Agam Buhat Nam Kosh Part 01

SR No.: 035091
Original Sutra Author: N/A
Author: Dipratnasagar, Deepratnasagar
Publisher: Deepratnasagar
Publication Year: 2020
Total Pages: 250
Language: Sanskrit, Hindi
Classification: Dictionary & agam_dictionary
File Size: 50 MB

Page 100

‘મામ-દ-નામ વષ:' મા-૨
कदलिसमागम
ત્રિસમાજ
કદલિસમાગમ
कद्दम
दे.
कर्दमक
કર્દમક
१.कप्प
કલ્પ
२. कप्प
आ.
कल्प
કલ્પ
३. कप्प
क.
कल्प
કલ્પ
| જુઓ ‘કયલિસમાગમ’.
અનુવલંધર દેવોનો ઇંદ્ર. તે વરુણ(૧)ના કુટુંબનો સભ્ય છે. તેનો વાસ વિદ્યુપ્રભ(૨) પર્વત ઉપર છે. જુઓ અનુવલંધરનાગરાય. સ્વર્ગીય ક્ષેત્રોનો વર્ગ. વિગતો માટે જુઓ ‘કપ્પોવગ'. અંગબાહ્ય કાલિક આગમગ્રન્થ. લોકોમાં તે બૃહત્કલ્પસૂત્ર તરીકે પ્રસિદ્ધ છે. છ અધ્યયનોમાં વિભક્ત છે. આ અધ્યયનો શ્રમણ-શ્રમણીઓના આચારના વિધિ-નિષેધરૂપ નિયમોનું નિરૂપણ કરે છે. તેમનાં ભક્ષ્ય, ઉપકરણ, રોકાવાના સ્થાનો વગેરે અંગેના વિધિનિષેધોનું વિવરણ આ ગ્રન્થમાં છે. વ્રતપાલનમાં થતા અતિચારો યા નાનામોટા દોષો સંબંધી પ્રાયશ્ચિત્તોનું પણ વિધાન તેમાં છે. પાડલિપુત્રના બ્રાહ્મણ ‘કપિલ' (૬)નો પુત્ર. તે બહુ બુદ્ધિમાન હતો. તે એક ‘મય’ની દીકરીને પરણેલો. તે જ નગરના રાજા નંદનો મંત્રી હતો. રાજાને ઘણો ઉપયોગી અને મદદગાર સાબિત થયો હતો. જો કે રાજાએ તેને ઘણો પરેશાન કર્યો અને ત્રાસ આપ્યો છતા તે સદા રાજાને વફાદાર રહ્યો. તેને ‘કલ્પક’ કે ‘કલ્પગ” પણ કહે છે. કલ્પ(૨) ઉપર ભદ્રબાહુએ રચેલી એક પ્રકારનું ગાથાબદ્ધ વિવેચન. ભાષ્યની ગાથાઓથી નિર્યુક્તિની ગાથાઓને અલગ કરવી કઠિન છે. કલ્પ(૨)નો પ્રાસ્તાવિક ભાગ. કલ્પ(૨)નો પ્રાસ્તાવિક ભાગ. કલ્પનિર્યુક્તિ ઉપર એક પ્રકારે ગાયાબદ્ધ વિવેચના તે બે રૂપમાં મળે છે – બૃહત્કલ્પલઘુભાષ્ય અને બૃહત્કલ્પબૃહદ્ભાગ્ય . અંગબાહ્ય કાલિક આગમસૂત્ર. તે ઉપાંગ અંતર્ગતુ છે. તેમાં દસ અધ્યયનો છે. જુઓ ઉપર. બાર કલ્પો (સ્વર્ગીય ક્ષેત્રો યા સ્વર્ગો)થી પણ ઉપર વસતા રૈવેયક અને અનુત્તરોપપાતિક અથવા અનુત્તર દેવોનું બીજું નામ. એક લૌકિક શાસ્ત્ર, કપાસીયાનો વેપાર કરનારાઓની આર્ય મંડળી.
कप्पणिज्जुत्ति
आ.
कल्पनियुक्ति
કલ્પનિર્યુક્તિ
कप्पपेढा कप्पपेढिया
कल्पपीठिका कल्पपीठिका
કલ્પપીઠિકા કલ્પપીઠિકા
HT.
कप्पभास
HT.
कल्पभाष्य
કલ્પભાષ્ય
कप्पवडंसिया
પવિતંસા કલ્પાવતંસિકા
कप्पवडिंसिया
મા. øત્પાવતરા કલ્પાવતંસિકા
कप्पातीत
कल्पातीत
કલ્પાતીત
.
१. कप्पासिअ २. कप्पासिअ
कासिक काासिक
કાર્યાસિક કાર્યાસિક
मुनि दीपरत्नसागरजी रचित 'आगम-बृहत्-नाम कोषः' भाग-१
પૃ8- 100