrthaMkara aranI mAtA. bhagavatIsUtranA dasamA zatakano pAMcamo uddezaka. devadvIpane badhI bAjuthI gherI vaLelo samudra. te khuda badhI bAjuthI nAgadIva dvIpathI gherAyelo che. tenA adhiSThAtA devo devavara ane devamahAvara che. juo devoda. bharatakSetranA tevIsamA bhAvi tIrthaMkara ane aMbaDa no bhAvi janma. nihnava gaMgano siddhAMta. A siddhAMta mujaba be kriyAo (dvikriyA) yugapad (ekasAthe) thAya che. A siddhAMta vIranirvANa saMvata 228mAM ullagatIramAM gaMge sthApyo-pravartAvyo. dasa dazA granthomAMno eka. te atyAre astitvamAM nathI, naSTa thaI gayo che. temAM 10 adhyayano hatA. juo dogiddhidazA. jene draupadInA svayaMvaramAM AvavA mATe nimaMtraNa mokalavAmAM AvyuM hatuM te hastinApurano rahevAsI. 2. devI tI.ca devI devI, 3. hevI A. devI devI devoda devoda devAda devodaga bhau. devodaka devAdaka helovavA (ma). tI. TevopapAta() | devopapAta(ka) dokiriya zra.ni dvikriya trikriya dogiddhidasA A. dvigRddhidazA dvigRddhidazA dogehidasA - HT. riddhizA dvigRddhi dazA doNa a. droNa droNa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-210
Page #211
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 doba a. doba doba dovai zra. draupadI draupadI dosAuriyA dosApuriyA doSapUrikA doSapUrikA | doSapUrikA doSapUrikA . 1.dosiNAbhA jyotsnAbhA jyosnAbhA 2.dosiNAbhA jyotsnAbhA jyosnAbhA dosiya . dauSTika dauSyika dhaTThajjuNa dhRSTArjuna 1.dhaNa A ane Doba eka che. paMcAla dezanA kaMpillapura nagaranA rAjAdrupada ane rANI culanInI putrI. rAjakumAra dhRSTArjuna teno. bhAI hato. te tenA pUrvabhavamAM sukumAlikA hatI. potAnA pUrvabhavanA nidAnanA kAraNe svayaMvaramAM hastinApuranA rAjA paMDunA pAMca putro yudhiSThira, bhImasena, arjuna, nakula ane sahadevane potAnA pati tarIke pasaMda karyA ane temanI sAthe paraNI. aDhAra prakAranI brAhmI lipiomAMnI eka. juo dosAuriyA. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA AThamAM varganuM bIjuM adhyayana. mathurAnA zeThanI putrI. te zramaNI banI hatI. mRtyu pachI te caMdranI mukhya patnI tarIke janmI hatI. sUryanI mukhya patnInuM nAma paNa A ja che. kApaDanA vepArIonuM dhaMdhAdArI AryamaMDaLa. paMcAla dezanA kaMpillapura nagaranA rAjA drupada ane rANI culanIno putra. rAjagRhInA dhanna(1) zeThanA pAMca putromAMno eka. kSitipratiSThita nagarano zeTha. te bhadrA(34)no pati ane aeNkAriyabhaTTAno pitA hato. vajavaMghanuM bIjuM nAma. avaravidehamAM AvelA kSitipratiSThita nagarano. zeTha je tIrthaMkara RSabhano pUrvabhava hato. vasaMtapura tarapha prayANa karatA potAnA sArtha arthAt kAphalA. sAthe rahelA zramaNone teNe bhikSA ApI hatI. caMpAno dhanADhya zeTha. zrAvatI nagarInA zeTha je prabhAte sauprathama potAne AzIrvAda ApanArane roja be ginI ApatA hatA. tIrthakara ariSTanemino pUrvabhava. pADaliputrano dhanADhya vepArI. tenI putrIe Arya vajane paraNavAnI icchA vyakta karI hatI. A, dhanna(3) tathA dhanna(7) eka ja vyakti che. A ane dhanna(1) eka che. A ane dhanna(3) eka che. dhana dhana 2. dhaNa dhana dhana 3. dhaNa dhana dhana 4. thaI tI. ina dhana 5. dhaNa dhana dhana 6.dhaNa dhane 7, thaI dhana dhana 8. dhaNa dhana dhana 9.dhaNa dhana dhana 10.dhaNa dhana dhana 11. dhaNa a. dhana dhana muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR-211
Page #212
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1.dhaNaMjaya dhanaJjaya dhanaMjaya 2. dhaNaMjaya ca. dhanaJjaya dhanaMjaya 3. dhaNaMjaya 4. dhaNaMjaya sa. dhanaJjaya a.ja. dhanaJjaya dhanaMjaya dhanaMjaya dhaNagiri dhanagiri dhanagiri dhaNagutta dhanagupta dhanagupta 1. dhaNagova dhanagopa dhanagopa saurya nagarano zeTha. subhadrA tenI patnI hatI. jo potAne putra thaze to e zarate teNe yakSa suraMbara AgaLa ekaso pADAno bali caDAvavAnI pratijJA karI hatI. sahnasIbe tene putra thayo. potAnI pratijJAne pUrI karatA pahelAM te mahAvIrano upAsaka zrAvaka banI gayo, tethI teNe bali caDAvavAno. inkAra karI dIdho. paraMtu yakSe vacana pALavA mATe tenA upara bhAre dabANa karyuM. eTale teNe loTanA banAvelA ekaso pADAno bali yakSane caDAvyo. mUkA nagaranA rAjA. te cakravartI priyamitrano pitA hato. tenI patnI dhAriNI(9) hatI. pakhavADiyAno navamo divasa. uttarApoThavayA nakSatranuM gotranAma. tuMbavana sannivezano zeTha. te Arya vajanA pitA hatA ane sunaMdAnA pati hatA. garbhavatI sunaMdAne choDIne temaNe saMsArano tyAga karyo, te Arya sIhagirinA ziSya banyA. Arya mahAgirinA ziSya ane nidbhava gaMganA guru rAjagRhInA zeTha dhanna(6)nA cAra dIkarAomAMno eka. tenI patnInuM nAma rakSikA hatuM. rAjagRhInA zeTha dhannanA pAMca dIkarAomAMno eka. vartamAna avasarpiNInA trIjA vAsudeva sayaMbhUno pUrvabhava. te dhanamitranAme paNa oLakhAya che. tenA guru AcAryasudarzana hatA. teNe zrAvastI nagarImAM nidAna karyuM ane tenuM kAraNa yuddha hatuM. A ane dhanna(1) eka che. vardhamAnapurano sArthavAha. te piyaMga(2)no pati hato ane aMjUsirI(4)no pitA hato. jene maraghAnI laDAImAM rasa hato te zeTha. mahAvIranA chaThThA gaNadhara maMDitanA pitA. temanI patnI vijayadevA hatI. vardhamAna sanniveza pAse vahetI vegavaI nadImAMthI majabUta baLadanI madadathI 500 gADA bahAra kADhanAra sArthavAha. pelo baLada gADA bahAra kADhyA pachI marI gayo ane sUlapANi nAmaka yakSa banyo. rAjA ugrasenano pautra. kadAca te ane nabhasena eka che. vadhu vigata mATe juo 'kamalAmelA'. 2. dhaNagova a. dhanagopa dhanagopa 1. dhaNadatta dhanadatta dhanadatta 2.dhaNadatta a. dhanadAsa dhanadatta dhanadatta 1. dhaNadeva dhanadeva dhanadeva 2. dhaNadeva jha.. dhanadeva dhanadeva 3. dhaNadeva dhanadeva dhanadeva 4. dhaNadeva ka. dhanadeva dhanadeva 5. dhaNadeva 4. inaTreva dhanadeva muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR-212
Page #213
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA I-2 6. dhaNadeva a. dhanadeva dhanadeva jha. 7. dhaNadeva dhaNapati 1. dhaNapAla dhanadeva dhanapati dhanapAla dhanadeva dhanapati dhanapAla 2. dhaNapAla $. dhanapAla dhanapAla 3.dhaNapAla dhanapAla dhanapAla dhaNappabhA 7. dhanaprabhA dhanaprabhA 1. dhaNamitta dhanamitra dhanamitra 2. dhaNamitta ka. dhanamitra dhanamitra 3. dhaNamitta dhanamitra dhanamitra 4. dhaNamitta rAjagRhInA dhanya ane tenI patnI bhadrAnA cAra putromAMno eka. tenI patnI bhogavatiyA hatI. dhanyanA pAMca putromAMno eka. juo 'dhanavaI. rAjagRhInA zeTha dhanyanA pAMca dIkarAomAMno eka. kosaMbI nagaranA rAjA. mRtyu pachI temano ahIM suvAsava tarIke punarjanma thayo hato. rAjagRhInA zeTha dhanyanAM cAra dIkarAomAMno eka. tenI patnI ujhitA hatI. juo 'vaizramaNapabha". caMpAnagarIno sArthavAha. tenI patnInuM nAma dhanazrI hatuM. sujAta temano putra hato. daMtapurano sArthavAha. tene be patnI hatI- dhanazrI ane padmazrI. tene draDhamitra nAme mitra hato. padmazrI mATe hAthIdAMtano mahela Ubho karavA, rAjAnA pratibaMdhanA hukamane gaNakAryA vinA draDhamitra jaMgalamAMthI hAthIdAMtano bhAro lAvyo hato. ujjainI nagarInA zeTha. teNe potAnA putra dhanazarma sAthe saMsAra choDI zramaNatva svIkAryuM. mahAvIranA cothA gaNadhara vyaktanA pitA. rAjagRhInA zeTha dhanyanA cAra putromAMno eka. tenI patnInuM nAma rohiNiyA hatuM. dhanya zeThanA pAMca dIkarAomAMno eka. kuberanuM bIjuM nAma. te ane vaizramaNa eka che. vipAkazrutanA bIjA zrutaskandhanuM chaThThuM adhyayana. kanagapuranA rAjA priyacaMdrano pautra ane rAjakumAra vaizramaNano putra. dhananI patnI. te rAjImatIno pUrvabhava hato. juo dhanavaI. ujjainI nagarInA zeTha. te vepAradhaMdhAnA kAme caMpA. nagarI gayA hatA. juo dhanAvaha. | ujjainI nagarInA zeTha dhanamitrano dIkaro. potAnA pitA sAthe zrAmaya svIkAryuM. ekavAra koI sthAne jatA mArgamAM tene khUba tarasa lAgI. pitRpremathI prerAIne pitAe bAjumAM vahetI nadImAMthI pANI pI levA kahyuM. paraMtu teNe pANI pIvAno inkAra karI dIdho ane te ja sthAne te maraNa pAmyo. dhanamitra dhanamitra 1. dhaNarakkhiya dhanarakSita dhanarakSita ma. 2. dhaNarakkhiya 1. dhaNavai 2. dhaNavai dhanarakSita dhanapati dhanapati dhanarakSita dhanapati dhanapati 3. dhaNavai dhanapati dhanapati dhaNavai dhaNavati dhanavatI dhanapati dhanavatI dhanapati dhaNavasu dhanavasu dhanavamuM dhaNavaha dhanavaha dhanavaha dhaNasamma zra. dhanazarman dhanazarmanuM muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-213
Page #214
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 H. 1. dhaNasirI 2. dhaNasirI dhanazrI dhanazrI dhanazrI dhanazrI . 3.dhaNasirI dhanazrI dhanazrI 1.dhaNAvaha dhanAvaha dhanAvaha 2. dhaNAvaha dhanAvaha dhanAvaha 3. dhaNAvaha 3. dhanAvaha dhanAvaha 4.dhaNAvaha dhanAvaha dhanAvaha dhaNiTThA de.ja. dhaniSThA dhaniSThA 1. dhaNu dhanuSa dhanuSa caMpAnagarInA dhanamitranI patnI, sujAta nI mAtA. daMtapuranA zeTha dhanamittanI be patnIomAMnI eka vasaMtapuranA 'jiyapatti ane dhaNAvaha'nI bahena. te bAlavidhavA hatI. tenA bhAIone tenA tarapha khUba prema hato. teNe bhAIo sAthe saMsArano tyAga karyo ane te AcArya dharmaghosanI ziSyA banI. mRtyu pachI saLaMgasuMdarI tarIke punarjanma thayo. kosaMbI nagaranA zeTha. te mUlAnA pati hatA ane caMdanAne kharIdanAra hatA. RSabhapuranA rAjA, rANI sarasvatitenI patnI hatI ane rAjakumAra bhadranaMdI teno putra hato. rAjagRhInA zeTha. te bhadrA(5)no pati hato ane kata pUrNano pitA hato. vasaMtapurano zeTha. tene 'jiyapatti nAme bhAI ane dhanasirI' nAme bahena hatI. 28 nakSatramAMnuM eka. tenuM gotranAma agratApasa che. vasu teno adhiSThAtA deva che. A nakSatranuM bIjuM nAma 'saviThA' che. | kaMpillapuranA rAjA brahmanA maMtrI, varadhanuM nA pitA. zakrano lokapAla yama, je devane potAnA kuTuMbamAM. sabhya jema cAhe che te deva. te paramadhArmikadeva che. bharatakSetranA prathama bhAvi tIrthaMkara mahApadma je ATha rAjAone dIkSita karaze temAMno eka. rAjagRhI nagaranA zeTha. temane bhadrA nAmanI patnI hatI, suMsumAnAmanI dIkarI hatI ane dhana(1), dhanapAla(1), dhanadeva(7), dhanagova(2) ane dhanarakhiya(2) nAmanA pAMca dIkarA hatA. dhanya e saMsArano tyAga karyo ane te mahAvIranA ziSya banyA. bhaviSyamAM te mahAvideha kSetramAM mokSa prApta karaze. juo 'dhanna (6). anna Adino haMmeza mATe tyAga karI nAlaMdA samIpa vebhAragiri parvata najIka zilA upara sUI rahenAra zramaNa. mRtyu pachI te anuttara svargIya vimAnamAM deva tarIke jamyA. tevIsamA tIrthaMkara pArzvanAthane sauprathama bhikSA. ApanAra. RSabhapuranA dhUbhakaraMDa udyAnamAM raheto yakSa. 2. dhaNu de.na. dhanuSa dhanuSa dhaNuddhata dhanuruddhata dhanuruddhata 2. thaULL dhanya 2. thai dhanya dhanya 3. ghaUM dhanya 4. dhaUU dhanya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 214
Page #215
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 5. dhaNNa | 8. ghanya dhanya 6. thai ka. dhanya dhanya 7. ghaUU a. dhanya dhanya 8. thaUU zra. dhanya kAkaMdI nagarInI bhadrAsArthavAhIno putra. 32 kanyA ne paraNyo hato. te saMsAra tyAgI bha0 mahAvIrano. | ziSya banyo. zramaNa banyA pachI tarata ja teNe be divasanA upavAsa pachI pAraNe tuccha ane lUkhuM anna levAnuM zarU karyuM. A rIte teNe nava mahinA zramaNatva pALyuM. tenI kaThora tapasyAnI mahAvIra rAjA zreNika pAse prazaMsA karI. mRtyu pachI sarvArtha siddha vimAnamAM deva tarIke janmyo. bhaviSyamAM eka bhava karIne pachI mahAvideha mAM mokSa pAmaze. rAjagRhI nagaranA zeTha. bhadrA temanI patnI hatI. temane 'dhanapAla, dhanadeva, dhanagova, dhanarakhiya cAra putro hatA, ujhiyA, bhogavatiyA, rakakhatiyA, rohiNiyA' e cAra putravadhUo hatI. eka vAra teNe dareka putravadhUne pAMca DAMgaranA dANA. temanI buddhinI parIkSA karavA ApyA. juo dhanna. vasaMtapurano sArthavAha. aneka vyaktio sAthe te nivRttinagara gayo hato. caMpA nagarIno sArthavAha. aneka vyaktio sAthe te ahicchatrA nagara gayo. tyAMthI pAchA AvI. saMsArano tyAga karI grAmaya svIkAryuM. 11 aMga sUtrono abhyAsa karyo, maraNa pachI deva rUpe janma pAmyo. bhAvimAM mahAvideha kSetramAM mokSa pAmaze. anuttaropapAtika sUtranA varga 3 nuM adhyayana 1. sthAnamAM teno ullekha adhyayana 2 tarIke thayo che rAjagRhI nagaranA zeTha. temanI patnI bhadrA hatI. temano putra hato devadatta. ekavAra gunho karavA badala dhanya ne kedanI sajA thaI. dhanya ane dhanya nA putranA khUnI vijayacorane ekasAthe beDIthI bAMdhavAmAM AvyA hatA. jyAre vijaye dhanyane laghuzaMkA vageremAM sahakAra ApavA inkAra karyo tyAre dhanyae tenI sAthe potAnuM bhojana vaheMcIne khAvAnuM svIkAravuM paDyuM. pachI dhanya e saMsArano tyAga karyo, te zramaNa dharmaghosanAziSya banyA. jyAM teramAM tIrthaMkara vimale potAnuM paheluM pAraNuM gRhastha jayanA hAthe karyuM hatuM te gAma. vijayapuranA rAjA kanakarathanA rAjavaidya, pADalasaMDa nA zeTha sAgaradattanA putra uMbaradattano pUrvabhava. te AyurvedanI AThe ATha zAkhAnA niSNAta hatA. dhanya 1. ghaUU mA. dhanya 20, thaUU dhanya dhaNNakaDa ai. dhanyakRta dhanyakRta 1. dhaNNaMtari ka. dhanvantari dhanvantari muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 215
Page #216
--------------------------------------------------------------------------
________________ 2. dhaNaM 3. dhaNNaMtari dhaNNA dhaNNiyA 1. dhamma 2. dhamma dhammakahA dhammagaNi 1. 2. dhammaghosa ma. sa. . ma. . jhA. mA. * dhanvantari dhanvantari dhanyA dhanikA dharma dharma dharmakathA dharmagaNin dharmaghoSa dharmaghoSa 'gAma-bRhat-nAma joSa:' mALa-z dhanvantari dhanvantari dhanyA patrikA dharma dharma dharmakathA dharmagaNina dharmaghoSa dharmaghoSa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 bArAvatI nagarInA dheMdha. Ayurveda vidyAnA sthApaka vaidyarAja. vANArasInA surAdevanI patnI, te mahAvIranI upAsikA hatI. gobbaragAmanA vaNakaranI patnI, vALaMdanI nokara vartamAna avasarpiNInA 15 mAM tIrthaMkara. te pUrva bhavamAM sIharatha hatA. dharma, ratnapura nA rAjA bhAnu ane rANI suvratAnA putra hatA. temanI UMcAI 45 dhanuSa hatI. temano varNa tapta suvarNa jevo hato. temaNe 1000 puruSo sAthe saMsArano tyAga karyo. tyAre temaNe sAgaradatA pAlakhI vAparI, somanasa nagaramAM dharmasIhanA ghare prathama pAraNu karyuM hatuM. zramaNa ariSTa temanA prathama ziSya hatA. temanI prathama ziSyA sivA hatI. temane zramaNonA 48 gaNo ane 48 gaNadharo hatA. temane 64000 zrama ziSyo hatA, 62400 maNI ziSyAo hatA. 10 lAkha varSa Ayu bhogavIna bhamalli nA mRtyuthI 3 sAgaroma varSa pahelAM te mokSa pAmyA. te aDhI lAkha varSa rAjakumAra tarIke ane pAMca lAkha varSa rAjA tarIke jIvyA hatA. sUtrakRt nuM navamuM adhyayana. jJAtAdharmakathAno bIjo zrutaskaMndha. zramo mATenA prAyazcittane lagatA niyamomAM pheraphAra karanAra AcArya. mahAvIranA ziSya. dharmavasu apara nAma dharmavaSNu AcAryanA ziSya. temaNe dharmajasasAthe eka mAsanA upavAsa karIne vANArasImAM varSAvAsa gALyo hato. teo uttaraguNa pAlanamAM custa ane saMkalpabaddha hatA, gaMgA nadI pAra karatI vakhate teo khUba tarasyA thayA hovA chatAM nadInuM pANI pIvAno temaNe vicAra paNa na karyo. jema zramaNI vinayavatIne zrAvakazrAvikAonI prazaMsA ane sevA maLI hatI tema potAne paNa maLe evA AzayathI dharmajo jyAre te kosaMbI nagaramAM hatA tyAre sallekhanA lIdhI. paraMtu banyuM evuM ke avaMtisene nagara para AkramaNa karyuM ane dharmajase vaiyAvacca pAmyA vinA deha choDyo ane kaTokaTInA kALamAM temanA dehane bahAra pheMkI devAmAM Avyo. 1- 216
Page #217
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 3. dhammaghosa zrI dharmaghoSa dharmaghoSa 4. dhammaghosa dharmaghoSa dharmaghoSa che. 5.dhammaghosa 6.dhammaghosa 7. dhammaghosa dharmaghoSa dharmaghoSa dharmaghoSa dharmaghoSa dharmaghoSa ' dharmaghoSa 8. dhummasa dharmaghoSa dharmaghoSa caMpAnagaranA rAjA mitraprabhanA maMtrI. dhanamitranA svarUpavAna putra sujAtane mArI nAkhavA teNe yojanA karelI kAraNa ke tene gerasamaja thaI hatI ke sujAte tenA aMtaHpuranI pavitratAne naSTa karI che. jyAre satya jANyuM tyAre rAjAe dharmaghosane deza nikAla karyA. dharmaghoSa rAjagRhI gayA, potAnA kRtyo mATe pastAvo karyo ane zramaNatva svIkAryuM. tyAMthI vAraktapura jaI vAraktamaMtrIne dIkSA ApI dhanavasu sArthavAhanA kAphalA sAthe ujjainIthI caMpA janArA zramaNa. jyAre lUTArAe A kAphalA upara hUmalo karyo tyAre kAphalo gabharAIne vIkharAI gayo kAphalAnA sabhyo sAthe zramaNa jaMgalamAM pravezyA. tyAM zramaNane yogya evI bhikSA maLI nahi. eTale temaNe khorAka levAnuM choDI dIdhuM ane eka zilA. upara sallekhanA karI. kAlakrame te mukti pAmyA. tIrthakara vimalanA praziSya. temaNe hastinApuramAM vihAra karatA jemaNe rAjagRhInA guNazila caityamAM jemanA ziSya dharmaruci(4) hatA te AcArya. potAnA ziSya sudatta tathA anya sAthe hastinApura nI mulAkAta lenAra sthavira. mahAghosa nagaranA zeTha. dharmasIha zramaNane bhikSA. ApavAnA kAraNe te mRtyu pachI rAjakumAra bhadranaMdItarIke jamyA. eka AcArya. rAjA jitazatru temano upAsaka hato. AcAryane temanA ziSyone (prAyazcitta rUpa) sajA karavAmAM te rAjA madada karato hato. mathurA(2)nA zeThane zramaNyanI dIkSA ApI. zramaNa saMghamAM praveza karAvanAra AcArya. dhanasirI(3)ne dIkSA ApanAra AcArya. jemano ziSya caMpA nagarInA rAjA jitazatruno putra sumanabhadra hato te AcArya. mahAvIrano eka ziSya. je dharmavaltha nAme paNa jANItA hatA te dharmavasu AcAryanA ziSya. temaNe vatsagA nadInA kinAre sallekhanA karI, mokSa pAmyA. te prasaMge ujjainInA rAjA avaMtisena ane kosaMbInA maNiprabhue temanI pUjA karI. juo dharmaghosa. airAvata kSetranA pAMcamAM bhAvi tIrthaMkara. 9. dhammaghosa dharmaghoSa dharmaghoSa 10. dhammaghosa 8. tharmoSa dharmaghoSa 11. dhammaghosa dharmaghoSa dharmaghoSa 12. dhammaghosa dharmaghoSa dharmaghoSa 13. dhammaghosa dharmaghoSa dharmaghoSa 1.dhammajasa dharmayazas dharmayazasa. 2.dhammajasa zra. dharmayazas dharmayazasa dhammajjhaya tI. zuqna | dharmadhvaja muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR-217
Page #218
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhammajjhayaNa dhammaNNaga dhammatthakAma dhammapaNNatti dhammamita 1. dhammarui 2. dhammarui 3. dhammarui 4. dhammarui 5. dhammarui 6. dhammarui 7. dhammarui dhammaruci dhammaruyi dhammavaggu dhammavasu mA. dharmadhyayana *. dharmAnvaNa ma. dharmArthakAma mA. dharmaprajJapti . dharmamitra . . . *. ' zra dharmaruci dharmaruci dharmaruci dharmaruci dharmarUci dharmarudhi dharmaruci *. dharmaruci *. dharmaruci *. dharmavalgu dharmavasu 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 dhAMdhyayana dhanyatra dharmArthakAma dharmaprajJapti dharmamitra dharmaruci dharmaruci dharmaruci dharmaci dharmaruci dharmaruci dharmaruci dharmaruci dharmaci dharmavalgu dharmavasa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 sUtrakRt nA prathama zrutaskandhanuM navamuM adhyayana. koI AcAryanA vinayasampanna 8 ziSyomAMno eka dazavaikAlikanuM adhyayana 6. te ane mahAcArakathA eka che. juo 'chaThThIvaNiyA'. chaThThA tIrthaMkara padmathano pUrvabhava. vANArasInA rAjA. teNe uditodayanI rANI zrIkaMtA nuM apaharaNa karavA mATe rAjA uditodaya upara AkramaNa karyuM. zramaNa ASADhabhUtinA guru AcArya. potAne herAna karavA badala je zramaNe nAvika naMda ne bALI bhasma karI nAkhyo te zramaNa. dharmaghosanA ziSya. caMpAnagaramAM jyAre te bhikSA mATe nIkaLyA tyAre temane madhura rasAvALuM kaDavA tuMbaDAnuM zAka brAhmaNI nAgazrIe bhikSAmAM ApyuM dharmaghose temane jaNAvyuM ke jo te jherI zAka khAze to marI jaze. mATe dharmarucine teno tyAga karavA kahyuM. dharmarucie vicAryuM ke jo te zAkano tyAga kare to te jherI zAkanA khAnAra hajAro kIDIo marI jAya. tethI asaMkhya kIDIone bacAvavA te pote ja zAka khAI gayA ane sallekhanA laI lIdhI ane mRtyu pAmyA. marIne te deva tarIke janmyA. pachInA janmamAM te mokSa pAmaze. zatadvAra nagaranA rAjA vimalavAhane jemane bhikSA Apela te zramaNa. tenA kAraNe rAjA mRtyu pachI sAketanagaramAM rAjakumAra varadatta tarIke janmyA. eka rAjakumAra. te vasaMtapuranA jitazatru ane dhAriNIno putra hato. teNe tenA pitAnI sAthe saMsArano tyAga karyo ane te pratyekabuddha banyA. jaMgalamAMthI pasAra thatAM je zramaNe jyAre deve temanA upavAsanA pAraNAnA prasaMge bhikSA ApavA mAMDI tyAre na svIkArI te zramaNa. A ane dharmaruci(5) eka che. A ane dharmaruci(3) eka che. A dharmavasunuM bIjuM nAma che. dharmaghosa ane dharmajasa jemanA ziSyo hatA te eka AcArya. pRSTha- 218
Page #219
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhammavIriya dhammasirI 1. dhammasIha 2. dhammasIha 3. dhammasIha 4. dhammasIha dhammaseNa dhammA dhammAvAya 1. dhammila 2. dhammila 1. dhara 2. dhara 3. dhara 1. dharaNa 2. dharaNa 3. dharaNa 4. dharaNa tI. *. . . dharmasiMha tI. dharmasiMha ma. mA. . $EURPS5 . gaDha. dharmavIrya * dharmazrI dharmasiMha dharmasiMha dharmasena dharmA dharmavAda dhammila dhammila * F dhara dharaNa dharaNa dharaNa dharaNa 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 dharmavIrya dharmazrI dharmasiMha dharmasiMha dharmasiMha dharmasiMha dharmasena dha dharmavAda dharmila dharmila ghara dhara dhara dharaNa dharaNa dharaNa dharaNa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 je zramaNane timiMchI nagaranA jitazatru rAjAe bhikSA ApelI te zramaNa, pariNAme mRtyu pachI te rAjAno janma rAjakumAra macaMdra tarIke thayo. atIta utsarpiNImAM bharatakSetramAM thayelA chellA tIrthaMkara. je zramaNane mahAosa nagaranA dharmaghoMsa zeThe bhikSA ApI hatI te zramaNa. A sukRtyanA kAraNe zeTha mRtyu pachI pharI manuSya tarIke janma pAmyA. paMdaramA tIrthaMkara dharmane bhikSA ApanAra sau prathama vyakti. te somanasa nagaranI hatI. cothA tIrthaMkara abhinaMdanano pUrvabhava. caMdraguptarAjAnA samayamAM pADaliputramAM raheto mANasa. tenI patnI caMdrazrI hatI. te gRddhapRSTha nAmanA vratanuM pAlana 'kullaura'mAM karato hato ane te sArI dazA (vigatazoka dazA) pAmyo hato. sAtamA baladeva(2) naMdana(1)no pUrvabhava. temanA AcArya guru AsAgara hatA. kRSNA(2) vagerenI mAtA. dRSTivAdanA dasa nAmomAMnuM eka bhadra mahAIranA pAMcamAM gaNadhara sudharmanA pitA. te kollAga sannivenA hatA. vasudevahiMDInuM eka pAtra. airAvata(1) kSetranA vIsamA tIrthaMkara. chaThThA tIrthaMkara padmAbhanA pitA. rAjakuMvarI draupadInA svayaMvaramAM bhAga levA jemane nimaMtraNa mokalavAmAM AvyuM hatuM te mathurAnA rAjA dakSiNanA nAgakumAra devono IMdra. tene 6000 sAmAnika devo che. tenuM vAsasthAna 25000 yojananA vistAravALuM che, tene cha mukhya patnIo che. tenI rAjadhAnInuM nAma dharaNA che. tene ja lAkha maLelo che. kAlavAla, selavAla, saMkhavAla ane kaulavAla A cAra tenA lokapAla che. dharaNa(1)nuM siMhAsana mahAvidehanA salilAvai pradezamAM AvelA vIyasogA nagaranA rAjA mahAbalano mitra rAjA. bArAvInA vRSTi ane dhAriNIno putra. saMsAra tyAgI ariSTaneminA ziSya banyA. zatruMjayaparvate mokSa pAmyA. te 10 pUjanIya rAjAmAMno eka hato. pRSTha- 219
Page #220
--------------------------------------------------------------------------
________________ 5. dharaNa 6. dharaNa dharaNA 1. dharaNi 2. dharaNi 3. dharaNi dharaNiMda dharaNikhIla dharaNidharA dharaNasiMga dharaNovavAya dhAta saMDa dhAtakIkhaMDa dhAya dhAyaisaMDa dhAyaikhaMDa dhAyairukkha dhAyaisaMDa dhAraNI 1. dhAriNI . mA. dharaNa dharaNa dharaNA tI. zra dharaNi . dharaNi hai dharaNi . dharaNendra ma dharaNikIla tI. zra dharaNidharA mAM. dharaNizrRMga dharaNopapAta mA. dhAtakIkhaMDa dhAtakIkhaMDa mAM. mAM. . dhAtR . dhAtakIkhaMDa mAM. dhAtakIkhaMDa . dhAtakIvRkSa mo. dhAtakIkhaMDa . dhAriNI . dhAriNI 'Agama-vRtta-nAma joSa:' mAna dharaNa dharaNa dharaNA dharaNi dharaNa dharaNi dharaNendra dharaNikIla dharaNidharA dharaNizRMga dharaNopapAta dhAtakIkhaMDa dhAtakIkhaMDa dhAtu dhAtakIkhaMDa dhAtakIkhaMDa dhAtakIvRkSa dhAtakIkhaMDa dhAriNI dhAriNI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 rohItaka nagare pRthvIvataMsaka aMtakRddazAnA bIjA varganuM chaThThuM adhyayana. iMdra dharaNa(1)nI rAjadhAnI. bAramA tIrthaMkara vAsupujranI prathama ziSyA. eka devI. iMdra dharaNanI rAjadhAnI jyAM IlA eka mukhya rANI tarIke janmI hatI. A ane dharaNA eka che. A ane dharaNa(1) eka che. maMdaraparvatanuM bIjuM nAma. teramA tIrthaMkara vimalanI prathama ziSyA. maMdara parvatanuM bIjuM nAma. eka aMgabAhya kAlika AgamasUtra jene 12 varSano zramaNa paryAya hoya evA zramaNane ja bhaNAvavAnI ja chUTa hatI. hAla A grantha astitvamAM nathI, juo dhAtAkIkhaMDa. juo dhAtAkIkhaMDa. dakSiNanA paNavaNiya devono iMdra. juo dhAtAkIkhaMDa. juo dhAtAkIkhaMDa. dhAtAkIkhaMDamAM AveluM vRkSa. juo dhAtAkIkhaMDa. jaMbudvIpa pachIno valayAkAra dvIpa. te lavaNa samudra ne ghere che ane te kAlodasamudrathI gherAyela che. tenI pIThikA be gavyUti UMcI che. lavaNasamudrane sparzatA eka cheDAthI kAloya samudrane sparzatA bIjA cheDA sudhInI tenI pahoLAI 4 lAkha yojana che. jaMbudvIpanA pUrva khUNAthI dhAtakI khaMDanA pazcima khUNA vaccenuM aMtara sAta lAkha yojana che. A ane dhAriNI(14) eka che. rAjagRhI nA rAjA zreNikanI patnI. teNe svapnamAM hAthI dekhyo pachI mehakumArano garbha dhAraNa karyo. akALe paDelA varasAdamAM potAnA pati sAthe hAthI upara savArI karavAno tene dohada thayo. deva madada thI abhayakumAre teno dohada pUro karyo. kALakrame teNe mehakumArane janma Apyo. jyAre tenA putra pAsethI jANyuM ke te saMsAra tajavAno che tyAre tene atyaMta duHkha thayuM. tenA bIjA putro paNa saMsArano tyAga karI mahAvIranA ziSyo banyA. pRSTha- 220
Page #221
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA I-2 2. dhAriNI dhAriNI | dhAriNI 3. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 4. dhAriNI sa dhAriNI dhAriNI 5. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 6. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 7. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 8. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 9. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 10. dhAriNI *. dhAriNI dhAriNI 11. dhAriNI 12. dhAriNI 13. dhAriNI tI.zra dhAriNI ca. dhAriNI sa. dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI caMpA nagarInA rAjA koNikanI patnI. te subhadrA nAme paNa jANItI hatI. caMpA nagarInA rAjA dadhivAhananI patnI ane caMdanAnI mAtA. vadhu vigata mATe juo caMdanA. bArAvatInA rAjA vasudevanI patnI ane 'dAsa, aNAdiThi' vagerenI mAtA. bArAvatInA rAjA aMdhagavRSNinI patnI. bArAvatInA rAjA baladevanI patnI. tene 3 putro | hatA- sumuha(1), durmuha(2) ane kUvadAra. jaMbUdvIpanA pUrvavidehanA puMDarigiNInA rAjA vajasenanI patnI tathA RSabhanA pUrvabhavanI mAtA te maMgalAvatI nAme paNa jANItI che. te vaIranAbhanI mAtA hatI. te ane dhAriNI(7) eka che. dhanaMjayarAjAnI patnI ane mahAvIranA pUrvabhava. piyamitranI mAtA. rAjagRhI nagaranA rAjA vizAkhAbhUtinI patnI. ane mahAvIranA pUrvabhava vizvabhUtinI mAtA. agiyAramA tIrthaMkara zreyAMsa(1)nI mukhya ziSyA. baladeva ayalanI aneka patnIomAMnI eka. kosaMbI nagarInA rAjA ajitaseNa(2)nI patnI. hatizIrSa nagaranA rAjA adInazatrunI patnI ane rAjakumAra subAhunI mAtA. sAketanA rAjA caMdravartasakanI patnI ane guNacaMdra tathA municaMdranI mAtA. kosaMbInA rAjA jitasenanI patnI. | kSitipratiSThita nagaranA rAjA jitazatrunI patnI. caMpAnagarInA rAjA jitazatrunI patnI ane rAjakumAra adInazatrunI mAtA. mithilAnA jitazatrunI mukhya patnI. vasaMtapuranA rAjA jitazatrunI patnI ane rAjakumAra dharmarucinI mAtA. vANijyagrAmanA rAjA jitazatru(6)nI patnI. zrAvastInA rAjA jitazatrunI patnI, skaMdaka temano. dIkaro hato ane puraMdarajasA temanI dIkarI hatI. mahAvidehanA vItasogAnA rAjA balanI patnI. tene jyAre garbha rahyo tyAre teNe svapnamAM siMha joyo ane pachI mahAbalane janma Apyo. 14. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 15. dhAriNI G, dhAriNI dhAriNI 16. dhAriNI 17. dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI 18. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 19. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 20. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 21. dhAriNI . dhAriNI dhAriNI 22. dhAriNI dhAriNI dhAriNI 23. dhAriNI dhAriNI dhAriNI muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-221.
Page #222
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma roSa:' mA-2 24. dhAriNI . dhAriNI dhAriNI 25. dhAriNI a. dhAriNI dhAriNI 26. dhAriNI | 8. ghArijI dhAriNI 27. gharijI dhAriNI dhAriNI 28. dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhAriNI dhRti 29. dhAriNI 30. dhAriNI 31. dhAriNI 32. dhAriNI 2.fthavuM 2. dhii 3.dhii dhijjAiya dhiti 1.dhitidhara dhati te Ho. dhRti HT. dhRti dhRti dhigjAtIya supratiSTha nagaranA rAjA mahaseNanI patnI ane rAjakumAra sIhasenanI mAtA. | caMpA nagarInA rAjA mitraprabhanI patnI. ujjainInA rAjA avaMtivardhananA bhAI rajUvardhananI patnI. jyAre tene potAnI karavA avaMtivardhane rajU vardhananI hatyA karI tyAre potAnuM zIla bacAvavA bhAgI ane zramaNI banI. juo ajitasenA hastinAgapuranA rAjA zivanI patnI ane rAjakumAra zivabhadranI mAtA. AmalakappA nagarInA rAjA bhRtanI aneka patnIomAM mukhya. potanapuranA rAjA somacaMdranI patnI. satI strI. kadAca A ane dhAriNI eka che. rukami rAjAnI patnI ane subAhunI mAtA. rAjA caMdravartakanI patnI ane municaMdranI mAtA tirgichadrahanI eka devI. tenuM Ayu 1 palyopama che niSadha parvatanuM zikhara. | puSpagulikAnuM trIjuM adhyayana. brAhmaNa jAtinuM bIjuM nAma. juo 'dhiI.. aMtakRddhazAnA chaThThA varganuM chaThThuM adhyayana. kAkaMdI nagarano zeTha je saMsAra tyAgI bha0mahAvIra nA ziSya banyA hato. 16 varSa zramaNajIvananI sAdhanA pachI vipula parvata upara mokSa pAmyA. AyAraMganA prathama zrutaskandhanuM chachuM adhyayana. suMsumArapuranA rAjA. tene aMgAravatI nAmanI putrI hatI. samaga, elAsADha, mUladeva ane strI khaMDapANA A. cAra dhUtArAoe kahelI upahAsAtmaka ane hAsyarasapUrNa kathAonI kRti. te cAre ujjainInA. udyAnamAM rahetA hatA. varSARtu hatI, badhAne khUba bhUkha lAgI hatI. te cAre e bhegA thaI nakkI karyuM ke dareke potAnA anubhavone ke pote je kaMI sAMbhaLyuM hoya te kahI saMbhaLAvavuM. jenuM kathana avizvasanIya jUThANu sAbita thAya te badhAne bhojana karAvaze. aThyAsI gahomAMno eka. A ane dhura eka che. dhijAtIya dhRti dhRtidhara dhati A. dhRtidhara 2.dhitidhara dhRtidhara dhRtidhara dhua A. dhuta dhuta dhuMdhumAra dhundhumAra dhuvumAra dhuttakkhANaga ka. dhUrtAkhyAnaka dhUrtAkhyAnaka dhura dhura dhuraa de.ja. dhuraka dhuraka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-222
Page #223
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 dhuva dhuva dhUmakeu/dhUmaketu dhruva dhUmaketu de.ja. dhUmaketu RSabhanA ekaso putromAMno eka. | aDyAsI gahomAMno eka. pAMcamI narakabhUmi. teno vistAra 18000 yojanA che. ahIM nArakIonuM jaghanya Ayu dasa sAgaropama varSa che. teno dekhAva dhUma jevo hoI tene dhUmakhkhabhA kahevAmAM Ave che. A ane riSThA eka che. A ane 'vArukiNa' eka che. dhUmappabhA bhau.na dhUmaprabhA dhUmaprabhA dhorugiNa dhorukina dhorukina Na/na naula . na97 nakula naMgalA che natA baMgalA naMgola naMgoli bhau. nAGgola naGgolin nAMgola nAMgolina naMgoliya nAGgolika nAMgolika 2. naMdra naMda hastinApuranA pAMDurAyanA pAMca putromAMno eka. mahAvIre gosAlaka sAthe je gAmanI mulAkAta lIdhI | hatI te gAma. ahIM vAsudevagharanA caityamAM. mahAvIre dhyAna karyuM hatuM. bALakone bhayabhIta karavA badala gosAlakane ahIM mAra khAvo paDelo. A gAma haledua ane Avatta(4) vacce Avela hatuM. eka aMtaradvIpa. A ane naMgoliya eka che. lavaNasamudramAM AvelA chappana aMtaradvIpamAMno. eka. A ane raMgola eka che. pADaliputra nagarano vALaMda gulAma. kUNikanA putra udAInA mRtyu pachI te rAjA banI gayo. tenA pachI AvanArA tenA uttarAdhikArI rAjAo paNa te ja nAmathI oLakhAyA ane Ama te vaMza naMda nAme oLakhAyo. jene caMdragupta harAvyo te mahApadma rAjA naMda vaMzano navamo ane chello rAjA hato. pADaliputrano atilobhI zeTha. koIka gunhA badala te nagaranA rAjAe tene mRtyudaMDanI sajA karI hatI. mahAzukramAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya 15 sAgaropamanuM hoya che, teo paMdara pakhavADiye eka vAra zvAsa le che ane paMdara hajAra varSe eka vAra teone bhUkha lAge che. agiyAramAM tIrthaMkara zreyAMsane sauprathama bhikSA. ApanAra siddhatthapurano rahevAsI. brahmaNagAmano rahevAsI.bha. mahAvIre eka vAra tenI pAsethI bhikSA grahaNa karI hatI. uvanaMda teno bhAI hato. 2. naMdra . 3. naMda Dhe.mI. nandra 4. naMdra tI. nanda ka.tI nanda muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-223
Page #224
--------------------------------------------------------------------------
________________ ..naM. 7. naMDha 8. naMd 6. nava 10. naMda 11. naMda 12. naMda 2.maMta naMdakaMta sa. . tI. . . . tI. zrAnanda Xin . nanda ma. nanda ma. nanda nanda nanda nanda nanda nandakAnta nandakUTa nandaka 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 nandagopa naMda naMda naMda naMda naMdakUDa naMdaga naMdagova naMdagopa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 de naMda naMda naMda naMdakAnta naMdakuTa naMdaka pakhavADiyAno pAMcamo, chaThTho ane agiyAramo divasa arthAt pAMcama, chaThTha ane agiyArasa. bharatakSetranA prathama bhAvi vAsudeva(1), bharata kSetranA AThamA bhAvi tIrthaMkara peDhAlaputra no pUrvabhava. nAsiyanagarano rahevAsI. suMdarIno pati hovArthI suMdarInaMda tarIke jANIto hato. suMdarI atyaMta rUpALI hovAthI te tenAmAM khUba ja Asakta hato. teno bhAI zramaNa hato. tene tenA cittane sAMsArika AsaktimAMthI pAchuM vALavAno upAya karavAno vicAra Avyo.tene sanmArge vALavA teNe potAnI alaukika zaktithI eka vAMdarInuM, eka vidyAdharInuM ane pachI eka anupama saundaryavatI devInuM sarjana karyuM.jyAre naMde tene pUchyuM ke te devIne te kevI rIte pAmI zake tyAre te zramaNa bhAIe kahyuM ke te mATe teNe zramaNajIvana svIkAravuM joIe. eTale naMda zramaNa banyo. tIrthaMkara ariSTanemino mukhya upAsaka. rAjagRhIno hIrAghasu, te mahAvIrano anuyArthI hato. lokone pANInI suvidhA pUrI pADavA mATe teNe taLAva baMdhAvyu hatuM. tene te taLAva mATe eTalI badhI Asakti hatI ke te marIne te taLAvamAM deDakA tarIke janmyo. juo dadura. nadI pAra karavA mATe zramaNa dharmarucine potAnI nAvamAM besavA denAra nAvika. A nAvike dharmarucine bhADuM na ApavAnA kAraNe bahu herAna karyA hatA. roSe bharAyelA dharmaruci zramaNe potAnI alaukika zaktithI nAvikane bALIne bhasma karI nAkhyo hato. tIrthaMkara malli pAse dIkSA grahaNa karanAra rAjakumAra. mahAzukramAM AveluM svargIya vAsasthAna, jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya paMdara sAgaropama varSonuM che. naMdakaMta samAna svargIya vAsasthAna. caMpA nagarano rahevAsI. mRtyu pachI te kauzAMbImAM janmyo ane tyAM saMsArano tyAga karyo. dasa lAkha gAyono mAlika govALa. pRSTha- 224
Page #225
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vaSa:' mA I-2 naMdajjhaya nandadhvaja naMda dhvaja 1. naMdana nandana naMdana 2.naMdana nandana naMdana 3. naMdana nandana naMdana 4. naMdana a. nandana naMdana 5.naMdana nandana naMdana 6. naMdana nandana naMdana 7. naMdana nandana naMdana 8. naMdrana eka svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM Ayu | utkRSTa 15 sAgaropama che. te naMdakaMta samAna che. vartamAna avasarpiNInA sAtamA baladeva ane vAsudeva dattanA bhAI. te vANArasInA rAjA agnisIha ane temanI rANI jayaMtinA putra hatA. temanA pUrvabhavanuM nAma dharmasena(1) hatuM. bharatakSetranA sAtamA bhAvi baladeva. kosalAuranA zeTha. temane zrImatI(1) nAmanI putrI hatI. te naMda(2) hoI zake tema jaNAya che. sugrIva(4) nagaranA rAjA balabhadra(1)nA putra miyAputra(3)no mahela. rAjA sazreNikano pautra ane mahAsenAkRSNano putra. te saMsAra tyAgI mahAvIrano ziSya banelo. chatraggAnagaranA rAjA jitazatru, rANI bhadrAno putra te mahAvIrano pUrvabhava hato. saMsAra tajI zramaNa puphilanA ziSya banyA, tIrthaMkara nAmakarma bAMdhyuM. iMdra dharaNanA sAta senApatiomAMno eka. te nRtyakAronA jUthano nAyaka che. tIrthakara mallino pUrvabhava. mokA nagaranI bahAra AveluM udyAna temaja caitya. ahIM bha0 mahAvIra AvyA hatA. naMdanavanamAM AveluM maMdaraparvatanuM zikhara. juo. naMdanavanakUDa. kalpavataMsikAnuM dasamuM adhyayana. bhadrazAlavananI sapATIthI pAMcaso yojana upara AveluM maMdara parvata uparanuM vana. teno vistAra paNa pAMcaso yojanAno che. teno upayoga devo. ramata-gamatanA medAna tarIke kare che. parvata revatakanI samIpamAM bArAvatInI uttarapUrvamAM Avela vana. ahIM yakSasurapriyanuM caitya Avela hatuM vijayapura nagaranI najIka AveluM vana. naMdanavaNamAM maMdara parvatanA je nava zikharo AvelA che temAMnuM prathama. tenI UMcAI pAMcaso yojana che. A ane naMdana(10) eka che. | mahAzukramAM AveluM svargIya vAsasthAna. jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya 15 sAgaropama che. nandana naMdana 9. naMdana nandana naMdana 10. naMdana nandana naMdana 11. naMdana A. nandana naMdana 1. naMdanavaNa nandanavana naMdanavana 2. naMdanavaNa nandanavana naMdanavana 3. naMdanavaNa nandanavana naMdanavana naMdanavaNakUDa nandanavanakUTa naMdanavanakUTa naMdappabha de. nandaprabha naMdaprabha muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 225
Page #226
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 1. naMdamatI A. nandamatI naMdamatI 2. naMdamatI zra. nandamatI naMdamatI 1. naMdamitta 2. naMdamitta nandamitra nandamitra naMdamitra naMdamitra naMdalesa nandalezya naMdalezya 1 naMdavaNNa naMdasiMga naMdasiTTha 1.naMdaseNiyA nandavarNa nandazRGga nandasRSTa nandasenikA naMdavarNa naMdazU naMdasRSTa naMdasenikA 13 A 2. naMdaseNiyA nandasenikA naMdasenikA 1. naMdA nandA naMdA aMtakRddazAnA sAtamA varganuM bIjuM adhyayana. rAjagRhInA rAjA zreNikanI rANI. bha0 mahAvIra pAse dIkSA laI zramaNI banyA. vIsa varSanA zramaNa jIvananI sAdhanA pachI te mokSa pAmI. bharata kSetranA bIjA bhAvi vAsudeva. tIrthaMkara malli pAse dIkSA grahaNa karanAra rAjakumAra. mahAzukramAM AveluM svargIya vAsasthAna. jyAM vAsa karatA devonuM utkRSTa AyuSya 15 sAgaropama che. naMdakezya samAna svargIya vAsasthAna. naMdavarNa samAna svargIya vAsasthAna. naMdavarNa samAna svargIya vAsasthAna. aMtakRdazAnA sAtamA varganuM cothuM adhyayana. rAjagRhInA rAjA zreNikanI rANI. te saMsArano tyAga karI mahAvIranI ziSyA banI. vIsa varSanA zramaNajIvananI sAdhanA pachI te mokSa pAmI. rAjagRhInA rAjA zreNikanI rANI. bennAtaTanagaranA. zeThanI putrI ane abhayakumAranI mAtA hatI. teNe saMsArano tyAga karI tIrthaMkara mahAvIra pAse dIkSA lIdhI, 20 varSanI zramaNajIvananI sAdhanA pachI mokSa pAmI. te sugaMdA nAme paNa jANItI che aMtakRddazAnA sAtamA varganuM paheluM adhyayana. bhadrIlapuranA rAjA draDharahanI rANI ane dasamAM. tIrthaMkara zItalanI mAtA. vANArasInA bhadraseNanI patnI, zrIdevInI mAtA. mahAvIranA navamAM gaNadhara amalabhAyAnI mAtA. kauzAMbInA rAjA zatAnikanA maMtrI suguptanI patnI. te rANI mRgAvatInI sakhI hatI. eka vAra bhikSAnI AzAe mahAvIra tenA ghare gayA hatA. A ane RSabhanI be patnIomAMnI eka sugaMdA (2) eka ja vyakti che. rucaka( parvatanA pUrva bhAgamAM AvelA tavaNi nAmanA zikhara upara vasatI ATha mukhya disAkumArIomAMnI eka. naMdIzvara(1) dvIpamAM AvelA pUrva aMjanaga(1) parvata upara AvelI puSkariNI. caMpA nagarInI bahAra AveluM taLAva. 2. naMdA nandA naMdA 3. naMdA tI. nandA naMdA naMdA 4. naMdA 5. naMdA nandA nandA naMdA 6. naMdA nandA 7. naMdrA nandA naMdA 8. naMdrA nandA naMdA 9. naMdA | mI. nandI naMdA 10. naMdA bhau. nandA naMdA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-226
Page #227
--------------------------------------------------------------------------
________________ 11. naMdA 12. naMdA ...- 1. naMdAvata 2. naMdAvatta .fa 2. maMdi rU. naMti 4. naMdi .ha naMdia 1. naMdiAvatta 2. naMdiAvatta 3. naMdiAvatta 1. naMdiggAma 2. naMdiggAma naMdighosa . sa. mAM. che. OM. ma. che. . . che. art. nandA ma mandi . nandi . nandi mA. nandi . che. nandA nandA nandAvarta mandAvarta nandi nandika nandyAvarta nandyAvarta nandyAvarta nandigrAma nandigrAma nandighoSa 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 naMdA naMdA naMdA naMdAvarta naMdAvarta naMdI naMdI naMdI naMdI naMdI dIka nanyAvarta nanyAvarta nanyAvarta naMdIgrAma naMdIgrAma naMdIghoSa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 rAjagRhInA hIrAghasu nade vaibhAragiri pAse baMdhAveluM taLAva. pakhavADiyAno pahelo, charo ane 11mo divasa, pUrvottara ratikara parvata upara AveluM sthaLa. te IsAnanI rANI kRSNarAjInI rAjadhAnI che. mahAzukramAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM devonuM utkRSTa AyuSya paMdara sAgaropama varSanuM che. A ane naMdiAvarta eka che. aMgabAhya utkAlika AgamasUtra. A gadyapadyamaya racanA che. te jJAna ane jJAnanA vargIkaraNonuM nirUpaNa kare che. zarUAtanI keTalIka gAthAomAM mahAvIranA 11 gaNadharonA nAmo che temaja sudharma thI dUSyagaNi sudhInA 27 AcAryonI yAdI paNa Ape che. pAMca prakAranA jJAnonuM vizada vivaraNa apAyuM che. dUsagaNinA ziSya devavAcaka ne A granthanA kartA kahyA che. AcArca haribhake ane AcArya malayagirie tenA upara vRtti racI che. jinadAsagaNie tenA upara cUrNi lakhI che. A ane naMdigrAma(6) eka che. mahAvIranA pitAnA mitra. te naMdigrAmanA hatA. mahIzvaranA be mitromAMno eka. juo naMdivardhana(2). mahemAno mATe puSTa karAyelo gheTo. mahAzukramAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya soLa sAgaropama varSanuM che. te devo soLa pakhavADiye ekvAra zvAsa le che ane soLa hajAra varSe eka vAra ja temane bhUkha lAge che. stanitakumAra devonA be inpho ghoSa ane mahAghoSa mAMthI darekano eka eka je lokapAla che te. brahmalokanA IMdranuM svargIya vimAna. bha. mahAvIranA pitAnA mitranaMdinuM janmasthAna. mahAvIre tenI mulAkAta lIdhelI. naMdiseNanAhmaNa A gAmanA hatA. cakravartI brahmadatta ahI AvelA dhAnIkhaMDamAM Avelo sanniveza. brahmaloka kalpe eka sthAna, ahIM devonuM utkRSTa Ayu 10sAgaropama, 10 pakSe eka vAra zvAsa le che, 10000 varSe eka vAra temane bhUkha lAge che. 5-227
Page #228
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 naMdighosA de. nandighoSA naMdIghoSA naMdicuNNi A. nandicUrNi naMdIcUrNi 1.naMdiNI a. nandinI naMdInI 2. naMdiNI tI.zrA nandinI naMdInI 1. naMdiNIpiya nandinIpitR naMdInIpitR 2. niMipayA A. nandinIpitR naMdInIpitR naMdipura nandipura naMdIpura naMdiphala naMdiyAvatta nandiphala nandyAvarta naMdIphala nAvarta naMdila nandila naMdIla 1. naMdivaddhaNa tI. nandivardhana naMdIvardhana | svanitakumAra devono ghaMTa. naMdisUtra upara jinadAsagaNie racelI cUrNi-eka prakAranuM vivecana. ati kAmabhoganA kAraNe aneka rogono zikAra banelI eka gaNikA. tIrthaMkara pArzvanI mukhya upAsikA. tenuM bIjuM nAma sugaMdApaNa hatuM. zrAvastI nagarano eka zeTha. te mahAvIranA dasa mukhya upAsakomAMno eka hato. azvinI tenI patnI hatI. upAsakadazAnuM navamuM adhyayana. zAMDilyanA Arya pradezanI rAjadhAnI. tyAM rAjA mitra(4) rAja karatA hatA. juo naMdIphala. juo naMdiAvatta. AcArya nAgahatinA vidyAguru ane AcArya maMgunA ziSya. mahAvIranA moTAbhAI ane jayeSThAnA pati. temaNe mahAvIrane saMsAra tyAgI zramaNa banavA rajA ApI | vipAkakRtanA prathama zrutaskandhanuM chaThThuM adhyayana. te ane naMdi eka che. mathurAnA rAjA zrIdAma ane rANI baMdhusirIno. putra. te naMdisaNa nAme paNa jANIto hato. citta nI madadathI teNe potAnA pitAne mArI nAkhavAnuM kAvataru ghaDyuM. kAvataru pakaDAya tyAre rAjAe tene nirdaya rIte mArI nAkhyo. te pUrvabhavamAM sIha pura nagaramAM duryodhana nAme kUra jelara hato. bhAvimAM te mahAvidehe janmaze, saMsAra tyAgI, mokSa pAmaze. naMdiseNanA dharmaguru. naMdisara dvIpamAM pUrva aMjanagaparvata upara AvelI puSkariNI. pUrva rucakaparvatanA rajatazikhara upara vasatI mukhya disAkumArI devI. A ane naMdIzvara eka che. te AcArya je sAdhupaNu choDI vezyA sAthe jIvyA. vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM airAvata kSetramAM thayelA cothA tIrthaMkara. 2. naMdivaddhaNa A. nandivardhana naMdIvardhana 3. naMdivaddhaNa ka. nandivardhana naMdIvardhana 4. naMdivaddhaNa nandivardhana naMdIvardhana 1.naMdivaddhaNA bhau. nandivardhanA naMdIvardhanA 2. naMdivaddhaNA ke. nandivardhanA naMdIvardhanA mo. naMdisara 1.naMdiseNa nandIzvara nandiSeNa naMdIzvara naMdISaNa 2. naMdiseNa tI. naQiUI naMdISaNa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-228
Page #229
--------------------------------------------------------------------------
________________ 3. naMdiseNa 4. naMdiseNa 5. naMdiseNa 6. naMdiseNa 7. naMdiseNa naMdiseNA naMdissara naMdissaravara naMdissarA naMdI naMdIgAma naMdIdIva naMdIphala naMdIsamudda 2. naMdIsara 2. naMdIsara 3. maMDIsara naMdIsaravara naMdIsaroda *. *. . mA. . ma. ma . mA. * ma mA. ma . Jiu nandiSeNa mAM. nandiSeNa nandiSeNa nandiSeNa nandiSeNa nandisenA nandIzvara nandIzvaravara nandIzvarA nandI nandIgrAma nandIdvIpa nandIphala nandIsamudra nandIzvara 'gAma-bRhat-nAma joSa:' mALa-z nandIzvara nandIzvara naMdISeNa naMdISeNa naMdISeNa naMdIzvara naMdIzvara nandIzvaravara naMdIvara nandIzvaroda kadIroda muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa' bhAga 1 naMdISeNa naMdISeNa nadIsenA naMdIzvara naMdIzvaravara naMdIzvarA naMdI naMdIgrAma naMdIdvIpa naMdIphala naMdIsamudra naMdIzvara tIrthaMkara pArzvanI paraMparAnA AcArya. te taMbAkagAma gayA hatA jyAM temanA upara cora hovAno Aropa mUkI temane bhAlAthI vIMdhI mArI nAkhyA hatA. rAjagRhInA rAjA zreNikano putra. saMsArano tyAga karI mahAvIrano ziSya banyo hato. ekavAra potAnA draSTAnta dvArA vratapAlanamAM potAnA ziSyane temaNe draDha ane sthira karyo hato. magadha dezanA naMdigrAmano rahevAsI, tene tenA mAmAnI dIkarIo pratye napharata thaI kema ke temAMnI koI tene paraNavA taiyAra na hatI. tethI te saMsAra tyAgI naMdivardhananA ziSya banyA. te vaiyAvacca karavAmAM atyaMta umI hatA. mRtyu pachI te daiva thayA ane te pachI teNe vasudeva tarIke janma lIdho. A ane naMdivardhana eka che. karmavivAgadazAnuM chaThThuM adhyayana. naMdizvara dvIpamAM pazcimI aMjanaga parvata upara AvelI puSkariNI. A ane 'naMdIsara' eka che. juo naMdIzvara. vAyukumAra devonA InDono ghaMTa. juo naMdi. juo naMdiggAma. A ane naMdIzvara eka che. jJAtAdharmakathAnA zrutaskaMdha 1 nuM adhyayana 15. A ane naMdIzvara eka che. khododa samudrane cotarapha gherIne Avelo valayAkAra nIpa. tenI cAre dizAmAM cAra aMjanaga parvato che. te 4 parvato upara 4 jinapratimAo dharAvatA cAra maMdiro che. tirthaMkaronA janma Adi ujavavA devo tyAM jAya che. vidyAcAraNa labdhi dharAvanAra A dvIpa sudhI jaI zake che. kailAsaane harivAhana A be tenA adhiSThAtA devo che. mahisaranA be mitromAMno eka. naMdIzvaradvIpane badhI bAju gherIne Avelo samudra tenA adhiSThAtA devo sumana ane somanasabhadra che A ane naMdIzvara eka che. A ane naMdIzvara eka che. pRSTha- 229
Page #230
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 naMdIssara naMdIssaravaradIva bhau. . nandIzvara narIkSaravaraphrI naMdIzvara naMdIzvaravaradvIpa naMduttara de. nandottara nandottara naMduttaravaLisaga nandottarAvataMsaka nandottarAvataMsaka 1. naMduttarA bhau. nandottarA nandottarA 2. naMduttarA nandottarA nandottarA 3. naMduttarA nandottarA nandottarA 4.naMduttarA A. nandottarA nandottarA 5. naMduttarA nandottarA nandottarA A naMdottarA nammadA navuM nandottarA narmadA nandottarA narmadA bhau. juo naMdIzvara. A ane naMdIzvara(1) eka che. uttaranA bhavanapati devonA bhUtAnaMda ane bIjA indronA sAta senApatiomAMno eka. tene rathadaLa no havAlo soMpavAmAM Avela che. mahAzukramAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya 15 sAgaropama varSanuM che. naMdIzvaradvIpamAM pUrva aMjanaga parvata upara AvelI puSkariNI. pUrva rucaka parvatanA 'piTTa' nAmanA zikhara upara vasatI mukhya ATha disAkumArIomAMnI eka. pUrvottara ratikara parvata upara AveluM sthaLa. te IzAnanI rANI kRSNAnI rAjadhAnI che. | aMtakRddazAnA sAtamA varganuM trIjuM adhyayana. rAjagRhInA rAjA zreNikanI rANI. teNe saMsArano tyAga karI mahAvIra pAse dIkSA lIdhI hatI. te 20 varSa zramaNajIvananI sAdhanA karI mokSa pAmI hatI. juo naMduttarA. eka nadI. jyotiSa devonA pAMca vargomAMno eka. temAM 28 nakSatro che. A 28 nakSatro caMdra sAthe joDAyelA che. teonA judA judA AkAra che ane teo pRthvI upara 884 yojananI UMcAIe gati kare che. temanI gatinI jhaDapa caMdra, sUrya ane gahonI gati karatA vadhu che. temane temanA potAnA adhiSThAtA devo che, gotranAma che, mukhya patnIo vagere che. pratyeka nakSatranuM mApa yojanano cotho bhAga che. bhagavatIsUtranA trIjA zatakano chaThTho uddezaka. gaMdhAramAM AvelA purisapura nagarano rAjA. tene pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM Avela che. eka kSatriya parivrAjaka. nRtya karI AjIvikA meLavatA samaNa parivrAjako. khaMDaprapAtaguphAnA adhiSThAtA deva. ujjainIthI bharua jatA mArgamAM AvatuM gAma. AnatakalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa Ayu 19 sAgaropamanuM che. rAjA ugrasenano pautra. A ane dhanadeva eka che. nakkhatta de.ja. nakSatra nakSatra nagara A. nagara nagara 1. naggai zra.pra. nagnajit nagnajita 2. naggai naccanasIla naTTamAlaa naDapiDaa a.tA nagnajit a.tA nartanazIla nRtyamAlaka naTapiTaka nagnajita nartanazIla nRtyamAlaka naTapiTaka nata 8. nata nata nabhasena ka. nabhasena nabhasena muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-230
Page #231
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 1. nami tI. nami nami 2. nami zra.pra. nami nami vartamAna avasarpiNImAM bharatakSetramAM thayelA 21 mA tIrthaMkara. te mithilAnA rAjA vijaya ane tenI rANI vaprAnA putra hatA. pUrvabhavamAM adInazatru hatA. temanI UMcAI 15 dhanuSa hatI. temano varNa taHsuvarNa jevo hato. 1000 puruSo sAthe sahassAmravana nAmaka udyAnamAM zramaNapaNuM svIkAryuM. temane devakurA pAlakhImAM laI tyAM javAyA hatA. airAvata mAM temanA samakAlIna 'somakoTTa' hatA. temaNe prathama bhikSA vIrapuramAM datta pAsethI grahaNa karI. temanI AjJAmAM zramaNonA sattara gaNo hatA. ane te 17 gaNadharo hatA. 20000 zramaNo hatA. ane 41000 zramaNIo hatI. zubha temano mukhya ziSya hato, amalA temanI mukhya ziSyA hatI. temanuM 10000 varSanuM Ayu pUrNa thatA te mokSa pAmyA. temAM aDhI hajAra varSo rAjakumAra tarIke ane pAMca hajAra varSo rAjA tarIke jIvyA. videhamAM Avela mithilA nagarIno rAjA. ekathI vadhu baMgaDI ekabIjA sAthe athaDAI avAja kare che jyAre ekalIaTUlI eka baMgaDI evuM kaMI karatI. nathI evuM anubhavI te rAjAe saMsAra tyAgI dIdho. temane pratyekabuddha mAnavAmAM AvyA che. kacchano putra ane RSabhano pautra. teNe RSabha pAse rAjyabhAganI mAgaNI karI. nAgakumArendra dharaNe tenI mAgaNIno Agraha na rAkhavA kahyuM. aneka vidyAo tene ApI. teNe ane vinamie vaitADhya parvatanI hAramALAmAM saMkhyAbaMdha nagaro. vasAvyA, tyAM rAja karyuM. pachI teNe cakravartI bharata | sAthe yuddha karyuM, tenA zaraNa thayo. aMtakRddazAnA dasa adhyayanomAMnuM prathama adhyayana vartamAnamAM te adhyayana sUtramAM nathI. te adhyayana ane uttarAdhyayananuM namipadhvajjA eka jaNAya che. uttarAdhyayananuM navamuM adhyayana. nAgapuranA eka zeThanI putrI. teNe tIrthaMkara pArtha pAse dIkSA grahaNa karI ane puSpacUlanI AjJAmAM rahIne zramaNajIvananA saMyamanuM pAlana karyuM. mRtyu pachI dakSiNanA kiM,risa devonA iMdra sapurisanI | mukhya patnI banI. A ane navamikA eka che. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskalpanA pAMcamAM varganuM bAvIsamuM adhyayana. 3. nami 3. na8i nami 4. nami A. nami nami namipavvajjA HT. privRnyA namipravRjyA 1.namiyA 8. nItA namitA 2. namiyA A. namitA namitA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 231
Page #232
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 namudaa namokkAraNijjutti nammayAsuMdarI HT. AT. namudaya namajjArani narmadAsundarI narakaMtappavAya narakAntaprapAta 1. narakaMtA narakAntA 2. narakaMtA narakaMtAkUDa bhau. narakAntA narakAntAkUTa naradatta tI.ga. naradatta naradattA narayavibhatti naravAhana HT. naradattA narakavibhakti naravAhana naravAhaNiya a. naravAhanika namudaya gosAlakanA bAra mukhya upAsakomAMno eka. namaskAraniryukti Avazyakaniryuktino prAthamika bhAga. | narmadAsundarI eka satI strI. jaMbUdvIpamAM maMdara parvatanI uttare ramyaga pradezamAM narakAntaprapAta vahetI narakaMtA nadIno dhodha. jaMbudvIpamAM vahetI cauda moTI nadIomAMnI eka. narakAstA te rukima parvata upara AvelA mahApuMDarIka sarovara thI nIkaLe che ane pUrva tarapha ramyagapradezamAM vahe che narakAntA A ane narakaMtAkUDa eka che. narakAntAkUTa rukimaparvatanA ATha zikharomAMnuM eka. bAvIsamAM tIrthaMkara ariSTaneminA prathama gaNadhara. naradatta | temanuM bIjuM nAma varadatta che. naradattA eka devI. narakavibhakti sUtrakRt sUtranuM pAMcamuM adhyayana. naravAhana A nAmanI lokakathAno nAyaka. mANasone eka sthAnathI bIjA sthAne laI javA naravAhanika mATenA vAhanonA kAmamAM rokAyelA dhaMdhAdArI mANasonuM dhaMdhAdArI Ariya(Arya) maMDaLa. lAMtakamAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA narendra devonuM utkRSTa AyuSya bAra sAgaropama varSanuM che ane te devo bAra hajAra varSe ekavAra zvAsa le che. narendrakAnta 'NariMda' jevuM ja svargIya vAsasthAna. narendrottarAvataMsaka 'harida' jevuM ja svargIya vAsasthAna. ujjainInA rAjA pradyotano prasiddha hAthI. te nalagiri analagiri nAme paNa jANIto hato. nabadAma | caMdraguptanA rAjakALamAM cANakya nImelo koTavALa. nalina bhagavatIsUtranA zataka 11 no AThamo uddezaka. nalinakUDa parvatanuM zikhara. tenI UMcAI pAMca so nalina yojana che. bharatanA bhAvi prathama tIrthaMkara mahApadma pAse nalina bhaviSyamAM dIkSA lenArA ATha rAjAomAMno eka. pazcima mahAvidehanA dakSiNa bhAganA 8 pradezamAM nalina no eka. asogAtenI rAjadhAnI che. bIjA keTalAka sthAnomAM asogAnA badale avarA no ullekha che. mahAzukramAM Avela vimAna, tyAM vasatA devonuM nalina Ayu utkRSTa 18sAgaropama che, 18 pakSe eka vAra zvAsa le che, 18000 varSe eka vAra bhUkha lAge che. nariMda nariMdakaMta nariMkuttaravahiMsA Dhe. Dhe. narendranti narendrottara vartAsaM nalagiri a.prA nalagiri naladAma 1. nalina naladAma nalina 2. nalina nalina 3. nalina 8. nItina 4. nalina bhau. nalina 5. nalina de. nalina muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 232
Page #233
--------------------------------------------------------------------------
________________ 6. nalina 7. nalina nalinakUDa nalinagumma liNA naliNivana naliyA navaga 1. navamiyA 2. navamiyA ma 3. navamiyA ka 1. naliNAva 2. naliNAvai 1. naliNigumma 2. naliNigumma 3. naliNigumma 4. naliNigumma che. 5. naliNigumma che. 6. naliNigumma che. nalinIgulma mAM. . mAM. mAM. *. . che. mAM. nalinAvatI ma. nalinIgulma nalinIgulma nalinIgulma nalinIgulma nalinIgulma che ma. . nalina nalina mA. nalinakUTa ' nalinagulma nalinA nalinAvatI nalinIvana nAlikA navaka navamikA navamikA navamikA 'gAma-vRta-nAma joSa:' mAna-z nalina nalina nalinakUTa nalinagulma nalinA nalinAvatI nalinAvatI nalinIgulma nalinIgulma nalinIgulma nalinIgulma nalinIgulma nalinIgulma nalinIvana nAlikA navaka navamikA navamikA navamikA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 dakSiNa rucaka(1) parvatanuM zikhara. mahAzukramAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa AyuSya sattara sAgaropama varSanuM che. maMgalAvatI pradezanI pazcime, AvartanI pUrve, nIlavaMta parvatanI dakSiNe ane sItA nadInI uttare mahAvidehamAM Avelo eka vakSaskAra parvata. tene cAra zikharo che -- siddhAyatana, nalina, Avarta, ane maMgalAvarta. juo nalInIgulma(6). maMdaraparvatanI dakSiNapUrvamAM AvelI puSkariNI. mahAvideha kSetranI dakSiNapazcimamAM Avela eka vijaya.A pradezanI rAjadhAnI vItasogA che. A pradeza salilAvatI nAme paNa oLakhAya che. sukhAvaha parvatanuM zikhara. kalpavaDiMsiyAnuM AThamuM adhyayana. rAmakRSNano putra ane rAjA zreNikano pautra. saMsAra tyAga karI mahAvIrano ziSya banyo hato. bharatanA prathama bhAvi tIrthaMkara mahApadma je ATha rAjAne bhAvimAM dIkSA Apaze temAMno eka rAjA. sudharmakalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna. AcArya AsADha marIne temAM deva tarIke janmelA. puMDarIgiNI nagarInI bahAra AveluM udyAna. juo nalinivana. sahasrArakalpamAM AveluM svargIya vAsasthAna jyAM vasatA devonuM utkRSTa Ayu 18 sAgaropamanuM che. A vAsasthAna nalInIgulmathI bhinna che. puMDarIgiNI nagarInI samIpamAM AveluM udyAna. saMbhavataH A ane nalInIgulma(5) eka che. soma ane soma, A bemAMthI darekanI rAjadhAnI nuM nAma NaliyA che. juo somappabha (2). vasaMtapuranA eka zeTha. pazcima rucaka parvatanA 'ruyaguptama' zikhara upara vasatI eka mukhya disAkumArI. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA navamAM varganuM chaThThuM adhyayana. kaMpillapuranA zeThanI putrI. tIrthaMkara pArzvae tene dIkSA ApI. pachInA bhavamAM te zakranI ATha mukhya patnIomAMnI eka patnI rUpe punarjanma pAmI che. pRSTha- 233
Page #234
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 4. navamiyA navamikA navamikA nahavAhana ka. nabhovAhana nabhovAhana 1. nAila 81. nAta nAgila 2. nAila zra.zrA nAgila nAgila 3. nAila nAgila nAgila 4. nAila nAgila nAgila 1. nAga nAga 2. nAga HT. nAga nAga 'sapparisa'nI cAra mukhya patnIomAMnI eka. A ane namiyA eka ja vyakti che. 'mahApurisa'nI patnInuM nAma paNa navamikA ja che. bharucanA rAjA, pratiSThAnanA rAjA sAlavAhane bharuca upara ghaNI vAra AkramaNa karyuM, paNa nagara nI ati samRddhinA kAraNe te vAraMvAra hAryo. chevaTe potAnA maMtrInI buddhicAturIthI jItyo. maMtrI e nabhovAhananA maMtrI tarIke thoDo vakhata kAma karyuM. sAlavAhana sAme yuddhamAM nabhovAhanane dago dIdho. caMpAnagarano zramaNopAsaka. te sonI kumAranaMdino mitra hato. kumAranaMdi anaMgasena nAme jANIto hato. mRtyu pachI nAgila amrutadevaloke deva thayo kusatthala nagarano zrAvaka. tIrthaMkara ariSTaneminA samayamAM te mokSa pAmyo. zramaNa duppasahanA dharmaguru vartamAna avasarpiNI kAlacakramAM janma lenAro chello zramaNopAsaka. agiyAra karaNomAMnuM eka kAraNa. bhagavatIsUtranA bAramA zatakano AThamo uddezaka. bhagavatIsUtranA sattaramA zatakano teramo uddezaka. prasenajita rAjAno sArathi ane sulatAno pati. bhadrIlapuranA zeTha. tIrthaMkara ariSTaneminA samayamAM devakInA cha putrone pALI-poSIne ucheranArI sulasA no te pati hato. mahAvidehamAM valtha pradezanI pUrve ane sItAdA nadI nA uttara kinArA upara Avelo eka vakSaskAra parvata. tenA zikharanuM nAma paNa nAga che. bhavanapati devonA dasa bhedomAMno eka. A bheda yA varganA devo lokapAla varuNanA tAbAmAM che. te devonA 84 lAkha mahelo che. dharaNa ane bhUtAnaMda temanA indro che. temanuM utkRSTa AyuSya be palyopama varSothI kaMIka ochuM che ane jaghanya AyuSya dasa hajAra varSa che. temanA mugaTa upara sApanI pheNanuM cinha che. juo 'nAgamaha'. paMthaganI putrI, tene cakravartI brahmadatta(1) sAthe. paraNAvavAmAM AvI hatI. 3. nAga HT. nAga nAga 4. nAga nAga nAga 5. nAga zrA. nAga nAga 6. nAga nA nAga nAgakumAra nAgakumAra nAgakumAra nAgajaNNa a. nAgayajJa nAgayajJa nAgajasA nAgayazA nAgayazA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 234
Page #235
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 nAgajjuNa nAgArjuna nAgArjuna nAnunaya nAgaNattua 8. nAnI . . nAnaB%. nAgArjunIya nAganaDuMka 1.nAgadatta 8. nAta nAgadatta 2. nAgadatta nAgadatta nAgadatta AcArya himavaMtanA ziSya ane AcArya bhUyadinnanA guru. devardhigaNinI adhyakSatAmAM vallabhI. puramAM maLelA munisaMmelana pahelAM vallabhIpuramAM ja AgamonI vAcanA vyavasthita ane sthira karavA. mATe nAgArjunanI adhyakSatAmAM munisaMmelana maLyuM hatuM. A munisaMmelanamAM nizcita karavAmAM AvelI. Agama vAcanAne nAgArjunIyA vAcanA kahe che. juo 'nAgajuNa'. A ane varuNa(8) eka che. eka rAjakumAra, je tenA pUrvabhavamAM nAga hato. teNe saMsAra tyAga karI nAnI uMmaramAM zramaNapaNuM svIkAryuM. tene vAraMvAra bhUkha lAgatI, Akho divasa khAdhA karato. koI tenA bhojanamAM dhUke to paNa krodhanuM koI cihna tenAmAM dekhAtuM nahi, te eTalo. sahanazIla hato ane ghUMkanAra pratye lezamAtra krodha na karato. te kevalajJAna pAmI, mokSe gayA. pratiSThAna nagaranA nAgavasu zeThano putra. teNe saMsAra tyAga karI jinakalpano (nagna zramaNAcAra) svIkAryo paNa saphaLatApUrvaka pAlana karI na zakyo. maNipurano zeTha. teNe zramaNa iMdradattane bhikSA ApI. mRtyu pachI teNe mahApuranA rAjA balanA putra mahAbalarAjakumAra tarIke janma dhAraNa karyo. nAgadatta zeThano putra. saMgItamAM niSNAta hovAnA kAraNe te gaMdharva-nAgadatta hato. te saMsArano tyAga karI mokSa pAmyo. yakSaharilanI putrI. tene cakravartI brahmadatta sAthe paraNAvavAmAM AvI hatI. saMsAratyAganA prasaMge soLamAM tIrthaMkara zAMtie upayogamAM lIdhelI pAlakhI. devoda samudrane badhI bAjuthI gherIne Avelo valayA kAra dvIpa, te dvIpanI pharate badhI bAjue nAgoda samudra Avelo che. aMgabAhya kAlika Agamagrantha. je vartamAnamAM astitvamAM nathI. 13 varSa ke tethI vadhu dIkSAparyAya dharAvanAra zramaNa tene bhaNavAno adhikArI che. A ane nAga(6) eka che. 3. nAgadatta zrA. nAgadatta nAgadatta 4. nAgadatta | AT. nAgadatta nAgadatta 1. nAgadattA . nAgadattA nAgadattA 2. nAgadattA nAgadattA nAgadattA nAgadIva bho. nAgadvIpa nAgadvIpa nA paribAvALA mA. nAnaparipattithI nAgaparijJAAnikA nAgapavvaya bhau. nAgaparvata nAgaparvata muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 235
Page #236
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 nAgapura nAgamaha nAgavasu nAgavitta 1. nAgasirI 2. nAgasirI tIrthaMkara pArzvae A nagaranI mulAkAta lIdhI hatI. nAgapura nAgapura A nagaranI samIpa sahassAmravananAmanuM udyAnA hatuM. A nagara ane hastinApura eka che. H. nAgamaha nAgamaha | sarponA mAnamAM ujavAto utsava. nAgavasu nAgavasu | nAgadattanA pitA. te pratiSThAna nagaranA zeTha hatA. bhagavatIsUtramAM ulikhita bhUtAnaMdanA cAra lokapAlomAMno eka. tene cAra mukhya patnIo che 'suNaMdA(4), subhadrA(4), sujAyA(3) ane nAgavitta nAgavitta sumaNA(4)'. sthAnamAM ApelA lokapAlonA nAmomAM nAgavittanuM nAma nathI paNa tenA badale kAlavAlano ullekha che. pratiSThAna nagaranA zeTha nAgavasunI patnI ane a. nAgazrI nAgazrI nAgadattanI mAtA. caMpAnagarInA brAhmaNa somanI patnI. eka vAra teNe zramaNa dharmarucine bhikSAmAM kaDavA tuMbaDAnuM banAveluM zAka ApyuM. zramaNe te zAka pheMkI na dIdhu kema ke te pheMkI dIdhelA zAkane hajAro kIDIo khAya nAgazrI nAgazrI to te badhI marI jAya. tethI te pote ja te zAka khAI gayA ane mRtyu pAmyA. aneka janma ane maraNa pachI nAgazrI, rAjA drupadanI putrI draupadI tarIke janmI. a. nAgasUkSma nAgasUkSma eka laukika vidyAno grantha. nAgasena nAgasena mahAvIrane bhikSA ApanAro uttaravAcAlano zeTha. nAgahastina nAgrahastinA AcArya naMdilano ziSya. nAgadIvanI pharate Avelo samudra. A samudranI nAgoda nAgoda pharate valayAkAra yakSadvIpa Avelo che. jJAnanuM nirUpaNa karato pAMcamuM pUrva sUtra. vartamAna HT. jJAnapravAda jJAnapravAda mAM tenuM astitva nathI, te nAza pAmyo che. jJAtR/jJAta jJAtR / jJAta juo rAtavaMsa. jJAtR/ jJAta jJAtR/ jJAta juo jJAtAdharmakathA. jha. | jJAtRta/jJAta | jJAtRkula/jJAtakula juo NAtavaMsa. RSabha(1), mahAvIra AdinA vaMzajono vaMza. te ane ikabAga vaMza eka che. .tI jJAtRvaM/jJAtavaMga jJAtRvaMza/jJAtavaMza prajJApanA anusAra jJAta ane islAka e baMne judA vaMzo che. nAgasuhuma nAgaseNa nAgahatthi nAgoda nANappavAya 1. nAta 2. nAta HT. nAtakula nAtavaMsa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8- 236
Page #237
--------------------------------------------------------------------------
________________ nAbhi nAmudaa 1. nAya 2. nAya nAyajjhayaNa nAyaputta nAyamuNi nAyasaMDa nAyasaMDavaNa nAyasuya nAyAdhammakahA . ka. go nAmodaya mA. ma mA. tI. tI. ' mA. nAbhi mA. jJAta T/ HT jJAtAdhyayana 'gAma-bRhat-nAma joSa:' mALa-z jJAtaputra / jJAtRputra jJAtamuni / jJAtRmuni jhAlakhaNDa / jJAtakhaNDa jJAtRkhaNDavana / jJAtakhaNDavana jJAtazruta jJAtAdharmakathA nAbhi nAmodaya jJAta jJAtR jJAta jJAtAdhyayana jJAtaputrajJAputra jJAtamuni jJAAni tuba sAtakhaNDa jJAnubAvana jJAtakhaNDavana sAtata tAdharmakathA muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 marudeva, temanI patnI zrIkaMtAno putra. te avasapiNInA trIjA ArAno palyopamano AThamo bhAga bAkI hato tyAre janmyA hatA. te marudevInA yugalika hatA. temanI UMcAI pa25 dhanuSa hatI. temane RSabhanAme putra hato, teno janma vinIta bhUmimAM thayelo. A RSabha vartamAna avasarpiNI nA prathama tIrthaMkara che. nAbhine sumaMgalA nAme putrI hatI. A sumaMgalA ja bharatanI mAtA hatI. nAbhi ne vartamAna avasarpiNI kAlacakranA sAtamA ane chellA kulakara kahyA che. bIjI paraMparA mujaba te A avasarpiNInA 15 kulagaromAMnA 14 mAM kulakara che. temaNe 'dhikkAra' nI zikSA zarU karI. gausAlakanA bAra mukhya upAsakomAMno eka. pachIthI te mahAvIrano anuyAyI banI gayo. jJAtAdharmakathAno prathama zrutaskaMdha. temAM ogaNIsa adhyayano che. eka Arya vaMza. je jJAtavaMsathI abhinna che ane eka kSatriya jAti tarIke jANIto che. A ane nAya(1) eka che. mahAvIranuM bIjuM nAma. te jJAta vaMzanA hatA ane tethI te jJAtaputra tarIke oLakhAtA hatA. mahAvIranuM bIjuM nAma. A nAmano AdhAra mahAvIrano jJAta vaMza che. mahAvIre jyAM zrAmANyano svIkAra karyo hato te. kSatriyakuMDagrAma pAse AveluM na yA udyAna. A ane 'NAyamaMDa' eka che. A ane NAya(1) eka che. bAra aMgasUtromAM chaThThu aMgasUtra. te gadya racanA che. be zrutaskandhomAM vibhakta che- jJAta ane dharmakahA pahelAmAM ogaNIsa adhyayano che jyAre bIjAmAM dasa vargo che. bIjA zrutaskandhanA dasa vargomAMno pratyeka varga aneka vibhAgomAM (adhyayanomAM) vibhakta che. naitika yA dhArmika bodhanA prayojana vALI kathAnuM nirUpaNa A sUtramAM che. tenA upara abhayadevasUrie TIkA lakhI che. zrutaskaMdha 1, adhyayana 8 mAM 19mA tIrthaMkara mallinI kathA Ape che. 5-237
Page #238
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1. nArada 2. nArada 3. nArada 4. nArada nAraya nArayaputta 1. nArAyaNa 2. nArAyaNa nArAyaNakaTu nArikatA nArI 1. kaM 2. nArIkaMtA nAlaMdaijja nAlaMdA nAlaMdA nAlI nAsikka nAsikkaNagara niayA niMbaa niksa Wu . tI. nArada a. tA nArada .. .. tI. . *.. ma mAM. Jiu mA. ta .. ' mA. ma ma sit. . nArada Wu nArada nArada nAradaputra nArAyaNa nArAyaNa nArAyaNakoSTha nArikAntA nArI nArIkAntA nArIkAntA nAlandIya nAlandA nAlandA nAlI nAsikya nAsikyanagara niyatA nimbaka niSkaSAya 'Agama-vRta-nAma joSa:' bhAga-2 nArada nArada nArada nArada nArada nAradaputra nArAyaNa nArAyaNa nArAyaNakoSTha nArikAnA nArI nArIkAntA nArIkAntA nAlIya nAlandA nAlandA nAlI nAsikA nAsikvanagara niyatA nimbaka nikhAya muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 zauryapuranA yajJA ane somajasAno putra. te ane kacchullanArada eka ja vyakti che. bAvIsamA bhAvi tIrthaMkara vimalano pUrvabhava. eka brAhmaNa parivrAjaka ane tenA anuyAyIo. ariSTaneminA tIrthamAM thayelA eka ajaina RSi jemane pratyekabuddha tarIke svIkAravAmAM AvyA che. juo nArada(4). tIrthaMkara mahAvIrano ziSya. vartamAna avasarpiNImAM bharatakSetramAM thayelA 8 mA vAsudeva. te ane lakSmaNa eka che. te tIrthaMkara munisuvrata pachI ane nami pahelAM thayA. ayodhyA nA rAjA dazaratha ane tenI rANI kegamatInA putra hatA. baladeva padmanA arthAt rAmanA nAnA bhAI hatA. temaNe potAnA cakra vaDe rAvaNane holo. temanI UMcAI 16 dhanuSa hatI. te kAzyapa gotranA hatA. temanuM pUrvabhavanuM nAma punarvasu hatuM.12000 varSanuM AyuSya bhogavI te mRtyu pAmyA ane cothI narakabhUmimAM temaNe janma lIdho. eka ajaina RSi, je mokSa pAmyA. mathurA nagaranI bahAra AveluM sthaLa. juo 'nArIkaMtA'. A ane NArIkatA eka che. nIlavaMta parvatanAM nava zikharomAMnuM eka nIlavaMta parvata upara AvelA kesarisarovara mAMthI nIkaLI pazcima tarapha ramyaga pradezamAM vahetI nadI, sUtrakRta nuM tevIsamuM adhyayana. rAjagRhI nagaranuM upanagara. gosAlakanI mahAvIra sAthe prathama mulAkAta ahIM thayelI. juo mahAvIra A ane nAlaMdA eka che. bhagavatIsUtranA zataka 11no uddezaka 5. A ane nAsikvanagara eka che. suMdarIno pati naMda je nagarano hato te nagara. jaMbusudarzanA vRkSanuM bIjuM nAma. aMbarisino putra. juo aMbarisi. bharatakSetranA caudamA bhAvi tIrthaMkara ane baladeva no bhAvi janma. pRSTha- 238
Page #239
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 nikkhittasattha tI. nikSiptazastra nikSiptazastra niggaMtha zra. nirgrantha nirgastha niccamaMDiA niccAloa niccAloga niccujjota mI. nityama[etA Trena. nityAnow de.ja. nityAloka de.ja. nityodyota nityamaNDitA nityAloka nityAloka nityodyota 1. niNNaga ka. nimnaka nimnaka 2.niNNaga a.bhau nimnaka nimnaka niNNAmiyA ka. nirnAmikA nirnAmikA jaMbudvIpamAMnA airAvatakSetranA bAramA tIrthaMkara. pAMca samaNasaMpradAyomAMno eka. nigUMthano artha che- muni yA sAdhu arthAt bha0 mahAvIrano ziSya. nigUMtha, vaicArika ane bhautika baMdhanothI mukta che athavA je AMtarika ane bAhya maLothI-granthothI arthAt kaSAyo ane parigrahonA vaLagaNo ane baMdhanothI rahita che. nirgyutha upadezano artha che 'mahAvIra yA bIjA tirthIyarono upadeza." jaMbusudarzanAnuM bIjuM nAma. acAsI grahamAno eka. juo 'niccAlo'. juo 'niccAlo'. purimatAla nagarano bahu dhanika iMDAno vepArI. hiMsaka dhaMdhAnA kAraNe teNe ghaNu pApa bAMdhyuM. mRtyu pachI narakamAM gayo pachI te vijayanA abhagnasenA nAmaka putra tarIke janmyo. eka anArya (anArya) deza ane tenA loko. lalitaMga devanI mukhya patnI svayaMprabhAno pUrva bhava. naMdigrAmanA garIba kuTuMbamAM te janmI hatI. | sumaMgala ane sulakakhaNA tenI baheno hatI. aDhAra baMbhi(2) lipiomAMnI eka. juo nihnava. juo nihnava. 'nihAti' eTale satyane DhAMkavuM ke TALavuM ane bhrama Ubho karavo. je vyakti mULasiddhAMtathI viparItache te nihnava kahevAya che. te mATe te khoTAM ke mithyA siddhAMto pravartAve che. tene sanmArgathI bhraSTa thayelo mAnavAmAM Ave che. bha0mahAvIra pachI sAta nidbhavo thayA. te A pramANe- jamAli, tiSyagupta, AsADha, azvAmitra, gaMga, rohagupta, goSThAmAhila. temanA siddhAMto yathA krame A pramANe bahuraya, jIvapaesiya, avvatta, samuccheya, dokiriya, terAsiya ane abaddhiya'. zivabhUtine paNa nihnava gaNela che. teNe boTika saMpradAya sthApyo. ratnaprabhA(2) narakabhUmimAM AveluM eka mahANiraya. bharata(2) kSetranA paMdaramAM bhAvi tIrthaMkara ane rohiNI (2)no bhAvi janma. niNhaiyA niNhaga niNhaya nihavikA a.ni nihnava a.ni niva nilavikA nihnava nilava niNhava nihnava nilava nidaDDa/niddaDDa bhau. nirdagdha nirdaSpa nippulAa tI. niSNutA niSNulAka muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-239
Page #240
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 nimaggajalA bhau. nimagnajalA nimagnajalA nimajjaga a.tA nimajjaka nimajjaka nimuggajalA bhau. nimagnajalA nimagnajalA nimmama tI. nirmama nirmama nimmala ke.mo. nirjata nirmala niyaipavvayaga niyatiparvataka niyatiparvataka nirgrantha re, 1. niyaMTha 2. niyaMTha niyaMThi niyaMThijja niyaMThIputta niyayapavvaya niyala niyalla 1. nirai 2. nirai nirgastha nirjhantha nirjhaLei nirgunzIya nirgandhiputra niyataparvatI saT. ninthi HT. nirgranthIya nirgranthiputra bhau. niyataparvata de.ja. nigaDa de.ja. nigaDa 4. niti niti nigaDa. nigaDa timisA guphAmAM vahetI nadI. temAM je koI vastu paDe tene te DUbADI de che. A ja nAmanI bIjI nadI khaMDaprapAta guphAmAM vahe che. vAnaprastha tApasono varga jeo snAna karatI | vakhate keTalIka kSaNa pANImAM DUbelA rahe che. juo 'nimaggajalA'. bharatakSetranA soLamAM bhAvi tIrthaMkara ane sulatA. no bhAvi janma. brahmalokanA cha karo yA kAMDomAMno eka. sUryAla svargIya vAsasthAnamAM Avela eka jAtanA parvato. tyAM vasatA devo sadA krIDA karatA hoya che. A ane nirgetha eka che. bhagavatIsUtranA pAMcamA zatakano AThamo uddezaka. juo 'khuphuganigraMthIya'. juo 'athAhapannA'. tIrthaMkara mahAvIrano ziSya. A ane 'NiyaIparvataga" eka che. A ane 'Niyalla' eka che. 88 grahamAno 1. sthAnasUtramAM ja teno ullekha che. pakhavADiyAnA 15mAM divasanI rAtrinuM bIjuM nAma mUlanakSatranI adhiSThAtrI devI. kosaMbIno rAjamala, tene ujjainInA malla aTTaNe harAvyo hato. balinI mukhya patnI. te potAnA pUrvabhavamAM zrAvastInA zeThanI putrI hatI. bIjA zrutaskandhanA bIjA varganuM cothuM adhyayana. | sUtrakRt nA prathama zrutaskandhanuM pAMcamuM adhyayana. A ane nArayavibhaktieka che. aMgabAhya kAlika AgamasUtra. aMgabAhya AgamAM nA vargomAMthI eka varga upAMgono che. upAMgamAM. eka pAMcanuM jUtha che, te jUthamAMno A sUtra che. nirayApAlikAmAM upAMga vargamAM je pAMcanuM jUtha jaNAvyuM che te pAMca mATenuM A sAmAnya nAma che. | kappiyA e nirayApAlikAnuM bIjuM nAma che. bhagavatIsUtranA zataka 19tno AThamo uddezaka. A ane niraMbhA eka che. airAvata(1) kSetranA trIjA bhAvi tIrthaMkara. niti nirjhati niraMgaNa niraMgaNa niraMgaNa 1. niraMbhA che. nirambhA nirazmA 2. niraMbhA A. nirambhA nirazmA nirayavibhatti A. nirayavibhakti nirayavibhakti 1. nirayAvaliyA - HT. nirayAvalikA nirayAvalikA 2. nirayAvaliyA A. nirayAvalikA nirayAvalikA nivvatti niraMbhA nivvANa A. nirvRtti A. nirumbhA tI. nirvANa nivRtti nirukSA nirvANa muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-240
Page #241
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma koSa:' bhAga-2 mI. nilavaMta nivvANI E - nIlavanta nirvANI nIlavanta nirvANI nivvui ka. nivRtti nivRtti nivvuikarA tI. nirvRtikarA nivRttikarA 1. nisaDha a. | nika niSadha juo nIlavaMta(4). eka devI. mathurAnA rAjA jitazatrunI putrI. rAjA iMdradattanA putra sureMdradatta sAthe paraNAvavAmAM AvI hatI. saMsAratyAganA prasaMge aDhAramAM tIrthaMkara ara mATe upayogamAM levAyelI pAlakhI. bArAvatInA baladeva ane patnI revaIno putra. te 50 rAjakuMvarIone paraNyo hato. te saMsAra tajI tIrthaMkara ariSTanemino ziSya banyo. nava varSanA zramaNajIvananA pAlana pachI. marIne sarvArthasiddha vimAnamAM te deva tarIke janmyo. | mahAvideha kSetramAM eka vadhu bhava karI niSadha mahAvidehakSetramAM mokSa prApta karaze. kamalAmelAno pati sAgaracaMdra teno putra hato ane prabhAvatI tenI patnI hatI. jaMbUdvIpamAM Avelo parvata. mahAvidehanI dakSiNe, harivAranI uttare, pUrva lavaNasamudranI pazcime ane pazcima lavaNasamudranI pUrve Avelo che. tenI UMcAI cAraso yojana che. tene nava zikhara che. A ja nAmavALA parvata upara vasato deva. A ja nAmavALA parvatanA nava zikharomAMnuM eka. maMdaraparvatanA nava zikharomAMnuM naMdanavanamAM AveluM zikhara. maMdaraparvatanI dakSiNe devakarAmAM AveluM sarovara. sItodA nadI tenA be bhAga karatI pasAra thAya che. vRSNidazAnuM prathama adhyayana. juo nisaDha(5). juo nisaDha. A ane 'NisaDha' (5) eka che. nava saMkara jAtiomAMnI eka. brAhmaNa puruSa ane zUdra strInA samAgamathI A jAti pedA thaI che. 2. nisaDha bhau. niSadha niSadha niSadha niSadha 3. nisaDha 4. nisaDha niSadha niSadha 5. nisaDha niSadha niSadha 6. nisaDha bhau. niSadha niSadha . 7. nisaDha nisaDhakUDa nisaha nisahakUDa niSadha niSadhakUTa niSadha niSadhakUTa niSadha niSadhakUTa niSadha niSadhakUTa nisAda a. niSAda niSAda muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bahat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 241
Page #242
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma vApa:' mA-2 aMgabAhya kAlika AgamasUtra. A gadyamaya racanA vIsa uddezomAM vibhakta che. zramaNa ane zramaNInA AcAra niyamo nirUpe che, doSo mATe prAyazcitta, tapavidhAna che. niyamonA apavAdo paNa jaNAve nisIha A. nizItha nizItha che. tenA kartA visAhagaNi che. pahelAM te AcAra kalpano eka bhAga hato pachIthI tenAthI chUTo pADI alaga karI devAmAM Avyo. 'nisIha' zabdano artha aMdhakAra thAya che ane aMdhakAra gopanIyatAnuM pratIka che. tenA bIjA nAmo nIce pramANe che pakalpa, AcArakalpa, AcArakalpa, nisIhacUlA. nisIhacuNNi A. nizIthacUrNi nizItha cUrNi juo nisIhavisesacaNi. A ane nisIha eka che. pahelAM te AcAranA nisIhacUlA HT. nizIthavUIM nizIthacUDA pariziSTa (cUlA) rUpa hato. jinadAsagaNi mahattare nisIha upara lakhelI cUrNi. nitIvisapuon T. nizIthivizeSajU inizIthavizeSa cUrNi | jinadAsagaNi pahelAM koIe lakhelI nisIha cuNi-vivecanathI A bhinna che. vartamAna avasarpiNImAM bharatakSetramAM thayelA pa mAM nisuMbha ca. nizumbha nizumbha pratizatru. temane purisasIhe jelamAM pUryA hatA. balinI pAMca mukhya patnIomAMnI eka. te tenA 1. nisuMbhA de. nizumbhA nizumbhA pUrvabhavamAM zrAvastInA zeThanI putrI hatI. jJAtAdharmakathAnA bIjA zrutaskandhanA bIjA varganuM 2. nisuMbhA A. nizumbhA nizumbhA bIjuM adhyayana. nIrajas brahmalokanA cha tharomAMno eka. 1.nIla de.ja. nIla acAsI grahamAMno eka. 2. nIla bhau. nIla nIla A ane nIlavaMta eka che. dharaNanA pAMca senApatiomAMno eka. te nIlakaMTha nIlakaNTha nIlakaMTha AkhalAonA daLano nAyaka che. nIlaguhA rAjagRhInuM udyAna jyAM vIsamA tIrthaMkara muninIlaguphA nIlaguhA suvrate zramaNya svIkAryuM. nIlabhadda a. nIlabhadra nIlabhadra kharAba sobatavALo mANasa. jaMbUdvIpamAM Avelo parvata. te mahAvideha kSetranI. uttare, ramyaga pradezanI dakSiNe, pUrva lavaNasamudranI pazcime ane pazcima lavaNasamudranI pUrve Avyo che 1.nIlavaMta bhau. nIlavat nIlavata tenI UMcAI 400yojana che. navA zikharo che - siddhAyatana, nIlavaMta, pUrvavideha, sIA, kitti, sArI, avaravideha, ramyagaphUDa ane uvadaMsaNa. nIraa it. nIrajasa nIla muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-242
Page #243
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'mAna-da-nAma vakoSa:' mA I-2 2. nIlavaMta nIlavat 3. nIlavaMta 4. nIlavaMta 5. nIlavaMta nIlavaMtaddaha nIlavaMtaddahakumAra nIlA nIlAsoa nIlobhAsa nedUra Dhe. nIlavat bhau. nIlavat nIlavat nIlavadraha nIlavavhakumAra mo. nIlA nIlAzoka de.ja. nIlAbhAsa . nera uttarakurumAM vahetI sItA nadInA pravAhamArganI nIlavata madhyamAM AvelA pAMca sarovaromAMnuM eka. nIlavatuM A ja nAmavALA parvata upara vasato deva. nIlavat { A ja nAmavALA parvatanA 9 zikharonuM eka zikhara nIlavatuM bhadrazAlavanamAM Avelo dizAhastikUDa. nIlavadraha juo nIlavaMta. nIlavadrakumAra A ane nIlavaMta eka che. nIlA raktAne maLatI nathI. nIlAzoka saugaMdhikA nagaranI bahAra AveluM udyAna. nIlAbhAsa aThyAsI grahamAMno eka graha. nedUra, A ane nehura eka che. bAra varSanA dukALa daramyAna pUrepUro samaya AcArya bhadrabAhu je dezamAM rahyA hatA te deza. bhadrabAhu nepAla pAsethI dRSTivAdanuM jJAna prApta karavA pADaliputra thI thUlabhadra ane anya sAdhuo nepAla gayA. te | deza tenI ratnakaMbala mATe prasiddha hato. nepAla juo nepAla. A ane ariSTanemi eka che. jemane mahAnisIha pratye khUba Adara hato te nemicaMdra vidvAna AcArya. nivRtti juo zidhvati. nivRtinagara A ane nivRttipura eka che. nehura eka anArya deza. nepAla mo. nepatra nemAla nemi tI. ne? nemi nemicaMda nemicandra nevyuti nevvutiNagara nehura ai. ma.I. nitinagara nehara -----*----------x-----X-----*-----X-----X----- -----*-----X-----*-----X-----X-----X-----X----- muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-243
Page #244
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 Agama-bRhat-nAmakoSaH oLakha | saMskRta / gujarAtI ! nAmaparica prAkRta 'A't 'na' paryantaH prathamo bhAgaH parisamAptaH muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat - nAma koSa: ' bhAga - 1 pRSTha- 244
Page #245
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 [1] munizrI dIparatnasAgarajInA prakAzano-1 [603+DVD] 1,36,000 kula prakAzano- 603, tenA ....................................kula pRSTho 1,08,070 | mUla Agama sAhitya mULa Agama 3 prakAzanomAM 147 pustakomAM nIce pramANe kula 7850 pRSThomAM che mAma suifLa-mUrta (Printed) A saMpuTamAM amArA kula 49 prakAzano che, jenA kulA pAnA Azare 3510 che | 147 7850 mAma sujJALa-mUi (Net) A saMpuTamAM amArA kula 45 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 2810 che. mAma sujJALa-maMjUSA (Net) A saMpuTamAM amArA kula 53 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 1530 che Agama anuvAda sAhitya Agama anuvAda 5prakAzanomAM165 pustakomAM nIce pramANe kula 20150 pRSThomAM che mAma sUtra-gujarAtI anuvAda-mUcha (Printed) A saMpuTamAM amArA kula 47 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 3400 che. 165 20050 mAma sUtra-hindI anuvAta (Net) A saMpuTamAM amArA kula 47 prakAzano che, jenA kulA pAnA Azare 2800 che mAma sUtra-phaMnniza anuvAda (Net) A saMpuTamAM amArA kula 11 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 400 che mAma sUtra-gujarAtI anuvA-savA (Printed) A saMpuTamAM amArA kula 48 prakAzano che, jenA kulA pAnA Azare 10340 che. mAma sUtra-hindI anuvAta (Printed) | A saMpuTamAM amArA kula 12 prakAzano che, jenA kulA pAnA Azare 3110 che. 171 | 60900 Agama vivecana sAhitya Agama vivecana 7prakAzanomAM 171 pustakomAM nIce pramANe kula 60900 pRSThomAM che kAmasUtra-sarIlaMka (Printed) A saMpuTamAM amArA kula 46 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 13800 che. =2 mAma mUnaM vaM vRtti-1 (Net) A saMpuTamAM amArA kula 51 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 17990 che. mAma mUnaM vaM vRtti-2 (Net) A saMpuTamAM amArA kula 9 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 2560 che muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSaH' bhAga-1 pR8-245
Page #246
--------------------------------------------------------------------------
________________ [4] 'mAna-da-nAma vakoSa:' mA I-2 munizrI dIparatnasAgarajInA prakAzano-2 [603+DVD] 1,36,000. kula prakAzano- 603, tenA .. .......................kula pRSTho 1,08,070 mAma cUrNa sAhitya (Net) A saMpuTamAM amArA kula 9 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 2670 che. savRttivA kAmasUtranaLa-1 (ited) A saMpuTamAM amArA kula 40 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 18460 che savRttimAma sUtrAjhi-2 (Printed) A saMpuTamAM amArA kula 8 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 2660 che. Hyota 3114 ELO (Printed) A saMpuTamAM amArA kula 8 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 2760 che Agama koSa sAhitya 16 05190 Agama koSa sAhitya prakAzanomAM 16pustakomAM nIce pramANe kula 5190 pRSThomAM che 31114 HECAT (Printed) A saMpuTamAM amArA kula 4 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 2100 che. mAma nAma va vaphA-vAso (Printed) A saMpuTamAM amArufprakAzana che, jenA kula pAnA Azare 210 che. mAma sAra zoSa: (Net) A saMpuTamAM amArA kula 5prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 1130 che. mAma zabdAsiMha [prAsaM. ] (Printed). A saMpuTamAM amArA kula 4 prakAzano che, jenA kulA pAnA Azare 1250 che mAma gRha nAma zoSa: [ saMpu nAma parivA] (Printed) A saMpuTamAM amArA kula 2 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 500 che. Agama anya sAhitya 10 | 03220 Agama anya sAhitya prakAzanomAM 9 pustakomAM nIce pramANe kula 1590 pRSThomAM che [5] mAma kathAnuyo" (Printed) A saMpuTamAM amArA kula 6 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 2170 che 31114 Heeft hifcu (Printed) A saMpuTamAM amArA kula 2 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 870 che. mASita sUtrALi (Printed) A saMpuTamAM amArutaprakAzana che, jenA kula pAnA Azare 80 che mAmaya sUAvanI (Printed). A saMpuTamAM amArufprakAzana che, jenA kulA pAnA Azare 100 che. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8- 246
Page #247
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 munizrI dIparatnasAgarajInA prakAzano-3 [603+DVD] 1,36,000 kula prakAzano- 603, tenA ....... .............kula pRSTho 1,08,070 Agama anukrama sAhitya AgamaanukramasAhitya 3prakAzanomAM 9 pustakomAM nIce pramANe kula 1590 pRSThomAM che | 9 | 01590 [6] mAma viSayAnukrama-mUtra (Printed). A saMpuTamAM amArA kula 2 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 730 che. mAma viSayAnuma-sIvara (Net) A saMpuTamAM amArA kula 4prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 430 che kAmasUtra-thA anukrama (Net) A saMpuTamAM amArA kula 3prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 430 che T1 | muni dIparatnasAgara likhita "Agama sivAyanuM anya sAhitya" Agametara sAhitya 12 prakAzanomAM 84 pustakomAM nIce pramANe kula 9270 pRSThomAM che tattvAbhyAsa sAhitya A saMpuTamAM amArA kula 13 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 2090 che | 85 | 09270 sUtrAbhyAsa sAhitya A saMpuTamAM amArA kula 6 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 1480 che. | vyAkaraNa sAhitya A saMpuTamAM amArA kula 5 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 1050 che vyAkhyAna sAhitya A saMpuTamAM amArA kula 4 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 1220 che. jinabhakti sAhitya A saMpuTamAM amArA kula 9 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 1190 che vidhi sAhitya A saMpuTamAM amArA kula 4prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 300 che. ArAdhanA sAhitya A saMpuTamAM amArA kula 3prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 430 che. paricaya sAhitya A saMpuTamAM amArA kula 4prakAzano che, jenA kulA pAnA Azare 220 che. pUjana sAhitya A saMpuTamAM amArA kula 2 prakAzano che, jenA kulA pAnA Azare 100 che. muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR8-247
Page #248
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'gAma-vRda-nAma Sa:' mA-2 munizrI dIparatnasAgarajInA prakAzano-4 [603+DVD] 1,36,000 kula prakAzano- 603, tenA ..................kula pRSTho 1,08,070 tIrthakara saMkSipta darzanA A saMpuTamAM amArA kula 25 prakAzano che, jenA kula pAnA Azare 680 che prakIrNa sAhitya A saMpuTamAM amArA kula 5 prakAzano che, jenA kulA pAnA Azare 290 che. dIparatnasAgaranA laghuzodha nibaMdha A saMpuTamAM amArA kula 5prakAzano che, jenA kulA pAnA Azare 220 che muni dIparatnasAgaranuM sAhitya 1 muni dIparatnasAgaranuM Agama sAhitya [kula pustaka 518] tenA kula pAnA [98,800]. 2 muni dIparatnasAgaranuM anya sAhitya [kula pustaka 85] tenA kula pAnA [09,270] 3 muni dIparatnasAgara saMkalita "tattvArthasUtra'nI viziSTa DVD tenA kula pAnA [27,930] amArA prakAzano kula 603 + viziSTa DVD kula pAnAM 1,36,000 amAruM badhuM ja sAhitya on-line paNa upalabdha che ane 5 DVD mAM paNa maLI zake che veba sAITa:- (1) Imela eDresa:-
[email protected] (2) deepratnasagar.in mobAila 09825967397 'saMparka:- munizrI dIparatnasAgarajI mahArAja sAheba "pArtha vihAra", jaina derAsarajI, phoresTa resTa hAusa sAme, kAlAvaDa hAIve-TacA 'Post: - ThebA, Dis:-jAmanagara, gujarAta, India. [Pin- 361120] muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama-bRhat-nAma koSa:' bhAga-1 pR5-248
Page #249
--------------------------------------------------------------------------
________________ 'Agama- bRhat nAma koSaH ' bhAga - 1 BLANK PAGE muni dIparatnasAgarajI racita 'Agama- bRhat nAma koSa : ' bhAga - 1 pRSTha- 249
Page #250
--------------------------------------------------------------------------
________________ AMITannDH- A -MAIL namo namo nimmaladaMsaNassa bAla brahmacArI zrI neminAthAya namaH pUjya Ananda-kSamA-lalita-suzIla-sudharmasAgara-gurUbhyo namaH Agama-bRhat-nAmakoSa: prAkRta oLakha saMskRta gujarAtI nAmaparicaya bhAga-1 prAzana tArI- 10/02/2020 somavAra tithI- 2076 mahA vada 1 wo: saMpa :00 namuni DA. dIparatnasAgara [M.Com., M.Ed., Ph.D., zrutamaharSi] Email: -
[email protected] Mob Mobile: - 09825967397 Web address:- (1) , (2) Deepratnasagar.in