Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ FCOVE (ODIl SE ) ) ) ' lekhakaH rAtApradhAna paBta dharaNAla UaukarazI zAha
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ A jinApAsanA graMthamAM paM. dhIrUbhAie aneka prakaraNeA taiyAra karyAM che ane nAnA meTA sarve kAI samajI zake tevI sarala bhASAmAM eka eka prakaraNamAM eka eka viSayanI suMdara rajUAta karI che. e dRSTie A grantha dhaNe. AvakAradAyaka banyA che. -pa. pU. AcArya zrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAja A 'jinApAsanA" eka evuM prakAzana che, je vizvamAM vadhatA jatAM anAtmavAdI sAhityamAM AtmavAdanI pratiSTA kare che ane upAsanAmaLe AtmA dhruvI kalpanAtIta unnati karI zake che, enuM ceTa nidarzana karAve che. --pa. pU. paiM. zrI dhuraMdharavijayajI gaNivarya
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ ka D = uuuN Iti fitti D (EsTa' ke jinopAsanA * . lekhaka : sAhityavAridhi zatAvadhAnI paM. zrI dhIrajalAla TokarazI zAha saMzodhake : pa. pU.A. zrI vijayadharmasUrIzvarajI ma. pa. pU.paM. zrI dhurandharavijayajI gaNivarya 5. pU. paM. zrI bhAnuvijayajI gaNivarya 1: , rAta It
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakAzaka : narendrakumAra dhIrajalAla zAha maMtrI ? jaina sAhitya-prakAzana-maMdira ladhAbhAI guNapata bIDI cAMcabaMdara, muMbaI 9 AvRtti pahelI vi. saM. 2020, sane 1964 mUlya rUpiyA che sarva hakka surakSita maNilAla chaganalAla zAla navaprabhAta prInTIMga presa ghIkAMTA, amadAvAda,
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ viSayAnukrama viSaya pRSThasaMkhyA vaMdanAo (cotrIza) 5 thI 38 samarpaNa prakAzakanuM nivedana graMtha aMge kiMcit zrI vijayadharmasurijI ma. pIThikA upAsya - khaMDa pra. paheluM - upAsanA konI karavI ? pra. bIjuM - jinadevane sAmAnya paricaya pra. trIjuM - jinadevane vizeSa paricaya covIza jinanA mAtA-pitAdine koTho covIza jinanI kalyANakabhUmione kaThe cAvIza jinanI kalyANaka-tithione ke pra. ethuM - jinadevanAM keTalAMka vizeSaNo upAsanA - khaMDa pra. pAcamuM - upAsanA saMbaMdhI keTalAka vicAraNA pra. chaThuM - jinapAsanAnuM mahattva 114 pra. sAtamuM - tAvika bhUmikA pra. AThamuM - nama-maraNa 150 pra. navamuM -- namaskAra 165 pra dazamuM - mUrtinuM AlaMbana 184 pra. agiyAramuM - maMdira aMge kiMcita 206 pra. bAramuM - deva-darzana 221 pra. teramuM - pUjanI AvazyakatA 234 pra. caudamuM - sAta prakAranI zuddhi 248 pra. paMdaramuM - aMgapUjA 127
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ 552 408 Y51 480 pra. soLamuM - ajhapUjA 318-1 pra. sattaramuM - bhAvapUjA 319 pra. aDhAramuM - snAtrapUjA 5 pra. ogaNIsamuM - rathayAtrAdi pra. vIzamuM - tIrthayAtrA pra. ekavIsamuM-ahamaMtrane ja 387 pra. bAvIzamuM -dhyAna upAsaka-khaMDa pra. trevIsAmuM - Avazyaka guNa pra. covIzamuM-dhamacaraNa pra. pacIsamuM - jIvanacaya - cinI sUci 1 bhagavAna mahAvIra (zrI kalarapleTa-prAraMbhamAM 2 zrI jinezvaradevanI suMdara pratimA-pRSTha 16 sAme 2 parikara sAthenI suMdara mUrti-pRSTha 17 sAme 4 covIza tIrthakarane paTa-pRSTha 32 sAme 5 zrI AdIzvara bhagavAnanI suMdara pratimA-pRSTha 33 sAme 6 zrI jinezvaradevanI beThelI tathA UbhelI pratimA-pRSTha 192 sAme 7 samavasaraNastha jinapratimA-pRSTha 100 sAme 8 jainamaMdiranI bhavyatA-pRSTha 208 sAme 9 jenamaMdiranI bhavyatA (2)-pRSTha 209 sAme 10 zrI jinezvaradevanI AratInuM bhavya dazya-pRSTha 304 sAme 11 maMgaLa dIve-pRSTha 305 sAme 12 snAtrapUjAnuM eka dazyapRSTha 336 sAme 10 ahamaMtranA sAmudAyika jApanuM eka dazya-pRSTha 337 sAme 14 arthataMtrane eka suMdara paTa-pRSTha 400 sAme 15 zrI jinezvaradevanA dhyAnamAM mana muni-pRSTha 401 sAme
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinopAsanA zrI varddhamAna (mahAvIra) svAmI Po kala 0000000 namaH / vIra : sarva surA surendra mahito, vIraM budhAH saMzritA:, vIreNAbhihataH svakarmanicayo, vIrAya nityaM vIrAttIrthamidaM pravRttamatulaM, vIrasya ghoraM vIre zrI ghutikIrti kAMti nicaya : zrI vIra bhadraM diza || 1|| tapo, 77
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ vaMdanA pahelI anaMta kAlathI AtmAnI zaktine AvarI rahela karmakaTaka sAthe AkarUM yuddha khelIne javalaMta jaya meLavanAra he jina bhagavaMta! tamane mArI keTi koTi vaMdanA he. sevaka savAIlAla kezavalAla zAha 22, amaratalA sTrITa, kalakattA-1
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ vaMdanA bIjI 000000000000000000000000000000000000 zagAdi aDhAra dUSaNane dUra karI pavitratAnI parama ti prakaTAvanArA he puruSottama! tamane mArI koTi koTi vaMdanA ho. 000000000000000000000000000000000000 sevaka mANekalAla cunIlAla zAha lakSmI bIlDIMga, kAlabAdevI, muMbaI-2
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ vaMdanA trIjI bhegamArgane tyAga karI muktisAdhaka mahAganuM advitIya avalaMbana dhAraNa karanArA he vItarAga pratye! tamane mArI keTi keTa vaMdanA ho. sevikA kusumabahena mANekalAla zAha lakSmI bIlDIMga, kAlabAdevI, muMbaI-2
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ 33933333339999939333 363958 vaMdanA ceAthI vividha prakAranI bAhya-abhyaMtara tapazcaryA vaDe AtmAnu sapUrNa zAdhana karanArA he mahAna tapasvI ! tamane mArI kATa keTi vaDhanA ho. Wan sevaka hIrAlAla chaganalAla zAha ziva, mu`baI-22 *************************
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ TTTTTYYTYywIyYYYYTYTYTYY 999999999 vaMdanA pAMcamI ST 1 2. AAAAAAAAAAAAAAAAAAA TITUTI paugalika bhAvanA pravAhathI para thaIne AtmaramaNatAnI anerI moja mANanArA he AnaMdaghana! tamane mArI koTi koTi vaMdanA ho. TYYYY AAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAA ITY) I sevaka kezavalAla somAlAla zAha (kapaDavaMjavALA) dinezacaMdra kezavalAlanI ku. 209, gulAlavADI, muMbaI-3 T 20 TRENTNODET CENTER FOREAMS
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ SUNNNNVNAVIN vaMdanA chaThThI WINKEKANNENKOKKNKINKKUINKKTIKNNKINY dharmacakranA pravartana vaDe samasta jagata para upakAranI asAdhAraNa varSA karanArA tIrthakara bhagavaMta! tamane mArI keTi koTi vaMdanA ho. essor & Alpviravalvulus ( sevaka vADIlAla catrabhuja gAMdhI pradIpa nivAsa, navareja lena, ghATakopara, muMbaI-77 Headsexoveeeeeeebooooooooook 33 NAVK//WWW : S
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ vaMdanA sAtamI = GiOTTITTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTT TTDAR bhavya jIvane siddhisadana pratye laI janAra mokSamArganuM yathArtha vidhAna karanArA he brahmana ! tamane mArI koTi koTi vaMdanA ho. WWWWWWWWche LALALALALALALALA YW666 AL D sevaka sUrajamala ke. saMghavI 110, zIvAjInagara, pUnA-5 T TALUMNADA NUNNAANNNNNOM
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ TAWANNA MANIPPENI DD GORDONOSE vadanA AThamI puruSArthInA parama ceAge naramAMthI nArAyaNu bananArA tathA vAmanamAMthI virATa thanArA OM viSNeA ! tamane mArI kaeNTi koTi vaMdanA ho. Wan sevaka khImajI velajInI kAM. dAnatADa sTrITa, mu`baI-3 SEAN croonde TeenSencerecen R
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ vaMdanA navamI zukala dhyAnarUpI kalAsagirimAM vAsa karanArA tathA tripadI rUpa trizUlane dhAraNa karanArA he mahAdeva ! tamane mArI keTi koTi vaMdanA ho. sevaka zaMkaradAna zubherAja nAhaTA The. nAhaTA bradharsa 4, jagamohana malika lena, kalakattA-7
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ 33333333 9333973 vaMdanA dazamo janma, jarA ane mRtyunI bhISaNa zrRMkhalA bhedIne akSaya amarapade ArUDha thanArA huM jagannAtha! tamane mArI kaiATa keTa vaMdanA ho. Wan sevaka bhANajI dharamazI zApariyA canI rADa, mukhaI-4 ************* EUR903333EUR GOPIOGGG3939373989%
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ vaMdanA agIyAramI ajJAnanA gherA paTale bhedI ananya apratihata jJAnane prakAza prakaTAvanArA he jJAnamArtaDa! tamane mArI keTi koTi vaMdanA ho. sevaka zrI nagInadAsa vaidya enDa sansa TrasTanA TrasTI zAha bhegIlAla nagInadAsa tathA zAha vasaMtalAla uttamacaMda UMjhA phArmasI-UMjhA (gu.)
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ 3333333333333; 33QGGC3333 3606000 vadanA khAramI zamarasarUpI caiAsnAnA satra chaMTakAva karanArA niSkalaMka ane sadodita evA huM jinacaMdra tamane mArI keTi koTi vaMdanA hA. Wan sevaka maNilAla vanamALIdAsa zAha 8-5 rUpacaMdarAya sTrITa, kalakattA 7 900000000 GOODI
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ 2000000#######~~~~~~hearts~~...~.00000 waawa vadanA teramI samasta leAkAleAkanA bhUta, vartamAna ane bhaviSyakAlIna sarva bhAvAne cathAya paNe prakAzanArA huM sajJa devAdhideva ! tamane mArI keTa kATa vadanA . 5 sevaka nAnakada rIkhavacaMda zAha malabAra hIla, rIja rADa, rekhA naM. 1, suI-6 DOON ZIIIIIIN###1!!!!-#####ES Q
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ NNNNNNNNNNNNNNNNNNNN vaMdanA caudamI meghadhArA sama gaMbhIra svare madhura vAkyonA pravegapUrvaka dharmanI divya dezanA denArA he vAvibhe! tamane mArI Jaa J VAvluv Kes 9999999999999. T-1 TES vaMdanA he. BolosaWorvetelecoolerboladereglegeservooVocVorloveslegesloo oocleVe NONNNNNN DISSIPSINESS zrI vardhamAna beDelI AzramanA vidyAthI tathA vidyArthinIo beDalI, chelle vaDodarA. ANANALALALALALALALALALTAAVAT
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ www. vadanA padaramI jIve ane jIvavA de'nI amara gheSaNA vaDe cauda rAjalokanA jIvAne abhayadAna ApanArA he karuNAsiMdhA ! tamane mArI kreTi keTi vadanA hA. Wan sevaka DAsAlAla narabherAma jhaveracada lov 23, amaratalA sTrITa, kalakattA 1 * 21011110P######!!~ZIIS
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ NMARRI delectrolietotoot vaMdanA seALamI sanmAnA anusaraNapUrvaka vitinA vimala pathe vicaravAnI pramaLa preraNA karanArA he jagadgurI ! tamane mArI kaiATa keTi vaDhanA hA. S sevaka kuMvarajI mANekajI lADAyA jakhau baMdara (kaccha). yogo | ST ables eoboleslochoolooloolooloolooloolaste teatastoolhol
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ vaMdanA sattaramI syAdvAda-saptabhaMgInI prarUpaNa karIne sApekSatA, tulanA ane samanvayanI eka navI ja daSTi ApanArA he brahmarSi ! tamane mArI keTi koTi vaMdanA ho. nA sevaka dAmajI jeThAbhAI divya mahAla, bIje mALe, 6, esa leIna, pocugIjha carca sTrITa, dAdara, muMbaI-14
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ 00000000000000000000000 vadanA aDhAramI 000000000000000000000000000000000000 jIvanapathane tirmaya banAvavA mATe dharmane akhaMDa dIve prakaTAvanAra he pradyotakara! tamane mArI keTi ke Ti vaMdanA he. 000000000000000000000000000000000000 S sevaka pipaTalAla narasIdAsa verA zAMtisadana, pleTa naM. 73, sAyana (vesTa), muMbaI-22 00000000000000000000000
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ @CO -EUR vaMdanA ogaNIsamI mithyAtvanA mahArAgane havA samyaktvasudhAnu satata vaNu karanArA huM munipati ! tamane mArI keTa keTa vadanA hA. Wan sevaka nAnajI kezavajI zAha zApIMga senTara, sTezana roDa zAMtAkrujha. muMbaI-54 000000
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ vaMdanA vIsamI 000000000000000000000000000000000000 navatanI prarUpaNa vaDe cetananI cInagArImAM samyajJAnane pravitra prakAza pUranArA he tattvasRSTA ! tamane mArI keTi koTi vaMdanA he. 000000000000000000000000000000000000 sevaka mULacaMda bulAkhIdAsanI peDhI hA. kezavalAla bulAkhIdAsa devakaraNa menzana, prinsesa sTrITa, muMbaI 00000000000000000000000
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ Saaaaaaaaaaaaaaaaamme vaMdanA ekavIsamI VINTERTEXTURBOMOTIVATION RESORTYMETROVITIES AtmazuddhinA apUrva anuSThAno ane mumukSuonuM mahAkalyANa karanArA he paramAtman ! tamane mArI keTi koTi vaMdanA ho ETTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTT sevaka kAMtilAla ena. zAha 114, kezavajI nAyaka reDa, muMbaI-9 ZAXENENNUN OLARARLANARIENS
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ CM/INNINN ING//// / / vaMdanA bAvIsamI PUNNKINIINIINNIKKKKKKKKKKKKNNNNNIKAW ahiMsAnI apUrva siddhi vaDe vairavRttinA viSama taraMgonuM sneha ane sadbhAvamAM parivartana karanArA he alabelA bhegI tamane mArI koTi koTi vaMdanA ho. See he's sple. Useemed love W IvIvolleyballavellorelJtlwk sevaka manasukhalAla tArAcaMda mahetA zAradA sadana, ganabAva sTrITa keTa, muMbaI-1 oodeiieeeeb(r)eeeeeeee
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________ TITYTITY TYTYYTYTYT ry vaMdanA trevIsamI . DELAWANNATTAAKONEESI sura, asura ane mAnanA svAmIe vaDe bhaktibhAvapUrvaka niraMtara pUjAtA he ahaM! tamane mArI koTi koTi vaMdanA ho. BUDOWYKRIWWWANDAMINARER MAMMAIRIEREADS sevaka motIlAla vIracaMda zAha mAlegAMva (DI. nAsika). CERVENYRERNER
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________ ALLRKKANAT KAKAWAWALALALA vaMdanA vIzamI ANFAALALALALALALALALALAMATYJAAAALALALALALAJARA adbhuta svara-tAla-yukta vibudharANanI saMgItamaya stavanA vaDe punaH punaH prazaMsAtA he tribhuvanatAraka! tamane mArI keTi koTi vaMdanA ho. vvvvvvvvvvvw&WS sevaka khuzAlabhAI kheMgAra sUrajanivAsa, carcareDa vilepArale, muMbaI-pa7 m Kari en 1948 esNN sh VVPAR
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________ vaMdanA pacIzamI azeAka vRkSa, surapuSpavRSTi, divyadhvani Adi aSTamaDAprAtihA nI pUjA pAmI rahela huM leAkeAttama! tamane mArI kATa kATa vadanA ho. 5 sevaka hIrAlAla ela. zAha ema. esasI (yu.esa.e.) 7, pAdAra blAka, peAdAra sTrITa zAMtAkrujha vesTa, mu"baI-54
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________ vaMdanA chavIsamI 393333333333333333333333333333333333 nAma, sthApanA, dravya ane bhAva vaDe traNe jagatanA lokone pavitra karanAra he paramezvara tamane mArI keTi ke Ti vaMdanA ho. sevaka pratApamala zeThiyA 38, mAravADI bajAra, muMbaI-2
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________ LECTO Ov=EGOD OF vadanA sattAvIzamI adbhuta atizaya 13 21 iti-sItionA nAza karIne moMgalamAlAnA vistAra karanAra huM sa'zirAmiNa ! tamane amArI kreTi keTa vaDhanA ho. Wan kaccha cIAzara jaina mahAjana mu. cIAzara (kaccha)
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ aNdiNciNdi vaMdanA aThThAvIsamI BEE0000000000000GBEODORE maraNanA bhayathI hatAza thayelA ane zeka-saMtApathI rabAtA jagatanA prANIone ananya zaraNa ApanAra he lekanAtha! tamane mArI keTi keTa vaMdanA ho. 000000000000000000000000000000000000 sevaka kaizavalAla ma. zAha che. bhArata kelaTAra saplAiga ku. yunIyana beMka bIlDIMga, keTa, muMbaI-1
Page #37
--------------------------------------------------------------------------
________________ D TO YYYY) TEXT ATT ola OABOA 77 KLALALALALAL YYYYYYYY0 che vaMdanA ogaNatrIsamI bhavAraNyamAM bhaTakI rahelAM prANione muktinagare sahIsalAmata laI janArA he mahAsArthavAha! tamane mArI keTi koTi vaMdanA ho. VAUDAMASAROSABARROAALAAAAAAAAAAA AAAAAAAAAAAADU ITTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTS WYyyyy5WgoyyyyyyyyyyWWWWWWWWWWWWWWS DUXLANLARUNLUL sevaka thaturabhAI nagInadAsa zAha 111 maMgaLavAra peTha, tilakavADI, belagAma (mahesura), EVERANCIERRE PER RECORREREROS WALNLNLN
Page #38
--------------------------------------------------------------------------
________________ KALIKAPRADA Geotestestestestcolealesta * + + + + TDO T vadanA trIsamI Vosdeseose smaraNa mAtrathI vividha vipattione vidAranArA tathA du:khadAridranA nAza karanArA huM acintya mAhAtmyanidhi / tamane mArI *ATi kATi vaMdanA ho. sevaka mAmAbhAI punamacaMda dezI hA. ramaNalAla sAmAbhAI dezI 84, durU mahAla, marInaDrAIva, muMbaI-2 SBTD. PETED TO OTTED DEDHA #lovepor ANTONOMANIAKAWAWAY <%@<<<<<<<Page #39
--------------------------------------------------------------------------
________________ ECCATI dudooooo...u.........UU~~~~~~~~~~~ DO8684.0 vanA ekatrIsamI mA darzana mAtrathI pApanA pragADha puMjane prajALI nAkhanArA tathA savegaragane uchALanArA hai sadAziva ! tamane mArI keTa keTi vaDhanA ho. Wan sevaka premacaMda lakhamIcaMda zAha hA. kezavalAla premacaMda zAha rAyapura, zAmaLAnI pALa, amadAvAda SaldaIZOPCINIPOLLECIEGS
Page #40
--------------------------------------------------------------------------
________________ AAAAALAALAAAAALALALA vaMdanA batrIsamI NNNNNNNNNNNNKKKKKKKKKKKKKKKKKKNINNS he samatAdhAma jinarAja! Apa kI prazama-rasa-nimagna mudrA ke darzana mAtra se citta meM anupama zAMti evaM samatA kA prAdurbhAva hotA hai - aura ApakI upAsanA sarva-pApa-praNAzaka hai| yadi bhaktipUrvaka kI jAya to sarva mAGgalya hai; ataeva parama upakAraka prabho! Apa ke caraNAraviMda meM merA koTi koTi vNdn| Wan NEWoodaalaaloostedlecteoWoodootoalVoodooloooooooooooooooooolooicolasaslestlooWovealeoliate NewsMishrIVITRVVVVVPRAMVIMIRMIRMIRMIRMIRINIVASI sevaka tAjamala botharA 6, krosa sTrITa, kalakattA-7
Page #41
--------------------------------------------------------------------------
________________ 00000000000000000000000 vaMdanA tetrIsamI apurva rUpa, anupama lAvaNya, anaMta baLa tathA 9i999999999999999999) dIe ananya paropakAra-parAyaNatA vaDe mahAmAnavane Adarza rajU karanArA he lekanAyaka! tamane amArI keTi koTi vaMdanA ho. 000000000000000000000000000000000000 sevako sva. cImanalAla DAhyAbhAI parIkhanA putre prakAzakumAra tathA paMkajakumAra dayAmaMdira, pAyadhunI, muMbaI-3 00000000000000000000000
Page #42
--------------------------------------------------------------------------
________________ vadanA ceAtrIsamI ceAtrIza atizayAthI samRddha anelA, vizvamaitrInuM pavitra jharaNu vahAvanArA huM .. AdhyAtmika mUrtimAna teja:puMja ahu t! Apane mArI keTa keTa vaMdanA hA. Wan sevaka jayatIlAla hIrAcaMda vArA kAmAgalI, khajUrIvALAnA baMgalo, ghATakopara, mu'ai-77 (r)(r)(r)(r)(r)
Page #43
--------------------------------------------------------------------------
Page #44
--------------------------------------------------------------------------
________________ jemane prastuta graMtha samarpita thayA che.
Page #45
--------------------------------------------------------------------------
________________ grantha - samapa Nu ***** **** * jemaNe jIvanamAM suvAsanuM si cana karanArA aneka guNA khIlavyA hatA. * " zAsanasamrAT ' e zabda sAMbhaLatAnI sAthe ja jemanuM aneruM vyaktitva najara samakSa khaDu' thAya che. * jemanu ejas apUrva hatu'; * jemane AtmAnu adbhuta saundarya vadhyu hatuM; jee anukaraNIya audAnA svAmI hatA; * jemane jJAnarAzi ratnAkara samA vizALa hatA; jee buddhivaibhavathI sujJAnuM samAhana karatA; * jemanI siddha samI sattvapUrNa ganA prasiddha hatI; jemanuM vaiziSTaya jaina zAsananA judAM judAM kArdhAmAM anerI AbhAe jhaLakatu hatuM; * jemaNe ajoDa vakatRtvathI jineApAsanAnI naiti vala ta banAvI hatI; jemaNe tIthoddhAra ane zAsanarakSA mATe pracaMDa puruSArtha karyAM hatA;
Page #46
--------------------------------------------------------------------------
________________ 40 - jemanI yAda Aje aneka prasaMgomAM saMvedana janmAvatI rahI che. * aneka bhavya jInI jema lekhaka paNa jemane RNI che, zAsanasamrATa-tapAgacchAdhipati- sUricakacakravatitIrthoddhAraka - sarvataMtrasvataMtra- bAlabrahmacAri- jagadguru - samAradhita paMcaprasthAnamaya sUrimaMtra- bhUpAvali pUjitapAdapadma - pUjyapAda AcAryAdhirAja zrI zrI zrI zrI zrI 1008 zrI vijayanemisUrIzvarajI mahArAjazrInA amara AtmAne jine pAsanA nAmaka A graMtha sAdara - selAsa samarpita karIne kRtArtha thAuM chuM. vinIta dhIrajalAla
Page #47
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakAzakIya jainadharmanuM sAhitya lekamegya zailimAM bahAra paDe te ati jarUranuM che. khAsa karIne AjanA zikSita vargane temaja ugatI prajAne jainadharmanA maulika siddhAMta, AcAra, mAnyatAo, vagerethI paricita karavAnI atyadhika AvazyakatA che. A vastu lakSamAM rAkhIne amoe jaina zikSAvalInI traNa zreNIo (36 pustikAo) prakaTa karI ane te ghaNo kAdara pAmI. Aje tenI eka paNa nakala amArI pAse silaka rahI nathI. te mATe jijJAsuvarganI pUchaparacha AvatI rahI che, paNa ame dilagIra chIe ke anya yojanAone pUrNa karavAnI hovAthI amo tenI navI AvRtti bahAra pADI zakayA nathI ane e rIte temanI sarvAcananI jijJAsAne tRpta karI zakayA nathI. tyArabAda vizvavaMdya bhagavAna zrI mahAvIranA maulika upadezane saMgraha karI tene vyavasthita rUpe gujarAtI anuvAda ane jarUrI nedha sAthe bahAra pADavAnI pravRtti hAtha dharI ane gata varSe " zrI vIra vacanAmRta" nAmathI tenuM bhavya samArohapUrvaka prakAzana karyuM. tenI 2000 nakale tarata ja khapI javA pAmI. A ja vakhate amoe jinapAsanA graMtha saM. 2019nI Akhare bahAra pADavAnI jAherAta karI hatI ane tene paNa amArI anya yojanAonI jema jema baMdhuo dvArA satkAra thatAM amArA utsAha vRddhi pAmyo hato. paraMtu A pravRtti ThIka ThIka AgaLa vadhe te pahelAM zrI vIravacanAmRtanuM hiMdI saMskaraNa TuMka samayamAM bahAra pADavAnuM jarUrI lAgyuM ane temAM amAre lagabhaga ATha mAsa jeTalo samaya vyatIta thayo, A kAraNe jinepAsanAnuM prakAzana ATha mAsa moDuM thayuM. te mATe sahRdayI grAhake amone kSamA kare. A graMthamAM koI mahatvanI kSati rahI na jAya te mATe ame e 5. pU. AcArya zrImad vijayadharmasUrIzvarajI mahArAja, 5. pU. paMnyAsapravara zrI dhuraMdharavijayajI gaNivarya tathA pa. pU. paMnyAsa
Page #48
--------------------------------------------------------------------------
________________ 42 pravara zrI bhAnavijayajI gaNivaryane enuM saMzodhana karI ApavAnI vinaMti karatAM teozrIe kRpAvaMta thaine amArI vinaMtino svIkAra karyo ane tenI paMktie paMkti vAMcI yogya saMzodhana karI ApyuM, te mATe ame e traNe mahApuruSonA atyaMta AbhArI chIe. A graMthane ame suMdara-sacitra karI zakyA ane beraMgI jekeTa tathA pAkA pUThAmAM ATalI kiMmate ApI zakyA, teno yaza A graMthamAM vaMdanA ApanAra kalakattAnivAsI zeTha zrI savAIlAla kezavalAla, zeTha zrI mANekalAla cunIlAla Adi cotrIsa mahAnubhAvo tathA agAuthI sArI saMkhyAmAM nakale nedhAvanAra gRhasthane phALe jAya che. temane paNa khAsa AbhAra mAnIe chIe. vizeSamAM A graMtha mATe phoTAo ke bleka ApavA mATe ame zrI vizvazAMti jaina ArAdhanA satranA kAryavAhake, zrI paramAra kSatriya jaina dharma pracAraka sabhAnA kAryavAhake, jayapuranivAsI paMDita zrI bhagavAnadAsa jaina tathA amadAvAdanivAsI zrI jazavaMtalAla gIradharalAla zAha vagerene paNa aMtaHkaraNathI AbhAra mAnIe chIe. A graMthanA jekeTanuM citra suprasiddha citrakAra zrI gokuladAsa kApaDiyA pAse taiyAra karAvI ApavA mATe ame pUjya munirAja zrI thazevijayajI mahArAjane paNa aMtaHkaraNathI AbhAra mAnIe chIe. A sivAya zrI phattecaMda jhaverabhAI, zrI prANajIvana ha. gAMdhI, zrI manasukhalAla tArAcaMda mahetA,zrI jitamalajI luNiyA Adi mahAnubhAvoe pUrepUrI sahRdayatA dAkhavIne je salAha-sUcanA ApI che, te mATe temanuM AdarapUrvaka smaraNa karIe chIe. ame AzA rAkhIe chIe ke jaina dharmanA prANasamAM A graMthane jaina samAja hArdika satkAra karaze ane tenA pracAramAM dareka prakAre sahAyabhUta thaze. - prakAzaka
Page #49
--------------------------------------------------------------------------
________________ graMtha aMge kiMcit le. pa. pU. A. zrI vijayadharmasUrIzvarajI mahArAja anaMta upakArI zrI jinezvara bhagavaMtanI upAsanA ArAdhaka AtmAo mATe keTalI anivArya che? upAsanAnuM zuM prayojana che? upAsanAnA prakAro keTalA che ? vagere vagere viSayonuM vistRta sAhitya gaNadhara temaja AcAryAdi mahApuruSoe saMskRta-prAkRta vagere bhASAmAM racela saMkhyAbaMdha graMthomAM Aje sArI rIte upalabdha thAya che. AtmasAdhanAnA aneka prakAro paikI jinapAsanA e mukhya sAdhana che. jina pAsanAnI sAdhanA vaDe jeTalA jIvAtmAoe AtmakalyANa siddha karyuM che, te apekSAe bIjA sAdhano vaDe Atmazreya siddha karanArAonI saMkhyA harahaMmeza apa pramANamAM hoya che. Atmazreya mATe jinepAsanA kiMvA bhaktimArga jevo koI bIje sarala mArga nathI ane e kAraNe jinopAsanA athavA bhaktimAviSayaka sAhitya ApaNuM jaina zAsanamAM vipula pramANamAM dRSTigocara thAya che. bhagavatIsUtra, upAsakadazAMga, jJAtAsUtra, rAyapasaNI, jIvAbhigama, causaraNa payatno vagere AgamasUtra, lalitavistarA, yogazAstra, paMcAzaka, devavaMdanabhASya, zrAddhavidhiprakaraNa, dharmasaMgraha, pratimAzataka vagere saMkhyAbaMdha saMskRta-prAkRta graMtha jinopAsanA saMbaMdhI bhinna bhinna viSayonuM pratipAdana karanArA Aje paNa ApaNA graMthabhaMDAromAM vidyamAna che. hiMdI-gujarAtI bhASAmAM stavana-zaityavaMdana-stuti vagerenI saMkhyAnuM to ApaNe pramANa na kADhI zakIe, teTaluM vipula sAhitya vartamAnamAM mudrita-amudrita avasthAmAM ApaNI pAse DhagalAbaMdha paDavuM che ane e sAhitya evuM rocaka che ke kaMThanI madhuratA temaja cittanI ekAgratA sAthe jyAre tene jinapAsanAmAM upayoga thAya che, tyAre vAtAvaraNamAM koI anerI pavitratA pragaTe che ane aneka AtmAo samyagdarzananA adhikArI banI jAya che.
Page #50
--------------------------------------------------------------------------
________________ jaina saMghanI pAse jine pAsanA viSayamAM ATaluM vipula ane viziSTa sAhitya hovA chatAM paM. zrIyuta dhIrUbhAIne jinopAsanAne A graMtha taiyAra karavAnuM zuM prayojana prApta thayuM haze? A prazna thavAnI saMbhAvanA sahaja che. paraMtu enA samAdhAnamAM samajavuM joIe ke koI paNa mahAnubhAvane grantha racavAnA be prajana hoya che. eka svaprayojana ane bIjuM paraprayojana. e bemAM svaprayajananI pradhAnatA che. bIjAone lAbha thAo ke na thAo, paNa granthanI racanA karanAra mahAnubhAvane te grantha taiyAra karavAnA prasaMgamAM aneka granthanuM pari. zIlana, cittanI ekAgratA, kSayapasamabhAvanI vRddhi uparAMta paraMparAe muktiphaLanI prApti thAya che. vaLI prAcIna granthomAM jinapAsanAviSayaka sAhitya vipula pramANamAM hovA chatAM saMskRta temaja prAkRta bhASAmAM mukhyatve upanibaddha hevAthI ane chuTuM chavAyuM hevAthI alpa buddhivALA mumukSu mahAnu bhAvone jinopAsanAnI akhaMDa dhArA dvArA vizeSa prakAre ane sugama tathA AtmazreyanI anukUlatA thAya e rIte, A pranthanI saMkalanA anya jIvo mATe ghaNI ghaNI hitavAha che. A jino pAsanA granthamAM paM. dhIrUbhAIe aneka prakaraNe taiyAra karyo che ane nAnA meTA sarva koI samajI zake tevI sarala bhASAmAM eka eka prakaraNamAM eka eka viSayanI suMdara rajUAta karI che, e dRSTie A grantha ghaNo AvakAradAyaka bane che. jine pAsanAne A grantha grantha racayitA temaja granthanA vAcakone kipAsanAnA pavitra paMthe AkarSe ane paramapadanI pAvana ta prApta karAve, e ja zubha bhAvanA. ka
Page #51
--------------------------------------------------------------------------
________________ jino pAsa nA PARCHE Sona *******tra prer / MAUBO
Page #52
--------------------------------------------------------------------------
Page #53
--------------------------------------------------------------------------
________________ pIThikA 1. mokSa ke paramapadanA advitIya kAraNabhUta samyagadarzana, samyagUjJAna ane samyakracAritrane nikaTa lAvavAmAM jinabhakti, jinArAdhanA ke jinepAsanA mukhya che, tethI dareka bhavabhIru bhavyAtmAe tene Azraya le joIe ane temAM magna thavuM joIe. jaina zAstronA ananya abhyAsI upAdhyAya zrI yazovijayajI mahArAje zrI AdIzvara prabhunI stavanA karatAM kahyuM che kemukitathI adhika tuja bhakita muja mana vasI, jehazuM sabaLa pratibaMdha lAge; camakapASANa jima lehane kheMcacce, mukitane sahaja tuja bhakita-rAge." he prabhe ! mArA manamAM mukti karatAM paNa tArI bhakti ghaNuM vaselI che. temAM mane daDha mamatva utpanna thayuM che. jema cakamakane patthara (lohacuMbaka) loDhAnA TukaDAne pitAnA bhaNI kheMce che, tema tArI bhaktine daDha anurAga muktine saralatAthI mArA bhaNuM kheMcI lAvaze." dhanya te kAya jeNe pAya tuja praNamiye; tuja thaze jeha dhanya dhanya ho;
Page #54
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( jinapAsanA dhanya te hRdaya jeNe tuja sadA samaratAM, dhanya te rAta ne dhanya dihA; "he prabhe ! te kAyAne dhanya che ke jenA vaDe tArA pAyane praNamAya che. te jillAne ati dhanya che ke jenA vaDe tArA guNanI stuti-stavanA thAya che. te hRdayane dhanya che ke jenA vaDe tArA aciMtya mAhAsyanuM smaraNa karavAmAM Ave che. are ! huM te te rAtri ane divasane paNa dhanya mAnuM chuM ke jemAM tArI A pramANe bhakti, ArAdhanA ke upAsanA thAya che." - 2. jaina nAma dhAraNa karavA chatAM jinapAsanAnuM mAhAsya na jANue, tenA bhinna bhinna svarUpane spaSTa bAdha na dharAvIe ke tenA maMgalamaya vidhi-vidhAnathI paricita na hoIe, te ApaNuM jevA durbhAgI koNa? ApaNe buddhizALI kharA, paNa moTA bhAge sAMsArika vyavahAramAM. ApaNe zANA kharA, paNa moTA bhAge vyApAra - dhadhAmAM. hAla te dhArmika ane AdhyAtmika kSetramAM ApaNI buddhine keI camakAra jaNAtuM nathI ke ApaNuM zANapaNAne kaMI prabhAva najare paDatA nathI. zuM jIvanane ratha mAtra sAMsArika vyavahAranA eka paDe ja calAve che? tenuM pariNAma kevuM-keTaluM gaMbhIra Avaze, e punaH punaH vicAravAnI jarUra che. 3. jinepAsanA avazya karavA jevI che. ema mAnyA. pachI paNa te aMge ApaNuM dilamAM tAlAvelI keTalI?
Page #55
--------------------------------------------------------------------------
________________ pIThikA ] talasATa keTaleA ? umaMganuM pramANa keTaluM ? e mATe thADA vadhAre samaya kADhavA hAya te paNa ApaNu dila sAca pAme che. zuM A eka jhaTapaTa patAvI devA jevI sAmAnya, sAdhAraNa ke mAmulI kriyA che? jenAthI jIvanane saphLa anAvavuM che, meAkSa ke paramapadanAM sAdhanAne nikaTa ANuvAM che, te mATe jo ApaNA khyAla kharekhara Ave! ja hAya tA mAnavuM paDaze ke ApaNI buddhine lakavAnI gaMbhIra khimArI lAgu paDI cUkI che. 4. Aje keTalAka mahAnubhAve| teA uThIne zrI arihaMta paramAtmAnuM nAma paNa letA nathI ane cAhadevInuM smaraNa karI tenuM AvAhana kare che. jyAre cAhuMdaivI ThIka ThIka uSNatA dhAraNa karIne temanA uttarapradezamAM pahoMce che, tyAre temanAM aMgAmAM smruti Ave che ane teo pathArI nIce paga mUke che. vadhAre dilagIrInI vAta tA e che ke tyAra pachI paNa temane zrI arihaMta paramAtmAnuM smaraNa thatuM nathI ke najIkamAM maMdira haiAvA chatAM darzana-pUjana karavAnI bhAvanA jAgatI nathI. teo daMtadhAvana, zauca, snAna tathA nAstA karI vamAnapatrAnAM pAnAM uthalAve che ane sIdhA kAme lAgI jAya che athavA keAI vyAvahArika kArya utpanna thayuM hAya te tene patAve che. A rIte temane AkhA divasa dhadhA-dhApAmAM ke vyAvahArika kAryomAM pUrA thAya che. temAM jinApAsanAne kaI sthAna heAtuM nathI,
Page #56
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA AvA mahAnubhAvA tA koI moTA pava ke tahevAranA divase ja dharmasthAnakeAmAM Ave che ane gatAnugatikatAthI keTalIka kriyAo karIne sASa pAme che. keAI ema mAnatu hoya ke AvA mahAnubhAvAnI sakhyA mAmulI haze, te e matavya sAcu* nathI. AvA mahAnubhavAnI sakhyA ghaNI mATI che ane te samAja-hitaiSIone bhAre ciMtA upajAvI rahela che; paraMtu tenA kharA ane ameAgha upAya teA e ja che ke temane jineApAsanAnu vAstavika mahattva samajAvavuM ane temAM rasa letA karavA. pa. ApaNI ugatI prajA ane ApaNA yuvAneAnI sthiti paNa jarA ya utsAhapreraka nathI. temane nATaka-sInemA, mITIga-meLAvaDA, pATI-pIkanIka, krikeTa-phUTamAla tathA bIjI evI vastuo game che, paNa jineApAsanA mATe khAsa uma` uThatI nathI. kadAca mAtA-pitAnA dabANathI teo jinApAsanAmAM joDAya te aneka jAtanA prazno pUche che ane te darekane saMtASakAraka bhulAseA ApavAnuM kAma ghaNuM kaThina heAya che. jo teo A prakAranA graMthA vAMcevicAre teA ghaNA lAbha thavA sA~bhava che. - 6. ApaNA bhaktakavioe gAyu che ke kavaNu nara kanaka-maNi cheADI tRNu saMgrahe ? kavaNuM kuMjara tajI karaha leve? kavaNu bese tajI kalpataru bAule ? " tuja tajI avara sura kANu seve ? '
Page #57
--------------------------------------------------------------------------
________________ pIThikA ] e koNa manuSya hoya ke je suvarNa ane maNi jevA mahAmUlyavAna padArthone cheDIne tRNa jevI tuccha vastune saMgraha kare ? vaLI e koNa manuSya hoya ke je guNiyala gajarAjane cheDI aDhAre ya aMge vAMkA evA UMTane grahaNa kare? vaLI e keNa manuSya heya ke je sarva maneranI siddhi karanAra kalapatarune Azraya cheDIne kaMTakamaya bAvaLanI nIce besavAnuM pasaMda kare ? te ja pramANe e paNa koNa manuSya hoya ke he prabhe ! tArA jevA Adarza devane choDIne bIjAnI sevA kare ?" - Ama chatAM keTalAka varga mithyAtvI deva-devIonI upAsanA kare che ane tenAthI pitAnI manokAmanA pUrNa karavAne mane ratha seve che. ane keAI bhavitavyatAnA athavA pUrva saMcita prArabdhanA kAraNe e mane ratha amuka aMze paNa pUrNa thaye te teo enAM vakhANa karavA lAgI jAya che ane "AMdhaLe AMdhaLAne kheMce" e nyAye bIjAone paNa e raste kheMcI jAya che. Akhare AnuM pariNAma dharmapatanamAM Ave che ane ApaNI saMkhyAmAM ghaTADe thAya che. je A paristhiti aTakAvavI hoya te jinepAsanAne vyApaka pracAra kara joIe ane te aMge jarUrI sAhitya bhinna bhinna bhASAmAM bhinna bhinna prakAre pragaTa karavuM joIe. 7. chellAM keTalAMka varSothI jinapAsanA aMge amArI kalama cAlatI rahI hatI, evAmAM sva. DAhyAbhAI rAmacaMdra mahetAkRta zkAra-upAsanA, seDa-upAsanA,
Page #58
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinapAsanA gAyatrI-upAsanA, devI-upAsanA vagere graMthe amArA levAmAM AvyA ane jine pAsanA aMge amAre anubhava vRddhi pAmyuM hatuM, eTale amane jine pAsanA aMge eka daLadAra graMtha racavAne vicAra kuryo, paNa e vakhate samaya -saMganI eTalI anukULatA na hatI ke ame A graMtha racI zakIe. tyArabAda pUjya AcArya bhagavaMte, vidvAna munirAje tathA vidyAvyAsaMgI mitra sAthe carcA-vicAraNA thatAM AvA eka graMthanI agatya para bhAra mUkAye ane amAro vicAra paripakava thaye; paraMtu graMtharacanAnuM kArya te tyAra pachI be varSe eTale "zrI vIra-vacanAmRta" nA bhavya prakAzana-samAroha pachI ja AraMbhAyuM ane te ekadhArU cAlu rahyuM. amane emAM khUba khUba AnaMda AvyuM. keTalIka vAra te ame khAvA-pIvAnuM paNa bhUlI gayA ane kalAke sudhI eka ja Asane besIne lakhatA rahyA. * 8. A graMthane upAyakhaMDa, upAsanAkhaMDa ane upAsakakhaMDa ema traNa vibhAgomAM vahecI nAkhavAmAM AvyuM che. temAM upAsyakhaMDamAM upAsya deva kevA havA - joIe? e praznanI vicAraNA karI che ane jinezvaradevane Adarza upAsya siddha karelA che. tyAra pachI temane sAmAnya tathA vizeSa paricaya Ape che ane sUtre tathA stuti - stavanamAM prApta thatAM vizeSaNono saMgraha rajU karyo che ke je temanuM svarUpa samajavAmAM ghaNe upayogI che.
Page #59
--------------------------------------------------------------------------
________________ pIThikA ] upAsanA khaMDamAM upAsanAno Azaya samajAvyo che tathA tenAthI thatA anekavidha lAbhenuM varNana karIne tenA vividha prakAro upara sAre evo prakAza pADyo che. te parathI jinepAsanA keTalI vyApaka che? tene khyAla AvI zakaze. ane upAsakakhaMDamAM upAsakane lagatA anekavidha viSayenuM vistRta varNana kareluM che. 9. amane jaNAvatA AnaMda thAya che ke A graMthanuM saMzAdhana jaina zAstra ane zelinA viziSTa abhyAsI evA traNa mahApuruSanA hAthe thayuM che, eTale e niHsaMdeha vAMcavA gya banyuM che. Ama chatAM temAM kaMI sUcavavA jevuM hoya te vidvajanoe kRpAvaMta thaIne amane sUcavavuM, jethI navI AvRttimAM cagya sudhAre thaI zake. 10. amAro daDha vizvAsa che ke - upasargAH kSayaM yAnti, chidyante vighnavallayaH / manaH prasannatAmeti, pUjyamAne jinezvare // "jinezvara devanuM pUjana karatAM upasargo kSaya pAme che, vinarUpI velaDIo chedAI jAya che ane mana prasannatAne pAme che." pAThake paNa AvA ja daDha vizvAsapUrvaka A graMthane vAMce-vicAre e abhyarthanApUrvaka A pIThikA pUrI karIe chIe.
Page #60
--------------------------------------------------------------------------
Page #61
--------------------------------------------------------------------------
________________ AE SPAR Deser upAsya - khaMDa prakaraNa pahelu upAsanA kAnI karavI? prakaraNa bIjuM jinadevanA sAmAnya paricaya prakaraNa trIjuM jinadevane vizeSa paricaya prakaraNa cAluM jinadevanAM keTalAMka vizeSaNA
Page #62
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa paheluM upAsanA kenI karavI? 1-satyanA svIkAramAM ja ApaNuM kalyANa che. upAsanA kenI karavI? arthAt upAsya deva tarIke kine svIkAra karavo?" e prazna gaMbhIra vicAraNA mAge che. jeo bheLA che, bhadrika che, athavA vizeSa vicAra karavAne TevAyelA nathI, teo kadAca ema kaheze ke "emAM giMbhIra vicAraNA zI karavAnI hatI? badhA deve sArA hoya che, mATe game te eka devane svIkAra karI upAsanA karavA lAgI jAo. paraMtu temanuM A kathana ThIka nathI. temaNe jANavAnI khAsa jarUra che ke dezamAM paNa taratamatA hoya che, arthAt keTalAka deve kaniSTha, keTalAka madhyama te keTalAka uttama hoya che. uttamamAM paNa dazA-vIzI hovAthI keTalAka uttaramanuM sthAna pAme che. AthI te saMbaMdhI khAsa vicAra karavAnI jarUra che. je upAsanAthI AtmakalyANanI AzA rAkhavAmAM AvatI hoya, te te game te devanI upAsanA karavAthI phaLatI nathI. jema egya auSadhanA sevanathI ja raMganuM nivAraNa thAya che, tema egya devanI upAsanA karavAthI ja AtmakalyANane prasAda prApta thAya che.
Page #63
--------------------------------------------------------------------------
________________ * upAsanA kAnI karavI ? ] 13 ahI ame eTaluM spaSTa karavA icchIe chIe ke sArA ane khATAne sarakhu samajI levu', arthAt temAM bhedana karavA, e eka prakAranI mUDhatA che ane tenu pariNAma mAThuM' AvavAne ja saMbhava che. geALa ane kheALane sarakhA. samajI lenAra gALanI uttamatA zI rIte jANavAnA ? kaMcana ane kathIrane samAna lekhanAra kaoNMcananI zreSThatA zI rIte pichANavAnA ? athavA haMsa ane bagalAnA bheda na karanAra. haMsanI prazaMsA zI rIte karavAnA ? * Take zera bhAjI ane Take zera khAjA,'e ga'Du rAjAne nyAya che. tenu pariNAma kevuM bhayakara Avyu, te ApaNe jANIe chIe; eTale. sArA ane khATAne sarakhA mAnI levAnI bhUla kAI e karavA . jevI nathI. ( ahIM kAI ema kahetuM hAya ke * ekane sArA ane khIjAne khATA TharAvavA jatAM bIjAnI nidA thAya che ane te amane pasaMda nathI. mATe sArA-khATAnA TALA karavA. cheDI deve, eja IcchanIya che. teA A vAtane ame haragIjha maMjUra rAkhatA nathI. sAcA ane khATAnA niya e koInI niMdA nathI; e te ApaNI bhUlabharelI mAnyatAnI sudhAraNA che ane te ApaNe karavI ja joie. A viSayamAM mahAtmA haribhadrasUrinAM TaMkazALanI vacanA sAMbhaLe:netrairniriikssy viSakaNTakasarpakITAn / samyag yathA vrajati tAn parihRtya sarvAn // kujJAnakuzrutikudRSTikumArgadoSAn / sabhya vicArayatha ko'tra parApavAdaH // 1 //
Page #64
--------------------------------------------------------------------------
________________ 14 [ jinapAsanA dhAre ke eka mANasa mArga para cAlyo jAya che, teNe pitAnAM netrevaDe e mArgamAM keTalAka jherI kAMTA vikharAyelA joyA, athavA kaI viSadharanAM darzana karyA athavA vIMchI-kAnakhajUrA jevA hAnikartA kIDAone ahIM tahIM pharatA joyA, ethI teNe e sarvane parihAra karIne bIje mArga pakaDyo ane cAlavA mAMDyuM, te zuM teNe e jherI kAMTA, sApa ke kIDAonI niMdA karI gaNeze ? je Ane uttara nakAramAM hAya-hAya ja-te je manuSya mithyA jJAna, mithyA zAstro, mithyA dRSTi ke mithyA --mArgane tyAga karI samyagUjJAna, samyak zAstra, samyagU daSTi ke samyagU mArgane Azraya le tene niMdA kema kahevAya? tene he su! tame vicAra kare." - jaina maharSioe kahyuM che ke "juAi sameta samabhijANAhi, saccassa ANAe se uvadvie mehAvI mAra rAhe puruSa! tuM satyane ja sArI rIte jANI le. satyanI AjJAmAM rahele buddhimAna puruSa mRtyune tarI jAya che, arthAt ajarAmara avasthA prApta kare che." vaidika RSioe paNa prArthanA karI che ke "sarato mA sar maca-amane asatyamAMthI satya pratye laI jAo." kAraNake satyanI sahAya vinA zreyanI prApti thaI zakatI nathI. pazcimanA vicArakoe paNa "Truth is God-satya
Page #65
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA kenI karavI? ] 15 e ja paramezvara che" e zabda vaDe satyane mahimA prakA che. eTale ApaNe satya pratye rucivaMta thaIne tenI zidhamAM AgaLa vadhIe ane je vastu satya lAge tene nirbhayatAthI svIkAra karIe, emAM ja ApaNuM kalyANa che. 2-samyakatva ane mithyAtvanI vyAkhyA jaina maharSioe samyakatva ane mithyAtvanI sUkSama vivecanA karI che, tenuM rahasya e ja che ke mumukSuo deva, guru ane dharmanI bAbatamAM satya zuM che? e sArI rIte samajI le ane tene svIkAra karIne pitAne prApta thayelA moMghA mAnavajIvanane saphaLa kare. teo kahe che 'yA deve devatAbuddhi-gurau ca gurutAmatiH / dharma ja dharmathI zuddhA, carasvamimucave che" "devanAM lakSaNathI yuktamAM devapaNanI, gurunAM lakSaNathI yuktamAM gurupaNAnI ane dharmanAM lakSaNathI yuktamAM dharmapaNAnI nirmala buddhi hoya tene samyakatva kahevAya che." ane"are vaghuddhi, gurathI june ja cA | adharme dharmabuddhizca, mithyAtvaM tad viparyayAt // ' "adevamAM devapaNAnI, agurumAM gurupaNAnI ane adharmamAM dharmapaNAnI buddhi hevI e tenA viparIta paNAne lIdhe mithyAtva kahevAya che."
Page #66
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA che Ano artha e che ke je devapaNAnAM lakSaNathI yukta che, tene deva na mAnIe te e mithyAtva che, eTale devanAM lakSaNe samajavAM joIe ane te upAsya devane barAbara lAgu paDe che ke nahi ? teno vicAra karavo joIe. ahIM eTalI spaSTatA Avazyaka che ke jaina maharSioe saMsAranuM svarUpa darzAvatAM cAra prakAranI gatinuM varNana kareluM che, temAM deva nAmanI paNa eka gati batAvelI che ane temAM utpanna thanAranA bhavanapati, vyaMtara, tiSI ane vaimAnika Adi prakAre mAnelA che; paraMtu A devavarga ahIM abhipreta nathI. ahIM te bI -skUca kRti devajenI stuti-stavanA thAya, jenI ArAdhanA-upAsanA thAya e deva" e artha samajavAnuM che. Ane keI Izvara ke bhagavAna kahe, te kahI zake che, kAraNake tenI paNa stutistavanA thAya che. 3-devanuM lakSaNa - deva, Izvara ke bhagavAnanuM mukhya lakSaNa dUSaNarahita avasthA che, arthAt temAM eka paNa dUSaNa chevuM na joIe. zrI haribhadrasUrie lektatva-nirNayamAM kahyuM che ke'ysy nikhilAzca doSA, na santi sarve guNAzca vidyante / brahmA vA viSNurvA, haro jino vA namastasmai // ' "jenAmAM kaI deSa rahyA nathI ane sarve guNa vidyamAna che, te brahmA, viSNu, mahezvara ke jinane mArA namaskAra che."
Page #67
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA kenI karavI? ] zrI hemacaMdrAcArye mahAdeva-stetramAM A ja vicArane puSTi ApI che. teo kahe cheH vIjJAsurajJanA, sAcA saMyamunA caya | brahmA vA viSNurvA, haro jino vA namastasmai // ' "saMsArarUpI bIjanA aMkura ugADanArA rAgAdi deze jemAMthI naSTa thayA che, te brahmA, viSNu, mahezvara ke jinane mArA namaskAra che." tAtparya ke mULa vAta doSarahita avasthAnI che, pachI te devanuM nAma game te hoya. -IzvaranA svarUpa saMbaMdhI pazuone vAdavivAda - eka jagalamAM badhAM pazuo ekaThAM thayAM ane Izvara athavA bhagavAna ke hoya? tene nirNaya karavA beThAM. te vakhate siMhe UbhA thaIne kahyuM ke "baMdhuo! huM mAnuM chuM ke bhagavAna ghaNe parAkramI hovo joIe, kAraNa ke parAkramI vinA keI rAjya karI zake nahi. vaLI parAkramIne mAthe suMdara kezavALI jarUra hoya che, eTale izvarane suMdara kezavALI hevI joIe." A sAMbhaLIne vAgha UbhuM thayuM ane teNe kahyuM ke baMdhuo! bhagavAna ghaNe jaba have joIe ane jabarAnA zarIre pILA ane kALA caTApaTA hoya che, eTale tenA zarIre paNa pILA ane kALA caTApaTA jarUra haze ?
Page #68
--------------------------------------------------------------------------
________________ 18 | [ jinapAsanA '' te sAMbhaLI hAthI UbhuM thayuM ane teNe kahyuM ke maherabAne ! siMha ane vAghanI vAta sAMbhaLIne mane ghaNI ja navAI lAge che ke bhagavAnane teo kezavALIvALe ane pILA tathA kALA caTApaTAvALe kahe che. A vAta taddana beTI che ane tene purA huM pote ja chuM. huM mahAna hovA chatAM mArA mAthe kezavALI nathI ke mArA zarIre pILA ke kALA caTApaTA paNa nathI. tethI bhagavAna mahAna hoya te tenuM zarIra ghaNuM ja moTuM hovuM joIe ane tenI sUMDha ghaNuM ja lAMbI hevI joIe ke jethI te game tevI vastune upADI le ane game tyAM goThavI zake.' te sAMbhaLIne ghoDAe kahyuM : "bhagavAna jevA bhagavAna mATe tame A kevI vAta kare che? bhagavAna jyAre AkhI sRSTinuM saMcAlana kare che, tyAre te ghaNe ja capaLa ane vegavAna have joIe. huM kahuM chuM ke te eka kalAkamAM pacIsa-pacAza gAu jeTaluM te jarUra deDate haze." te sAMbhaLIne baLade kahyuM : "tamArA lokonI vAta mAnavA lAyaka nathI. bhagavAnane nathI te hatI kezavALI ke nathI te hatA zarIre pILA ane kALA caTApaTA, vaLI tene bhUMDI lajAmaNI sUMDha paNa zA mATe hoya? ane tene kalAkanA pacIza-pacAza gAu doDavAnuM prayojana zuM? je bhagavAna AkhI duniyAne bhAra kheMce che, te rUchuM, paNa ane moTI khuMdhavALe have joIe ke je dekhAvamAM paNa suMdara lAge."
Page #69
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA kAnI karavI ? ] 19 " te sAMbhaLI gadheDAe kahyuM ke A te kUtaruM tANe gAma bhaNI ane ziyALa tANe sIma bhaNI'evA ghATa thaI rahyo che ! huM kahuM chuM. ke......... 6 paNa te ja vakhate kUtarA ane ziyALa UbhA thaI gayA ane kahevA lAgyA ke A sabhAmAM vyaktigata AkSepo thAya te ThIka nahi. mATe A gadheDAe amArA mATe je zabdo vAparyAM che, te pAchA khecI levA joie.' gadheDAe kahyuM : meM te jevuM hatuM tevuM kahyuM che. temAM AkSepa zAneA ? zuM tAjuM hADakuM maLI AvyuM hoya te kUtaro gAma bhaNI ane ziyALa sIma bhaNI tANatA nathI ? vaLI AvI nAnI khAkhatamAM uzkerAI javuM e ThIka nathI, mATe pITha mArA jevI majabUta rAkhA ane e zabda kaDavA kahevAya te paNa sAMbhaLatA zIkheA. huM kahuM chuM ke bhagavAna ghaNA ja sahanazIla haze, nahi teA te jIvI ja kema zake ? A duniyAmAM evAM evAM pApeA thaI rahyAM che ke jene joIne kamakamAM Ave, paNa bhagavAna e badhuM jovA chatAM jIvatA rahyo che, eTale mane lAge che ke te ghaNA ja sahanazIla hAvA joIe.' ' te sAMbhaLIne kUtarAe kahyuM ke jevI STi tevI sRSTi' e vAta tadna sAcI che, nahi te sahu A rIte bhagavAnanuM svarUpa vaNu ve nahi. huM pUchuM ke bhagavAnane zA mATe kezavALI hAvI joIe ? e zuM parAkramanI nizAnI che ? evI kezavALI teA gheADA, khaccara ane A gadheDAbhAI ne
Page #70
--------------------------------------------------------------------------
________________ 20 [ jinepAsanA paNa hoya che. vaLI raMgIna caTApaTAnI paNa zuM jarUra che? ane kALA lITAo te kALAM kAmanI nizAnI che. vaLI nAka ati meTuM hoya temAM zabhA zI? mukhanAM avayave sapramANa hoya te ja zobhe. ane bhagavAnane deDavAnI jarUra zI ke e kalAkanA pacIza-pacAza gAu deDe? e te badhe vyApI rahela che. ane te khUba rUchapuSTa ane moTI khuMdhavALe zA mATe joIe? e kaMI suMdaratAnI nizAnI nathI. manuSyane pUchI juo ke khuMdhavALAne mATe teo ke abhiprAya dharAve che, eTale A vAtanI khAtarI thaze. vaLI A gardabhabhAI kahe che tema, bhagavAna je sahanazIla ja hoya ane badhuM ThaMDA peTe joyA karate karate hoya te A duniyAnI rakhevALI keNa kare ? eTale huM kahuM chuM ke bhagavAna te ati alpa nidrAvALe ane sajAga hoya tathA nAnakaDA zarIravALA ane rtimaMta hoya ke jethI badhAM kAryo sArI rIte karI zake." te sAMbhaLIne bakarAe kahyuM ke mAre namra abhiprAya e che ke bhagavAna A siMha ane vAgha je. julmI na hoya ke hAthI je abhimAnI ane ghoDA jevo capaLa paNa na hoya. vaLI te baLada je bevakUpha ane gadheDA je gamAra paNa na hoya ane A kUtarAbhAI kahe che te AkhI rAtanA ujAgarA karanAre eTale sadA ciMtAvALa paNa na hoya, paraMtu ati.........." tyAM ja siMha ane vAghe garjanA karI ke "eka
Page #71
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA kAnI karavI? ] 1 6 akare| A rIte khelavAnI himmata kare che, te ghaNuM ja vadhAre paDatu che. ame zuM jImI chIe ? ' eTale hAthIe paNa citkAra karyA ke * mane abhimAnI kahenArA A bakarA koNa ?' ane gheADA paNa te ja vakhate haNahaNI uThaco ke < akarAe capaLa zabdane upayAga cacaLanA amAM karyo che ke je koI rIte vyAjabI nathI.' eTale baLade paNa kharADIne kahyuM ke * mane evakUpha kahenAranI kharAkhara khamara levI joie.' paNa gadheDA sahanazIla hAvAthI peAtAne gamAra kahevA badala kAMI khelyA nahi. ' A rIte sabhAnuM vAtAvaraNa garama thaI javAthI sasale UbheA thayA ane teNe ThAvakAIthI kahyuM ke 'baMdhuo ! koie garama thavAnI jarA paNa jarUra nathI. A makarAe je kAMI kahyuM che, te sAcuM che. siMha ane vAgha nirdoSa prANIone phADI khAya che, te zuM jhulma nathI ? vaLI hAthI AkhA divasa peAtAnuM nAka AmathI tema halAvyA ja kare che, te eka prakAranuM abhimAna nathI ? ane gheADA paNa cAbukane camakAra thatAM ja doDavA mAMDe che, te capaLatA sivAya ochuM ja mane ? vaLI aLadanI akkala mATe koI nA abhiprAya sArA nathI. tethI ja manuSya jAtinA prANIo peAtAnA kAI bhAInI ochI che, tema jaNAvavu' hAya tyAre kahe che ke ' e te khaLada che, baLada !' AkhA divasa vaitaruM ja karyA karavuM ane koI paNa jAtanA AnaMda-vinAda na karave, eTale ja akkala
Page #72
--------------------------------------------------------------------------
________________ kara [ jinApAsanA akkalanuM adhUrApaNuM dekhAya temAM navAI nathI, ane gadheDAe jo ke akarAnA abhiprAya sAme phariyAda uThAvI nathI paNa manamAM to te samajato ja haze ke mane gamAra kema kahyo ?' paraMtu ene mATe e upamA sAcI che, kAraNa ke je IzAre vAta samaje nahi ane be cAra DaphaNAM paDe, tyAre ja eka vAta magajamAM utAre te gamAra ja kahevAya. ane kUtarAbhAI bhagavAnane AkhI rAtanA ujAgarA karanArI atAve che, paNa bhagavAne te evI zI bhAMga khAdhI che ke e paMcAtamAM utaravuM paDe? amAre anubhava te eve che ke * meATAnAM darasaNu khATAM' hAya che, mATe bhagavAna mATA nahi paNa nAnA hovA joI e, ane te mArate mIyAM ke julmI nahi, paNa saraLa ane nirdoSa hovA joIe.' te ja vakhate ziyALIAe lArI karIne kahyuM ke " L A vAtanA aMta Ave tema lAgatuM nathI, mATe ema kara ke atyAre te sahu AhAra karavA cAlyA jAo. vaLI phrI maLIzuM ane e vakhate bhagavAna kevA hAya ? tene phaisaleA karIzu.' badhAnA peTamAM kharADA khelavA lAgyA hatA, eTale ziyALanI A darakhAsta sahunA gaLe utarI gaI ane tee pAta peAtAnAM ThekANe cAlyA gayAM. -dhira tA Adaza ja hAvA joie. A ja sthiti manuSyeAnI che. teoe paNa izvarane peAtAnI kalpanA pramANe suMdara bhAjana uDAvatA, pItAMbara
Page #73
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA konI karavI ? ] 23 ane paTakuLa paheratA, za"kha, cakra, gadA, dhanuSya ke trizuLa Adi zastrone dhAraNa karate tathA strInI saMgAthe bhega bhAgavatA kalpyA che. paNa e vicAra nathI karyo ke bhagavAna jo AveA prAkRta hoya te tene smaravAnI, bhajavAnI, pUjavAnI ke ArAdhavAnI jarUra zI ? tAtparya ke-Izvara te Adaza ja hovA joie ke jenAmAM save guNA hAya, paraMtu eka paNa doSa na hoya. A jagamAM siSTanA sarjanahAra, pAlanahAra ane sahAra karanAra evA keAI Izvara saMbhavatA nathI ke prANIone sukha-du:khanI bheTa karanArA kAI Izvara jaNAtte nathI, paraMtu jagatanu' taMtra svataMtra che ane dareka prANIne tenAM sArAM khATAM karmonA alA svaya* maLe che; tethI je koI AtmA peAtAne lAgelAM karmonI azuddhi dUra karIne tenA zuddha svarUpane prakaTa kare che ane jJAna tathA AnaMdamaya-cidAnaMdamaya bane che, te ja Izvara che, te ja bhagavAna che, te ja prabhu che ane te ja deva che; ane tevA ja Izvara, bhagavAna, prabhu ke devanA svIkAra karavAmAM manuSyajAtinu kalyANu che, kAraNa ke tenA vaDe jIvananA eka evA ucca Adarza prApta thAya che ke jenA anusaraNa vaDe te ati unnata sthitine prApta karI zake. A vastu spaSTa samajAya te mATe ahI Izvara viSenI keTalIka pracalita mAnyatAonI AlAcanA karavAnu STi mAnIe chIe.
Page #74
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ nikhArAnA dAraviSayaka keTalIka mAnyatAonI Alocana " keTalAka ema kahe che ke "IzanI AjJA vinA, nava pAMdaDuM hAlI zake."--IzvaranI marajI vinA pAMdaDuM hAlavA jevI eka nAnI kriyA paNa thaI zakatI nathI, te anya meTI kriyAo te thAya ja kyAMthI? tAtparya ke A jagatamAM nAnI-meTI je kaMI kriyAo thaI rahelI jaNAya che, te Izvarane AbhArI che. AvuM vidhAna karavAne mULa hetu IzvaranI mahattA prakaTa karavAnuM che, paraMtu tema karavAmAM IzvaranI mahattA prakaTa thAya che ke laghutA ? e vicAravAnuM che. je A jagatanI sarva kiyAonuM saMcAlana Izvara dvArA thatuM hoya, te temAM cAlI rahelI sarve pApI pravRttionI javAbadArI paNa tenA ja zira para Ave. dAkhalA tarIke eka mANasa bIjA mANasanuM khUna kare te tene javAbadAra te mANasa nahi, paNa Izvara ja kare, kAraNa ke je kAMI thayuM che, te IzvaranI AjJAthI thayuM che. athavA eka mANasa bIjA mANasone vizvAsaghAta karI tene taddana kaphoDI hAlatamAM mUkI de te tene javAbadAra te mANasa nahi, paNa Izvara ja Thare, kAraNa ke te kAma IzvaranI AjJAne AdhIna thayeluM che. athavA eka mANasa bIjA mANasanI mAlamilakta uThAvI jAya ke tenA gharamAM khAtara pADe te tene javAbadAra te mANasa nahi, paNa Izvara ja kare, kAraNake tene tema karavAnI preraNuM Izvara taraphathI thayelI
Page #75
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA kenI karavI?] 25 che athavA eka mANasa bIjA mANasanI strI sAthe vyabhicAra kare ke keI satI strInI lAja lUMTe ke koI paNa atyAcAra kare, te tenI javAbadArI te mANasanI nahi, paNa IzvaranI kare; kAraNake IzvaranI AjJA hovAthI ja teNe te prakAranAM kAryo karelAM che. A rIte manuSya game tevAM ane game teTalAM bUrAM kAma karatAM hoya, te burAM kAmanI javAbadArI temanI nahi paNa IzvaranI ja Thare, kAraNa ke je kAMI thAya che, te badhuM IzvaranI AjJA ke marajIthI ja thAya che. ahIM vicAravAnuM eTaluM ja che ke je Izvara mAnavAmAM Ave che tema, kharekhara mahAna, nyAyI, dayALu ane bhalo heya to te AvAM tuccha, anyAyI, nidarya ane bUrAM kAme kema kare-karAve ? jema hasavuM ane leTa phAka e be kAryo sAthe banI zakatAM nathI, jema uttara ane dakSiNa e baMne dizAmAM eka sAthe pravAsa thaI zakata nathI ane jema divasa tathA rAtri eka ja sthaLe ekI vakhate saMbhavI zakatA nathI, tema mahAna thavuM ane tuccha kAme karavA-karAvavAM, nyAyI thavuM ane anyAya karokarAva, dayALu thavuM ne hiMsA karavI-karAvavI? tathA bhalA thavuM ane bUrAInAM kAme karavAM-karAvavAM, e be ekI sAthe banI zakatuM nathI, tethI jeo Izvarane sarva kriyAonuM saMcAlana karanAro mAne che, temaNe tene mahAna, nyAyI, dayALu ane bhale mAnatAM aTakavuM joIe athavA
Page #76
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( [ jinepAsanA tene mahAna, nyAyI, dayALu ane bhale mAnIne sarva kriyAonuM saMcAlana karanAro mAnatAM aTakavuM joIe. A be vikalpamAMthI kaye vikalpa pasaMda karavA gya che, te kaI paNa sujJajana sahelAIthI samajI zake tema che, Izvarane mahAna, nyAyI, dayALu ane bhalo na mAnavAmAM tenuM mahattva kaI paNa rIte jaLavAtuM nathI, jyAre bIjA vikalpa anusAra tenI IzvaratA TakI rahe che. - keTalAka ema kahe che ke-A jagatamAM je kAMI sArA kAme thAya che, te IzvaranI AjJAthI thAya che ane bUrAM kAma thAya che, te zetAnanI AjJAthI thAya che. tAtparya ke "Izvara te mahAna, nyAyI, dayALu ane bhale che, paNa zetAna bUra che, paraMtu A vidhAna paNa IzvaranI mAnavAmAM AvelI mahattAne lepa karanArUM ja che. je A jagata para eka vyaktine badale be vyaktinI sattA cAlatI hoya te Izvara e Izvara ja na kahevAya, kAraNa ke Izvarane artha zreSTha rAjakartA ke sahuthI mahAna rAjakartA e thAya che. vaLI A jagatamAM sArAM kAma karatAM bUrAM kAma vadhAre thAya che, eTale IzvaranI sattA karatAM zetAnanI sattA vadhAre svIkAravI paDe ane e rIte Izvara karatAM zetAna vadhu mATe sAbIta thatAM bhakti, ArAdhanA ke upAsanA IzvaranI nahi, paNa zetAnanI ja karavI ghaTe; paraMtu tema karavAnuM keI bhAgye ja kabUla kare che, eTale sArAM kAme IzvaranI AjJAthI ane bUrAM kAmo zetAnanI AjJAthI ja thAya che, ema mAnavuM saMgata nathI. -
Page #77
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA kenI karavI?] A sRSTinuM saMcAlana svayaM thaI rahyuM che, e vAta yukti ane anubhavathI siddha che, chatAM je lokonAM manamAM evI vAta jorathI ThasI gaI che ke-"Izvara sRSTine sarjana nahAra che, temane e prazna thavAne ke "dareka vastune banAvanAra koIne koI hoya che ja, te A jagatane banAvanAra paNa kaIne koI kema na hoya? tAtparya ke heya. ja. ane te banAvanArane Izvara mAnavAmAM vAMdho zuM?" A praznane uttara e che ke "je dareka vastune banAvanAra. kaIne kaI hoya ja ? e siddhAMta svIkArIe te Izvarane banAvanAro paNa kaIka he ja joIe, e vAtane svIkAra karavo paDaze ane tenA banAvanArane banAvanAra paNa kaIka he ja joIe, e vAtane paNa svIkAra kare ja paDaze. Ama A paraMparA anaMta banaze, eTale badhI vastune sarjanahAra Izvara che, e vAta te UbhI raheze ja nahi. jyAM IzvaranI pahelAM tene banAvanArA asaMkhya-anaMta. pedA thayA hoya, tyAM IzvaranuM sarjanahArapaNuM rahyuM kyAM ? have vicAravAnuM e che ke je Izvara sarjana ke saMcAlana karI zakatuM nathI, te teno nAza karI zake ke kema? kharI hakIkata e che ke A jagatamAM kaI paNa vastune AtyaMtika nAza te thatuM ja nathI. mAtra tenuM svarUpa-parivartana thAya che, tethI Izvarane jagatano saMhAra karanAre. mAnave, e paNa thaDa vinAnI zAkhA jevuM pramANahIna che.. A rIte Izvara sRSTinuM sarjanahAra athavA kartA,
Page #78
--------------------------------------------------------------------------
________________ [jinApAsanA pAlanahAra athavA bhoM ane saharanAra athavA soM hAya ema mAnavAne kAI ja kAraNa nathI. ' keTalAka manuSyA ema mAne che ke ApaNe sukhaduHkhanA je kAMI anubhava karIe chIe, te Izvarane lIdhe karIe chIe. matalakha ke ApaNane je kaMI sukha maLe che, te Izvara Ape che; ane je kaI duHkha bhAgavIe chIe, te paNa Izvara Ape che. tethI hamezAM teo prAthanA kare che ke huM Izvara ! tuM mane sukhI kara.' paraMtu A mAnyatA paNa uparanI mAnyatA jevI ja ahIna che. Izvarane evu zuM prayeAjana ke te koIne sukhI kare ane kAIne duHkhI kare ? ane kharekhara te ema karatA hAya tA tenA jevA anyAyI ane pakSapAtI bIjo kANu gaNAya ? jo sukha ApavAnuM IzvaranA hAthamAM che, te te sahu koIne sukhI krama karatA nathI? zA mATe te ekane zrImata ane khIjAne bhikhArI banAve che? zA mATe te ekane buddhizALI ane bIjAne jaDa banAve che? zA mATe te ekane maLavAna ane bIjAne niLa rAkhe che? zA mATe te ekane sajjana ane bIjAne durjana banAve che? zA mATe te ekane UMcA ane bIjAne nIcA anAve che? zA mATe te ekane mevA mIThAI khavaDAve che ane khIjAne sUkA reTalA paNa ApatA nathI ? A praznonA uttara ema ApavAmAM Ave ke Izvara nyAyI ane aDhala InasAphI che, tethI te koI paNa prakAranA anyAya ke geraInasAph karatA nathI, paraMtu jemanAM kAM sArAM hAya che, temane te sukha Ape che.' ane jemanAM
Page #79
--------------------------------------------------------------------------
________________ 29: upAsanA kAnI karavI ! ] karma bhUrAM hAya. temane du:kha Ape che, te enA a` e thayA ke prANIonAM sukha-duHkhanA AdhAra Izvara para nathI, paNa peAtAnAM karmo upara che, eTale eka manuSya sArAM kAme kare teA tene sukha maLe che ane khATAM kAme kare te duHkha maLe che. ApaNA nitya anubhava paNa ema ja kahe che ke ' vAvIe tevuM laNIe ane karIe tevuM pAmIe.' khetaramAM jo DAMgara vAvIe te! DAMgara Uge che ane bAjarI vAvIe to khAjarI Uge che; paNa tethI viruddha DAMgara vAvIe ne AjarI Uge ke bAjarI vAvIe ne DAMgara Uge ema anatu nathI. te ja rIte jo niyamita pathya AhAra laie to ArAgya jaLavAya che ane aniyamita kupathya AhAra grahaNa karIe teA taMdurastI bagaDe che; sayamI ane sadAcArI jIvana gALIe to zarIra sukhakArI jaLavAI rahe che ane svacchaMdI tathA durAcArI jIvana gALIe to aneka jIvaleNa dardInA humalA thAya che; karakasarathI rahIe to vyavahAra barAbara cAle che ane uDAu thaie to devALIA manavAnA vakhata Ave che; paNa tethI niyamita pathya AhAra grahaNu karanArA bimAra paDe ane aniyamita kupathya AhAra grahaNa karanArA taMdurasta rahe; athavA saMyamI ane sadAcArI rAgI ane ane svacchaMdI tathA durAcArInI zarIra sukhakArI jaLavAI rahe; athavA karakasarIAnA vyavahAra tUTe ne uDAunA vyavahAra jaLavAI rahe, tema banatuM nathI. kadAca A kramamAM
Page #80
--------------------------------------------------------------------------
________________ 30 [jinApAsanA koI pheraphAra jovAmAM Ave to tenAM khAsa kAraNeA hoya che ke je ApaNe jaladI joI ke jANI zakatAM nathI, paraMtu tenA artha e nathI ke sArAnu phaLa bhUruM Ave che ane pUrAnuM phaLa sAruM Ave che. jo ema ja thatuM hAya to A jagatamAM satkarma, sadAcAra, nyAya, nIti ke dhama jevI koI vastunI AvazyaktA ja rahe nahi, kAraNa ke tenuM phaLa nizcita nathI ane phaLanI nizcitatA vinA kAMI paNa pravRtti karavI e ceAgya nathI. tAtparya ke * sArAnuM phaLa sAruM ane bUrAnuM phaLa mUru`' e eka aTala-aphara niyama che, temAM kroI kALe kaze pheraphAra thato nathI.
Page #81
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa bIjuM jinadevane sAmAnya paricaya ahaMta, jina ane tIrthakara e traNe zabdo Aje samAnArthamAM vaparAya che, paNa te darekane pitAne viziSTa artha che ane te jinadevanuM svarUpa samajavAmAM ghaNA upayogI che, eTale prathama vicAra teno karIzuM. 1-ahaMta zabdanI mukhyatA zrI namaskAra-mahAmaMtra jaina dharma ke jinazAsananA sArarUpa gaNAya che, tenA prathama padamAM "namo arihaMtANe e pATha Ave che. vaLI praNipAtadaMDaka tarIke prasiddhi pAmelA "nameLuNuM" sUtranA prAraMbhamAM "namohyu l karatA mAvaMtA" evAM pado Ave che ane temAM jina tathA tIrthakara e baMne zabdone vizeSaNa tarIke upayoga thayele che. uparAMta jinezvarane lagatuM maMtrabIja sarje che, eTale A traNa zabdomAM mukhyatA arhat zabdanI che. ahIM e paNa spaSTatA karavI joIe ke jinAgame prAkRta-ardhamAgadhI bhASAmAM racAyelAM che, temAM trA, ahaMta ane arihaMta e traNa zabda Ave che. vaLI paMcasUtra jevA mAnya graMthamAM kahRta zabdane prayAga paNa thayela che. tathA prAcIna zilAlekhamAM zarata e pATha
Page #82
--------------------------------------------------------------------------
________________ kara [ jinApAsanA paNa najare paDe che. jema ke-namo bharato vaSamAnasa... ata jUnAye' vagere. [ mathurAnA zilAlekha, I. sa. pUrve 50] A badhA zabdonA saMskRta anuvAdarUpe arhat zabda ceAjAyelA che ane te saMskRtayugamAM vizeSa prasiddhi pAmelA che. keTalAka kahe che ke prathama saMskRtabhASA khelAtI ane temAMthI aprabhaMza thaIne prAkRta-adha mAgadhI vagere bhASAo banelI che, paNa bhASAviSayaka UMDu* adhyayana karanArA vidyAnAe A mata mAnya rAkhyo nathI. teo kahe che ke je bhASA svAbhAvika rIte kheAlAtI, te prAkRta ane temAMthI saskAra pAmIne je eka viziSTa bhASA utpanna thaI, te saMskRta. tAtpa` ke saMskRtamAMthI prAkRta nahi, paNa prAkRtamAMthI saMskRta bhASA banelI che. e rIte bharA, adbhuta, azciMta tathA bahata ane adbhuta nAM sthAne arhat zabda AvelA che. x 2-ahatanA atha rphe dhAtu cAgyatA ke pUjAne! a darzAve che, eTale advaitanA atha ceAgya ke pUjya evA thAya che, paNa te mAtA, pitA, vaDIla, vidyAguru Adi pUjya vaganA arthamAM x vizeSa vicAratA ema lAge che ke prAkRtamAMthI saMskRta ke saMskRtamAMthI prAkRta evI carcA prAra Mbhika sthitimAM game tema karavAmAM bhale Ave, paNa banne bhASAe svasva sthAnamAM pota-potAnI rIte svataMtra ane zAzvata che. temAM parA-pUrvabhAva vicAravAnoM kAMIpaNa aM nathI. 5.
Page #83
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinApAsanA cAvIza tIrthaMkaronA paTa [lekhakanI nityapUjAmAM A paTanA upayAga vaSa~thI thAya che. ]
Page #84
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinApAsanA tIra 18, zaNa che mA bhavana , ' zrI AdIzvara bhagavAnanI suMdara pratimA [ zrI lIlAvatI bahena cImanalAla vAsaNavALA taraphathI A pratimA zAnatalAvaDA (boDelI tAlukA )-dharadaherAsaramAM pratiSThita thayelI che. ]
Page #85
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanA sAmAnya paricaya ] 33 vaparAtA hAya evuM keAI pramANa maLatuM nathI. vedomAM paNa A zabda vaparAyeleA che, paNa tyAM te RSi-mahaSi ke evA ja kAI pUjya puruSanA a` darzAve che. jaina para'parAmAM A atha jagat pUjya ke traileAkayapUjita mahApuruSanA arthAMmAM vaparAto rahyo che; eTale jyAM bA, gata, adbhUita ke atyaMta eve zabda Ave tyAM baileAkayapUjita mahApuruSa evA artha samajavA joie. ahI ame prAsaMgika eTaluM jaNAvIzuM ke Aje ati zabdanI vizeSa prasiddhi che ane tenA ri + aMta evA e vibhAge karIne arine haNanAra-kama rUpI zatruone haNanAra evA atha karavAmAM Ave che. AveA atha bhASAnI STie thaI zake kharo ane niyuktikAre eka vikalpa tarIke evA a karyAM che paNa kharA, paraMtu te a akha'Dita nathI, e vastu kharAkhara lakSamAM rAkhavI ghaTe che. ahI evA prazna thavAnA sabhava che ke arihaMtane arthAM ka`rUpI zatrunA nAza karanAra evA karavAmAM Ave, temAM harakata zI che? tenA uttara e che ke zabdanA akhaMDita atha mUkIne khaMDita a` pakaDavA jatAM mULa vastu khyAla ahAra nIkaLI jAya che ane keTalIka vAra visa'gati paNa pedA thAya che. dAkhalA tarIke zrI namaskAra mahAmaMtramAM prathama pada 'namo arihaMtALa ' che ane bIjI padma 'namo siddhALuM 'che. temAM arihaMtanA atha ka rUpI zatrunA nAza karanAra karIe ane siddhanA atha ATha kamana d
Page #86
--------------------------------------------------------------------------
________________ 34. [ jinepAsanA nAza karanAra karIe, to banene artha samAna banI jAya che ane tethI bemAMnuM eka pada anAvazyaka Thare che. vAstavamAM A baMne padene pita pitAne viziSTa artha che ane e rIte te pUrepUrAM saMgata che. 3-jinane artha je jite, jaya pAme, vijayI thAya, te jina kahevAya. vizeSatApUrvaka kahIe to je rAgadveSAdi aMtaraMga zatruo sAthe laDIne temAM jita meLave, jaya pAme, vijayI thAya, te jina kahevAya. bAhya zatruo eTale manuSya, pazu vagere sAthe laDIne vijayI thavuM, e saheluM che, paNa aMtaraMga zatruo sAthe laDIne vijayI thavuM, e ghaNuM kaThina che. laDAInA medAnamAM eka pachI eka seMkaDe subhaTa sAthe laDanAre ane temane mahAta karIne yazapuMja prApta karanAre rAga-dveSAdi mananI vRttio AgaLa jhukI paDe che ane temane tAbedAra sevaka banI jAya che, e keNe nathI joyuM? bAhya zatruo sAthe laDavAmAM mukhyatve zArIrika baLa ane jhanunanI jarUra paDe che, jyAre antaraMga zatruo sAthe laDavAmAM ucca prakAranI samaja sAthe vairAgya tyAga Adi mahAna guNonI apekSA rahe che, eTale aMtaraMga zatruone jitanAranuM sthAna ghaNuM UMcuM manAyeluM che.
Page #87
--------------------------------------------------------------------------
________________ kapa jinadevane sAmAnya paricaya ] bhagavAna mahAvIre zrImukhe kahyuM che ke-"eka mANasa dujaya saMgrAmamAM daza lAkha zatruone jite, te karatAM te pitAnA AtmAne jite, e zreSTha vijaya che." x 1 he puruSa! tuM AtmAnI sAthe ja yuddha kara. bahAranA zatruo sAthe zA mATe laDe che? AtmAvaDe AtmAne jitavAthI sAcuM sukha maLe che." je mahApuruSe A jAtanI samaja keLavIne saMyamasAdhanA ke gasAdhanAne svIkAra karatA ane kAmakrodhAdi para jaya meLavIne jJAnanI viziSTa bhUmikAe pahoMcatA te badhAne mATe "jina" zabdano prayoga thato. jaina zAmAM abhinna dazapUrvI eTale dazapUrvanuM pUruM jJAna meLavanAra, caturdaza pUrvadhara eTale caudapUrvanuM pUruM jJAna meLavanAra, avadhijJAnI eTale avadhi nAmanA viziSTa jJAnathI yukta, mana rpayajJAnI eTale mana:paryava nAmano viziSTa jJAnathI yukta, kevalI eTale kevala nAmanA viziSTa jJAnathI yukta ane ahaMtu eTale viziSTa atizayone kAraNe jagatupUjya banelA evA 1 jo sahassa sahassANaM, saMgAme dujjae jie / ___egaM jiNejja appANaM, esa se paramo jao // utta. a. 9, gA. 34 2 appANa meva jujjhAhi, kiM te junjheNa bajjhaA ? / gALamera zALa, kapha sumepa che utta. a. 9, gA. 25
Page #88
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsatA sarva mahApuruSe mATe jina zabdane pravega thayela che. temAM ahaMta mATe A zabdano prayoga vizeSa pramANamAM thavAthI kAlAMtare e ahaMnA arthamAM ja rUDha thayele che. ahIM e paNa noMdha levI joIe ke bauddha, AjIvika tathA vaidika saMpradAyamAM paNa jina zabda atyaMta mAnabharele gaNAyele che ane te gasiddha mahApuruSanA arthamAM ja vaparAyelo che. gautamabuddhane temanA anuyAyIo jina kahetA, te Aja arthamAM. gozAlake paNa keTalIka gasiddhi prApta karyA pachI potAnI jAtane jina tarike jAhera karelI, te paNa A ja arthamAM. gavAsiSThanA vairAgya-prakaraNamAM Avato nIcene zleka eka kALe vaidika saMpradAyamAM jina zabdanuM keTaluM gaurava hatuM, te darzAvI Ape che nAhaM rAmo na me vAJchA, bhAveSu ca na me manaH / zAnta AsitumicchAmi, svAtmanyeva jino yathA // huM rAma nathI, mane kaI prakAranI IcchA nathI, bhAve eTale vicAramAM mAruM mana coMTatuM nathI. huM to jinanI mAphaka mArA AtmAmAM ja zAMtithI rahevA IcchuM chuM.' ja-tIrthakarane artha ahaMta ke jina bhagavaMta kevaLajJAnanI prApti thayA, pachI lekenA kalyANa arthe tIrthanI sthApanA kare che, eTale teo tIrthakRta, tIrthakara ke tIrthakara kahevAya che.
Page #89
--------------------------------------------------------------------------
________________ + jinadevane sAmAnya paricaya 7 37 ahIM tItha zabdathI zuM samajavuM? tenA uttara TIkAkAroe ApyA che. teo jaNAve che ke 'tirthaM puna 2AkavaLe samanasaMghe vaDhamana-ha vA'-tI eTale cAtu Na zramaNasaMdha ke prathama gaNadhara; paraMtu A uttara thADI 5STatA mAge che. zramaNsadha eTale zramaNapradhAna saMgha, nahi ke mAtra zramaNeAnA saMgha. jo ahIM mAtra zramaNAnA saMgha evA atha grahaNa karIe te tenA cAra varNo-cAra prakAra| nathI, paraMtu zramaNapradhAna saMdha eTale jemAM zramaNeAnI pradhAnatA che, zramaNAnI mukhyatA che, eveA saMgha. tenA zramaNa, zramaNI, zrAvaka ane zrAvikA evA cAra prakAza che ane te ja ahI abhipreta che. ' * * catu idha sa'ghamAM zramaNeAnI pradhAnatA kema ? ' enA uttara e che ke 'vAstheai sanvahiM sAvo saMgamu" ttA-gRhasthA game teTalA AgaLa vadhelA hAya tA paNa sAdhuo-zramaNeA saMyamAdi kriyAomAM temanA karatAM ciDacAtA hAya che. ' eTale dharmanA pracAra ane rakSaNa arthe sthApelA saMdhamAM temanI mukhyatA rahe, e svAbhAvika che. vaLI sAdhuone dhama samadhI jeTaluM jJAna hAya, teTaluM zrAvakAne gRhasthAne saMbhavatuM nathI, kAraNa ke teo aneka jAtanA vyavasAyamAM paDelA hoya che, ane temanA samayanA moTA bhAga temAM ja vyatIta thatA hAya che. kadI kAI gRhasthA zAstrAbhyAsa karIne AgaLa vadhyA hoya te paNa te sAdhunI harALamAM te AvI zakatA ja nathI, kAraNa
Page #90
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA ke sAdhuone gurupara parAthI je rahasya prApta thayu* hAya che, te temane prApta thatuM nathI. vaLI zraddhA ane cAritranu khaLa paNa anerU kAma kare che. enAthI jJAnane je opa caDe che, e aneAkhA hoya che. ** zramaNapradhAna caturvidha saMghane tIM gaNavAnuM kAraNa e che ke tenA Ala MbanathI manuSyA bhavasAgara tarI javAne samartha thAya che ane jenAthI tarAya te tItha kahevAya, e vastu prasiddha che. - prathama gaNadharane tI kahevAnu kAraNa e che ke jinabhagava'tanI ziSya-paraparA tenAthI cAle che ane tenA vaDe dharmanA vyavasthita pracAra thatAM manuSyAne saMsArasAgara taravAnuM mahAna sAdhana prApta thAya che. tattvaSTie dvAdazAMgIrUpa zruta e ja tItha che. e dvAdazAMgIrUpa zrutanA sUtrarUpe pravartaka prathama gaNadhara hAvAthI, temaja e zrutanA AdhAra caturvidha saMgha hAvAthI, prathama gaNadhara ane caturvidha saMghane paNa tItharUpe gaNavAmAM Ave che. 5-ahuta e ja paramezvara jaina zAstromAM kahyu` che ke savajJo jitarAgAdidoSastrailokyapUjitaH / yathAsthitArthavAdI ca devo'rhan paramezvaraH // 'saCjJa, rAgAdi doSone jitanAra, leAkayapUjita ane satya tattvanA prakAzaka evA at e paramezvara che.'
Page #91
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanA sAmAnya paricaya ] 39 gheADAM vivecanathI A kathananA bhAvAtha spaSTa thaze. leAkAlAka vyApI sa drabyAnA sa` paryAyAne sAmAnya ane vizeSa baMneya rUpe sAkSAt kharAkhara jue te sanA ane sadazI kahevAya. jana mahiSae sajJa vizeSaNanI sAthe sadazI vizeSaNane paNa prayAga kare che, tyAre sajJano artha leAkAleAkavyApI sarva drabyAnu vizeSa paryAyA sahita pratyakSa jANapaNuM karanArA ane sadIno atha sava`drabyAno sAmAnya beAdha karanArA evA thAya che. * AvI sajJatA ane sazitA zI rIte saMbhave ? ' eno uttara e che ke arihata devAe peAtAnAM samasta jJAnAvaraNIya tathA dezanAvaraNIya karmano saMpUrNa kSaya karelA hAya che, eTale temanI Atmagata sahaja jJAnazakti tathA darzanazakti pUrNa paNe prakaTa thAya che, tethI sajJatA tathA sadizatA savita ane che. cAga ane adhyAtmaneA UMDA anubhava dharAvanAra svAnubhavathI samajI zake che ke svasa viti jJAnavALA AtmA jema jema jJAnAvaraNIya-dazanAvaraNIya karmAMnA baMdhanamAMthI mukti pAme che, tema tema te vastuenA vizeSa paryAyeA jANI-joI zake che, tethI eka samaya evA jarUra Avave! joie ke jyAre AtmA kama khadhanamAMthI sa pUrNa rIte mukta thatAM sava vastuonA sa paryAcAne kharAkhara jANI joI zake. sajJatAnI siddhi karanArA aneka prAmANika graMthA ane graMthAdhikAro jaina sAhityamAM upalabdha che. zrI hira
Page #92
--------------------------------------------------------------------------
________________ 40 [ jinapAsanA bhadrasUrijInI sarvajJa siddhi, naMdIsUtranI vyAkhyAmAM zrI malayagiri mahArAje kareluM sarvajJasiddhinuM nirUpaNa, sanmatitarkanI vivRttimAM zrI abhayadevasUrie carcale sarvajJatAvAda, zrI hemacaMdrAcArye pramANamImAMsAmAM siddha karelI sarvajJatA A viSaya para puSkaLa prakAza pADe che, eTale A saMbaMdhI vizeSa jANavAnI IcchA rAkhanAre A graMthane graMthAdhikAronuM manana-parizIlana karavuM Avazyaka che. - zAstrIya paribhASAmAM A guNane jJAnAtizaya kahevAmAM Ave che. rAgAdi doSa eTale rAga, dveSa tathA bIjA evA ja deze ke je AtmAnA mULa svarUpanuM AcchAdana kare che. rAga eTale Asakti, dveSa eTale tiraskAra. temAM Asakitane lIdhe lebha ane mAyA (kapaTa)nI vRtti utpanna thAya che. tathA tiraskArane lIdhe kola ane mAna (abhimAna) ne AvirbhAva thAya che, eTale jeo rAga ane dveSane jite che, temanAmAM lebha, mAyA, krodha ke mAna hotA nathI. jyAM lobha na hoya, tyAM tRpti ke saMtoSa hoya che. jaina zAstrakAroe tene mATe mukti ke vimukti zabdane prayoga paNa karela che. jyAM mAyA na hoya, tyAM saraLatA ke Arjava hoya che. jyAM krodha na hoya tyAM kSamA ke zAMti * A graMtha zrA jaina sAhityavardhaka sabhAe pUjyapAda AcArya zrI vijyAmRtasUrijI mahArAjanI TIkA sAthe hAlamAM ja pragaTa karyo che.
Page #93
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevane sAmAnya paricaya) hoya che ane jyAM mAna na hoya tyAM namratA ke mRtA hoya che. maharSi naMdiSeNasUrie ajita-zAnti-stavamAM zrI zAtinAtha bhagavAnane 'anava-medava-dhaMti-vibhutti-sama-1 niphi" kahyA che, tene artha e che ke arihaMta bhagavaMta Arjava, mRdutA, zAMti, vimukti ane samAdhinA sAgara hoya che. anya dezamAM hAsya, rati, arati, bhaya, zeka, jugupsA ane veda eTale kAmavAsanA (Sexual Instinct) samajavAnI che. hAsya tyAre ja Ave che ke jayAre aMtaramAM koI paNa prakAranI kutUhalavRtti rahelI hoya. rati-arati eTale harSane viSAda tyAre ja thAya che ke jyAre aMtaramAM ajJAna ane mehanuM prAbalya heya. bhayane anubhava tyAre ja thAya che ke jyAre kaI paNa prANa pratye vairane anubaMdha hoya. zeka tyAre ja thAya che ke jyAre keI paNa vastu pratye atyaMta Asakti hoya. jugupsA tyAre ja thAya che ke jyAre aMtaramAM suga, ghaNu ke tiraskAranI lAgaNI vyApelI hoya; ane kAmavAsanA tyAre ja prakaTa thAya che ke jyAre aMtaramAM mahatvanuM sAmrAjya vyApeluM hoya. A doSe cAlyA jatAM gaMbhIratA, samatA, nirbhayatA, vItarAgamaya AnaMda, prasanatA ane pavitratA prakaTa thAya che. tAtparya ke arihaMta devamAM A badhA guNe pUrNapaNe prakAzita thAya che.
Page #94
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA ahI vicAravAnuM e che ke je izvara rAgarahita hAya te geApIe sAthe krIDA kema kare ? strIne khoLAmAM kema besADe ? tathA tene pAtAnI pAse paNa zA mATe UbhI rAkhe ? A khadhAM rAganAM spaSTa cihno che. vaLI jemaNe dveSane jityeA hAya ane jee kAIne paNa zatru ke bairI na mAnatA hAya, te peAtAnA hAthamAM cakra, gadA, dhanuSya, trizUla, pharasI, musala vagere hiMsaka hathiyArA kema rAkhe ? A badhAM dveSanAM spaSTa cihno che. vaLI jemaNe hAsya, rati, ati, bhaya, zAka ane jugupsAne jitelI hAya te vikarALa mukhavALA, bihAmaNA caherAvALA, hasatI ke raDatI suratavALA kema hAya ? A badhAM hAsyAdi doSAnAM spaSTa cihno che. jaina mahiSaoe kahyuM che ke ra dRSTiyugmaM prasanna, prazamarasa nimagnaM badanakamalamaGkaH kAminIsaGgazUnyaH / karayugamapi yatte zastrasambandhavandhyaM tadasi jagati devo vItarAgastvameva || " tAruM nayanayugala prazamarasamAM nimagna che, tAruM vadanakamala atyaMta prasanna che, tAreA kheALA strInA sa`gathI rahita che ane tAruM karayugala paNa zastranA saMbaMdha vinAnuM che, tethI he deva ! A jagatamAM khare vItarAga tu ja che!" ahI eTala' spaSTa karavu joie ke rAgAdi doSAnI vizeSa spaSTatA sArU zAstrakAroe aDhAra dUSaNeAnI gaNanA
Page #95
--------------------------------------------------------------------------
________________ 43. jinadevane sAmAnya paricaya ] karelI che ane kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcArye abhidhAnaciMtAmaNikaSanA devAdhidevakAMDamAM tenI A pramANe nedha lIdhelI che: antarAyA dAna-lAbha-vIrya-bhogopabhogagAH / hAso ratyaratI bhItirjugupsA zoka eva ca // 72 // kAmo mithyAtvamajJAnaM nidrA cAviratistathA / rAgo dveSazca no doSAsteSAmaSTAdazApyamI // 73 // (1) dAnAntarAya, (2) lAbhAntarAya, (3) vIryAntarAya, (4) bhagAntarAya, (5) upabhegAntarAya, (6) hAsa, (7) rati, (8) arati, (9) bhaya, (10) jugupsA, (11) zeka, (12) kAma, (13) mithyAtva, (14) ajJAna, (15) nidrA, (16) avirati, (17) rAga ane (18) dviSa. A aDhAra de zrI arihaMtadevamAM hotA nathI." zAstrIya paribhASAmAM A guNane apAyApagamAtizaya kahevAmAM Ave che. apAya eTale saMkaTa ke dUSaNa. tene. apagama karanAre je atizaya te apAyApagamAtizaya. ahIM paNa thoDuM samajavA jevuM che. apAyane bIje artha Iti-bhIti thAya che, eTale Iti-bhItine nAza tho tene paNa apAyApagamAtizaya kahevAya che. arihaMtane A baMne prakArane apAyApagamAtizaya heya che, tene anukrame svAzrayI apAyApagamAtizaya ane. parAzrayI apAyApagamAtizaya kahevAmAM Ave che. traleSapUjita eTale traNe lekanA agresare vaDe:
Page #96
--------------------------------------------------------------------------
________________ 44 [ jinApAsanA pUjAyelA. lAka teA eka ja che ane ahIM traNa lAkanA prayAga karavAmAM AvyA che, tenu kAraNa e che ke kSetranI apekSAe tenA Udhva, madhyama ane adha: evA traNa vibhAge che. A trileAka paikI Urdhva leAkamAM devAnI mukhyatA hAya che ane tenA agresarane devendra kahevAmAM Ave che. madhya leAkamAM mAnava ke naranI mukhyatA hAya che ane tenA agresarane mAnavendra ke narendra kahevAmAM Ave che. tathA adha:lAkamAM asurAnI mukhyatA hAya che ane tenA agresarAne asurendra kahevAmAM Ave che. tAtpa` ke devendra, narendra ane asurendro arihaMta devane bhaktibhAvathI name che, pUje che ane temanI stuti-stavanA karIne kRtAtha thAya che. jyAM devendra, narendra tathA asurendronI A sthiti hAya, tyAM temanAthI utaratA deve, mAnaveA ane asurAnu te pUchavuM ja zuM ? tAtparya ke sa leAkeAne arihaMtadeva pratye pU| pUjyabhAva hAya che. zAstrIya paribhASAmAM A guNane pUjAtizaya kahevAmAM Ave che. yathAsthitA vAdIne atha paNa ahI' spaSTa karIe. yathAsthita eTale jevu' hAya tevu', arthAt satya, artha eTale tattva. vAdI eTale vanAra, kahenAra ke prarUpaNA karanAra. A rIte yathAsthitA vAdIne artha satya tattvanA prarUpaka thAya che.
Page #97
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevane sAmAnya paricaya] 45 arihaMtadevo kevaLajJAnanI prApti thayA pachI bhUmaMDalamAM vicaratA rahe che ane lekane satya vastu samajAvatA. rahe che. teo je vANIthI upadeza Ape che, temAM nIcenA. pAMtrIza guNa hoya che :(1) te vyAkaraNanA niyamothI yukta hoya che. (2) te ucca svare belAtI hoya che. (3) te agrAmya hoya che. (4) te meghanI jema gaMbhIra zabdavALI hoya che. (5) te paDagho pADanArI hoya che. (6) te sarala hoya che. (7) te mAlakoza vagere rogothI yukta hoya che. (8) te mahAna arthavALI hoya che. (9) te pUrvApara vAkya ane arthanA virodha vinAnI hoya che. (1) te ISTa siddhAMtanA arthane kathana karanAra tathA vaktA nI ziSTatAne sUcavanArI hoya che. (11) te saMdeharahita hoya che. (12) te bIjAnAM dUSaNothI rahita hoya che. (13) te aMtaHkaraNane prasanna karanArI hoya che. (14) te pade ane vAkyonI paraspara sApekSatAvALI hoya che. (15) te avasaracita hoya eTale ke deza ane kAlane anusaranArI hoya che.
Page #98
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinapAsanA (16) te vastusvarUpane anusaranArI hoya che. (17) te susaMbaddha eTale viSayAMtarathI rahita hoya che. (18) te svaprazaMsA ane paranidAthI rahita hoya che. (19) te pratipAdya viSayanI bhUmikAne anusaranArI heya che. (2) te ghInI jema snigdha ane goLanI jema madhura hoya che. (21) te prazaMsAne yogya hoya che. (22) te bIjAnA marmane na ughADavAnA svarUpavALI hoya che. (23) te kathana karavA gya arthanI udAratALI hoya che. (24) te dharma ane arthathI yukta hoya che. (25) te kAraka, kAla, vacana, liMga vagerenA viparyAsa vinAnI hoya che. (26) te vibhrama, vikSepa vagere mananA dethI rahita hoya che. (27) te zrotAonA cittane avicchiSNapaNe Azcarya A utpanna karanArI hoya che. (28) te addabhUta hoya che. (29) te atyaMta vilaMba rahita belAtI hoya che. (30) te vastuone vividha rIte varNavanArI hoya che. (11) te bIjA vacananI apekSAe vizeSatA sthApita karanArI hoya che. (32) te sarvapradhAna hoya che.
Page #99
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevane sAmAnya paricaya]. (33) te varNa, pada ane vAkyanA vivekavALI hoya che. (34) te kahevAne IcchelA viSayanI sArI rIte siddha thatAM sudhI na aTakanArI hoya che. (35) te anAyAse utpanna thanArI hoya che. zAstrIya paribhASAmAM A guNane vacanAtizaya kahevAmAM Ave che. A rIte ahaMdu ke jinezvaradevamAM jJAnAtizaya, apAyApagamAtizaya, pUjAtizaya ane vacanAtizaya e cAra atizaya avazya hoya che, jene cAra mUlAtizaya kahevAmAM Ave che. ahIM eTalI spaSTatA jarUrI che ke jinezvaradevane kula trIza atiza hoya che, jenuM varNana AgAmI prakaraNamAM joI zakAze.
Page #100
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa trIjuM jinadevane vizeSa paricaya 1-jinadeva keNu thaI zake? A lekamAM anaMta AtmAo che. te be prakAramAM vaheMcAyelA cheH (1) abhavya ane (2) bhavya. temAM abhavya AtmAone kadI paNa samyaktvanI sparzanA thatI nathI, tethI teo mukti ke mekSanA adhikArI banI zakatA nathI. teo sadAkAla saMsAramAM rakhaDyA kare che ane vividha jAtinAM duHkha anubhavatA rahe che, jyAre bhavya AtmAo, je avyavahAramAMthI vyavahAramAM Ave te teone amuka samaye samyaktvanI sparzanA thAya che, tethI teo mukti ke mokSanA adhikArI bane che. samyaktva pAmele AtmA vadhAremAM vadhAre ardhapudgala parAvarta jeTalA samayamAM makSa pAme che. jinAgamAM kahyuM che ke "thavA to gharamA-je AtmA che, te ja paramAtmA che." Ano bhAvArtha e che ke je AtmA yegya puruSArtha kare te paramAtmadazA prApta karI zake che. A siddhAnta upara jaNAvelA bhavyAtmAone lAgu paDe che.
Page #101
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevane vizeSa paricaya ] ahIM spaSTatA eTalI ke tamAma bhavyAtmAonuM "bhavyatva' samAna hoya che, paraMtu pratyeka bhavya AtmAnI mukti samAnakALe ane samAna sAmagrIthI thatI nathI, eTale te darekanuM tathAbhavyatva bhinna bhinna prakAranuM hoya che. temAM jinadevanA AtmAonuM "sahaja tathAbhavyatva sarva karatAM uttama hoya che. zrI haribhadrasUrijIe lalitavistarA-caityavaMdanavRttimAM jaNAvyuM che ke - "vArate caNaninA kArnanI tasvArthI, ucitakriyAvantaH, adInabhAvAH, saphalArambhiNaH, adaDhAnuzayAH, kRtajJatApatayaH, anupahatacittAH, devagurubahumAninaH tathA jamAzA hari !" jinadevanA AtmAo yAvakAlathI A saMsAramAM paropakAra karavAnA vyasanavALA hoya che, svArthane gauNa karanArA hoya che, sarvatra ucita kiyAne AcaranArA hoya che, dInatA vinAnA hoya che, saphala kAryane ja AraMbha karanArA hoya che, apakArijana upara paNa atyaMta krodhane dhAraNa karanArA hotA nathI, kRtajJatA guNanA svAmI hoya che, duSTa vRttiothI nahi haNAyelA cittavALA hoya che, deva ane gurunuM bahumAna karanArA hoya che tathA gaMbhIra Azayane-cittanA bhAvane dhAraNa karanArA hoya che." jinadevanA AtmAonuM "sahaja tathAbhavyatva" jema
Page #102
--------------------------------------------------------------------------
________________ 50 [jinApAsanA jema sAmagrInA yAge pirapAka pAmatuM jAya che, tema tema temanI uttamatA bahAra AvatI jAya che ane samyakatvanI prApti pachI to teo savathA parA udyamI, ucita kriyAvALA ane jagatanA jIvAnA uddhAra karanArA vizALa AzayavALA ja hAya che, tethI temanI saghaLI pravRtti saphala AraMbhavALI ane sarvotkRSTa paropakArane sAdhanArI hoya che. jinadevanA AtmAe samyakatvanI spanA thayA pachI nIcenAM vIza sthAnakA paikI eka ke vadhAre sthAnakAnI ArAdhanA karatAM jinanAmakama khAMdhe cheH (1) arihatabhakti...bhUta, bhaviSya, vartamAnakALanA arihaMta devAnI nAma-sthApanA-dravya-bhAvanikSepe zuddha hRdaye bhakti. (2) siddhabhakti--kaMbadhanano nAza karI siddhi pAmelA mahApuruSAnI bhakti,temanA guNAnu' anukaraNa vagere. (3) pravacanabhakti--jita bhagavaMtanI AjJAnuM pAlana karanArA saMgha te * pravacana '. tenA upara arthAt sAdharmikA upara niSkAma sneha rAkhavA, e pravacanabhakti. : (4) AcArya bhakti-svamata-paramatane jANunAra chatrIza guNeAthI yukta AcAya nI sevA. (5) sthavirabhakti--patAthI viDela ke vRddha sAdhu AnI sevA.
Page #103
--------------------------------------------------------------------------
________________ 51 = jinadevane vizeSa paricaya ] (6) upAdhyAyabhakita-sUtronuM adhyayana-adhyApana karAvanAra zAstrajJa muninI sevA. (7) sAdhubhakita-nirvANaginI sAdhanA karI rahelA saMyamI puruSonI sevA. (8) jJAna-sarvajJa puruSee prarUpelA tatvajJAnane meLavavA-samajavAne khaMtabharyo prayAsa. (9) darzana-sarvajJakathita to para daDha ruci. (10) vinaya-mokSamArga ane tenAM sAdhane pratye bahumAna. (11) cAritra-cAritrarUpa dharmamAM bhAvapUrvaka ramaNatA. (12) brahmacarya-brahmacaryamAM apUrvaniSThA. ahIM zIlabhakti" evuM nAma paNa jovAmAM Ave che, tene artha vrata-niyamanuM apramattapaNe pAlana samajavAnuM che. (13) zubhadhyAna-Arta ane raudra yAnane tyAga karIne AtmAne dharmadhyAna tathA zukala dhyAnamAM pravartAva te. Ane "kriyA-pada" paNa kahevAmAM Ave che. (14) tapa-zakti mujaba bAhya-atyaMtara tapazcaryAnuM anuSThAna. (15) dAna-abhayadAna,jJAnadAna,upaSTabhadAna vagere.
Page #104
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA (16) vaiyAvRjya-AcArya, upAdhyAya, sthavira, tapasvI, glAna (mAMdA), zaikSa (navadIkSita), kula, gaNuM, saMgha ane sAdharmikanI zuzruSA karavI. (17) samAdhiutpAdana--vividha upAya vaDe mumukSuonA cittane samAdhi-zAMti-sthiratA upajAvavI te. (18) abhinavajJAnagrahaNa-navAM navAM sUtra tathA artha grahaNa karavAmAM utsAha dAkhave te. ' (19) zratabhakti-zAstra pratye bahumAna, temAM batAvelA arthanuM samyak ciMtana. (20) tIrthaprabhAvanA-sthAvara tIrthanI bhakti tathA sarvAe pravartAvelA zAsananI unnati karavI te. jyAre be bhava bAkI rahe che, tyAre jina thanAra AtmAo zubha bhAvanAnA baLe jinanAmakarmane nikAcita kare che ane tethI teo caramabhavamAM jina banI kRtArtha thAya che. zrI vIravijayajI mahArAje snAtrapUjAmAM nignapaMktio vaDe A hakIkata rajU karI che : "vIza sthAnaka vidhie tapa karI, esI bhAvadayA dilamAM dharI; je have muja zakti IsI, savi jIva karuM zAsanarasI. zucirasa Dhalate tihAM bAMdhatAM, tIrthakara nAma nikAcatA." 2-jinadeva kyA kSetramAM utpanna thAya? madhyalakane je vistAra aDhIdviIpanA nAmathI e
Page #105
--------------------------------------------------------------------------
________________ 5 jinadevane vizeSa paricaya ] LakhAya che, temAM manuSyanAM janma-maraNa thAya che, paraMtu . tenI bahAra thatAM nathI; eTale A aDhI dvIpane manuSyakSetra kahevAmAM Ave che. teno vistAra 4500000 yeAjana pramANa che. aDhI dvIpanI gaNanA 1 budvIpa, 1 dhAtakIkhaMDa ane 3 puSparAvarta dvIpa vaDe thAya che. ahIM eTaluM spaSTIkaraNa jarUrI che ke madhyalekanI racanA madhyamAM thALInA AkAravALA dvIpa ane pachI cUDInA AkAravALA samudro tathA dvIpa vaDe thayelI che; eTale prathama dvIpa che, tenI AsapAsa samudra che, vagere. A racanA mujaba madhyalakanI vacamAM jaMbU nAmane dvIpa Avelo che ane tenI madhyamAM meru nAmane eka mahAna parvata che. jabUdvIpanI AsapAsa lavaNasamudra Avela che. tenI pachI cUDInA AkAre je vizALa jamIna patharAyelI che, tenuM nAma dhAtakIkhaMDa. dhAtakIkhaMDanI cAre bAju kAledadhi nAmane samudra Ave che, tenI pachI cUDInA AkAre je vizALa jamIna patharAyelI che, tenuM nAma puSparAvartadvIpa. A dvIpanI barAbara vacce cUDInA AkAre mAnuSettara nAmanA parvata Ave che, tenAthI tenA be bhAga paDe che. temAM aMdaranA bhAgamAM manuSyanI vastI che, bahAranA bhAgamAM manuSyonI vastI nathI, eTale tene ardho bhAga ja manuSyakSetranI gaNanAmAM lIdhela che.
Page #106
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jineyAsanA * aDhI dvIpanA A AchA citramAM thoDI vigata umerIe, anyathA amAre je kaMI kahevuM che, te spaSTa samajAze nahi. aDhI dvIpamAM mAnava-vasavATavALAM kula 101 kSetre AvelAM che, te A pramANe kSetranuM nAma jabUdvIpamAM dhAtakIkhaMDamAM ardhapuSkaramAM kula bharatavarSa hemavatavarSa 1 2 2 harivarSa videhavarSa devakuruvarSa uttarakuruvarSa ramyaphavarSa haraNyavatavarSa airavatavarSa 45 antadvIpa (lavaNasamudramAM) kSetra ane varSane artha samAna che. - A kSetromAMthI pa bharatavarSa, 5 videhavarSa ane pa 5 airavatavarSa karmabhUmi kahevAya che, kAraNa ke tyAM kRSi,
Page #107
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevane vizeSa paricaya ] 55 vANijaya, tapa, saMyama, anuSThAna Adi karmonI pradhAnatA che. sAdhusaMte, RSimunio tathA baladeva, vAsudeva, cakavartI Adi mahAna rAjAe A paMdara karmabhUmimAM ja thAya che. te ja rIte jinadeva ke je zalAkA puruSamAM agraNI che, temanI utpatti paNa A paMdara karmabhUmimAM ja thAya che. bAkInAM trIza kSetre eTale 5 haimavatavarSa, 5 harivarSa, 5 ramyaphavarSa, 5 devakuruvarSa, 5 uttarakuru ane 5 hairayavarSanI gaNanA akarmabhUmimAM thAya che, kAraNa ke tyAM yugalikane vyavahAra pravarte che, eTale kRSi, vANijya Adi kaI karma hotAM nathI. A saMgemAM tyAM sAdhusaMta, RSimuni ke jina bhagatanuM utpanna thavuM saMbhavita nathI. pa6 antadvapa paNa akarmabhUmi samAna ja che. karmabhUmi ane akarmabhUmine A bheda anyadarzanoe paNa karyo che. zrI viSNupurANanA bIjA aMzanA trIjA adhyAyamAM jaNAvyuM che ke-"bhUmirtha rAmava ja pachatAN-(bhAratavarSane uddezIne) A karmabhUmi che ke jyAMthI svarga ane mokSamAM jaI zakAya che." Ano artha ema samajavAne ke zrI jinadeva saMskRtinA mahAna sUtradhAra hovAthI sAMskRtika pradezamAM ja janme che ane tyAM ja pitAnI chevaTanI sAdhanA karI ahepadanI prApti thayA bAda dharmanuM pravartana karavApUrvaka nirvANa pAme che. .
Page #108
--------------------------------------------------------------------------
________________ pa6 [jinepAsanA 3-jinadevanI saMkhyA kAlapravAha anaMta che ane temAM dareka kAlacakra daramiyAna utsarpiNI tathA avasarpiNI kALamAM amuka amuka aMtare jinadeve thAya che, temanI saMkhyA vIzanI ja hoya che. A rIte Aja sudhImAM anaMtI jovIzIo thaI gaI ane bhaviSyamAM paNa thaze. zrI kuzalalAbhajIe navakAramaMtranA chaMdamAM kahyuM che ke - Age covIzI haI anaMtI, hoze vAra anaMta; navakAra taNI koI Adi na jANe, ema bhAkhe arihaMta. bharatakSetramAM je chellI cevazI thaI gaI, tenAM nAma nIce mujaba che - 1 zrI trASabhadeva 13 zrI vimalanAtha 2 zrI ajitanAtha 14 zrI anaMtanAtha 3 zrI saMbhavanAtha 15 zrI dharmanAtha 4 zrI abhinaMdana 16 zrI zAMtinAtha 5 zrI sumatinAtha 17 zrI kuMthunAtha 6 zrI padmaprabhasvAmI 18 zrI aranAtha 7 zrI supArzvanAtha 19 zrI mallinAtha 8 zrI caMdraprabhasvAmI 20 zrI munisuvratasvAmI 9 zrI suvidhinAtha 21 zrI naminAtha 10 zrI zItalanAtha 22 zrI neminAtha 11 zrI zreyAMsanAtha 23 zrI pArzvanAtha 12 zrI vAsupUjya svAmI 24 zrI mahAvIra svAmI A vIze jinanA pitA, mAtA, janmasthAna, lAMchana, zarIrapramANa, varNa tathA AyuSyane kaThe ahIM ApavAmAM Avyo che, te parathI pAThakane ghaNuM jANavAnuM maLaze.
Page #109
--------------------------------------------------------------------------
________________ covIza jinenA mAtA-pitAdine koThe tIrthakaranuM nAma pitAnuM nAma ane janmasthAna lAMchana zarIra-pramANu varNa AyuSya nAma vRSabha | 500 dhanuSya suvarNa : 84 lAkha pUrva 1 zrI RSabhadeva | nAbhi | bharUdevA ayodhyA 2 zrI ajitanAtha jitazatru vijayA , 3 zrI saMbhavanAtha jitAri | senA | zrAvastI jinadevane vizeSa paricaya] hastI azva vAnera 4 zrI abhinaMdana svAmI 5 zrI sumatinAtha | megharatha koca sumaMgalA , susImA kauzAMbI zrIdhara pA | 6 zrI padmaprabha svAmI 7 zrI supArzvanAtha supratiSTha pRthvI | kAzI stika 8 zrI caMdraprabha | mahAsana | lakSmaNa caMdrapurI caMdra svAmI 9 zrI suvidhinAtha,sugrIva zamA | kAzI | magara
Page #110
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhajilapura | zrIvatsa ! 90 dhanuSa suvarNa [ 1 lAkha pUrva 10 thI zItalanAtha dara5 | nA 11 zrI zreyAMsanAtha | vizurAja pa8 2kata 12 zrI vAsupUjaya | vasupUjya svAmI 13 zrI vimalanAtha | kRtavamAM zyAmA | kAMpilyapura | varAha | suvarNa 14 zrI anaMtanAtha siMhasena | suyazA | ayodhyA | siMcANe. nIla 15 zrI dharmanAtha | bhAnuM sutratA | ratnapura | vaja 16 zrI zAMtinAtha | vizvasena acirA, hastinApura mRga 17 zrI kuMthunAtha bakaro 18 zrI aranAtha sudarzana naMdyAvartI 30 19 zrI mallinAtha kuMbha prabhAvatI mithilA 25. 20 zrI munisuvrata sumitra padmA | rAjagRha kAcabo | 21 zrI naminAtha vijaya vaprA nithilA nIlakamala 22 zrI neminAtha samudravijaya | zivadevI zauripura zaMkha 23 zrI pArzvanAtha azvasena vImA | kAzI 24 zrI mahAvIra | siddhArtha trizalA | kSatriyakuMDa | siMha svAmI zyAma 20 15 suvarNa zyAma ! 1 , sape ke nIla ke [jinopAsanA suvarNa | 7ra ,
Page #111
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanA vizeSa paricaya ] jinadevA Aje paNa vidyamAna che, para`tu te bharatakSetra ke airavata kSetramAM nathI. mAtra mahAvideha kSetramAM vicarI rahyA che. hAlamAM temanI saMkhyA vIzanI hAvAthI te viSuramANu vIza jina kahevAya che. aDhI dvIpamAM temanI saMkhyA nIce mujaba cheH ja buDhIpamAM (3) zrI mAhu svAmI (4) zrI subAhu svAmI dhAtakI khaDamAM (1) zrI sImadhara svAmI (ra) zrI yugaMdhara svAmI (5) zrI sujAta svAmI (9) zrI suraprabha 2vAmI. (6) zrI svayaMprabha svAmI (10) zrI vizALa svAmI (7) zrI RSabhAnana svAmI (11) zrI vajradhara svAmI (8) zrI anatavIya svAmI (12) zrI cadrAnana svAmI adha puSkarAva mAM (13) zrI caMdrabAhu svAmI (17) zrI vAriSeNu svAmI (14) zrI bhujaMga svAmI (18) zrI mahAprabha svAmI (15) zrI Izvaradeva svAmI (19) zrI devayazA svAmI (16) zrI namiprabhu svAmI (20) zrI ajitavIya svAmI bharatakSetramAM najIkanA bhaviSyamAM koI jinadeva thanAra nathI. pAMcame Are lagabhaga sADA aDhAra hajAra varSa khAdya pUrA thaze, tyAra bAda ekavIza hajAra varSanA chaThTho. vyatIta thaze, tyAra bAda utsarpiNI kALa zarU thaze A
Page #112
--------------------------------------------------------------------------
________________ 30 [ jinApAsanA ane tenA ekavIza hajAra varSanA pahelA Are, ekavIza hajAra varSoMnA khIje ArA pUrNa thaI beMtAlIza hajAra varSa nyUna eka kaTAkATa sAgaropamane trIjo Aza zaru thaze, tyAre zrI jinadeva utpanna thavA lAgaze. 4-paMca-kalyANaka sayamanI utkRSTa sAdhanA, jinapadanI prApti ane niHzreyasanI siddhi manuSyabhavamAM ja zakaya che, eTale jinadeva thanArA AtmAnA caramabhava chellAbhava manuSya tarIkenA ja hAya che. - manuSyAmAM keTalAka kaniSTha hAya che, keTalAka madhyama hAya che, teA keTalAka uttama hAya che. vaLI uttamamAM paNa caDauttarapaNu' hAvAnAM kAraNe keTalAka uttamAttamanuM sthAna prApta kare che. jinadeva AvA uttamettama puruSanI puktimAM agrasthAne virAjanArA hAI paramapuruSa ke puruSAttama gaNAya che. jinadeva e mAnavajanmanuM UMcAmAM UMcuM zikhara che. mAnavane AthI UMcA Adarza hajI sudhI kAI kalpI zakayu* nathI. prA. nitze vageree kalpelA 'suparamena' (Superman ) jinadevanI sarakhAmaNImAM ghaNeA nAnA lAge che. AvA virala keArTinA mahApuruSanI sarva nAe mahattvapUrNa hAya, emAM Azraya zuM ? utthAnanA sAcA itihAsa temAM AlekhAyelA jIvanaghaTa mAnava- hAya che
Page #113
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevane vizeSa paricaya ] ane te yugonA yuga sudhI mumukSuone maMgala mArgadarzana Ape che. paraMtu A badhI ghaTanAonuM hara vakhate smaraNa-ciMtana thaI zake nahi, tethI temAMnI pAMca ghaTanAo ke je sva-para-kalyANanuM suMdara nimitta pUruM pADanArI hAI kalyANaka tarIke prasiddhi pAmI che, tene ja mukhyatA apAya che. A pAMca kalyANaka anukrame (1) cyavanakalyANaka, (2) janma-kalyANaka, (3) dIkSA kalyANaka, (4) kevalajJAna-kalyANaka ane (5) nirvANa-kalyANaka kahevAya che. jinadeva thanAro AtmA prAyaH devalekamAMthI ane kavacit narakamAMthI cyavIne mAtAnA garbhamAM Ave che, te prasaMgane vana-kalyANaka kahevAmAM Ave che. ahIMthI temanA mAnavajIvanano prAraMbha thAya che. garbhasthitino paripAka thaye mAtAnA udaramAMthI. bahAra AvavuM, tene janma-kalyANaka kahevAmAM Ave che. ahIMthI temanA bAlyajIvanane prAraMbha thAya che. saMsAranI asAratA joI teno tyAga karavo ane saMyamasAdhanA ke gasAdhanAmAM pravRtta thavuM, tene dIkSAkalyANaka kahevAmAM Ave che. ahIMthI temanA sAdhujIvana, munijIvana ke tapasvIjIvanane prAraMbha thAya che. saMyama, tapa ane zubha bhAvanAnA baLe jJAnAvaraNIya Adi cAra ghAtakarmane kSaya karI kevaLajJAnanI prApti karavI, tene kevaLajJAna-kalyANaka kahevAmAM Ave che. ahIMthI temanI jina, arhat ke tIrthakara tarIkenI kArakIrdi zarU thAya che ane zeSa jIvana leke ddhAramAM vyatIta. thAya che.
Page #114
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA manuSya tarIkenu AyuSya pUrNa karavuM, aghAtIkamanA aMta ANavA ane nirvANanI prApti karavI, tene nirvANa --lyANaka kahevAmAM Ave che. ahIthI temanI siddhAvasthAnI zarUAta thAya che ane te anaMtakAla sudhI Take che. e sthitimAM kadI koI paNa prakAranA pheraphAra thatA nathI. 1 pAMce ya kalyANakanA prasaMgeAe prakRti utsavamaya ane che, eTale ke nabheAma'DaLa svacchatAne dhAraNa kare che, vAyu maMda maMda surabhibharyAM vAya che ane satra prakAzanI prazasta rekhAe jhaLakavA lAge che. uparAMta sakala jIvarAzimAM AnadanI apUrva bharatI Ave che ane daivI tattvAmAM paNa ullAsanA ajaba camakAre AvI jAya che. zAstrAmAM A prasaganA adbhuta varNanA karelAM che, jenuM zravaNa-manana karatAM anero AnaMda Ave che ane bhAvanAe vikasvara thAya che. zrI RSabhAdi cAvIze ya jinanAM kalyANakA kayAM thayAM ane kayAre thayAM, tenI noMdha jaina zAstrAe rAkhelI che ane tene panI saMjJA ApI che, jethI upAsaka-ArAdhaka AtmA te divase viziSTa prakAre dhama karaNI karI zake ane jinadevanA jIvananu' smaraNa-abhivAdana karI potAnI meAkSa-sAdhanAne vadhAre ujjavaLa banAvI zake. ahI' cAvIza jinanI kalyANaka-bhUmikAonA tathA jinanI kalyANaka-tithionA kATha ApcA che, te pAkAe dhyAnathI joI levAnI jarUra che.
Page #115
--------------------------------------------------------------------------
________________ kramAMka ja " prAcIna tIrtho nagarInuM nAma vinItA athavA ayeAjyA cAvIza jinanI kalyANaka-bhUmiAnA kAThA keTalAmA jitezvara bhagavaMtAnAM tIrthaMkara nAma 2 |prayAga athavA alhAbAda aSTApada pata 4 zrAvastI nagarI 5 | kauzAM OM banArasa athavA vArANasImAM bhajjainImAM aa bhelupuramAM maiM caMdrapurImAM maiM siMhapurImAM DhAkadI 8 | bhaddIlapura 4 14 3 23 11 k RSabhadeva ajitanAtha abhinaMdana sumatinAtha anaMtanAtha RSabhadeva RSabhadeva saMbhavanAtha padmaprabhusvAmI supArzvanAtha pArzvanAtha caMdraprabha svAmI zreyAMsanAtha suvidhinAtha zItalanAya cyavana janma kevaLa dIkSA 0 -- nirvANu kula m m UUU nagarImAM kula keTalAM kalyANaka 19 4 4 } rs * jinadevanA vizeSa paricaya ] 63
Page #116
--------------------------------------------------------------------------
________________ | caMpApurI 10 | kaMpilapura ratnapurI 12 | hastinApura 15 vAsupUjaya svAmI - 1 1 1. vimaLanAtha dharmanAtha zAMtinAtha kuMthunAtha aranAtha 17 18 mithilA 18 malinAtha naminAtha | | | | | | | | | | | - 0 1 1 - 7 rAjagRhI zaurIpura kSatriyakuMDa RjuvAlikA munisuvrata svAmI neminAtha mahAvIra svAmI mahAvIra svAmI 24 nadInA mahAvIra svAmI pAvApurI giranAra sametazikhara neminAtha -- 20 zrI aSabhadeva, zrI vAsupUjaya svAmI, zrI neminAtha tathA zrI mahAvIra svAmI sivAyanA 20 jine 120, [ jinapAsanA
Page #117
--------------------------------------------------------------------------
________________ - eka i eka lAla A Ankur P parikara sAthenI suMdara jinamUti A mUti kheDelI pAse jhAMkharaparA gAmamAM baMdhAyela navA daherAsaramAM birAje che. [phoTA. zrI paramAra kSatriya jaina dhama pracAraka sabhAnA saujanyathI ]
Page #118
--------------------------------------------------------------------------
________________ samavasaraNamAM virAjI rahelI zrI jinezvaradevanI suMdara pratimA pAchaLa azoka vRkSane khyAla ApatI suMdara racanA che. [ phoToH zrI vizvazAMti jaina ArAdhanA satra-muMbaInA saujanyathI ]
Page #119
--------------------------------------------------------------------------
________________ nakharA nAma 1 zrI RSabhadeva 2 zrI ajitanAtha 3 zrI saMbhavanAtha 4 zrI abhinaMdana 5 zrI sutinAtha 6 zrI padmaprabhasvAnI | zrI supArzvanAtha 8| zrI caMdraprabha svAmI 9| zrI suvidhinAtha 10 zrI zItalanAtha cAvIza jitanI kalyANaka-tithioneA kAMThA svAmI 11 zrI zreyAMsanAtha 12 zrI vAsupUjaya svAmI cyavana jayeSTha 26 4 vaizAkha su. 13 phAgaNa suda 8 vaizAkha suda 4 zrAvaNa suda 2 poSa vada 6 zrAvaNa vada 8 phAgaNa vada 5 | janma phAgaNa vada 8 8 mAdha suda mAgazara su. 14 mAdha suda 3 vaizAkha suda 8 AsA vada 12 jayeSTha su. 12 | mAgazara va. 12, kArtika vada 5 dIkSA poSa vada 12 | phAgaNa vada 8 mAdha suda 9 mAgazara su.15 mAdha suda 12 | 2 vaizAkha suda 9 Aso vada 13 jayeSTha suda 13 mAgazara va. 13, kAti kava.6 devaLajJAna pASa vada 12 mAtra vada 11 poSa suda 11 AsA vada 5 pASa suda 14 | caitra suda 11 nirvANu poSa vada 13 caitra suda 5 | caitra suda 9 caitra suda 15 | kAtika va.11 mAdha vada 6 mAdha vadhu 7 mAdha vadhu 7 mAdha vada 9 kArtika suda 3 mAgazara 1.14 caitra vada 2 caitra vada ke vaizAkha vada mAdha vada 13 poSa vada 0))| aSADa vada 3 mAtra 16 12 jayeSTha suda 9 bhAdha vada 14 mAdha vada 0)) | mAdha suda 2 aSADa suda 14 caitra suda 5 vaizAkha suda 8 zrAvaNa vada cha bhAdaravA su. 9 jinadevanA vizeSa paricaya ] 65
Page #120
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1zrI vimalanAtha | vaizAkha su. 12 mAgha suda 3 | mAdha suda 4 | pioSa suda 6 | jayeSTha vada che 14 zrI anaMtanAtha aSADa vada 7 caitra vada 14 caitra vada 13 | caitra vada 14 | citra suda 5 15 zrI dharmanAtha vaizAkha suda 7 mAgha suda 3 mAgha suda 13 poSa suda 15 jayeSTha suda 5 16) zrI zAMtinAtha zrAvaNa vada 7 vaizAkha va. 13 vaizAkha va.14 . piSa suda 9 | vaizAkha vada 13 "17 zrI kuMthunAtha aSADa vada 9 caitra vada 14 : caitra vada 5 ke citra suda 3 | citra vada 1 18) zrI aranAtha phAgaNa suda 2 | mAgazara su. 10 mAgazara su. 11 kArtika suda 13 mAgazara su. 10 19 zrI mallinAtha phAgaNa suda 4 | mAgazara su. 11 mAgazara su. 11 mAgazara su. 11 phAgaNa suda 12. 20. zrI munisuvrata svAmI ! zrAvaNa su. 15 vaizAkha vada 8 phAgaNa su. 12 mAgha vada 12. vizAkha vada 9 21 zrI neminAtha | Aso su. 15 aSADa vada 8 jayeSTha va. 9 | mAgazara su. 11 citra vada 10 rara zrI neminAtha | Aso vada 12 zrAvaNa suda 5 zrAvaNa suda 6 bhAdaravA vada 0)) aSADa suda 8 23 zrI pArzvanAtha phAgaNa vada 4 | mAgazara vada 10 mAgazara va. 11 phAgaNa vada 4 | zrAvaNa suda 8 ra4 zrI mahAvIra svAmI | aSADa suda 6 citra suda 13 ) kAtika vada 10vaizAkha su.10 | Aso vada 0)) [ jinopAsanA
Page #121
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevane vizeSa paricaya ] jinamUrtimAM devatvanI pratiSThA vakhate paMcakalyAzukane utsava karavAmAM Ave che ane te vakhate tenAM mane rama dazya khaDAM karavAmAM Ave che, jethI sarva prekSakone jina bhagavaMtanA jIvanane zaMkhalAbaddha khyAla AvI zake ane te samyakatvanI prApti ke zuddhinuM prabaLa nimitta banI zake. - paMcakalyANakane bhAvanAmaya utsava sAmAnya gRhastha paNa karI zake te mATe khAsa pUjAe racAyelI che. tene lAbha sarva mumukSuoe levo ghaTe che. 5-keTalIka vizeSatAo deva ane narakagatinA jIvone avadhijJAna sahaja hoya che ane te bhavanA aMta sudhI cAlu rahe che. tyAMthI cyavIne keAI jIva manuSya ke tiryaMca gatimAM Ave, tyAre e jJAna rahetuM nathI. e vakhate te mati ane zratajJAna e be jJAna ja hoya che, paraMtu jina thanAra AtmAnuM e jJAna cAlyuM jatuM nathI, eTale ke te manuSya bhavamAM paNa cAlu rahe che ane tethI ja te, "huM kayAMthI cyavIne Avyo ? AgaLa para zuM ghaTanAo banavAnI che?" vagere jANI zake che jina thanAra AtmA sAmAnya rIte puruSarUpe ja janme che, paraMtu kavacit te strIrUpe paNa janma dhAraNa kare che ke jema gaI covIzImAM ogaNasamA jinadeva zrI, malinAthanI bAbatamAM banyuM hatuM. A parathI ema
Page #122
--------------------------------------------------------------------------
________________ [jinapAsanA samajavAnuM ke strIne paNa mekSa te maLI zake che ane keIkavAra AzcaryarUpe te jinanI kaTi sudhI pahoMcI zake che. digambara saMpradAya evuM pratipAdana kare che ke strIne mokSa maLI zake ja nahi, paraMtu jinAgamamAM jIvo paMdara prakAre siddha thavAnuM jaNAvyuM che, tyAM strIone siddha thavAne spaSTa pATha che ane siddhastutimAM nIcenI gAthA Ave che: ikko vi namukkAro, jiNavara-vasahassa vaddhamANassa / saMsArasAgarAo, tArei naraM va nAriM vA // jinazreSTha evA zrI vaddhamAna svAmIne eka ja nAmaskAra bhAvapUrvaka karavAmAM Ave che te nara ke nArIne saMsArasAgaramAMthI tAre che." ahIM jaNAvavuM jarUranuM che ke keTalAka digambara graMthamAM evA ullekhe prApta thAya che ke jenAthI strIne paNa mekSa maLavAnuM siddha thAya. keTalAka varSa pUrve amArI beMgaloranI mulAkAta vakhate tyAMnA digambara zAstrI elappA ke jemaNe bhUvalaya graMthane prasiddhimAM ANe, temaNe e graMthamAMthI A matalabanI keTalIka paMktio amane vAMcI saMbhaLAvI hatI ane bhUvalaya-bhAga pahelAmAM te prakaTa paNa thayelI che. vaLI temanA samAjanA ja eka mAnya vidvAna De. hIrAlAla zAstrIe nirbhaya carcA karIne A
Page #123
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanA vizeSa paricaya ] 69 vastu prakAzamAM ANI che, eTale AzA rahe che ke viSyamAM A khAkhatanI kaTTaratA ochI thaI jaze. jinadeva thanArA AtmA UMcA kSatriyakulamAM janme che, kAraNa ke tyAM dhIratA-vIratA Adi guNeA vizeSa pramAmAM hAya che ane te emanI bhAvI sAdhanAmAM upakAraka nIvaDe che. zrI mahAvIra svAmIneA jIva dazamA devalokamAMthI cyavIne devAna dA brAhmaNInA garbhamAM AvyA, te eka Azcaya lekhAyu. ane tethI ja gabha parAvananA prasaMga UbheA thayeA. 82 rAtrie vyatIta thayA pachI iMdranI AjJAthI hariaugameSI deve e gabhane trizalA kSatriyANInA udaramAM mUkI dIdhA ane tyAM je garbho hatA, te devAnaMda brAhmaNInA udaramAM mUkI dIdheA. devAnI zakti aciMtya hoya che, eTale thADI ja kSaNeAmAM A kArya pUrNa thayuM ane devAnaMdA ke trizalA keine kazI IjA pahoMcI nahi. - gabha parAvartana thaI zake ke nahi ?' e khAmatamAM ThIka ThIka carcA cAlI che, paNa e mAtra tarkanA viSaya nathI. prathama tA zAstrakAroe jyAre enI spaSTa zabdomAM nAMdha lIdhI che, tyAre ApaNe tene eka satya ghaTanA ja lekhavI joI e; ane bIjI' vaijJAnika kSetre thayelA pratyeAgee paNa e vAtane mAnya rAkhI che ke amuka saceAgeAmAM garbhanuM parAvartana thaI zake che. mathurAnA AyAgapaTTo ke je I. sa. pUrve pahelImIjI sadInA che, temAM A ghaTanAne lagatAM citrA akti
Page #124
--------------------------------------------------------------------------
________________ 70 [jinApAsanA thayelAM che, eTale A ghaTanAnI aitihAsikatA mAkhata kAI saMdeha rahetA nathI. jinadeva thanAra AtmAnuM nAmakama atyaMta zubha hAI tene uttamAttama zarIranI prApti thAya che ane temAM rUpa, raMga tathA lAvaNyanI ajakha chaTA heAya che. te aMge Avazyaka-niyuktimAM kahyu che ke savtrasurA jairUvaM, aMguTupamANayaM viuvijjA / jiNapAyeMguTuM pai, na sohae taM jahiMgAlo || 561 || cAre nikAyanA sarva devA jo peAtAnA rUpane eka agreSTha pramANa viSuve, tA te aMgUTho zrI jinadevanA paganA aMgUThA AgaLa eka keAlasAnI jema zAlatA nathI.' ' jinadevamAM, zArIrika baLa paNu ghaNu ja hAya che. te aMge zAstrAmAM jaNAvyuM che ke A jagatamAM jema mANasa karatAM khaLadamAM, khaLada karatAM gheADAmAM, gheADA karatAM pADAmAM, pADA karatAM hAthImAM, hAthI karatAM sihumAM, siMha karatAM aSTApada vagere pazuomAM khaLanI taratamatA pratyakSa anubhavAya che, tema khaLadeva, vAsudeva, cakravartI Adi manuSyeAmAM tathA nAgendra, asurendra, surendra Adi devAmAM paNa maLanI taratamatA spaSTa anubhavAya che. jinadevanuM maLa A badhAM karatAM vadhAre hoya che, te eTale sudhI ke khadhA devA sAthe maLIne jinadevanI TacalI AMgaLI namAvavA dhAre te namAvI zake nahi.' zrI mahAvIra prabhue
Page #125
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevane vizeSa paricaya] 7t snAtrAbhiSeka samaye pitAne aMgUThe baLathI meru parvata para dabAvatAM e mahAna parvatarAja DolI uThayo hato, e hakIkta zAstramAM noMdhAyelI che. mAnavamAM asAdhAraNa bala hovAnAM dAkhalAo vartamAna yugamAM paNa prApta thAya che. dhrAgadhrAnA mahArAjA rAyamalajImAM eTaluM baLa hatuM ke temaNe akabara bAdazAhanA samayamAM eka mUThI mArIne dillInA lAlakillAmAM majabUta rIte caNAyele eka mATe patthara ukhADI nAkhyuM hatuM. amArA pitAnA ja gAmamAM AjathI pacAsa-sATha varSa pUrve e eka mANasa hatuM ke je game tevA baLavAna baLadane mAtra eka keNuM mArIne ja nIce pADI deto ane tenA nAkamAM nathanuM doraDuM parevI dete. hamaNAM vartamAnapatromAM chapAyuM che ke amerikAnA eka gAmamAM evo bALaka che ke je mAtra ATha varSanI ummarane hovA chatAM 1000 ratala vajana UMcakI zake che. kahevAnuM tAtparya e che ke jinadeva to eka virala vibhUti che, eTale temanAmAM asAdhAraNa baLa heya, emAM kaMI Azcarya nathI. 6-cetrIza atizaya jina bhagavaMta cotrIza atizayethI yukta hoya che. prasiddha jinAgama zrI samavAyAMga sUtramAM A traNeya atizayonuM varNana kareluM che ane tyAra pachI niryuktikAra
Page #126
--------------------------------------------------------------------------
________________ 72 [ jinepAsanA vagere je maharSi thayA, te badhAe tenuM samarthana kareluM che. vaLI kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcArye paNa abhidhAnacintAmaNikeSanA devAdhidevakAMDamAM tenI suMdara zabdomAM noMdha lIdhelI che. sAmAnya manuSya karatAM yogasiddha puruSamAM keTalIka vizeSatAo hoya che, te jemaNe aneka janma sudhI egasAdhanA karIne virala vyaktitvanI prApti karI hoya, temanAmAM keTalIka asAdhAraNa vizeSatAo hoya emAM Azcarya zuM? atizaya zabda sAmAnya rIte vipulatAne arthe sUcave che, paNa ahIM te zabda vizeSatA ke asAdhAraNa vizeSatA sUcavavAne vaparAyelo che. vadhAre spaSTa kahIe to sAmAnya kevalIo karatAM zrI jinabhagavaMtomAM je asAdhAraNa vizeSatAo hoya che, te ahIM "atizaya' zabda vaDe sUcita karavAmAM AvI che. - jinabhagavaMtano janma thAya che, tyAre teo cAra atizayathI yukta hoya che, tene cAra janmata atizaya kahevAmAM Ave che. bAkInA trIza atizaya tenA cAritrAvasthA ane ahaMdavasthA prApta kare tyAre utpanna thAya che. temAM agiyAra atizayo karmakSayanAM kAraNe ane bAkInA ogaNIza atizaya devoe karelA hoya che. te aMge zrI padmaviyajajI mahArAje Adijina-stavanamAM kahyuM che ke cAra atizaya mULathI, ogaNIza devanAM kIdha; karma khappAthI agyAra, cetrIza Ima atizayA, samavAyAMge prasiddha, prathama jinezvara.
Page #127
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevane vizeSa paricaya ] cetrIza atizayenuM varNana zrI hemacaMdrAcAryuM abhidhAnaciMtAmaNikezanA devAdhideva-kAMDamAM A prakAre teSAM ca deho'dbhutarUpagandho, nirAmayaH svedamalojjhitazca / zvAso'bjagandho rudhirAmiSaM tu, gokSIradhArAdhavalaM hyavinam // 1 / AhAranIhAravidhistvaddazya zcatvAra ete'tizayAH sahotthAH / (1) jina bhagavaMtone deha adbhuta rUpa ane sugaMdhavALo hoya che, temAM koI prakArano roga hoto nathI; vaLI te prasveda ane malathI rahita hoya che, eTale ke temane paraseve thato nathI ke zarIra para mela caDatuM nathI. (2) temane zvAcchavAsa kamaLanA jevo sugaMdhI hoya che. (3) temanA zarIramAM rahelAM rudhira ane mAMsa gAyanA dUdha jevA zveta tathA durgadha vinAnA hoya che. temanI AhAra-nihAra(mala tyAga)nI kriyA carmacakSuo vaDe joI zakAtI nathI, eTale ke ApaNuM jevA sAmAnya manuSyo tene joI zakatA nathI. jemane avadhi ke kevalajJAna jevuM atIndriya jJAna utpanna thayuM hoya, te ja tene joI zake che. A cAra atizaye janmathI hoya che.
Page #128
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinapAsanA kSetre sthitiyoM janamAtra ke'pi, nRdevatiryagjanakoTikoTiH // 2 // vANI nRtiryaksuralokabhASA, saMvAdinI yojanagAminI ca / bhAmaNDalaM cAru ca maulipRSThe, viDambitAharpatimaNDalani // 3 // sAgra ca gavyUtizatadvaye rujA, vairetayo mAryativRSTyavRSTayaH / durbhikSamanyasvakacakrato bhayaM, syAnnaita ekAdaza karmaghAtajAH // 4 // (1) jana pramANa kSetravALI bhUmimAM manuSya, devatA ane tiryacenI kaDAkoDa saMkhyAmAM avasthiti hovI. (2) temanI vANI manuSya, tiryaMca ane devatAone potapotAnI bhASAmAM pariNamavI tathA eka jana paryata barAbara saMbhaLAvI. (3) mastakanA pAchalA bhAgamAM sUryanA biMbanI zobhAne paNa tiraskAra karanAruM manahara bhAmaMDala hovuM. (4-11) base gAuthI adhika eTale savAso janaparyata rega-javarAdi, paraspara vaira-virodha", Iti-dhAnyAdine upadrava karanAra puSkaLa UMdara vagerenI utti, marakI, ativRSTi, anAvRSTi, durbhikSa,* sva
Page #129
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevane vizeSa paricaya ] rASTra ane pararASTranA bhayano abhAva,11 e agiyAra atizaye karmakSayanA pariNAme utpanna thAya che. khe dharmacakaM camarAH sapAdapIThaM mRgendrAsanamujjvalaM ca / chatratrayaM ratnamayadhvajoM'hinyAse ca cAmIkarapaGkajAni // 5 // vapratrayaM cAru caturmakhAGgatA, caityadrumo'dhovadanAzca kaNTakAH / drumAnatirdundubhinAda uccakai to'nukUlaH zakunAH prdkssinnaaH||6|| gandhAmbuvarSa bahuvaNapuSpaHvRSTiH kacasmazrunakhApravRddhiH / / caturvidhA'martya nikAyakoTijaghanyabhAvAdari pArzvadeze // 7 // RtUnAmindriyArthAnAmanukulatvamityamI / ekonaviMzatirdaivyAzcatustriMzazca mIlitAH // 8 // (1-6) 24zamA dhamaya, zveta su42 yAma, pAdapITha sahita svaccha sphaTikamaya ujajavalasiMhAsana traNa chatra, ratnamaya davaja, tathA pAdanyAsa mATe nava suvarNakamaLonuM sAthe cAlavuM, A badhI sAmagrI
Page #130
--------------------------------------------------------------------------
________________ 76 [ jine pAsanA jinezvara deva vihAra karatA haiAya tyAre AkAzamAM sAthe cAle che. G (7-14) samavasaraNamAM ratna, suvarNa ane rUpAnA traNa maneAhara vaprA ( killAe )nI racanA thavI, cAra dizAe cAra mukha dekhAvAM, azeAkavRkSanI racanA thavI, rastAmAM kAMTAonu` adhomukha thavuM;1* vRkSonI DALAnuM namavu, 11 AkAzamAM 64njine UMcethI dhvani thavA, 12 sukhakara anukULa vAyu vahevA, 13 pakSIonI pradakSiNApUrvaka gati thavI,14 (15-18) sugadhI jaLanI vRSTi thavI,15 pAMca vadhu vALA puSpAnuM AkAzamAMthI kharavu,16 keza, rema, sUca ( dADhI mUcha ) ane hAtha-paganA nakhanI vRddhi na thavI, 17 bhavanapati Adi devAnuM jaghanyathI pazu eka kroDanI sakhyAmAM samIpe rahevu....18 (19) tathA Rtue ane indriyAtharyAM eTale spaza, rasa, 19 e Aga gandha, rUpa ane zabdanI anukULatA, NIsa atizayA devatAkRta hoya che. koI sthaLe . AmAM thADA taphAvata jaNAya che, te matAMtara samajavA. A atizayAne lIdhe jinabhagavata leAkeAttara mahAna puruSa che, ema samajAya che; paNa temanI kharI mahattA tA
Page #131
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanA vizeSa paricaya ] GS: temaNe prApta karelI vItarAgatA ane leAkeApakAra arthe kahelAM satya avisaMvAdI vacanAmAM ja rahelI che. te aMge zrI. samantabhadrAcArye devAdhidevattetramAM kahyuM che ke devAgamanabhoyAna- cAmarAdivibhUtayaH / mAyAvapi dRzyante, nA'tastvamasti no mahAn ||3|| deveAnu... Agamana, AkAzamAM chacAmarAdinI vibhU tionuM cAlavu* vagere teA mAyAvI puruSA eTale IndrajAlikA vageremAM paNa dekhAya che; mATe he deva ! e kAraNe ame Apane meTA mAnatA nathI.' tAtpa ke ame Apane meATA mAnIe chIe, te vibhUtionAM kAraNe nahi, + paNa vItarAgatA, satyeApadeza vagere mahAna guNlRAne lIdhe mAnIe chIe. 7 aH-mahAprAtihAya ceAtrIza atizayAmAMthI AThanI gaNanA aSTa-mahAprAtihAya tarIke thAya che ke je bhagavAnanI AgaLa zAbhA arthe pratihArInI jema rahelA devAe bhaktinimitta viSuvelA hAya che. te a'ge zAstromAM kahyuM che ke-- azo vRkSa: muttu vRSTi:, divyadhvanizvAmaramAsanaM ca / + devAgamana Adi he bhagavan ! ApanI pAse jevA jAya che evA mAyAvImAM nathI jaNAtAM mATe Apa amane mahAna cho evA atha pazu saMgata che.
Page #132
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinapAsanA bhAmaNDalaM dudunbhirAtapatra, sattAtihAryANi jinezvarANAm / / (1) azekavRkSa-jyAM jina bhagavaMtanA samavasaraNanI eTale dharmapariSadu mATenA sthAnanI viziSTa racanA thAya che, tyAM devatAo bhagavaMtanA zarIrathI bAra gaNuM UMcuM azakanuM vRkSa race che. te dekhAvamAM ghaNuM suMdara hoya che ane tenI nIce virAjamAna thaIne bhagavaMta dezanA de che. (2) surapuSpavRSTi-jyAM jinabhagavaMtanA samavasaraNanI racanA thAya che, tyAM devatAo pacaraMgI puSpanI vRSTi kare che. (3) divyavani-jina bhagavaMtanI vANImAM devatAo vINuM-vAMsaLI vagere dvArA mAlakeza vagere rAganA sUra pUre che. [ upara jaNAvela cotrIza atizayomAM A atizayanI spaSTa gaNanA nathI, paNa vANInA atizayamAM tene samAveza karI zakAya che.] (4) cAmara-vicaratA temaja samavasaraNamAM virAjita jina bhagavaMtane deve suvarNanA dAMDAvALA zveta cAmare vIMjhe che. samavasaraNa avasare bhagavAna caturmukha hevAthI kula 24 jeDa cAmare vIMjhAya che. - (5) Asana-samavasaraNamAM besavA mATe devatAo svaccha sphaTikamaya siMhAsana mUke che.
Page #133
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanA vizeSa paricaya 1 (6) bhAmaMDala-samavasaraNamAM beThelA jina bhagavatanA mastakanI pAchaLa devatAe bhAma`DalanI racanA kare che. (7) dudubhisamavasaraNa prasaMge devatAo dundubhi Adi vAjiMtro vagADe che. (8) chatra-vihAra ane samavasaraNanA prasaMge devatAo mastaka upara uparAuparI traNa chatreA race che, je meAtIonI mAlAthI suAAbhita hAya che. ahIM spaSTatA eTalI ke samavasaraNamAM bhagava ta catusukha dekhAya che, ane te dareka para AvAM traNa chatrA hAya che. Ane chatrAtichatra kahevAmAM Ave che. 8-mAra guNa jaina zAstromAM nIcenI gAthA prasiddha cheH---- bArasaguNa arihaMtA, siddhA aTThe va sUri chattIsA | uvajjhAyA paNavIsa, sAhU sagavIsa aTThasayaM // 79 * arihaMte khAra guNavALA, siddho ATha guNuvALA, AcAryoM chatrIsa guNavALA, upAdhyAyeA pacIsa guNavALA ane sAdhue sattAvIza guNavALA hAya che. ema paMcaparameSTimAM kula ekasAne ATha guNu hAya che.' te aMge nIcenuM caityavaMdana paNa prasiddha che!---- - khAra guNu arihaMta deva, praNamI je bhAve; siddha AThe guNa samaratAM, du:kha dAga jAve.
Page #134
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA - - AcAraja guNa chatrIza, pacavIza uvajajhAya; sattAvIza guNa sAdhunA, japatAM zivasukha thAya. 2 aSTottara zataguNa maLI, ema samare navakAra dhIravimala paMDita taNo, "naya" praName nita sAra. 3 arihaMta eTale jina bhagavaMtamAM anaMta guNe heAya che, paNa vyavahAramAM temanA bAra guNone mukhyatA ApavAmAM Ave che. temAM ATha guNe te upara jaNAvelA acha-mahAprAtihAryanA gaNAya che ane bAkInA cAra guNemAM mUlAtizayanI gaNanA thAya che ke jene paricaya ame gata prakaraNamAM karAvI gayA chIe.
Page #135
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa cothuM jinadevanAM keTalAMka vizeSaNe eka ja vastune judA judA guNonI apekSAe judAM judAM vizeSaNe apAya che. sUrya, caMdra, sAgara, saritA vagerene keTalAM badhAM vizeSaNe apAyelAM che? paraMtu A badhA karatAM jina, arhat ke tIrthaMkaradevane apAtAM vizepaNa vadhAre che. temanI stuti-stavanA 1008 vizeSaNe vaDe thayelI che ane hajI bIjA navAM navAM vizeSaNa jAtA ja jAya che. tenuM zravaNa-manana-nididhyAsana karIe te ApaNuM cita pavitra thAya che ane temanA pratyenI bhakti vadhavA pAme che. paraMtu ahIM jinadevanAM 1008 vizeSaNa saMbaMdhI vivecana karavAne IrAde nathI. jo ema karIe to tene ja eka svataMtra graMtha nirmANa thAya ane ame A viSayamAM je kaMI kahevA dhAryuM che, te bAjue rahI jAya. Ama chatAM eTaluM nakakI ke prasiddha sUtro tathA stuti stavane vageremAM jinadevane mATe je vizeSaNane prayoga thayele che, tenAthI pAThakone paricita karavA che. A paricaya jinadevanuM svarUpa vizeSa prakAre jANavA mATe ghaNe upagI nIvaDaze.
Page #136
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA Avazyaka mUlasUtranuM bIjuM adhyayana cakavIsaQyasutta che ke jenI Aje "logassa sUtra tarIke vizeSa prapiddhi che. temAM jinadeva mATe nIcenAM vizeSaNo vaparAyelAM chejozocotaruM-lekanuM svarUpa prakAzanArA. dharma rIvAra--dharmarUpI tIrthanuM sthApana karanArA. tIratIrthanI sthApanA karanArA. nira-rAgAdi dene jitanArA. ninavara-avadhijina Adi jinenA samUhamAM zreSTha. ata--traNalekanA agresarethI pUjAyelA. vaDhI-kevaLajJAnavALA. jene kevaLajJAna utpanna thAya te badhA kevaLI kahevAya che, paNa A zabda jinadevanA arthamAM rUDha thayela che. "vesTinitta gho mAruM" vagere padamAM kevalI zabdathI jinadevanuM sUcana che. sottama-lekanI sarva vastuomAM uttama. siddha-kRtakRtya thayelA athavA gasiddha mahApuruSa. papAtika sUtra, rAjaprazrIya sUtra, kalpasUtra vageremAM namaMtthaNuM sUtrano pATha Ave che, temAM jinadeva mATe nIcenAM vizeSaNo vaparAyelAM che - a7 - * jene artha ekavAra AvI gayo che, tenI sAme pharI artha lakhela nathI.
Page #137
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanAM keTalAMka vizeSaNA ] 83 maLavAna--samagra aizvaryAM, yaza, zrI, dhama ane prayatnathI yukta, Ari------zrutadharma ke dvAdazAMgInI Adi karanArA, tIrthaGkara svayaMsavuddha--peAtAnI meLe khAdha pAmelA. nava leAkAMtika dhruve AvIne ' mayaM tirthaM vatte-he bhagavan ! tIrthaM pravartAvA ' evA zabdo le che, te vaitAlika vacanarUpa che, paNa upadezarUpa nathI. jana bhagavata peAte ja sa`sArane asAra samajI tene tyAga kare che ane kevaLajJAnanI prApti thayA khAda tIrthanuM pravartana kare che. puruSottama puruSAmAM uttama. purNa--puruSAmAM siMha samAna. purUSavarapurI--puruSAmAM zreSTha kamaLa samAna. puruSavAnpaztrI-puruSAmAM zreSTha gandhahastI samAna. jojottama--lAkamAM uttama. rojanAtha--lAkanA nAtha. rohita--lAkAnu hita karanAra. hoodravIpa--lAkamAM mahAna pradIpa samAna. jo praSota --lAkamAM pradyota karanAra. jemAM ghaNuMA udyota eTale prakAza hAya tene pradyota kahevAya.
Page #138
--------------------------------------------------------------------------
________________ 84 [jinApAsanA amacar--sarva jIvAne abhaya denArA. cakSud--zraddhA ke jJAnarUpI cakSu denArA. mAt--mA denArA, AtmakalyANanA mArga khatAvanArA, rAvaLad--zaraNa denArA. voSir dhi denArA. Adhi eTale samyagdarzana, samyagUjJAna ane ratnatrayI. samyaktva athavA samyak cAritrarUpa dharmadudhama denArA. dhamatA dharmanA upadeza denArA. dharmanAca-dharmanA svAmI. dharmasArathi--dha rUpI rathane calAvanArA. dharmava caturantaravartI--dharUpI caturaMta cakrane dhAraNa karanArA, dharmanA kSetramAM cakravatI. attita-para-jJAna-Tronadhar--apratihata evA zreSTha jJAnadanane dhAraNa karanArA. apratihata eTale askhalita. vyAvRttaoA--chadmarahita, AvaraNurahita. bina-~~ nAna--bIjAne rAgAdi doSothI jitAvanAra. sIne--sa'sArasamudra tarI gayelA. tAra--khIjAone sa'sArasamudra tarAvanArA,
Page #139
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanAM keTalAMka vizeSaNe ] yuddha-badha pAmelA. vo -bIjAone bedha pamADanArA. mu-karmabaMdhanamAMthI chUTakAro pAmelA. mo -bIjAone karmabaMdhanamAMthI choDAvanArA. sarvajJa-lokAlekavyApI sarva dravyanA sarva paryAne jANanArA sarva - kAleka vyApI sarva dravyonA sarva paryAyane jenArA. siddhiAthAnamaMtrAddha-siddhigati nAmanA sthAna pAmelA. jitamaya-sarva bhayone jitanArA. praNidhAnasUtranI prasiddhi pAmelA "jaya viyarAya" sUtramAM nIcenAM cAra vizeSaNe Ave che - vIrA -jemane rAga sarjAze cAlyA gayA che evA. jemane rAga sarvIze cAlyo jAya, tene dveSa paNa sarvAze cAlyA jAya che, eTale vItarAgane artha rAga ane dveSarahita samajavAno che. zu-jagatanA guru. mAvAna-- nAthaga-kSema karanArA. kalANakaMda" stutimAM nIcenAM be vizeSa Ave che -
Page #140
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinapAsanA jinendra--jinemAM IndrasamAna, jinomAM zreSTha. sujI--munivaromAM IndrasamAna, muniomAM zreSTha. uvasaggaharaM stotramAM keTalAMka stutivAcaka pade uparAMta nIcenuM vizeSaNa Ave chenira--jinemAM caMdra samAna, jinemAM zreSTha. siddhANaMbuddhANaM sUtramAM rera-va-ciM vizeSaNa vaDe sevAdhideva'nuM sUcana che. devAdhiva-devanA paNa deva. jagaciMtAmaNi" caityavaMdanamAM nIcenAM vizeSa Ave che-- kavitAmakhi--jagatamAM ciMtAmaNi ratnasamAna. jAnnAi--jagatnA nAtha. kAlguNa--jagatanA guru. kSa--jagatanuM rakSaNa karanArA. kAvavuM-jagatanA baMdhu. tArthavAha-jagatanA sArthavAha, jagatanA lokone ISTa sthaLe pahoMcADanArA. kAtmavikSa--jaganA sarva bhAva jANavAmAM nipuNa. -saMsthApitta---jemanI pratimAo aSTApada parvata para sthApana thayelI che evA.
Page #141
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanAM keTalAMka vizeSaNe ] jaiTa-kinArAna--ATha karmone nAza karanArA. jina bhagavate prathama cAra ghAtakarmano nAza karela hoya che ane bAkInAM cAra karmono nAza nirvANaprApti pahelAM kare che. * kinavara-- maharSi naMdiSaNakRta ajita-zani-stavamAM upara jaNAvelAM keTalAka vizeSaNe uparAMta nIcenAM vizeSaNa Ave che-- vinottama--jinemAM uttama. mamuni--muniomAM mahAna. mottama--indriyanuM damana karavAmAM uttama. navRSama--naremAM zreSTha. munivRSama--muniomAM zreSTha. amitA--jemanuM bala amita che, aparimita che evA. vipu --jemanuM kula vipula-uttama che evA. mAmacamUrakha-bhavanA bhone nAza karanArA. manapajyu-mahAna tapa karanArA. brahacchAnti pAThamAM upara jaNAvelAM keTalAMka vizeSaNe uparAMta nIcenAM vizeSaNe Ave che -- tribhuvanapura--traNeya bhuvananA guru.
Page #142
--------------------------------------------------------------------------
________________ 88 [ jinApAsanA tIrthaMt----tIne karanArA, tIne sthApanArA. trijonAtha--traNa leAkanA nAtha. trijonnatti--traNa leAkathI pUjAyelA. trijopUchya---traNa leAkane pUjavA cAgya. triotreya--traNa leAkanA Izvara. trijojoyotara--traNa leAkanA udyota karanArA. zAnta--zAMta, kaSAyathI rahita. zAntiHr--sahune zAMti pamADanArA, zrImAna--jJAnAdika lakSmIvALA, sinekSara--jinAmAM zreSTha. zrI mAnatuMgasUrie mahAprabhAvaka bhaktAmarastotranI cAvIzamI tathA pacIzamI gAthAmAM nIcenAM vizeSA ApyAM che:-- anyaya--cayApacayane nahi pAmanArA, sa`kAla eka svabhAve rahenArA. vimu----parama aizvaya thI zAbhita. attiya--mahAmunie vaDe paNa ciMtvana karavAne azakaya. saya----jemanA guNNAnI sakhyA na thaI zake evA. Adya-pa McaparameSThImAM prathama athavA sAmAnya kevalImAM mukhya.
Page #143
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanAM keTalAMka vizeSaNe ] graha --anaMta AnaMdathI vadhatA. brahma, kevalajJAna, athavA nirvANane pAmelA. zvara--sakala surAsuranara nAyakanuM zAsana karavAmAM samartha. kAna--anaMta catuSTayanI samRddhine dhAraNa karanArA. anaMta jJAna, anaMta darzana, anaMta cAritra tathA anaMta viryane anaMta catuSTaya kahevAmAM Ave che. anaMtu--vaikiyAdi aMgonA cihanathI rahita. athavA anaMga eTale kAmane nAza karanArA. cothA--gIomAM zreSTha. viDito --gane sArI rIte jANanArA. avara--guNa-paryAyanI apekSAe aneka athavA rASabhAdi vyaktinA bhedathI aneka. --advitIya, uttamottama athavA jIvadravyanI ape kSAe eka. jJAnasvara--jJAnamaya. amada--sarva malathI rahita, aDhAra dUSaNa vinAnA. 3-kevaLajJAna vaDe badha karanArA. phira--traNe lekane sukha karanArA. ra--dharyayukta, sthira cittavALA. pAtA--mokSamArganA sarjanahAra.
Page #144
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA bhgvaanpuSottama-puruSamAM uttama. zrI hemacandrAcArye abhidhAnacintAmaNikezanA devAdhideva-kAMDamAM nIcenAM nAma-vizeSaNe jaNAvyAM che vina- pati-saMsArane pAra pAmelA. triAvita--bhUta, bhaviSya ane vartamAna e traNeya kAlane jANanArA. zILASTavarma-jemanAM jJAnAvaraNIyAdi ATha karmo kSINa thaI gayAM che evA. parameThI-paramapadane viSe rahelA. sIjara jenuM zAsana traNeya leka para varte che evA. rAmu--zAzvata sukhane viSe thanArA. svayaMmU-paradezathI nahi, paraMtu potAnI meLe tathA bhavyatvAdi sAmagrInA paripAkathI thanArA. nAmu-traNeya jagatamAM prabhutvane prApta karanArA. tIrthava - tIra-
Page #145
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanAM keTalAMka vizeSaNe ] jineshvrcodAvI-syAdvAda ke anekAntavAdanI prarUpaNA karanArA. abhydsArva-sarva prANIonA hitakArI. sarvajJa- sarvara - vI- sevAvi -- voSi--purUSottama-- vItarA-- satta--hitopadezane ApanArA. zrI AnaMdaghanajI mahArAje zrI supArzvanAtha bhagavAnanuM stavanamAM jinadevanAM keTalAMka vizeSaNane suMdara saMgraha karyo che, te A pramANe zrI supAzvanAtha jina-stavana [ rAga sAraMga tathA malhAra-dezI lalanAnI ] zrI supAsajina vaMdiye, sukha saMpattine hetu lalanA; zAMta sudhArasajalanidhi, bhavasAgaramAM setu lalanA. zrI supAsajina vaMdiye. 1.
Page #146
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jine pAsanA sapta mahAbhaya TALato, saptama jinavara deva lalanA; sAvadhAna manasA karI, dhAra jinapada-seva lalanA. zrI supAsajina vaMdiye. 2 zivazaMkara jagadIzvara, cidAnaMda bhagavAna lalanA; jina arihA tIrthakara, jyoti svarUpa asamAna lalanA; zrI supAsIjana vaMdiye. 3 alakha niraMjana vachalu, sakala jatu vizarAma lalanA; abhayadAnadAtA sadA, pUraNa AtamarAma lalanA. zrI supAsajina vidiye. 4 vItarAga-mada-kalpanA-rati-arati-bhaya-soga lalanA; nidrA-taMdrA-durdazA rahita abAdhita-ga lalanA. zrI supAsajina vaMdiye. 5 paramapuruSa paramAtamA, paramezvara paradhAna lalanA; paramapadAratha parameSThI, paramadeva paramAna lalanA. zrI supAsajina vaMdiye. 6 vidhi viraMci vizvabharu, hRSIkeza jaganAtha lalanA; aghahara aghacana dhaNI, mukti paramapada sAtha lalanA. zrI supAsajina vaMdiye. 7 ema aneka abhidhA dhare, anubhava gamya vicAra lalanA; jeha jANe tehane kare, AnaMdaghana avatAra lalanA. zrI supAsajina vaMdiye. 8 sutharaMpattijArava -sukhasaMpattine ApanArA. pAnasudhAraNanAnidhi--zAMtirUpI amRtanA sAgara,
Page #147
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanAM keTalAMka vizeSaNe ] mavAsetu--bhavasAgaramAM pUla samAna. nitama -- jinvrvi-kalyANasvarUpa. zara-- vAlIzvara-jagatanA Izvara. niM --caitanya ane AnaMdasvarUpa. mavAnuM-- bina-- kari-- tIrthaT-- cotisvara --tisvarUpa. asamAna--ajeDa. aa---agecara, jemanuM pUruM svarUpa samajI na zakAya evA. nirannA-deSathI rahita. GKvatsa--jaganA loko mATe vAtsalyabhAva dhAraNa karanArA. sanatuvizrAma--jagatanA sarva prANIone visAme.
Page #148
--------------------------------------------------------------------------
________________ 4 mayanAna'AtA--abhayadAnanA denArA. pU~-guNa ane jJAnamAM pUrA. AtmArAma--AtmamAM ja sadA ramanArA. nautana- avASitoSa--jemane samyagdarzana-jJAna-cAritrarUpa yoga kAIthI khAdhA pAmyA nathI evA, varamapuruSa----zreSTha puruSa. paramAtmA-paramazuddhine pAmelA AtmA. paramezvar--parama aizvaya vALA. [ jinApAsanA pradhAna--savA devAmAM zreSTha. jamarAya--A jagatanI zreSTha vastu. parameSThI pamareva--zreSTha keDiTanA deva. paramAna---jemanu' dehamAna zreSTha che evA. vidhi--vidhAtA. vipatti--brahmA. vizvambha--samasta vizvane maitrIbhAvathI bharI denArA. dIverA----indriyAnA svAmI, paramAtmA. jagannAtha- aSadar--pApanA nAza karanArA.
Page #149
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinadevanAM keTalAMka vizeSaNa ] madhamogara-pApamAMthI choDAvanAra. vaLI--nAtha. muthiI -muktirUpa paramapadanA sAthI. mAnaMva vana--AnaMdanA samUharUpa. stuti-stavane vageremAM temane nIcenAM vizeSa apAyelAM levAya chejineza--jinomAM zreSTha. jinapati--jinenA svAmI, jinemAM zreSTha. niramAnuM--jinarUpI sUrya ataryAmI-aMtaranI sarva vAta jANanArA. ni--i-dayAnA samudra. sAtAra--karuNAnA sAgara. magva-sahuthI moTA deva. sArava--sadA kalyANarUpa. gAtAra--jagane tAranArA. avamayamaMtra---bhavane bhaya bhAMganArA. mAmacatrAtA--bhavanA bhayathI ugAranArA. avazvanira--bhavarUpI duHkhanuM nikaMdana karanArA. trisTotiruM--traNe lekanA tilaka samAna. tribhuvanatArava --traNa bhuvananA lekrone tAranArA.
Page #150
--------------------------------------------------------------------------
________________ [[ jinapAsanA titapAvara--patine pavitra karanArA. taraNatAraNa-uddhAranArA. phInAi--dIna-hIna sarva pratye dayALu. khAdhu--karuNAnA siMdhu (sAgara). rAsiMdhu--dayAnA siMdhu (sAgara). visulAtA--zivasukhane ApanArA. nAtA --jagatanuM hita karanArA. havAmI--dhaNI, mAlika. nAnI--rAgarahita. moSitAra--bhayarUpI samudramAMthI tAranArA. duvanivAra--duHkhanuM nivAraNa karanArA. modamA--moharUpI hAthIne mada utAranArA. vinAzI---jemane kadI nAza na thAya evA. siddhasvarUpe teo sadA rahenArA hoya che.
Page #151
--------------------------------------------------------------------------
________________ aiiiiiijhaTa upAsanA - khaMDa prakaraNa pAMcamuM upAsanA saMbaMdhI keTalIka vicAraNuM prakaraNa chaThuM jine pAsanAnuM mahattva prakaraNa sAtamuM tAvika bhUmikA prakaraNa AThamuM nAma-maraNa prakaraNa navamuM namaskAra prakaraNa dazamuM mUrtinuM AlaMbana prakaraNa agiyAramuM maMdira aMge kiMcita prakaraNa bAramuM darzana-vidhi prakaraNa teramuM pUjananI AvazyaktA [ pAchaLa juo.. cercananererererereruruan
Page #152
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa caudamuM sAta prakAranI zuddhi prakaraNa paMdaramuM aMgapUjA prakaraNa soLamuM agrapUjA prakaraNa sattaramuM bhAvapUjA prakaraNa aDhAramuM snAtra pUjA prakaraNa ogaNIsamuM rathayAtrAdi prakaraNa vIsamuM tIrthayAtrA prakaraNa ekavIsamuM aha maMtrane japa prakaraNa bAvIzamuM dhyAna
Page #153
--------------------------------------------------------------------------
________________ &&M prakaraNa pAMcamu upAsanA sabaMdhI keTalIka vicAraNA 1-samajaNa ane puruSArtha jaina dharmanA e prasiddhi siddhAnta che ke mAlyavaya vagere sajAgeAne age bhale emane ema dhakriyA thatI hAya, paraMtu ceAgya vaya vagere anukUla saMjogA thAya tyAre prathama kriyAnuM svarUpa kharAkhara samajI levuM ane pachI temAM pravRtta thaI ceAgya puruSArtha karaveA, jethI te kriyAnuM phaLa kharAkhara maLI zake. upAsanA paNa eka jAtanI kriyA heAvAthI tenuM svarUpa ApaNe kharAkhara samajI levu' joI e ane temAM pravRtta thaI ceAgya puruSArtha karavA joI e. jo upAsanAnuM svarUpa kharAkhara samajIe nahi, te temAM aneka prakAranI bhUlA thavA sabhava che ane tethI lAbha thavAnI je dhAraNA rAkhI hoya, te phaLatI nathI. te ja rIte upAsanAnuM svarUpa samajyA pachI temAM pravRtta na thaI e ke te age jevA ane jeTalA puruSArtha karavA joI e, tevA ne teTaleA puruSArtha na karIe, te paNa dhAraNA mujabanuM phaLa maLI zakatuM nathI. puruSArthanA mahimA khUba khUba gavAyA che ane khAsa
Page #154
--------------------------------------------------------------------------
________________ 100 [[ jinepAsanA karIne dharmAcaraNanA viSayamAM te tenI ja bolabolA mAnavAmAM AvI che, eTale dhArmika viSayamAM pragati karavA IcchanAre puruSArthane Azraya le joIe. parama puruSAthI bhagavAna mahAvIre jIva-mAtranA kalyANa mATe puruSArthanI je paMcasUtrI ApI che, te upAsanAnA viSayamAM ghaNuM ja mArgadarzaka che. bhagavAne puruSArthanI paMcasUtrImAM prathama sUtra utthAnanuM ApyuM utthAna eTale uThIne UbhA thavuM. je pramAdane parihAra karIne ALasane khaMkherI nAkhIe te ja UThIne UbhA thaI zakAya. pramAda e pizAca che, ApaNI khAnAkharAbI karanAra mahAna zatru che, ema jANavA chatAM ApaNe teno parihAra karatA nathI, e keTaluM zecanIya che? ALasa, edIpaNuM, sustI e pramAdanAM bIjAM nAme che. te aMge eka gujarAtI kavie kahyuM che ke- ALasa bhUMDI bhUtaDI, vyaMtarane vaLagADa; pase jenA paDamAM, bahu ja kare bagADa. Ama chatAM ApaNe ALasa uDatI nathI, ApaNuM edIpaNuM jatuM nathI, ApaNuM sustIne aMta Avate nathI, tethI ja ahIM utthAnane Adeza che. bhagavAne puruSArthanI paMcasUtrImAM bIjuM sUtra karma
Page #155
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA saMbaMdhI keTalIka vicAraNA ] 101 ke kriyAnuM ApyuM. manuSye uThIne UbhA thayA pachI kriyAzIla anavu... joI e, kAme lAgavu. joI e. ApaNe uThIne UbhA thaI e, paNa kAme na lAgIe te pariNAma zuM Ave ? bhagavAne puruSArtha nI poMcasUtrImAM trIju sUtra aLanu ApyuM. baLa eTale zArIrika baLa. kAme lAgyA pachI temAM ApaNuM zArIrika baLa kharAkhara reDavu... joI e; te ja temAM gati Ave che ane pragati thAya che. jeA UbhA thaIne kAme lAgavA chatAM peAtAnA hAtha-pagane joIe teTalA pramANamAM halAvatA nathI, temanAM kAmamAM gati zI rIte Ave ? ane pragati zI rIte thAya ? pacAza mAIlanA patha kApavA hAya tA rAja thADA joI e; paNa deza DagalAM bharIne ja besI e patha kayAre kapAya ? mAIla cAlavuM jaIe, te keTalAka kahe che ' amArAmAM aLa nathI, zuM karIe ? ' paNa e eka jAtanA bhrama che. ApaNAmAM amuka khaLa te che ja, paNa tene ApaNe vyavasthita rIte prakaTa karatA nathI. eka vAra amAre eka gAmamAM eka AcAryanA svargArAhaNa dinanI ujavaNImAM javAnuM hatuM, paraMtu sTezane paheAMcatAM pAMca mInITa meDA paDyA ane gADI upaDI gaI. e vakhate savAranA sAta vAgyA hatA. khIjI gADI eka sAMje jatI hatI ane temAM jaI e teA ujavaNImAM bhAga laI zakAya tema na hatuM, kAraNa ke ujavaNI apAranI
Page #156
--------------------------------------------------------------------------
________________ 102 [ jinapAsanA hatI. amAre je sthAne javAnuM hatuM, te tyAMthI soLa mAIla dUra hatuM. e vakhate meTara-khaTArA cAlatA na hatA. ke tyAM pahoMcavAnI bIjI sagavaDa na hatI, eTale vadhAre kaMI paNa vicAra karyA vinA ame relvenA pATe pATe cAlavA mAMDayuM ane sADA cAra ke pAMca kalAkamAM seLa mAIlane paMtha kApI samayasara sabhAsthAne hAjara thaI gayA. je svIkRta kAryamAM zArIrika baLa reDyuM te e siddha thaI zakyuM. tyAM je ema vicAra karyo hota ke have zuM karIe? banavAnuM banI gayuM ! ATale dUra ApaNAthI zI rIte calAya ? te e kArya thaI zakyuM na hota ane ame ApelA vacanane bhaMga thayo hota ke je ame IcchatA na hatA. amArA A parizramanI tyAMnA loko para ghaNuM ja chApa paDI ane pariNAma ati suMdara AvyuM. bhagavAne puruSArthanI paMcasUtrImAM cothuM sthAna vIryane ApyuM. vIrya eTale AMtarika ullAsa. je uThIne UbhA thaIe, kAme lAgIe ane hAtha paga halAvIe, paraMtu aMtaramAM koI jAtane ullAsa na hoya to e kAma veTha jevuM banI jAya che ane Akhare chUTI jAya che, tethI svIkRta kAryamAM aMtarane ullAsa hovo atyaMta jarUrI che. bhagavAne puruSArthanI paMcasUtrImAM pAMcamuM ane chelle sUtra parAkramanuM ApyuM. parAkrama eTale vidano ke vipatti sAme vIratAthI laDavuM ane temAM pAra utaravuM. A jagatamAM evI kaI pravRtti che ke jemAM kaI paNa prakAranuM
Page #157
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA saMbaMdhI keTalIka vicAraNA ] 103 6 vighna ke koI paNa prakAranI vipatti Ave ja nahi ? vaLI anubhavI te! ema kahe che ke sArA kAmamAM se| vighana ( vizna ) '-zreyAMtti keMdU vinnAni-mastimattAvi' eTale AvA samaye taiya rAkhIne cittanI svasthatA keLavIne tene pAra karavAnA puruSArtha karaveA, e ja zreyaskara che. jee A sUtrane anusaryA, te vijayI banyA, yazasvI banyA. jemaNe A sUtrane cheDayuM, temanAM kinAre AvelAM mAre ya vahANa mUDI gayAM ane zAka-saMtApanA pAra rahyo nahi. 2--vidhi ane vizvAsa upAsanAnI siddhi mATe vidhi ane vizvAsa paNa teTalAM ja mahattvanAM che. anya zabdomAM kahIe te puruSA game tevA pracaMDa hAya, paNa te vidhisaranA nahAya ke vizvAsathI rahita hoya te te dhArI saphaLatA meLavI zakatA nathI. eka manuSya kArakhAnu UbhuM kare, paNa temAM sacA game te rIte geAThave athavA tene manasvI rIte calAve tA e kArakhAnAmAM saphaLatA maLe kharI ? are ! nAnAmAM nAnuM kAma paNa vidhi vinA siddha thatuM nathI, te meTAM kAmeAnI te| vAta ja zI ? roTalI kharAkhara vaNatAM na AvaDe te kAcI rahe che ane dALanA vaghAra karatAM na AvaDe te tene svAda bagaDI jAya che, eTale je kriyAne mATe je vidhi niyata thayelo hAya, tene anusaravu ja joI e. ahI, zAstrane anusarIne gurue upAsanAnI je
Page #158
--------------------------------------------------------------------------
________________ 104 [ jinApAsanA rIti ke paddhati batAvI hoya, tene vidhi samajavAnA che. te anusAra upAsanA karavAthI temAM AgaLa vadhI zakAya che ane chevaTe siddhi meLavI zakAya che. Ane atha ema paNa samajavAne ke jemane zAstramAM zraddhA nathI ke guru pratye Adara nathI, temane upAsanAnA sAcA vidhi maLatA nathI ane tethI teo upAsanAmAM pragati karI zakatA nathI. peAtAnI manamAnI rIte upAsanA karanAra A bhavamAM te zuM, aneka bhavamAM paNa siddhinA svAmI thaI zakatA nathI, e vastu anubhavI puruSAe spaSTa zabdomAM kahI che, eTale vidhi mATe pUrA upayoga rAkhavAnI jarUra che. zAstra ane gurunA vacanamAM ananya zraddhA rAkhavI, tene vizvAsa kahevAmAM Ave che. jo vizvAsa hoya te ja upAsanArUpI tha AgaLa cAle che ane gaMtavyasthAna sudhI pahoMce che. e vizvAsa koI paNa bhUmikAe tUTyo ke upAsanAnI gati maDha paDI jAya che ane te sa`bhavataH gheADA ja vakhatamAM thaMbhI jAya che. vizvAsane tADanAra zaMkA-kuzaMkA che, phaLanI vicikitsA che, eTale upAsakeAe tenAthI dUra rahevuM ghaTe che. ahI... ame e vastu "bhArapUrvaka kahevA IcchIe chIe ke samajaNa hAya, puruSArtha hAya ane vidhinu anusaraNa paNa hAya, paraMtu vizvAsamAM khAmI hoya ke vizvAsa DagamagatA hoya te upAsanAmAM siddhi maLI zakatI nathI, mATe tene dRDhatAthI dhAraNa karavA joI e.
Page #159
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA saMbaMdhI keTalIka vicArA ] 3-upAsanA kAne kahevAya? * upAsanA kone kahevAya ?" e praznanI vicAraNA karIe. sAmAnya rIte A praznanA uttaramAM * sevA, bhakti ke ArAdhanA karavI, e upAsanA ' evI rajUAta thAya che, paNa sevA karatAM bhakti zabda vizeSa arthagauravavALeA che, bhakti karatAM ArAdhanA zabda vizeSa athagauravavALA che ane ArAdhanA karatAM upAsanA zabda vizeSa arthagauravavALA che. tAtparyaM ke A zabdo uttarAttara UMcI bhUmikAne darzAvanArA che. 105 sevA vAravAra thAya tyAre te bhaktinuM rUpa dhAraNa kare che; bhaktimAM vividha upacAronI bhavyatA Ave tyAre te ArAdhanAnuM rUpa dhAraNa kare che; ane ArAdhanAmAM ekAgratAnuM pramANu sArI rIte vadhe, tyAre te upAsanAnuM rUpa dhAraNa kare che; eTale upAsyadevanI vividha upacArA dvArA ekAgratAmaya satata sevA karavI, ane upAsanA kahevAya. vyAkaraNanI dRSTie vicAra karIe te paNa upAsanA zabda ApaNune gUDha saMketa bhaNI kheMcI jAya che. upa upasarga sAmIpsanA atha darzAve che ane sU dhAtu esavAnA, rahevAnA ke sthira thavAne artha darzAve che. eTale upAsya devanI samIpe javu, upAsya devanI sAnnidhyamAM rahevuM ke upAsya devanA ciMtanamAM sthira thavuM, e upAsanA nAmanI kriyA che, upAsanA che. prathama teA upAsaka ane upAsyadeva vacce AkAza
Page #160
--------------------------------------------------------------------------
________________ Ro [ jinepAsanA pAtALa jeTaluM aMtara hAya che, tethI upAsakane ema ja lAge che ke A aMtara zI rIte bhAMgaze ? paraMtu te upAsanAne Azraya le che ke e aMtara bhAMgavA mAMDe che ane te jhaDapathI upAsya devanI samIpe jatA jAya che. ema karatAM evA samaya AvI jAya che ke jyAre upAsya deva ane tenI vacce kaI atara rahetuM nathI; arthAt te upAsya devanA svarUpamAM magna banI jAya che, upAsya devamAM bhaLI ekarUpa thai jAya che. upAsya devanu abhedya ciMtana e upAsanAne paramArtha che. zivagItAmAM kahyuM che ke upasaGgamya buddhayA, yadAsanaM devatAtmanA / tadupAsanAmantaH syAttadbahiH sampadAdayaH // 18 buddhi vaDe ekatA sAdhIne upAsya devanI sAthe tadrupa thavu e upAsanA che. te AMtarika ane mAhya ema be prakAranI che, temAM sapanlR vagere upAsanAnA cAra bhedo che. ' vaidika kALanI pratIka upAsanAmAM sa'pad, Aropa, adhyAsa ane sa`vaga evA cAra prakAro hatA. chAMdogya upaneiSamAM tenuM varNana Ave che. alpaguNavALI vastumAM anaMta guNanI bhAvanA karIne upAsanA karavI tene sapad upAsanA kahevAya che. ' mano tranUmacuvAsIta-manane brA jANIne upAsanA karavI ' e A prakAranI upAsanA che. ,
Page #161
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA saMbaMdhI keTalIka vicAraNuM ] 107 4-upAsanAnI traNa kakSAo hAlanA vidyAbhyAsamAM jema prAthamika, mAdhyamika ane ucca evI traNa kakSAe pravarte che, tema upAsanAmAM paNa jaghanya, madhyama ane utkRSTa evI traNa kakSAe pravarte che. temAM je upAsanA upAsya devanA vaMdana-darzanAdi pUratI ja maryAdita hoya te jaghanya kahevAya che, kAraNa ke temAM upAsakane upAsanA saMbaMdhI puruSArtha ati alpa hoya che. je upAsanAmAM upAsya devanA vaMdana-darzana uparAMta vividha prakAranI pUjA -bhAvanA ane mahesavAdi kiyAe sAmela hoya che, te madhyama kahevAya che, kAraNa ke temAM upAsakane upAsanA saMbaMdhI puruSArtha ThIka ThIka AgaLa vadhelo hoya che. ane je upAsanAmAM vaMdana, darzana, pUjA, bhAvanA ane mahotsavAdi uparAMta nAmasmaraNa, maMtrajapa, zaraNAgati ane dhyAna paNa sAmela hoya che, te utkRSTa kahevAya che, kAraNa ke temAM upAsakano upAsanA saMbaMdhI puruSArtha ghaNI UMcI koTie pahoMcele hoya che. ahIM eTaluM yAda rAkhavuM ghaTe ke jaghanyamAMthI madhya mamAM ane madhyamamAMthI utkRSTamAM javAya che, eTale jaghanya ke madhyama upAsanAnuM mahattva ochuM AMkavuM nahi. prathama ekaDo-bagaDe ghUMTanAra ja AgaLa jatAM saravALAbAdabAkI Adi gaNI zake che ane chevaTe gaNitanA ati agharA dAkhalA gaNavA zaktimAna thAya che. pa-upAsanAnA bhinna bhinna prakAre bhinna bhinna daSTibiMduthI upAsanAnA bhinna bhinna.
Page #162
--------------------------------------------------------------------------
________________ 108 [ jinepAsanA prakAre paDe che, te upAsanAnuM svarUpa samajavAmAM upacagI che. jaina zA dareka kriyAnA dravya ane bhAva evA be prakAre pADe che, tema temaNe upAsanAnA paNa dravya ane bhAva evA be prakAro pADyA che. temAM je upAsanAne saMbaMdha mukhyatve bAhya vastuo sAthe hoya, tene temaNe dravyanI saMjJA ApI che ane je upAsanAne saMbaMdha mukhyatve AMtarika bhAvanA sAthe hoya, tene temaNe bhAvanI saMjJA ApI che. A baMne upAsanAone pitAnuM mahattva che. dravya-upAsanA gya AtmAne mATe bhAva-upAsanAnI bhUmikA tayAra kare che ane bhAva-upAsanA aMtaranI zuddhi karI karmone zIdhra nAza kare che, eTale e baMnene Azraya levA yogya che. upAsanAnA kAyika, vAcika ane mAnasika evA traNa prakAre paNa pracalita che, temAM vaMdana-pUjanAdi upacAra karavA e kAyika upAsanA che; suMdara zabdomAM stuti-stavanA karavI e vAcika upAsanA che; ane upAsya deva pratye parama zraddhA tathA AdaranI lAgaNI rAkhI temanA japa tathA dhyAnAdimAM pravRtta thavuM, e mAnasika upAsanA che. prasiddha legassa sUtramAM uttira-veriya-mahiyA pada vaDe A traNa prakAranI upAsanAne nirdeza karavAmAM AvyuM
Page #163
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA saMbadhI keTalIka vicAraNA 7 109 che. temAM dittitra padma vaDe kInA eTale vAcika upAsanAnuM sUcana che, dba pada vaDe vaMdanA eTale kAyika upAsanAnuM sUcana che ane mA pada vaDe pUjana eTale mAnasika pUjyabhAvanuM sUcana che. keTalAka ahIM puSpAdi pUjanane! a ghaTAve che, paNa A sUtra sAdhu-sAdhvI vagerene paNa elavAnuM hoya che ane temane A prakAranI dravyapUjA hotI nathI,eTale zrIharibhadrasUriSkRta aSTakamAM bhAvapuSpanA je prakAre batAvyA che, te levA vadhu ucita lAge che. athavA gRhastha vaga mATe dravyapuSpa tathA bhAvapuSpa anne ane sAdhu mATe ekalA bhAvapuSpa ema a karavAthI badhuM saMgata ane che. hetu paratve paNa upAsanAnA traNa prakArA paDe cheH (1) tAmasI, (2) rAjasI ane (3) sAttvikI. temAM je upAsanA zatruone saMhAravA, verIAnu. nikandana kADhavA ke mAnI lIdhelA pratispadhI Ane kAI paNa prakAranuM nukazAna pahAMcADavA mATe thAya che, te tameAguNathI yukta hAI tAmasI kahevAya che. AvI upAsanA karavA mATe ghaNA bhAge kAi tAmasI devanu zaraNa levAmAM Ave che ke jemanI pratimA bhayakara zastrAstrAthI daityAneA nAza karanArI tathA ati ugra svarUpa dhAraNa karanArI hAya che. je upAsanA kAI duHkha, Apatti, muzkelI, muMjhavaNa ke rAganuM nivAraNa karavA athavA yatheSTha dhana, sapatti ke adhikAranI prApti karavA mATe thAya che, te rajoguNathI
Page #164
--------------------------------------------------------------------------
________________ 110 [ jinepAsanA yukta hoI rAjasI kahevAya che. temAM ghaNe bhAge koI rAjasI devanuM ja zaraNa levAya che ke jemanI pratimA strI sAthe UbhelI ke beThelI, varamALA vagere AbhUSaNathI zaNagArelI, zastrothI yukta tathA abhaya ane vara detA hAthavALI hoya che. je upAsanA pApane nAza karavA mATe arthAt Atmazuddhi ke AtmakalyANa mATe karavAmAM Ave che, te satvaguNanI vRddhi karanArI hoI sAtvika kahevAya che. temAM ghaNA bhAge koI sAtvika devanuM ja zaraNa levAmAM Ave che ke jemanI pratimA yogamudrAvALI svastha ane IndrAdi deve vaDe stavAtI hoya che. nArada vagere bhaktimArganA puraskartAoe bhaktinA gauNa ane parA evA be vibhAga mAnIne gauNa bhaktinA sAtvikI, rAjasI ane tAmasI evA traNa prakAre mAnyA che ane te anukrame A eTale saMsAranA dukhethI tapelA, jijJAsu eTale jJAnanI IcchAthI prerAyelA ane arthAthI eTale pitAnI matalabane sAdhanArAone hoya che, ema jaNAvyuM che. 6-upAsanA aMge jaina dRSTi jaina daSTie tAmasI ane rAjasI upAsanA karavA nathI, kAraNa ke te kamane vizeSa baMdha karanArI che ane tethI upAsakanuM bhavabhramaNa vadhI jAya che.
Page #165
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA saMbaMdhI keTalIka vicAraNA ] bAkI rahI sAttvikI upAsanA. tene jaina dharmo svIkArelI che, kAraNa ke te sakala karmane nAza karI upAsakanA bhavabhramaNane aMta lAvanArI che. prazna--je upAsanA aMge jaina daSTi AvI ja hoya te keTalAka jeno amuka kAryasiddhi-nimitte kesariyAjIne bhArebhAra kesara caDAvavA vagerenI mAnyatAo kema rAkhe che? uttara-jaina samAjamAM AvI sthiti keTalAka aMze jevAmAM Ave che, paNa te dhArmika siddhAMtonA ajJAnanuM pariNAma che. jaina dharma to ulleSaNA karIne kahe che ke (1) jeo rAga, dveSa, ajJAna, meha vagere deSavALA laukika devone mAne-pUje, tene laukikadevagata mithyAtva lAge. (2) jeo prANAtipAta Adi aDhAra pApasthAnakane sevanAra, mahAvratathI rahita gurune mAne-pUje, tene laukikagurugatamithyAtva lAge. (3) jeo pagalika sukhanI apekSAe pravartelA haLI, baLeva, zItaLAsAtama vagere laukika parvone mAne, tene laukika parvagatamithyAtva lAge. (4) jeo sarvadeSa rahita arihaMta bhagavaMtane Aleka ke paralokanAM paudgalika sukhanI IcchAe mAnepUje, temaja temanI yAtrA vagerenA niyama rAkhe, tene lekettaradevagatamithyAtva lAge.
Page #166
--------------------------------------------------------------------------
________________ 112 [ jinApAsanA (5) jee zuddha mahAvratadhArI cAritravALA sinerAjane A leAka ke paraleAkanA sukhanI IcchAe vaMde-pUje, tene lAkAttara gurugata mithyAtva lAge. (6) jee jinakalyANaka, ALI tathA AThamacaudaza vagere paCnA divase A lAka ke paraleAkanA sukhane athe arjuma, Aya'mila, ekAzanAdi tapa kare, tene leAkeAttara pa gatamithyAtva lAge. pAkSika, cAturmAsika ane sAMvatsarika pratikamaNa vakhate je aticAra elAya che, temAM mithyAtvanI AvI kAI paNa karaNI peAtAnA vaDe thaI gaI hAya, teA tenu mithyAduSkRta levAmAM Ave che, te parathI tenA spaSTa niSedha samajI zakAya ema che. prazna-jaina samAjamAM Aje zAsanadevA tathA zAsanadevInI upAsanA cAlI rahI che, te kayA prakAramAM Ave ? uttara--zAsanadeva ke zAsanadevInI upAsanA je dharakSA ke zAsananA kAI evA ja kAma mATe thatI hAya tA e sAttvikImAM Ave ane sAMsArika lAbha mATe ke zatruonu` nika'dana kADhavA vagere mATe thatI hoya te anukrame rAjasI ane tAmasImAM Ave. tAtpaya` ke A mAkhatamAM pUratA viveka rAkhavAnI jarUra che. jaina dharmImAM jinepAsanA e mukhya vastu che ane zAsanadeva vagerenI upAsanA e gauNa vastu che, te bhUlavAnuM nathI.
Page #167
--------------------------------------------------------------------------
________________ upAsanA saMbaMdhI keTalIka vicAraNA ] 113 saMsAramAM rahelA AtmAne keTalIka bAhya IcachAo te rahevAnI ja, e IcchAe dharma ArAdhanAthI pUrNa thAya e svAbhAvika che, eTale e rIte jIva dharma karavA vizeSa tatpara bane, emAM vizeSa bAdha jevuM nathI, paNa kevaLa bAhya IcchAone AgaLa karIne dharmane Azraya le tene aMge laukika-lekettara vagere mithyAtva che. ethI upara jaNAvelI hakIkate vivekapUrvaka vicAravA sUcana che. ene keAI anucita bhAva tAravavAne nathI. zuddha AtmakalyANa arthe upAsanAnA mArgamAM AgaLa vadhavuM e A sarvane hetu che.
Page #168
--------------------------------------------------------------------------
________________ Dian prakaraNa chaThThuM jinopAsanAnuM mahattva 1-jainakuLamAM janmyAnI sArthakatA ApaNe A deza ane jainakuLamAM janmyA, e sad bhAgyanuM nizAna che; paNa tenI kharI sAkatA te tyAre ja kahevAya ke jyAre ApaNe zrI jina bhagavaMtane devAdhideva mAnI temanA pratye parama zraddhAvAna parama AdaravAna thaI e ane temanI upAsanA karavAmAM anerA AnaMda mAnIe. 2-jaina dhama mAM upAsanAne sthAna che kharUM ? keTalAka ema kahe che ke jaina dharma te AtmazuddhinA dhama che ane te ahiMsA, sayama tathA tapanu ArAdhana karavAthI pALI zakAya che, eTale temAM upAsanA jevA viSayAne sthAna nathI.' paNa A mAnyatA bhUlabharelI che. anAdri kAlathI vAsanAomAM sapaDAyelA jIva ekAeka ahiMsA, sayama tathA tapanuM ArAdhana karI zakatA nathI; te mATe vAsanAenuM khaLa ghaTavAnI jarUra che ane te kAya zrIjina bhagavatanI ananya mane upAsanA karavAthI jeTalA aMze siddha thAya che, teTalA aMze anya kAI upAyathI siddha thatuM
Page #169
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinepAsanAnuM mahattva ] 115 nathI. vaLI ahiMsA, saMyama ane tapanuM utkRSTa ArAdhana karavA mATe sAme koI Adarza joIe, te jinepAsanA vaDe thatAM zrI jina bhagavaMtanA satata smaraNathI pUro paDe che. je upAsanAne eka prakAranI tAMtrika kriyA mAnI Ama kahevAmAM AvyuM hoya te e mAnyatA barAbara nathI, kAraNake jinepAsanA e zuddha dhArmika kriyA che ane tenI himAyata gRhastha tathA sAdhu baMnene mATe karavAmAM AvI che. 3-zuM jinepAsanA vaidika dharmanuM anukaraNa che? keTalAka kahe che ke "jaina dharmamAM upAsanAnuM tatva na hatuM. e to vaidika dharmanA anukaraNarUpe pAchaLathI dAkhala thayuM. paraMtu A kathana nirAdhAra che, athavA to phalakapa bhejAno eka tukko mAtra che. jaina dharmanuM pravartana samaye samaye zrI jina bhagavaMta mAraphata thAya che. teo AvuM dharmapravartana kevaLajJAnanI prApti thayA pachI kare che. e ja vakhate sura, asura tathA manuSyo vaDe temanI bhakti-arcanAupAsanA zarU thaI jAya che ane teo ahaMtanI padavI prApta kare che. atyAra sudhImAM koI paNa jina evA thayA nathI ke jemanI A rIte bhakti-arcanA-upAsanA thaI na hoya. je ema banyuM hoya te temane ahaMtu kahevAya ja zI rIte ? maharSi naMdiSeNe ajita-zAnti-stavamAM A prasaMganuM varNana karyuM che, te ghaNuM ja hRdayaMgama che ane lakSamAM rAkhavA jevuM che. teo kahe che :
Page #170
--------------------------------------------------------------------------
________________ 16 [ jinepAsanA viNaoNaya-sira-raiaMjali-risigaNa-saMthuaM thimiyaM, vibuhAhiva-dhaNavai-naravai-thuya-mahiyacciyaM bahuso / airugagaya-saraya-divAyara-samahiya-sappamaM tavasA, nacA -vicA-samuca-cAra-vaMciM sirasA ? - vicAra | mayu--parivaMvirya, zinnarorA-narmAsi | deva-hi-sA-sadhu, samaju-saMgha-parivaMti |ramAM sumulyuM che. jinezvara bhagavaMtane kevalajJAna thayuM che ane teo tIrthanuM pravartana karI rahyA che, e samAcAro phelAtAM ja RSiono samUha tyAM Ave che ane vinayAvanata thaIne nizcalatApUrvaka aMjalibaddha praNAma kare che. pachI iMdro, kuberAdi devo ane narendro vagere Ave che tathA temanI stuti, pUjA ane arcA karIne kRtakRtyatA anubhave che. A vakhate prabhu alaukika teja vaDe tatkAla udaya pAmelA sUryathI paNa ghaNuM vadhAre kAMtivALA dekhAya che. pachI gaganAMgaNamAM vicaratAM vicaratAM ekatra thaI gayelA cAraNa-munione samudAya Ave che ane teo mastaka namAvIne vaMdanA kare che. pachI asurasumAre Ave che, suparNakumAre Ave che, kinnaro ane nAgakumAre Ave che tathA bIjA paNa aneka prakAranA bhavanapatideve Ave che ane zrI jinezvara bhagavaMtane namaskAra karI parama AhUlAda anubhave che. pachI devo Ave che ke jemanI saMkhyA gaNuM zakAya tevI hotI nathI, eTale
Page #171
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinapAsanAnuM mahattva ] zata-keTi kahIne saMtoSa mAnavo paDe che ane chelle Ave che zramaNasaMgha, te vidhipUrvaka vaMdana karIne temane paramaguru tarIke svIkAra kare che ane potAnAM samasta jIvana temanAM caraNe dhare che." ahIM e paNa khyAlamAM rAkhavAnI jarUra che ke dharmapravartana samaye zrI jina bhagavaMtane khAsa upAsaka varga taiyAra thAya che, eTale ja teo caturvidha saMghanI sthApanA kare che. vaLI prAcInakALathI thato paMgvAmi-zabdano prayoga paNa upAsanAnuM tattva jaina dharmamAM prAcInakALathI hatuM, e siddha kare che. 4-vItarAganI upAsanA zA mATe karavI ? keTalAka kahe che ke "jina bhagavaMta to vItarAga avasthAne pAmelA che, te upAsanA karanAra para prasanna thatA nathI ke na upAsanA karanAra pratye roSa dhAraNa karatA nathI, to temanI upAsanA zA mATe karavI ? enA karatAM te anya koI deva-devIonI upAsanA karIe, te te tuSyamAna thAya ane managamatuM varadAna Ape." paraMtu A vacane ajJAnamUlaka che. zrI jina bhagavaMta vItarAga avasthAne pAmelA che, e vAta sAcI che; ane teo upAsanA karanAra para pasanna thatA nathI ke na upAsanA karanAra pratye roSa dhAraNa karatA nathI e vAta paNa sAcI che; paraMtu temanI upAsanA nirarthaka nathI. te mahAna lAbhanuM kAraNa che, tethI ja gaNudharAdika saMyamI mahApuruSoe
Page #172
--------------------------------------------------------------------------
________________ 118 [ jinapAsanA temaja AtmakalyANanA abhilASI dareka zrAvake tenuM avalaMbana lIdheluM che. pa-jina bhagavaMtanI upAsanAthI thatA lAbha vItarAga evA jina bhagavaMtanI bhakti, ArAdhanA ke upAsanA karavAthI kevA lAbha thAya che? tene nirdeza nigraMtha-pravacananI, nIcenI gAthAmAM thayela cheH bhattIi jiNavarANaM, paramAe ravINa-pijja-dosANaM / / Aruga-bAhilAbha, samAhimaraNaM ca pAti // rAga ane dveSane kSaya karanAra jinezvarenI parama bhakti karavAthI Arogya, bodhilAbha ane samAdhi-maraNanI prApti thAya che.* A lAbha jevA tevA nathI. thoDA vivecanathI tenI khAtarI thaze. Arogya e sukhI jIvanane pAme che. je jIvana regathI gherAyeluM hoya te manuSyane koI paNa vAte sukha upajatuM nathI, kaI paNa bAbatamAM AnaMda AvatuM nathI; vaLI rogI manuSya kuTuMba, samAja, rASTra ke dharma pratyenI pharaja bajAvI zakato nathI, temaja saMyamasAdhaka kiyAanuSThAna AdimAM utsAhabhera pravRtta thaI zakato nathI. te moTA bhAge pitAne samaya duHkhamAM ja vyatIta kare che, * A gAthAnuM avataraNa Avazyaka-TIkAmAM thayeluM che. juo Avazyaka-niyuktinI gAthA 1098 paranuM vivecana
Page #173
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinepAsanAnuM mahatva ] 119 eTale Arogya vinAnuM jIvana nakAmuM che, nirarthaka che, ema kahIe te atyukti nathI. A daSTie ArogyanuM mUlyAMkana karIe te ja jinepAsanAthI thatA ArogyalAbhanuM mahattva samajI zakAya. ahIM keIema kahetuM hoya ke "jinezvaranI parama bhakti karavAthI Arogyane lAbha zI rIte thAya ?" te ene uttara e che ke jinezvaranI parama bhakti karanAre AtmA sArA pramANamAM saMyamI bane che, tethI tenA zarIramAM regane dAkhala thavAne avakAza rahetuM nathI. kadAca karmasaMge tenA zarIramAM roganAM bIja vavAyAM hoya, to te cittazuddhinA kAraNe nAza pAme che. cittamAM zuddhi ane zAMtinuM pramANa jeTaluM vadhAre, teTaluM ArogyanuM pramANa vadhAre, e eka mAnya siddhAMta che ane te AjanA manovijJAnanA niSNatoe paNa kabUla rAkhela che. ame amArI najare evA kissAo joyA che ke jemAM aneka prakAranA upacAra karavA chatAM roga-nivAraNa thayuM na hoya ane jinapAsanAne Azraya letAM rogane ekAeka aMta AvI gaye hoya. badhilAbha eTale samyakatvaAdi dharmanI sparzana. tenAthI AtmAne zraddhA guNa nirmaLa thAya che ane deva, guru tathA dharma aMge samyagU daSTi Ave che. mekSamArganAM traNa sAdhane paikI A paheluM ane ati Avazyaka sAdhana che,
Page #174
--------------------------------------------------------------------------
________________ 120 [ jinApAsanA eTale AdhyAtmika dRSTie tenu ghaNu mahattva che. zrI uttarAdhyayanasUtranA aThThAvIzamA adhyayanamAM kahyuM che ke nAdaM Nissa nANaM, nANeNa vinA na huMti caraNaguNA / aguNissa natthi mokkho, natthi amokkharasa nivvANaM // * samyagdarzana ke samyakatva vinA samyagdnAna hatuM nathI; samyagjJAna vinA samyacAritranA guNA hAtA nathI; samyakcAritranA guNNA vinA karmomAMthI chUTakAro thatA nathI; ane karmomAMthI chUTakAro thayA vinA nirvANanI prApti thatI nathI.' tAtparya ke samyagdarzana e mukti, meAkSa ke nirvANu mATenuM pahelu sAdhana che, ma`gala prasthAna che. vaLI jaina zAstromAM ema paNa kahyuM che ke dAnAni zIlA ni tapAMsi pUjA, sattIrthayAtrA praveza dayA gha / suzrAvakatvaM vratapAlana ca, samyaktvamUlAni mahAphalAni // ' V/ vividha prakAranAM dAna, vividha prakAranAM zIleA, vividha prakAranAM tape, mahAna tIrthonI yAtrA, uttama dayA, suzrAvakapaNu' ane vratapAlana samyakatvapUrvaka hAyatA ja mahAlane ApanArAM thAya che. samyakatvane vizeSa mahattva ApavAnuM eka kAraNa e paNa che ke je AtmAne eka vAra samyakatvanI spardhAnA
Page #175
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinApAsanAnuM mahattva ] 121 thaI hAya, te vadhAremAM vadhAre adha pudgala-parAvata na jeTalA samayanI aMdara avazya mekSa pAme che. A AzvAsana jevuM tevu' nathI. Ama te a pudgala-parAvartana samaya ghaNA mATe che, anaMta kAlacakrothI ane che, paNa anaMta pudgala-parAvartananI sarakhAmaNImAM te ghaNe meTA nathI. ATalA vakhatamAM paNa meAkSanI khAtarI maLatI hAya te AnaMda pAmaveA joie. ekalA jJAna ke ekalA cAritra mATe AvI koi khAtarI apAyelI nathI. ahI amane zrI bhadrakhAhusvAmIkRta usaggaharaM, teAtranI nimna gAthA yAda Ave che: tur sammatta de, ciMtAmaLi--pavAcakamaNi / pAvaMti avigdheNaM, jIvA ayarAmaraM ThANaM // * he bhagavan ! ciMtAmaNiratna ane kalpavRkSathI paNa adhika evuM tamAruM samyakatva prApta thatAM jIvA saralatAthI ajarAmarasthAnane arthAt meAkSane pAme che.' A vivecanane sAra e che ke jinApAsanAthI je eSilAbha thAya che, te ciMtAmaNiratna ane kalpavRkSanI prApti karatAM keI guNNA adhika mUlyavAna che ane tethI A jagatanA koI paNa pArthiva padArtha sAthe tenI tulanA thaI zake ema nathI. * samayanuM mApa samajavA mATe jIe zrI vIra-vacanAmRta pR. 9-10-11.
Page #176
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA samAdhimaraNa eTale zAMtipUrNAMkanu mRtyu, khIjA zabdomAM kahIe te AtmasvarUpanA ciMtanamAM athavA ahita prabhunA smaraNamAM AyuSyanI pUrNAhUti. zAMtipUrvakanu' mRtyu, kAI paNa prakAranI hAyaveAya vinAnu` avasAna, te A jagatamAM keTalA puruSA pAme che ? te vicArI jue. mANasAne dhana-dolata maLe che, vipula sapatti maLe che, adhikAra ke hoddo prApta thAya che ane premALa patnI tathA AjJAMkita putra-putrIone parivAra paNa prApta thAya che, para`tu samAdhi-maraNa prApta thatuM nathI. jyAM mRtyunA paDachAyA paDyo ke cittamAM aneka jAtanI vimAsaNa thAya che ane mukhamAMthI nIsAsA nIkaLavA lAge che. keTalAka teA mRtyunI chAyAthI eTalA gabharAI jAya che ke AMkheAmAMthI AMsu sAravA lAge che ane kALA kalpAMta karI mUke che. jo e vakhate rAganu AkramaNa cAlu hAya te tene maTADavA mATe aneka prakAranA upacArA kAme lagADavAmAM Ave che; paraMtu te kAragata na thatAM manuSye dIna-hIna banI jAya che. tAtparya ke samAdhi-maraNa e jIvananI aNumAla bheTa che ane te ananya mane jineApAsanA karanArane prApta thAya che. kahevAnI bhAgye ja jarUra che ke A rIte samAdhi- maraNa prApta karanAra AtmAnI sadgati thAya che ane tene bhavAMtaramAM bhavatAraka sAmagrI sahelAIthI maLI jAya che. 132 ~ ahIM ame eTalu umerIzu` ke ananya citte jinApAsanA karanAranA viSaya-kaSAya echA thAya che, cittanI
Page #177
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinApAsanAnuM mahattva ] 113. sthiratA ane prasannatA vadhe che tathA mahAna puNya upAjana thatAM A jagatanI aneka prakAranI Rddhi-siddhie AvI maLe che. vaLI A upAsanA atyaMta vizuddha bhAve thAya te anAdi kAlathI AtmAne lAgelI kamanI jajirA toDI nAkhe che ane mukti, meAkSa ke nirvANupadanI prApti thAya che. te aMge zAstromAM kahyuM che ke 'mattIrbiLavarALa, vistRtI durvyasaMciyA mA-jinezvarAnI bhakti vaDe pUnA aneka bhavAmAM saMcita karelAM karyuM. nAza pAme che." 6-anya deva-devInI upAsanA karavAnIjarUra nathI. hAthInAM pagalAmAM badhAM pagalAM samAI jAya, tema A lAbhAmAM badhA lAbha! samAI jAya che, tethI jinepAsanA karanAra manuSyane anya koI deva-devInI upAsanA karavAnI jarUra rahetI nathI. ahIM prasa'gavazAt e paNa kahI daie ke anya deva-devIonI upAsanAmAM aneka prakAranAM jokhameA rahelAM che ane keTalIka vAra teA prANa paNa saMzayamAM AvI paDe che, eTale tenAthI dUra rahIne sapUrNa sAttvika evA zrI jina bhagavaMtanI upAsanA karavI ja zreSTha che. 7-jinApAsanAthI ja jina banI zakAya che. rAgAdi doSAne jitIne jina thayA vinA arthAt vItarAga-avasthA prApta karyA vinA kAI paNa AtmAne
Page #178
--------------------------------------------------------------------------
________________ -124 [ jinapAsanI bhavanistAra thatuM nathI. Aja sudhImAM je AtmAone bhavanitAra thaye che, te A rIte ja thaye che ane bhavidhyamAM je AtmAone bhavanistAra thavAne che, te paNa A rIte ja thavAne che; eTale mumukSuo sAme mukhya prazna e che ke "jina zI rIte banI zakAya ? vItarAga avasthA zI rIte prApta karI zakAya? - tenA uttaramAM jaina maharSioe kahyuM che keV "pustri pramAdadhyAna, amarivaM javAbune ! tathA dhyAyan paramAtmAna, paramAtmatvamApnuyAt / / ' IyaLanA manamAM ema hoya che ke huM bhamarI thaI - jAuM te sAruM. A vicAra tenA manamAM satata rahyA kare che, eTale te IyaLamAMthI bhamarI banI jAya che. tema je sAdhaka bhakti, ArAdhanA ke upAsanA dvArA vItarAga paramAtmAnuM sadA ciMtana-dhyAna kare che, te vItarAga para mAtmA banI jAya che." bhagavadgItAnA sattaramA adhyAyamAM kahyuM che ke 'zraddhAmayo'yaM puruSo, yA yacchaddhaH sa eva saH // ' -A puruSa zraddhAmaya che ane jenI jevI zraddhA hoya, te te ja hoya che." bAIbalamAM paNa eka sthaLe kahyuM che ke "As a * bhavamAMthI chUTakAro, mekSa.
Page #179
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinapAsanAnuM mahattva ] 125. man thinketh, so he is.'-Hyou can cane se che, te ja te bane che. eTale niraMtara jinane bhajanArA, jinanI upAsanAmAM magna rahenAro Akhare jina bane, emAM kaI saMdeha nathI. 8-mRtasAgarano sAra upAdhyAya zrI yazovijayajI mahArAje eka sthaLe kahyuM che ke-- parArthamAtrarasikastato'nupakRtopakRt / agUDhalakSaNo bhagavAn, mahAnityeSa me matiH // parArthamAtra rasika ane eTalA ja mATe anupakRpakRta (upakAra nahi karanAra upara paNa upakAra karanArA) agUDhalakSI bhagavAna e ja mahAna che, ema huM mAnuM chuM.' ahamityakSaraM yasya citta sphurati sarvadA / pAMhya tata satrahANa: soDadhiri kerA "a" e pramANenA akSara jenA cittane viSe sadA skurAyamAna thAya che, te AtmA zabdabrahmanA dhyAnathI paraMbrahmane (avazya) prApta kare che." paraH sahastrAH zaradAM, pare yogamupAsatAn / hantAhantamanAsevya, gantAro na paraM padam // 3 // bIjAo bhale ghaNAM hajAro varSo sudhI ganI upAsanA kare, kintu e nizcita che ke teo zrI arihaMta
Page #180
--------------------------------------------------------------------------
________________ 126 [ jinapAsanA paramAtmAnI upAsanA karyA vinA paramapadane (kadI paNa) pAmanAra nathI." AtmA'yamahato dhyAnAtparamAtmatvamaznute / / rasaviddha yathA tAnaM, svarNatvamadhigacchati // 4 // jema rasathI vidhAyeluM tAMbuM suvarNapaNAne pAme che, tema A AtmA zrI arihaMtanA dhyAnathI paramAtmapaNAne pAme che." pajyo'yaM smaraNIyo'yaM sevanIyo'yamAdarAt / asyaiva zAsane bhaktiH, kAryA ceccetanA'sti vA // 5 // je tamArAmAM cetanA hoya te pUjavA gya, smaraNa karavA egya ane AdarapUrvaka sevavA gya A eka zrI arihaMta paramAtmA ja che. eonA zAsana (pravacana) ne viSe bhakti karavA egya che." / sArametanmayA labdhaM zrutAbdheravagAhanAt / bhaktirbhAgavatI bIjaM, paramAnandasampadAm / / 6 / / zratasAgaranuM avagAhana karavAthI A prakArane sAra meM prApta karyo che ke "zrI arihaMta paratmAnI bhakti-upAsanA eja eka paramAnaMda-mokSanI saMpadA-lakSmInuM bIja che."
Page #181
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa sAtamuM tAttvika bhUmikA pkH' 1-tattvameAdhanI jarUra. khetara kharAkhara kheDAyA vinA temAM dhAnya UgI zakatuM nathI; pAyAnI pUraNI barAbara thayA vinA tenA para makAnanI divAleA khaDI thaI zakatI nathI; te ja rIte tAttvika bhUmikA racAyA vinA kriyA-anuSThAnamAM joI e tevIzuddhi ke sthiratA AvI zakatI nathI. tAttvika bhUmikA tyAre ja racAya che ke jyAre tattva arAkhara samajavAmAM Ave che ane tenA para zraddhA jAme che, je tattva kharAbara samajAya nahi ke samajavA chatAM tenA para zraddhA-vizvAsa jAme nahi, teA tAttvika bhUmikA racAtI nathI. tattva eTale maulika vAta, mukhya muddo ke mULa Azaya. te jyAre lakSamAM kharAkhara Ave tyAre tattva samajAyuM gaNAya. jo maulika vAta khAjue rahI jAya, mukhya muddo chUTI jAya ke mULa Azaya samajavAmAM Ave nahi, te tattva samajAyuM gaNAya nahi. jo vicArAmAM vyavasthA hAya, UMDANa hoya, temaja ataramAM satyanI abhiruci hoya te ja tattva sudhI pahoMcI
Page #182
--------------------------------------------------------------------------
________________ 128 [ jinapAsanA zakAya che ane prakAza pAmI zakAya che. anyathA aMdhArAmAM athaDAvAnuM cAlu rahe che ane sAce mArga hAthamAM Avato nathI. beTA ke ajANyA mArge javAmAM bhAre jokhama che ane keTalIka vAra te nahi dhArelI-nahi kapelI yAtanAo sahana karavI paDe che. te mATe amArA anubhavane eka dAkhale ahIM TAke ucita samajIe chIe. 2-oTA mArganI kharAbI aMge jAtaanubhavane dAkhala lagabhaga soLa varSanI uMmare UnALAnI rajAnA divamAM saMdhyA samaye ame saurASTranA eka sTezane UtaryA. tyAMthI amAre je gAma javAnuM hatuM, te traNathI cAra mAIla dUra hatuM, eTale kalAka-savAkalAkamAM pahoMcI javAze evI dhAraNA hatI. "ATaluM aMtara vaTAvavuM emAM zuM ?" ema mAnIne ame keIne rastA viSe pUchaparacha karI nahi ane ekalA AgaLa dhapAvyuM. tyAM mAIla ke deDha mAIla cAlyA pachI eka nAnakaDI nadI AvI ane tenA kinArethI be-traNa rastA phaMTAyA. temAMnA kayA raste javuM? e prazna Ubho thayo. AgaLa ghaNA vakhata pahelAM A rastethI sTezane AvelA, paNa tene spaSTa khyAla manamAM nahi raheze. je eTalAmAM koI mANasa heta te tene pUchIne rastAnI khAtarI karata, paNa AsapAsamAM keI javAmAM AvyuM nahi, eTale je eka raste amane ThIka lAge, te raste cAlavA mAMDyuM.
Page #183
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAtvika bhUmikA ]. 129 A vakhate dhyAne chelle prakAza paNa jhaMkhavAI ga hatA ane aMdhArUM prasarI rahyuM hatuM. pAse beTarI ke evuM kaMI sAdhana na hatuM. vaLI bIDI vagerenI Teva na hovAthI pAse dIvAsaLInI peTI paNa na hatI. evAmAM bAvaLanI jhADI AvI ane temAM raste adazya thaI gaye. cAre bAju bAvaLanAM meTAM moTAM jhAMkharAM paDelAM hatAM, te Thebe AvavA lAgyAM ane tenI tIkSaNa zULe pagamAM bheMkAvA lAgI. temAM eka zULa te cAmaDAnA jeDAne vIdhI pAnI soMsarI nIkaLI gaI ane be traNa zULe e pIDImAM praveza karyo. mukhamAMthI dardanI eka kAramI cIsa nIkaLI gaI, paNa tyAM keI AzvAsana Ape ema na hatuM. cAre bAju bAvaLa ja bAvaLa najare paDatA hatA ane "have zuM karavuM?" e vicAre bhAre muMjhavaNa UbhI karI dIdhI hatI. paraMtu tyAM te rahevAya evuM hatuM ja nahi, eTale AMdhaLukiyAM karIne AgaLa calAvyuM ane keTalIka vAre e jhADImAMthI bahAra nIkaLyA. tyAre manane je hAzakAro thaye, tenuM varNana karavuM zakaya nathI. A vakhate AkAzamAM caMdrano udaya thayo hato ane thoDuM thoDuM ajavALuM paDavA lAgyuM hatuM. e ajavALAnA AdhAre joyuM te thoDe dUra kaMIka UMcuM UMcuM jaNAyuM, eTale te tarapha cAlavA mAMDayuM. keTaluMka cAlyA pachI e vAta samajavAmAM AvI ke A te relve lAIna che, eTale
Page #184
--------------------------------------------------------------------------
________________ 130 [ jinapAsanA manane AzvAsana sAMpaDyuM ke have koI nizcita sthaLe jarUra pahoMcI zakAze. e relve lAInanI baMne bAju meTA meTA khADA khodelA hatA, te sAvadhAnIthI oLaMgIne ame relve lAIna para caDayA ane cAlavA lAgyA. paga serAI gayA hatA ane temAM zULe bheMkAyelI hatI, eTale cAlavuM ghaNuM muzkela hatuM, paraMtu koIka sthaLe pahoMcI javAnuM jhanuna eTaluM joradAra hatuM ke teNe pagane anerUM baLa ApyuM ane te cAlatA rahyA. e rIte cAra mAIlane pravAsa karatAM relve sTezane AvyA ane tenI najIka eka moTA taLAvanA kinAre nAnakaDI khulI eka dharmazALA hatI, tyAM sUI rahyA. gAma taddana aparicita hatuM ane madhyarAtri thayelI hatI, eTale A sivAya bIjo koI upAya na hate. pagamAM darda ghaNuM hatuM, paNa zarIra atyaMta parizramita thaI gayeluM hatuM ane vAyue vIMjhaNe karyo, eTale nidrA AvI gaI. pUre prakAza thayA pachI ame uThayA, paNa paga nIce mUkAya nahi. eka paga ghaNuM ja sUjhI gaye hatuM ane bIjAmAM paNa vedanA thatI hatI. chatAM manane atyaMta makkama karIne dhIre dhIre taLAvanI pALa parathI nIce utaryA ane lohIthI kharaDAyelA baMne pagane dhoIne sApha karyA. - tyArabAda mANasane pUchayuM te jANI zakAyuM ke amAre je gAma javAnuM hatuM, te ahIMthI cAra mAIla
Page #185
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAttvika bhUmikA ] 131 dUra hatuM! ATaluM aMtara te calAya nahi, eTale eka gADAvALAne te gAma pahAMcADavAnI vinati karI ane teNe je paisA mAgyA, te cUkavI ApyA. e gAma paheAMcyA pachI pagamAMthI zULA kADhavAmAM AvI ane ceAgya upacAra zarU thayA. daza-bAra divase ThIka thaI gayuM. A prasagane Aje khetAlIza varSanAM vahANAM vahI gayAM che, chatAM e amArA mana parathI bhuMsAyeA nathI, jyAre enuM smaraNa thaI jAya che, tyAre eka ja vicAra manamAM jhabakI jAya che ke ' kadI khATA ke ajANyA mArge javu nahi. je mAge javuM hoya tenI agAuthI pUrI mAhitI meLavI levI, ' jIvananAM sarva kSetramAM zuM A edhapATha levA jevA nathI? 3-traNa tAttvika prazno tattvanI vicAraNA aneka rIte thaI zake che ane te anero AnaMda ApI zake ema che, paNa vizeSa UMDA utaravuM na hoya teA nIcenA traNa prazno tA avazya vicArI levA joIe ane tenA ceAgya uttarA meLavIne ja ja'g' joI e. (1) huM kANu chuM ? (ra) huM kyAMthI Avye ? (3) huM kyAM javAnA ?
Page #186
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA keTalAka kahe che ke * ame A prazno para vicAra te karIe chIe, paNa tenA ceAgya uttare maLatA nathI, eTale amAruM mana muMjhAya che ane eka prakAranA viSAda utpanna thAya che. tethI te aMge vizeSa mAthAkUTa karatA nathI.' ra A mahAnubhAvAne ame eTaluM kahevA Icchae chIe ke jyAM ApaNI mati pahoMcatI na hoya, tyAM vizeSa matimAnanI matinA upayAga karavA joI e, arthAt sadguru ane zAstranu zaraNa levuM joIe. te tamArA mananuM suMdara samAdhAna karaze. : ' huM kANu chuM?' e praznanA uttaramAM ema vicAravu* ghaTe ke 'huM deha nathI, IndriyA nathI, mana ke buddhi paNa nathI, paraMtu AtmA chuM, caitanya chuM, anata ti nA bhaMDAra chuM. jema taravAra myAnamAM rahe che, athavA pakSIo mALamAM rahe che, tema hu. deharUpI myAna ke mALAmAM rahelA chuM. mane leAkeA la, va, vagere nAmathI oLakhe che, paNa e mAhya vyavahAra che; vAstavamAM mA koI nAma nathI. hu* amuka vakhate janmyA, amuka vakhate marIza, ema je kahevAya che, te dehanI apekSAe kahevAya che, paNa kharekhara huM janmatA nathI ke maratA paNa nathI. aja chuM, amara chuM, avinAzI chuM. huM je chuM, te ja huM chuM,' 'huM kayAMthI Avye ?' e praznanA uttaramAM ema vicAravuM ghaTe ke, anAdi kALathI mArA AtmA kamavazAta
Page #187
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAttvika bhUmikA ] 133 saMsAramAM paribhramaNa karI rahyo che. temAM nigeAda eTale sAdhAraNa vanaspati vagerenA nikRSTa bhavA ana tI vAra karyo che ane vividha prakAranAM duHkhA bhAgavavAmAM kaMI bAkI rAkhyu nathI. ema karatAM asad Agraha ane viSayakaSAyanA Aveza kaMIka AchA thayA, arthAt zabdAdi viSacAnI mUDhatA tathA krodha, mAna, mAyA tathA lAbhanI pakaDanuM (vRttinu) maLa ghaTayu ane puNyanA pUMja ekaThA thayA, tyAre huM ahIM AvyA, ahIM utpanna thayuM. saMbhava che ke hu narakagatimAMthI ahIM Avye hAM, sabhava che ke huM tiya cagatimAMthI ahIM AvyA hAu"; sabhava che ke huM devagatimAMthI ahI Avye. hAu"; ane sabhava che ke hu' manuSyagatimAM ne manuSya gatimAM rahyo hAu"; eTale ke manuSya tarIke mRtyu pAmIne pAchA manuSya thayA hAu'; pAMcamI gati te siddhanI che ane tyAM gayelA koI AtmA kadI pAchA pharatA nathI, eTale tyAMthI ahIM AvavAnu` zakaya nathI. hu. karmAMddha chu', kA~thI kharaDAyelA chuM, kathI lepAyelA chuM, tenuM phaLa bhogavavA mATe mAre A caturgatirUpa sa'sAramAM avirata paribhramaNa karavuM paDe che.' huM kayAM jaIza ?' e praznanA uttaramAM ema vicAravu ghaTe 'ke dareka AtmAne peAtAnI karaNInuM phaLa avazya maLe che. tema mane paNa mArI karaNInuM phaLa avazya maLavAnuM. jo huM A jIvanamAM asad Agraha,
Page #188
--------------------------------------------------------------------------
________________ 134 [ jinepAsanA viSayAveza tathA kaSAya ochA karI, hiMsAdi pApe yathAzakita ghaTADI sArAM kAma karIza, satkarma karIza, te deva ke manuSya jevI sadgati pAmIne sukhI thaIza, anyathA mArA mATe tiryaMca ke naraka jevI nikRSTa gati nirmAyelI che ane temAM mAre asahya dukheyAtanAo bhegavavI paDaze. ahIM mane nAne sarakhe kAMTe-kAMkare vAge che, te paNa sahana thatuM nathI, te parabhavamAM asahya dukhe ane yAtanAo kevI rIte sahana thaze ? tAtparya ke mAre mArI gati sudhAravI hoya to maLelA mAnavabhavane pUrepUro sadupayoga karI levuM joIe." ka-mAnavabhavanI durlabhatA mAnavabhava durlabha che, e vastu jaina temaja anya zAstrakAree khUba bhArapUrvaka kahI che ane pharI pharIne kahI che, te eTalA ja mATe ke ApaNe tenI kSaNe kSaNane sadupaga karI zakIe ane mokSaprApti ke je mAtra mAnavabhavamAMja sulabha che, te mATe pUrepUre puruSArtha ajamAvI zakIe. paraMtu mAnavabhavanI durlabhatA ApaNane samajAI nathI ane kadAca samajAI hoya te ApaNuM hRdayanA UMDANamAM utarI nathI. keTalAka ema kahe che ke jema "jaMtuo janme che, kIDAe jame che, mAchalAMo ane deDakAo janme che, pazuo ane pakSIo janme che, tema manuSya janme che, emAM durlabhatA zI?" paNa A vacane ajJAnamUlaka che. sUnuSyane bhava jaMtu, kIDA, mAchalAM, deDakAM, pazuo ke
Page #189
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAttvika bhUmikA | 13pa pakSIA jeTalA sarala nathI. jyAre A badhA bhavA anaMtI ke asa`khyAtI vAra prApta thAya che, tyAre mAnavabhava ekAda vAra prApta thAya che. eTalA ja mATe jagatamAM manuSyeAnI saMkhyA bIjA jIvA karatAM ghaNI alpa dekhAya che. luu' vastu ghaNA kALe ane ghaNA parizrame prApta thatI hAya, tene dula bha ja gaNI zakAya. ahIM koI ema kahetuM hAya ke 'mAtApitAe viSayabheAga karyo ane ame A jagatamAM ekAeka paTakAI paDavA, pachI mAnavabhavane dula bha zI rIte mAnIe ? ' teA e mahAna bhrama che. mAnavajanma e mAtra bhautika kriyA nathI. tene sabadha caitanya ke AtmA sAthe paNa che. AtmA pAtAnA kama anusAra vividha ceAniemAM janma dhAraNa karatA karatA manuSyayeAnimAM Avye ane deha-IndriyA vagerenuM nirmANa karI samaya paripakava thatAM mAtAnA udaramAMthI bahAra nIkaLyeA. tAtparyaM ke te A jagatamAM ekAeka paTakAI paDaco nathI, paNa peAtAnA karmanuM phaLa bhAgavavAne ahI AvelA che, e eka siddha hakIkta che. Aje paNa keTalAka mANasA evA maLI Ave che ke je peAtAnA gata bhavatu vana kare che ane tapAsa karatAM te kharAkhara jaNAya che. vartamAnapatrAmAM AvA kissAo avAranavAra rahe che, eTale zikSita-samajI vaga tenAthI cheka ajANya hAya, ema mAnavAne kAraNa nathI. kapAtA ja jaina zAstrakAro kahe che ke lAkhA maNa dhAnyane :
Page #190
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ nipAsanA Dhagale karyo hoya, temAM eka thAlI jeTalA sarasavanA dANuM bheLavI devAmAM Ave ane pachI e dANuM vINavA mATe eka taddana gharaDI DesIne besADavAmAM Ave te e keTalAM varSe sarasavanA dANA bhegA karI zake ? mAnavabhavanuM paNa AvuM ja che. je te hAthathI game te AtmA bhavasAgaramAM DUbI javAne ane tene manuSyatvanI punaH prApti karatAM ghaNe lAMbe kALa nIkaLI javAne. zAstrakAranA A zabda ApaNA karNapaTa vadhIne aMtaranA UMDANa sudhI pahoMcyA che kharA ? je pahoMcyA hoya te te aMge ApaNI zI taiyArIo che? hAla to rAta gamAI sevate, divasa gamAyA khAya; hirA jese manujabhava, kavaDA badale jAya.' e ghATa che. koI ema mAnatuM hoya ke A vacanemAM atizayekita che, kAraNa ke ame rAtri-divasa aneka prakAranAM kAryo karIe chIe ane temAM keTalAMka dhArmika kAryo paNa hoya che. te e mahAzane amArI eTalI ja vinaMti che ke tame bhalA thaIne covIsa kalAka daramiyAna je je pravRttio karatA he, tenI noMdha rAkhe ane pachI jaNAve ke temAM eza-ArAmanI, dhaMdhA-dhApAnI tathA khAvA-pIvAnI pravRttimAM keTalA kalAka jAya che ane dhArmika pravRttiomAM keTalA kalAka jAya che? kadAca vIza kalAkamAM a kalAka ke eka kalAka dhArmika pravRttiomAM jate hoya te e te kAMI gaNanApAtra che?
Page #191
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAtvika bhUmikA ] 137 jIvanamAM dhArmika pravRttio vadhe, jIvana dharmAbhimukha thAya te ja meMgherA mAnavabhavanI sArthakatA thaI gaNAya, e vAta ApaNA aMtaranA tAretAramAM vaNAI javAnI jarUra che. 5- kSamAga pAMcaso prakaraNa-graMthonA praNetA zrI umAsvAti mahArAje ahaMtu pravacananA sArarUpa zrI tattvArthAdhigamasUtranA prathama adhyAyanA prathama sUtramAM kahyuM che ke sacazvana-jJAna-vAritrANi mokSanA " A duniyAmAM mekSa nAmanI eka avasthA jarUra che. je AvI kaI avasthA ja na hoya te tene mArga batAvavAnI jarUra zI ? mahApuruSoe potAnA viziSTa jJAnathI A avasthA nihALI che ane tenI prApti paNa karI che, eTale e eka dRSTa-anubhUta vastu che. thoDI buddhi deDAvIe-akkala laDAvIe, te ApaNane A vastunI khAtarI thaI zake ema che. A jagatamAM eka karatAM bIje manuSya ane bIjA karatAM trIje manuSya saMteSa vagere sadguNene kAraNe aMtaraMga daSTie vadhAre sukhI jaNAya che. Ama sukhanuM pramANa uttarottara vistaratuM jAya che, eTale chevaTe evI sthiti hevI joIe ke jemAM anaMta sukha raheluM hoya. asa, tenuM ja nAma mokSa. abhyadayanuM e zikhara che, enAthI vadhAre sukha anya kazAmAM nathI. mokSamArga eka che, paNa tenI majala traNa bhAgamAM
Page #192
--------------------------------------------------------------------------
________________ 138 [ jinapAsanA vahecAyelI che. temAM pahelA bhAgane samprayadarzana kahevAmAM Ave che, bIjA bhAgane samyajJAna kahevAmAM Ave che ane trIjA bhAgane samyaphacAritra kahevAmAM Ave che. A badhA bhAge kramazaH AtmasAt thavAthI ja mokSanI prApti karI zakAya che. koI ema mAnatuM hoya ke "A bhAgone kamazaH AtmasAt karavAnI zI jarUra? chevaTe te samyakracAritrathI ja mekSa maLavAne che, mATe samyakracAritranuM ja sIdhuM ArAdhana kema na karavuM ? te e mAnyatA vyAjabI nathI. je kAma je kame siddha thatuM hoya, te kAmamAM te kamane ja anusare paDe che. dAkhalA tarIke kaI mALabaMdha makAna para caDavuM hoya te nIsaraNI, sIDI ke dAdarane Azraya levo paDe che ane temAM jeTalAM pagathiyAM beThavAyAM hoya, tene kramazaH caDavA ja paDe che. - ahIM koI ema kahetuM hoya ke "nasaraNa, sIDI ke dAdara mATe A vAta sAcI che, paNa have te lIphaTane jamAne che ane te ApaNane je majale javuM hoya te majale sIdhI pahoMcADI de che, te mokSaprAptimAM evuM kema na bane ? paNa Ama kahevAmAM bhUla thAya che, athavA te samajaphera che. lIphaTamAM UbhA rahyA ane svIca dAbI ke te saDasaDATa upara javA lAge che, paNa temAM pahelo mALa, bIje mALa, trIjo mALa, ema badhA mALane kramazaH sparzavA-eALaMgavA paDe che ane te ja lIphaTa
Page #193
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAttvika bhUmikA ] 13 dhArelA majale paheAMcI zake che. vaccenA koI paNa majale ALage nahi teA te upara jaI zakatI nathI. koI manuSyane snAtaka thayuM hAya te teNe prAthamika, mAdhyamika ane ucca, ema traNe prakAranA abhyAsa kramazaH karavA paDe che ke nahi ? jo te sIdhA mAdhyamika ke ucca abhyAsa karavAnI abhilASA rAkhe teA karIzake che kharA ? tAtpa ke dareka kArya tenA kramathI ja siddha thAya che. 6-samyak dananuM mahattva samyag darzananuM mahattva samajAvavA mATe jaina zAstromAM ghaNuM vivecana thayeluM che ane keTalAMka suMdara subhASitA lakhAyelAM che. pAkeAnI jANa mATe temAMnAM keTalAMka ahI rajU karIzuM': vinA samyaktvaratnena, vratAni nikhilAnyapi / nazyanti tatkSaNAdeva, Rte nAthAdyathA camUH // tadvimuktaH kriyAyogaH, prAyaH svalpaphalapradaH / vinAnukUlavAtena, kRSikarma yathA bhavet // samyakatva ratna vinA badhAM vratA senApati vinAnI. senAnI jema tarata ja nAza pAme che. anukULa pavana vinA jema khetI alpa phaLadAyaka thAya che, tema samyakatva vinA badhI kriyAo prAya: alpa phaLavALI thAya che. ' ' je vastu zreSTha, suMdara, durlabha ke ati mahattvanI hAya, tene ratnanI upamA ApavAmAM Ave che. A rIte
Page #194
--------------------------------------------------------------------------
________________ 140 [jinAAsanA ahI' samyakatvane ratnanI upamA apAyelI che. sAthe e paNa jaNAvI daIe ke A ja rIte samyajJAna ane samyakriyAne paNa ratnanI upamA ApavAmAM Ave che ane e rIte mekSamArganI majalanA traNa bhAgAne mATe ratnatrayI" zabdane prayAga thAya che. ' vrata-niyama e cAritranuM mukhya aMga che. laDAInA medAnamAM senA laDe che, te senApatinI dAravaNInA AdhAre laDe che. evAmAM senApati mAryo jAya ke nAzI jAya teA senAne doravaNI maLatI nathI, eTale te garakhaDamAM paDI jAya che ane nAzabhAga karavA lAge che. tenA zatrupakSa lAbha le che ane prakhaLa humaleA karI nAza karI nAkhe che. vratAnI khAkhatamAM paNa Avu... ja che. jyAM sudhI temane samyaktvanuM khaLa maLatuM hAya, tyAM sudhI te kharAkhara TakI rahe che, arthAt temanuM pAlana kharAkhara thAya che; paNa samyaktva gayuM ke badhAM teA DhIlAM paDI jAya che ane Akhare chUTI jAya che. naMdana maNiyAranuM dRSTAMta A bAbatamAM naMdana maNiyAranuM dRSTAMta jANavA ceAgya che. prathama teNe nigraMtha munie pAse samyaktvapUrNAMka zrAvakanAM khAra tratA grahaNa karyA hatAM ane tenu pAlana kharAkhara karatA hatA. paNa pAchaLathI sAmikA temaja nigraMtha munione sahavAsa rahyo nahi. khIjI khAnu mithyAtvIonA--mithyA mAnyatAvALAonA saha
Page #195
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAtvika bhUmikA ]. 14. vAsa vadhyo, eTale samyaktva dUSita thayuM ane cAlyuM gayuM. pariNAme tenAM badhAM vate chUTI gayAM ane te jaLAzo vagere baMdhAvavAmAM jIvananuM zreya samajavA lAge. pachI teNe rAjagRhI nagarInI bahAra eka suMdara vAva baMdhAvI. leke tenI prazaMsA karavA lAgyA. paNa aMta samaye tene jIva vAvamAM bharAI rahevAthI tenuM mRtyu bagaDayuM ane te e ja vAvamAM deDakArUpe utpanna thaye. eka vAra teNe vAvanA kinAre UbhelA mANasone bhagavAna mahAvIranA Agamana saMbaMdhI vAto karatAM sAMbha nyA, tyAre tene e adhyavasAya utpanna thaye ke AvuM nAma meM kaIka vAra sAMbhaLeluM che. ema karatAM tene jAti smaraNa jJAna utpanna thayuM ane nigraMtha munio pAsethI samyaktvapUrvaka zrAvakanAM bAra vrato grahaNa karelAM, te vAta yAda AvI. sAthe e paNa khyAla Avyo ke, mAruM samyakutva nAza pAmyuM ane vrata vagere chUTI gayAM, eTale mArI A durdazA thaI; paNa phIkara nahi, have huM bagaDelI bAjI sudhArI laIza. te bhagavAna mahAvIra pratye zraddhAnvita thayo ane temanAM darzana karavAnI abhilASAthI prayatnapUrvaka vAvanI bahAra nIkaLe. pachI kUdatI kUdate lekapravAhanA AdhAre bhagavAna mahAvIranA samavasaraNa tarapha javA lAgyo, evAmAM tyAMthI zreNika rAjAnI senA pasAra thaI ane tenA eka ghoDAnA paga nIce AvI jatAM tenAM AMtaraDAM peTanI bahAra nIkaLI.
Page #196
--------------------------------------------------------------------------
________________ 142 ( [ jinapAsanA paDyAM. paraMtu te dhImethI bAju haThI gaye ane tyAM rahI teNe bhagavAna mahAvIranI vaMdanA-stuti-bhakti karI. chevaTe temanuM zaraNa svIkAryuM. A upAsanA-ArAdhanAnA prabhAve te mRtyu pAmIne saudharmadeva lekamAM dAMka nAmano deva thaye. khetara kheDayuM hoya, khAtara nAkhyuM hoya ane pANI paNa pAyuM hoya, paraMtu vAyu anukULa na hoya te dhAnya barAbara ugatuM nathI ane kadAca uge te paNa karamAI cimaLAI jAya che. ghaNI vAra te DuMDAmAM dANuM caDyA heya ane vAyu pratikULa vAya te temAMnA ghaNA kharA dANA kharI jAya che. TUMkamAM khetInuM gya phaLa pAmavA mATe anukULa vAyunI apekSA rahe che, tema badhI kriyAone -phelavatI thavA mATe samyaktvanI apekSA rahe che. hajI paNa eka vadhAre subhASita sAMbhaLoH dhyAnaM duHkhanidhAnameva tapasaH santApamAnaM phalaM, svAdhyAyo'pi ca vandhya eva sudhiyAM te'bhigrahAH kugrahAH / azlIlA khalu dAnazAlatulanA tIrthAdiyAtrA vRthA, samyaktvena vihInamanyadapi yat tat sarvamantargaDu // "samyakatva vinA dhyAna e mAtra duHkhanuM nidhana thAya che, tapanuM phaLa mAtra saMtApa ja maLe che, svAdhyAya paNa vadhya ja thAya che, abhigraho dhAraNa karavA te mAtra kadAgraha gaNAya che, dAna-zIlAdinI tulanA paNa prazasta thatI nathI ane tIrthayAtrA paNa vRthA ja thAya che. A sivAya bIjI paNa badhI puNya kriyAo niSphaLa jAya che."
Page #197
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAtvika bhUmikA ] 143 ahIM e prazna thavA saMbhava che-ke " uparanAM be subhASitemAM samyakatva vinAnI kriyAone alpa phaLavALI kahI ane ahIM taddana niSphaLa jAhera karI, to temAM sAcuM zuM samajavuM? " tene khulAse e che ke je vastunuM je phaLa maLavuM joIe, tenAM karatAM ghaNuM alapa phaLa maLe athavA je mukhya phaLa maLavuM joIe, te na maLatAM bIjuM phaLa maLe tyAM niSphaLatA ja maLI gaNAya che. eka mANase lAkha rUpiyA kamAvAnI IcchAthI dhaMdhAnuM maMDANa karyuM hoya ane te mATe rAtri-divasa joyA vagara udyama karyo hoya, tene e dhaMdhAmAM se ke basa rUpiyAnI prApti thAya to zuM kahevAze ? bicAro kaMI paNa kamAya nahi, tene sarva udyama-sarva parizrama niSphaLa gaye. ahIM paNa ema ja samajavuM. 7-samyakatva para vizeSa bhAra mUkavAnuM kAraNa samyakatva para vizeSa bhAra mUkavAnuM eka kAraNa e paNa che ke je AtmAne eka vAra samyakatvanI prApti thaI hoya, samyakatvanI sparzanA thaI hoya, te vadhAremAM vadhAre ardha pudgala-parAvarta jeTalA samayanI aMdara avazya mokSa pAme che. A AzvAsana kaMI jevuM tevuM nathI. ardhapudgala-parAvarta samaya Ama te ghaNe moTo che, te anaMta kAlacakothI bane che, paNa anaMta pudgalaparAvarta kAlanI sarakhAmaNImAM te ghaNe mATe nathI. ATalA vakhatamAM paNa je mokSaprAptinI khAtarI maLatI hoya
Page #198
--------------------------------------------------------------------------
________________ 144 [ jine pAsanA te AnaMda ja pAmaveA joI e. ekalA jJAna ke ekalA cAritra mATe AvI keAI khAtarI apAyelI nathI. 8-samyakatva kone kahevAya ? samyakatva kone kahevAya ? te paNa kharAkhara samajI levu joI e. te aMge zAstromAM kahyuM che keHdhmmss choi mUlaM sammattaM savvadosaparimukaM / taM puNa visuddhadevAi, savvasaddaNapariNAmo // 6 sa dASAthI vimukata evuM samyakatva dhanuM mULa che ane te vizuddha devAdinI sa pUrNa zraddhArUpa che.' gheDAM vivecanathI A vastu spaSTa thaze. mekSaprApti nA sarvAM upAceAnI-sarva sAdhaneAnI sAmAnya sa`jJA dhama che, eTale samyakatvane dharmanuM mULa samajavAnu che. jema mULa vinA vRkSa hAya nahi, tema samyakatva vinA dha hAya nahi, paraMtu A samyakatva dhanuM mULa tyAre ja banI zake che ke jyAre te zakA, kAMkSA, vicikitsA Adi sa doSothI mukata hAya, arthAt nirdoSa hAya. x samyakatva eTale sudeva Adi paranI parama zraddhA. ahI. AdipadathI suguru ane sudharma abhipreta che. tAtparya ke sudeva, suguru tathA sudharma paranI saMpUrNa zraddhA, e ja samyakatva che. tethI samyakatva dhAraNa karatI vakhate nIcenI pratijJA grahaNa karAya cheH x samyakatvanA atiyAre aMgejI zrI pratikramaNusUtraprAdha rIkA bhAga khIjo, pR. 194.
Page #199
--------------------------------------------------------------------------
________________ 145 tAtvika bhUmikA ] 'arihaMto maha devo, jAvajjIva susAhuNo guruNo / jiNapannattaM tattaM, ia sammattaM mae gahiraM // ' - "arahiMta e mArA deva che, sAdhuo arthAt nigraMtha munio mArA guru che ane jinee kaheluM tatva e mAre dharma che. meM samasta jIvana mATe A prakAranuM samyakatva grahaNa karyuM che.' "jene sAcuM zuM? ane khoTuM zuM?' tene viveka nathI, te deva, guru ane dharmanuM satya svarUpa samajI zakate nathI, eTale mumukSuo A viveka keLavI levAnI jarUra che. deva, guru tathA dharmanI parIkSA kema karavI? te aMge jaina zAstromAM ghaNuM vivecana thayeluM che, je mumukSuone suMdara mArgadarzana Ape ema che. tene sAra ame "sAcuM ane khoTu nAmanA "dharmabodha graMthamALA'nA trIjA pustakamAM Apela che, te jijJAsuoe jarUra je. -samyagajJAna je jJAna samyakatvathI yukta hoya te samyagUjJAna kahevAya. AvuM jJAna mekSamArganI bIjI majala bane che ane trIjI majalane mArga mokaLe kare che. samyagrajJAnanI prApti sarvajJakathita zAstrAdhyayana arthAt zratAbhyAsathI thAya che, e bhUlavAnuM nathI. je samyaktvadhArI AtmA zratane paddhatisara abhyAsa kare che tene jIva-ajIvane bheda samajAya che, puNya-pApane badhA 10
Page #200
--------------------------------------------------------------------------
________________ 146 [ jinepAsanA thAya che, baMdha-kSanuM svarUpa samajAya che ane Azrava, saMvara, nirjarAdi tanuM paNa viziSTa jJAna thaI jatAM tene mokSaprApti mATeno utsAha vRddhi pAme che. AthI te AgaLa pagalAM mAMDe che. "jJAna harTa viratiH "--e sUtrane paramArtha A ja che. 10-samyaka cAritra je cAritra samyagadarzana ane samyagajJAnathI yukta hoya te samyapha cAritra kahevAya. te mokSamArganI trIjI ane chellI majala che. temAM paMcamahAvrata tathA samitiguptinA niraticAra pAlana sAthe bAhya-atyaMtara tapazcaryAnuM paNa utkRSTa AlaMbana levAnuM hoya che. tenAthI AtmAnI zaktine AvarI rahelAM sakala karmone nAza thAya che ane mokSanI prApti nizcita bane che. 11-bhrama-nivAraNa jaina dharmanI-jaina darzananI A sarvisaMmata vastu che, eTale ke temAM koI vivAda nathI, paraMtu zAstramAM aneka jAtanAM vacana saMgrahAyelAM hoya che ane te judA judA naya ke daSTibiMdune anulakSIne kahevAyelAM hoya che, te nahi jANanArA manuSyane keTalIka vAra bhrama utpanna thAya che ane teo cakarAve caDI jAya che. jaina zAstromAM evuM vacana Ave che ke- mALo vIvo, vava vacanAmAM kA-tene artha keIema kare ke zraddhA rAkhavAthI-samyaktvanuM pAlana karavAthI ja AtmAne mekSanI prApti thAya che, te e barAbara nathI. tyAM
Page #201
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAtvika bhUmikA ] 147, zraddhAnuM-samyakatvanuM mahattva batAvavAno hetu che, eTale tenAthI je aMtima phaLa maLe che, te lakSamAM rAkhIne AvuM vidhAna karAyuM che, paNa temAM samyagUjJAna ke samyaka cAritrane apalApa karavAno hetu nathI. jaina zAmAM evuM vacana paNa Ave che ke-" nALajiriyAchuM moralo-jJAna ane kiyA vaDe mekSa maLe che." ene artha koI ema kare ke "mokSanI prApti mATe jJAna ane kriyA basa che; te mATe samyaktvanI AvazyakatA nathI. je AvazyakatA hota te A sUtramAM tene spaSTa nirdeza karyo hato. te e gaMbhIra bhUla che. A sUtra "jJAnathI mekSa maLe ke kiyAthI mekSa maLe ? e praznanA uttararUpe kahevAyuM che. keTalAka ema kahe che ke "mAtra jJAnathI ja mekSa maLe, temAM kriyA-anuSThAnAdinI koI jarUra nathI; ane keTalAka ema kahe che ke "kiyA e ja mukhya vastu che; kriyA karIe eTale mekSa jarUra maLe. tyAM jaina mahaSio ema kahevA Icche che ke ekalI kriyAthI ke ekalA jJAnathI mokSa maLatuM nathI paNa jJAna ane kriyA e baMnenA vegathI mokSa maLe che. A sUtramAM mokSamArganI majale batAvavAno hetu nathI ane samyaktvano samAveza jJAnamAM thAya che, eTale temAM samyaktvane alaga nirdeza karele nathI. zrI dazavaikAlikasUtranA prathama adhyayananI prathama gAthA nIce mujaba cheH
Page #202
--------------------------------------------------------------------------
________________ 148 [ jinapAsanA dhammo maMgalamukkiTu. ahiMsA saMjamo tvo| / devA vi taM namasaMti, jassa dhamme sayA maNo / " dharma utkRSTa maMgala che, te ahiMsA, saMyama ane taparUpa che. jenA manamAM Ave dharma sadAkALa vasyA che, tene deve paNa namaskAra kare che." A parathI keTalAka ema samaje che ke ahiMsA, saMyama ane tapanuM AcaraNa karIe, eTale badhe dharma AvI gaye. ethI mekSa avazya maLe. paNa ahIM jyA. saMbaMdhamAM A zabdo kahevAyA che, tene vicAra karatA nathI. zrI dazavaikAlikasUtra sAdhudharmanuM varNana karavA arthe racAyeluM che, eTale tyAM dharma zabdathI sAdhudhama ke cAritradharma abhipreta che ane temAM ahiMsA, saMyama ane tapanI mukhyatA che, ema kahevAno hetu che. tAtparya ke sAdhudharma aMgIkAra karanAre ahiMsAnuM utkRSTa pAlana karavuM joIe, saMyamanI suMdara ArAdhanA karavI joIe ane jIvanane tamaya banAvI devuM joIe, te ja sAdhudharma aMgIkAra karyAnI sArthakatA che. paraMtu A vastu samajyA vinA ema mAnI laIe ke ahiMsA, saMyama ane tapanuM ArAdhana karIe te badhA dharma emAM AvI gaye, kaMI avaziSTa rahyuM nahi, te e gaMbhIra bhUla che. sAdhune dharma jude che, gRhasthane dharma jude che. te baMnee pitAnI kakSAmAM rahIne dharmanuM AcaraNa karavAnuM che.
Page #203
--------------------------------------------------------------------------
________________ tAtvika bhUmikA ] 149 gRhastha-dharmamAM mArgAnusArI banIne samyaktvayukta, Ara vratonI dhAraNa karavAnI hoya che. te bAjue mUkI mAtra ahiMsA, saMyama ane tapanI vAta karIe te nAnA meDhe mATe keLiye jamavA jevuM che. gRhastha ahiMsA, saMyama ane tapanuM ArAdhana karIne keTaluM karI zake ? e game teTalo prayatna kare te paNa sAdhunI tole AvI zake nahi. sAdhunI dayAne vIsa vasA kahI che, e parathI baMne vaccenuM aMtara samajI zakAze. gRhasthane mATe te e ja ucita che ke te prathama mArgAnusArI bane, samyaktvadhArI thAya ane zrI jinabhagavaMta paranI zraddhAne ati majabUta banAvI temanI upAsanAmAM lAgI jAya. te sAthe sadgurunI paNa sevA kare, temanI pAsethI dharma sAMbhaLe ane tenuM yathAzakti AcaraNa kare.
Page #204
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa AThamuM nAma-smaraNa upAsanAnuM prathama aMga nAma-smaraNa che, eTale prastuta prakaraNamAM te saMbaMdhI keTalIka vicAraNuM karIzuM. upAsyadevane yAda karavA, upAsya devanuM nAma bolavuM, upAsyadevanA nAmanuM raTaNa karavuM, upAsya devanA nAmane * japa karavo, tene nAma-smaraNa kahevAmAM Ave che. keTalAka tene bhagava-smaraNa ke prabhu-smaraNa paNa kahe che, kAraNa ke, temAM bhagavAna athavA prabhunA nAmanuM smaraNa hoya che. nAma-smaraNa e sahaja sAdhana che, eTale ke te bahu sahelAIthI thaI zake evuM che. "he arihaMta ! he vItarAga ! he paramAtmA !" e jinanAma sUcaka zabda manathI yAda karavA hoya ke mukhathI bolavA hoya te zI takalIpha paDe che? vaLI manuSya nA hoya ke meTe heya athavA game te sthAne rahela hoya ane game te avasthAmAM rahele hoya te paNa A nAme bolI zake che. eka aherAtamAM sa-base vAra prabhunuM nAma-smaraNa karavuM, e jarAye agharUM nathI. + divasa ane rAtrimAM.
Page #205
--------------------------------------------------------------------------
________________ nAma-smaraNa ] 151 jaina paraMparA te evI che ke bALaka kaMI samajaNuM thAya ane bolatAM zIkhe eTale tene navakAramaMtra zIkhavA ane vIza tIrthakaronAM nAma yAda karAvavAM, jethI te uThatAM, besatAM ke sUtAM athavA game te sthitimAM zrI arihaMta devanuM smaraNa karI zake ane pitAnA jIvanane saphaLa banAvI zake. ame eka taddana nAnA gAmaDAmAM janmyA hatA ke jyAM na hatuM maMdira, na hatuM ghara-daherAsara ke na hatI pAThazALA. paNa mAtAnA dharmasaMskAro uttama hatA, eTale temaNe amane navakAramaMtra zIkhavyo ane covIza tIrthakaronAM nAma zIkhavyAM. vaLI te reja savAre athavA sUtAM pahelAM avazya bolI javA ja joIe, e Agraha rAkhe, te amane jaina dharmane saMskAra paDyo ane amArA upAsyadeva-ISTadeva arihaMta bhagavaMta che, e khyAla pedA thatAM kamekame temanA pratye bhakti jAgRta thaI. Aje te paristhiti vicitra che. khAsa karIne jeo vadhAre zikSita ke dhanavAna che, tene tyAM bALake para A jAtane saMskAra pADavAnA prayatane thatA nathI. ame evAM kuTuMbe joyAM che ke jyAM bALake cauda paMdara varSanA thavA chatAM pUro navakAramaMtra paNa jANe nahi; pachI cAvIza tIrthakarenAM nAma kaDakaDATa belI javAnI vAta te rahI ja kayAM? zALAmAM paNa zabda zIkhavatI vakhate Go d-gauDa (prabhu)ne badale D , g-Dega (kUtarA)nI pasaMdagI thatI hoya
Page #206
--------------------------------------------------------------------------
________________ 152 [ jinepAsanA tyAM prabhunA nAmane saMskAra paDe kyAMthI? ane reja prabhusmaraNa thAya kyAMthI? Aje sArA saMskAronuM baLa ghaTayuM che ane buddhivAda bephAma banyuM che, eTale nAma-smaraNa ke prabhusmaraNa viSe paNa jAtajAtanA ane tarehatarehanA prazno pUchAya che. ekavAra eka vidyArthIe amane pUchyuM ke vAraMvAra arihaMta devanuM nAma belavAnI jarUra zI? pepaTa vAraMvAra rAmanuM nAma bele che, to zuM tene keI prakArane lAbha thAya che khare?" ame kahyuM: "arihaMta devanuM vAraMvAra nAma levAthI temanI sAthe ApaNe saMbaMdha baMdhAya che ane baMdhAyo hoya to te pAke thAya che. ema karatAM temane para sneha thAya che, prIti jAme che ane temanA jIvana tathA upadezanuM rahasya samajAya che, eTale ApaNuM lakSa bhautika padArtho parathI khasIne dhArmika-AdhyAtmika jIvana para kendrita thAya che ane tenuM pariNAma ghaNuM suMdara Ave che. tame ahIM pipaTanuM daSTAnna ApyuM, paNa te ucita nathI. jyAM tiryaMca ane kyAM manuSya ! e baMnenI sarakhAmaNa ja zI hoI zake ? Ama chatAM eTaluM samajI lo ke rAmanuM nAma levAthI kene te pyAre lAge che, lokene te game che ane leke tene jamarUkha, maracAM vagere ISTa padArtho khAvAne Ape che. tAtparya ke tethI tene lAbha ja thAya che, kaI prakAranuM nukazAna thatuM nathI. AthI samaju-zANuM-vivekI puruSe eTaluM vicAravuM joIe ke
Page #207
--------------------------------------------------------------------------
________________ nAmasmaraNa ] 153 jyAre vagara samajye raTAtuM prabhunuM nAma lAbhadAyI thAya che, te samajaNapUrvaka prabhunuM nAma raTIe tA keTaleA lAbha thAya ?' pelA vidyArthIne amAre A khulAsA gaLe utaryo ane teNe teja divasathI nAma-smaraNu cAlu karyuM. eka satapuruSe kahyuM che ke- huM manuSyA ! tame zuM koI camatkArika auSadhinI zeAdhamAM che ? te ahI AveA, huM tamane e auSadha matAvuM. e auSadha kaI vanaspatinA putra, puSpa, phaLa ke mULa rUpa nathI ke keAI rasarasAyaNanI mAtrArUpa nathI. e che prabhunuM nAma-smaraNa, te jo kharA bhAvathI-kharI zraddhAthI karaze te zarIramAM kAI paNa prakAranA rAga vyApaze nahi ke manamAM koI paNa jAtanA zAka-sa'tApa utpanna thaze nahi. vaLI je kai suzIkhatA ke muzkelIe AvI paDI haze, te badhI dUra thaI jaze. ' A vacanA TaMkazALI che, paNa meha-mamatvanA pAzamAM aMdhAyelA manuSyeAnAM gaLe utare che kayAM ? teA te peAtAnAM mAnI lIdhelAM sukhAne meLavavAmAM ane tene mANavAmAM masta rahe che ane mRtyu ke paraleAkanI paravAha karatA nathI. alamatta, jyAre koI rAga AvI paDe che ane te davAo ke iMjekazaneAne dAda ApatA nathI; athavA priyajananA vicAga Adi koi durghaTanA bane che ane zeAkasAgaramAM DUbI jAya che; athavA koI aNudhArI Aphta AvI paDatAM atyaMta kaDhaMgI sthitimAM tyAre teo 'huM prale! ! he Izvara ! he mUkAI jAya che bhagavAn ! mane
Page #208
--------------------------------------------------------------------------
________________ 154 [ jinapAsanA bacAva, mane A dukhamAMthI choDAva" e rIte bele che kharA, paNa e kAMI nAma-smaraNa karyuM kahevAya nahi, karavuM paDayuM kahevAya. ethI acuka lAbha te thAya ja che, paNa-kharUM nAma-smaraNa te tyAre ja karyuM kahevAya ke jyAre pitAnuM lakSa prabhumAM joDavAnA uddezathI tenuM nAma vAraMvAra raTavAmAM Ave. kabIra sAheba eka mahAna saMta puruSa hatA. temaNe pitAnI vedhaka vANImAM kahyuM che ke sumirana se sukha hota hai, sumirana se duHkha jAya / kahai kabIra sumirana kiye, sAI mAMhi samAya / / "nAma-smaraNathI sukha eTale nijasvarUpAnaMdanI prApti thAya che ane duHkha eTale janma, jarA tathA maraNane nAza thAya che. kabIra kahe che ke sAMInuM-bhagavAnanuM nAma smaravAthI chevaTe temAM bhaLI javAya che." / sumirana kI sudhiyoM karo, jyoM gAgara panihArI / __ hAlai Dolai surati meM, kahaiM kabIra vicaarii| kabIra ghaNe vicAra karIne-ghaNo anubhava meLavIne kahe che ke huM haMsajana! arthAt mumukSuo! jevI rIte panihArI rastAmAM cAlatAM, DolatAM tathA bahenapaNue sAthe vAta karatAM paNa pitAnuM lakSa mAthe lIdhelAM beDAM upara rAkhe che, tevI rIte tame duniyAne vyavahAra calAvavA
Page #209
--------------------------------------------------------------------------
________________ nAma-smaraNa ] 155 chatAM tamAruM lakSa bhagavAnanA nAma-smaraNamAM rAkhe." tAtparya ke ema karavAthI tamAre eka divasa uddhAra thaze. sumirana so mana lAiye, jaise dIpa pataMga / / prANa tajai china eka meM, jarata na mohe aMga // "saMsAranA vidhavidha viSayamAM bhaTakI rahelA manane nAma-smaraNa para lAvavuM joIe, paNa A vastu tyAre ja banI zake ke jyAre ApaNane bhagavAna pratye prema hoya, Asakti hoya. jema pataMgiyAne dIpaka pratye Asakti che, te e bIje kaze vicAra karyA vinA tenI tamAM jhaMpalAve che ane kSaNamAtramAM pitAne prANa tajI de che. vaLI te baLatI vakhate potAnA aMga para jarAya meha - pAmatuM nathI. A ja rIte bhagavAna pratye Asakti hoya, prema heya, te bIje kaze vicAra karyA vinA tenA nAma smaraNamAM jhukI paDavuM joIe ane ema karatAM kadAca kaI karmanA udaye kaI prakAranuM nukazAna ke kaSTa AvI. paDe te tenI leza paNa paravAha karavI na joIe. anya saMta puruSoe paNa nAma-smaraNane A mahimA gAye che ane tethI ja mumukSuo-bhaktajano "rAma rAma" "kRSNa kRSNa hare" "jaya zaMbhe" vagere zabdo vaDe nAma-smaraNa karatAM mAluma paDe che. keTalAka "raghupati rAghava rAjArAma, patitapAvana sItArAma vagere padanI dhUna paNa lagADe che ane temAM masta banI jAya che. e vakhate. temane duniyAnI anya kaI vastu yAda AvatI nathI...
Page #210
--------------------------------------------------------------------------
________________ 156 [ jinapAsanA keTalAka pitAnAM tamAma vastro para "rAma rAma" vagere zabda citarAve che, jethI pitAne tenuM smaraNa rahe ane anya leke paNa prabhunuM nAma letAM thAya. keTalAka pitAnA deha para bhagavAnanA nAmanAM chuMdaNAM paDAve che ke jethI hAlatAMcAlatAM tenA para najara paDe ane prabhunuM smaraNa rahyA kare. keTalAka nAma-smaraNane vega ApavA nAma-lekhananI pravRtti calAve che, te keTalAka khAsa satra yejIne bhagavAnanA nAmane japa karAve che.* ahIM eTaluM spaSTa karavuM joIe ke bauddho, musalamAne tathA khristIo vagere paNa potapotAnI rIte nAmasmaraNa kare che. keTalAka ema mAne che ke "nAma-smaraNa eka sArI vastu che, paNa jaina dharmamAM tenA para khAsa bhAra mUkAye. nathI. paraMtu A mAnyatA satyathI vegaLI che. jaina mahaSioe paNa nAma-smaraNane mahimA vividha prakAre gAye che ane tenI maMgalamayatAne mahora mArI che. maharSi naMdiSaNe ajita-zAnti-stavamAM kahyuM che keajiyjinn ! suhappavattaNaM, rava purasuttama tAmatti. * AmAMnI keTalIka pravRttio vicAraNIya che; paraMtu nAmamaraNa aMge kevI kevI pravRttio cAlI rahI che, te batAvavA mATe ja ahIM teno nirdeza karyo che.
Page #211
--------------------------------------------------------------------------
________________ nAma-maraNa 1 157 taha ya dhii-mai-pavattaNaM, tava ya jiNuttama sNtikittnnN|| he puruSottama ajitanAtha ! tamAruM nAma-smaraNa zubhane pravartAvanAruM che, temaja vRti ane matine ApanAruM che. he jinettama zAMtinAtha ! tamAruM nAma-smaraNa paNa evuM ja che." ahI zrI ajitanAtha ane zrI zAMtinAtha bhagavAnanI stuti cAlI rahI che, eTale temane nAmanirdeza karavAmAM Avyo che, paNa A vastu badhA jinezvarane mATe samajI levAnI che, eTale ke badhAnA nAma-smaraNamAM A prabhAva raheluM che. aMdhAruM dUra thayA sivAya ajavALuM prakaTatuM nathI, tema azubha dUra thayA sivAya zubhanuM pravartana thatuM nathI, eTale zubhanA pravartanamAM azubhanuM nivAraNa AvI jAya che. dhRti eTale cittanI svasthatA. manuSyanuM mana vividha prakAranI Adhi, vyAdhi tathA upAdhinAM kAraNe asvastha banI jAya che, paNa jinezvara devanAM nAma-smaraNane prabhAva e che ke te badhI asvasthatAne dUra karI de che ane tethI cittamAM nahi dhArelI evI svasthatA-prasannatAne anubhava thAya che. mati eTale uttama prakAranI mati, satyAsatyane nirNaya karI zake evI vivekavALI buddhi. tAtparya ke jina bhagavaMtanuM nAma-smaraNa karavAthI saghaLAM.
Page #212
--------------------------------------------------------------------------
________________ 158 [ jinopAsanA aniSTo dUra thAya che, uttama prakAranI buddhi sAMpaDe che ane cittanI svasthatA tathA prasannatA prApta thAya che. zrI mAnatuMgasUrie bhaktAmastetramAM jaNAvyuM che keaapaadksstthmurushrRNkhlvessttitaaNgaa gADhaM bRhanigaDakoTividhRSTajaMghAH / svanAmamantramanizaM manujaH smarantaH, sadyaH svayaM vigatabandhabhayA bhavanti // 44 // pagathI kaMTha sudhI meTI moTI beDIoe karI zarIra bAMdheluM hoya, tathA atyaMta meTI beDIonA agrabhAgathI jemanI jaMghA ghasAI gaI hoya, tevA manuSya tamArA nAmarUpI maMtranuM smaraNa karatAM tatkALa pitAnI meLe baMdhananA bhayathI rahita banI jAya che.' jinabhagavaMtanA nAma-smaraNane A kevo maTe mahimA ! keIne ema lAgatuM hoya ke A zabda atizakti bharelA che, te e bhUla che. dhArAnagarInA rAjAe zrI mAnatuMgasUrinI parIkSA karavA mATe temane lekhaMDanI 44 majabUta sAMkaLo vaDe bAMdhI laI bhoMyarAmAM pUryA hatA ane e bhoMyarAnA dvAre moTAM tALAM lagAvI dIdhAM hatAM, paraMtu sUrijIe zrI AdinAtha bhagavAnanuM pavitra nAmasmaraNa karIne parama zraddhApUrvaka temanI stuti karavA mAMDI ke dareka gAthAe akeka sAMkaLanuM baMdhana tUTatuM gayuM ane chevaTe teo sarva baMdhanathI mukta thayA. AthI rAjA
Page #213
--------------------------------------------------------------------------
________________ nAma-smaraNa ] 150 atyaMta cakita thayo ane sarva sabhAjanee jina-bhagavaMtanA nAma-smaraNane mahimA svIkAryo. ahIM prasaMgavazAt eTaluM jaNAvI daIe ke kaI manuSya baMdhanamAM paDyo hoya, eTale ke kedakhAnAnI zikSA pAmyuM hoya, tyAre A gAthAne vidhisara japa karavAthI tene TuMka samayamAM chUTakAro thAya che. keTalAka maMtravidee A jAtane pravega karyAnuM amArI jANamAM che, eTale ahIM ATale IzAro karyo che. ahI evo prazna thavAno saMbhava che ke "yuropano mahAna jAdugara huDInI sAMkaLanA game tevA baMdhanamAMthI mukta thaI jato ane bhAratane mazahura jAdugara ke. lAla paNa lagabhaga evA ja praveza karI batAve che, tenuM kema?" A praznane uttara e che ke "yurepanA mahAna jAdugara huDInIe A jagatamAMthI vidAya letAM pahelAM eka pustaka lakhyuM che ane pote A vastu kevI rIte karate, te sApha zabdomAM jaNAvyuM che, arthAt te eka prakAranI kaLA hatI. bhAratanA mazahura jAdugara zrI ke. lAlanA paricayamAM ame sArI rIte AvyA chIe. tene khulAse paNa e ja che. zrI siddhasenasUrie zrI kalyANamaMdira-stotramAM jaNAvyuM che ke AstAmacintyamahimA jina ! saMstavaste, nAmApi pAti bhavato bhavato jaganti /
Page #214
--------------------------------------------------------------------------
________________ 160 [jinApAsanA tIvrAtapopahatapAnyajanAnnidAghe, trIjAti padmavRttaH sarasoDanijoDa'va || * huM jinezvara ! aciMtya mahimAvALu* tamAruM stavana tA dUra raheA, tamAruM nAma paNa traNa jagatanuM bhava thakI rakSaNa kare che. jema grISma RtumAM pracaMDa tApa vaDe pIDAcelA musApharane kamaLavALA sarovarane ThaMDA pavana paNa khuzI kare che.' tAtparya ke mAtra tamAru nAma-smaraNa karavAthI paNa bhavasAgarane pAra pAmI zakAya che, te stavananI vAta ja zI karavI ? have nAmasmaraNa aMge amane je anubhava thayeA che, te ahIM rajU karIzuM. cauDha-pa'dara varSanI uMmare amArA mULa vatana saurASTranA dANAvADA gAmamAM saMdhyAsamaye pharavA jatAM jamaNA page sApa karaDyo ane amane ghare lAvavAmAM AvyA.. tyAM ghI garama karIne amane pAvAmAM AvyuM ane amAro jAna bacAvavAnA IrAdAthI eka pADozIe DaMkhanI AsapAsa mATe kApa mUkyo. A vakhate kevI vedanA thaI haze ? e kalpI zakAya ema che. amArAM mukhamAMthI dardabharI cIseA nIkaLavA lAgI, paNa te ja vakhate amArI dharma parAyaNa pUjya mAtAe Adeza ApyA ke 'tArI cIseA baMdha kara. mAtra bhagavAna mahAvIranuM nAma ja smaryAM kara. tane jarUra sAruM thaI x A gAma surendranagarathI sAta mAIla dUra AveluM che.
Page #215
--------------------------------------------------------------------------
________________ nAma-smarNa ] 161 6 jaze.' ane ame e Adezane zirodhAya karI * mahAvIra ! mahAvIra ! nAma raTavA mAMDyuM. kAI vAra vedanA vadhAre thatI, teA e nAma khUba mATethI khelAI javAtuM, paNa te vakhate mukhamAM khIjo kAI zabda pravezavA dIdhA na hatA, e amane kharAkhara yAda che. ' ane ame e jIvaleNa AphatamAMthI bacyA. ahI kAI ema kaheze ke * AyuSyarekhA baLavAna hatI, eTale ayyA', te e vAta sAcI che, paNa tenuM nimitta te bhagavAnanA pavitra nAmanu smaraNa ja hatu, emAM amane kAI saMdeha rahyo nathI.x ahI. e paNa spaSTa karavuM joIe ke zAstrakArAe jinazabdanA vividha leAkasiddha prayAgathI cAra prakAra mAnyA che: nAmajina, sthApanAjina, dravyajina tathA bhAvajina; ane tene paricaya A pramANe ApyA cheH nAma-nibA niLa-mAmA, vana-linA punaniLi--pahimAo / Tutra-ttinA niLa-nIvA, bhAva - jiNA samavasaraNatthA || * zrI jinezvaranAM RSabha, ajita vagere nAme te nAma-jina; zrI jinezvaradevanI pratimAe te sthApanA x zrI vI--vacanAmRtanA prakAzakIya nivedana pR. 39 para ame A hakIkatanI noMdha lIdhelo che. 11
Page #216
--------------------------------------------------------------------------
________________ 132 [jinApAsanA jina; jemaNe jinanAmakama mAMdhyu che, evA zreNika pramukhanA javA te dravyajina ane samavasaraNamAM virAjI bhajinAne upadeza ApI rahyA hAya, te bhAvajina. A cAre prakAranA jinA smaraNIya, vaMdanIya tathA pUjanIya che. te 'ge kalikAlasarvajJa zrI hemaca'drAcArya' catuvi'zati-jina-stuti aparanAma ' sakalAt ' svetramAM kahyuM che ke nAmAkRti - dravya-bhAvaiH punatatrijagajjanam | kSetre kAle ca sarvasminnarhataH samupAsmahe | sa kSetramAM ane sarva kAlamAM nAma, sthApanA, dravya ane bhAva vaDe traNe jagatanA leAkeAne pivatra karanArA evA zrI arihaMta bhagavaMtAnI ame upAsanA karIe chIe. ' tAtparya ke nAmajina, sthApanAjina, dravyajina ane bhAvajina e cAre prakAranA jinAnI smaraNa-va`dana-pUjanarUpI upAsanA karavAthI jagatanA leAkeA pavitra thAya che, ane tethI ja ame e jina bhagavaMtAnI upAsanA karIe chIe. zrI munisudarasUrie eka sthaLe kahyuM che kenaamaadi-bhedairvishdaishcturbhi ye lokakAlatritayaM punanta / bhavodvijAM muktipadaM dadante, sarve'pi te sarvavido jayantu // nAmAdi spaSTa cAra bhedo vaDe traNa leAka ne traNa kALane
Page #217
--------------------------------------------------------------------------
________________ nAmasmarNa ] 163 pavitra karatA jee bhavathI udvigna thayelA AtmAone muktipada Ape che, te sarve savido arthAt jinezvarI jaya pAme.' zrI vijayalakSmIsUrie vIzasthAnakanI pUjAmAM kahyuM che ke parama paMca parameSThimAM, paramezvara bhagavAna; cAra nikSepe yAie, namA namA jinabhANu. tAtparya ke zrI jinezvara bhagavaMtanI upAsanA nAma, sthApanA, dravya ane bhAvathI karavI, e zAokta che, zAstrothI majUra thayelI che. ' " - keTalAka kahe che ke nAmAdi cAramAM bhAva ja vastu svarUpa che, kemake te ja prayeAjananI siddhi karanAra che. jevI rIte bhAva-indra dAnavAne kramavArUpa kArya sAdhavAmAM sama che, tevI rIte nAma ItyAdi samartha nathI, mATe nAma, sthApanA tathA dravyanuM zu' pratyeAjana che ? ' para`tu zrI vizeSAvazyaka-bhASyamAM tenuM samAdhAna A rIte karavAmAM AvyuM che : 'nAmAo, mAvA, ne tuM vi Tu vatthava aa ||-nAmAdi pazu tattvarUpa ja che, kAraNa ke te paNa vastunA pAMca (dharmA) che.' A vastunuM vadhAre spaSTIkaraNa upAdhyAya zrI cazeAvijayajI mahArAje pratimAzatakamAM nIce pramANe karyu. che H nAmAditrayameva bhAvabhagavattAdrUpyadhIkAraNaM zAstrAt svAnubhavAcca zuddhahRdayairiSTaM ca dRSTaM muhu: /
Page #218
--------------------------------------------------------------------------
________________ 164 [ jinApAsanA tenAtpratimAmanAdRtavatAM bhAva puraskurvatA - maMdhAnAmiSa darpaNe nijamukhAlo kArthinAM kA matiH ? / / nAmAdi traNe nikSepa bhAvarUpa bhagavatanA tadrupapaNAnI buddhinAM kAraNa che ane te zuddha hRdayavALA gItA puruSAe zAstrathI ane svAnubhavathI ISTa gaNela che tathA vAra vAra joyelA che, anubhavelA che; tema chatAM jee arhat pratimAnA anAdara karI mAtra bhAva ane mAnanArA che, teonI buddhi darpaNamAM mukha jonArA adhapuruSAnI jema zI visAtamAM che?" tAtpaya ke cAre nikSepa eka sarakhA upayAgI hAvAthI ekane mAnavA ane khIjAne na mAnavA, e gabhIra bhUla che. nAma-smaraNa aMge ATalu' vivecana hAla paryApta che.
Page #219
--------------------------------------------------------------------------
________________ urd b prakaraNa navamuM namaskAra 1-namaskAranI mahattA mahApuruSAe nAma-smaraNa jeTalA ja mahimA namaskArane gAyA che; athavA te tene nAmasmaraNathI paNa adhika mahattva Apyu che, kAraNake tenAthI upAsya deva pratye zraddhA namratA-bhakti vyakta karavAnA suavasara sAMpaDe che ane te upAsakane uttarottara ucca bhUmikAe laI jAya che. ahI eTalI spaSTatA karIe te ucita gaNAze ke mukhathI prabhunuM nAma laIe, paNa temanA pratye zraddhAbhakti-Adara na hAya tA e nAmasmaraNu arthahIna banI jAya che, eTale nAma-maraNanI sAthe namaskAra paNa avazya hAvA joIe. jina-namaskAranI mahattA viSe eka nigra tha maharSi e kahyu` che ke-- kalpadrumaH paro mantraH, puNyaM cintAmaNizca yaH / gIyate namaskArastathaivAhurapaNDitAH // 1 // sa kalpadrumo mahAbhAgaH, kalpanAgocaraM phalam / mantraspi, sarvadukhaviSApahaH // 2 //
Page #220
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA na puNyamapavargAya, na ca cintAmaNiryataH / .. tatkathaM te namaskAra, ebhistulyo'bhidhIyate // 3 // he bhagavana ! jeo ApanA namaskArane zreSTha kalpa vRkSa, maMtra, puNya ke cintAmaNinI sAthe sarakhAve che, teo paMDita nahi paNa mUrkha che. acinya zaktivALuM kalpavRkSa paNa manamAM kapelA phalane ja Ape che; manna paNa sarva duHkharUpI viSane haNanAro thato nathI; puNya ke cintAmaNi paNa apavargane ApanAra thatA nathI; jyAre Apane karele namaskAra kalpanAtIta phalane ApanAra thAya che, sarva duHkharUpI viSane haNanAro thAya che, tathA ananta sukhanA dhAmarUpa apavargane denAre thAya che, te pachI e padArthonI sAthe tene kema sarakhAvI zakAya ?' AvazyakanA adhikAre belAtAM "siddhANaM buddhAyuM sUtramAM jaNAvyuM che keV "rUvi namughAro, vinavA-vANa vartamAnarasA saMsAra-sAgarAo, tArei naraM va nAriM vA // ' jinavaromAM uttama evA zrI vardhamAna svAmIne arthAt covIsamA tIrthaMkara zrI mahAvIra prabhune karAyela eka namaskAra paNa nara ke nArIne saMsArasamudrathI tAre che." DAM vivecanathI A gAthAne artha spaSTa thaze. prathama te ahIM zrI mahAvIra prabhune nAmanirdeza karavAmAM Avyo che, eTale ema samajavuM nahi ke temanA ja namaskArathI AvuM phaLa maLe che ane anya jinenA
Page #221
--------------------------------------------------------------------------
________________ namaskAra ] 167 namaskArathI maLatuM nathI. anya jina bhagavate paNa zakti, sAmarthya ane prabhAvamAM temanA jevA ja che, eTale temanA namaskAranuM phaLa paNa AvuM ja maLe che. bIju ahI namaskArane koI vizeSaNa lagADeluM nathI, paNa saMpradAyathI evuM vizeSaNa samajI levAnuM che ke "mana, vacana ane kAyAnA zubha praNidhAnapUrvaka sAmarthya vegathI karelo." A namaskAra puruSane temaja strIne tathA napuMsakane bhavasAgarathI tArI de che. * - ahIM e prazna thavA saMbhava che ke "namaskAra jevI eka sAmAnya kriyAmAM zuM ATalI badhI zakti rahelI che? ane je namaskAramAM ATalI badhI zakti rahelI hoya te anya dharmakriyAo ke anuSThAnanI jarUra zI che?" tene uttara e che ke namaskAranI kriyA upalaka daSTie bhale sAmAnya dekhAtI hoya, paNa vAstavamAM e sAmAnya nathI. zrImAna haribhadrasUrie lalitavistarA-caityavaMdanavRttimAM *liMganI dRSTie manuSyanA traNa prakAre che-strI, puruSa ane napuMsaka. A traNe liMga dvArA manuSya siddhigati prApta karI zake che. IlAcIkumAra Adi purUSaliMge siddha thayA, caMdanabAlA Adi strIliMge siddha thayA ane gAMgeya Adi napuMsakaliMge siddha thayA. zrI uttarAdhyayana sUtranA chatrIzamA adhyayanamAM kahyuM che ke itthIpurisasiddhA ya, taheva ya napuMsagA / sahi araSTi , viDhije deva ca 42 A
Page #222
--------------------------------------------------------------------------
________________ 138 [jinepAsanA tene dhama pratye laI janArI mULabhUta vastu kahI che: - dharma vRtti mUjImUtA campunA / / ane tenAM kAraNeA paNa ApyAM che. te kahe che ke ' vaMdyanAthI utpanna thatA bhAvAllAsa AtmakSetramAM dharma-praza'sA ane dharma-ahumAnarUpI khIjane vAve che, dharmacitanA rUpa aMkurAne prakaTAve che, dharmAcArarUpa zAkhA-prazAkhAonA vistAra kare che, temaja svaga ane meAkSanAM sukhAnI prAptirUpa puSpa tathA leAne Ape che. eka madhyastha dRSTivALA mahApuruSanA A zabdo sAMbhaLyA pachI namaskAranI kriyAne sAmAnya ke mAmulI kahevAnI hiMmata kANu kare ? paNa jyAM vastunuM jJAna nathI-vastunI parIkSA nathI, tyAM AvA zabdo mukhamAMthI sarI paDe, e sahaja che. have praznanA bIjA bhAga para AvIe. temAM ema jaNAvyu che ke ' jo namaskAramAM ATalI badhI zakti rahelI hAya, teA anya dharmakriyAo ke anuSThAneAnI jarUra zI ?' tenA uttara e che ke zAstrakArAe namaskAranu' je svarUpa mAnyuM che, te nahi jANavAthI ja Ave prazna uThe che. jo e svarUpane jANIe te A praznanuM samAdhAna ApAApa thaI jAya ema che. 3-namaskAranA mukhya be prakAro : namaskAra mukhyatve be prakAranA che: eka drazyanamaskAra ane bIjo bhAva-namaskAra. temAM mastaka namAvavuM,
Page #223
--------------------------------------------------------------------------
________________ namaskAra ] 169 hAtha joDavA, pa'cAMga praNipAta karavA, sASTAMga daMDavat karavA ke namaskArasUcaka anya kAI kAyika kriyA karavI, e dravya-namaskAra che ane mukhathI namaskArasUcaka zabdo khelavA e paNa dravya-namaskAra che; jyAre cittanI zuddhipUrNAMka upAsya deva pratye ananya zraddhA, bhakti, vinaya, Adara ke bahumAnanI lAgaNI rAkhavI tathA temanA Adezane zirAdhAya karavAnI sevakavRtti dhAraNa karavI, e bhAvanamaskAra che. A baMne namaskArA ekabIjAnA pUraka che, eTale ke ubhayanA sacaiAjanathI ja namaskAranI kriyA pUrNa thAya che. AnA atha ema samajavAnA ke ane hAtha joDIe, mAthu* namAvIe ke ghUMTaNe paDIne pAMce aMga bhegA karIe, athavA te meDhethI 'no' 'namAmi' evA uccAra karIe, eTalAthI ja namaskAranI kriyA pUrNa thatI nathI. e vakhate cittanI zuddhi paNa kharAkhara rAkhavI joie, eTale ke manane viSaya ane kaSAyathI vAravu joI e ane temAM zraddhA, bhakti, vinaya, Adara, bahumAna AjJApAlana Adi uttama bhAvAnI bharatI karavI joI e. indriyAnA ane viSaya kahevAmAM Ave che. tenA sparza, rasa, ga, vaNu ane zabda e pAMca prakAza che. x manane kaluSita karanArI vRttine kaSAya kahevAmAM Ave che. tenA krAdha, mAna, mAyA ( kapaTa ) ane lAbha e cAra mukhya prakAza che.
Page #224
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA have vicAra karo ke jyAM namaskArarUpI AvI suMdara naukA taiyAra hoya, tyAM sa'sArasamudrane taratAM zI vAra lAge ? tathA anuSAnAnuM je te cittazuddhine mATe upakAraka che ane kahIe te manuSya zAstromAM anya dhakriyAo vidhAna karavAmAM AvyuM che, te mULa ja che. eTale namaskAranI kriyAmAM tethI niraka nathI. anya zabdomAM jema jema dhArmika kriyAe ke anuSThAna karatA jAya che, tema tema tenI namaskAra-viSayaka cAgyatA vadhatI jAya che ane te Akhare parama zuddha kArTine namaskAra karavAne samatha thAya che. 190 4-kAyika namaskAranA traNa prakAro kAyika namaskAra eTale zAsranusAre zarIranAM agAnI vinaya-bahumAnAthe ziSTAcAra mujakha karAtI pravRtti. te judA judA dezamAM judA judA prakAre karavAmAM Ave che. paNa A praNAlikA--khAsa karIne jaina praNAlikA evI che ke be hAthanA AMgaLInA TeravAM eka khIjAnA AMtare rAkhI kamaLanA DADAnA AkAre joDavA ane mastaka namAvavu. jo vizeSatAe namaskAra karavA hAya te ardhuM aMga namAvIne e hAtha joDavA ane mastaka namAvavuM ane tethI paNa AgaLa vadhavu... hAya teA be hAtha, be ghUMTaNu ane mastaka ema pAMce a'ga jamInane lagADavA. AmAMthI prathamane aMjalikhaddha, khIjAne ardhovanata ane trIjAne pa'cAga praNipAta kahevAmAM Ave che. dazana-pUjA vagere
Page #225
--------------------------------------------------------------------------
________________ namaskAra ] 171. vakhate A traNe prakAranA namaskAranA upayoga thAya che. caityava'danabhASyamAM AnA nirdeza praNAma-trika ' tarIke karavAmAM AvyA che. 5-namaskAra age thADI spaSTatA jo hAtha kharAkhara na joDIe ke mAthuM namAvyuM na. namAvyuM karIe teA kAyika namaskAra azuddha thayA :gaNAya. jo namaskAra-sUcaka pado kharAkhara na elIe arthAt temAM kAnA, mAtrA, anusvAra Adi kAI paNa AghApAchA thaI jAya teA vAcika namaskAra azuddha thayA gaNAya, ane. jo e vakhate manamAM zraddhAdi bhAvAnA ullAsa na thAya ke sAMsArika tRSNAnA tara`ge uThe te mAnasika namaskAra azuddha thayA gaNAya. ' devadarzInAdi pravRttimAM jenI hajI zarUAta che,. evA vaga nA namaskAra prArabhamAM azuddha hAya che, paNa prayatna karavAthI temAM zuddhinuM tattva vadhatu jAya che ane chevaTe zuddha namaskAra karavAmAM saphaLatA maLe che. keTalAka kahe che ke 'azuddha namaskAra karavA karatAM. na karavA sArA' paraMtu e kathana ajJAnamUlaka che. e rIte teA namaskAranI pravRtti kadIpaNa thai zake ja nahi, kAraNu ke te jyAre zarU karavAmAM Ave tyAre kai ne kaI khAmI -azuddhi hAvAneA saMbhava che. prathama prayAse ja keAI zuddha namaskAra kare, e manyuM nathI ane banavAnuM nathI. dareka
Page #226
--------------------------------------------------------------------------
________________ 172 [ jinapAsanA kriyAo jema abhyAsa ane prayatnathI ja siddha thAya che, tema namaskAra paNa abhyAsa ane prayatnathI ja siddha thAya che. azuddha namaskAranuM kaMI phaLa mane kharUM? " tene uttara e che ke "hA, enuM paNa kaMIka phaLa te maLe ja; kAraNa ke e sAcI dizAmAM thayela eka zubha prayAsa che, paraMtu e phaLa alpa hoya che, eTale ApaNuM lakSya zuddha namaskAra tarapha ja rahevuM joIe." namaskArane kama namaskAra karavAne kama evo che ke prathama sarva jinene sAmAnya namaskAra kare ane pachI bharatakSetramAM chellI avasarpiNamAM thaI gayelA zrI trASabhadevAdi vIza jinene nAmapUrvaka namaskAra karo. temAM sAmAnya namaH skAra karavA mATe "namo arihaMtANaM" "namo vighai vicamacALa" " za nama:' Adi padenI vyavasthA che ane uparyukta vaza jinene nAmapUrvaka vaMdanA karavA mATe cAvIrasthANuraM arthAt legasa sUtranI vyavasthA che. "namo arihaMtALa" padanuM sAmarthya prakAzatAM zrI mahAnizIthasUtramAM jaNAvyuM che ke "namo arihaMtA sattamkharaparimANaM aNaMtagamapanjavatthasAhagaM svv-mhaamNtpAravijJAna paramavIgamUtra 1 "name arihaMtANa" e (prathama adhyayana) sAta akSaranA pariNAmavALuM, anaMta gama, -paryava ane arthanA prakane sAdhanA tathA sarva mahAmitro ane sarva pravara vidyAonuM bIja che."
Page #227
--------------------------------------------------------------------------
________________ namaskAra ] 173. zrI hemacaMdrAcArye yogazAstranA AThamA prakAzamAM kahyuM ke ke- yadIcched bhavadAvAgneH, samucchedaH kSaNAdapi / smaret tadA''dimantrasya, varNasaptakamAdimam // je saMsArarUpa dAvAnaLane eka kSaNa mAtramAM uccheda karavAnI IcchA hoya te namaskAra mahAmaMtranA prathamanA. sAta akSaronuM arthAt "namo arihaMtAIi"nuM smaraNa karavuM joIe." ahI eTalI spaSTatA karI daIe ke namo pada, namaskArasUcaka che ane arihaMtANaM pada sarva jinezvarenuM sUcaka che, eTale namo arihaMtA padanA japamAM namaskArapUrvakanuM nAmasmaraNa raheluM che ane tethI ja jaina saMghamAM tene vyApaka pracAra che. namo ukALa nicamathALuM pada NAtho (zakastava) nAmanA "natthaNuMsUtranI navamI saMpadAmAM Ave che, paNa samavAyAMga sUtra, jIvAbhigamasUtra ane rAyapaseNIyasUtramAM AvatAM "nameLuNuM"nA pAThamAM A be pade daSTigocara thatAM nathI. enuM kAraNa e lAge che ke mukhya arihaMtANaM' padanAM "bhagavaMtANuM" padathI TheTha "ThANuM saMpattANuM' sudhInA pade vizeSaNapade che, tyAM vAkya pUruM thAya. pachI "name jiNANuM jiyabhayANuM ? e svataMtra vAkya heI samavAyAMga vageremAM enA vinA. calAvI lIdhuM hoya.
Page #228
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA game tema paNa A be pade ghaNA prabhAvazALI hovAthI tenuM AlaMbana avazya levA jevuM che.* 34 ba namaH" viSe have pachI eka svataMtra prakaraNa AvavAnuM che, eTale ahIM tenuM vivecana karatA nathI. -legassasUtranI mahattA vIrapura arthAt legassasUtrane AvazyakanuM bIjuM adhyayana mAnavAmAM AvyuM che, te ja enI mahattA siddha kare che. A sUtra padyAtmaka che ane temAM sAta gAthAo AvelI che, te nIce mujaba [ silego] logassa ujjoagare, dhammatitthayare jiNe / arihaMte kittaissaM, cauvIsaM pi kevalI // 3 // [gAhA ] usamamajiaM ca vaMde, saMbhavamabhiNaMdaNaM ca sumaI ca / paumappahaM supAsaM, jiNaM ca caMdappahaM vaMde // 2 // suvihiM ca puSpadaMtaM, sIala-sijjaMsa-vAsupujjaM ca / vimalamaNaMtaM ca jiNaM, dhamma saMti ca vadAmi // 3 // * amuka gahasthoe A padane sADAbAra hajAra jApa karatAM temanA para taLAI rahele bhaya dUra thayuM hatuM ane jinazAsana para AkramaNa karanArA sarakArI bIla vagere prasaMge keTalAka munirAjee upavAsa, AyaMbila ke ekAzanapUrvaka A padane savA lakSa japa karatAM aniSTa paristhitinuM nivAraNa thayuM hatuM.
Page #229
--------------------------------------------------------------------------
________________ namaskAra ] 175 thu araM ca malli', vaMde muNisuvvayaM namijiNa ca / vaMdAmi riTunemi, pAsa taha vaddhamANa ca // 4 // parva mA mizuar,vica-ra-marA pILa--| cauvIsa pi jiNavarA, titthayarA me pasIyaMtu // 5 // kittiya-vaMdiya-mahiyA, je e logassa uttamA siddhA / Arugga-bohilAbha, samAhivamuttarama ditu // 6 // caMdesunimmalayarA, AIccesu ahiya payAsayarA / sAgaravaragaMbhIrA, siddhA siddhi mama disaMtu // 7 / / A sUtranuM ahIM uddharaNa karavAnuM kAraNa e che ke pAThake tene zuddha pATha jANI zake ane te mujaba tenuM uccAraNa karI zake. A sUtranI prathama gAthA "siloga" eTale anuTupa chaMdamAM che ane bAkInI cha gAthAe "gAhA" eTale AryA chedamAM che, eTale tene te te chaMdanA prasiddha niyama mujaba belavI joIe, paraMtu Aje te moTA bhAge A gAthAo gadyapAThanI jema kaDakaDATa belI javAmAM Ave che, eTale tenuM kharuM mAdhurya mANI zakAtuM nathI. sane 1926 thI 1930 nI sAla sudhI ame amadAvAdanA zrI cImanalAla nagInadAsa vidyAvihAranA pradhAna adhyApaka hatA ane dhArmika zikSaNanuM sukAna saMbhALatA hatA, tyAre tenI sAthe rahelA chAtrAlayamAM roja savAramAM cha vAgatAM prArthanA thatI hatI. e vakhate
Page #230
--------------------------------------------------------------------------
________________ 176 [ jinepAsanA prAraMbhamAM "cattAri maMgala' ne pATha belA hatA ane tyAra pachI eka saMgItavizArada sItAranA svara sAthe atyaMta madhura bhAve sahune "legasa sUtra'nuM gAna karAvatA hatA. e vakhate vAtAvaraNamAM ajaba zAMti prasaratI hatI ane sahunA mukha para ajaba gaMbhIratA-prasannatA chavAI rahetI hatI. e dazya Aje paNa amane barAbara yAda Ave che. legarsa ne pATha eka mahAna sUtra che, e saMskAra kame krame amArA manamAM daDha thaye, eTale ame A sUtrapara vAraMvAra ciMtana karatA ane tene vizeSa anubhava levA mATe keTalAka prayogo paNa karatA. tene sArI ahIM ApavAmAM Ave che. zuddha ekAMta sthAnamAM, pUrvAbhimukha, sukhAsane besI, be hAtha joDavA ane legassano pATha zarU karo. te atyaMta zuddhipUrvaka chaMdane niyame bolave ane jyAM jyAM vake ke vaMmi pada Ave, tyAM tyAM mastaka namAvavuM. A pATha traNa vAra bela. A thaI lema AvRtti. (2) tyArabAda dareka gAthA vilema kamathI bolavI. kevalI cauvIsaMpi, kittaissaM arihaMte / jiNe dhammatitthayare, ujjoagare logasma // 1 // A kAmamAM legassanI AvRtti karavAnuM mukhya kAraNa e hatuM ke ethI tenA dareka padanI vyavasthita
Page #231
--------------------------------------------------------------------------
________________ namaskAra ] 177 dhAraNAne puSTi maLe. jo padma viSeneA khyAla galata hAya te A AvRtti kharAbara thaI zake nahi. (3) tyAra bAda zvAseAchUvAsanI dhAraNA karIne athAt kubhakapUrvaka AkhA pADe khelaveA. e rIte prathama eka AvRtti thatI, pachI dhIre dhIre be AvRtti thavA lAgI ane chevaTe trIjI AvRttimAM paNa saphaLatA maLI. A rIte pATha beAlatAM khUba AnaMda AvavA lAgyA ane nADI-nADImAM zrI jinezvaradevanAM nAma ane guNanA saMskAra paheAMcavA lAgyA. (4) prArabhanA A prayAgaiA pachI rAja :40 legasanI gaNanA karavAnuM cAlu rAkhyuM ane te krama lagabhaga eka varSa sudhI cAlyeA. tethI cittane ghaNI zAMti prApta thaI, jinezvara bhagavata ane temanA upadeza pratyenA anurAga vacce ane keTalAMka zAsanahitakArI kAme thayAM. ame A sUtranI zakti viSe je e camatkArika anubhavA thayA, te paNa ahIM jaNAvavA joie. eka vAra eka jhaverI mitrane tyAM javAnuM thayuM, tyAM eka bahena cIsa pADIne mehAza thaI gayA. gharanA adhA gabharAI gayA. pUchyuM: : 'AgaLa AvuM kAI vAra thayuM maLyo ke ' hA, kAika vAra AvuM thAya che. bahAranI asara che. jo tame A sabaMdhI kaMI karI zakatA hA teA kare." ame gheADIvAra vicAra karIne kahyuM: 'ciMtA karazeA nahi.' hatuM ke ?' uttara 12
Page #232
--------------------------------------------------------------------------
________________ 178 [ jinApAsanA pachI te mahenanI samIpe beThA ane jamaNA hAthanI aMjalimAM pANI rAkhI atyaMta zraddhApUrvaka lAgassane pATha gaNavA lAgyA. A rIte traNa pATha karyA pachI, te pahe nanA mukha para ajalimAMnu pANI chAMTayu ke te pUrepUrA hAzamAM AvI gayA ane pUrvavat sthitine anubhava karavA lAgyA. AthI temanA kuTubIjaneAnA temaja amArA AnaMdane pAra rahyo nahi. khIjo dAkhalA ramaNa maharSinA AzramamAM banyA. zrI pratikramaNasUtra para prodhaTIkA lakhavAnuM zarU karyA pachI thADA mahinA bAda tenA yeAjaka zeTha zrI sAthe dakSiNanA pravAse javAnu thayuM. temAM ramaNa mahiSanA piracaya meLavavA mATe tiruvaNuAmalAI gayA ane tyAM thADA divasanI sthiratA karavAnI IcchA hAvAthI eka 'galA bhADe rAkhyuM. A baMgalAnA aDadhA bhAga te ja divase muMbaIthI AvelA eka bahene rAkhyA hatA ke jemanI sAthe peAtAnI traNa putrIe ane e jamAI e paNa AvelA hatA. rAtri paDI, bistarA pAtharyA ane ame te amArI Teva pramANe thoDI ja vAramAM nidrAne zaraNa thaI nasakArAM elAvavA lAgyA. A sthitimAM Azare aDadhA-pANA kalAka pasAra thayA haze ke dhIrajalAla ! e dhIrajalAla !' evA avAja thayA, eTale ame jAgI uThyA. e avAja khIjA kAI nA nahi, paNa zeThazrInA ja hatA. ame kahyuM : 'kema !
Page #233
--------------------------------------------------------------------------
________________ namaskAra ] A bistarA para UMgha AvatI nathI?" temaNe kahyuM : "vIza varSa bAda A paheleja prasaMga che ke jyAre huM bistarA para sUte chuM, paNa tamane jagADavAnuM kAraNa juduM che. " ame kahyuM: "pharamAve." tyAre temaNe kahyuM ke "bAjunA bhAgamAM kyAranuM kaMIka dhAMdhala thAya che. huM mAnuM chuM ke koIne kaMI vaLa gyuM che ane tenA nivAraNa mATe e leke mahenata karI rahyA che. ame kahyuM : "e te ema cAlyA ja karavAnuM. huM thAka chuM, mane sUvA de. " temaNe kahyuM : "paNa Ama cAlyA karaze te mane UMgha Avaze nahi ane ema thaze te kadAca kAlane divasa paNa bagaDaze. mATe tame kaMIka upAya kare. tame te vaidyaka, maMtra, taMtra badhuM jANe che !" ame kahyuM: "vA. ane bahAra nIkaLIne joyuM te AgalAM bAraNAM baMdha hatAM. paraMtu tene khakhaDAvavAnuM ucita mAnyuM nahi. prathama paristhiti zuM che? te jANuM levAnI jarUra hatI, eTale makAnanA pAchalA bhAgamAM gayA ane tyAM cheDe UMce eka bArI khullI hatI, temAMthI joyuM te eka paMdara-soLa varSanI kanyA pathArI para paDI hatI. tene maracAMno dhUmADe ApyA pachI "bela ! tuM koNa che?" ema prazna pUchIne tamAcA caDavAmAM AvatA hatA, eTale ame tarataja mukhya dvAre AvyA ane bAraNuM khakhaDAvyuM.
Page #234
--------------------------------------------------------------------------
________________ 180 [ jinapAsanA * bAraNuM tarata ja ughADavAmAM AvyuM ane makAna bhADe rAkhanAra mukhya bahene hAtha joDIne kahyuM : " mApha karajo. Apane sUvAmAM khalela na pahoMce, eTalA mATe bAraNAM baMdha rAkhyAM hatAM." ame kahyuM : "paNa hakIkta zuM che?" pelA bahene khinnatApUrvaka kahyuM : "AmArI karIne keTalAka vakhatathI kaMIka vaLagyuM che. te avAranavAra satAve che. Aje paNa evuM ja thayuM che. " ame pUchyuM: "A bAbatanI svAmI ramaNAnaMdajIne vAta karI? "A svAmI amArA temaja temanA paricayavALA ane ghaNA sahRdayI tathA sevAbhAvI hatA. uttaramAM pilA bahene kahyuM ke "teone A vAtanI khabara paDI, eTale ke I maMtravAdIne bolAvI lAvavA gAmamAM gayA che, paNa hajI sudhI pAchA pharyA nathI." ame kahyuM : " phikara na kare. hamaNAM ja badhAM sArAM vAnAM thaI jaze." ane ame tenI samIpe besI jamaNA hAthamAM pANInI aMjalI bharI te sane pATha bolavA mAMDa. traNa pAThanA aMte aMjalinuM jaLa tene mukha para chAMTayuM ke te bahenanAM badhAM cihno pharI gayAM ane te dezamAM AvI gayA. badhAnI prasannatAne pAra rahyo nahi. amArI prasannatAne pAra paNa kema rahe? ame kahyuM: "have e bahenane sUvA de. hamaNAM UMghI jaze." pachI te bahena thoDI vAramAM sUI gayA. bAda maMtra ane maMtrazakita
Page #235
--------------------------------------------------------------------------
________________ namaskAra ] 181 viSe ghaNI vAte cAlI. khAsa karIne be jamAIo ghaNA zikSita havAthI temaNe A bAbatamAM ghaNe rasa lIdho ane aneka jAtanA prazno pUchayA. badhuM zAMta thaI gayuM, eTale zeThazrIe amane dhanyavAda ApyA ane thoDI vAre teo nidrAne AdhIna thayA. eka vAra yukata prAMtanA keTalAka mahAnubhAva sAthe ApaNuM sUtra ane maMtra bAbata vAta nIkaLatAM ame jaNAvyuM ke "legassa sUtra" paNa bhAre camatkArika che. tenI nitya gaNanA karavAthI manuSyane ghaNe lAbha thAya che. tyAre temAMnA eka vRddha mahAnubhAve kahyuM ke "tamArI vAtamAM huM saMmata thAuM chuM. eka vAra huM AphatamAM mUkAye hatuM, tyAre ApaNA eka munirAja pAse go ane kaMIka upAya batAvavAnI mAgaNI karI. tyAre temaNe kahyuM : "reja logassanI "caMdesu nimmalayarA" gAthAnI aka mALA gaNaje, veta puSpathI prabhupUjana karajo ane brahmacarya pALaje. badhAM sArAM vAnAM thaI jaze." mane e munirAjamAM pUrNa zraddhA hatI, eTale meM te mujaba karyuM ane huM e AphatamAMthI pUrepUro ugarI gaye. tyAra pachI be traNa vakhata tene anubhava lIdhela che. kharekhara e ! gAthAmAM ghaNe camatkAra rahelo che. 9cenIza jinene maMtramaya namaskAra, covIza jinone maMtramaya namaskAra kare hoya te temano paTa sAme rAkhIne vAsakSepanI pUjA karatAM nIcenAM pade belavA joIe:
Page #236
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinapAsanA . 1 2 || " x 1 OM " hI " zrI " , " " 9 v. 22420302.24AMAR RSabhadevAya namaH // ajitanAthAya namaH / / sambhavanAthAya namaH // abhinandanAya namaH // sumatinAthAya namaH // padmaprabhAya namaH // supArzvanAthAya namaH // candraprabhAya namaH // suvidhinAthAya namaH // zItalanAthAya namaH // zreyAMsanAthAya namaH // vAsupUjyAya namaH // vimalanAthAya namaH // anantanAthAya namaH // dharmanAthAya namaH // zAntinAthAya namaH // kunthunAthAya namaH // aranAthAya namaH // mallinAthAya namaH / / munisuvratAya namaH // naminAthAya namaH // neminAthAya namaH / / pArzvanAthAya namaH / / mahAvIrAya namaH // " "
Page #237
--------------------------------------------------------------------------
________________ namaskAra ] 183 A vastu anubhUta che, eTale ke amee varSo sudhI tene anubhava lIdhele che ane Aje paNa te amArA pUjA-pAThanuM eka mahattvanuM aMga che. je A rIte namaskAra karatI vakhate covIze ya jinanI te te varNamaya mUtine mana pradeza para aMkti karIe te pariNAma vadhAre sAruM Ave che. vIza jinanA vaNe yAda rAkhavA mATe nIcenuM caityavaMdana (padyAtmaka stuti) upagI che - padmaprabhu ne vAsupUjya, dayA rAtA kahIe, caMdraprabhu ne suvidhinAtha, de ujajavala lahIe. 1 mallinAtha ne pArzvanAtha, de nIlA nIrakhA; munisuvrata ne nemanAtha, de aMjana sarikhA 2 soLe jina kaMcana samA, evA jina covIza; dhIravimala paMDita taNe, "jJAnavimaLa" kahe ziSya. 3 Aje anAnupUrvI ane darzana vIzIno pracAra che, temAM covIze jinonI suMdara chabIo hoya che. A chabIone paNa eka pachI eka namaskAra karI zakAya che ane te vakhate temanA saddabhuta guNonuM kIrtana karatI ke IpaNa stuti bolI zakAya che.
Page #238
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa dazamuM mUrtinuM AlaMbana ArAdhanAmAM AgaLa vadhavA mATe, upAsanAmAM ujajavalatA lAvavA mATe ke bhaktimAM bhavyatAne raMga reDavA mATe mUrti eka puSTa AlaMbana che, tethI ja jaina maharSioe tenI himAyata karI che ane pratidina tenAM darzana-pUjana karavAne Adeza Apyo che. koI ema kahetuM hoya ke ame te mUrtinA AlaMbana vinA paNa ArAdhanAmAM AgaLa vadhI zakIe tema chIe, upAsanAmAM ujajavalatA lAvI zakIe tema chIe ke bhaktimAM bhavyatAne raMga reDI zakIe tema chIe, te mAnavA jevuM nathI. eka aMdha manuSya ema kahe ke "huM lAkaDInA TekA vinA pAMca mAIlane paMtha kApI zakuM tema chuM" te e vAta kaNa mAne ? ApaNe najare nihALIe chIe ke lAkaDInA TekA vinA cAlavA jatAM te bicAro ADA mArge caDI jAya che, ke vastu sAthe athaDAI paDe che ke khADA -khAbociyAmAM gabaDI paDI prANAMta kaSTa bhegave che. tAtparyA ke AMdhaLAne mArga kApavA mATe lAkaDIne Teka-lAkaDInuM AlaMbana avazya joIe, tema meha-mAyAthI aMdha banelA manuSyane bhayAraNyane paMtha sahIsalAmata kApavA mATe mUrtinuM-jinamUrtinuM AlaMbana avazya joIe.
Page #239
--------------------------------------------------------------------------
________________ mUtinuM AlaMbana ] 185 jJAnIoe kahyuM che ke "jeo jinamUrtine-jinapratimAne sAkSAt jina mAnIne tenAM darzana-pUjana vagere kare che, temane pApapaMka dhevAya che, temanAmAM vinaya, viveka, audArya, ahiMsA, saMyama, sadAcAra, tapa, titikSA Adi guNe prakaTe che ane teo anukrame pitAnAM sarva karmone kSaya karIne saMsArasAgarane pAra pAmI jAya che. zrImad devacaMdrajIe kahyuM che ke - ati dustara je jaladhi same saMsAra je, te padasama kIdhe prabhu AlaMbane re lola !". je saMsAra sAgarasamo ati dustara che, tene ame prabhunA AlaMbanathI-prabhunI mUrtinA AlaMbanathI gAyanAM pagalAM je banAvI dIdhuM." tAtparya ke ghaNe e che karI nAkhe. "mUrtinuM AlaMbana kyAM sudhI ? tene uttara e che ke "jyAM sudhI sAdhyanI siddhi na thAya tyAM sudhI sAdhananI jarUra rahe che, eTale AtmA nirAlaMbana dhyAnanI dazA sudhI na pahoMce, tyAM sudhI teNe mUrtinuM AlaMbana levuM joIe. anya zabdomAM kahIe te vItarAga dazA prApta thAya tyAre mUrtinA AlaMbananI jarUra rahetI nathI, paNa te pUrvenI sarva bhUmikAomAM AlaMbananI jarUra rahe che, tethI keIe ema na mAnavuM ke huM zA bhaye, jJAnI thaye, bahuzratamAM mArI gaNanA thavA lAgI, eTale mAre mUrtinAM AlaMbananI zI jarUra ! athavA huM aneka
Page #240
--------------------------------------------------------------------------
________________ 186 [[ jinepAsanA prakAranI tapazcaryA karuM chuM, tethI mArA AtmAnI zuddhi. thAya che, pachI mAre mUrtinuM AlaMbana levAnI AvazyakatA zI? dhyAnamAM pragati karavI hoya te paNa mUrtinAM AlaMbananI jarUra rahe ja che. prathama sAlaMbana dhyAna ane pachI nirAlaMbana dhyAna, e dhyAnasiddhine kema che ke jene sarva gavizAradee mAnya rAkhela che. keTalAka kahe che ke "mUti te sthApanA che, enuM mahattva zuM ?' paNa ApaNe lekavyavahAra sthApanAne pUrepUruM mahattva Ape che. keI satI strIne pati paradeza gaye hoya te te reja pitAnA patinI chabInAM darzana kare che. athavA te rAjAnI gerahAjarImAM tenI chabI, pAdukA ke talavArane paNa rAjA jeTaluM ja mAna ApavAmAM Ave che. zrI rAmacaMdrajI vanavAsamAM gayA tyAre bhArate siMhAsana para rAmacaMdrajInI pAdukAo sthApIne tenuM pUjana karyuM hatuM. Aje koDe-abajo rUpiyAnI calaNI noTa chapAya che, temAM kAgaLanA TukaDA para rUpiyAnI sthApanA sivAya bIjuM zuM che ? zataraMjanA maherAmAM A rAjA, A maMtrI, A ghoDe, A UMTa, A hAthI, A pAyadala ema sthApanA ja karavAmAM Ave che. A rIte bIjI paNa aneka bAbatamAM mULa vastunI gerahAjarImAM tenI sthApanAthI kAma calAvavAmAM Ave che, eTale sthApanAnuM mahatva jarA paNa ochuM nathI. zrI jinezvaradevanA virahamAM temanI mUrti ke pratimA sthApIne tenA pratye zraddhA, bhakti ke AdaramAnanI lAgaNI
Page #241
--------------------------------------------------------------------------
________________ smRtinuM Alekhana ] 187 darzAvIe, te mULa jinezvaradeva pratye zraddhA, bhakti ke AdaramAna batAvyA kharAkhara che. " keTalAka kahe che ke ' zrI jinezvara devanA virahamAM temanuM nAmasmaraNa karIe ke temane namaskAra karIe te zuM pUratuM nathI ke mUrtinu AlaMbana levu' paDe ? vaLI mUrti game tevI paNa jaDa che ane jaDanAM dRna karavAthI cittaprasAda ke AtmazuddhinA lAbha na thAya, e dekhItuM che; tethI mUrtinA AlakhanathI sayu. ' paraMtu temanuM A kathana bhUlabhareluM che. prathama teA pApa-pakathI kharaDAyelA ane pramAdathI gherAyelA manuSyeA nAma smaraNu bahu ochuM kare che ane je nAma-smaraNa kare che, te bahu sAmAnya koTinu` kare che. namaskAra 'ge paNa temanI sthiti AvI ja hAya che, eTale temaNe vadhAre sacATa-vadhAre akasIra upAya ajamAvavAnI jarUra rahe che ane te jJAnIonA abhiprAyathI mUrtinuM Alakhana che. khIjI, nAma karatAM sthApanA vadhAre baLavAna che, e bhUlavAnuM nathI. eka vastunuM mAtra nAma laIe te karatAM tenI AkRti, tenuM citra ke tenI mUrti joI hAya te tenA saMskAra ApaNAM mana para vadhAre UDA paDe che ane te ApaNe sahelAithI visarI zakatA nathI. e te sahue joyuM ja haze ke bALakane mULAkSarA zIkhavavA mATe sacitra nakazAAnA upayoga karavAmAM Ave che ane prArabhanAM pAtra pustakAmAM ane teTalAM
Page #242
--------------------------------------------------------------------------
________________ 188 [ jinapAsanA vadhu citro ApavAmAM Ave che, kAraNa ke tethI bALakane vastuone bodha thavAmAM ghaNI sahAya maLe che. vaLI e paNa sahue joyuM haze ke kathA-vArtAnAM je pustaka sacitra heya te bALakonI, vidyArthIonI, temaja pAThakenI vadhAre pasaMdagI pAme che, kAraNa ke tenA vaDe temane mahattvanI ghaTanAono tAdaza citAra maLI rahe che ane tenAthI jJAnavRddhi thatAM AnaMda Ave che.. Aje vijJApana eTale jAherAtanI kaLA khUba vikAsa pAmI che, temAM vastunI chabIo, citra ke AkRtio sivAya bIjuM zuM hoya che? citra karatAM paNa mUrti ke pratimA manuSyanA manamAM vadhAre ghera saMskAra pADe che. jeNe IlorAnAM guphAmaMdiro joyAM haze ane tenI kailAsaguphA AdinuM zilpa bArIkAIthI nihALyuM haze, tene khAtarI thaze ke mUrti athavA pratimAmAM bhAddIpana karavAnI keTalI zakti rahelI che? yurepanA prasiddha zilpakAra mAIkala ejee banAvelI pratimAo juo to ema ja lAge ke jIvaMta vyaktio sAme UbhI che ane temanI sAthe vAtacIta karIe. nyucorkanA bArAmAM dAkhala thanAra sahuthI pahelAM zuM jue che? svAtaMtrya devInuM 60 phuTa UMcuM pUtaLuM. ane te prekSakanAM manamAM amerikana lekanI svAtaMtryabhAvanA mATe mAnabharyA vicAre jagADI jAya che. muMbaImAM be varSa pahelAM vizvazAMti jaina ArAdhanA
Page #243
--------------------------------------------------------------------------
________________ mUrtinuM AlaMbana ] 189 satra ujavAyuM, tyAre navagrahanI bhavya mUrtio banAvavAmAM AvI hatI. te jovAne roja hajAre leke dUra dUrathI AvatA hatA ane joyA bAda pitAnuM mastaka DelAvatA hatA. temaNe Aja sudhI navagraha viSe ghaNuM ghaNuM sAMbhaLyuM hatuM, paNa tenuM mUrta svarUpa najare nihALyuM na hatuM, te ahIM jovA maLyuM, e ja emanA AkarSaNanuM mukhya kAraNa hatuM. tAtparya ke citra karatAM paNa mUrti ke pratimAmAM bhAvoddIpana karavAnI zakti ghaNuM vadhAre pramANamAM rahelI che ane tethI ja jagatanA pratyeka dezamAM mahApuruSonAM bAvalAM tathA koI preraNAdAyaka ghaTanAonuM zilpa banAvIne jAhera sthAnamAM mUkavAmAM Ave che. tene joIne leke aneka prakAranA bodhapAThe grahaNa kare che. mUrtinAM darzanane jaDanAM darzana mAnavA e bhUlabhareluM che. mUrtinAM darzana karanArane evI buddhi hotI nathI ke huM kaI jaDa vastunAM darzana karuM chuM. e to ema ja mAne che ke huM sAkSAt prabhunAM darzana karuM chuM, eTale tene cittaprasAda tathA Atmazuddhi vagereno lAbha avazya thAya che. "cAdarI mAvA tAdazI siddhiH" e siddhAMtane zuM kaI InakAra karI zake tema che? je ATalA khulAsAthI saMtoSa thato na hoya te ame A mahAnubhAvene premapUrvaka pUchIe chIe ke tamArA gharamAM tamArA mAtApitAne kaI pheTe che khare? tene
Page #244
--------------------------------------------------------------------------
________________ 19o [jinepAsanA joIne tamane kevI buddhi thAya che? zuM e vakhate tame ema mAne che ke A eka jaDa kAgaLa che ane tenA para raMganI AchI-gherI chAyA paDelI che? nahi, nahi, e phaTAne joIne tamane ema ja thAya che ke "A mArI mAtA che," "A mArA pitA che." arthAt tame eka jaDa vastumAM mAtRtva ane pitRtvano Aropa kare che ane tenA pratye sAkSAt mAtApitA jeTaluM ja mAna darzAve che. kaI ema kahetuM hoya ke "e pheTAmAM ame mAtRtva-pitRtvane Aropa karatA nathI, te e vAta taddana khATI che. kAraNa ke kaI e pheTAne teDI nAkhe, bhAMgI nAkhe ke kacarAnI TepalIne svAdhIna kare te tarata temane reSa Ave che ane e vyaktine mAravA deDe che ke anya prakAre zikSA kare che. A sUcave che ke emAM pote manathI mAtRtva-pitRtvanuM AropaNa kareluM ja che. eka vAra amAre kaI kAmaprasaMge AryasamAjanA kAryAlayamAM javAnuM thayuM. tyAM AryasamAjanA maMtrIe amane jainadhamI jANIne keTalIka carcA cheDI ane mUrti pUjA aMge Takora karavA mAMDI. ame kahyuM : "tame mUrti pUjA nathI mAnatA tenuM kAraNa zuM?' tyAre teNe kahyuM zrI dayAnaMda sarasavatIe eka vAra eka UMdaraDAne zivajInA liMga para pezAba karatAM je, paNa zivajInI mUrtio tene kaMI pratikAra karyo nahi, eTale mUrtimAM kaMI sAmacyuM nathI, e siddha thayuM ane temanI mUrtipUjA parathI zraddhA uThI gaI. A hakIkata aneka pustakamAM chapAI che."
Page #245
--------------------------------------------------------------------------
________________ mUrtinuM AlaMbana ] 191 - ame kahyuM: "pracAranA A jamAnAmAM sahu koI pitAne pracAra karI zake che, temane rokI zakAtA nathI. paNa kahe to kharA ke zrI dayAnaMda sarasvatIe bAlyAvasthAmAM temanI mAtAnA khoLAmAM ke mAtAnA deha para keTalI vAra pezAba karyo hate ? e vakhate mAtAe kaMI pratikAra na karyo, mATe te sAmarthyahIna ? ane zuM zrI dayAnaMda sarasvatIe eTalA ja mATe emanI mAtAne tyAga karyo hato khare? je ene javAba nakAramAM hoya te UMdaraDe zivajInuM bacyuM che, te emanAM liMga para rame ke pizAba kare tethI zuM? eTalA kAraNe mUtine sAmarthyahIna mAnI levI ane enA AdhAre ati prAcIna kALathI cAlI AvatI samasta mUrtipUjAnI prathAne nirarthaka TheravavI e kayAMne nyAya? mUrtinuM kharuM sAmarthya upAsakanA manamAM bhAddIpana karavAnuM che ane te kArya te e kare ja che. vaLI mUrtipUjAnI virUddha tame bAyo caDAvI che ane manaphAvatuM bele che, paNa tame pote mUrtipUjAne choDI nathI, tenuM kema? pilAe kahyuMH "bilakula beTI vAta! ame to mUrtine chAMye paNa letA nathI, pachI tene pUjavAnI vAta kayAM rahI?" ame kahyuM : "A te corI ane vaLI zirajorI je ghATa che. tame A bhagavI TepI para kAra citaryo
Page #246
--------------------------------------------------------------------------
________________ 192 [ jinepAsAnA che, te zuM samajIne citaryo che? zuM e eka prakAranI mUrti nathI? eka vastune mUrta AkAra Apa, e tenI mUti. tame e kArane pavitra mAne che, te emAM pavitratA kayAMthI AvI ? e to ADI-avaLI jaDarekhAenuM eka prakAranuM saMjanA che. tame kharekhara mUtipUjAnA virodhI ho te AvAM citro citaratAM baMgha thavuM joIe. paNa tame ATalethI aTakyA nathI, balake AgaLa vadhyA che ane zrI dayAnaMda sarasvatInI moTI moTI chabIe taiyAra karAvI tene AryasamAjanAM dareka sthAnamAM laTakAve che. ahIM paNa evI eka chabI mArI najare dekhAya che. zuM tame A chabIne sAkSAt zrI dayAnaMda sarasvatI hoya evI daSTie nathI jotA? barAbara vicArIne javAba Ape." pele amAruM A dalIlabhareluM lAMbuM vaktavya sAMbhaLIne ThaDe te paDI ja gaye hatuM, chatAM "mIyAM paDayA paNa TAMga UMcI" e nyAye kahevA lAgyo ke ame te ene mAtra citra mAnIe chIe, kaMI sAkSAta dayAnaMda sarasvatI mAnatA nathI." ame kahyuM : "vAru !" ane amArI caMpala hAthamAM laIne jaNAvyuM ke je ame A caMpalane e citra para ghA karIe te tamane kaMI duHkha te nahi thAya ne? pelAe kahyuM : "enA para ghA karI juo eTale
Page #247
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinapAsanA zrI jinezvara devanI beThelI tathA UbhelI pratimAo -zrI pArzvanAtha maMdira, delavADA-Aba
Page #248
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinApAsanA yuM samavasaraNastha jinapratimA -~-lavADA-Akh
Page #249
--------------------------------------------------------------------------
________________ mUrtinuM AlaMbana ] 193 khabara paDe." arthAt tamane ahIMthI sAjA pAchA javA na daIe. ame kahyuM : "amAruM magaja ThekANe che, ame AvuM kaI anucita kArya karavA IcchatA nathI, paNa tame ene citra mAne che ke sAkSAt dayAnaMda sarasvatI mAne che, tenI khAtarI karAvavA ja ATaluM bolyA chIe. zrI dayAnaMda sarasvatI A dezanA eka zaktisaMpanna puruSa hatA ane temaNe lekemAM dezadAjha jagADavA tathA bIjA sudhArA karavA ghaNe sAro prayAsa karyo hato, paNa temaNe keTalIka bAbatomAM gaMbhIra bhUla khAdhI hatI. mUrtipUjAne virodha e temAMnI ja eka vastu che. vaLI temaNe satyArtha-prakAzamAM jaina dharmanuM je khaMDana karyuM che, te vAhiyAta che. teo jaina dharmanA siddhAMtane barAbara samajyA na hatA, athavA te temaNe jANIbujhIne. jaina dharmanA siddhAMtane vikRtarUpe rajU karyA hatA ane tenuM khaMDana karyuM hatuM. astu! Ama chatAM ame te eTaluM ja IcchIe chIe ke tame aMdhArAmAMthI ajavALA pratye jAo ane satyane artha-satyane prakAza meLavI tamAruM tathA anyanuM kalyANa kare." ahIM amArI carcA pUrI thaI ane kAma patAvI pAchA AvyA. mUrtipUjakavidhI anya saMpradAyanI sthiti paNa AvI ja che. teo mUrti pUjAnI viruddha pracAra karavA chatAM AkRti, citra, sthApanA vagerene eka yA bIjA prakAre 1
Page #250
--------------------------------------------------------------------------
________________ 194 [ jinepAsanA svIkAra kare che. musalamAno mUrtipUjAnA kaTTara virodhI gaNAya che, teo paNa pattharanI banelI majIdone pavitra mAne che ane haja karavA jAya che, tyAM eka kALa paththarane cuMbana karI kRtArtha thAya che. keTalAMka varSa pahelAM muMbaImAM keIe vikaTeriyA rANInA veta bAvalAnA mukha para evo kALo padArtha lagADI dIdhuM hatuM ke je sAmAnya upAyathI jAya ja nahi. AthI hAhAkAra macI gayo hato ane gunegArane pakaDI lAvavA mATe moTuM InAma kaDhAyuM hatuM. zA mATe ? e te pattharanuM pUtaLuM hatuM ! tenA meDhA para kALe padArtha lagADI dIdhe, ethI zuM thayuM? paNa nA, ene sAkSAt vikaTeriyA rANanuM ja apamAna mAnavAmAM AvyuM hatuM ane tethI jabara uzkerATa phelA hate. jaDa pratimAnuM AlaMbana levAthI cittaprasAda tathA Atmazuddhi vagerene lAbha thAya nahi, ema mAnanAre mahAbhAratamAM varNavelA ekalavyanuM daSTAMta dhyAnamAM levA ja che. ekalavya jAtane bhIla hatuM, paNa tene uttama prakAranI bANavidyA zIkhavI hatI ane evI vidyA e vakhate mAtra droNAcArya ja zIkhavI zake ema hatA, paraMtu droNacArye tene zudra jANIne ziSya tarIke svIkAra karyo nahi. "have zuM karavuM ?" khUba vicAra karatAM tene eka upAya sUjha, te e ke "droNAcAryanI pratimA banAvI tenI pUjA karavI ane tenI AgaLa vinayapUrvaka bANavidyAne abhyAsa
Page #251
--------------------------------------------------------------------------
________________ mUrtinuM AlaMbana ] 195 kara." e upAya amalamAM mUkatAM bANavidyAmAM pragati thavA lAgI ane Akhare te arjunane samovaDiye ba. droNAcArye ekalavyanI bANavidyAnI bhAre prazaMsA sAMbhaLI, eTale te Azcarya pAmyAH "tene AvI uttama prakAranI bANavidyA keNe zIkhavI ?" pachI temaNe ekalavyane potAnI pAse bolAvI vAta pUchI. ekalavye praNAma karIne kahyuM : "pUjya gurudeva! e ApanI ja kRpAnuM phaLa che," paNa droNAcAryane gaLe e vAta kema utare? temaNe kahyuM : "e vAta mAnavA gya nathI. meM tane vidyA kyAM ApI che?" tyAre ekalavya temane jaMgalamAM laI gaye ane pote je pratimAnuM pUjana karato hato, te batAvIne kahyuM ke "juo, Apa ahIM sAkSAt birAjatA hatA ane tamArI pAsethI preraNA meLavIne ja meM A bANavidyAna-dhanurvidyAne abhyAsa karyo che." AthI droNAcAryane khAtarI thaI ke ekalavyanuM kahevuM sAruM hatuM. vartamAna kALamAM paNa AvAM udAharaNanI khoTa nathI. zrI rAmakRSNa paramahaMsa kAlI mAtAnI mUrti AgaLa besI rahetA ane jANe jIvatI mAtA sAme beThI hoya tema mA mA" kahIne pokAratA. temaNe e mUrtinA AlaMbanathI aneka prakAranI siddhio meLavI hatI, e bInA jagajAhera che. - zrI jinezvara devanI mUrti joIne bhAvikanAM haiyAM harakhe che ane temAM zubha bhAvonI bharatI thavA lAge che.
Page #252
--------------------------------------------------------------------------
________________ 196 [ jinApAsanA Ama chatAM kAI ema kahetu hAya ke amane Ave kaze anubhava thatA nathI, te tyAM mUrtinI nirarthakatA nahi paNa temanI bhAgyadazA mALI samajavI, temanI ka bahulatAne javAbadAra gaNavI. ahIM amane saMskRta bhASAnu eka subhASita yAda Ave che: patraM naiva yadA karoraviTape doSo vasantasya kim ? ullUko na vilokyate yadi divA sUryasya kiM dUSaNam ? varSA naiva patanti cAtakamukhe meghasya ki dUSaNam ? yad bhAgyaM vidhinA lalATalikhitaM devasya ki dUSaNam ? [1 vasaMta RtunuM Agamana thatAM badhAM vRkSAne navAM pAna Ave che, paNa keraDAne AvatAM nathI. tyAM zuM vasaMta Rtune doSa samajavA ? sUryanA udaya thatAM aMdhAru' nAza pAme che ane badhA prANIo jovAne zaktimAna thAya che, paNa e vakhate ghUvaDa dekhI zakatA nathI. tyAM zuM sUnA DhoSa samajavA ? megha varasavA lAge che ane sarvatra pANI paDe che, paNa cAtaka pakSInA mukhamAM tenAM gheADAM chuM paNa jatAM nathI. tyAM zuM meghanA doSa samajavA ? ane vidhi tA sahunA karma anusAra lalATamAM lekhA lakhe che ane tenuM phaLa prANIone bhAgavavu paDe che, tyAM zu daivane doSa samajavA ? tAtparya ke temAM vastune pAtAnA ja doSa che, anyanA nahi. keTalAka kahe che ke ' jaDa mUrtimAM bhAvArApaNa karI zakAya ane tenI sAthe jIvatA jevA ja vyavahAra karI
Page #253
--------------------------------------------------------------------------
________________ mUrtinuM AlaMbana ] zakAya, e ame mAnIe chIe, paNa tenA nimitte kaI paNa prakAranI hiMsA thavI na joIe. zuM jaina dharma ahiM sAnA pAyA para racAyele nathI?" tene uttara e che ke "jaina dharma ahiMsAnA pAyA para racAyeluM che, paNa teNe ahiMsAnuM ja svarUpa mAnyuM che, te ApaNe barAbara lakSamAM rAkhavuM joIe. tattvArthAdhigamasUtramAM kahyuM che ke "pramattayonarg - copaLe hiMsA-pramattayegamAM rahelA AtmA vaDe jIvanI je hiMsA thAya tene hiMsA samajavI." Ane phalitArtha e che ke apramatta egamAM rahelA AtmAone paNa halana -calanAdi keTalIka kriyAo karavI paDe che ane tethI amuka prANIonA prANanuM vyare paNa avazya thAya che, paNa tyAM pramattaga-pramAda nahi hevAthI kama nuM baMdhana thatuM nathI. eTale ke e dekhAva mAtranI hiMsA che, svarUpa hiMsA che, tethI tene niSedha pharamAvavAmAM AvyuM nathI. je evo niSedha pharamAvavAmAM Ave te gamanAgamanAdi koIpaNa kiyA thaI zake nahi ane guruone vAMdavA tathA upadeza sAMbhaLavA javuM, sAdhamikenI bhakti karavI, dIkSA-mahetsavamAM bhAga leve vagere badhI ja dhArmika kriyAo baMdha thaI jAya ane tenuM pariNAma ghaNuM anarthakArI Ave. keTalAka kahe che ke "mUrtipUjA mahatvanI hoya te tene jinAgamAM ullekha kema nathI? A praznano uttara e che ke "mUrtipUjA ati maha
Page #254
--------------------------------------------------------------------------
________________ 198 [[ jinepAsanA tvanI che ane tenA ullekho jainAgamAM aneka sthaLe Ave che. bhagavatIsUtranA vazamA zatakamAM ja ghAcAraNa ane vidyAcAraNa munie naMdIzvara dvIpa vageremAM yAtrA karavA jAya che, tenuM varNana Ave che; vaLI tuMgiyA nagarIne zrAvakee jinapratimA pUjI enuM varNana paNa temAM ja kareluM che.rAyapAseNIya sUtramAM sUryAbhadeve ane jIvAbhigama sUtramAM vijayadeve pratimA pUjayAne adhikAra che ane jJAtAsUtramAM draupadIe jinapratimAnuM pUjana karyAnI hakIkata spaSTa akSaromAM jaNAvelI che. A rIte bIjA paNa aneka sUtramAM jinapratimAnuM pUjana karyAnA pAThe Ave che ke jenI vistRta ne dha "mUrtipUna 1 prAcIna kRtihANa" nAmaka bRhad graMthamAM munizrI jJAnasuMdarajIe karelI che. je mUrtipUjA mahatvanI na hoya te ATalI mUrtio, ATalAM maMdire ane ATalAM tIrtho astitvamAM Ave zI rIte? A badhuM kaMI ekAeka UbhuM thaI gayuM nathI, thaI zake nahi. prAcIna kALathI mUrtipUjAnI paraMparA cAlI AvatI hatI, mATe ja tenuM nirmANa thayuM ane te Ajaparyata cAlu rahyuM. bhAratIya ItihAsanA jANatA vidvAna zrI rAkhaladAsa benarjIe prAcIna sAhityanuM avalokana karyA pachI e abhiprAya uccAryo che ke "AjathI 2500 varSa pUrve jaina dharmamAM mUrtipUjA vidyamAna hatI." prAcIna saMskRtinA abhyAsI zrImAna kezava harSada
Page #255
--------------------------------------------------------------------------
________________ mUrtinuM AlaMbana ] dhruve paNa jAhera kareluM che ke "kaliMganA zilAlekhathI e spaSTa thaI jAya che ke AjathI 2300-2500 varSa pUrve paNa jenomAM mUrtipUjAne vyApaka pracAra hate." paraMtu have te kAzI vizvavidyAlayavALA che. prANanAtha vidyAlaMkArane saurASTramAMthI eka evuM tAmrapatra maLI AvyuM che ke je 2800 varSathI paNa vadhAre purANuM che ane jemAM zrI giranAra tIrtha para AvelA zrI ariSTanemi bhagavAnanA maMdirane amuka gAma bheTamAM ApyAne ullekha che. vaLI mehana-jo-Da vageremAMthI maLI AvelI prAcIna mudrAo vagere paNa jenemAM mUrtipUjA ghaNA prAcInakALathI pracalita hovAnuM pUravAra kare che. Ama jyAre mUrtipUjA yuktiyukta che, zAstrasaMmata che ane prAcIna paNa che, tyAre tenI viruddhamAM sUra kADha e kyAM sudhI ucita che? te sujJajanoe vicArI levuM. ahIM jinamUrtinI suMdaratA viSe paNa be zabda kahevA joIe. keTalIka devamUrtinAM netre ati bhayaMkara hoya che ane hamaNAM koIne saMhAra karI nAkhaze, evI ugratAne prakaTa karanArA hoya che, tyAre jinamUrtinAM baMne netramAM prazamarasa bharelo hoya che, arthAt nirvikalpaudAsIna-vItarAgadazAnI parama zAMti daSTigocara thAya che. keTalIka devamUrtionA mukha vikarALa hoya che, hAsyAdi ceSTAthI yukta hoya che athavA te viSAdanI gherI chAyAvALA hoya che, tyAre jinamUrtinI mukhamudrA prasanna hoya che,
Page #256
--------------------------------------------------------------------------
________________ 200 [ jinApAsanA arthAt temAM rAga athavA dveSanI chAyA jaNAtI nathI. keTalIka devamUrtinA kheALAmAM ke tenI najIka strInI mUrti hAya che ke je prakaTapaNe rAganuM cihna che, tyAre jinamUrtinA kheALAmAM ke tenI najIka strInI mUrti hotI nathI, arthAt temAM sAcA tyAga-vairAgyanA bhAva spaSTa dekhAya che. ane keTalIka devamUrti enA hAthamAM nAnA prakAranAM zastro hAya che ke je saMhAravRttine sUcavanArAM che, tyAre jinamUrtinA hAthamAM koI prakAranuM zastra hetu' nathI; arthAt te ahiM'sA ane abhayanI vRttineA paricaya Ape che. zuM AvI vItarAgatAbharI suMdara mUrti nityaniyamita darzana-pUjanane cAgya nathI ? zrI maMDana sUtradhAre rUpAvatAranA sAtamA adhyAyamAM nIcenA zleAka lakhyA che : mukyarthe vizvametad bhramati ca bahudhA devadaityAH pizAcA, rakSo gandharvayakSo naramRgapazavo naiva mukti bijagmuH / eka zrIvItarAgaH paramapadasukhe muktimArge bilIno, vandyastenAdya jainaH suragaNamanujaiH sarvasaukhyasya hetuH ||74 || A vizva bahudhA muktine arthe bhramaNa karatuM jaNAya che; para`tu temAMnA devA, daityA, pizAcA, rAkSasA, gadha cahnA, manuSyA, mRgA ke anya pazue temanI AkRtimUrti parathI muktimAM gayA haiAya evuM jaNAtuM nathI. mAtra eka zrI vItarAganI mUti paramapadanu sukha ApanAra mukitamArgomAM vilIna thaI hAya evuM lAge che. tethI sava sukhanA heturUpa Adyadeva eTale zrI RSabhadevanI mUrti devatAonA samUha ane manudhyeA vaDe vaDhavAne ceAgya che.'
Page #257
--------------------------------------------------------------------------
________________ smRtinuM Alekhana ] 201 eka jainetara kalAkAranA mukhamAMthI nIkaLelA A zabdo zuM sUcave che? kharekhara ! jene meAkSasukhanI abhilASA che ke vItarAgatA keLavavAnA maneAratha che, temaNe te AvI nivikAra suMdara jinamUrtinuM ja AlaMbana levuM joI e. jinamUti bhavasAgara taravAnuM eka amegha sAdhana DhAIne tenA nirmANa ane pratiSThAmAM anata puNya manAyeluM che. zrI haribhadrasUri Adi AcAryae te spaSTa zabdomAM jaNAvyuM che ke puNyanA ceAge manuSyanI pAse dhanavRddhi thAya te teNe e dhanane zubha mAge vAparavAne sakalpa karavA joIe ane temAM prathama pasaDhagI jinamUrtine ApavI joI e; tAtparyaM ke teNe zrI jinezvaradevanI nAnI mATI suMdara mUrti nirmANa karAvavI joI e. Adya tIrthaMkara zrI RSabhadevanA samayamAM zrI bharata cakravartI e aSTApada parvata para cAvIza jinanI maNimaya mUrtie banAvI hatI. te ja rIte anya tIrthaMkarAnA samayamAM aneka rAjA-mahArAjAoe jinamUrti e bharAvavAmAM gaurava mAnyuM hatuM. aitihAsika kALamAM sa'prati, khAravela, Ama, kumArapALa vagerenAM nAmeA mUti nirmANa mATe prasiddha che. vaLI aneka gRhasthAe paNa jinami moTA pramANamAM bharAvyAnA ullekheA maLI Ave che. gujarAtanA gauravanuM rakSaNa karanAra mahAmaMtrI zrI vastupALa ane tejapALe anya satpravRttinI sAthe jinikha e bharAvavAnuM
Page #258
--------------------------------------------------------------------------
________________ 202 [ jipAsanA kAma paNa upADI lIdhuM hatuM ane savA lAkha navAM jinabiMba bharAvyAM hatAM. vartamAna kAle paNa bhAgyazALIe navAM jinabiMba bharAvavAmAM pitAnI lakSmIne sadvyaya jinabhUti uttama prakAranI mATI, nirmaLa pASANuzilA, caMdana, hAthIdAMta, suvarNa, cAMdI, pittaLa tathA vividha prakAranA ratnonI paNa banAvI zakAya che. aitihAsika ullekha parathI jANI zakAya che ke orisAnA kumAragiri parvata para AvelA jinamaMdiramAM zrI trASabhadevanI vizALakAya suvarNa pratimA hatI. kaliMgarAja caMDarAyanA samayamAM pATalIputrane parama dhanalebhI AThame naMda rAjA caDAI karIne A mUrti uThAvI gaye hato, paraMtu pAchaLathI kaliMgarAja khAravele magadhanareza puSyamitrane yuddhamAM harAvI e suvarNapratimA pAchI meLavI hatI. thoDA varSa pahelAM eka purAtana vastuone saMgraha karanAre jaNAvyuM hatuM ke Aje paNa e suvarNapratimA orisAmAM eka sthaLe chupAyelI che ane AjanA bhAve vIsathI pacIza lAkha rUpiyAnI kiMmatanI thAya che. jaina samAje te aMge pUratI tapAsa karavI ghaTe che. ratnanI pratimAo Aje paNa lakhanau vagerenA vetAmbara maMdiramAM, temaja mUDabidrI vagerenA digambara maMdiramAM joI zakAya che. temAM mUDabidrIne vizeSa ullekha karavuM joIe, kAraNa ke tyAM vividha prakAranA ratnanI 30
Page #259
--------------------------------------------------------------------------
________________ 203. mUrtinuM AlaMbana ] jeTalI pratimAo che ke jenI kiMmata kroDa rUpiyAnI thavA jAya che. e pratimAone jotAM ja ApaNA manamAM prazna uThe che ke AvAM ratna kayAMthI prApta thayAM haze ? ame AjathI daza-bAra varSa pahelAM A mUrtinAM darzana karyA, tyAre Azcaryacakti thaI gayA hatA. traNa-traNa cAracAra iMcanA mANeka, nIlama, zani vagere. ame mAnIe chIe ke AvA rane te Aje kaI rAjabhaMDAramAM paNa nathI. ane kadAca kaI mahAna rAjya AvAM rane ekaThAM karavAno saMkalpa kare te paNa seMkaDe varSa vItI jAya, kAraNa ke AvA mahAna rane dharatInA paDamAMthI kayAreka ja sAMpaDe che. ame tyAMnA pUjArIo tathA vRddha puruSane pUchayuM, te parathI eTaluM jANI zakyA ke ahIMnA dharma zraddhALu zrAvake moTA bhAge vahANavaTuM kheDatA hatA ane vyApAra arthe dUradUranA dezamAM jatA hatA. tyAM aDhaLaka dhana kamAtAM rane kharIdyAM ane te ahIM AvIne zrI jinezvara devanA caraNe dharI dIdhAM. tenI A mUrtie banI. kharekhara! bhakti AgaLa dhana keI visAtamAM nathI. tene jeTalo upayoga karIe, teTale ocho ja che. jinepAsanAno pravAha akhaMDa dhArAe cAlu rahevAmAM jinamUtioe mahattvano bhAga bhajavyo che, ema kahIe to jarA paNa atyukti nathI. jinamUrtio kema banAvavI? tenuM varNana Thakkara pherue vasyusAra (vAstusAra-prakaraNa) nA bIjA prakaraNamAM
Page #260
--------------------------------------------------------------------------
________________ 204 [ jinApAsanA vastArathI kareluM che. te sivAya maMDana sUtradhArakRta rUpAvatAramAM, vizvakarmAracita dIpANu vamAM, bhuvanadevAcArya kRta aparAjitapRcchAmAM tathA mAnasAra Adi graMthAmAM paNa prApta thAya che. jinamUti A. padmAsana ke a padmAsane beThelI, temaja kAyAtsargAvasthAmAM UbhelI paNa hoya che, A ane mUrti A eka sarakhI vaMdanIya-pUjanIya che. keTalIka jinamUrtio parikaravALA hAya che, eTale ke tenI mane mAjI tathA upara viziSTa prakAranuM zilpa hAya che ane temAM chatra, tAraNa, cAmaradhArI Indro, mAlA dhAraNa karanAra tathA vAjiMtrA vagADanAra deveza, temaja kAussagga avasthAe UbhelI jinapratimAo vagere hAya che. A parikara banAvavAmAM kalAkAro potAnI kalAnA chUTathI upayAga kare che, eTale te ati maneAhara lAge che. ahIM e paNa jaNAvavu' joI e ke jema yaMtrAdimAM prANapratiSThA karavAmAM Ave che ane tyArathI temAM cama tkArika tattva dAkhala thAya che, tema smRtimAM paNa prANu. pratiSThA karavAmAM Ave che ane tyArathI temAM camatkArika tattva dAkhala thAya che. jaina paraparAmAM A prANapratiSThAnA vidhine aMjanazalAkAnA vidhi kahevAmAM Ave che, kAraNa ke temAM zalAkA (saLI) vaDe smRtine aMjana karavAmAM Ave che. A vidhi thayA pachI mUrtine maMdiramAM sthApavAmAM Ave che ane te vaMdanIya tathA pUjanIya gaNAya che. chevaTe jinamUtinI bhavyatAnA eka zlAka rajU karIne A prakaraNa pUruM karIzu'.
Page #261
--------------------------------------------------------------------------
________________ mUrtinuM AlaMbana ] kiM karpUramayaM sudhArasamayaM kiM candrarocirmayam , ki lAvaNyamayaM mahAmaNimayaM kAruNyakelimayam / vizvAnandamaya mahodayamaya zobhAmayaM cinmayam , zukladhyAnamayaM vapurjinapatebhUyAd bhavA''lambanam // zuM A te mAtra kapUranI banelI che ke caMdranA nirmala kiraNone ekatra karIne banAvelI che? zuM A te jagatanA sarva lAvaNyane ekaThuM karIne ghaDelI che ke mahAmaNiono sAra laIne nirmANa karelI che ? athavA te. A karuNAdevInI kIDAthI yukta che ane samasta AnaMdamaya, mahadayamaya, zebhAmaya tathA citazakitathI virAjita che. vizeSa zuM? zukala dhyAnamAM magna banelI zrI jinezvara devanI mUti bhavasAgaramAM paDI rahelA prANIone AlaMbana rUpa thAo."
Page #262
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa agiyAramuM maMdira aMge kiMcita caMdra vinA rAtri robhatI nathI, kamaLa vinA sarovara zebhatuM nathI; ne nAka vinA mukha bhatuM nathI. vadhAre spaSTa kahIe te eka gAma ke nagarane jeTalI jarUra jalAzayanI che, jeTalI jarUra zALA ane davAkhAnAonI che, teTalI ja jarUra, balake tethI paNa vadhAre jarUra dharma sthAnakenI che, maMdiranI che. jalAzaya joItuM jaLa pUruM pADe che; vepArIonA hATa anAja, kariyANa, ghI, tela, zAka-bhAjI vagere pUrAM pADe che zALAe bALakane vyAvahArika zikSaNa Ape che tathA davAkhAnAo regIonI cikitsA kare che, te ja rIte dharmasthAna ane maMdire lekenI bhAvanA zuddha rAkhe che ane temanAmAM kartavyabuddhi jAgRta kare che. prAcInakALamAM kaI paNa nagara vasAvavAnuM nakkI thatuM, tyAre A vastu khAsa lakSamAM rAkhavAmAM AvatI ane tethI lokone ghaNe lAbha thato. khAsa karIne dakSiNa bhAratamAM te prathama vizALa maMdira bAMdhavAmAM AvatuM ane tenI AsapAsanI jagAmAM lekene vasAvavAmAM AvatAM. vaLI nagaranAM nAme paNa moTA bhAge e devamaMdira parathI ja ApavAmAM AvatAM. dAkhalA tarIke Aje jene tricinA
Page #263
--------------------------------------------------------------------------
________________ maMdira aMge kiMcita ] 207 pallI kahevAmAM Ave che, tenuM mULa nAma trijinapallI hatuM. eTale ke tyAM traNa jinamaMdirane suMdara samUha hate. rAmezvaram vagere nAme paNa evI rIte ja paDelAM che. bhAratIya saMskRti e vAstavikatAe maMdiranI ja saMskRti che. tenAthI prabhubhaktine vega maLe; dharmabuddhi jAgRta rahI, zilpa, citra, kAvya, saMgIta vagere kalAene uttejana maLyuM; tatvajJAnane vikAsa thAya ane vividha tIrtho astitvamAM AvyAM. jaina, vaidika ane bauddha e traNeya paraMparAe temAM sAre rasa lIdho. temAM paNa jaina paraMparA agragaNya rahI. Aje bhAratavarSamAM 36000 uparAMta jaina maMdira che, temAM keTalAka te zilpa ane sthApatyanA advitIya namUnArUpa che, temaja bhavyatAthI bharapUra che. AbUdelavADAnuM zilpa juo, rAjasthAna-rANakapuranuM sthApatya juo ane saurASTra-zatruMjyanAM maMdirane samUha jue, te mukhamAMthI prazaMsAnAM pupe jharyA vinA raheze nahi. deza ane paradezanA je pravAsIo A maMdire jue che, te jenenI dharmabhAvanA ane kalApriyatAnAM mukta kaThe vakhANa kare che. AvAM maMdire mATe ApaNAM hRdayamAM ke bhAva hovuM joIe, te vicArI juo. keTalAka kahe che ke "jenee pitAne ghaNe piso pASANamAM ja nAkhe. temane A zuM sUjhayuM ?" paNa temane khabara nathI ke e pASANee pArasamaNinuM kAma karyuM che. tenA sahavAsamAM AvanArA pApIone pavitra banAvyA
Page #264
--------------------------------------------------------------------------
________________ 208 [jinApAsanA che, pramAdIAne puruSArthI banAvyA che, mUDhAne vivekI anAvyA che ane ajJAnIonA hRdayamAM jJAnanI jyoti prakAzita karI che. ame khAtarIpUrvaka kahIe chIe ke jainetarone jaina dharmonI gauravazALI vastu prathama najare batAvavI hAya teA te jaina maMdira che, jaina maMdira che, jaina maMdirA che. teA pachI temAM kharcAyeluM dhana sAka ja mAnavuM rahyuM. ahIM e paNa spaSTatA karI laIe ke jaino mAtra madirA badhAvIne ja besI rahyA nathI. temaNe dayA ane dAnanI saritAe paNa vahAvI che ane e rIte leAkakalyANanI pravRttiomAM aneAkhA phALA paNa ApyA che. mevADa para musalamAneAnI caDAI thaI, rANA pratApa mahAdurIthI laDayA, paNa dhana khUTayu. e vakhate bhAmAzAhe peAtAnu tamAma dhana temanAM caraNe dharI dvIdhuM ane svAta'trya mATenI laData cAlu rAkhavAnA anurodha karyo. bhAratanA aneka bhAgamAM bhayaMkara dukALa paDyo, anAja adRzya thayuM, e vakhate jagaDUzAhe peAtAnA tamAma annabhaDAro leAkeA mATe khullA mUkI dIdhA. A uparAMta jaina gRhasthAe aneka annasatra calAvIne garIba-garakhAMne sahAya karI che ane sa'kaTanA samaye lokeAnA paDakhe UbhA rahIne temane ugAryA che. temane leAkeAe 'mahAjana 'nuM mAnavaMtu biruda ApyuM, tenu* mukhya kAraNa temanI leAkasevA che. jaina madirA mATe zilpIonA manamAM kevA bhAva hatA, te prAsAdama`DananA nIcenA leAkeA parathI jANI zakAzeH
Page #265
--------------------------------------------------------------------------
________________ MIRAD WATE 31231167 jaina maMdiranI bhavyatA A bhItarI dRzya jaina maMdiranI bhavyatAnuM maneArama darzana karAve che. tenA stha MbhA tathA kamAneAmAM apUrva kalA najare paDe che. delavADAnA daherAnu jinApAsanA
Page #266
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinApAsanA jaina maMdiranI bhavyatA sthaMbha ane kamAnanI jema jaina maMdiranA ma Devara paNa ati bhavya hoya che. A dazya delavADA-AbunA jaina maMdiranuM che.
Page #267
--------------------------------------------------------------------------
________________ maMdira aMge kiMcita ]. prAsAdAH pUjitA loke, vizvakarmaNA bhASitAH / caturvizavibhaktInA, jinendrANAM vizeSataH // vizvakarmAe kahelA uparanA prAsAde-maMdire lekamAM pUjya che, paraMtu evIza vibhaktinAM jinendronA prAsAde- maMdira vizeSa pUjya che." caturdizi caturAH, puramadhye sukhAvahAH / namAzca vibhramAzcava, prazastAH sarvakAmadAH // cAra dizAmAM cAra vAravALA, bramavALA * athavA bhrama vagaranA jinaprAsAde nagaramAM hoya te prajAne sukhakArI che, prazasta ane vAMchita phaLane ApanArAM che.' sattA puSTiva, prajJAcakuvAvaha azvagarjebaliyA:mahiSInandIbhistathA // sarvazriyamApnuvanti sthApitozcamahItale / jinendradevonA prAsAda zAMti karanArA, puSTi karanArA, tathA rAjA-prajAne sukha ApanArA che, tethI A pRthvI para jinendronA prAsAde sthApavAthI ghaDA, hAthI, baLada, ratha Adi vAhana, bheMsa ane gAya vagerenI sarva saMpattine ApanAra che." nagare grAme pure ca, prAsAdA RSabhAdayaH / / jagatyA maNDapairyuktAH, krIyante vasudhAtale / sulabhaM dIyate rAjya, svarge cavaM mahItale // * prAsAdanA 3 bhAganI kaLIne zrama kahe che. 14.
Page #268
--------------------------------------------------------------------------
________________ 210 | [ jinepAsanA nagara, gAma ane puranI madhyamAM traSabha Adi jinaprAsAde jagatI ane maMDapavALA pRthvItalamAM karavAmAM Ave che, jethI svarga ane pRthvImAM rAjyaprApti sulabha thAya che." dakSiNottaramukhAzca, prAcIpazcimadiGmukhAH / vItarAgasya prAsAdAH, puramadhye sukhAvahAH // dakSiNa, uttara, pUrva ane pazcima e cAre dizAnA mukhavALA vitarAgadevanA prAsAde nagaramAM hoya te sukhane ApanArA che." astu. have bIjI paNa thoDI vicAraNA karIe. je. upAsanAmAM AgaLa vadhavA mATe mUrtinuM AlaMbana svIkArIe, to e mUrtine sthApavA mATe tathA tenuM saMrakSaNa karavA mATe maMdiranI AvazyaktA paNa svIkAravI ja joIe. mUrtinuM AlaMbana svIkArIe ane maMdiranI AvazyaktA na svIkArIe te e eka prakAranI behadI mane dazA che ane te sudhAravI ja joIe. koI ema kahetuM hoya ke "gharanA eka khaMDane alaga kADhI temAM mUrtione rAkhI zakAya che ane tenAM vaMdana-pUjana karI zakAya che, pachI moTAM maMdira bAMdhavAnI jarUra zI?" te gRha-maMdire arthAt ghara-daherAsaranI keTalIka maryAdA che ke jenAthI sujJajanee paricita thavAnI jarUra che. vatthasAranA biMbaparIkSA prakaraNamAM kahyuM che ke
Page #269
--------------------------------------------------------------------------
________________ maoNMdira aMge kiMcit ] 11 pAhANa - leva - kaTThA, daMtamayA cittalihiya jA paDimA / aparigaramANAhiya, na sundarA pUyamANa gihe || * je pratimA pASANanI, lepanI, kAchanI, hAthIdAMtanI, citrAmaNanI, parikararahita tathA agiyAra AMgaLa karatAM U'cI haiAya te gharamAM rAkhIne pUjavI sArI nahi.' , ikkagulAi paDimA ikkArasa jAva gehi puijjA | uDUDhaM pAsAi puNo, ia bhaNiya puvvasUrI hi // 'ghara-daherAsaramAM eka AMgaLathI te agiyAra AMgaLa sudhInI U`cI mUrti pUjavA lAyaka che ane agiyAra AMgaLathI vadhAre UcI hAya te maMdiramAM pUjavA lAyaka che, ema pUrvAcAoe kahyuM che.' vaLI zrIsakalacaMdra upAdhyAye pratiSThAkalpamAM kahyu che ke mallI nemI vIro, gihabhavaNe sAbaNa puijjai / igabIsa' titthayarA, saMtigarA puiA vaMde // // * ogaNIsamA tItha kara zrI mallinAtha, bAvIzamA tIrthaMkara zrI neminAtha ane cAvIzamA tIrthaMkara zrI mahAvIra svAmI, e traNa tIrthaMkaronI mUrti zrAvake gharamAM pUjavI joIe nahi; khAkInA ekavIza tIkarAnI mUrti ghara-4herAsaramAM rAkhIne vaRRtA-pUjatAM zAMti karanArI thAya che.'
Page #270
--------------------------------------------------------------------------
________________ 212 [ jinepAsanA ahIM prazna tha svAbhAvika che ke "zrI mallinAtha Adi traNa tIrthakaronI pratimA ghara-daherAsaramAM kema rAkhI na zakAya?" tene uttaramAM zAstrakAroe jaNAvyuM che keneminAtha vImasjinAtho vaizAvAda trayo ye bhavane sthApyA, na gRhe zubhadAyakAH / / zrI neminAtha, zrI mahAvIra svAmI ane zrI malinAtha e traNe tIrthakare vairAgyane utpanna karanAra che; tethI e traNenI mUrti jinabhavanamAM sthApavI zubhakAraka che, paNa ghara-daherAsaramAM sthApavI zubhakAraka nathI." A vacane gRhasthasukhanI apekSAe kahevAyAM che; bAkI te dareka tIrthakaranI mUrti vairAgyane utpanna karanArI che, evI amArI samaja che. zAstrane Adeza A prakArane havAthI bhAvika gRhastha agiyAra AMgaLathI eAchI evI saparikara ekavIza tIWkare pikI eka ke vadhArenI dhAtunI mUrtio ghara-daherAsaramAM rAkhe che ane tene vaMde-pUje che. ghara-daherAsaranI pratimAne bhakticaitya kahevAmAM Ave che. ahIM maMdira zabdathI saMghamaMdira samajavuM ke jene jinacaitya, jinabhavana, jinAlaya, jinaprAsAda, vasati ke daherAsara kahevAmAM Ave che. vatthasAramAM kahyuM che kesirivijy mahApaumo, naMdAvatto a lacchitilao a + naraveya kamalahaMso, kuMjarapAsAya satta jiNe /
Page #271
--------------------------------------------------------------------------
________________ maMdira aMge kiMcita ] 213 "zrI vijaya, mahApava, naMdAvarta, lakSmItilaka, naraveda, kamalahaMsa ane kuMjara, e sAta jAtanA prAsAde zrI jinezvaradevane mATe uttama che." - A te sAmAnya nirdeza thayo. vizeSa rUpe te dareka jina bhagavaMtane mATe viziSTa prAsAda bAMdhavAnuM vidhAna " che. jemake1 zrI kaSabhadeva - kamalabhUSaNaprAsAda 2 zrI ajitanAtha - kAmadAyaka ajitavallabhaprAsAda 3 zrI saMbhavanAtha - saMbhavavallabha prAsAda 4 zrI abhinaMdana svAmI - amRtabhavaprAsAda 5 zrI sumatinAtha - kSitibhUSaNa (sumativallabha) prasAra 6 zrI padmaprabhusvAmI padmarAgaprAsAda 7 zrI supArzvanAtha supArzvanAthaprAsAda 8 zrI caMdraprabha caMdraprabhaprAsAda 9 zrI suvidhinAtha puSpadaMta prAsAda 10 zrI zItalanAtha - zItalajinaprAsAda 11 zrI zreyAMsanAtha - zreyAMsajinaprAsAda 12 zrI vAsupUjya svAmI - vAsupUjyaprAsAda 13 zrI vimalanAtha - vimalavallabha (viSNuvallabha) prAsAda 14 zrI anaMtanAtha - anaMtajinaprasAda | | | | |
Page #272
--------------------------------------------------------------------------
________________ 214 15 zrI dharmanAtha 16 zrI zAMtinAtha 17 zrI kuMthunAtha 18 zrI aranAtha 19 zrI mallinAtha 20 zrI munisuvratasvAmI 21 zrI naminAtha 22 zrI neminAtha 23 zrI pArzvanAtha 24 zrI mahAvIrasvAmI [ jinApAsanA dhama vatu naprAsAda zAMtijinaprAsAda ku dhruvallabhaprAsAda aranAthaprAsAda mallivallabhaprAsAda manaHsaMtuSTaprAsAda namivallabhaprAsAda nemivallabhaprAsAda pArzva vallabhaprAsAda vIravikrama (vIrajina)prAsAda jinamadirAne bhavya banAvavA mATe avIza jinAlaya, Avana jinAlaya ane aheAMtera jinAlaya ema traNa prakAranI racanA thAya che. pramANeApeta adhAyelA suMdara jinamaMdiramAM prathama garbhagRha (gabhArA), pachI gUDhama'Dapa, pachI trikama'Dapa, pachI ragama'Dapa ane pachI caukIma'Dapa hoya che. ma`DapanA sthA sAdA tathA kAtaraNIvALA ema baMne prakAranA hAya che, para'tu tenA ghummaTAmAM kaika kArIgarI avazya hAya che. madira e devane bhajavAnuM sthAna che, eTale te svaccha ane suMdara hAvuM joie. jo madira svaccha na hoya teA upAsakanA manamAM bhAvAllAsa jAge nahi. jo madira suMdara na heAya te tenA pratye joIe tevuM AkarSaNa thAya nahi. A take amane lakhatAM AnaMda thAya che ke jaina
Page #273
--------------------------------------------------------------------------
________________ maMdira aMge kiMcita ] 215 maMdira svaccha paNa hoya che ane suMdara paNa hoya che. thoDA vakhata pahelAM ja hindu enDomenTa kamIzananA pramukha zrI rAmasvAmI Are kahyuM hatuM ke "huM AkhA ce bhAratavarSamAM pharyo, paNa jaina maMdiramAM jevI svacchatA, sughaDatA ane pavitratA joI tevI anya koI maMdiramAM jaInahi." gujarAtanA mahAkavi nAnAlAle ghaNuM varSa pahelAM eka pariSadumAM kahyuM hatuM ke "jaina maMdire eTale suMdaratAnI sAkSAta mUti. te bhAratabhUmine apUrva zaNagAra che." A maMdiranA rakSaNanI javAbadArI ApaNe zire che. maMdira e ApaNA pUrvajo taraphathI maLele amUlya vAraso che, eTale tenuM rakSaNa barAbara karavuM joIe ane tene kaI paNa prakAranI kSati na pahoMce te khAsa jevuM joIe. A zabdo ame eTalA mATe lakhIe chIe ke Aje jIrNoddhAranA nAme ghaNA maMdiranI maulikatA naSTa thaI rahI che ane ArasanA sthabhe tathA kataraNI para cunAnA kucaDAe pheravavAmAM Ave che tathA tene game tema raMgavAmAM Ave che. je prAcIna maMdirane barAbara sAcavavA hoya te tenA TrasTIoe zilpanuM sAmAnya jJAna to avazya meLavI levuM joIe ane te sAthe kalAdraSTi paNa keLavavI joIe. vaLI ghaNI vAra zilpIo-kArIgaronI vAta sAcI hoya che, paNa sattAnA kephamAM AvelA TrasTIo temanI vAta pUrepUrI sAMbhaLatA nathI ane manasvI hukamo Ape che.
Page #274
--------------------------------------------------------------------------
________________ di jinepAsatA vizeSa dilagIrInI vAta te e che ke semapurA zilpI ke jemanA para ApaNA maMdiranirmANane mukhya AdhAra che, te eAchA thatA jAya che ane je vidyamAna che, teo paNa zilpazAstrane UMDo abhyAsa karatA nathI, eTale keTalIka vAra chabaraDA vaLe che ane maMdiramAM deSa dAkhala thaI jAya che. AthI somapurA mistrIonuM saMgaThana karIne temane UMce lAvavAno prayatna kare joIe. je jinapAsanAnI ta aMtaramAM jagAvavI hoya te A maMdirane AMkhanI kIkI karatAM paNa vadhAre vahAlAM gaNavAM joIe ane te mATe game te bhega ApavAnI taiyArI rAkhavI joIe. jinamaMdiranI pavitratA ane trilokanAtha tIrthakara bhagavAna pratye ApaNuM bahumAna barAbara jaLavAI rahe te mATe nIcenA 84 niyame pALavA Avazyaka che. je A niyamane teDIe te AzAtanA thaI gaNAya. jinamaMdiramAM- 1 zleSma ane baLakhA Adi nAkhavA nahi. 2 jugaTuM Adi krIDA karavI nahi. kalaha kare nahi. 4 dhanurveda Adi hiMsaka kalAne abhyAsa karavo nahi. 5 pANInA kogaLA karavA nahi. 6 pAna-cArI khAvI nahi. 7 pAna AdinA kUcA nAkhavA nahi.
Page #275
--------------------------------------------------------------------------
________________ 219 mahira aMge kiMcita ] 8 gALe devI nahi. 9 jhADe pharavA ke pizAba karavA javuM nahi. 10 snAna karavuM nahi. 11 vALa oLavA nahi. 12 nakha kADhavA nahi. 13 lehI, mAMsa ane paruM vagere nAkhavuM nahi. 14 zekelAM dhAnya vagere khAvAM nahi. 15 cAmaDAM vagere nAkhavuM nahi. 16 esaDa khAvuM nahi. 17 ulaTI karavI nahi. 18 dAtaNa karavuM nahi. 19 vizrAmaNa-pagacaMpI Adi karAvavI nahi. 20 bakarI, gAya, bheMsa, gheDA, hAthI ane UMTa vagere bAMdhavA nahi. 21 thI 27-dAMta, AMkha, nakha, gAla, nAka, kAna ane mAthA vagerene mela nAkhavo nahi. 28 sUvuM nahi. 29 maMtra, bhUta ane rAjA vagerene vicAra kare nahi. 30 paMce carcA-vicAraNuM mATe bhegA thavuM nahi. 31 nAmAM-lekhAM lakhavAM nahi. 32 dhana vagerenI vahecaNI karavI nahi. 33 pitAne dravyabhaMDAra sthApe nahi.
Page #276
--------------------------------------------------------------------------
________________ 218 [ jinapAsanA 34 paga upara paga caDhAvIne besavuM nahi. 35 chANAM thApavAM nahi. 36 kapaDAM sUkavavAM nahi. 37 zAka vagere ugADavAM nahi. 38 pApaDa vaNavA nahi. 39 vaDI ane zIrAvaDI vagere karavI nahi. 40 rAjA vagerenA bhayathI tyAM saMtAI javuM nahi. 41 dilagIrIthI-zokathI raDavuM nahi. 42 vikathA karavI nahi. 43 bANa ane talavAra vagere hathiyAra ghaDavAM ke sajavAM nahi. 44 gAya tathA bheMsa rAkhavI nahi. 45 tApaNI karI tApavuM nahi. 46 annAdi rAMdhavuM nahi. 47 nANuM pArakhavuM nahi. 48 avidhithI tathA nisAhi kahyA vinA deherA saramAM javuM nahi. 4 thI para-chatra, pagarakhAM, hathiyAra ane cAmara A cArane sAthe laIne praveza kare nahi. pa3 manane bhamatuM rAkhavuM nahi. 54 tela vigere zarIre coLavuM-ce paDavuM nahi. papa potAnA upa ga mATenA sacitta puSpa-phalAdika sAthe rAkhavAM nahi. pada vastrAbhUSaNa bahAra mUkI zebhA vinAnA thaIne daherAsaramAM dAkhala thavuM nahi.
Page #277
--------------------------------------------------------------------------
________________ maMdira aMge kiMcita ] 219 57 bhagavaMtane jotAM ja hAtha joDavA. 58 uttarAsaMga rAkhavuM. 59 mastaka para mugaTa dhAraNa karI rAkhavo nahi. 60 bekAnuM Adi mukha para bAMdhela hoya te cheDI nAkhavuM. 61 mAthAnI pAghaDI para phUla ghAlelAM hoya te kADhI nAkhavA. 62 heDa-zarata karavI nahi. 63 geDIdaDe ramavuM nahi. 64 prAhuNA (paNa) Adine juhAra karavI nahi. 65 bhAMDa-bhavaiyAnI ramata karavI nahi. 66. huMkAra karIne keIne belAvavo nahi. 67 levAdevA AzrayI gharaNuM mAMDavuM nahi, arthAt . lAMghavA besavuM nahi. 68 saMgrAma karavo nahi. 69 mAthAnA vALa judA karavA nahi athavA mAthuM khaNavuM nahi. 70 paga upara paga caDAvIne besavuM nahi. 71 cAkhaDI-pAvaDIe caDavuM nahi. 72 palAMThIvALIne besavuM nahi. 73 pipUDI ke sITI vagADavI nahi. 74 pagane mela kADhavo nahi. 75 kapaDAM jhATakavA nahi. 76 mAMkaDa ane jU Adi vINIne nAkhavAM nahi.
Page #278
--------------------------------------------------------------------------
________________ -220 [jinApAsanA 77 maithunakrIDA karavI nahi. 78 jamaNu karavuM nahi. 79 vepAra-levu' devu' vagere karavu nahi. 80 vaidu karavu' nahi. 81 pathArI ane khATaleA kha'kheravA nahi. 82 guhya indriya ughADavI ke samAravI nahi. 83 mukkAbAjI tathA phUMkaDA vigerenuM yuddha karAvavuM nahi. 84 daherAsaranI paranALamAMthI paDatuM pANI jhIlavuM nahi ke tethI snAna karavuM nahi.
Page #279
--------------------------------------------------------------------------
________________ - - : ", prakaraNa bAramuM deva-darzana 1-devadarzananI AvazyaktA upAsanArUpI udyAnanI yatheccha khIlavaNuM karavA mATe devadarzananI kriyA jalanIkanuM-pAnA moTA dheriyAnuM kAma kare che, tethI ja anupama sukhanI AzA-abhilASA rAkhanAra dareka AtmAe tene Azraya levo yogya che. anya rIte kahevuM hoya te ema paNa kahI zakAya ke vADa vinA vele caDatuM nathI, tema devadarzananI kriyAno AzrayalIdhA vinA bhakti, ArAdhanA ke upAsanArUpI bhavya bhuvanamAM praveza karI zakAtuM nathI ane temAM je ucca koTine sAvika AnaMda rahele che, te mANI zakAto nathI. Aja kAraNe ame prastuta prakaraNamAM deva-darzana aMge keTalIka vivecanA karavA dhArI che. 2-deva-darzanano artha prathama devadarzanane artha samajIe, jethI te aMgenI vivecanA samajavAmAM saraLatA raheze. deva eTale aSTa mahA prAtihAryayukta, aDhAra deSarahita, cetrIza atizayavaMta, mahAmahimAzALI parama vItarAga evA zrI jinezvaradeva
Page #280
--------------------------------------------------------------------------
________________ 222 [ jinapAsanA teo nAma-sthApanA-dravya ane bhAva e cAra nikSepe jagatamAM jayavaMtA vate che, eTale temanI sthApanArUpe gRhacaitya ke saMghamaMdiramAM je mUrti pratiSThita thayelI hoya, tene ja sAkSAt zrI jinezvaradeva samajavAnA che. temanI samIpe jaIne temanuM mukha nihALavuM, temanAM aMgenuM bhAvapUrvaka nirIkSaNa karavuM tathA aMtaraMga AnaMda pragaTa thAya te pramANe "mAruM Aje ahebhAgya, mArI Aje dhanya ghaDI ke jethI mArA tAraka paramAtmAnAM mane sAkSAta darzana thayAM." AvA pavitra bhAva sAthe temanI stuti-stavanA karavI, e devadarzana zabdane bhAvArtha che. AtmakalyANanA abhilASI AtmAo niraMtara devadarzana kare ane A pramANe pavitra bhAvanA bhAve, e dharma-ArAdhanAnuM prAthamika mukhya aMga che. 3-devadarzanane mahimA devadarzanane mahimA ghaNe che ane te vidhavidha rIte gavAya che. jemake prabhu darisaNa sukhasaMpadA, prabhu darisaNa navanidha; prabhu darisaNathI pAmiya, sakala padAratha siddha. prabhunuM darzana sukha-saMpadA samuM che. prabhunuM darzana navanidhi jevuM che. prabhunuM darzana karavAthI A jagatanA sakala padArtho nizcayapUrvaka pAmI zakAya che." sukhasaMpadA eTale sukhajanaka dhanasaMpatti, sukhane Ape tevuM mahAna aizvarya. navanidhi eTale nava prakAranA
Page #281
--------------------------------------------------------------------------
________________ 23 deva-dazana ] nidhi. tenAM nAme A pramANe jANavAH (1) naisarpa, (2) pAMDuka, (3) piMgalaka, (4) sarvaratna, (5) mahApadma, (6) kAla, (7) mahAkAla, (8) mANavaka ane (9) zaMkha, cakavatI jyAre cha khaMDa jitavA gaMgA nadInA pazcima taTe jAya che, tyAre A navanidhio prakaTa thAya che ane temAM nIce pramANe kapi hoya che. prathama nisarSanidhimAM grAma, Akara, nagara, pATaNa, droNamukha, maMDala, skadhAvAra, gRha vagerenI sthApanAnA ka hoya che. bIjA pAMDukanidhimAM gaNita, gIta, vIza prakAranAM dhAnyanAM bIja tathA tenI utpattine lagatA kape hoya che. trIjA piMgalakanidhimAM puruSa, strI, hAthI, ghoDA vagerenA AbharaNe banAvavAnA kala hoya che. cothA sarvaratnanidhimAM cakavatInAM cauda rane kalpa hoya che. pAMcamA mahApadmanidhimAM vastranI utpatti, tenA prakAra, tene dhovAnI rIte tathA raMgane lagatA kalpa hoya che. chaThThA kAlanidhimAM samagrakAlanuM jyotiSa, tIrthaMkarAdinA vaMzanuM kathana tathA se prakAranA zilpane lagatA kala hoya che. sAtamAM mahAkAlanidhimAM leha, suvarNa, muktA, maNi, sphaTika, paravALAM vagerenA vividha bheda tathA tenI utpatti vagerene lagatA kalpi hoya che. AThamA mANavakAnidhimAM ddhAonI utpatti, zastrasAmagrI, yuddhanIti, daMDanIti vagerenA kape hoya che ane navamA zakhanidhimAM gadya, padya, nRtya, nATaka vagerene lagatA kapa hoya che. A navanidhi prApta thaI jAya eTale jagatanI sarva prakAranI riddhisiddhi meLavI zakAya che. sakala padArthomAM
Page #282
--------------------------------------------------------------------------
________________ 224 [ jinapAsanA svarga ane muktinAM sukha paNa AvI gayAM. tAtparya ke prabhunAM darzanathI A jagatanI sarva ISTa vastuo-suMdara vastuo pAmI zakAya che, kaI paNa vastunI khAmI ke beTa rahetI nathI. tribhuvananAyaka tuM dhaNI, mahA mATe mahArAja; meTe puSya pAmiye, tuma darzana huM Aja. he deva ! tuM te svarga, maryAM ane pAtALa e traNe lekane nAyaka che-nAtha che, ane e rIte A lekamAM sahuthI meTo mahArAjA tuM ja che. baLadeva, vAsudeva tathA cakravartI vagere tArI AgaLa kaI visAtamAM nathI. tArAM darzana te sulabha kema hoya? hatabhAgI-hInabhAgIne te e thatAM ja nathI. jenuM moTuM puNya hoya tene ja e prApta thAya che. Aje tArAM darzana thayAM, eTale huM mAnuM chuM ke mAruM puNya paNa moTuM ja haze." Aja mane ratha savi phaLyA, prakA puNyakarlola; pApa karama dare TaLyA, nAThA duHkhadadala. "he prabho! Aje tArAM darzana thavAthI mananA sarva mane phaLyA, puNyanA kallela prakaTyA, pApakarmo dUra thayA ane duHkhane utpanna karanArA sarve upasargo nAsI gayA, ema mAnuM chuM." paMcama kALe pAma, dullAhe prabhudedAra; te paNa tArAM nAmane, che mATe AdhAra. - "he prabhe! A paMcama kALamAM tamArA mukhanA
Page #283
--------------------------------------------------------------------------
________________ deva-daeNzana ] 225 sAkSAt dana thavA teA durlabha che; paraMtu tamArA nAmanA -tamArI sthApanAnA amane mATe AdhAra che, eTale ke tenuM AlaMbana pAmIne ame bhavasAgara jarUra tarI jaIzuM.' darzanaM devadevasya, darzanaM pApanAzanam / darzanaM svargasopAnaM darzana mokSasAdhanam // devanA deva eTale devAdhideva. temanuM dana ghaNu phaladAyI che. prathama teA e dana pApanA nAza kare che, eTale ke ApaNAmAM je abhyaMtara azuci hAya, malinatA hAya, azubha karmIne sa caya hAya, tene dUra karI de che ane e rIte ApaNane pavitratAnA patha para caDAvI de che. bIjI e dana svanA seApAna samuM che, eTale ke tenAthI svaga rUpI mahelanAM pagathiyAM saDasaDATa caDI zakAya che ane tyAM je anupama bhAgasAmagrI che, tenA upabhAga karI zakAya che. trIju e dana meAkSanuM paNa uttama sAdhana che, eTale ke tenAthI sava meAkSaprApaka sAmagrI prApta thAya che ane tenA AdhAre meAkSa pAmI zakAya che. adyAbhavat saphalatA nayanadvayasya, deva ! tvadIyacaraNAmbujavIkSaNena / adya trilokatilaka pratibhAsate me, saMsAravAridhirayaM culukapramANaH // ' he deva ! Aje tArA caraNarUpI kamaLAnAM daza nathI mArAM ane netrAnI saphelatA thaI. tAtparya ke me Aja sudhI ghaNI ramaNIonAM rUpa nihALyAM, ghaNA nATaka-sInemA 15
Page #284
--------------------------------------------------------------------------
________________ 226 [ jinepAsanA -khela-tamAzA joyA, ghaNAnAM chidra joyA ke ghaNI jAtanA apavitra padArtho nihALyA. e kaMI netronI saphalatA na kahevAya, kAraNa ke enA pariNAme azubha karmane baMdha thaye ane tenAM mAThAM phaLe mAre avazya bhegavavA paDaze; paraMtu Aje tArAM pavitra caraNakamaLanAM darzana thayAM, tethI mAruM pApa nAza pAmyuM, tene ja huM baMne netronI saphalatA mAnuM chuM. vaLI he trikanA tilaka samAna devAdhideva! tamArA darzanathI mane moTAmAM moTe lAbha e thaze ke je saMsAra virATa vAridhi je-samudra je lAgatuM hatuM, te have bebA jevo lAge che. tAtparya ke have tene pAra karI javAnuM kAma jarAye muzkela lAgatuM nathI." dhanyA dRSTiriyaM yayA vimalayA dRSTo bhavAn pratyahaM, dhanyA'sau rasanA yayA stutipatha nIto jagadvatsalaH / dhanyaM karNayugaM vaco'mRtarasaM pItaM mudA yena te, dhanyaM hRt satataM ca yena vizadastvannAmamantro dhRtaH / / 13 / / he deva! te ja daSTine dhanya che ke jenA vaDe Apa dararoja nirmalatApUrvaka dekhAyA. te ja rasanAne-jihAne dhanya che ke jeNe jagavatsala evA ApanI dararoja stuti karI. te ja kAnanA yugalane dhanya che ke jeNe amRta jharatAM ApanA vacanane ja AnaMdathI pIdhuM, ane te ja hRdayane dhanya che ke jeNe satata ApanA nAmarUpI nirmaLa maMtrane dhAraNa karyo." tAtparya ke cakSuo vaDe prabhune nihALavA, jIbha vaDe temanA guNa gAvA, kAna vaDe temane upadeza
Page #285
--------------------------------------------------------------------------
________________ deva-dezana ] 227 sAMbhaLavA ane mana vaDe temanA maMtranuM smaraNa karavuM', e ja jIvananI sAcI saphalatA che.' diTThe tuha muhakamale, tinni viNiTTAI niravasesAI / dAridda dohaggaM, jammaMtarasaMciyaM pAva // * huM bhagavan ! ApanuM mukhakamaLa jotAM mArI traNa vastue sarvathA aMta pAmI che: ridratA, durbhAgya ane pUrva janmamAM sa`cita karelAM saghaLAM pApe.' ahI vicAravAnu... e che ke daridratA ane durbhAgya nAza pAme tathA AtmAnI kadama kadama para kadanA karanArA sarva karmo dUra thaI jAya te pariNAma zuM Ave ? daridratA nAza pAmatAM sapatti Ave, durbhAgya nAza pAmatAM saubhAgya Ave ane pU`sacita karmanA amuka aMze nAza thatAM sva sukha maLe tathA sarjAze nAza thatAM mekSasukha maLe. manuSyane AthI khIjuM zuM joIe ? zrI jinezvara devanA darzanane A mahimA jANyA pachI kene emanA dana karavAnI utsukatA nahi thAya ? kAne emanAM darzana karavAnI tatparatA nahi jAge ? je manuSyamAM gheADI paNa samajaNa haze, DahApaNanA aza haze, te te! emanAM darzana karavAne avazya utsuka thaze, avazya tatpara thaze. 4-deva-dana AgaLa jagatanI tamAma vastu tuccha jeA deva-dananA mahimA samajyA che, temane
Page #286
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jine pAsanA deva-danamAM apUrva AnaMda Ave che ane tenI AgaLa jagatanI tamAma vastue tuccha lAge che. eka jaina mahiSa e kahyuM che ke 128 , sArvabhauma bhuva tvaddarzanaparAGmukhaH / tvaddarzanaparasvAntaH, tvaccaitye vihago'pyaham || * huM nAtha ! ApanA darzanathI rahita cakravati thavAnu maLe te paNa tene mAre khapa nathI; paraMtu ApanA danamAM tatpara aMtakaraNavALA huM ApanA caityane viSe rahevAvALu pakSI thAu' te paNa sArUM !' tAtparya ke tyAM rAja ApanAM darzana tA thAya ! jyAre deva-dana mATe ApaNI samaja-ApaNI bhAvanA A prakAranI thAya, tyAre samajavu'ke ApaNe bhakta, ArAdhaka ke upAsakanI keATimAM AvyA chIe ane have ApaNuM kalyANu bahu dUra nathI. 5-deva-daza nanI Teva pADavI joIe. prAtaHkAlamAM uThIne sIdhA cAnA pyAlA gaTagaTAvave, bIDI ke sIgAreTa phUMkavI ane hAthamAM vartamAnapatra levuM e anAya saskAra che, paNa ApaNA deza ane samAjanA durbhAgye Aje A saMskAra prakhaLa khanatA jAya che ane jenI gaNanA AgevAna, dhanika ke zikSita vargamAM thAya che, te ene dina-pratidina vadhune vadhu apanAvI rahyA che. ApaNA prAcIna saMskAra evA hatA ke prathama prabhu
Page #287
--------------------------------------------------------------------------
________________ deva-dana ] 229 smaraNa-prabhunAM darzana, pachI bIjI badhI vAta; vaLI nAhyA- thaiAyA sivAya mukhamAM keAI cIja nakhAya nahi, tyAM Aje A sthiti pravarte che. Teva ke Adata eka vAra paDI te paDI, pachI te e jIvananA eka bhAga khanI jAya che, eTale sahelAithI chUTatI nathI, chUTavI bahu muzkela lAge che; tethI AvI Teva ke Adata paDe te pahelAM cetavu' joI e. A mAmatamAM mAbApe| tathA vaDIleAnI javAbadArI paNa echI nathI. teo jo A pramANe vatA hAya, teA bALake paNa temanuM anukaraNa karavAnA ane enI paraparA cAlavAnI. jo mAkhApeA ke vaDIle AvI Teva ke AdatathI mukta hAya te temaNe peAtAnAM bALakAne AvI TevamAMthI acAvI levAM joI e. ame anubhavathI joyuM che ke mALakane nAnapaNathI deva-dana karavAnI Teva pADavAmAM Ave te tee rAja deva-dana karavA jAya che, paNa mATI umara thayA pachI e khAkhatanI Teva pADavI muzkela bane che. tethI samajI mAbApoe pAtAnAM khALakone nAnapaNathI ja deva-darzananI Teva pADavI joI e. prAtaHkAlamAM vahelA uThI, paca-parameSThinu :smaraNu karI, Avazyaka kriyA arthAt rAtrika pratikramaNa karyA pachI tarata najIkanA jinamaMdire jaI deva-dazana karavA joI e. kadAca tema na banyuM teA pachIthI paNu deva-dana jarUra
Page #288
--------------------------------------------------------------------------
________________ 230 [[ jinapAsanA karI levAM, paraMtu bhojananA samaya pahelAM te te karI levAM ja joIe. 6-deva-dazananuM phaLa jaina maharSioe deva-darzananuM phaLa A pramANe varNavyuM che-- cAvyAkhyAta vinaca Dhamate dAcaMcaturtha - * * SaSTha costhita udyato'STamamatho gantu pravRtto'dhvani / zraddhAlurdazamaM bahirjinagRhAta prAptastatau dvAdazaM, madhye pAkSikamIkSite jinapatau mAsopavAsaM phalam // huM zrI jinezvaradevanA maMdira pratye jAu ema manathI ciMtavanAra zraddhALu bhavya AtmA eka upavAsanuM phala pAme che. javA mATe uThate te be upavAsanuM phaLa pAme che. mArgane viSe cAlavA mAMDele te cAra upavAsanuM phaLa pAme che. jinagRhanI bahAra pahoMcatA te pAMca upavAsanuM tathA madhyabhAge pahoMcato te paMdara upavAsanuM phaLa pAme che; ane zrI jinezvaradevanAM darzana karavAthI mAsapavAsa eTale eka mahinAnA upavAsanuM phaLa pAme che." devadarzanane A mahimA jANune nAnA moTA sahue tene nitya-niyamita avazya lAbha levo joIe. 7-devadarzanane vidhi jinamaMdire javAno vidhi e che ke je rAjA hoya te chatra-cAmara vagere rAjakaddhi dhAraNa karIne,
Page #289
--------------------------------------------------------------------------
________________ deva-dazana ] 231 uttama vastro, AbharaNuM, alaMkAra vagerethI suzobhita thaIne, caturaMgI senA sAthe sarva prakAre vAjI, mahAjana vagere lakone sAthe laIne, ghaNuM dAna dete maMdira bhaNuM jAya. je maMtrI ke mahAna RddhivaMta hoya to paNa egya ThAThamAThathI jAya ane sAmAnya vabhAvavALo hoya te pitAnI zakti anusAra ADaMbara-zebhA karIne mitra, putra vagere parivArane sAthe laIne zrI jinamaMdire jAya. tyAM jaIne pAMca abhigama (maryAdA) nuM pAlana kare. (1) puSpa, taMbola vagere sarva sacitta dravyone tyAga kare. (2) mugaTa sivAyanuM sarva paherI rAkhe ane mugaTane tyAga kare. (3) eka paheLA uttama vastranuM uttarAsaMga kare. (4) zrI jinapratimAnuM darzana thatAM ja be hAtha joDI mastake lagADI "name jiNANuM" e pramANe bele. tathA (5) zrI jinezvara devanA darzana vageremAM mananI sthiratA kare. sAmAnya loko mATe devadarzanane vidhi A pramANe samaja - (1) prathama gharathI svaccha vastra paherIne sAthe cekhA, badAma, sAkara, phaLa, naivedya vagere laIne jinamaMdire javuM. temAM eTaluM dhyAna rAkhavuM ke koI vastu kharAba AvI na jAya. "A to cAlaze" ema mAnIne kharAba vastune upagamAM levAthI eka prakAranI AzAtanA thAya che ane tenuM vAstavika phaLa maLatuM nathI. je vastu tribhuvanatilaka
Page #290
--------------------------------------------------------------------------
________________ 132 [ jinApAsanA devane caDAvavA mATe laIe te zuddha ane ane teTalI uttama hAvI joI e. , (2) ma`diranA dvAre pahoMcatAM ' nisIhI ' kahevuM, eTale tyArathI ghara, vyavahAra, vyApAra ke rAjakAraNa vagere sabadhI vAtAne niSedha samajavA. tAtparya ke tyAra pachI peAtAnuM lakSa sAMsArika khAkhatA parathI uThAvI laI ne devadanamAM kendrita karavu. A vakhate ma`dira, tenI marAmata, tenA rakSaNa vagere sabadhI jarUrI vArtAlApa karI zakAya. , (3) pachI prabhunuM darzana thatAM ja ajalindre namaskAra karavA ane 'name jiNANuM ' evu... padma kahevu. A vakhate puruSAe prabhunI jamaNI bAju ane strIoe DAbI bAju UbhA rahevu... ane mane tyAM sudhI eka bIjAne saMghaTTo na thAya te jovu', 'diramAM bhIDa vadhAre hoya tA cADI vAra mAjue UbhA rahIne anukULa samayanI rAha jevI, paNa dhakkA-mUkkI karIne temAM dAkhala thavu' nahi ane bhaktinuM vAtAvaraNa DaheALavuM nahi. (4) tyAra pachI bhagavAnanA mULa gabhArA ke je samavasaraNanA sthAne gaNAya che, tenI jamaNI bAjuthI traNa pradakSiNA devI ane madhya dvAre AvI jinamadiranI marAmata, vyavasthA vagerenA vikalpa TALavA rUpa bIjI nisIhI" kahevI tathA adhyevanata namaskAra karave. 6 (5) tyArapachI sthiratAthI UbhA rahIne be hAtha joDI bhAvabharI stuti karavI,
Page #291
--------------------------------------------------------------------------
________________ 232 deva-darzana ] (6) pachI pATa athavA pATiyA para cekhAnI traNa nAnI DhagalI karavI, tenA upara bIjanA caMdramAnI AkRti karavI ane nIcenA bhAgamAM svastika arthAt sAthiye karavo. e vakhate nIce pramANe bhAvanA bhAvavI - darzana jJAna cAritranA, ArAdhanathI sAra; siddhazilAnI upare, ho muja vAsa zrIkAra. cihuM gati bhramaNa saMsAramAM janma maraNa ja jAla; pacama gativiNa jIvane, sukha nahi trihuM kAla. 2 akSata svastika pUratAM, zrI jina AgaLa sAra; akSata phaLane pAmiya, akSaya sukha dAtAra. 3 (7) pachI svastika para phaLa mUkavuM ane akSaya anaMta sukhanA dhAmarUpa mokSasukhanuM phaLa mAgavuM. temaja siddhazilA upara naivedya mukI aNAhArI padanI mAgaNuM karavI. mekSasukhanI mAgaNI e nidAnabaMdhana arthAt niyANuM nathI. (8) tyArabAda dravyapUjAnA niSedharUpa triIjI 'nisahI" bolI paMcAga praNipAtapUrvaka cityavaMdana karavuM. te aMge sattaramA prakaraNamAM vistRta vicAraNA AvavAnI che, eTale ahI tenuM vivecana karatA nathI.
Page #292
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa teramuM pUjananI AvazyakatA mahApuruSoe kahyuM che kepuujypuujaa dayA dAnaM, tIrthayAtrA japastapaH / zrutaM pApA, maryajJamASTam | (1) pUjayenI pUjA, (2) dayA, (3) dAna, (4) tIrthayAtrA, (5) japa, (6) tapa, (7) zAstrane svAdhyAya ane (8) paropakAra, e mAnavajIvanarUpI vRkSanAM ATha madhura phaLe che. kahevAnuM tAtparya e che ke jenAM jIvanamAM A ATha vastuo jevAmAM Ave, tenuM ja jIvana saphaLa. samajavuM ane bAkInAnuM niSphaLa samajavuM. keTalAkane ahIM prazna thavAne ke "pUjyanI pUjAne pahelI kema mUkI ? zuM dayA, dAna, tIrthayAtrA vagere karatAM paNa tenuM mahatva vadhAre che?" paraMtu temaNe samajavuM joIe ke mahApuruSe dIrgha anubhavanA aMte hitabuddhithI keTalAka zabda uccAre che, eTale temAM bhArebhAra satya bhareluM hoya che. je prathama prayAse A zabdanuM rahasya samajavAmAM na Ave te madhyastha bhAve DuM ciMtana karavuM, paNa temAM saMdeha rAkhe nahi. A zleka para ciMtana-manana karatAM ame eTaluM
Page #293
--------------------------------------------------------------------------
________________ pUjananI AvazyakatA ] 235 samajyA chIe ke eMjIna vinA gADI cAle nahi, tema pUjyeAnI pUjA vinA sakriyAo cAle niha, gatimAna thAya nahi. vaLI A badhI sat kriyAo pUjya puruSAe ja prAdhelI che, eTale temanA pratye zraddhA-Adara-mAnanI lAgaNI hAya teA ja A kriyAo pratye zraddhA-AdaramAnanI lAgaNI udbhave ane tene amalamAM mUkavAnI IcchA jAgRta thAya. ahIM pUjya zabdathI deva ane guru abhipreta che. deva eTale arihaMtadeva, jinezvaradeva. guru eTale pacamahAvratadhArI tyAgI mahAtmA. je guru zabdane sAmAnya amAM grahaNa karIe teA mAtA, pitA, vaDIleA, vidyAguru, kalAguru tathA jJAtinA vaDherAone paNa temAM samAveza thAya. pUjya eTale pUjavAne ceAgya, Adara-mAna ApavAne ceAgya, satkAra-sanmAna karavAne ceAgya. jee pUjyeA pratye pUjyabhAva darzAvatA nathI, temane mATe naitika, dhArmika temaja AdhyAtmika pragatinAM dvAra madha thaI jAya che ane aM dhArAmAM athaDAvAnA vakhata Ave che. vyavahAramAM paNa murabbIo-vaDIlA pratye AdaramAna na batAvanArane ghaNuM sahana karavu paDe che ane Akhare temanI pratiSThAnA nAza thAya che. je mahAnubhAvanA jIvanamAM sudeva ane sugurunI pUjAnuM sthAna niyamita haiAya che, tenA jIvanamAM vinaya, viveka vagere sadguNeA avazya pragaTa thAya che. jinendrapUjA guruparyupAstiH, sazvAnukaMpA zubhapAtradAnam / guNAnurAgaH zrutirAgamasya, nRjanmavRkSasya phalAnyamUni //
Page #294
--------------------------------------------------------------------------
________________ 236 [ jinapAsanA / "jinapUjA, gurusevA, jIvadayA, supAtradAna, guNAnurAga tathA AgamazravaNa, A manuSyabhavarUpI vRkSanAM phaLe che." mahApuruSonAM anya vacane paNa sAMbhaLe. teo kahe che - devapUjo gurUpAstiH svAdhyAyaH saMyamastapaH / dAnazceti gahUsthAnAM, SaTkarmANi dine dine // devapUjA, gurunI upAsanA, svAdhyAya, saMyama, tapa ane dAna, e cha karmo gRhae pratidina karavA rogya che.? jema brAhmaNa graMthamAM brAhmaNe mATe SaTakarmanuM vidhAna che, tema jaina graMthomAM jaina gRhastha mATe SaTakarmanuM vidhAna che. A SaTakarmamAM devapUjA ane guruupAsanAne pahelAM mUkyAM che, te parathI tenuM mahattva samajI zakAze. jaina zAmAM spaSTa kahyuM che ke jene deva-guru para zraddhA nathI, tene dharma para zraddhA nathI, ane A rIte deva-guru tathA dharmanI zraddhAthI vaMcita rahelA AtmAone samyakatvane-samyagadarzanane lAbha thato nathI ke je mukti bhaNuM prayANa karavA mATe pahelI majala che. jene "jinazAsanane sAra" ane "cauda pUrvane uddhAra " kahevAmAM Ave che, te navakAramaMtramAM zuM che bhalA? deva-guru pratye pUjyabhAva ke bIjuM kaMI ? "namo hUiMtA" ane "namo siddhA" e be pade deva pratye pUjyabhAva prakaTa karavA mATe che ane "namo AyariyALa',
Page #295
--------------------------------------------------------------------------
________________ pUjananI AvazyaktA ] 237* "namo vavakakSAcALe" tathA "namo stro sada-saMdUra, e traNa pade guru pratye pUjyabhAva prakaTa karavA mATe che. jenA haiyAmAM A pAMca pade vase, tenuM ja bhAgya haze ane tene ja AtmakalyANane lAbha thAya. zrAvakana-jaina gRhasthane zaNagAra zuM che? te paNa jANI le : /jinapUjanaM vivA, caM supAtravAnuM mahimakroDAgAraH, zrRMgAraH zrAvakatvasya // zrI jinezvara bhagavAnanuM pUjana, kartavyAkartavyane viveka, satya, zauca ane supAtradAna e mahimAne kIDA karavA je zrAvakapaNAne zaNagAra che." zrAvake pitAnA dezAcAra pramANe bhale game te prakArane zRMgAra-saNagAra saje, paNa te bAhya zaNagAra che. jJAnIonI daSTie tenuM vizeSa mahattva ke mUlya nathI. teo te atyaMtara zaNagAra sajanArane ja suMdara-hAmaNuM mAne che. A atyaMtara zaNagAramAM pahelI gaNanA jinapUjananI karI che, e zuM batAve che? viveka-satyazauca-supAtradAna e keInuM mahatva ochuM nathI, paNa jinapUjana e badhA karatAM mahattvanuM che, kAraNake e pAyAnI vastu che, mULabhUta vastu che. je jinanuM pUjana na kare te jaina zAno? jema viSNunuM pUjana karavAthI vaiSNava banAya che, zivanuM pUjana karavAthI zaiva banAya che ane buddhinuM pUjana karavAthI bauddha
Page #296
--------------------------------------------------------------------------
________________ 238 [jineApAsanA anAya che, tema jinanuM pUjana karavAthI ja jaina anAya che. jaina zabdane sAcA artha ja e che ke jitanI upAsanA karanAra, jinane pUjanAra. zrAvaka zabda aMge paNa thoDI spaSTatA karIe. zrAvaka eTale sAMbhaLanAra, sanapraNIta zAstrAne gurumukhethI sAMbhaLanAra. je sanapraNIta zAstrAne gurumukhethI sAMbhaLe, te ja deva-guru-dharmAMnuM sAcu* svarUpa jANI zake ane tenA pratye zraddhAnvita thaIne peAtAnA jIvanapatha ujALI zake. eka mahApuruSe kahyuM che ke zrAvaka zabdanA dareka akSara eka viziSTa guNanA sa'keta kare che. jemake-zrA-zraddhA, -viveka, kaeN-kriyA. eTale jenAmAM deva, guru ane dharma pratye sapUrNa zraddhA hAya, kanyAka byanA viveka hAya ane zAstrAmAM kahelAM dhArmika-AdhyAtmika anuSThAnA karavAnI tatparatA hAya, teja zrAvaka kahevAya. zrAvakapaNu ze|bhAvavA mATe anekavidha guNAnI apekSA rahe che ke jenu varNana dha bindu, dha saMgraha, dharmAM ratnaprakaraNa Adi graMthAmAM vistArathI karelu che. ahIM teA temAMnA thADA guNeA namUnA rUpeja ApelA che. je zrAvakeAmAM A guNNA na haiAya te pIchA vinAnA mAranI jema zAbhatA nathI, arthAt varavA lAge che. have jIvananI saphaLatA viSe gheADu' sAMbhaLe:vrpuujyaa jinAnAM dharmazravaNena sugurusevanayA | zAsana-mASanayonai:, nanti sarjI nirga jJanma ||
Page #297
--------------------------------------------------------------------------
________________ pUjananI AvazyaktA ]. 20 * jinezvaranI zreSTha pUjA vaDe, dharmazravaNa vaDe, sugurunI sevA karavA vaDe ane zAsananI prabhAvanA thAya tevAM kAryo karavA vaDe manuSya potAnA janmane saphaLa A vacano sArabhUta che, aneka zAstro ane dIrgha anubhavanA nicoDarUpa che. temAM manuSya-jIvanane saphaLa karavAnA mukhya cAra upAya batAvyA che. A upAmAM prathama ane mukhya upAya zrI jinezvaradevanI zreSTha pUjA che. zreSTha eTale vividha prakAranA upacArathI yukta, bhAvanI vizuddhithI yukta. jyAM zrI jinezvaradevanI pUjA apUrva bhakti-bhAlAsathI thavA lAgI ke temaNe kahelA dharmane zravaNa karavAnI IcchA avazya jAgRta thavAnI . ane te mATe suguru pAse pahoMcavAnI tAlAvelI paNa avazya jAgavAnI. jyAM AvI tAlAvelI lAgI ane gurumukhethI dharma sAMbhaLyo ke zAsananI prabhAvanA thAya tevAM kAryo karavAnI vRtti paNa avazya jora pakaDavAnI. saMprati, khAravela, Ama, kumArapALa vagere rAjAoe tathA vimaLazAha, vastupALa-tejapALa, dharaNazAha, jagaDUzAha, pethaDazAha vagere gRhasthoe zAsanaprabhAvanAnAM je kAma karyA, te sadgurunI preraNAnuM ja pariNAma hatuM. je temane sadguru sAMpaDayA na hota ane temanA mukhethI temaNe dharma zravaNa karyo na hota to AmAMnuM kaMI paNa banata ke kema? e vicAraNIya che. tAtparya ke jIvana saphaLa karanArI mukhya vastuomAM jinapUjana prAdhAnya
Page #298
--------------------------------------------------------------------------
________________ 240 [ jinepAsanA bhagave che, tethI samaju, zANA tathA vivekI puruSoe prathama pravRtti jinapUjananI ja karavI ghaTe che. pUjAmAcaratAM jagattrayapateH saGghArcanaM kurvatAm , tIrthAnAmabhivandanaM vidadhatAM jaina vacaH zruNvatAm / sahAna dadatAM tapazca caratAM sattvAnukampAkRtAM, yeSAM yAnti dinAni janma saphalaM teSAM supuNyAtmanAm / / je puNyazAlI puruSanA divase traNa jagatanA nAtha evA zrI jinezvaronI pUjA karavAmAM, saMghanuM arcanA karavAmAM, supAtra dAna devAmAM, tapazcaryA karavAmAM ane prANIo pratye anukaMpA AcaravAmAM jAya che, temane janma saphala che." - apekSA-bhedathI mAnavajIvananI saphalatA sAta vastuo vaDe paNa sAdhI zakAya che, tenuM ahIM varNana che. A sAta vastuomAM paNa prathama gaNanA konI karavAmAM AvI. che? te juo. jyAre eka vastune vAraMvAra pahelI mUkavAmAM AvatI hoya, tyAre tenAmAM anya sarva karatAM kaMIka adhikatA-vizeSatA avazya hoya che. | svarga, maryAM ane pAtALa A traNe jagatanA che zrI arihaMta bhagavaMtane pUjya mAnI temane vaMde che, temane satkAra kare che ane temanuM sanmAna paNa kare che, tethI ja temane trijagapati kahevAmAM Ave che. trilekanAtha trilekapUjya, trilekezvara, e badhA zabdomAM A ja artha samAyeluM che.
Page #299
--------------------------------------------------------------------------
________________ pUjananI AvazyaktA ] 242 ahIM eTaluM vicAravAnuM ke jene deve tathA dAnavA paNa pUjatA hAya, te kevA prabhAvazALI, kevA sama, kevA uttama hoya ? ApaNe paNa temane pUjIne kRtA thaI e. devA tathA dAnave| ApaNA karatAM zakti-sAmarthya mAM vizeSa che, eTale temanu' anusaraNa karavAmAM ApaNI laghutA nathI. kadAca laghutA thatI hAya tA te paNa sArA mATe ja che, eTale te mATe saMkoca pAmavAnI jarUra nathI. jee laghutAne dhAraNa kare che, te ja Akhare prabhutAne pAme che ane sarve vaDe Adara pAme che, maNi, meAtI, ratna vagere laghu hAvAthI ja zira para dhAraNa karAya che. jo te zilA jevaDAM meTAM hAta te temane kANu dhAraNa karata? pAMcaseA prakaraNa graMthAnA praNetA zrImAn umAsvAti mahArAja tattvArtha-bhASyamAM pharamAve che ke-- nayanA tAM, manaHsAstataH samAdhistra / tatmAdapi niHzreyasamato hi tatpUjana nyAyyam // * zrI ariha'ta devenu' pUjana karatAM cittanI vRttie nirmAMLa thAya che; cittanI vRttie nimaLa thatAM samAdhine lAbha thAya che; ane samAdhine lAbha thavAthI ni:zreyasanI prApti thAya che, tethI temanu pUjana karavu. ceAgya che.' gheADAM vivecanathI A vastu vadhAre spaSTa thaze. jema katakaphaLanuM X cUrNa nAkhavAthI pANImAM rahelA mala-kacarA x katakaphelane gujarAtI tathA hiMdI bhASAmAM nilI kahevAma! Ave che. 16
Page #300
--------------------------------------------------------------------------
________________ 242 [ jine pAsanA dUra thAya che ane te nirmaLa-svaccha banI jAya che, tema vItarAga arihaMta devanuM pUjana karavAthI hRdayamAM rahele rAga-dveSarUpI mala-kacaro dUra thAya che ane tethI cittanI vRttio nirmaLa bane che. Ane ja mana prasAda samajavAne che. A mana prasAda prApta thatAM samAdhi arthAt cittasvAzya UbhuM thaI kamazaH zukala dhyAna sudhI pahoMcAya che ke jyAM sarva vikapanuM zamana thaI jAya che ane mAtra svarUparamaNa avasthAne ja anubhava thAya che. A anubhava karanAra ke jemane vItarAga athavA jIvanamukta kahevAmAM Ave che, teo jIvanapUrNa thaye akSaya-anaMta sukhanA dhAma samA mekSa, nirvANa ke niHzreyasane prApta kare che. Ama akSaya-anaMta sukhanI prAptimAM jinapUjana prathama pagathiyuM heIne te avazya karavA egya che. keTalAka kahe che ke "zrI jinezvara de vItarAga hoya che, eTale bhakita karanAra para prasanna thatA nathI ke niMdA karanAra para aprasanna thatA nathI, te pachI temanI bhakti karavAnuM kAraNa zuM?" tene uttara jaina zAstroe A pramANe Ape che kSINaklezA ete, nahi prasIdanti na stavo'pi vRthA / tatsadbhAvavizuddheH, prayojana karmavigama iti / jemanA sarva kaleze (karmo) kSINa thayA che, evA zrI vItarAga deve prasanna thatA nathI, te paNa teonI
Page #301
--------------------------------------------------------------------------
________________ 243 pUjananI AvazyakatA ] stuti-bhakti niSphaLa nathI; kAraNa ke tethI sadUbhAvanI vizuddhi thAya che ane e vizuddhithI karmane nAza thAya che." stutyA'pi bhagavantaH, paramaguNotkarSarUpato hyete / dRSTA hyacetanAdapi, mantrAdijapAditaH siddhiH / / guNanA parama utkarSa rUpa hevAthI zrI vItarAga bhagavaMta temanI stuti-bhakti karanArane avazya phaLa ApanArA thAya che. acetana evA maMtra vagerenA japathI siddhi thatI dekhAya che (te guNanA utkarSa rUpa vItarAganI stutibhakti karavAthI siddhi kema na thAya ?)" zItArditeSu hi yathA dveSa vahnina yAti rAgaM vA / nAhvayati vA tathA'pi ca namAzritAH mveSTamazravate / tadvattIrthakaronye tribhuvanabhAvaprabhAvakAn bhaktayA / samupAzritA janAste bhavazItabhapAsya yAnti zivam // "jema zIta-ThaMDI vagerethI pIDAyelA upara agnine TheSa paNa nathI, tema rAga paNa nathI; vaLI tene pitAnI pAse AvavAnuM AmaMtraNa paNa karatA nathI, Ama chatAM tene Azraya lenAra pitAnA ITane prApta kare che-zItathI rahita bane che, tema jeo traNe bhuvananA bhAvane prakaTa karanAra zrI tIrthaMkaradevane bhaktipUrvaka Azraya le che, teo bhavarUpI zItane dUra karI mUkSane pAme che." pU. upAdhyAyajI mahArAjakRta zrI dharmanAtha bhagavAnanuM stavana A aMge suMdara samajaNa Ape che.
Page #302
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA 6 keTalAka kahe che ke meAkSa kANe dIThA ? ane te cAre maLe ? amAre tA A bhavanuM sukha joIe che. zuM jinezvaradevanI pUjAthI e sukha maLaze. kharUM ?' tenA uttara e che ke jJAnIoe meAkSa dIThelA che, ane te yuktisiddha che, tethI ja tee tenI himAyata kare che. vaLI meAkSa maLavAnA AdhAra ApaNI peAtAnI cAgyatA para che. jo ApaNe cAgya thaIe tA meAkSa tatkAla maLe, paNa atyaMta aphasosanI vAta che ke ApaNe te mATe ceAgya thatA nathI tathA te aMge jevA ane jeTalA khaMtIleA prayAsa karavA joI e, te karatA nathI. ceAgyatA keLavyA vinA zALAnu pramANapatra paNa maLatuM nathI, teA meAkSa jevI mahAna vastu kayAMthI maLe ? 4 A bhavanuM sukha eTale patnI, putra-putrIone parivAra, paisA, adhikAra vagere, paraMtu A sukha te tRNunA agrabhAga para rahela jhAkaLanA biMdu jevu che. te kacAre kharI paDe-nAza pAme ? te kahevAya nahi. tAtparya ke patnI aNudhArI gujarI jAya che, putra-putrIne parivAra nAza pAme che, paisA ekAeka cAlyA jAya che ane adhikAra ghaDIkamAM jhuMTavAI jAya che. eka vAra hITalaranI hAka vAgatI hatI ane museleAnInA paDaco khela kharAkhara alAtA hatA, paNa temanA AkharI hAla kevA thayA ? sarva adhikAra cAlyA gayA ane bhUMDA mAte maravu' paDayu. hITalare mukhamAM pIstAla
Page #303
--------------------------------------------------------------------------
________________ pUjananI AvazyakatA ] tAkI ApaghAta karyo ane musalInIne lokee mArI nAkhI tenuM maDaduM jhADe laTakAvyuM. tAtparya ke A jAtanAM sukhe para AdhAra rAkhanAra game tyAre duHkhamAM AvI paDe che ane temAM sabaDakyA kare che, tethI zrI jinezvaradeva pAsethI AvAM tuccha-kSaNika sukhonI apekSA rAkhavI ucita nathI; je ke zrI jinezvara devanI ananya bhAve pUjA karatAM pApane nAza thAya che ane puNyano udaya thAya che, eTale sarva prakAranAM dunyavI sukha AvI maLe che, paNa samajI-zANA manuSyae temAM lepAvuM joIe nahi. rAjA kumArapALe pUrva bhavamAM mAtra pAMca koDInA phUlothI ja nirAzaMsa bhAvapUrvaka zrI jinezvaradevanuM pUjana karyuM hatuM, te temane vartamAna bhavamAM aDhAra dezanuM rAjya maLyuM, paraMtu teo temAM lepAyA nahi temaNe te dharmakaraNI ja cAlu rAkhI ane paramAtanI padavI pApta karI potAnuM jIvana sArthaka karyuM. "jinapUjana kyAre karavuM joIe?" tene uttara e che ke utsarga mAge prAtaH, madhyAhna ane sAyaMkALa, e traNa saMdhyA vakhate karavuM joIe ane apavAda mAge te pitAnI AjIvikAne vAMdho na Ave e pramANe potAne anukULa nizcita samaye karI zakAya. te aMge zrI haribhadrasUrie pUjApaMcAzakamAM kahyuM che ke so puNa iha vinneo, saMjhAo tinni tAva oheNaM / . vittikiriAaviruddho, ahavA jo jassa jAvaio /
Page #304
--------------------------------------------------------------------------
________________ 246 [ jinapAsanA te pUjAne kALa utsargathI traNa saMdhyAne jANa athavA apavAdathI AjIvikAnA sAdhanabhUta rAjAnI nekarI, sevA, vepAra vagere kAryone vAMdho na Ave tema, jene jevI anukULatA hoya te pramANe jANave." ahIM eTalI spaSTatA Avazyaka che ke prAtaHkALe vastrAdinI zuddhipUrvaka vAsakSepa pUjA karavAnI hoya che, saMdhyA samaye sugaMdhI dhUpa ane dIpAdika vaDe pUjA karavAnI hoya che ane madhyAhna kALe sugaMdhI jaLa, caMdana, puSpa, dhUpa, dIpa, akSata, phaLa ane naivedya vaDe aSTaprakArI pUjA karavAnI hoya che, eTale madhyAhna pUjA e mukhya pUjA che. A pUjA samayanI anukULatA mujaba savArathI mAMDIne madhyAhna sudhImAM game tyAre karI zakAya che. trikALa jinapUjAnuM phaLa zAstromAM A pramANe kahyuM che - jo puyai tisaMjjha', jiNiMdarAyaM tahA vigayadAsaM / so taiyabhave sijjhai, ahavA sattaTThame jamme / / je bhavyAtmA rAga dveSathI rahita evA jinezvara paramAtmAnI traNe saMdhyAe pUjA kare che, te trIje bhave athavA sAtame ke AThamA bhave siddhigatine pAme che." jinasya pUjana hanti, prAtaH pApaM nizAbhavam / AjanmaM vihitaM madhye, saptajanmakRtaM nizi // prAta:kALe kareluM zrI jinezvaranuM pUjana rAtrie
Page #305
--------------------------------------------------------------------------
________________ pUjananI AvazyaktA ] 247 karelAM pApono nAza kare che, madhyAhnakALe kareluM zrI jinezvaranuM pUjana AkhA janmamAM karelAM pApone nAza kare che, ane saMdhyA samaye kareluM pUjana sAta bhavanAM karelAM pApone nAza kare che. tAtparya ke pApano nAza karavA mATe tathA uttarottara Atmazuddhine lAbha prApta karavA mATe jinapUjana ati Avazyaka che ane tethI dareka mumukSue te nitya-niyamita avazya karavuM joIe.
Page #306
--------------------------------------------------------------------------
________________ ra prakaraNa caudamu sAta prakAranI zuddhi jenAthI kriyA zuddha, suMdara, pavitra ane prazasta ane tene zuddhi kahevAmAM Ave che. khAsa karIne dhArmika tathA AdhyAtmika kriyAomAM zuddhi para khUba bhAra mUkavAmAM Ave che, kAraNa ke te vinA ukta kriyAe potAnuM pUrepUruM phaLa batAvavAne samatha thatI nathI. zrI jinezvaradevanu pUjana e eka dhArmika kriyA che, eTale temAM zuddhi kharAkhara jaLavAvI joI e. A zuddhi sAdhanabhedathI sAta prakAranI che, te mATe 'zuddhiH saptavidhA mAryA, zrIbapunamaLe ' e vacana pramANarUpa che. A sAta zuddhinAM nAmeA zAstrakArAe nIce pramANe jaNAvyAM che : vapuzca vasana' caiva, manobhUmistathaiva ca / pUjopakaraNaM nyAya, dravyaM vidhikriyA tathA // d aga vasana mana bhUmikA, pUjrapagaraNa sAra; nyAyadravya vidhizuddhatA, zuddhi sAta prakAra. zuddhi sAta prakAranI che: (1) agazuddhi (ra) vaazuddhi, (3) manaHzuddhi, (4) bhUmizuddhi, (5) pUjopakaraNazuddhi, (6) dravyazuddhi ane (7) vidhi zuddhi.
Page #307
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 243 A sAta prakAranI zuddhinuM svarUpa kharAkhara samajavAmAM Ave, te mATe ahIM tenuM vistRta vivecana karIzuM. 1-aMgazuddhi agazuddhi eTale pUjA karanAranA aMganI kAyAnI zuddhi. te mukhyatve snAnathI thAya che. zAstromAM 'sa rastAvoSite jAhe'evA zabdo Ave che, te parathI ema samajavAnuM ke gRhastha upAsake jinapUjA karavAne avasara thAya, tyAre prathama snAna karavu' jarUrI che. snAna karavAnA hetu e che ke zarIra malamUtrathI kharaDAyeluM hAya, dudhI vAyunA sa'cAra vagerethI milana thayeluM hAya ke strInI zayyA AdinA yAgathI apavitra thayeluM hAya, te zuddha thAya. zrI jinezvaradevanI kAyA-zrI jinezvaradevanI mUrti ati pavitra che. tene apavitra zarIre aDavAne ApaNA AcAra nathI. devatAe ke je ApaNA karatAM vadhAre svaccha zarIravALA che, tee paNa svargomAM rahelI vAvaDIomAM prathama snAna karI, pavitra thaI ne ja zAzvata jinAnI pratimAnuM ana-pUjana kare che, te ApaNe manuSyAe tA zrI jinezvaradevanI pUjA karatAM pahelAM avazya snAna karavuM joI e. snAna e prakAranAM che: eka drazyasnAna ane khIjI bhAvanAna. temAM pANIthI snAna karavuM, te dravyasnAna kahevAya che ane ahI mukhyatve tenA ja adhikAra che. dravyasnAnanA e prakAza che: dezasnAna ane
Page #308
--------------------------------------------------------------------------
________________ 250 [jinepAsanA sarvagnAna. temAM jhADa-pezAba karI zuddhi karavI, dAMta. sApha karavA, jIbha uparathI ula utAravI, hAtha-paga-mukha vagere dhovAM, kogaLA karI mukha sApha karavuM, e badhAM deza-snAna kahevAya che ane samasta zarIre snAna karavuM, e sarva-snAna kahevAya che. jhADe-pezAba evAM sthAne karavA joIe ke jyAM trasAdi ja na hoya, vanaspati ugelI na hoya, keI manuSya dekhatuM na hoya ke jyAM besavAthI anya lokone aNagame thAya tevuM na hoya. vaLI jhADe-pezAba karatI vakhate mauna dhAraNa karavuM joIe. bhAratIya nItikArone e mata che ke "jhADe, pizAba, maithunasevana, bhajana, saMdhyAkarma, pUjA tathA japa, eTalAM kAryo manapaNe karavA. vivekavilAsa nAmanA jainagraMthe paNa A matane puSTi ApelI che. dAMta sApha karavAnI vidhi e che ke sIdhuM, gAMThA vinAnuM, jene ke sArI rIte thaI zake evuM, cheDe pAtaLuM, daza AMgaLa lAMbuM, TacalI AMgaLInA cheDA jeTaluM jADuM ane sArI jamInamAM ugelA jANItA vRkSanuM dAtaNa laIne tene kuca karo ane tenAthI IjA na thAya e rIte dAMta tathA peDhAM ghasavAM. e vakhate eka Asane besavuM ane citta temAM ja parovavuM. dAtaNanI jagAe Tutha braza tathA daMtamaMjana ke kIma
Page #309
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 254 vagerene upaga paNa karI zakAya, paraMtu temAM mukhya vAta eTalI che ke dAMta barAbara sApha thavA joIe, ane jIbha parathI ula barAbara utaravI joIe. ATalI mukha. zuddhi thavAthI snAnane hetu sare che ane Arogya jALa vavAmAM paNa sahAya maLe che. have sarvajJAnano vicAra karIe. te aMge paMcA-- zakamAM kahyuM che ke bhUmipeSaNa-jalachANaNAi-jayaNA u hAi hANAdA // etto visuddhabhAvo, aNuhavasiddho ciya buhANaM snAna karavAmAM bhUmizuddhi, pANI gALavuM vagere jayaNA rAkhavI. A pramANe jayaNA karavAthI bhAvanI vizuddhi thAya che, e paDitone anubhavasiddha che." ahI bhUmizuddhithI ema samajavuM ke je jamIna sarakhI hoya eTale ke bahu UMcI-nIcI na hoya, vaLI pilANavALI na hoya tathA trasa vagere jIvothI rahita hoya, evI bhUmi para bAjoTha ke pATalA pramukha para besIne snAna karavuM. Ama karavAthI jIvanI rakSA thAya che. vaLI snAna karatI vakhate je pANI vAparavuM, te gALIne ja vAparavuM, paNa aNagaLa vAparavuM nahi. AvuM pANu UnuM athavA ThaMDu paNa vAparI zakAya. te mATe Rtu, zarIranI sthiti, saMge vagere jevA. vaLI snAna mATenuM pANI. parimita hovuM joIe, eTale ke zarIranI zuddhi karI.
Page #310
--------------------------------------------------------------------------
________________ == 252 [ jinepAsanA zakAya teTalA pramANamAM ja levuM joIe, tethI adhika nahi. Dola, kuMDI ke hAMDA vageremAM pANI laIne snAna karatAM A niyama jaLavAya che, paNa naLa nIce besI javAmAM, Tabano upayoga karavAmAM ke kuMvArA cheDIne nAvAmAM A niyama jaLavAtuM nathI, eTale te bAbata sAvadhAnI rAkhavI. nItikArone mata evo che ke "snAna karatI vakhate taddana nagna thavuM nahi. eka vastra te avazya paheravuM." ApaNA dezamAM A niyamane amala moTA bhAge thAya che, paNa keTalAka dekhAdekhIthI A niyamano bhaMga karavA lAgyA che, eTale ATaluM sUcana che. snAnane mukhya Azaya zarIrane malarahita karavAne che, eTale barAbara cALIne nahAvuM joIe. snAna karyA pachI jarA karkaza ane pANI cUsI le tevAM zuddha vastra vaDe zarIra luchavuM, pachI palALeluM vastra eTale ke paMciyuM choDIne UnanI kAMbaLI ke zaNanuM vastra dhAraNa karavuM ane paganAM taLiyAM kerAM karIne, pavitra sthAnake uttarAbhimukha UbhA rahIne, pUjA mATenAM vastro dhAraNa karavAM. je zarIra levAnuM vastra ke jene aMgUcho ke TuvAla kahevAmAM Ave che, te jarA karkaza na hoya ke pAchuM cUsI le te na hoya te zarIra parane pica paDele mela sApha thato nathI. keTalAka paMciyAthI zarIra lUche che, paNa te
Page #311
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 253. agya che. e rIte zarIra lUchatAM keTaleka mela rahI jAya che ane te joIe tevuM svaccha thatuM nathI. paMciyuM choDIne UnanI kAmaLI Adi vastra dhAraNa karavAno hetu e che ke zarIra para rahelI saghaLI bhInAza cusAI jAya ane pUjAnAM vastro jevAM ne tevAM svaccha rahe. paganAM taLiyAM kerAM karIne bahAra nIkaLavAno hetu e che ke bhInA page cAlavAthI jamIna para rahelA sUma kIDI-kaMthavA vagere ceTI jaI vinAza pAme che, temAMthI bacI zakAya. tyAra pachI pavitra sthAnake UbhA rahevAno hetu e che ke zarIra apavitra thatuM aTake. je snAna karyA pachI koI apavitra-azuciya jagAe UbhA rahIe to zarIra azucivALuM thAya, apavitra thAya ane snAnane hetu sare nahi. uttarAbhimukha UbhA rahevAno hetu e che ke ApaNA zarIranI kiyAe saMvAdI bane ane ApaNuM citta jaladI svastha thAya. maMtrasAdhanA vageremAM paNa uttarAbhimukha besavAne Azaya e ja che. dravyasnAna gRhasthAne mATe sAruM che. te aMge zAstromAM kahyuM che ke kRtvedaM yo vidhAnena, devatA'tithiyajanam / karoti malinArambhI, tasyetadapi zobhanam / / vidhipUrvaka A dravyasnAna karIne je malina AraMbhI eTale gRhastha zrI jinezvaradevanuM pUjana tathA sAdhuonA satkAra-sanmAnAdi kare che, tene A dravyasnAna amuka aMze
Page #312
--------------------------------------------------------------------------
________________ 254 [ jinApAsanA apakAyanA jIvAnI virAdhanAnu` kAraNu chatAM gRhasthAzramanI apekSAe sAruM che.' bhAvavizuddhinimittatvAttathAnubhavasiddhitaH / kathaJciddoSabhAve'pi tadanyaguNabhAvataH || * bhAvazuddhinuM nimitta haiAvAthI, temaja te anubhavasiddha hovAthI, temaja temAM jIvahi'sAdi keTalAka doSa rahelA hAvA chatAM anya mahAna guNNA (samyakatva Adi) prakaTAvavAmAM sahAyabhUta hovAthI drabyasnAna gRhasthAne mATe zezabhAspada che.' ahI' eTaluM yAda rAkhavuM ghaTe ke zarIre gaDagUmaDa nIkaLyAM hoya ke cAMdu paDyu. hAya ane temAMthI rasI vahetI hAya tA jaLa-ca'dana-puSpa vagerethI zrI jinezvara devanI aMgapUjA svayaM karavI nahi, kAraNake tethI AzAtanA thAya che. AvA prasaMge peAtAnAM ca'na-puSpa vagere dravye khIjAne ApI tenI pAse pUjA karAvavI. agrapUjA tathA bhAvapUjA mATe AveA kAI niyama nathI, eTale ke te AvI sthitimAM paNa karI zakAya che. -saddhi jaina zAomAM kahyu` che ke-- " vizuddhi vapuSaH kRtvA yathAyogyaM jalAdibhiH / pauttavaSa' valIta de, vizuddhe pUvabhUSite // ' jaLa vagerethI zarIranI cAgya zuddhi karIne dheAyelAM
Page #313
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] ane dhUpathI "pelAM evAM be vizuddha vastro (pUjA karavA mATe) dhAraNa karavAM." je pUjAnAM kapaDAM melAM, durgadhavALAM ke azuddha hoya te snAna niSphaLa thAya che; mATe ahIM joyelA, dhUpathI vAsita karelAM ane vizuddhane nirdeza che. be vastro puruSanI apekSAe samajavA. eka dhetiyuM ane bIjuM uttarAsaMga. strIone traNa vastra dhAraNa karavAno Adeza cheH caNiye, sADI ane kaMcukI. laukika zAstromAM pUjAnAM vastro aMge je niyama darzAvyA che, te paNa lakSamAM levA jevA che. temAM kahyuM che ke na kuryAtsandhitaM vastra, devakarmaNi bhUmipa ! / na dagdha na tu vaicchinnaM, parasya tu na dhArayet // he rAjana ! devapUjA vagere kAryomAM sAMdheluM, baLI gayeluM ke phATeluM vastra paheravuM nahi; temaja bIjAnuM pahereluM paNa paheravuM nahi." kaTispRSTa tu yad vastra, puriSaM yena koritam / samutramaithunaM vApi, tad vastraM parivarjayet / / " tathA je vastra kamarane lAgeluM hoya eTale ke jene laMgoTa, caDDI ke evI ja bIjI rIte upayoga karelo heya, athavA jenAthI pezAba, jhADo ke mithuna vagere karyuM hoya, te vastra devakAryomAM vAparavuM nahi."
Page #314
--------------------------------------------------------------------------
________________ 256 [ jinapAsanA ekavastro na bhuJjita, na kuryAddevatArcanam / na kaMcukaM vinA kAryA, devArcA strojanena tu // puruSee mAtra eka ja vastra paherIne bhajana ane devapUjana karavuM nahi; tathA strIoe kaMcuka: (kAMcaLI) vinA devapUjana karavuM nahi" pUjA mATe je vastra vAparIe, te bIjAnuM paheluM hoya te cAle nahi. bIjAnAM vAparelAM vastro vAparavA jatAM tenI vRttionI ApaNane asara thAya che ane te je kharAba hoya te ApaNuM kAma bagADI nAkhe che. vaLI ArogyanI dRSTie paNa bIjAnAM vAparelAM vastro vAparavAM cogya nathI. kone kaI jAtanA roga hoya te zuM kahI zakAya ? je kadAca cepI roga hoya to te tarata ja lAgu paDI jAya ane zarIranI kharAbI karI nAkhe. AvAM kAraNosara bIjAnuM vApareluM vastra pUjAmAM vAparavuM nahi, evo niyama pracalita thayelo che. madhyakAlina yuganI eka aitihAsika ghaTanA A vastu para suMdara prakAza pADe che. paramahaMta mahArAjA kumArapALa niyamita jinapUjana karatA ane te vakhate dukULa eTale khAsa banAvaTanA rezamI jhINAM vastrano upayoga karatA. eka vAra temanuM A vastra bAhaDa maMtrInA nAnA bhAI cAhaDe vAparyuM, te joIne mahArAjAe kahyuM ke "have A vastra mAre cAlaze nahi, mATe navuM vastra Ape. bAhaDa maMtrIe kahyuM: "mahArAjA ! navuM vastra to.
Page #315
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 257 tatkALa maLavuM muzkela che, kAraNake e te savA lAkha dravyane mUlyathI baMbArI nagarImAM nIpaje che. vaLI Apa bIjAnuM vApareluM vastra vAparatA nathI, te AvuM vastra tyAMne rAjA prathama vAparIne-tucchakArIne pachI ja bahAragAma javA de che. mahArAjAe kahyuM: "hamaNAM ne hamaNAM baMkherI nagarInA rAjA pAse mANasa ekalI vagara vApareluM eka dukULa maMgAve." e hukamane tarata amala thaye, paNa vagara vaparAceluM phaLa maLyuM nahi, eTale mahArAjA kumArapALe kapAyamAna thaIne bAhaDa maMtrIne baMberI nagarI para caDAI karavAno hukama Apyo. maMtrIe 1400 sAMDhaNIo upara baLe subhaTane besADIne prayANa karyuM ane rAtrinA samaye baMbArI naga rIne gherI lIdhI, paNa te rAtrie 700 kanyAonA vivAha hatA, eTale rAtri pasAra thavA daIne savAre humale karyo ane jenA para nagarInA rakSaNane mukhya AdhAra hatuM, te kille jItI lIdhuM. daMDamAM sAta koDa sonaiyA ane agiyArase azvo lIdhA tathA killAne jamInadosta karI, mahArAjAnI ANa pravartAvI. pachI 700 sALavIone mahotsava sahita pATaNa lAvyA. mahArAjAe A sALavIne suMdara dukULa taiyAra 17
Page #316
--------------------------------------------------------------------------
________________ 258 [ jinopAsanA karavAnI AjJA pharamAvI ne roja pUjana vakhate navuM ja dukULa vAparavA lAgyA. Aje daherAsaramAM pUjAnAM vastrone ja rAkhavAmAM Ave che ane tene sahu upayoga kare che, paraMtu tene apavAdamAga samaja. utsargamArge te dareke potAne mATe pUjAnAM vastronI jeDa alaga rAkhavI joIe. ahIM prasaMgavazAt e paNa jaNAvI daIe ke dahe. rAsaramAM pUjAnAM vastrone je jaththo rAkhavAmAM Ave che, tene thoDA thoDA divasanA aMtare dhoI nAkhavuM joIe tathA temAM je dhetiyA tathA uttarAsaMga vagere phATI gayAM hoya, tene alaga kADhI nAkhavA joIe. je pUjAnAM vastronI joDa judI rAkhIe te bIjA zlekamAM karelA niyamanuM pAlana ApoApa thAya che. puruSoe mAtra eka ja vastra paherIne devapUjana karavuM nahi, tene artha e che ke teNe dhetiyA uparAMta utarAsaMgane upaga paNa avazya kare joIe; ane strIe kaMcukI vinA devapUjana karavuM nahi, tene artha e che ke teNe caNiyA ane sADI uparAMta kaMcukI paNa dhAraNa karavI joIe; eTale ke kula traNa vastra dhAraNa karavA joIe. pUjA mATenAM vastro bane tyAM sudhI veta ja rAkhavA joIe. zrI nizItha sUtra vageremAM udAyana rAjAnI rANI prabhAvatI vagerenAM pUjAnAM va ta kahelAM che, temaja
Page #317
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 250 zrAddhanikRtyamAM paNa ' AcavatyaniyaMttaLA 'padathI veta vastra paheravAnuM sUcana che. ra'ganI asara manuSyanA zarIra ane mana para avazya thAya che. temAM zveta raga sAttvikatAne vadhAranArA che, eTale tenA ahI nirdeza che, evI amArI samaja che. apavAdamAge te rAtA, pILA vagere zubha vastro paNa vAparI zakAya. zrI haribhadrasUrie pUjASADazakamAM A khulAseA karelA che. pUjAmAM sutarAu vastrA upayAgamAM levAtA hAya te rAje rAja pANIthI zuddha thavA joIe. zaNu-rezama vagere vasromAM A niyamanuM prAjana nathI. 3-manaH zuddhi mana:zuddhi eTale mananI zuddhi, cittanI zuddhi, bhAvanI zuddhi, athavA teA vRttie ane vicArAnI zuddhi. te na hoya teA abhyaMtara zuddhi thatI nathI ane pariNAme pavitra thaI ne pUjana karavAnA siddhAMta sacavAtA nathI. eka lATAne bahArathI kharAkhara mAMjelA hAya, paNa adarathI sApha karelA na hAya tA e zuddha kahevAze khare ? athavA eka makAna bahArathI dhAyeluM hAya ane tenA para suMdara raMga-rogAna karelA hAya, paNa tenI aMdaranI divAle dhUNI-dhUmADAthI kALI paDI gayelI hAya ane tenA oraDA ke ceAgAnAmAM kUDo-kacarA jamA thayelA hAya, teA zu e makAnane zuddha-svaccha kahevAze kharU? tAtparya ke mAhyazuddhi sAthe AMtarika zuddhi bhaLe te ja zuddhinI kriyA
Page #318
--------------------------------------------------------------------------
________________ ra60 = [ jinapAsanA pUrI thaI gaNAya che ane tene ja vAstavika zuddhi kahevAmAM Ave che. aMgazuddhi ane vastrazuddhi e bAhyazuddhi che. te eTalA mATe ja karavAmAM Ave che ke mana:zuddhimAM upakAraka thAya. have je manaHzuddhi ja na karIe te e baMne zuddhio nirarthaka Thare, mATe manane zuddha karavA tarapha pUrepUruM lakSa ApavuM ghaTe che. aMga para pUjAnAM vastro dhAraNa karIe ane manamAM saMsAra-vyavahAranI gaDamathala cAlatI heya, e eka prakAranI visaMvAdI sthiti che, ene calAvI laI zakAya ja nahi. veza laIe te pUrepUro bhajava" evI leke kti che, te anusAra pUjAnAM va paheryA, eTale pUjAne cagya vicAro ja karavA ghaTe, paNa tethI viruddha koI paNa vicAro karavA ghaTe nahi. vItarAga evA zrI jinezvaradevanI pUjA karavAne mULa hetu to e che ke temanA jevA pavitra thavuM, temanA jevA saMyamI thavuM, temanA jevA cAritrazIla thaIne AtmakalyANa sAdhavuM ane vItarAgapade pahoMcavuM eTale temanA pUjanasamaye manane malina karanArA sarva vicAre cheDI devA joIe ane cittavRttione pUjana pratyeja kendrita karavI joIe. keTalAka kahe che ke A badhuM samajIe chIe kharA, paNa markaTa jevuM mana ThekANe rahetuM nathI. khAsa karIne pUjA-pATha karavA besIe chIe, tyAre duniyAbharanA vicAre
Page #319
--------------------------------------------------------------------------
________________ 261 = sAta prakAranI zuddhi ] AvavA lAge che ane te cittane DAmADoLa karI mUke che. to zuM karavuM ?? tene uttara e che ke-"je vastu para ApaNane vadhAre anurAga hoya tenA vicAre vAraMvAra Ave e svAbhAvika che, eTale jagatanI ja jALane mithyA samajavI ane tenA pratyene anurAga ghaTADI zrI jinezvara deva pratye anurAga vadhAre. A vakhate emaja vicAravuM ke "kevI suMdara taka maLI che! hamaNAM trilekanA nAthanI pUjA karIza ane kRtArtha thaIza. kharekhara! prabhune pUjanamAM je ghaDIe jAya te ja sArthaka che, bAkInI badhI nirarthaka che." sArA vicAra karavAnI Teva pADIe te sArA vicAre AvyA kare che ane duSTa-pApI-apavitra vicAro cAlyA jAya che. yogAbhyAsIone anubhava e che ke "jagyAna sitha jittamu-mana markaTa jevuM caMcaLa che, athavA kuMjaranA jevuM asthira che, te paNa abhyAsathI tene vaza karI zakAya che, sthira karI zakAya che; eTale kharI jarUra abhyAsanI che." jenuM mana ghaNuM ja asthira rahetuM hoya, teNe anAnupUrvInuM khAsa AlaMbana levuM joIe ane nitya eka be vAra tenI gaNanA karavI joIe. vaLI zAstrAbhyAsa paNa vadhAro joIe. jethI ApaNI samaja sudhare ane te manane nigraha karavAmAM upayogI thAya. zrI pArzvanAtha bhagavAnanA anuyAyI zramaNa keziku
Page #320
--------------------------------------------------------------------------
________________ 262 [ jinApAsanA mAra ane zrImahAvIrasvAmInA anuyAyI zrI gautamasvAmIne meLApa thayA, tyAre temanI vacce tAttvika savAda thaye hatA. temAM zramaNa kezikumAre eka prazna evA pUchyo hatA ke 'huM gautama ! A mahA sAhasika, bhayakara ane duSTa gheADA khUba doDI rahyo che. tenA para beThelA tame unmArge kema jatA nathI ? ? tyAre zrI gautamasvAmIe javAba ApyA hatA ke huM mahAmuni ! te vegabhara doDatA gheADAne zrutarUpI lagAmathI kharAkhara kAbUmAM rakhuM chu', tethI unmArge jatA nathI.' tAtparya ke sajJa bhagavatAe parama hitabuddhithI je vacane kahyAM che ane zAstromAM sagrahAyAM che, tenA svAdhyAya karIe, tenA para ciMtana-manana karIe te mananu paribhramaNa aTakI jAya che ane te jarUra khIle khadhAya che. 8 zrI gautamasvAmI sacamasAdhanAmAM ghaNA AgaLa vadhelA hatA, chatAM peAtAnA manane nigraha karavA mATe zrutanu'-zrutAbhyAsanu AlaMbana letA hatA, teA ApaNA jevA sAmAnya manuSyAe tenuM keTalu AlaMbana levu joIe ? para`tu Aje te zrutAbhyAsa eTale jinAgamanA vAMcana ane ciMtananuM zAstrAbhyAsane nAme moTA bhAge mIDu' che ane pAyAnuM zikSaNa paNa je prakAranuM maLavu joI e, te maLatu nathI, eTale mana ravADe caDI jAya che ane prabhu-pUjana jevA pavitra avasare paNa kAbUmAM rahetuM nathI. manaHzuddhinA mahimA kevA che, te paNa A avasare
Page #321
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 23 jANI leA. kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcArye ceAgazAstramAM kahyu` che ke - dIpikA khalvanirvANA, nirvANapathadarzinI / ekaiva manasaH zuddhiH, samAmnAtA manISibhiH // 'vidvAna puruSAe eka mana:zuddhine ja meAkSamAga dekhADanArI ane na bujhAya tevI dIpikA kahelI che.' satyAM hi manasaH zuddhau, santyasanto'pi sadguNAH / santo'pyasatyAM no santi, sarveH kAryA budhaistataH // jo mana:zuddhi thayelI hAya te avidyamAna guNe AvI maLe che ane guNNA vidyamAna hoya chatAM manazuddhi na heAya te te guNeA che ja nahi; arthAt te guNeA cAlyA javAnA ke nakAmA che.' mATe sau sujJa janeAe manaHzuddhi karavI joI e. tadavazyaM manaHzuddhi, kartavyA siddhimicchatA / sava:tacamAca: mircaH jAcarane ? / / mATe meAkSanI IcchA rAkhanArAoe mananI zuddhi avazya karavI joI e. te sivAya tapa karavAthI, zAstronuM adhyayana karavAthI, vratA dhAraNa karavAthI ke kAyAne daDaDanArA anya upAyA karavAthI zu' ?" tAtpa ke je kaMI dhArmika kriyAo ke anuSDAnA karavAmAM Ave temAM manaHzuddhi te prathama joI e. skaMdapurANanA kAzI khaMDanA chaThThA adhyAyamAM kahyuM
Page #322
--------------------------------------------------------------------------
________________ 164 [ jineApAsanA che ke 'tujArAbhAra mATIthI, pANInA bharelA se"kaDA ghaDAthI ke seMkaDA tInA snAna karavAthI paNa durAcArI puruSA zuddha thatA nathI. jaLajatue jaLamAM ja utpanna thAya che ane temAMja pAchA maraNa pAme che; paNa teonA mananA mela dUra thayelA na heAvAthI svargamAM jatA nathI. gaMgAnA snAna vinA paNa zama-dama-satASAdithI mana nimaLa thAya che. jo satya khAlIe to sukha zuddha thAya che ane brahmacaya pALIe to zarIra zuddha thAya che. teja rIte rAgAdrikathI mana malina thAya che, asatya khelavAthI mukha malina thAya che ane jIvahiMsAdvithI kAyA malina thAya che. AvI malinatAvALAthI to gaMgA paNa dUra ja rahe che. te ema kahe che ke * parastrIthI, para dravyathI ane paradrohathI dUra rahenArA puruSA mArI pAse AvI mane pAvana karaze.' " tuMbaDAnuM dRSTAMta ahI tumaDAnu deSTAMta devAya che, te paNa lakSamAM rAkhavA jevu che. eka kulaputra gagA vagere tIrthonI yAtrA karavA cAlyA; tyAre tenI mAtAe kahyuM ke " he putra! A mAruM tuMbaDuM tuM sAthe laI jA ane jyAM jyAM tuM snAna kare, tyAM tene paNa snAna karAvaje.' 6 kulaputre mAtAnuM kahevuM mAnya karyuM ane te je je tIrthe gayA, tyAM tyAM tuMbaDAne snAna karAvyuM. pachI peAtAnA ghare pAchA AvyA, tyAre te tu MbaDuM mAtAne samarpaNa karyuM.
Page #323
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 265 have mAtAe te ja tuMbaDAnuM zAka karIne tene pIracyuM. e tuMbaDuM khUba ja kaDavuM hatuM, eTale pelAe zAkane eka ja pItta meDhAmAM nAMkhatAM zyU karyuM ane prazna pUchaLyo ke "A zAka ATaluM kaDavuM kema ?" mAtAe kahyuM: "zuM hajI enI kaDavAza gaI nathI ? kharekhara te ene snAna ja karAvyuM nahi hoya." tyAre kulaputre kahyuM ke nahIM, nahIM, meM to ene badhAM tIrthomAM mArI sAthe ja snAna karAvyuM che.' mAtAe kahyuM ke "je eTalAM badhAM tIrthomAM snAna karAvavA chatAM tenI kaDavAza gaI nahi, to tAruM pApa paNa kevI rIte gayuM haze ? kharekhara ! pApa to AMtarika zuddhi karavAthI ja dUra thAya che ane te mATe prabhupUjana, tapajapa Adi kriyAo karavI joIe." pele tenAthI pratibaMdha pAmyo ane te divasathI prabhupUjana, tapa, japa vagere sArI rIte karavA lAgyo. adhyAtmayogI zrI AnaMdaghanajI mahArAje zrI kaSabhadeva svAmInA stavanamAM kahyuM che kecitta prasane re pUjanaphaLa kahyuM, pUjA akhaMDita eha; kapaTa rahita thaI Atama arapaNare, AnaMdaghana-padareha, RSabha jinezvara prItama mAhare re.
Page #324
--------------------------------------------------------------------------
________________ 266 [ jinapAsanA "ahaMtapUjananuM kharUM phaLa cittanI prasannatA che. je cittanI prasannatA (vizuddhi) barAbara rahe to ja tene akhaMDita pUjA samajavI. paraMtu cittanI AvI prasannatA tyAre ja prApta thAya che ke jyAre ApaNe sarva prakAranI mAyAvRttine-dAMbhikatAno tyAga karIne sarala bhAve zrI jinezvaradevane samarpita thaI jaIe. AnaMdaghana avasthA pAmavAne mArga e ja che.' ukta mahApuruSe zrI saMbhavanAtha svAmInA stavanamAM kahyuM che ke - ja sevana kAraNa pahelI bhUmikAre, abhaya adveSa akheda, zrI jinezvadevanI sevA-pUjA karavAnI pahelI mAnasika bhUmikA e che ke temAM bhaya, dveSa ane kheda e traNa doSe havA na joIe. tepaNe A traNeya doSonI vyAkhyA paNa ApI che. bhaya caMcaLatA che je pariNAmanIre, cheSa aAcaka bhAva; kheda pravRtti he karatAM thAkIye re, deSa abela lakhAva. "mananA pariNAmonI je caMcaLatA te bhaya; yathArtha ruci na hevI te zreSa; ane pravRtti karatAM thAka lAgekaMTALo Ave te kheda. tAtparya ke zrI jinezvaradevanI pUjA karavA jaIe tyAre manane barAbara sthira rAkhavuM joIe, temanA pratye
Page #325
--------------------------------------------------------------------------
________________ = sAta prakAranI zuddhi ] pUrNa ruci (sadbhAva) dAkhavavI joIe ane jarA paNa kaMTALo na lAvatAM manane khUba u9lAsamAM rAkhavuM joIe. manaHzuddhi-manonigraha mATe vizeSa jANavuM hoya temaNe be ghaDIga" ane "mananuM mAraNa" nAmanA pustake jevA joIe. A baMne pustake amoe lakhelAM che ane dharmabaMdha-graMthamALAmAM prakaTa thayelAM che. -bhUmizuddhi manuSyanA dila ane dimAga para sthAna ane sonI, asara avazya thAya che, tethI ja sAta prakAranI zuddhimAM bhUmizuddhi, bhUmikAzuddhi ke sthAnazuddhine paNa khAsa sthAna apAyeluM che. pUjAsthAnanuM vAtAvaraNa jeTaluM zuddha-svaccha-pavitra, teTaluM pUjAmAM vizeSa upakAraka nIvaDe che. zarIra zuddha hoya, pUjAnAM vastro paNa zuddha hoya ane mananA bhAva paNa zuddha hoya, paraMtu je bhUmimAM-je sthAnamAM zrI jinezvaradevanuM pUjana karavAnuM hoya, temAM joIe tevI zuddhi, svacchatA ke pavitratA na hoya te upAsakanI bhAvanAmAM phera paDI jAya. che ane pUjanamAM joIe tevI ekAgratA ke talalInatA jAmatI nathI. vaLI pUjAnuM sthAna zuddha-svaccha-pavitra hoya te lokone tyAM AvavAnuM saheje mana thAya che ane ema. karatAM bhaktine raMga lAge che. A kaMI je te. lAbha nathI !
Page #326
--------------------------------------------------------------------------
________________ -268 [ jinapAsanA zrI jinezvaradevanA samavasaraNa prasaMge devatAo sahuthI prathama saMvartaka Adi vAyu vaDe bhUmine zuddha kare che, pachI tenA para sugadhI jaLane chaMTakAva kare che ane tenA para paMcaraMgI punI vRSTi kare che. te eTalA ja mATe ke te sthAna pavitra bane. te pachI ApaNe manuSya emanAM pagale cAlIne devamaMdirane-pUjAsthAnane bane teTalAM pavitra, ramaNIya ane AkarSaka kema na banAvIe ? gRhamaMdirane-gharedaherAsarane paNa bane teTaluM ramaNIya ane AkarSaka banAvavuM joIe ane tenI zuddhi tarapha pUratuM lakSa ApavuM joIe. saMghamaMdire banatAM sudhI ramaNIya ane AkarSaka banAvavAmAM Ave ja che, tathA temAM pUjArI vagerenI sagavaDa ekaMdara saMtoSakAraka hoya che, tethI temAM zuddhi sArA pramANamAM jaLavAI rahe che, Ama chatAM pUjA karavA janAre te tarapha khAsa lakSa rAkhI azuddhinuM koI paNa kAraNa jaNAya to tene dUra karIne pachI ja pUjAmAM pravRtta thavuM joIe. A kAma te pUjArInuM-nAkaranuM che, ema mAnIne tenA tarapha upekSA karIe to dezanA bhAgI banAya che. kharI rIte to pUjAne lagatuM dareka kAma ApaNe ja karavAnuM che. pUjArI temAM sahAyaka thAya, eTaluM ja. paNa Aje te badhuM kAma pUjArIne bhaLAvI ApaNe jhaTapaTa pUjA patAvI cAlyA javAnI mane dazA dharAvIe chIe, je kaI rIte ucita nathI. ApaNe prabhupUjA-devapUjA ApaNuM potAnA
Page #327
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 269 kalyANa mATe ja karIe chIe, to tene lagatuM dareka kAma karavAmAM ApaNane saMkoca zA mATe have joIe? pUjAsthAnanI saphAI divasamAM be-traNa vAra avazya karavI joIe ane temAM yathAsamaya dhUpa-dIpa vagere paNa avazya prakaTAvavA joIe. to ja e sthAna zuddha, svaccha ane pavitra rahI zake. keTalIka vAra maMdira sivAyanAM sthAnomAM samavasaraNa (trigaDuM) padharAvIne jinapUjana karavAno prasaMga Ave che, tyAM bhUmizuddhi para khAsa lakSa ApavuM ghaTe che. prathama to samavasaraNa padharAvavA mATe je sthAnanI pasaMdagI karIne temAM eTaluM dhyAna rAkhavuM joIe ke tenI AsapAsa gaMdakI na hoya ke mRta prANIonAM kalevara Adi paDelAM na hoya. jenI AsapAsa Dhera baMdhAtAM hoya ke manuSya jhADo-pezAba karatA hoya ke kUDo-kacare nAkhatA hoya, tyAM avazya gaMdakI thAya che, eTale evAM sthAnane pasaMda karavuM egya nathI. vaLI je bhUmi pasaMda karIe te polI ke viSama na hoya, te paNa jovuM joIe. je bhUmi pilI hoya te amuka vakhata pachI samavasaraNa dhIme dhIme UMDuM utarI jAya ke eka tarapha namI paDe. te ja rIte bhUmi viSama eTale amuka sthaLe UMcI ane amuka sthaLe nIcI hoya te samavasaraNa DagamagatuM rahe, athavA eka bAju DhaLatuM
Page #328
--------------------------------------------------------------------------
________________ 270 [ jinApAsanA rahe ane tethI temAM mUrti birAjamAna karatI vakhate mahu vicAra karavA paDe. tethI jenI sapATI sarakhI DAya tevI ja bhUmi pasaMda karavI joie. je bhUmi para samavasaraNa padharAvI jinapUjana karavu' hAya te bhUminu zeAdhana karavu. joIe, eTale ke tenI a'dara leADhAnA khIlA, prANIonAM hADakAM ke kAlasA vagere hAya to te dUra karI nAkhavA joIe ane tenA para zuddha mATI nAkhI, jaLanA chaMTakAva karI tene sarakhI karI levI joIe. jyAM lI'paNa karelu hoya ke pharasama dhI karelI hAya, tyAM to eTalu ja jovAnu` ke AjubAju kAI agni, lAhI, mAMsa, jIva-jaMtunu` mRta kalevara vagere paDelu na hAya.. jo paDelu' hAya to tene dUra karavu joI e ane e bhUminA kAje laIne zuddha karyA pachI ja tene upacAga karavA joIe. jyAM maMtrasAdhanA karavI hoya ke yatrAdinuM Alekhana karavu. hAya tyAM paNa bhUminI zuddhi kharAkhara karavAmAM Ave che, te jyAM bhaktiyeAganI bhavya sAdhanA karavI hAya, tyAM bhUminI zuddhi karyA vinA kema cAle ? jagatanA lagabhaga dareka dharma A bhUmizuddhinA siddhAMta svIkArelA che ane tethI ja teo pAtapAtAnAM dharmasthAnakI ane teTalAM zuddha, svaccha ane pavitra rAkhavAnA prayatna kare che. temAM ApaNe Aja sudhI meAkhare rahyA chIe, paNa pramAda"vazAt pAchuM na paDAya, te khAsa jovAnuM. jinabhavane je
Page #329
--------------------------------------------------------------------------
________________ 271 sAta prakAranI zuddhi ] 84 AzAtanAo TALavAnI kahI che, tene mULa uddeza jinamaMdiranI zuddhi-pavitratA jALavI rAkhavAnuM che, eTale tene barAbara vaLagI rahevuM joIe. keTalAka temAM DhIle dera mUke che, te vyAjabI nathI. pa-pUjApakaraNazuddhi pUjepakaraNa eTale pUjAne lagatAM sAdhana, pUjAne lagatI sAmagrI. zrI jinezvaradevanI dravyapUjA karatI vakhate tenI jarUra paDe che. dAkhalA tarIke prabhune abhiSeka eTale pakhAla karavo hoya te cAMdI vagere uttama dhAtune kalaza joIe ane temAM jaLa, kSIra (dUdha) ke paMcAmRta Adi abhiSeka karavAgya vastu paNa joIe. teja rIte caMdananuM vilepana-caMdanapUjA karavI hoya to caMdananuM kASTha joIe, caMdana ghasavA mATe erasiyo joIe ane caMdana utAravA mATe karI ke vADakI paNa joIe. upalakSaNathI caMdananI sAthe zuddha kezarane upayoga karavAnuM avazya samajI levuM. puSpa, dhUpa, dIpa, akSata, phaLa, naivedya Adi tamAma prakAranI pUjAomAM A rIte amuka sAmagrInI apekSA rahe ja che. A pUje pakaraNanI uttamatAzreSThatA bAbata upaga rAkhave, tenuM nAma pUje pakaraNazuddhi. ahIM "pUje pagaraNa" evo zabdapravega paNa jovAmAM Ave che, te prAkRta bhASAne saMskAra samaja. pUjepakaraNa e saMskRta bhASAno tatsama zabda che. jema rasoInI sAdhana-sAmagrI barAbara na hoya to
Page #330
--------------------------------------------------------------------------
________________ 272 [ jinApAsanA rasAI sArI thaI zakatI nathI, jema ya tranI kaLA kharAkhara nahAya to e yaMtra dhAryu kAma ApI zakatuM nathI, tema pUjAnI sAdhana-sAmagrI kharAbara na hAya teA pUjA yathApaNe thaI zakatI nathI. dAkhalA tarIke jalAbhiSeka mATe hAthamAM kalaza lIdhA paNa te taddana nAnA hoya ke eka khAjIthI kANeA hAya tA jalAbhiSekanI kriyA yathA paNe thaI zake nahi. nAnA kalazamAM jaLa AchuM samAya, eTale abhiSeka karatI vakhate jaLanA sahakAca karavA paDe, athavA te adhavacce jaLa khUTI jAya. te ja rIte kaLaza kANA hoya to kapaDAM bhIMjAya, jamIna bhIMjAya ane vakhate paga lapasI paDe. ethI zarIrane IjA thAya ane pUjAmAM bhaga paDe. vaLI khIjAnI upara paDIe teA tenA hAthamAM rahelI pUjAnI sAmagrI nIce paDI jAya ane AzAtanA thAya. tAtpa ke jinapUjana mATe thALa, rakAbI, dvIpikA, phAnasa, maMgaladIvA, dhUpadAna, cAmara, darpaNu, jhAlara, ghaTa, pATa, pATalA vagere je kaI sAdhanA vAparIe te uttama drabyAnAM banelAM, khADakhAMpaNu vinAnAM, pramANApeta ane sudara hAvA joie. te ja rIte je puSpA vAparIe, dhUpa vAparIe, dIpaka tathA dhRta vAparIe, akSata vAparIe, phaLa vAparIe ke naivedya vAparIe, te badhAM paNa zuddha ane uttama prakAranA heAvA joie. .. ' A tA cAlaze ? emAM zuM? ' ema vicArIne pUjAmAM kaI paNa halakI vastu vAparavI e upAsya devanI eka prakAranI AzAtanA che ane te pUjAnuM phaLa moTA
Page #331
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 273 pramANamAM ghaTADI nAkhe che. jinadattarAyanI kathA A vastunI pratIti karAvaze. jinadattarAyanA prasaga jinadattarAya uttaramathurAnA rAjakumAra hatA. tenI aparamAtA tenA bhayaMkara dveSa karI rahI hatI ane tenI caDAmaNIthI tene pitA tenuM kAsaLa kADhavA tayAra thaye hatA, para`tu jinadattarAyanI sagI mAtAne koi paNa prakAre e vAtanI gaMdha AvI gai, eTale gurudatta zrI padmAvatIjInI eka camatkArika mUti vastrathI veSTita karIne jinadattarAyanA hAthamAM mUkatAM jaNAvyuM ke : 'beTA ! have tuM A nagara choDIne cAlyeA jA ! bhagavatI tArUM sadA ya rakSaNa karaze.' A saoNMceAgamAM jinadattarAye thADA vizvAsu mANase sAthe ciMtAnuM nagara cheDayuM ane vananI vATa lIdhI, jyAre tenA pitAne tathA aparamAtAne khabara paDI, tyAre temaNe sainikanI eka meTI phAjane tenI pAchaLa doDAvI ane tene jIvatA ke mUelA pakaDI lAvavAnI tAkIda karI. phAje tene pIche kharAkhara pakaDavo ane jinadattarAya tenA hAthamAM sapaDAi jAya evI veLA AvI lAgI, paraMtu te ja vakhate jinadattarAye ma`tra bhaNIne zrI padmAvatIjInI mUti tenI sAme dharI, eTale pheAjanA sipAiomAM gabharATa phelAye ane tee bhayabhIta sthitimAM khAlI hAthe pAchA pharyAM. A banAvathI zrI padmAvatIjI pratyenI jinadattarAyanI 18
Page #332
--------------------------------------------------------------------------
________________ 274 [ jine pAsanA zraddhA ati balavatI banI ane te nizcita banI pitAne paMtha kApavA lAgyA. ema karatAM te dakSiNamAM pahoMce ane malainADanA pradezamAM dAkhala thayo ke jyAM Aje humaca nAmanuM gAma najare paDe che. tyAM ati parizramanA kAraNe ArAma levAnI IcchA thaI, tyAre pelI camatkArika mUrtine vastranI jhoLImAM mUkI ane te jheLIne pAse rahelA nageDa vRkSanI DALIe bAMdhI ArAma karavA lAgyuM. vanavRkSoe vIMjhaNe karyo, pakSIoe maMjula svare thoDAM gIta gAyAM, eTale jinadattarAyane nidrA AvI gaI e nidrAmAM mAtAjIe tene svapna ApyuM ke "A sthAnamAM rasakUpikA rahelI che. najIkanI bhUmimAM puSkaLa suvarNa chupAyeluM che ane A Akhoye pradeza divya - SadhiothI yukta che, mATe tuM ahI ja bhI jA ane mane paNa ahIM ja rahevA de.' eTale jinadattarAye jAgRta thaIne te nagoDanA vRkSa nIce mUrtinI sthApanA karI ane tenI niyamita pUjA karavA lAgyo. thoDA divasamAM jinadattarAye mANasonI madadathI suvarNa zodhI kADhyuM ane tenI tAkAta para eka alabelI e A sthaLe jinadattarAye hebujA nagarI vasAvI hatI, jeno artha kannaDa bhASAmAM suvarNanagarI thAya che. hombajAne apabhraMza hemacA humaca thayela che. A sthAna mahaisura rAjyanA zImegA zaherathI 36 mAIlanA aMtare AveluM che. ame tenI mulAkAta aneka vakhata lIdhelI che. leo
Page #333
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 275 nagarI khaDI karI. te vakhate tyAM zrI padmAvatInuM ma`dira AMdhyuM ane tenI lagegalaga zrI pArzvanAthajInA eka bhavya prAsAda nirmANu kace, kAraNa ke zrI padmAvatIdevI temanI zAsanasevikA che. pachI bAjumAM khIjAM mirA paNa khAMdhyAM. have ekavAra pAsenA sareAvaramAMthI be mahA meAMghA pANIdAra meAtI maLyAM ane te jinadattarAyanA hAthamAM AvyAM. teNe e mAtInA upayoga karIne sAnAnI be sudara nathaDIe! manAvI. temAMnI eka nathaDI mAtAjIne caDAvavAnA tathA khIjI nathaDI peAtAnI rANIne ApavAnA manasUbA karyo. Ama te ane mAtI sarakhA kadanAM hatAM, eTale mane nathaDI sarakhI paraMtu temAMnuM eka meAtI pANImAM kaIka eTale te nathaDI teTalA aze khIjI nathaDI karatAM utaratI kaiATinI hatI. have je vastu deva-devIne caDAvavAnI ke samarpita karavAnI hoya, te ucca koTinI ja joIe, paNa jinadattarAyane bhAvie bhUlAbyA. teNe utaratI kATinI nathaDI mAtAjIne caDAvI ane ucca keATinI nathaDI patnIne paheravA ApI. paraMtu bIjA divase joyuM te utaratI keDiTanI nathaDI patnInA nAka upara hatI ane ucca keATinI nathaDI mAtAjInA nAkane zaiAbhAvI rahI hatI! khanI hatI, ochuM hatuM, * A sarovara humacamAM jinamaMdiranI najIka AveluM che. lagabhaga trikANakAra che ane cAre bAju suMdara vanarAjIthI gherAyeluM che. tene ' meAtana kere' eTale meAtInuM sareAvara kahevAmAM Ave che. tenA kinAre jinadattarAyane mahela hatA, tenA theADA avazeSo Aje paNa dekhAya che. temAMthI 'purANA cAvala' maLI Ave che.
Page #334
--------------------------------------------------------------------------
________________ 276 [ jinapAsanA A dazya jotAM ja jinadattarAyane pitAnI bhayaMkara bhUlanuM bhAna thayuM, paNa te ghaNe meDe paDyo hato. zrI padmAvatIdevIe te ja vakhate pragaTa thaIne jaNAvyuM ke jinadattarAya! huM te bhAvanI bhUkhI chuM. tArA bhAvamAM phera paDyo, eTale huM jAuM chuM." ane mUrti jamInamAM nIce utaravA lAgI A ghaTanAe jinadattarAyane vAthI paNa adhika AghAta pahoMcADayo, eTale tenI AMkhamAMthI codhAra AMsu vahevA lAgyAM. te gadgad kaMThe beH "mAtAjI mApha kare, mArI bhUla thaI, have pharI evuM nahi bane. tame che. tyAre mAtAjIe kRpA karIne eTaluM kahyuM ke mAre nirNaya aphara che, emAM koI prakArano pheraphAra thaI zakaze nahi, paNa tuM A jagAe mArI bIjI mUti padharAvaje, eTale temAM aMzarUpe vAsa karIza ane A sthAnanuM mAhAsya jaLavAI raheze." jinadattarAyane tema karyA vinA chUTake ja na hatuM, eTale teNe pAza, phala (bIjorU), varada ane gajA kuzathI yukta cAra bhujAvALI zrI padmAvatIjInI bIjI mUrti banAvI ane mahAmahotsava pUrvaka vidhi anusAra tenI pratiSThA karI; eTale mAtAjI temAM aMzarUpe AvIne rahyAM ane tene mahimA jaLavAI rahyo. tAtparya ke devapUjAmAM je vastuo vAparIe te uttamottama hevI joIe. kadAca tevI vastu na maLe to tenI bhAvanA rAkhIe, paNa "A te cAlaze
Page #335
--------------------------------------------------------------------------
________________ 277 == sAta prakAranI zuddhi ] ema mAnIne halakI ke utaratI keTinI vastu na ja vAparIe. kaI sajana, samAjasevaka ke dezanetAne satkAra kare hoya tyAre ApaNe kevI vastuo vAparIe chIe? tyAM ema kahetA nathI ke game tevAM ne eka hAra laI Ave, athavA game tevA khurazI-Tebala goThavI de, athavA game tevI cAha-kephI tathA nAstAnI vastu dharI de. are ! temane eka zrIphaLa ApavuM hoya te pAMca-sAta naMga tapAsI, temAM je moTuM hoya te kharIdIe chIe ane te mATe be paisA vadhAre ApavA paDe te khuzIthI ApIe chIe. have vicAra kare ke zrI jinezvaradevanuM sthAna temanAthI caDiyAtuM che ke utaratuM ? je caDiyAtuM che, te temanA pUjanavakhate kaI vastunI azuddhi-khAmI kema rakhAya? paraMtu Aje te sAruM ghI ApaNA mATe ane halakuM ghI devanA dIvA mATe, sArAM phaLa ApaNA upaga mATe ane sAmAnya ke halakAM dahere mUkavA mATe, sArI-uttama mIThAI ApaNA mATe ane sAmAnya mIThAI devane caDAvavA mATe evo vyavahAra cAlI rahyo che, je taddana anucita che. ahiM eka vAta khAsa lakSyamAM levA jevI che e che ke-pUjana vageremAM mUkAtA dra -phaLanaivedya vagere vidhAna aMge che. pachIthI te nirmAlya thaI jAya che. zrAvake tene upayoga karI zakatA nathI. paraMtu brAhmaNa pUjArInA upayogamAM te AvI zake che. eTale A te pUjArI laI javAnuM che, ema samajIne halakA ne ochI
Page #336
--------------------------------------------------------------------------
________________ 275 [ jinApAsanA kiMmatanAM dravya phaLa-naivedya lAvavA ke mUkavavAnI bhUla karavA jevI nathI. devapUjanamAM eThI-jhUDI, kUtarA-bilADA ke UMdaranI TelI, athavA koI paNa kAraNe amRddha yA apavitra thayelI vastu na ja vAparavI joI e. vaLI je puSpa nIce paDI gayu` hAya te paNa naja caDAvAya. jo evuM puSpa caDAvavAmAM Ave te devanI AzAtanA thAya ane AgAmI bhave cAMDAlanA avatAra Ave. kahyu` che ke niHzakatva dazauce'pi, devapUjAM tanoti yaH / puSpabhUpatitaizca bhavati zvapacAvimau || , * zarIranI pavitratA nahi chatAM nisa pariNAmathI je devanI pUjA kare che ane jamIna upara paDI gayelAM puSpAne devapUjAmAM upayAga kare che, te khane AgAmI bhave cAMDAla thAya che.' -dravyazaddhi zrI jinezvaradevanu' pujana karatI vakhate, jema kAyA zuddha joIe, vastrA zuddha joIe, bhUmi ke sthAna zuddha joIe ane pUjananI sAdhana-sAmagrI paNa zuddha joIe, tema te nimitta je dravya-dhana-paisA kharacAya, te paNa zuddha joIe. tene ahI' dravyazuddhi kahelI che. zuddha draSyanA artha e che ke te nyAya--nItithI meLavelu hAvu joIe, prAmANikatAthI prApta karelu hAluM joIe. je drazya anyAya ke anItithI meLaveluM hAya
Page #337
--------------------------------------------------------------------------
________________ 278 sAta prakAranI zuddhi ] athavA koIne vizvAsaghAta karIne, koIne ThagIne, koInI eka yA bIjA prakAre banAvaTa karIne, koInI corI karIne ke baLAtkAra, lAMca-rUzvata, jugAra vagere anucita sAdhanethI meLaveluM hoya, te zuddha gaNI zakAya nahi. gRhasthano sAmAnya dharma mArganusAranA pAMtrIza guNe rUpa gaNAya che, temAM pahele guNa nyAyathI dravya meLavavAnuM che. tAtparya ke zrAvakane potAnA jIvana-nirvAha mATe je dravya meLavavuM paDe, te teNe nyAyathI meLavavuM joIe, paNa anyAyathI nahi. tenAM kAraNenI spaSTatA karatAM zAstrakAroe jaNAvyuM che ke anyAyathI dravya meLa vavA jatAM rAjya taraphathI daMDa thAya che, jela ke phAMsInI zikSA paNa khamavI paDe che ane paralokamAM naraka vagere durgatimAM javuM paDe che. vaLI AvAM dravyane niHsaMkeca. paNe upabhega karI zakAto nathI, temaja AvuM dravya jyArathI gharamAM Ave che, tyArathI kaleza-kaMkAsanI vRddhi thAya che, Arogya bagaDe che ane mAnasika zAMti nAza pAme cheAvuM azuddha dravya devapUjana jevA pavitra kArya mAM kema vAparI zakAya? bAla sUrya nAnuM hoya che, te paNa aMdhakArane nAza kare che, tema nyAya-nItithI kamAyeluM dravya thoDuM hoya to paNa lAbhakAraka thAya che, te niHsaMkocapaNe bhogavI zakAya che ane tene prabhupUjana, tIrthayAtrA tathA dAnAdikamAM upayoga karI AtmakalyANa paNa sAdhI zakAya che."
Page #338
--------------------------------------------------------------------------
________________ 280 [ jinapAsanA anyAya-anItinA dravyathI manuSyanI buddhi bhraSTa thAya che, te saMbaMdhamAM bAvAjInuM daSTAMta jANavA jevuM che. bAvAjInuM dRSTAMta eka bAvAjI gaMgAkinAre beThA beThA tapa-japa karatA hatA ane moTA bhAge dhyAnamAM rahetA hatA. tyAM leke je kaMI pai-paise mUkI jAya tenA vaDe e pitAne nirvAha karatA hatA. eka vAra teo dhyAnamAM beThA hatA, tyAre koIe AvIne tyAM eka sonAmahera mUkI. A sonAmahera anItinI hatI ane tenuM zuM pariNAma Ave che, te jevAne mATe ja tyAM mUkAyelI hatI. tene mUkanAra "have zuM bane che?" te guptapaNe nihALI rahyo hato. bAvAjInuM dhyAna pUruM thayuM ke temanI najara pelI senAmahera para paDI ane te Azcaryacakita thaIne vicAra karavA lAgyA ke "cAra AnA nahi, ATha AnA nahi, rUpiye nahi ne sIdhI senAmahera ? kharekhara ! kaI deve ja mArA ta5-japathI prasanna thaIne ahIM mUkI lAge che." temaNe AsapAsa najara karI te kaI jaNAyuM nahi, eTale pharI vicAra karavA lAgyAH "A senAmahoranuM zuM karuM? reTI te ja maLe che, vaLI kApaDanI khAsa jarUra paDI nathI. laMgoTI, eka be vastra, ane Unane dhAbaLe joIe te te mArI pAse paDelAM che, temaja mavAmIThAI paNa bhakto taraphathI ghaNI vAra maLatA rahe che, te Aje kaI vizeSa sukha bhegavuM." ane te zarIra para vastra oDhIne hAthamAM cIpiyA laIne zahera bhaNI cAlI nIkaLyA.
Page #339
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi 281 peleA gupta prekSaka paNa temanI pAchaLa pAchaLa cAlyo. rastAmAM mevAnI dukAneA AvI, paNa khAvAjI tyAM thAbhyA nahi. mIThAInI dukAneA AvI, tyAM paNa thAlyA nahi. kApaDiyAnI dukAneAne paNa emane ema pasAra karI dIdhI. Ama zaheranA keTalAka cAka ane keTalIka galIe vaTAvIne tee dhavalagRhe AvIne UbhA. A gRha keAI zeTha-zAhukAranuM nahi, paNa eka nAmAMkita vezyAnuM hatuM. khAvAjI jarA paNa sa`kAca vinA temAM dAkhala thayA ane vezyAe paNa eka grAhaka jANI temane satkAra karyAM, mAvAjIe pelI seAnAmahAra tenA hAthamAM mUkI ane vezyAe peAtAnA deha temane samarpita karyAM. gheADI vAre mAvAjI nIce utaryA, eTale pele gupta prekSaka samajI gayo ke bAvAjIe peAtAnuM kALuM karyuM che. eTale te manathI melI uco ke vAha re ! anItinA dravya ! tArI zakti paNa ajaba geAjhArI che! varSonAM tapa-japane te zveta jotAmAM lUMTI lIdhAM, AvuM kAma te game tevA bhayaMkara lUMTAro paNa karI zake nahi.' kahevAnuM tAtparya e che ke anyAya-anItithI meLaveluM dravya azuddha che, apavitra che, gAjhArU che, eTale tenA jinapUjana jevA pavitra kAryamAM upayAga karavA ceAgya nathI. emAM te nyAya--nItithI meLaveluM, prAmANikatAthI prApta kareluM zuddhe dravya ja upayogamAM levuM joI e. keTalAka kahe che ke A niyama ThIka che, paNa tenu
Page #340
--------------------------------------------------------------------------
________________ 282 [ jinepAsanA pAlana karavA jaIe te jinapUjana ja baMdha thaI jAya. Aje nyAya-nItithI kamAyeluM dravya che kayAM?" A prazna gaMbhIratAthI vicAravA jevuM che. Aje te nAnA ane moTA sahu dravyanA upArjananI pAchaLa ghelA banyA che, eTale nyAya-anyAya kazuM ja jotA nathI. keTalAka te spaSTa kahe che ke "je nyAyathI kamAvA jaIe, te kamAI zakAya ja nahi ane bhUkhe maravAne prasaMga Ave." Aje temanI zraddhA jeTalA aMze anyAya-anIti para jAmI che, teTalI-aretenA somA bhAga jeTalI paNa nyAya-nIti para jAmI nathI. teo anyAyathI dhana kamAnArane amanacamana karatAM jue che, mAna-sanmAna meLavatA jue che, eTale temanI vRtti paNa anyAyathI dhana kamAvA. tarapha deDI jAya che, pachI bhaviSyamAM tenuM pariNAma zuM Avaze ? tenI darakAra karatA nathI. emAMya jeo munimahA rAjAonAM vyAkhyAne sAMbhaLe che, dhArmika pustaka vAMce che ane keTalIka dhArmika kriyAo paNa kare che, paraMtu vepAranA thaDe beThAM ke anyAya-anIti AcaravA lAge che ane keTaluM kamAyA ? teno ja vicAra kare che, teo dharmane mahA hINapata lagADe che ane dharma-sAdhanAnuM eka mahAna phaLa hRdayanI pavitratA, te gumAve che, tenAthI vaMcita rahe che. AjanA yugamAM je koI moTuM kAma hoya te te lekene nyAya-nItino pATha bhaNAvavAnuM che. e pATha-e saMskAra e daDha the joIe ke teo bhUkhe
Page #341
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ]. 283. maravAnuM pasaMda kare, paNa anyAya-anItinuM AcaraNa kare nahi. temane A nimna zloka kaMThastha-hRdayastha karAve joI e- nindantu nItinipuNA yadi vA stuvantu, lakSmIH samAvizatu gacchatu vA yatheSTam / adyaiva vA maraNamastu yugAntare vA, nyAyAt pathaH pravicalanti pada na dhIrAH / / vyavahAra-vicakSaNa puruSe niMdA kare ke stuti kare, lakSmI Ave ke IcchA pramANe cAlI jAya, maraNa Aje ja Ave ke yuga pachI Ave, paraMtu dhIra puruSe nyAyanA mArgamAMthI pagaluM paNa pAchA haThatA nathI." tAtparya ke nyAyapUrvaka vartavuM e ja sujJa manuSyone mudrAlekha he joIe. ahIM e paNa vicAravuM ghaTe ke tyAgamArga te dUra rahyo, zrAvakapaNuM paNa dUra rahyuM, paraMtu gRhasthano je sAmAnya dharma ane tene paNa je pahele niyama, te paNa ApaNe pALatA nathI, te ApaNe jinanA anuyAthI zene ? jinanA sevaka zenA ? jinanA bhakta zenA? jinanuM pUjana karavuM ane temaNe upadezelA prAthamika niyamane paNa pALavA nahi, e ApaNuM bhakti kevI? je ApaNane zrI jinezvara devanA upadeza para-vacana para kharekhara zraddhA hoya te ema ja mAnavuM joIe ke "nyAyI sukhI thAya che, anyAyI duHkhI thAya che, mATe anyAya karavAthI sayuM."
Page #342
--------------------------------------------------------------------------
________________ 284 [ jinepAsanA vizeSamAM evo nirNaya paNa karavo joIe ke "A jIvanamAM huM kadI paNa anyAyathI dravya upArjana nahi karuM? vartamAna samayamAM arthopArjana karavAnI rIta-rasame badhI anyAya bharelI che, evuM samajavAnI bhUla koIe karavA jevI nathI. jethI rAjyataMtra ane lekavyavahArane gaNanApAtra hAni pahoMce evI rIte arthopArjana karavuM e anyAya saMpanna che, eTale cAlu vyavahArane anyAyanI kakSAmAM laI javAnI utAvaLa karavI nahi, tema phAve tema dhana meLavI zakAya che ne vAparI zakAya che, evuM paNa mAnavuM nahi. A vAta sUkSma buddhithI vicAravAnI che. prabhupUjananA nimitte je ATaluM thAya to paNa ghaNuM che. tenAthI uttarottara vadhAre zuddha bhUmikAo prApta thavAnI ane pavitratA bhaNInI kuca jhaDapI banavAnI. badhA kare che, mATe karavuM, e kaMI DahApaNabharela mArga nathI. jemAM pitAnuM hita hoya, kalyANa hoya, e ja AcaravuM joIe, ene ja custapaNe vaLagI rahevuM joIe. zrI jinezvaradevano upadeza te e ja che ke "pApathI virama, pApathI aTake, jyAM pApa dekhAya tyAMthI pAchA haThI jAo." A upadeza tarapha upekSA karI manasvI vicArene AdhIna thaIe ane pApathI paiso pedA karavAnI pravRttimAM paDIe to ApaNA jevA mUDha-mUkhaM-gamAra ke bevakUpha kezu? vaLI e paNa samajI levuM ghaTe ke jyAM vizeSa parigrahanI vRtti thaI tyAM hiMsAdi pApi vadhI
Page #343
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi] 285 jAya che ane te ApaNe jIvananaiyAne saMsAra samudramAM DUbADanArAM bane che, eTale parigrahanuM parimANa karavuM ane saMteSathI rahevuM, e ja zreyaskara che. A jagatamAM rAjA sukhI nathI, dhanavAna sukhI nathI; moTA moTA hoddAo para birAjanAra ke vidvAne paNa sukhI nathI; mAtra sukhI eka ja che, ane te saMteSa; eTale saMteSa dhAraNa karI. jarUra jeTaluM dravya nyAya-nItithI kamAvuM ane tene prabhupUjana vagere satkAryomAM upayoga kare, e ja hitAvaha che. ahIM e paNa spaSTa karI laIe ke dravya keTaluM vAparyuM, e mahattvanuM nathI, paNa dravya kevuM vAparyuM ane kevA bhAvathI vAparyuM, e mahattvanuM che. je dravya nyAyanuM hoya ane te pUrepUrI samarpaNabuddhithI vAparyuM hoya te thoDuM chatAM kalyANakArI thAya che ane tethI viruddha je dravya anyAyanuM hoya ke abhimAna vagerene vaza thaIne vAparyuM hoya, to game teTaluM vAparavA chatAM kalyANakArI thatuM nathI. dravyazuddhinuM A mahattva khyAlamAM rAkhIne dareka jinepAsake pUjana mATe taiyArI karavI ghaTe. 7-vidhizuddhi raI karavI hoya te vidhinI jarUra rahe che; ghara, makAna ke maMdira bAMdhavuM hoya te vidhinI jarUra rahe che; raMga rasAyaNa ke auSadha taiyAra karavAM hoya to vidhinI jarUra rahe che ane gADI, moTara ke vimAna calAvavA
Page #344
--------------------------------------------------------------------------
________________ 286 [ jinApAsanA hAya te paNa vidhinI jarUra rahe che. A jagamAM nAnuM ke mADhu kAI paNa kAryAM, nAnI ke mATI keAI paNa kriyA evI nathI ke jemAM vidhinI jarUra rahetI na heAya. teA pachI jinapUjana jevI AlAka ane paralokane sudhAranArI mahattvanI kriyAmAM vidhinI jarUra kema na rahe ? tAtpa ke jinapUjAmAM paNa vidhinI jarUra avasya rahe che. jinapUjanamAM vidhinI jarUra che, mATe ja te niyata thayelA che ane zAstrakAro vaDe vistArathI vaNa vAyelA che; paraMtu gurunA mukhethI zAstrAnuM vyAkhyAna sAMbhaLIe nahi ke rAja amuka vakhata zAstronA svAdhyAya karIe nahi ke prasaMgeApAtta koI vaDIla-murakhkhIne te saMbadhamAM vinayapUrNAMka pRcchA paNa karIe nahi, te e vidhi kayAMthI jANI zakAya ? suvarNa siddhine ke AkAzagAminI vidyAnA vidhi maLatA hAya tA game teTaluM dhana ApavAnI ane game teTalA parizrama karavAnI ApaNI taiyArI kharI; kadAca te mATe gheAra jagalAmAM rakhaDavu paDe ke aMdhArI guphAo vageremAM praveza karavA paDe to te paNa himmatathI karIe kharA; athavA teA raMga ke rasAyaNanu` kArakhAnu' khAlavuM hAya ane te aMge vidhi joItA hoya te niSNAtAne tyAM vAravAra dhakkA khAvAnI ane te mATe bhAre rakama cUkavI ApavAnI ApaNI taiyArI kharI, paNa jinapUjananA vidhi meLavavA hoya teA ApaNI pAse samaya nathI ane
Page #345
--------------------------------------------------------------------------
________________ == sAta prakAranI zuddhi ] 287 te mATe koI paNa jAtane bhega ApavAnI taiyArI paNa nathI ! je jinapUjana suvarNa siddhi ane AkAzagAminI vidyA karatAM aneka gaNe vadhAre lAbha karanAra che, je jinapUjana raMga ane rasAyaNanA kArakhAnA karatAM hajAre, lAkha, re kroDa-abaje gANe phAyade karanAro che, tenI vidhi jANavA mATe ApaNI taparatA nathI ! vidhine jANI lIdhA pachI paNa tenA para vAraMvAra ciMtana-manana karavuM joIe ane samAjamAM kaMI khAmI to rahI nathI gaI? tenI khAtarI karI levI joIe. je ekane badale bIjuM samajAyuM hoya ke samajaNamAM kaMI aspaSTatA rahI gaI hoya te pUjanamAM jarUra khAmI rahevAnI-uNapa rahevAnI ane tenuM je phaLa maLavuM joIe te maLavAnuM nahi. vidhimAM ghaDI paNa uNapa hoya to tenuM pariNAma kevuM Ave che ? te nAgArjunanA prabaMdhathI samajI zakAze. nAgArjunano prabaMdha saurASTra dezamAM DaMkapura (TaMkApurI) nAmanuM gAma hatuM. temAM yuddhakuzaLa saMgrAma nAme eka kSatriya vasa hato. tene suvratA nAme patnI hatI. teNe sahastraphaNA zeSanAganA svapnathI sUcita thayelA eka putrane janma Ape, tethI tenuM nAma nAgArjuna pADavAmAM AvyuM. te traNa varasane thaye, tyAre bALaka sAthe ramata karatAM eka bALasiMhane vidArI temAMthI kaMIka bhakSaNa karatA pitAne ghare AvyA. tyAre pitAe kahyuM ke "he vatsa ! ApaNAM
Page #346
--------------------------------------------------------------------------
________________ 288 [ jinapAsanA kSatriyakuLamAM nakhavALA prANunuM bhakSaNa karavAnI manAI che. evAmAM tyAM eka siddha puruSa AvyA. temaNe kahyuM ke "he narottama ! tuM A putranA kAmathI kheda na pAma. te jenuM rahasya pAmavuM azakya che, evA sUtra-rahasyane "jJAtA thaze." pachI teja vaDe sUrya samAna, udyamI ane sAvadhAna e nAgArjuna bAlyavayamAM ja adbhuta kaLAvALA puruSanI sobata karavA lAgyo ane jarA meTo thayo ke parvate. ane jaMgalamAM jaIne vanaspatione oLakhavA lAgyo. ema karatAM te vanaspatione bhAre rahasyajJAtA thaze ane rasa siddhi karanAra auSadhione saMgraha karavA lAgyo. anukrame haratAlanuM sattva, gaMdhakanuM cUrNa, abhrakane drava tathA pArAnuM kAraNuM-mAraNa karavAmAM te asAdhAraNa napuNa nIvaDyo ane sahastrapuTa, lakSapuTa tathA koTipuTa rasAyaNa banAvavAmAM niSNAta thaye. have eka vAra vividha tIrthonI yAtrA karatAM jinazAsananA zaNagArarUpa zrI pAdaliptAcArya tenAM nagaramAM padhAryA. siddha nAgArjune temanI khyAti sAMbhaLI hatI ane e paNa jANyuM hatuM ke teo keTalIka auSadhiono paga para lepa karIne tenAM baLathI AkAzamAge gamana karI zake che. AvA samartha siddha puruSanuM pitAnAM nagaramAM Agamana thayeluM jANIne te atyaMta rAjI thayA ane temanI pAsethI koI paNa prakAre AkAzagAminI zaktine lepa
Page #347
--------------------------------------------------------------------------
________________ - sAta prakAranI zuddhi ] 289 meLavI levAnA nirNaya para AvyuM. pachI teNe uttama pAtramAM siddharasa bharIne pitAnA eka ziSyane temanI AgaLa mekalya. A ziSya te pAtra zrIpAdaliptAcAryanI AgaLa dharyuM, eTale teo bolyA ke "mane ApavA mATe A siddharasa mokalyo che? ahi ! temaNe jarA hasIne e pAtra hAthamAM lIdhuM ane tene sAmI bhIte aphavuM, eTale tenA TUkaDe TUkaDA thaI gayA. e joIne pAtra laI AvanAro nAgArjunane ziSya khUba kheda pAmyA. tyAre zrI pAdaliptAcArye kahyuM ke "he bhadra! tuM kheda na pAma. tane zrAvaka pAsethI sAruM bhejana apAvIza" ane jyAre te pAcho pharatuM hatuM, tyAre AcAryazrIe mukha baMdha kareluM eka kAcanuM pAtra ApatAM jaNAvyuM ke "A pAtra nAgArjunane Apaje." nAgArjunane ziSya mArgamAM vicAra karavA lAge ke "mAre guru kharekhara bhUkha lAge che ke je AnI sAthe neha karavAne Icche che. pachI teNe ghare pahoMcIne badhe vRtAMta nAgArjunane kahI saMbhaLAvyo ane peluM pAtra tenA hAthamAM mUkyuM. nAgArjune ati utsAhathI te pAtra khelyuM te temAMthI mUtranI vAsa AvI; tethI kheda pAmIne teNe e pAtrane patthara para ghA karyo ane te bhAMgIne bhUke thaI gayuM. pachI bhejana banAvavA mATe ziSya devage te ja 19
Page #348
--------------------------------------------------------------------------
________________ 290 [ jinApAsanA patthara para agni saLagAvyo, eTale te paththara suvarNa nA anI gayA. A joine ziSya bhAre Azcaya pAmyA ane teNe gurune jaNAvyu* ke ' A AcAya pAse evI adbhuta siddhi che ke jenA mUtrAdinA saMga thatAM patthara paNa suvarNa rUpa thAya che.' 6 A zabdo sAMbhaLIne nAgAna ati Azcaya pAmyA ane citavavA lAgyA ke A siddhi AgaLa mArI siddhi zuM visAtamAM che? kayAM sUrya ane kayAM khadyota ! kayAM sAgara ane kayAM khAkhAciyuM ! dUra dezamAM pharatAM ane auSadhe ekatra karatAM sadA bhikSAnAM bheAjatathI mArA deha paNa mlAna thaI gayA che ane e AcAya te khAlyAvasthAthI ja leAkamAM pUjAyA cheane AkAzagAminI vidyAthI mananA manerathA siddha kare che. vaLI temanA dehamAM paNa evI labdhi rahelI che ke jenA mUtrAdikanA ceAgathI patthara paNa suvarNanA banI jAya che, teA enI zI vAta karavI ?' ema vicArI teNe peAtAnA rasa-upakaraNAne khAjue mUkI dIdhAM ane AcAya pAse gayA tathA madarahita banIne pU vinayathI namaskAra karatA khelyA ke he nAtha ! spRhAne jitanAra ane dehasiddha evA Apane jovAthI mArI siddhinA ga gaLI gayA che, mATe huM ApanA caraNakamalamAM sadA lIna thavAne Icchu chuM. miSTAnna prApta thatAM tuccha seAjana kAne bhAve ? pachI te zrI pAdaliptAcAya nI nira'tara sevA karavA lAgyA. "
Page #349
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 29ii eka vakhata AcAryazrI aSTApada vagere tIrthonI muhUrta mAtramAM yAtrA karIne pAchA AvyA, tyAre anya sAdhuo tyAM hAjara nahi hovAthI nAgArjuna temanI sevAmAM hAjara thaya ane bhaktibhAvathI temanAM caraNe dhevA lAgyuM. pachI te caraNadaka paraThavavA cAlyo. tyAM ekAMtamAM jaIne te caraNadakane barAbara sUchyuM tathA tene svAda paNa cAkhI je. e rIte teNe caraNadakanA vAsa tathA svAda parathI temAM vaparAyelI 107 auSadhione zodhI kADhI. ane e auSadhione lepa karI pitAnA page paDIne gurunI mAphaka uDavAne AraMbha karyo, paNa temAM joIe tevI. saphaLatA maLI nahi; eTale ke te thoDuMka UDIne nIce paDyo. Ama chatAM te hiMmata hAryo nahi. teNe pharI uDavAno prayatna karyo ane pharI nIce paTakAyo, eTale te manamAM vicAra karavA lAgyuM ke "rakhene koI auSadhimAM nyUnatA rahI gaI hoya !" tethI je auSadhi, je samaye ane je nakSatre lAvavI ghaTe, te samaye ane te nakSatre laI AvyA ane tene lepa taiyAra karI, page lagADIne uDavA lAge, paraMtu te jarA UMce gaye na gaye ke cakarI khAIne eka UMDA khADAmAM gabaDI paDo ane zarIre chelA. pachI mahAmahenate bahAra nIkaLI guru AgaLa jatAM temaNe kahyuM ke "aho ! guru vinA paNa pAralepa siddha thaye ke zuM?" tyAre teNe hasIne uttara Ape ke "guru vinA siddhi na thAya, paNa meM mArA buddhibaLanI parIkSA
Page #350
--------------------------------------------------------------------------
________________ 292 [ jinepAsanA karI che. tenA AvA satya uttarathI guru prasanna thayA ane bolyA ke "he bhadra! tuM sAMbhaLa. huM tArI rasasiddhi ke zuzraSAthI saMtuSTa thayA nathI, paNa tArAM prajJAbaLathI prasanna thaye chuM, kAraNa ke pAdaprakSAlana mAtrathI vastunAM nAma koNa jANe zake ? mATe huM tane vidyA ApIza, paNa tuM mane gurudakSiNAmAM zuM ApIza ?" nAgArjune kahyuM ke "he bhagavana ! Apa je pharamA, te ApavAne huM taiyAra chuM.' pachI gurunA kahevAthI teNe jaina dharma aMgIkAra karyo, eTale gurue tene eka khUTatAM auSadhanuM nAma kahyuM tathA badhI auSadhio pANIne badale khAnAM pevarAmaNamAM vATavA jaNAvyuM. e pramANe karatAM siddha nAgArjuna garuDanI jema AkAzamArge uDIne yatheccha sthAne javA lAgyo. - pachI te kRtajJa vidyAsiddha nAgArjune zatruMjaya parva tanI taLeTImAM eka nagara vasAvyuM ane tene pitAnAM gurunAM nAma parathI pAdaliptapurI nAma ApyuM, je Aje pAlItANAnAM nAmathI mazahura che. A parathI samajavAnuM ke vidhimAM thoDI paNa uNapa rahI gaI hoya te siddhi ke saphaLatA maLatI nathI. A vidhinuM yathArtha anusaraNa e ja vidhinI zuddhi che ane te mATe pUrepUre Agraha tathA kALajI rAkhe che jarUra
Page #351
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAta prakAranI zuddhi ] 293 che. jene vidhino Agraha nathI, te "AmAM zuM? AvuM te hAya.' ema kahIne DhIluM paDI jAya che ane avidhinA mArge caDI jAya che. te ja rIte je vidhi karavAmAM pUrepUrI kALajI rAkhatuM nathI, pUrepUrI sAvadhAnI rAkhavatuM nathI, te kaIne koI prakAranI bhUlacUka karI bese che ane thoDA mATe badhuM bagADI nAkhe che. dALamAM mIThuM-lavaNa nAkhavAnuM rahI jAya ke be vAra nAkhavAmAM Ave che ke tAla jAme che, te keIthI ajAyuM nathI. keTalAka kahe che ke "bhAva uttama hoya, pachI vidhimAM thoDI khAmI rahI jAya to paNa zuM ? " paraMtu Ama kahevuM vyAjabI nathI. bhAvanI sAthe vidhi paNa barAbara joIe. tenI khAmI e kriyAnI khAmI ja gaNAya ane tethI je phaLa maLavuM joIe, te maLe nahi. keIne satkAravAne ApaNe bhAva pUrepUro hoya, paNa te Ave tyAre be hAtha jeDIe nahi ke "A, padhAro" eTaluM ye bolIe nahi, to satkAranI kriyA thaI gAya kharI? tAtparya ke bhAvanI sAthe Avazyaka vidhinuM yathArtha anusaraNa paNa hovuM ja joIe. jyAre vidhi pratye bahumAna ane avidhi pratye napharata prakaTe, tyAre ja kriyAmAM vidhizuddhi Ave che ane te mahAna upakAranuM kAraNa bane che. - have pachI zrI jinezvaradevanA pUjana vidhi vistArathI kahevAze, tenA para pAThake pUrepUruM lakSa Ape.
Page #352
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa paMdaramuM aMgapUjA 1-pUjAnA traNa prakAro apekSAbhedathI pUjAnA aneka prakAro paDe che; temAM aMgapUjA, agrapUjA ane bhAvapUjA e traNa prakAra mukhya che. A traNa prakAromAM uttarAttara pradhAnapaNuM che, eTale prathama karatAM khIjI, ane bIjI karatAM trIjI pUjA vizeSa phaLadAyI che. zrI caityavadana--mahAbhASyamAM jaNAvyA pramANe snAna, vilepana, AbharaNu-vastra, barAsa, gadha dhUpa, puSpa AdithI pUjA karavI, e a'gapUjA che; gAna karavuM, nAca karaveA, vAjIMtra vagADavAM, lUNu utAravuM, AratI-dIpaka utAravA, phaLanaivedya dharavA ItyAdi agrapUjA che; ane caityavadanane ceAgya stuti-strAtra vagere khelavAM tathA kAyAtsaga karavA, e bhAvapUjA che. zrAddhavidhi-prakaraNamAM kahyuM che ke 'daherAsaramAM pUjA vakhate vividha prakAranA ca'daravA khAMdhavA, vidhipUrvaka ma'gAvelAM sevaMtarA, kamaLa, jAI, jII, ketakI, capA vagerenA phUlathI mALA, mukaTa, zekharA, puSpapagara ( phUlanAM ghara)
Page #353
--------------------------------------------------------------------------
________________ aMgapUjA ] 295 vagerenI racanA karavI, zrI jinezvara bhagavatanA hAthamAM seAnAnA bijorA, nAriyala, seApArI, nAgaravelanAM pAna, seAnAmaheAra, rUpAmaheAra, vIMTI, mAdaka vagere mUkavAM, dhUpa uvekhaveA, sugadhI vAsakSepa karavA, e sarva aMgapUjAmAM gaNAya che.' 2-sAdhana-sAmagrIne lagatA viveka a'gapUjAmAM je sAdhana-sAmagrInI jarUra paDe che, te savivekathI vidhipUrvaka meLavavI joI e. jemakejaLa uttama sthAnethI, uttama pAtramAM, be hAthe uMcakIne lAvavuM joI e puSpA mAga-agIcA-vADI vagere uttama sthAnethI pote athavA peAtAnA vizvAsu mANaseA dvArA, mALI vagere mAga-magIcAnA rakSakAne satASa thAya e rIte, sapUrNa mUlya ApIne, tAjA lAvavA joIe; vaLI te lAvavA mATe vAMsanA karaDiyA ke dhAtunA uttama pAtranA upayeAga karavA eI e. jo puSpA vastranI pATalImAM khAMdhIne lAvavAmAM Ave teA khAI jAya, tenI pAMkhaDIe tUTI jAya, vagere kAraNathI vAMsanA karaDiyA ke dhAtunA uttama pAtrane upayeAga karavA ISTa che. vaLI tenA upara pavitra vastra DhAMkavuM joIe, eTale ke emane ema ughADAM lAvavA na joI e. akSata eTale cAkhA UMcI jAtanA, vINelA tathA akhaDa joIe. ghI zuddha ane sArU joI e. hAlamAM vejITebala ghInA vizeSa pracAra che ane prabhupUjAmAM paNa te vaparAvA lAgyu che, paraMtu te telanI ja
Page #354
--------------------------------------------------------------------------
________________ 296 [ jinepAsanA eka prakAranI jamAvaTa hAIne vAparavuM ISTa nathI. dhUpa zadhe-sAro joIe. badAma paNa sArI ane akhaMDa joIe. naivedya abeTa joIe, eTale ke jarApaNa evuMjuThuM thayeluM ke yAvatuM zuM gheluM ya hovuM na joIe ane te vidhipUrvaka uttama prakAranA padArthothI banAveluM hovuM joIe. phaLe paNa tAjA ane zreSTha joIe. pUjepakaraNanI zuddhi keTalI mahatvanI che, te gata prakaraNamAM vistArathI darzAvyuM che. 3-maMdira pravezane vidhi zrI jinezvara devanA pUjana mATe utsuka thayela upAsaka prathama vidhipUrvaka snAna kare, pachI pUjAnAM zuddha vastro dhAraNa kare ane pUjana mATe je vizuddha-uttama sAmagrI taiyAra karI hoya te laIne jinamaMdiramAM dAkhala thAya. te vakhate maMdiranA dvAra AgaLa saMsAra-vyavahAranA niSedharUpa "nisIhi ema bole. ahIM keTalAka traNavAra nisIhi bole che, paNa te barAbara nathI. bIjIvAra dravyapUjAthe gabhArAmAM pesatAM maMdira-vyApAranA niSedharUpa, ane trIjIvAra arthAta bhAvapUjA-caityavaMdana zarU karatAM pahelAM dravyapUjAnA lakSanA niSedha kahevAnI che. vaLI puruSa hoya te prabhunI jamaNI bAjunI zAkhAne ane strI hoya te DAbI bAjunI zAkhAne Azraya laI praveza kare, te vakhate jamaNe paga pahele mUke ane DAbe
Page #355
--------------------------------------------------------------------------
________________ agapUjA ] 237 paga pachI mUke. mane ya jaNa darzana-stuti-pUjA vagere paNa e rIte jamaNI-DAkhI bAjI sAcavIne kare. tyArabAda deva-dananA prakaraNamAM kahyA mujaba prabhunAM dana kare ane tyAra pachI pUjana aMgenI taiyArI kare. 4-sukhakAzanI jarUrIAta zvAsanI durgaMdhathI ke chUka-lALa vagere paDavAthI prabhunu' aMga, temaja pUjAnI sAmagrI azuddha na thAya, te mATe aMgapUjAnA samaya daramiyAna mukhakeAza khAMdhI rAkhave jarUrI che. A mukhakAza AThapaDA hAvA joIe, eTale ke uttarAsaMganA (presanA) cheDAnA ke rUmAlanA AThe paDa karIne bAMdhavA joIe. vaLI evI rIte mAMdhavA joI e ke jethI mukha ane nAka ane kharAkhara DhaMkAya. je leAkeA ati nAjuka prakRtinA hAya ke jemane rAga-nabaLAI vagere kAraNe nAka para mukhakeza khAMdhatAM asamAdhi thatI hAya, tee nAka para mukhakAza na AMdhe te cAlI zake. zrI haribhadrasUrie pUjA-pa'cAzakamAM 'vasthena vadhina, nAsa kAnAsAhi' e padathI A spaSTatA karelI che. pujAnAM sarva kAryaM niSkapaTa bhAve yatnapUrvaka karavAnAM che, eTale jarUra na hAya teA AvI chUTa levI nahi. 1-caMdrana kesara ghasavAnA vidhi pUjA mATenAM caMdana-kesara pramArjita ane jalazuddha karelA pattharanA pavitra orasiyA upara, mukha para mukhakAza
Page #356
--------------------------------------------------------------------------
________________ 298 [ jinepAsanA bAMdhIne ghasavA joIe. temAM caMdana uttama jAtinuM ane jemAM trasa jI vagere na hoya, evuM hovuM joIe. kesara paNa zuddha hovuM joIe. AjakAla aneka prakAranA banAvaTI kesare nIkaLyAM che, te pUjAmAM vAparavAne gya nathI. caMdana-kesara ghasatI vakhate zeDo barAsa paNa nAkhave. joIe. kesara karatAM caMdananuM pramANa vadhAre hovAthI caMdanapUjA ema kahevAya che, paNa tyAM kesara-barAsa mizrita caMdana samajavuM. ekalA caMdananI pUjA karavI egya nathI. caMdana-kesara jaLathI zuddha karelI be vADakImAM utAravuM joIe. temAMthI ekane upayoga svaaMge tilaka vagere karavAmAM ane bIjAne upaga prabhunA aMge tilaka karavAmAM karavo joIe. -tilaka karavAne vidhi prabhupUjA karatAM pahelAM potAnA kapALe tilaka karavuM joIe, te ema batAvavAnuM ke pote temane sevaka banyo che ane temanI AjJAnuM barAbara pAlana karaze. anya zabdomAM kahIe te tilaka e AjJAMtipaNAnI mudrA che, AjJA pAlana karavAnI bAMhedharInuM nizAna che. prAcIna prathA evI hatI ke pavitra pATalA para padmAsane besavuM ane vADakImAMthI potAnI hathelImAM caMdana-kesara laIne tenAthI kapALe, gaLe, hRdaye ane peTe tilake.
Page #357
--------------------------------------------------------------------------
________________ aMgapUjA ] ra99 karavAM, temaja karNikA, bAjubaMdha tathA hastakaMkaNe vagere bhUSaNe citaravAM. paraMtu A prathA dhIme dhIme lupta thatI gaI che ane Aje te kaI kaI bhAvika zrAvake ja kapALa uparAMta gaLe tathA kAnanI bUTa vagere para tilaka kare che. Ane ApaNe kALabaLa sivAya bIjuM zuM kahI zakIe ? kALanA parivartana sAthe keTalIka prathAomAM parivartana thAya. che ane te saMgha-samAjanA moTA bhAgane mAnya rahetAM deSarUpa lekhAtuM nathI. kapALa paranuM tilaka badAmanA AkAre karavuM joIe, eTale ke nIcethI paheluM ane upara jatAM anukrame sAMkaDuM thatuM jAya e rIte karavuM joIe. keTalAka A prakAranA tilakane sthAne mAtra jhINuM TapakuM ja kare che, paNa te ucita nathI. tilaka meTuM ane spaSTa dekhAya evuM karavuM joIe, jethI zrAvakasamudAya "A mAre sAdharmika baMdhu che" ema jANI zake ane anya lokone paNa "A jaina dharmane anuyAyI che, e khyAla AvI zake. kapALa paranA judI judI jAtanAM tilaka judA judA dharmonI oLakhANarUpa che, eTale A tilaka mATe ApaNane mAna hovuM joIe. vadhAre spaSTa kahIe te A tilakanI-A cAMDalAnI niMdA ke avahelanA thAya, evuM. kAMI paNa ApaNe karavuM na joIe. Aje te keTalAMka sthaLe pILA cAMDalAne vizvAsa nahi ? evI ukti vahetI.
Page #358
--------------------------------------------------------------------------
________________ $300 [ jinApAsanA thayelI che, te ApaNA naitika tathA dhArmika jIvanane mATI cImakI rUpa che, mATe te khAkhata pUratuM lakSa rAkhavu... joie. ha-daherAsaramAMthI kAjo levA. prathama pUjaNI vagere vaDe daherAsaramAMthI kAo levA. A kAya jAte karAya te vadhAre sArU. jo tema na khanI zake te anya manuSya dvArA karAvavuM; paNa te jayA kharAkhara rAkhe te khAkhata ceAgya sUcanA ApavI. te kALe ceAgya sthaLe nAkhavA. 8-nirmAlya utAravAM. daherAsaramAMthI kAjo lIdhA pachI nirmAlya utAravAM; eTale ke zrI jinezvaradevanI mUrti para AgalA divase puSpAdi je padArtho caDIne nirmAlyarUpa thayelA hAya, tene kALajIthI, thALa ke evAM ja khIjA koI vAsaNamAM utArI levAM. nirmAlya kAne kahevAya ?" tenA uttara caityavaMdana bhASyamAM A pramANe ApyA che: ' moniLayuM pRthva', nimmaSTha viti gautrasthatti-bhAgathI vinaSTa thayeluM je dravya tene gItArthI nirmAlya kahe che. ' anyatra tenuM spaSTIkaraNa karatAM jaNAvyu` che ke 'jinabiMba-jinapratimA para caDAveluM je nisteja thayu... hAya, jenI zeAbhA cAlI gaI hoya, -je gadha cAlI javAthI vigaMdhavALuM banyu hAya ane tethI darzana karavA caiAgya chatAM zaiAlAnA abhAve bhavya 6
Page #359
--------------------------------------------------------------------------
________________ 301. aMgapUjA ] jIvonA manane pramoda upajAvavA mATe asamartha thayuM hoya, tene nirmAlya samajavuM. " pUjanakArya pUruM thayA pachI nirmAlyane egya sthAne. padharAvavAnI sAvadhAnI rAkhavI joIe. anyathA AzAtanA thAya tathA temAM jIva-jaMtunI utpatti thavAno saMbhava hovAthI hiMsAne deSa paNa lAge. ha-jinabiMbanI pramAjanA karavI. - nirmAlya lIdhA pachI mArapIMchI vaDe jinabiMbanI sArI rIte pramArjanA karavI. ahIM morapIMchIthI eka jAtanuM viziSTa sAdhana samajavAnuM che ke je traNa-cAra morapIMchIonA agrabhAgo kApIne banAveluM hoya che. morapIchI vAparavAne uddeza e che ke tenA tAMtaNa ati kamaLa hevAthI sUkSma jIva-jaMtune jarApaNa AghAta na pahoMce. jinapUjAne lagatuM dareka kArya jayaNAthI-yatanAthI karavAnuM che, anyathA niSpAjana hiMsA thavAthI ahiMsAnA siddhAMtane bhaMga thavAno saMbhava che ane te upAsakane. zebhate nathI. 10-jalebrA jalapUjAne abhiSeka, snAtra ke prakSAla-pakhAla paNa kahevAmAM Ave che. te aMge anubhavIe zuM che ke jalapUjA jugate karo, mela anAdi vinAza; jo jala-pUjA yuktithI-vidhithI karIe, te anAdi kAlanA melane. arthAt karmamalane nAza karanArI bane che.
Page #360
--------------------------------------------------------------------------
________________ 202 [ jinepAsanA = == jalapUjA vidhi e che ke pramArjita karelA jinabiMbane bhojana vagere kAryamAM na vAparatA hoya evA pavitra thALamAM padharAvavA ane te thALane jamIna para na rAkhatAM UMcA sthAne sthApa. pachI be hAthe kalaza grahaNa karIne temAMnA sugadhamizrita jaLane e pratimAjI para abhiSeka kare. pratimAjI je sthira-sthApita karelA hoya yA vadhu vajanadAra hoya te thALamAM lIdhA vinA abhiSeka kare. zrAddhadinakRtyamAM kahyuM che ke ghusiNa kappuramIsaM tu, kAu' gaMdhodagaM vara / tao bhuvaNanAhassa, NhaveI bhattisaMjuo // "kezara, barAsa tathA sarva uttama auSadhio ane caMdana vagere mizrita karIne, uttama sugaMdhIdAra pANI vaDe parama bhaktiyukta thaIne tribhuvananAthane arthAt zrI jinezvaradevane snAna karAve." kadAca AvA jaLane vega na bane te pavitra sthAnamAMthI lAvelA ane sArI rIte gaLIne zuddha karelA jaLane upayoga paNa karI zakAya aMgapUjA vakhate mukhyatAe mauna dhAraNa karavAnuM che, chatAM bhAvalAsa vadhAravA mATe besavuM hoya te mukhakezamAMthI cUMkanA sUkSama paNa pudgala bahAra na nIkaLe tevA dhIrA avAjathI nIcenI paMktio belI zakAya:meruzikhara havarAve che surapati, mezikhara huvarAve;
Page #361
--------------------------------------------------------------------------
________________ aMgapUjA ] meruzikhara --varAve che surapati, meruzikhara huvarAve. janmakAla jinavarake jANI, paMcarUpa karI Ave che surapati. 1 ratna pramukha aDajAtinA kaLazA, auSadhicUraNa milAve he surapati. 2 kSIrasamudra tIrthodaka ANI, snAna karI guNa gAve che surapati. 3 Ipare jinapratimA nhavaNa karI, bodhibIja mAnu vAve he surapati. 4 anukrame guNasthAnaka pharasI, jina uttamapada pAve he surapati, 5 ahIM nIcene duho paNa ciMtavavA egya cheH jJAnakaLaza bharI AtamAM, samatArasa bharapUra; zrI jinane DavarAvatAM, karma thAya cakacUra. jaLapUjA karatAM ekatra thayelAM jaLane nhavaNa kahevAmAM Ave che. te AMkhe, mastake vagere aMgee lagADavAthI prabhunuM caraNodaka mAthe dharavAne bhAva UbhuM thavA dvArA AtmA zuddha bane che ane ApaNAM aMge-ApaNuM kAyA pavitra bane che. vaLI A nhavaNane zraddhApUrvaka upacoga karavAthI roga maTe che ane kaI paNa vizna upasthita thayuM hoya te nAza pAme che. zAstrakAroe aMgapUjAne
Page #362
--------------------------------------------------------------------------
________________ [jinApAsanA vijJopazAmikA kahI che, tenu rahasya A ja che. eka mahApuruSe kahyu che ke 34 nirmala nirmalIkaraNaM, pAvanaM pApanAzanam / jinacaraNodakaM vande, cASTakarma vinAzakam // * huM zrI jinezvaranA te caraNeAdakane vaMdu chuM ke je nila che, bIjAne nirdela karanAra che, pavitra che, pAponA nAza karanArUM che ane AThe kamanA vinAza karavAmAM samartha che. ' ahI eTaluM yAda rAkhavAnuM ke pratimAnA prakSAla vagerenA pANInA pAtramAMthI pANI laIne hAtha dheAvA nahi, paNa khIjA pAtramAMthI zuddha pANI laIne dhovA. 11-maMgala inanI vidhi pratimAjIne snAna karAvyA pachI paNa temanAM keTalAMka aMgA para caMdana-kesara cATI rahevAnA saMbhava che, te dUra karavA pUratA ja vALAku'cInA upayoga karavA jarUrI che. para'tu temAM khUba sAvadhAnI rAkhavI. jema dAMtamAM khArAkanA kaNa bharAyeA hAya agara page kAMTA vAgyA hoya, te kADhavAmAM ApaNane pIDAnA bhaya rahe che, eTale dhIme dhIme, koI prakAranI IjA na thAya e rIte, tene kADhIe chIe; tema pratimAjIne sAkSAt zrI jinezvaradeva samajI, temane kAI prakAranI IjA na thAya e rIte, kaiAmaLa hAthe, ghasarakAnA avAja na thavA detAM dhIme baMne, tenA uSNeAga
Page #363
--------------------------------------------------------------------------
________________ aMgapUjA ] 305 kare joIe. Aje vALAkuMcIne upayoga ghaNuM ja bedarakArIthI thAya che ane tethI pratimAjI jadI ghasAI jAya che, mATe te bAbatamAM khAsa upaga rAkhavAnI jarUra che. A rIte vALAkuMcIne upaga thayA pachI prathama aMgabhUMchaNa vaDe saghaLuM pAsuM sApha karavuM, bIjAthI vizeSa sApha karavuM ane trIjA komaLa aMgabhaMchaNA vaDe aMgalUchanane vidhi pUre kare. jyAM theDI paNa pANInI bhInAza rahe che, tyAM pratimAjImAM zyAmatA Ave che ke phUga vaLI jAya che, mATe pratimAjIne jarAya bhInA na rAkhavA, e niyama che. prAcIna vidhimAM be aMgaluMchaNAne ullekha Ave che, paNa te uttama vAnI apekSAe. hAla aMga luMchaNA mATe je jAtanAM vastro vaparAya che, te dRSTie traNa aMgaluMchaNAne niyama yathArtha che. 12-sugaMdhI padArthonuM vilepana nDavaNa pachI vilepano adhikAra che, eTale agAuthI caMdanAdi sugaMdhI padArtho ghasIne je lepa-kharaDa taiyAra karI rAkhyo hoya, te pratimAjIne atyaMta bhAvapUrvaka lagADe joIe. caMdanAdi sugaMdhI padArthonuM vilepana karatAM aMge zItaLatA thAya che, eTale AtmAne tapAvI rahelA sarva de zItaLa thAya evI bhAvanA ahIM bhAvavI joIe. 20
Page #364
--------------------------------------------------------------------------
________________ 306 [ jine pAsanA 13-AbharaNa paherAvavAM, tyAra pachI pratimAjIne AbhUSaNeA caDAvavA joI e. A AbhUSaNA zaktisAmarthya hoya teA ratna, suvarNa, mAtI vagerenAM karAvavAM joIe, anyathA zakti mujaba karAvIne paNa prabhupUjAnA lahAvA levA joI e. kadAca tema paNa na khanI zake te seAnA-cAMdInA varakha tathA khAdaluM lagADIne paNa prabhujInA aMgane vibhUSita karyAMnA AnaMda mANavA joIe. vItarAga bhagavatane vaLI AbhUSaNeA ke AMgIe zA mATe ?' A prazna Aje ghaNIvAra zravaNagocara thAya che; paraMtu prabhunu' pUjana ke aMgaracanA e prabhu mATe nathI, ApaNA AtmakalyANa mATe che. temaja tIrthaMkara deva sarakhA jagatamAM ApaNA koI upakArI nathI ane upakArI devAdhidevanI bhakti mATe tana-mana ane dhanathI prabhune samarpita thaI javuM joIe. ATalI vAta lakSyamAM rahe te pUrvIkRta praznane avakAza rahetA nathI. 14-vazvanA upayoga A vakhate caMduA, puThiyAM, tAraNa vagere madhavA, teneA samAveza paNa prakaraNanA prAra'bhe jaNAvyA mujaba aMgapUjAmAM ja thAya che. prAcIna kAlamAM vajrayugala caDAvavAnI prathA hatI, paNa te Aje amalamAM nathI. 15-hAthamAM la mUkavu, pratimAjInAM sava aMge AbhUSaNAdithI alaMkRta karyo
Page #365
--------------------------------------------------------------------------
________________ Cou aMgapUjA ] pachI temanA bhegA karelA baMne hAthamAM kaMI paNa phaLa mUkavuM joIe. tAtparya ke hAtha taddana khAlI rAkhavA na joIe. ahIM phalathI nIcenI vastuo samajavI -senAnuM bIjoruM, sonAmahera, rUpAmahera, vIMTI, zrIphaLa, sopArI, nAgaravelanAM pAna ke mAdaka. 16-navAMgI pUjA karavI. tyAra pachI kesara, barAsa, kastUrI vagere sudhI padArtho ghasIne taiyAra karelA caMdana vaDe pratimAnI navAMgI pUjA karavI joIe. zAstramAM AvatA ullekha parathI ema samajAya che ke eka kALe keTalAka leke pratimAjInA pAMca aMge ke cha aMge ja pUjA karatA hatA." vaLI zrI umAsvAti kRta pUjA prakaraNamAM nava tilakane ullekha che, * te be aMgUThA, be DhIMcaNa, be karakAMDA, be khabhA ne mastaka, e rIte navatilaka karavAnuM che. 0 temAM kapALa, kaMTha, hRdaya ane nAbhi para paNa tilaka karavAne jaNAvyuM che, + paNa zrI jinaprabhasUrie pUjAvidhimAM kahyuM che ke "sarasasurhicNdnnennN devassa dAhiNajANu-dAhiNakhaMdha-nilADavAmakhaMdha-vAmajANu lakkhaNesu paMcasu hiaehi saha chasu vA aMgesu pUaM kAUNa paccaggakusumehi idhavArdi ja pUrNa " tAjAM sugaMdhI caMdana vaDe zrI jinezvaradevane jamaNe DhIMcaNa, jamaNe khabhe, lalATa, DAbe khabho ane DAbe DhIMcaNa-e pAMca aMga athavA hRdaya sAthe aMge pUjA karIne tAjAM puSpa vaDe ane sugaMdhIdAra vAsa vaDe pUjana kare. * "navarita pUnA, raLIyA nirantara-nava tilake vaDe niraMtara pUjA karavI. [ vizeSa pAka dha sAmA pAne!
Page #366
--------------------------------------------------------------------------
________________ 308 [ jinepAsanA tenI gaNanA navatilakamAM karI nathI. paraMtu tyAra pachInA samayamAM nIce pramANe navAMgI pUjAne mata sthira thayelo jaNAya che ke jemAM A badhA tilakane samAveza thaI jAya che: (1) jamaNe ane DAbo aMgUTho. (2) jamaNe ane DAbe DhIMcaNuM. (3) hAthanuM jamaNuM ane DAbu kAMDuM. (4) hAthane jamaNe ane DAbA khabhe. (5) mastaka. (6) kapALa. (7) kaMTha. (8) hRdaya. (9) udara-nAbhi. zrI vIravijayajI mahArAje aSTaprakArI pUjAmAM caMdanapUjAnA adhikAre kahyuM che ke "caraNa, jAnu, kara, asa, zira, bhAla, gaLe, ura, udara prabhu navatilaka kIje." ahI eTalI spaSTatA jarUrI che ke badhAM 0 'agijunAM mUkha pUnA cayAma-e caraNa (aMgUha), be DhIMcaNa, be karanA kAMDA, be khabhA ane mastaka e pramANe kramathI nava tilaka karavAM." + "mane dRramonore tAra'-bhAlapradeza parakapALa para, kaMTha, hRdaye ane udara eTale nAbhi upara paNa tilaka karavAM.'
Page #367
--------------------------------------------------------------------------
________________ aMgapUjA ] 30 tilaka gaNIe te tera thAya, paNa e aMgUThAnA, e DhIMcaNanA, e kara kAMDAnA tathA e khabhAnA eka eka gaNIe tA tilakanI sakhyA navanI thAya che. ukta mahApuruSe kahyuM che ke caMdanapUjA sAra; Atama guNu vAsana luNI, jema maghavA apa7ra kare, tema karIe naranAra. 6 huM puruSA ane strIe ! AtmAnA guNAnI suvAsa prakaTAvavA mATe caMdanapUjA uttama che. te pUjA jema indro ane apsarAe ati ullAsathI kare che, tema tame paNa ati ullAsathI kare.' nava aMge upara jaNAvyA mujaba kramazaH tilaka karavA joI e. temAM e dhyAna rAkhavAnuM ke prabhunA aMga para kezaranA chAMTA na paDe, temaja pratimAjInA cakSu, mukha vagere pramukha aMge. DhaMkAI na jAya ane tenI zAlAmAM khAmI na Ave; anyathA darzana karanArAonA AhlAdane la'ga thAya ane ApaNe doSanA bhAgI banIe; vaLI e paNa yAda rAkhavAnuM ke nava aMge tilaka karavAmAM cokasa hetu rahelA che, te jhaDapathI tilaka karIne pUjA patAvI devAnI maneAvRttithI pAra paDatA nathI. dareka age tilaka karyAM pachI jarA cAlavu' joI e ane te vakhate anukrame nIce mujaba bhAvanA bhAvavI joIe H -:
Page #368
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA 10 1-aMguThe tilaka karatAM jaLa bharI sapUTa patramAM, yugalika nara pUjata; RSabhacaraNa aMguThaMDA, dAyaka bhavajala aMta. 1 ( yugalika manubyAe kamalapatranA ghaDIe banAvIne temAM jala bharI lAvI tenA vaDe yugAdideva zrI RSabhadevanAM caraNuyugalanuM ana karyuM. A aMgUTho bhavajala eTale sa sArasAgaranA ata karanAra che, ema samajIne huM tenuM arcana karuM chuM.' zrI vIraprabhue agUThA vaDe meru parvatane DAlAyamAna karyAM hatA ane evI apUrva zakti hatAM temaNe sa*sAranI saghaLI riddhi tyAgIne zramaNajIvana svIkAryuM hatuM. vaLI zramaNAvasthAmAM ca'Dakauzika sape A aMgUThA para ja daza dIdhA hatA, chatAM temanAM rUvADAmAM krodhanA aMza paNa prakaTayo na hatA. A rIte zrI jinezvaradevanA a'gUThA temanA apUrva tyAga ane AtmabaLanA sUcaka hovAthI mAre mATe atyaMta pUjanIya che. .2-DhIMcaNe tilaka karatAM jAnukhaLe kAussagga rahyA, vicaryAM deza-videza; khaDA khaDA kevaLa laghu, pUjo jAnu nareza. 2. " he prabho ! tame apratimAddha vihArI hatA, tethI dezavidezamAM vicaratA hatA. A jAtanA vihAra karavAmAM tamArI A jAnue upayeAgI nIvaDI hatI. vaLI tameAe
Page #369
--------------------------------------------------------------------------
________________ aMgapUjA ] 311 kevaLajJAnanI prApti mATe bAhya ane atyaMtara tapane Azraya lIdhuM hatuM, jemAM atyaMtara tapanA adhikAra kAyetsarga UbhA UbhA ja karatA hatA ane te vakhate tiryaMca manuSya ke devatAdie karelA parISaha ane upasargo samabhAve sahana karatA hatA. e dRSTie tamArI jAnue paNa pavitra hovAthI huM tenuM pUjana karuM chuM." 3-hAthanA kaDe tilaka karatAM lekAMtika vacane karI, varasyA varasI dAna; kara kAMThe prabhupUjanA, pUje bhavi bahumAna. 3 he prabho ! mahAbhiniSkamaNa-saMsAratyAgane samaya najIka AvatA lokAMtika devone savinaya jaNAve che ke, "he prabhe! have tIrtha pravartAve." A ziSTAcArane lakSamAM laI tame saMsAratyAgane nizcaya kare che, paraMtu e saMsAratyAga karatAM pahelAM tame kaI paNa jAtanA bhedabhAva vinA dAna ApavAnuM zaru kare che ane e rIte eka varSaparyata tamArA svahasta-svakare dAna Ape jAo che. vaLI zAsanasthApanA samaye gaNadhara banAvavA mATe tamArA hAtha vaDe vAsakSepa kare che, tethI tamArAM kAMDAM paNa ati pavitra che, mATe tenuM bahumAnapUrvaka pUjana karuM chuM.' 4-khabhe tilaka karatAM mAna gayuM deya aMsathI, dekhI vIrya anaMta; bhujabaLe bhavajaLa taryA, pUje khaMdha mahaMta. 4 he prabhe! tamAruM anaMta bala joIne baMne khabhA
Page #370
--------------------------------------------------------------------------
________________ 312 [ jinapAsanA mAMthI mAna cAlyuM gayuM ane e ja bhujAnAM baLa vaDe tame bhavasAgarane tarI gayA, tethI tamArA skakhabhA paNa ati pavitra che, mATe huM tenuM pUjana karuM chuM. pa-zirazikhA para tilaka karatAM siddhazilA guNa ujaLI, lekAMta bhagavaMta vasiyA tiNa kAraNa bhavI, zirazikhA pUjata. 5 lekanA aMte eTale agrabhAge siddhazilA AvelI che. te ujajavaLa guNavALI yAne sphaTika jevI nirmaLa che. tenA para lekanA aMtane aDIne tame mukta avasthAmAM rahelA che. tamArI zirazikhA e siddhazilAnuM smaraNa karAvatI hovAthI atyaMta pavitra che ane te ja kAraNe huM tenI pUjA karuM chuM. 6-bhAla (kapALa) para tilaka karatAM tIrthaMkarapada-puNyathI, tribhuvana-jana sevaMta; tribhuvana tilaka samA prabhu, bhAla tilaka jayavaMta. 6. he prabhe ! tame tIrthakara nAmakarma upajayuM hatuM, tethI traNe bhuvananA leke tamArI sevA karatA hatA. kharekhara! tame e tribhuvananA tilaka samA che; tethI tamArA bhAlapradezanI huM tilaka vaDe arcanA karuM chuM.' 7-kaThe tilaka karatAM seLa para prabhu dezanA, kaThe vivara vartula, madhura dhvani suranara suNe, tiNe gaLe tilaka amUla. 7
Page #371
--------------------------------------------------------------------------
________________ aMgapUjA ] 313 zrI vIra prabhue seALa paheAra sudhI akhaMDa dezanA ApI hatI, te kaTharUpa geALa AkRtivALA chidramAMthI ja nIkaLelI hatI. A dezanAne! madhura thvine devatAo ane manuSyA ghaNA ja ullAsa ane harSoMthI sAMbhaLatA hatA, tethI tIrthaMkaradevanA kaTha ati pavitra che. hu. tenA para amUlya tilaka karuM chuM.' 8-hRdaye tilaka karatAM hRdayakamaLa-upazamakhaLe, mAnyA rAga ne rASa; hima he vanakhaDane, hRdayatilaka saMteSa, . < he prabhuM! ! ThaMDu hima paDatAMnI sAthe jema vanakha'Dane ALI nAkhe che, tema mArA hRdayakamaLamAMthI utpanna thayelA ati ThaMDA upazamarasa rAga ane dveSane bALI nAkhe che, tethI tamAruM hRdaya ati pavitra che. huM te pavitra hRdayanI ahumAnapUrvaka pUjA karUM chuM. jainAbhi para tilaka karatAM ratnatrayI guNa ujaLI, sakala suguNa vizrAma; nAbhikamaLanI pUjanA, karatAM avicala dhAma. 9 - huM prabhA ! samyagdarzana, samyagUjJAna ane samyak cAritra e ratnatrayI saghaLA sadguNNAnuM vizrAmasthAna che. A vastunI yAda tamArA nAbhikamaLamAMthI nIkaLatI traNa mukhya rekhAo Ape che, eTale tamArUM nAbhikamaLa pUjya che ane tenI hu* pUjA karUM chuM. AvI pUjA karatAM mane avicala dhAma eTale meAkSanI prApti jarUra thaze.
Page #372
--------------------------------------------------------------------------
________________ 314 [ jinepAsanA 16-puSpapUjA navAMgIpUjA arthAt caMdana pUjA thaI gayA pachI upAsake vidhipUrvaka ANelAM vividha jAtinAM pupa vaDe prabhunI pUjA karavI joIe. kahyuM che ke puSpaizca balinA caiva, vastraH stotraMzca zobhanaiH / devAnAM pUjana jJeya, zauca - zraddhAsamanvitam // pu vaDe, bali arthAt naivedya vaDe, vastra ane te vaDe, zauca ane zraddhAthI samanvita thaIne devapUjana karavuM joIe." vaLI ema paNa kahyuM che keprbhaate prathamA vAsa-pUjA kAryA nirantaram / madhyAhne kusumaH pUjA, sandhyAyAM dhUpadIpakRt / / prabhAte pahelI vAsapUjA karavI, madhyAhUne bIjI puSpapUjA karavI ane saMdhyAe trIjI dhUpa-dIpa pUjA karavI." tAtparya ke prabhupUjanamAM puSpapUjAnuM vizeSa mahatva che ane khAsa karIne madhyAhnapUjA ke mukhya pUjAmAM te. te avazya karavI joIe, tethI upAsake te para pUratuM lakSa. ApavAnI jarUra che. puSpa bAbata eTaluM dhyAna rAkhavuM ke je puSpa (1) sUkAM, (2) jamIna para paDI gayelAM, (3) pAMkhaDIo tUTI gayelAM, (4) azubha vastuo sAthe sparzita thayelAM, (5) barAbara nahi khIlelAM, (6) jenI kaLIo vadhu vara
Page #373
--------------------------------------------------------------------------
________________ aMgapUjA ] 315. sAda ke kIDA vagerethI khavAI gaI hAya tevAM, (7) cImaLAI gayelAM, (8)vAsI eTale AgalA divase utArelAM, (9) jenA upara kareALiyAe jALa guthI hAya tevAM, (10) dekhAvamAM suzeAbhita na heAya evAM, (11) kharAba gaMdhavALAM, (12) jemAM bilakula gadha na hAya tevAM tathA (13) jenI gadhamAM khaTAza hAya tevAM zrIjinezvaradevanI pUjAmAM vAparavA nahi. chUTAM puSpAnI jema puSpanA hAra, puSpane mugaTa vagere banAvIne paNa pUjA karIe, te paN puSpapUjAmAM ja gaNAya. 17-1papUjA devapUjana vakhate dhUpa-dIpa to avazya joIe. te. havAmAnane cAkhu' kare che, tathA suvAsamAM vadhAre kare che. vaLI devatAe gadhapriya hAya che, eTale Avu' suMdara vAtAvaraNa joIne prasaMgeApAtta tyAM AvavAnuM dila kare che. amuka daherAsaramAM rAtre deva AvyA, vAjiMtra vAgyA, dhUpa. prakaTatyo vagere ghaTanAo avAranavAra sAMbhaLavAmAM Ave che tathA vartamAnapatrAmAM paNa prakaTa thatI rahe che, eTale. A vastu tarapha upekSA karavI cAgya nathI. upAsake suMdara kaLAmaya padAnamAM dazAMgadhUpa Ai uttama prakAranA dhUpa karaveA tathA agara, caMdana, kastUrI vagere padArthonA ceAgathI banAvelI sArI sugadhI agarakhattI prakaTAvavI. sArI jAtaneA dhUpa vAparIe te ja vAtAvaraNu
Page #374
--------------------------------------------------------------------------
________________ 316 [ jinepAsanA joIe tevuM zuddha bane che ane sugaMdhathI mahekavA lAge che, mATe te tarapha lakSa ApavuM. A pUjA aMge kahevAyuM che ke 'karmasamidha dAhana bhaNI, dhyAnAnaLa saLagAya; dravyadhUpa karI AtmA, sahaja sugaMdhita thAya. karmarUpI lAkaDAnuM dahana karavA mATe dhyAnarUpI agni prakaTAva joIe. dravyadhUpa tenuM sUcana kare che ane tethI AtmA sahaja sugaMdhI bane che." eTaluM dhyAnamAM rAkhavuM ke dhUpathI AkhA maMdirane vAsita karavuM ane tyArabAda tene pratimAjInI DAbI bAjue rAkhe. 18-dIpakapUjA paM. zrI vIravijayajI mahArAje kahyuM che ke "dIpaka jati banI navaraMgA, dInadayALa ke dAhiNa aMgA eTale pUjA nimitte je dIpaka prakaTAve, te zrI jinezvaradevanI jamaNI bAju prakaTAva. vaLI A dIpaka ke have joIe, tenuM paNa temaNe varNana karyuM che. "rAyaNa jaDita vartula bhAjanameM, dhenu-haviSa bhariye ucharaMgA." ratnathI jaDelA goLa vartanamAM gAyanuM ghI bharavuM. ahIM utkRSTa bhAve ratnathI jaDeluM samajavAnuM che. tevI zakti na hoya te suvarNa-cAMdI vagerenuM pAtra samajavuM. te bane teTaluM suMdara-kalAmaya hovuM joIe. bhAratanA kaLAkAroe -dIpaka-nirmANamAM pitAnI naisargika pratibhAne suMdara
Page #375
--------------------------------------------------------------------------
________________ aMgapUjA ] 317 paricaya Ape che. dIpaka mATenA pAtranA-dIpikAeAnA jeTalA prakAra bhAratavarSamAM maLe che, teTalA jagatanA keI paNa dezamAM maLatA nathI. ghI gAyanuM ja joIe, e ekAMta niyama nathI. te bheMsa vagerenuM paNa cAlI zake. vizeSamAM paM. zrI vIravijayajI mahArAje jaNAvyuM che ke-"prANuM-ugAraNa kAraNa phAnasa, kariye navi Aya pataMgA." A dIpaka para jIvadayAnA pavitra uddezathI phAnasa karavuM, eTale ke dIpakane phAnasamAM rAkhave, jethI pataMgiyA vagere AvIne temAM paDe nahi ane temanA prANanI hAni thAya nahi." ti e jJAnane saMketa che tethI ja kahyuM che kedravyadIpa suvivekathI, karatAM duHkha hoya pheka; bhAvapradIpa pragaTa have, bhAsita kAloka. suvivekathI dravyadIpaka prakaTAvatAM saghaLAM duHkhe pheka thAya che-nAza pAme che ane jyAre aMtaramAM sAce bhAvapradIpa prakaTe che, tyAre to leka ane alekanA saghaLA. padArtho spaSTa bhAsavA lAge che. keTalAka dhUpa ane dIpaka pUjAne samAveza agrapUjAmAM kare che, paNa zrI caityavaMdana-bhASya vageremAM A baMne pUjAne samAveza aMgapUjAmAM karyo che ane zrAddhavidhi-prakaraNamAM paNa tenuM samarthana thayeluM che, eTale A pUjAone aMgapUjAmAM gaNavI egya che.
Page #376
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA ahIM ' avasthAtrika 'nu vidhAna che, te paNa kharAkhara lakSamAM rAkhavAnu che. avasthAtrika eTale zrI jinezvaradevanI chadmastha,kevaLI ane siddha evI traNa avasthA. temAM chadmasthAvasthA traNa bhUmikAe citavavAnI che. nhavaNu tathA agala chaNA prasaMge janmAvasthA; kesara, caMdana, puSpamALA tathA agaracanA vakhate rAjyAvasthA; ane bhagavAnanuM' kezarahita mastaka vagere joIne zramaNAvasthA, tyArabAda aSTa mahApratihAyanA dekhAvathI bhagavAnanI kevaLI avasthA ane temane pa kAsane, padmAsane ke kAryotsaga mudrAe sthita joIne temanI siddhAvasthA bhAvanAnI che. 318 aMgapUjAnA vidhi ahI pUrA thAya che. te ghaNA rahasyabharelA che ane jema jema satsa`ga thatA jAya che tathA anubhava vadhatA jAya che, tema ja samajamAM Ave che. aMgapUjA pachI ja agrapUjA ane agrapUjA pachI ja bhAvapUjA thAya che, eTale A pUjAne pahelI samajI tenA utkRSTa Adara karavA ghaTe che.
Page #377
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa soLamuM agrapUjA aMgapUjA pachI apUjAne adhikAra Ave che. A pUjAmAM trAddhi-zakti anusAra aneka prakAranA upacArone Azraya levAya che. temAM akSatapUjA, naivedyapUjA, phalapUjA, gItapUjA, vAjiMtrapUjA tathA nRtyapUjAnI mukhyatA che. vaLI luNa utAravuM, AratI utAravI ane maMgaLadI kara, te paNa A pUjAmAM ja gaNAya che. A pUjAnuM ahIM kramazaH varNana karIzuM, paNa te pahelAM eTaluM jaNAvI daIe ke agrapUjAne mukhya hetu zrI jinezvaradevanA satkArasanmAnane che, eTale tenI sarva rojanA e dharaNe thayelI che. prathama prabhune vaMdana karavuM, pachI temanI pUjA karavI, pachI temanA satkAra-sanmAnane vidhi kare, e ApaNI prAcIna praNAlikA che ane tene ahI barAbara anusaravAmAM Ave che. 1-akSatapUjA akSata eTale cekhA, akhaMDita cekhA, tenA vaDe je pUjA karavI te akSatapUjA. akhaMDita cekhA vaDe pUjA zI rIte thAya ? te paNa samajavA jevuM che. prabhu samakSa paDelA pATa ke pATalA upara akhaMDita cokhA vaDe aSTa
Page #378
--------------------------------------------------------------------------
________________ 318-2 [ jinApAsanA ma'galanI racanA karavI, e akSatapUjA che. aSTama'gala eTale ATha prakAranI ma`galasUcaka AkRtio. tenAM nAmeA anukrame A pramANe jANavAM : (1) 6Nu-ArIseA. (2) bhadrAsana-besavAnuM khurazI jevuM Asana. khurazI UMcI hAya che, bhadrAsana tenAthI gheADu... nIcu' hAya che. (3) vRddhe mAna-zarAvasa puTa, je nIcethI sAMkaDu' hAya, paNa upara jatAM vadhatu jAya tene vaddhamAna arthAt zarAva kahevAmAM Ave che. gujarAtI bhASAmAM tene kADiyuM kahe che. eka kArDiyA upara khIju keDiyu DhAMkelu hoya tyAre tene sapuTa kahevAmAM Ave che. (4) zrI vatsa -eka prakAranI viziSTa AkRti ke je tItha kara Adi mahApuruSAnI chAtI para jovAmAM Ave che. (5) matsya yugala-mAchalAMonu joDaku. (6) svastika-sAthiyA. (7) kula-kaLaza ane (8) nathAvata eTale jenI pAMkhaDIAmAM sudara Avata hAya tevA eka prakAranA viziSTa sAthiyA. ahI' jANI levAnI jarUra che ke zrI jinezvaradevanA krIkSAkalyANakanA varagheADAmAM AgaLa aSTama'gala Alekhele vizALa paTa rahetA. te upasthita kAnA nivina sapAdana mATe ma'galarUpa che. eja pramANe prabhunA sAmaiyA vakhate aSTama'galanI bhavya AkRtie rAkhavAmAM AvatI, tethI lAkA ema samajatA ke kAI mahApuruSanuM maMgalakArI Agamana thai rahyu che ane te jaldI taiyAra thaIne sAmaiyAmAM sAmela thaI jatA tathA maMgalanI sAkSAt mUrti samA zrI *
Page #379
--------------------------------------------------------------------------
________________ agrapUjA ] 318-3 jinezvaradevanA divya dedAranAM darzana karIne kRtakRtya thatA. zrI mahAvIra prabhu ca pAnagarImAM padhAryA tyAre keNika rAjAe temanuM ati bhavya svAgata karatAM aSTamaMgalanI AkRtio sAthe rAkhyAnuM varNana aupapAtika sUtramAM Ave che. A satkAranI bhAvanA prakaTa karavA mATe aSTamaMgalanI racanA karavAnI che. paraMtu Aje te keTalAka ghaNA bhAge aSTamaMgalanI pATalI para cAMllA kare che. kharI rIte te tenuM Alekhana karavuM joIe. bAkI keTalAya bhAgyazALIone aSTamaMgalanAM nAma paNa AvaDatAM nathI, to tenI racanA zI rIte kare? ane kadAca nAma AvaDatAM hoya to paNa A racanA karavAne abhyAsa rahyo nathI, eTale AvI racanA prAyaH thatI nathI. Aje mAtra eka svastika ane naMdyAvartane ThIka ThIka abhyAsa rahyo che, eTale enI racanA thAya che. akSatanI jagAe veta sarasava vAparIne paNa aSTamaMgalanI racanA karI zakAya che. jyAM aSTamaMgalanI racanA karavAnuM zakya na hoya tyAM jJAna-darzana-cAritranI ArAdhanAnA saMketarUpe akSatanI traNa DhAlIe karIne upara caMdrakaLA tathA nIce sAdA svastikanI racanA karIne paNa akSatapUjA karI zakAya che. Aje Ane vizeSa pracAra che. ema kahevAya che ke magadharAja zreNika zrI mahAvIra prabhunI sanmukha jaIne senAnA yothI svastikanI racanA
Page #380
--------------------------------------------------------------------------
________________ 318-4 [ jinApAsanA karatA hatA. Aje paNa AcAyoMkrinA svAgata vakhate senA ane rUpAnAM puSpa tathA sAcAM maiAtI uchALavAmAM Ave che, eTale zaktizALI AtmAoe seAnA-rUpAnA akSatathI ke sAcAM meAtIthI svastikAdinI racanA karIne agrapUjAnA lahAvA leve! ghaTe che. Avu nitya tA na anI zake, paNa mahAna parvanA divaseA hAya ke tI yAtrAe gayA hoIe, tyAM pUjana karatI veLAe AvA lahAvA laI zakAya che. dravyane AthI vadhAre sArA upayAga kayA hAI zake ? prabhupUjana vageremAM vaparAtu' dravya nirarthIka ane sAmAjika kalyANanI pravRttiomAM vaparAtuM dravya sArthIka, evA eka mata Aje pracAra pAmI rahyo che, paNa te U'DI samaja vinAnA che. prabhupUjAnA Adaza khasyA ke samAjakalyANanI pravRttie mAtra ADaMbararUpa thai jAya che. niSkAma bhAve pravRtti karavAnu tA mahApuruSA ja zIkhave che ane tethI mukhyapaNe teo ja satkAra-sanmAnane pAtra che. jo temanA tarapha bahumAnanI lAgaNI haze. te ja temanA upadeza tarapha Adara thaze ane sAmAjika kalyANanI pravRtti emAM paNa niSkAmabhAva dAkhala thaze; anyathA Aje manI rahyuM che tema, e mAtra ADa khararUpa banI jaze. ane temAMthI aneka doSAnI utpatti thatAM lAbhane badale nukazAna ja thaze. mATe prabhupUjA pahelI ane sAmAjika kalyANanI pravRtti pachI, e siddhAMtane anusaravAmAM ApaNu' tathA samAjanu` kalyANa rahelu che. akSatapUjA te akSayapada bhaNI laI janArI che,
Page #381
--------------------------------------------------------------------------
________________ agrapUjA ] 318-5 ema samajIne dareka samakSae tene Azraya levAne che. kahyuM che ke akSayapada sAdhana bhaNI, akSatapUjA sAra; jinapratimA AgaLa mudA, dhariye bhavi naranAra. 2-naivedyapUjA azana, pAna khAdima ane svAdima e cAra prakAranA AhAramAMthI zuddha-pavitra vastuo pratimAjInI samakSa dharavI tene naivedyapUjA kahevAya che. azanamAM rAMdhelo bhAta, roTalI vagereno samAveza thAya che; pAnamAM sAkaranA pANI, geLanA pANI vagerene samAveza thAya che; khAdimamAM vividha prakAranA mevA tathA pakavAnsane-mIThAIone samAveza thAya che; ane svAdimamAM pAna, taMbALa vagereno samAveza thAya che. temAMthI zuddha-svaccha keTalIka vastuo pratimAjI samakSa dharI naivedyapUjAne lAbha laI zakAya che. vizeSa na bane to mIThAInA pratIkarUpe zarkarAkhaMDa eTale sAkaranA cheDA gAMgaDA paNa mUkI zakAya che ane chevaTe eka patAsuM mUkIne paNa naivedyanI bhAvanA pUrI karI zakAya che. ApaNA annamAM deva ane atithine paNa bhAga che, mATe prathama te judo kADhIne temane dharAvyA pachI ja annaprAzana karavuM, jethI anAdinI AhArasaMjJA ane rasasaMjJA kapAtI Ave tathA aMte anAhArI pada maLe, evI bhAvanA ghaNA prAcIna samayathI ApaNe tyAM cAlI Ave che, tethI naivedyanI prathA amalamAM AvelI che ane te ApaNI ucca bhAvanA tathA samarpaNavRttinuM suMdara pratIka che.
Page #382
--------------------------------------------------------------------------
________________ , 18-6 [ jinepAsanA naivedyapUjA vakhate evI bhAvanA bhAvavAnI che keaNahArI pada meM karyA, vigraha gaIe aNaMta dUra karI te dIjiye, aNAhArI pada saMta. "he prabhome vigrahagatimAM eTale eka gatimAMthI bIjI gatimAM vakAgati vaDe jatI vakhate aNahArI pada anaMta vAra karyo, paraMtu tethI mAre uddhAra thaye nahi. te have e sthiti dUra karIne mane sAcuM aNAhArI pada Ape." ahIM spaSTatA eTalI ke ApaNA AtmAne anAdikAlathI AhAra, bhaya, maithuna ane parigraha e cAra saMjJAe vaLagelI che, eTale ApaNe AtmA badhe vakhata eka yA bIjA prakArane AhAra grahaNa karyA kare che, mAtra te vigraha gatimAM hoya, tyAre AhAra grahaNa karatuM nathI; paraMtu A aNAhArI sthiti te mAtra eka samaya, be samaya ke traNa samaya pUratI ja hoya che, eTale AvA nAmamAtranA aNuhArIpadathI ApaNane kaze lAbha thatuM nathI. ApaNane te evuM aNahArI pada maLavuM joIe ke jyAM gayA pachI pharI AhAra karavo ja paDe nahi ane kAyamane mATe e ja jALamAMthI chUTI javAya. AvuM aNAhArI pada te mAtra siddhigatimAM ja saMbhave che, eTale he prabhe! mane e siddhigati Ape. 3-kulapUjA jaina maharSioe kahyuM che ke, "phalapUjA je bhavi
Page #383
--------------------------------------------------------------------------
________________ atrapUjA ] 187 karaze re, te zivaramaNI varaze re !' eTale zivasukhanA abhilASIe phulapUjA avazya karavAnI che. RtuRtunAM, uttama jAtinAM, vividha kULa pratimAjInI samakSa dharavAM, e phalapUjA che. kadAca AvAM phaLeAnA cega na hAya tA badAma, seApArI vagere sUkAM phaLe paNa dharI zakAya. te khAre mAsa ane koIpaNa sthaLethI maLI zake che. 4-gItapUjA eka kavie kahyuM che kezatruMjaya sama tI nahI, jinaguNagAna sarISa nahIM, nahI. arihA sama deva; zivasukhaDhAyaka seva. zrI zatruMjaya jevu' anya deva nathI ane jinaguNu khIjI sevA nathI. ' ' A pRthvInA paTa para tha nathI, zrI arihaMta jevA gAna jevI zivasukha ApanArI khIjA kavie kahyu che ke phula anaMta pacAzake, bhAkhe zrI jagadIza; gIta nRtya zuddha nAdase, je pUje jinardeza. ' 8 tIrthaMkara bhagavatanA upadeza anusAra pacAzaka nAmanA graMthamAM kahyuM che ke je bhavyAtmA zuddha gIta, nRtya x keTalAka gIta, vAdya tathA nRtyapUjAne samAveza bhAvapUjAmAM kare che, paNa A prakaraNamAM ApelI caityavaMdana-mahAbhASyanI gAthAnA AdhAre tene samAveza atrapUjAmAM karyo che. AmAM svara, vAjiMtra ane gAtrorUpI dravyAne mukhya upayoga heAya che, e apekSAe dravyapUjA atrapUjA kahevAya che.
Page #384
--------------------------------------------------------------------------
________________ 318-8 [ jineApAsanA te ane vAjitrathI zrI jinezvara devanI pUjA kare che, anaMta phaLane pAme che. ' trIjA kavie kahyu` che ke gaganataNu nahI. jema mAna", tema ana'ta rUpa jinaguNagAna, tAna mAna layazuM karI gIta, sukhIce jema amRta pIta, ' gagananu'-AkAzanuM jema mApa nathI, carthAt te anaMta che, tema jinaguNunA gAnanuM phaLa paNa anaMta che. A gIta tAna, mAna, laya vagere sahita karavAmAM Ave te jANe amRta pIdhu' hAya, evu' sukha Ape che, ' tAtparya ke traNa grAma, sAta svara ane ekavIza mUrcchanApUrvaka vividha rAga-rAgiNIomAM zrI jinezvaradevanAM gIta gAvAM, stavanA khelavAM ke pado uccAravAM, te gItapUjA che. A gItapUjA ApaNane apUrva AnaMda Ape che ane bIjAne paNa AnaH ApanArI thAya che. temAM cittane ekAgra-tallIna karavAne bahu mATe guNu rahelA che. sarasa rIte gavAyelA gItanA prabhAva manuSyanAM mana para teA paDe ja che, paNa pazu, pakSI, savagere upara para paNa paDe che ane vanaspati upara paNa paDe che, kharekhara I
Page #385
--------------------------------------------------------------------------
________________ atrapUjA ] 318-9 bhaktirasanI jamAvaTa karavA mATe sarasa gIta jevu... anya kAI sAdhana nathI ! jema hAthane sadupayeAga dAna che, jema kAnanA saduMpacaiAga zAstrazravaNu che, tema ka'ne sadupayeAga zrI jinezvaradevanAM guNagAna che. e gAna jarA paN sa kAcazarama vinA mukta kaMThe-mukta hRdaye karavuM joI e. ApaNA munivare e te mATe sekaDA, alke-hajAre stavanA pado gItA racyAM che. temAMnAM keTalAMka kaMThastha karIne zAstrIya Dhabe gAtAM zIkhI levAM joIe, jethI gItapUjA uttama prakAre thAya ane ApaNuM jIvana saphLa ane. 5-vAjiMtrapUjA zrI jinezvaradevanI bhaktinimitte vividha prakAranAM vAjitrA vagADavAM e vAjiMtrapUjA che. jevA mahimA gItanA che, tevA ja mahimA vAjiMtrAneA che. vaLI gItagAna vAjiMtranI sAthe thatAM hoya te adhika AhlAdakArI thAya che, eTale gItanI sAthe vAjitrAnA upayAga karavA ISTa che. vAjitrA cAra prakAranAM cheH (1) tata, (2) vitata, (3) suSira ane (4) ghana. temAM tAranA cAgathI vAgatAM vAjiMtrA tata kahevAya che, jemake-vINA, khIna, sItAra, sAra'gI, tAusa, dIlarUkhA, dila-pasaMda, asarakhIna, rUkhAkha ( kacchapI vINA ), sarAda, tabUrA ( nAradI vINA ) kAnUna athavA zrIma`DaLa ( brAhmI vINA ), surakhIna, kaDAyacA, cikArA, surasATA,
Page #386
--------------------------------------------------------------------------
________________ 318-10 [ jinapAsanA tarasabAja, phIDala, gITAra vagere. cAmaDAnA vegathI vAgatAM vAjiMtre vitata kahevAya che, jema ke-muraja, mRdaMga, Damaru, pakhAja, Dhelaka, khaMjarI, dapha, dAya, nebata trAMsA vagere. pavananA vegathI vAgatAM vAjitre suSira kahevAya che, jemA ke-vAMsaLI, pA, zaraNAI puMgI, mukhacaMga karanA, zaMkha, siMgI, turaI, bherI, hArameniyama vagere. ane dhAtunA gathI vAgatAM vAji ghana kahevAya che; jema ke kAMsya, tAla, maMjIrA, karatAla, jhAlara, ghaMTA, ghaTikA,jalataraMga vagere. A cAra prakAranA vAjiMtromAMthI zakya hoya eTalA vAjiMtrone upayoga pUjA samaye karI zakAya che. zrI jinezvaradeva samavasaraNamAM birAjatA hoya che, tyAre deve aneka prakAranAM vAjitre vagADIne bhakti kare che ane tethI vAtAvaraNa ghaNuM bhavya bane che. ApaNe paNa e ja rIte vividha vAjiMtramAMthI bhagavAnanI bhakti karIe, e ISTa che. 6-nRtyapUjA jinabhakti nimitte vividha prakAranAM nRtya karavA e nRtya pUjA che. "nRtya kene kahevAya ?' tene uttara A pramANe samajavAne che - deharucyA pratIto yastAlamAnarasAzrayaH / savilAso'vikSepo, nRtyamityucyate budhaiH // tAlanA mApa ane rasanA AzrayavALo, suMdara deha vaDe pratIta thata, vilAsasahita je aMgavikSepa tene
Page #387
--------------------------------------------------------------------------
________________ agrapUjA ] 318-11. vidvAne nRtya kahe che. tAtparya ke aMganA abhinaya vaDe bhAvene prakaTa karavA, e nRtya che. nRtyazAstramAM zira, hasta, vakSa: (chAtI), pArzva (paDakhuM), kaTi (keDa), caraNa ane skaMdha (khabhA) nI. gaNanA aMgamAM karelI che, grIvA (ka), bAhu, pRSTha (vase), udara, ura, jaMghA (sAthaLa) maNibaMdha (kAMDuM), ane jAnu (DhIMcaNa)nI gaNanA pratyaMgamAM karelI che ane daSTi, bhU (bhamara), puTa (paMpaNa), tArA (AMkhanI kIkI), kapila, nAsikA, anila (AMkhanI nIceno bhAga), adhara (haTha), daMti, jihUvA, cibuka ane vadananI. gaNanA upAMgamAM karelI che. aMgavikSepamAM A badhAne. upaga amuka prakAre thAya che. vilAsa eTale mukha, netra vagerenI ceSTA tAtparya ke nRtyamAM aMgavikSepa-aMgamaroDa uparAMta hAva, bhAva. vagere paNa hoya che. nRtyanA aneka prakAre che ane te bharatanATyazAstra sarasvatIkaMThAbharaNa, dazarU5ka vagere mAM varNavAyelA che. keTalAka kahe che ke-"adhyAtmanA umedavArone gAvuM, bajAvavuM tathA nAcavuM e bilakula zobhatuM nathI. emaNe te zAMta besIne je kaMI thAya te karavuM joIe. paraMtu. A kathana UMDI samaja vinAnuM che. gAvuM, bajAvavuM ane nAcavuM e saMgItakalAnA mukhya traNa aMge che ane te.
Page #388
--------------------------------------------------------------------------
________________ 318-12 [ jinApAsanA mAnavajIvanamAM uccabhAveA preravA mATe upayAgI che; tethI ja zAstrakAroe tenI pUjA mAnya rAkhI che. rAvaNa eka - aLavAna rAjA hatA, paNa te rAja gIta-gAnathI prabhunI pUjA karatA hatA. udAyana rAjAnI rANI prabhAvatI paNa e ja rIte gIta, vAjiMtra tathA nRtyathI devAdhidevanI pUjA karatI hatI. A rIte khIjA paNa aneka bhavyAtmAenI sagItapUjAnAM vaNune zAstramAM Ave che. kalA pAte sArI ke khATI nathI, paNa tene je rIte upayAga thAya che, te parathI te sArI ke khATI kare che, eTale sujJajanoe tene sadupayoga karavA tarapha ja lakSa rAkhavuM. 7-laNa utAravuM zrI umAsvAtikRta pUjAprakaraNamAM kahyu` che ke * vattA chatranikSepa:, zAnce tuSTayai prazastro-prabhupUjana karI rahyA pachI agnine viSe lavane-bhrUNane-mIThAnA prakSepa karavo te zAMti eTale vighnanuM upazamana ane tRSTi eTale cittanI prasannatA mATe prazasta che.' zrI caityavadana-mahAbhASyamAM kahyu. che ke-- oNMdhava-Tu-vatA, jIvaLanArattibArTIvADuM / kiMci te savvaMpi, oaraI aggapUjAe || 'gAna karavuM, nRtya karavuM, vAjiMtro vagADavAM, lUNa utAravuM, jalanI dhArA karavI, AratI karavI, magaLa dIvA karavA vagere je kAryAM che, te agrapUjAmAM avatare che;
Page #389
--------------------------------------------------------------------------
________________ atrapUjA ] 318-13 arthAt tene samAveza agrapUjAmAM thAya che.' eTale lUNu utAravAnI kriyAne agrapUjAnA ja eka bhAga samajavAnA che. eka pAtramAM agni rAkhI tenA para lUNa nAkhavu ane te hAthamAM rAkhIne pratimAjI pharatI traNa pradakSiNA devI tene lUNa utAravAnI kriyA kahe che. prAcIna snAtravidhimAM AvatI nIcenI gAthAthI A vastu spaSTa thAya che. uaha ! paDibhaggapasara, payAhiNaM muNivaI kareUNaM / paDai saloNattaNa- lajjiaM va loNaM huabahaMmi // 6 jue ! jene vega bhAMgI gayeA che, te A lUNa jinezvaradevane traNa pradakSiNA karIne, peAtAnI khArAzathI jANe lajajA pAmyuM hoya, tema agnimAM paDe che. hAthamAM jaLa laI temAM thADu lUNa nAkhavu... ane tenI pratimAjI pharatI traNa vAra dhArA devI tene paNa lUNa utAravAnI kriyA kahevAya che. snAtrapUjAmAM A baMne kriyAonA upayoga thAya che, sakSepamAM kahIe teA vividha upacAro vaDe prabhupUjana thaI gayA pachI tenI je zeAbhA banI hAya, tenA je ThATha jAmyA hoya, tene kAinI kRSita dRSTithI kazI harakata na paheAMce, te mATe A kriyA karavAnI hAya che, eTale te avazya karavI joIe. A keTalAka kahe che ke ' A jinapUjA jevI dhArmika kriyAmAM joIe ? tenA uttara e che kriyA teA tAMtrika che, tene zA mATe sthAna ApavuM * tAMtrika kriyA paNa zubha ' " ke,
Page #390
--------------------------------------------------------------------------
________________ 318-14 [jinApAsanA pariNAmane lAvanArI hAya teA tene anusaravAmAM bAdha nathI. A kriyA zubha pariNAma lAvanArI che, mATe ja te karavAmAM Ave che.' 8-AratI ane maMgaLa dIveA. prAcIna gAthAomAM sattara bhenrI pUjAnuM varNana nIce pramANe Ave che: havaNa viletraNa aMgabhi', cakkhujuala ca vAsapuAe / puSkAruhaNaM mAlAruhaNaM, 4 taha vannayAruNaM // 1 // cuNNAruhaNaM jiNa pugavANaM AharaNarohaNaM cetraM / puddhi-ghuvo+, ArttImaMgajo ra 17 11 ? 3 / dIvo 1 ghuvukkhetro, 12 nevejjaM suhaphalANa 14 DhoaNayaM / nau 15 -16 vargA, 17 pUtrAmebA rUme sarasa // // - 1-snAnavilepana ( prakSAla, vilepana, caMdana, kesara) vagerethI aMgapUjA, 2-cakSuyugala ane vastra (caDhAvavAM te) pUjA, 3-puSpapUjA, 4-puSpamAla pUjA, 5-kastUrI AdithI zAbhA karavI te va kapUjA, 6-sugaMdhI cUrNothIpUjA karavI te cUrNa pUjA, 7-AbharaNupUjA, 8-pu.pagRha ( ma'Dapa ) pUjA, -puSpa prakara (Dhaga karavA te) pUjA, 10-AratIma'galadIpapUjA, 11-6papUjA, 12-papUjA, 13naivedyapUjA, 14-phaLapUjA, 15-gItapUjA, 16-nRtya pUjA ane 17-vAji`trapUjA.' tAtpaya ke AratI utAravI ane maoNMgala dIveA karavA, e paNa eka prakAranA pUjAne svataMtra upacAra che.
Page #391
--------------------------------------------------------------------------
________________ atrapUjA ] 318-15 AratIne saskRtamAM garAtrina kahe che. ArAtrikanA prAkRta sa`skAra ArAttiya che ane tenA parathI gujarAtIhiMdI vagere bhASAmAM AratI' zabdanA prayAga thAya che. trika nA mULa artha te rAtri paDavA vakhatanA dIvA che, paNa te dhIme dhIme a sakAca pAmI pUjAnI pUrNAhuti samayane dIpaka evA arthAMmAM rUDha thayelA che ane tethI ja agrapUjAnA adhikAre bhaNAvAtI dareka pUjAnA aMta bhAgamAM tathA jinamadiramAM sAya kALe tenA upacAra karavAmAM Ave che. tyAra pachI chellA magaladIpa prakaTAvatAM pUjAnI pUrNAhuti thAya che. AratInA dIpaka nimittanuM je sAdhana tene paNa AratI kahevAmAM Ave che ane e vakhate stuti-stavanA rUpa je kAvyAdi khelAya che, tene paNa AratI kahevAmAM Ave che. AratI utAravAnA vidhi eve che ke uttama prakAranA thALamAM AratI mUkavI, tenAM pAMce cADAM ghIthI bharavAM ane temAM rUnI dIveTA mUkIne pAMca dIpakazikhAe prakaTAvavI. e vakhate puruSa hAya teA khabhe khesa nAkhe AratI utAratAM pahelAM thALamAM kaI paNa rUpAnANuM nAkhavuM cegya che. tyAra pachI 'namoData siddhAcArya padhyAyasarvasAdhumyaH ' padma melIne nAsikAthI UMce nahi ane nAbhithI nIce nahi evI rIte traNa upara tathA traNa nIcenA Avata pUvaka AratI utAravI. e vakhate AratInAM pado bhAvapUrvaka lavAM.
Page #392
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA AratI pUrI thayA pachI tenI dIpazikhA para ane hAtha pheravI jamaNA tathA DAbA netre lagADavAM ane bIjAne paNa tevA lAbha maLe te mATe upasthita janasamudAyamAM AratI pheravavI. emAM e bhAva bhAvavA ke 'mane bhAva prakAzanA lAbha maLeA.' e vakhate jenI jevI bhAvanA hAya. te pramANe temAM dravya nAkhe. 318-16 AratImAM kapUrane upayoga paNa iSTa manAce che, eTale kapUra saLagAvIne paNa AratI karI zakAya. tyAra bAda AratI nIce mUkIne e ja thALamAM ke e ja nimittanA anya thALamAM magaLadIvA prakaTAvavA. je dIpaka-dIvA atya maMgala mATe arthAt pUjAnI pUrNAhuti mATe prakaTAvAya te magalapradIpa-magaLadIveA. te vakhate ApaNuM sakaLa saMghanu', tema ja save jIvAnu` ma`gaLa icchavuM joI e. anya zabdomAM kahIe te jaina dharmanI pradhAnabhAvanA vizvamaitrInI che, te ahI yathArtha paNe vyakta karavI joI e. A vakhate vAjiMtra vagADavAnA vidhi che, eTale ghaTa, nagArAM vagere vagADavAM joI e. AthI ApaNane eka kArya saphaLatAthI pAra paDavAnA AnaMda thAya che ane leAkeAne pUjA pUrNa thavAnA ke jinamaMdira adha thavAnA saMketa maLe che. AratI tathA magaLadIvAnAM po ghaNA prasiddha hAvAthI ahI' ApyAM nathI.
Page #393
--------------------------------------------------------------------------
________________ - prakaraNa sattaramuM bhAvapUjA jemAM dravya upacAranI mukhyatA hoya te dravyapUjA kahevAya ane jemAM bhAva upacAronI mukhyatA hoya te bhAvapUjA kahevAya. dravyapUjAnI apekSAe bhAvapUjAnuM sthAna ghaNuM UMcuM che, ema chatAM dravyapUjA sivAya jIvanamAM bhAvapUjA AvavI azakaya che. eTale prathama dravyapUjA ane pachI bhAvapUjA A krama gRhasthajIvana mATe anivArya che. bAhya upacAromAM zraddhArUpI jaLa heya, AdararUpI caMdana hoya, bahumAnarUpI pupe haya, guNaciMtanarUpa dhUpa hoya, praNidhAnarUpa dIpa hoya, AjJApAlana rUpa akSata hoya, zaraNAgatirUpa naivedha hoya ane dhyAnarUpI uttamottama phaLa hAya. bhAvapUjAnuM AlaMbana lIdhuM ke AtmA ucca-uccatara uccatama bhUmikAne sparzavA lAge che ane ema karatAM paramapade pratiSThita thaI jAya che. mahApuruSoe kahyuM che kevigdhovsaamgegaa, abbhudayasAhiNI bhave biiaa| nivvuikAriNI taiyA, phalayA u jahattha naamehi| pahelI aMgapUjAnuM nAma vidanepazAmikA che, bIjI
Page #394
--------------------------------------------------------------------------
________________ 320 [ jinepAsanA agrapUjAnuM nAma "abhyadayasAdhinI che ane trIjI bhAvapUjAnuM nAma "nivRttikAriNI che. A traNe pUjAnAM phaLa temanAM nAma pramANe jANavAM. tAtparya ke aMgapUjAthI vartamAna jIvanamAM AvI paDatAM aneka prakAranAM vine ke kaTenuM nivAraNa thAya che; agrapUjAthI A bhavamAM Rddhi-siddhi-saMpatti-adhikAra ane parabhavamAM devalekanI prAptathI aspRdaya sadhAya che, jyAre bhAvapUjAthI samasta duHkhonI nivRttirUpa siddhi, mukti, mekSa ke paramapadanI prApti thAya che. AmAMthI sAra e levAne ke bhAvapUjA e zreSThapUjA che, eTale upAsake tenuM AlaMbana paNa avazya levuM joIe. koI ema mAnatA hoya ke "ApaNuM pAmara jIthI AvI pUjA kema thaI zake? mATe tenAthI saryuM." te temaNe zrI haribhadrasUrijI vaDe trIjA paMcAzakamAM kahevAyelA nimna zabda vicAravA jevA che. saha saMjoo bhAvo, pAya bhAvAMtara jao kuNaI / tA eyametya pavara, liMga saha bhAvavuDI tu // 11 // "eka vAra utpanna thayele zubha bhAva prAya: bIjA zubha bhAvane utpanna kare che, tethI koI paNa prakAre zubhabhAvane utpanna karavA mATe prayatna karavo. te ja bhAva-vaMdanAnuM zreSTha lakSaNa che." amae deha-gae jaha, apariNayammi vi subhA u bhAva tti / taha mokkha-heu amae, aNNehi vi haMdi NihIdvA // 12 // .
Page #395
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhAvapUjA ] 321. - "jema zarIramAM saMcareluM amRta dhAturUpe pariNamyuM na hoya te paNa te sukhadAyI ja thAya che, tema mokSanA heturUpa bhAva-amRta hadayamAM utpanna thavAthI te sukhadAyI ja thAya che. Ama (pataMjali Adi) bIjAoe paNa kahyuM che. maMtAI-vihANammi vi, jAyai kallANiNo tahiM jtto| ztto'dhigabhAvAo, bhavvassa imIe ahigo tti // 13 // " kalyANanA athino maMtrAdi-vidhAnamAM paNa prayatna hoya che, te tethI adhika phaLa ApanAra caityavaMdanAne viSe bhavya jIvane adhika prayatna hovo joIe." eIe paramasiddhi jAyai, jatto daDha tao ahigA / jattammi vi ahigattaM, bhavvasseyANusAreNa // 14 / / maMtrAdi vaDe sAmAnya siddhio prApta thAya che, jyAre "caityavaMdanA" vaDe parama siddhi (mekSa) prApta thAya che, e vAtano khyAla karIne bhavya jIvoe caityavaMdanAmAM ghaNuM vadhAre prayatna karavo joIe. pAya' imIe jatte, Na hoi ihalogiyA vi hANi tti / Niruvakkama-bhAvAo, bhAvo vi hu tIi cheyakaro // 15 // AmAM yatna karavAthI prAya: Ihilaukika hAni paNa nathI, tema chatAM pUrvanA nirupakrama karmane lIdhe hAni thAya, te cityavaMdanAnA bhAvavaDe tenA anubaMdhane (duHkhanI paraMparAne) cheda thAya che." 21
Page #396
--------------------------------------------------------------------------
________________ 322 [ jinapAsanA mokravaddha-dugga-gahaNa, eyata semagANa vi pasiddha / bhAveyavvamiNa khalu, sammaM ti kayaM pasaMgeNaM / / 16 / / A bhAvavaMdane mokSamArgamAM pravRtti karanArane karma ke kaSAyarUpa corAdikanA upadravathI bacavA mATe durga jevuM che. anya darzanakAroe paNa tene e prakAranuM kahevuM che; tethI tenA para sArI rIte vicAra kare, eTale e saMbaMdhI vadhAre ullekha karavAthI sayuM. cityavaMdana samaye sUtrAdika zuddha uccAraNapUrvaka belavA joIe, te vakhate je mudrA racavAnI hoya te barAbara racavI joIe, ane tene artha ane viSayamAM satata upayoga rAkhavo joIe. paraMtu A traNeya bAba temAM Aje ghaNe sthaLe bahu moTI khAmI jovAmAM Ave che sUtroccAramAM zuddhi ochI hoya che, vaLI temAM saMpadA vagerene viveka hoto nathI ane gadyapadya badhuM eka ja Dhabe belI javAmAM Ave che. pAThazALAo ke jyAM A viSayanuM khAsa zikSaNa ApavAmAM Ave che, tyAM paNa A bAbata para joIe tevuM lakSa apAtuM nathI. athavA te zikSakane ja A viSayanuM pUruM jJAna na hoya, tyAM suMdara-sArA pariNAmanI AzA kayAMthI rAkhI zakAya? sUtronuM zikSaNa ApatI vakhate prathama saMhitA eTale zabdaccAraNanI paddhati zIkhavavI joIe, pachI pade chuTAM pADatAM zIkhavavA joIe, e chuTAM pADelAM dareka padane artha zIkhavavuM joIe, je te sAmAsika
Page #397
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhAvapUjA ] 323 pada hoya to teno vigraha kara joIe, eTale ke samAsa chUTo pADI batAva jeIe, pachI tenA para tarka karI tenuM vecya samAdhAna zuM che? te paNa jaNAvavuM joIe. je A rIte sUtronuM zikSaNa apAya te zabdacAramAM zuddhi rahe ane tenA artha tathA viSayamAM paNa barAbara upayoga rahe. vaLI mudrAo aMge paNa keTalIka pAThazALAomAM joIe tevI cokasAIthI zikSaNa apAtuM nathI, eTale te bAbatanI khAmI rahI jAya che ane te AgaLa para kaI asAdhAraNa ghaTanA na bane te sudharatI nathI. daherAsaramAM pAMca jaNa caityavaMdana karavA beThA hoya, te mudrA aMge pAMceyanI sthiti judI judI jovAmAM Ave che. temAMthI ekae to mudrA racI na racI ne kriyA karyAne saMteSa pAme che ane bAkInA traNa-cAra eka ja mudrA judI judI rIte kare che, paNa eka ja Dhabe ke eka ja rIte karatA nathI; tenuM kAraNa e che ke te aMge prathamathI ja je cekasAIpUrvaka zikSaNa apAvuM joIe, te apAtuM nathI. - sAdhu-munirAje ke jeone sAmAnya rIte A viSayanuM sAruM jJAna hoya che, teo vyAkhyAna-prasaMge ke te mATe khAsa vargo jIne A bAbatanuM jaina saMghane zikSaNa Ape, te ghaNuM ja jarUranuM che. keTalAka mAne che tema, sUtre e mAtra belI javAnI vastu nathI; e ciMtanIya che, mananIya che, eTale ke tenA
Page #398
--------------------------------------------------------------------------
________________ 324 [ jinepAsanA para vAraMvAra ciMtana-manana karavuM joIe. te ja temAM raheluM rahasya yathArtha paNe samajAya ane ApaNA AtmApara paDele ajJAnane paDade haThI jAya. jema dahIMnuM maMthana karavAthI mAkhaNanI-ghInI prApti thAya che, tema sUtre aMge 'vicAramaMthana karavAthI ja tattvanI prApti thAya che ane te ApaNA kalyANanuM kAraNa bane che. have caityavaMdana kevI rIte karavuM joIe, te darzAvIzuM. 1-praNipAta karI AdezamAge. mahAnizItha' Agama kahe che ke, dareka dharmakriyA IricAhiya" pratikramavApUrvaka zuddha thAya che, eTale pahelAM Ipathika-pratikramaNanI kriyA karAya che. emAM khamAsamaNa daI IriyAvahiya, tasya uttarI, annattha sUtra belI eka legasa (25 uchuvAsa)ne kAryotsarga karI upara legasasUtra bolAya che. pachI koI paNa dharmAnuSThAna guru agara devane vaMdana karI temanI AjJApUrvaka karavuM joIe, e hetuthI prathama traNa vAra khamAsamaNusUtrane pATha bolavApUrvaka praNipAtanI kriyA karavI joIe ane IcchAkAreNa saMdisaha bhagavad ! ceIyavaMdaNuM karemi" e zabdo vaDe cetyavaMdanane Adeza mAga joIe. ahIM e khAsa dhyAna rahe ke "IcchAmi khamAsamaNo-IcchAkareNa saMdisaha bhagavana...." vagere Adeza mAgatI vakhate be hAthanI aMjali joDelI joIe. eTale pahelA khamAsamaNA pachI bIjA-trIjA khamAsamaNa vakhate A lakSa rAkhavAnuM.
Page #399
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhAva pUjA ] 325 2-Adezane svIkAra kare. Adeza maLyA pachI ane tene svIkAra karyA pachI ja kriyAmAM AgaLa vadhavuM joIe, eTale ahIM gurunI ke vaDIlanI upasthiti hoya te te Adeza Ape, anyathA Iccha' kahIne Adeza mAthe caDAvI AgaLa vadhavuM joIe. 3-vIrAsane besavuM. cityavaMdananI kiyA "lalitavistarA" mAM jaNAvyA mujaba be DhIMcaNa jamInane aDADI, paganI pAnI para besIne thAya che. bIjA mate e vIrAsane besIne karavAnI che, eTale jamaNe DhIMcaNa nIce sthApI DAbe DhIMcaNa Ubho rAkhavo joIe. 4-maMgaLa Aghastuti pachI be hAtha joDI maMgaLarUpa "sakala kuzaLavallI balavApUrvaka Adyastuti belavI. maMgaLarUpa Avastutine vartamAna paribhASAmAM "cityavaMdana" kahevAmAM Ave che. je stuti cityavaMdananA prAraMbhe bolAya, te caityavaMdana, ahIM pUrvAcArya kRta saMskRta, prAkRta, gujarAtI, hiMdI, marAThI Adi kaI paNa caityavaMdana belI zakAya, paNa prabhAtane samaya hoya te "jagaciMtAmaNi sUtra belavuM. A AkhuM sUtra padyamAM che ane te suMdara rAge bolI zakAya che. vaLI e paNa khyAla rAkhave ke daherAsaramAM caityavaMdana karatA hoIe te tyAM je bhagavAnanI sAme caityavaMdana karatA hoIe temanA stuti, stavana kahevA che. pUrvAcAi para cicitAmaNi
Page #400
--------------------------------------------------------------------------
________________ 36 [ jinApAsanA joIe, ema zrI haribhadrasUri mahArAja kahe che. bAkI bIje caityava'dana dhruva-vana karIe tyAM patithi hAya tA te patithinuM caityavadana khelavu ane tIthayAtrAnA prasa`ga hAya tA te tInuM caityavadana khelavu. ahI eTalI spaSTatA karavI ucita gaNAze ke zabdanA uccAranI sAthe tenA atha paratve upacAga hAvA joI e, anyathA tenI gaNanA dravyapUjAmAM thAya ane bhAvapUjA mAjIe rahI jAya. 5-1'nAvidhi tyAra pachI sarva tIrthAne, sava arihaMta bhagavaMtAne, sava caityAne tathA sarva sAdhuone vadana karavA mATe anukrame ' jakace ' sUtra, 'namAtthaNuM'* jAti ceIAi' sUtra ane 'jAvaMta kavi sAhU' sUtra khelavA joI e. temAM 'nametyuNa'' sUtra khelatI vakhate ceAgamudrA dhArI rAkhavI joI e ane pachInAM e sUtrA vakhate muktA zuktimudrA dhAraNa karavI joI e. vaLI A e sUtrA vacce eka vAra khamAsamaNusUtra khelIne praNipAta paNa karI levA joIe. 'namAtthaNu' ' sUtra arthAMmAM ghaNuM gaMbhIra che. tenA upara zrI haribhadrasUrie lalitavistarA nAmanI ghaNI suMdara TIkA lakhelI che. A TIkA para pU. paM. zrI bhAnuvijayajI gaNivare mArmika pravacana ApelAM che ane te ' parama teja ' nAmathI graMtharUpe bahAra paDelAM che, te avazya
Page #401
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhAvapUjA ] joi levAM. vaLI ameAe zrI pratikramaNusUtraprAdha-TIkAbhAga pahelAmAM tenA para je aSTAMgI vivaSNu kayu che, te paNa jovA ceAgya che. 317 ' cAgamudrA kene kahevAya ?' tenA uttara e che ke mAMhA mAMDe daza AMgaLIe AMtarI, kamaLanA DADAnA AkAre ane hAtheA rAkhI, peTa upara hAthanI kANIe sthApavI, te cegamudrA kahevAya,' 'muktANuktimudrA kone kahevAya ? ? tenA uttara ' ' e che ke mAMhe mAhe AMgaLIe AMtarI na hoya evA be hAtha peAlA rAkhI lalATe lagADavA, te muktANuktimudrA ' kahevAya muktAzakti eTale meAtInI chIpa. tenA jevA AkAra karavA, te muktANuktimudrA. ' caityava`dananA adhikAre sAdhuene vaMdanA kema ?' e praznanA uttara e che ke ' judI judI bhUmikAe rahIne AtmavikAsanI sAdhanA karI rahelA sAdhupuruSA-saMta puruSA caityava'danarUpI zraddhAyAga ke bhaktiyoganI bhAvanAne karavAmAM nimittabhUta che,mATe temane paNa va'danA karavI joI e.' dRDha zuddha bhAve thatI vaMdanAmAM keTalI zakti rahelI che, te ame namaskAra-prakaraNamAM darzAvI gayA chIe, eTale ahIM tenu vizeSa vivecana karatA nathI, paNa eTaluM jaNAvIe chIe ke bhAvanI ane teTalI zuddhi rAkhavI, manane jarA paNa cala-vicala thavA devu nahi, jarA paNuM ADuM avaLuM jovuM nahi, tathA dRSTi prabhunI samakSa ja rAkhavI.
Page #402
--------------------------------------------------------------------------
________________ 38 | [ jinapAsanA 6 stavana - tyAra pachI prabhunA guNaciMtanarUpe stavanAne AraMbha karo. temAM maMgalAcaraNa rUpe "namohaMta briAvAdhyAcalapuNyaH " e sUtra balavuM. ahIM eka ke vadhAre stavano belI zakAya, paNa te arthagaMbhIra, suMdara rAgavALAM tathA bhAvanI uttarottara vRddhi kare tevA hovA joIe. keTalAMka stavane padazika hoya che ane ApaNe samajavA jevA hoya che, te ahIM balavA nahi. je stavana AvaDatuM na hoya te "uvasaggahara " stotrano pATha belI zakAya, paNa jinepAsanAne umaMgaabhilASa rAkhanAre keTalAMka suMdara stavana kaMThastha karI levA ja joIe ane te paddhatisara gAtAM paNa zIkhavuM joIe. -praNidhAna aMtaranI zubha bhAvanAone daDha karavI, e praNidhAna kahevAya che. AvuM praNidhAna karavA mATe muktAzuktimudrAe jayavIyarAya sUtrano pATha bola. paraMtu "AbhavamakheDA" pada pachI baMne hAtha nIce laI levA. ahIM strIoe maryAdAnI rakSA khAtara lalATe hAtha lagADavAnA nathI. A sUtrane prArthanAsUtra paNa kahevAmAM Ave che, kAraNa ke temAM nIcenI vastuo prArthanAmAM Ave che-
Page #403
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhAvapUjA ] (1) bhavaniveda--bhavabhramaNanA kaMTALe. (2) mArgAnusAritA--mAkSamArganuM anusaraNa karanAruM jIvana. 319 (3) iSTaphalasiddhi--cittasvAsthya ane dharmArAdhananI pravRtti-nimitte A jIvananA abhimata anI niSpatti. (4) leAkaviruddha tyAga-ziSTajanAe nidelI A leAka ane paraleAkane ahitakArI pravRttionA tyAga. (5) gurujanapUjA-gurujanA pratye zraddhA-Adara-mAnapUva kanI sevAbhakti. (6) parA karaNa-khIjAnuM bhaluM karavAnI vRtti tathA pravRtti. tenA paryAya zabda parIpakAra' che. ' (7) zubha gurunA ceAga, samAgama, (8) akha'Da guruvacanasevA-jIvanabhara sugurunA upadezanuM pAlana. vItarAga evA zrI jinezvaradeva pAse zArIrika AreAgya, dhana, sapatti, adhikAra, patnInuM sukha, parivAranuM sukha, sAmAjika pratiSThA vagerenI mAgaNI karavI, e sa`sAravRddhinuM kAraNa hAI nidAnama"dhana arthAt niyANu' kahevAya che ane tethI bhavabhIru AtmAee emAMthI khacavu... joI e. uparyukta ATha vastuenI mAgaNI meAkSaprApti mATe upakAraka hoI niyANAmAM gaNAtI nathI ane tethI ja
Page #404
--------------------------------------------------------------------------
________________ 330 [ jinepAsanA bhAvapUjAnA avasare te rajU karavAmAM Ave che. Ane paramArtha e che ke zrI jinezvaradevanI bhAvapUjA karanAre mekSa pratye ati rucivata thaIne tenA sAdhanarUpe A badhI vastuo prApta karavI joIe. sAdhana vinA siddhi nathI, e kahevAnI jarUra che kharI? 8-kAryotsarga tyAra pachI UbhA thaIne jinamudrAe "arihaMta ceIANuM " tathA "annI" sUtra belavA joIe ane temAM vaMdanAdi che nimitta tathA zraddhAdi pAMca sAdhananuM praNidhAna karIne kotsargamAM eka namaskAra ciMtava joIe. tyAra bAda "namo arihaMtANaM' pada bolIne tenI pUrNAhuti karavI joIe. "jinamudrA kone kahevAya ?" tene uttara e che ke AgaLanA bhAgamAM cAra AMgaLa jeTalA pahoLA ane pAchaLanA bhAgamAM tethI kaMIka nyUna paheLA e rIte be paga rAkhI, hAtha IkSudaMDanI mAphaka laTakatA rAkhavA, e jinamudrA kahevAya." vaMdanAdi cha nimitte eTale vaMdana, pUjana, satkAra sanmAna, bodhilAbha ane nirupasargatA. tene nimitta kahevAnuM kAraNa e che ke tenA lAbha arthe A kAtsarga karavAmAM Ave che. ahIM kadAca e prazna thAya ke "aMgapUjA tathA agrapUjAmAM vaMdana, pUjana, satkAra tathA sanmAna AvI jAya
Page #405
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhAvapUjA ] 331. che, pachI tenA navA lAbhane prazna rahyo kyAM?" tene uttara e che ke "A kriyAo svayaM karavArUpe thaI have tene adhika bhAvalAsa prakaTa thavAthI bIjAothI thaI rahela e kriyAonI paNa anumodanA karavA rUpe A kAyetsarga thAya che. A kriyAnA phaLarUpe ApaNane bodhilAbha eTale adhikAdhika dharmaprApti thavI joIe ane tenA phaLarUpe nirupasargatA eTale mekSa maLa joIe, e bhAvanA paNa ahIM daDha karavAnI che. zraddhAdi pAMca sAdhano eTale zraddhA, medhA, vRti, dhAraNA ane anuprekSA. bhAvanA ullAsa sAthe yathArtha kAtyaldhyAna karavAmAM A pAMca vastu ghaNI upayogI che, eTale tene sAdhana gaNavAmAM Ave che. A sAdhanamAM uttarottara vizuddha kama batAvyuM che, te A rIte zraddhA baLavatI bane, eTale meghA nirmaLa thatI jAya che. meghA nirmaLa bane, eTale dhRti utpanna thAya che, arthAt mananA pariNAme mAM sthiratA AvatI jAya che mananA pariNAma sthira banatA jAya, tema dhAraNuM siddha thatI jAya che ane dhAraNa siddha thatI jAya ke anuprekSA-sUkSma tatvaciMtana yathArtha paNe thavA lAge che. eTale upAsake zraddhAthI susajaja thaIne A kAryotsarga karavAne che. kAtsarga eTale kAyAne utsarga. ahIM kAyAthI, kAyA-deha-zarIra saMbaMdhI mamatva ane utsargathI tyAga. samajavAne che. tAtparya ke zarIra paranI mamatA cheDIne.
Page #406
--------------------------------------------------------------------------
________________ 332 [jinApAsanA tene grahaNa karelA Asane sthira karavI, vANIne paNa nigraha karavA ane manane AtmazuddhinA ciMtanamAM joDI devu', e kAcetsaMga'nI sAcI avasthA che. 9-aMtya maMgala tyAra pachI aMtya maMgala tarIke 'kallAka da" sUtranI prathama gAthA ke anya stuti khelavI joIe ke jene thuI athavA thAya kahevAmAM Ave che. A stuti karatAM pahelAM ma'galAcaraNa tarIke 'namaoNt 'nA pATha kheAlavA Avazyaka che. 10-pUrNAhuti stuti khelAI gayA pachI khamAsamaNunA pATha eTalavA pUrvaka praNipAta karatAM caityavakranane vidhi pUro thAya che. catyavaMdananA traNa prakAra pa'cAzakamAM kahyuM che ke navakAreNa jahaNNA, daMDagathuijugala majjhimA geyA / saMpuNNA ukkosA, vihiNA khalu vaMdaNA tivihA // 8 namaskAra vaDe jaghanyA, daDaka ane stutiyugala varlDa madhyamA, tathA sapUrNa vidhivarDa utkRSTA, ema caitya vaMdanA traNa prakAranI che.' namaskAra zabdathI ahI mAtra namaskArarUpa TuMkI stuti samajavAnI che. e khelatAM jaghanya caityavaMdana thAya che. daDaka eTale namAtthaNuM sUtranA pATha, stuti prasiddha
Page #407
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhAvapUjA ] 333, che. te baMnenuM yugala eTale natthaNuM sUtra ane tenI sAthe stuti-stavanA paNa hoya te te madhyama koTinuM caityavaMdana gaNAya che. saMpUrNa vidhi eTale pAMca abhigama sAcavIne traNa. pradakSiNAyukta pUjA karyA pachI pAMca prasiddha daMDake, traNa stuti ane "jayavIyarAya Adi praNidhAnatrikane pATha. bolatAM utkRSTa caityavaMdana thAya che, eTale upara je cityavaMdana vidhi batAvyA che, te madhyama koTinA caitya vaMdanane samajavAne che. caityavaMdana athavA devavaMdananuM rahasya samajAvavA mATe tapagacchadhuraMdhara zrImadda devendrasUrie zrI devavaMdanabhAganI racanA karelI che ane temAM caityavaMdananA dareka aMga para vizada carcA-vicAraNA karelI che, te jovAthI A kriyAnI bhavyatA samajAze. vAstavamAM caityavaMdana e camatkArika vastu che, paNa ApaNane tene camatkAra anubhavAta nathI, kAraNa ke ApaNuM cittanI caMcaLatA ghaNuM che; vaLI te viSaya ane kaSAyanA raMge raMgAyeluM che, eTale caityavaMdananI kiyAmAM. je ekAgratA jAmavI joIe te jAmatI nathI ane tethI je apUrva AnaMdane anubhava thavo joIe, te thato nathI, tAtparya ke cetyavaMdananI kriyA yathArtha paNe karavI hoya te. cittanI caMcaLatA ghaTADavI joIe ane viSayAkarSaNa tathA kaSA paNa ochA karavA joIe. jema jema A vastu siddha thatI jAya, tema tema catyavaMdana zuddha bhAve thatuM
Page #408
--------------------------------------------------------------------------
________________ -334 [ jinApAsanA jAya ane ema karatAM eka avasara evA jarUra Ave ke ApaNe A caityavaMdananI kriyA viruddhaLuM karI meAkSanI prApti karI za samaye paNa keTalAka bhavya AtmAAne * na karatAM joIe chIe, te spaSTa anubhavAya che ke e AtmAe anya te zu paNa dehanu bhAna bhUlI gayela hAya che. evA AtmAe jyAre A vidhi karatA hAya che, tyAre vAtAvaraNa dhIra, gaMbhIra khanI gayu. hAya che, ane tyAM rahelA anya jIvA upara paNa tenI evI asara paDatI hAya che ke te paNa temAM jAya. ekarasa ane ekarUpa AvA AtmAne sAme rAkhIne A kriyAvidhi karavAmAM AgaLa vadhavuM ke jethI enA AsvAda vadhate bhAve anubhavI zakAya.
Page #409
--------------------------------------------------------------------------
________________ SOUNovessDTITUTHIAWIN|||IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIA / chaka snAtra pUjA 1-snAtra pUjA zA mATe? jena maharSioe kahyuM che kenRtynti nRsya' maNi-puSpa-varSa', sRjanti gAyanti ca maGgalAni / stotrANi gotrANi paThanti mantrAn , kalyANabhAjo hi jinAbhiSeke // kalyANanA bhAgI evA puNyazALI AtmAo zrI jinezvaradevanA abhiSeka samaye, arthAt snAtrakriyA prasaMge AnaMdathI nRtya kare che, vividha prakAranAM ratno ane pupe uchALe che, maMgaLa gIta gAya che; temaja te samaye arthagaMbhIra stotra bele che; zrI jinezvaradevanA gotranI cazagAthAo gAya che, ane rahasyabharelAM maMtranuM uccAraNa paNa kare che.' snAtramahatsavane A AnaMda ApaNe sahu kaI mANI zakIe, te mATe snAtra pUjAnI yejanA che. 2-snAtra pUjAthI thatA lAbha jyAre kaI mATI vistAravALI pUjA hoya ke parva
Page #410
--------------------------------------------------------------------------
________________ 336 [ jinapAsanA tithi hoya tyAre snAtrapUjA avazya bhaNAvavI joIe. ane bhAvanA tathA zakti hoya to roja paNa bhaNAvI. zakAya. tethI vidanenuM nivAraNa thAya che, samyakatvanI zuddhi thAya che, cittanI nirmaLatA thAya che ane dhArmika jIvana jIvavA mATe prabaLa preraNA maLe che. je bhAgyazALIe reja snAtra pUjA bhaNavyA pachI ja saMsAra-vyavahAranA kAme vaLage che, temanI ApaNe bhUri bhUri anumodanA karIe. 35. zrI vIravijayajI kRta snAtra pUjA prathama snAtrapUjA prAkRta gAthAo vaDe bhaNAvavAmAM AvatI, paNa kALanA pravAha sAthe bhASAnuM dhoraNa badalAyuM ne tenI racanA vartamAna bhASAmAM thavA lAgI. e rIte paMDita zrI devacaMdrajI, paMDita zrI rUpavijayajI, tathA paM. vIravijayajI mahArAja, kavi depAla, vageree snAtrapUjAe racelI che. temAM paM. zrI vIravijayajI mahArAjanI racelI snAtrapUjA ghaNuM lokapriya che. A pUjA vividha pUjAsaMgrahamAM tathA svataMtra rIte paNa chapAyelI che ane tene bahoLe pracAra hevAthI tene mUla pATha tathA vidhi ahI akSarazaH ApatAM nathI, paNa tenA para keTaluMka sArabhUta vivecana karIe chIe, je pAThakone snAtranuM rahasya tathA. upayogitA samajavAmAM ghaNuM sahAyabhUta thaze. 4-keTalIka sUcanA snAtrapUjAmAM bAjoTha, siMhAsana, kaLaza, phAnasa,
Page #411
--------------------------------------------------------------------------
________________ snAtrapUjA ] 337 padhANu Adi nAnI moTI 44 prakAranI vastuenI jarUra paDe che, te prathamathI ja taiyAra rAkhavI joIe. tyArapachI tenA nIce mujaba prAthamika vidhi karIne pUjAnA prArabha karavA joI e : (1) prathama merupa tanA traNa vibhAganA pratIkarUpe sudara traNa bAjoTha mUkI te upara sa'hAsana mUkavu. (2) pachI nIcenA bAjoTha upara kesaranA sAthiyA karI upara cAkhA pUrIne zrIphaLa mUkavuM. (3) pachI teja khAjoTha upara kesaranA sAthiyA AgaLa khIjA cAra sAthiyA karI te upara cAra kaLaza nADADI bAMdhI paMcAmRta bharIne mUkavA. paMcAmRta eTale dUdha, dahI, ghI, pANI ane sAkaranuM mizraNa. (4) siMhAsananA madhya bhAgamAM kesaranA sAthiyA karI, ceAkhA pUrI, rUpAnANuM mUkI, traNa navakAra gaNI tenA upara dhAtunA pratimAjI padharAvavA. (5) e pratimAjI AgaLa bIjo sAthiyA karI tenA upara zrI siddhacakrujI padharAvavA. (6) pratimAjInI jamaNI bAjue pratimAjInI nAsikA sudhI nyAta Ave eTalA UMcA ghInA dIvA mUkavA. (7) pachI snAtriyAee hAthe nADAchaDI bAMdhI, hAthamAM paMcAmRta bharelA kaLaza laI, traNa navakAra gaNI, pratimAjI temaja siddhacakrajIne prakSAla-pakhAla 22
Page #412
--------------------------------------------------------------------------
________________ snAtrapUjAnuM eka dRzya zrI vardhamAna beDelI AzramanA vidyAthIo bhaktibhAvathI snAtra bhaNAvI rahyA che.
Page #413
--------------------------------------------------------------------------
________________ amatranA sAmudAyika jApanuM eka dRzya [ kreTA : zrI vizvazAMti jaina ArAdhanA satra-muMbaInA saujanyathI ]
Page #414
--------------------------------------------------------------------------
________________ 338 [ jinepAsanA kare. snAtrakriyAmAM bhAga lenArAone snAtrika snAtri kahevAmAM Ave che. (8) pachI pANIbharyA mulAyama vastrathI prabhunA aMganuM kezara utArI, pANIne pakhAla karI, traNa aMgaluchaNa karI caMdana-kesara vaDe pUjA karavI. (9) pachI hAtha dhUyI pitAnA jamaNA hAthanI hathelImAM kesarane cAMllo kare. pa-pUjAne prAraMbha pUjAnA prAraMbhe maMgalAcaraNa karavuM joIe, te rIte A pUjAmAM "sarasazAMtisudhArasasAga2" e patiethI zarU thatA kAvyavaDe maMgalAcaraNa karavAmAM Ave che. temAM zrI jinezvaradevanI zAMti, pavitratA, guNe ane prabhAvane abhinaMdanA che. 6-abhiSekavidhi tyAra pachInA dehAmAM abhiSekane vidhi che; prathama pratimAjI paranA kusuma ane AbharaNa vagere utArI levAM, pachI e pratimAjIne baMne hAthamAM vivekathI grahaNa karIne majajanapITha para sthApavAM. majajanapITha eTale snAtrapITha, snAtra karAvavA mATenI khAsa beThaka. tenA abhAve lAkaDAne bAjoTha. ahIM pratimAjI para jaLane abhiSeka karavAnuM sUcana che, jene snAtra ke nhavaNuM kahevAmAM Ave che. tyAra pachInI
Page #415
--------------------------------------------------------------------------
________________ snAtra pUjA] 309 gAthAmAM janmaprasaMganuM mahattva cheH jinezvara bhagavaMtanA janma samaye devo ane asure temane meruparvata upara laI jAya che ane tyAM ratna tathA senAnA kaLaza vaDe snAna karAve che. A prasaMge jeo temanA divya dedAranAM darzana kare che, temane dhanya che." tyAra pachInAM traNa padyane bhAvArtha e che ke kaLazanAM nirmaLa jaLa vaDe prabhujIne huvarAvavA-pakhAla kare. pachI aMga para amUlya vastro paherAvavAM (ke jenAM sthAne Aje cAMdI-senAnA varakha vaparAya che.) pachI e pratimAjIne yaNasiMhAsana eTale ratnanA siMhAsana para sthApavA. ratnanuM siMhAsana na hoya te sonAnuM, sonAnuM siMhAsana na hoya te cAMdInuM ane tenA abhAve pittaLa ke kASThanuM siMhAsana paNa cAlI zake. jevI zakti hoya tevI bhakti karI zakAya. temAM koI prakArane deSa nathI, paraMtu ApaNA bhAva mAyArahita, pavitra ane UMcA rAkhavA joIe. A ja padyomAM bIjI be mahattvanI vastuone nirdeza cheH (1) je siddha svarUpa paramAtmAnA aMgene pakhAle che, tene AtmA nirmaLa ane sukomala thAya che. (2) jagannAtha evA jinezvara bhagavaMtanA havaNasamaye de macakuMda, caMpo, mAlatI, kamaLa vagere pAMca varNanA pu vaDe adhya Ape che, eTale tenA anusaraNa rUpe ApaNe kujamAMjali ApavAnI che." ha-sAta kusumAMjali A traNa padyomAM paheluM padya belatI vakhate covIza
Page #416
--------------------------------------------------------------------------
________________ 340 [ jinepAsanA jinendromAMnA prathama jinendra zrI AdinAthanuM smaraNa karIne tathA trIjA padya vakhate seLamAM jinendra zrI zAMtinAthanuM maraNa karIne temanAM nAmathI kusumAMjalie apAya che. tyAra pachInAM traNa padya kusumAMjalinI mahattA tathA svarUpa para vizeSa prakAza pADanArAM che. prathama padyamAM kahevAya che ke "traNe kAlamAM siddha evI jinapratimA guNane bhaMDAra che. tenA caraNe mUkAyelI kusumAMjali bhavya jananAupAsakanA sarva pApanuM haraNa karanArI che." bIjA padyamAM kahevAya che ke "kRSNaguru vagere uttama prakArane dhUpa prakaTAvI, tenAthI hAthane sugaMdhita kare ane evA sugaMdhita hAtha vaDe ja kusumAMjali ApavI." trIjA padyamAM kahevAya che ke "jenI sugaMdhanA baLathI cAra dizA ane cAra vidizAnA bhramare guMjArava karatAM AvIne bhegA thAya, tevA sugaMdhI pu vaDe kusumAMjali ApatAM deve ane manuSya pitAne kRtakRtya mAne che." tAtparya ke kusumAMjalimAM bane teTalAM vadhAre sugadhI puSpane upayoga kare joIe. AmAM bIjuM padya bolatI vakhate bAvIzamA jinendra zrI ariSTanemi apanAma zrI neminAtha bhagavAnane kusumAMjali ApavAmAM Ave che. tyAra pachInA eka paghathI tevIzamAM jinendra zrI pArzvanAtha bhagavAnane ane pachInA be padhothI vIzamAM
Page #417
--------------------------------------------------------------------------
________________ snAtrapUjA ] 341 jinendra zrI mahAvIra svAmIne kusumAMjali ApavAmAM Ave che. ahI e spaSTatA karavAmAM Ave che ke kusumAMjalimAM sthaaAttpanna ane jaleAtpanna ema baMne prakAranAM puSpAnA upayeAga karI zakAya; para Mtu zarata eTalI ke te vividha jAtinA ane zreSTha hAvA joI e. badhA jinendro zakti-sAmarthyamAM sarakhA che, Ama chatAM pAMca jinendronI ArAdhanA-upAsanA vizeSa thAya che, te pAMca jinendrone ahI. khAsa kusumAMjali ApavAmAM Ave che. tyArapachI vastu chaMdamAM pUjAnA pravAha gatimAna thAya che. tenA bhAvArtha e che ke nhavaNa samaye devA ane dAnavA ekatra thaIne prabhunA caraNe evI kusumAMjali dhare che ke jene sugaMdhayukta parimala badhI dizAomAM prasare che. vaLI jemane nAmarUpI maMtra sarva vighnAnuM haraNa karanArA che, evA jineAnI anata cAvIzIe thaI gaI che. te sarvene aSA Indro maLIne Aja pramANe kusumAMjali Ape che. A kusumAMjali sa` jIvAnuM zubha karanArI che, temAM ya caturvidha saMghanuM vizeSa zubha karanArI che, mATe huM bhavya jIve ! tame cArvIzIne kusumAMjali ApeA.' tyAra pachI eka padya vaDe anaMta cAvIzIne praNAma karIne vamAna cAvIzIne kusumAMjali ApavAmAM Ave che. A kusumAMjali chaThThI che.
Page #418
--------------------------------------------------------------------------
________________ E 342 [ jinapAsanA tyAra pachI eka padya vaDe viharamAna jinane vaMdanA karI bIjA padyamAM sarve jinendrone samagrapaNe kusumAMjali ApavAmAM Ave che. A chellI ane sAtamI kusumAMjali che. ahIM "apacharamaMDaLa gIta ucArA" e zabda vaDe janmAbhiSeka samaye apasarAo dvArA thatAM gItagAnanuM sUcana che.' ATalI pUjA bhaNAvyA pachI caityavaMdananI kiyA karavAnI hoya che, je bhAvollAsamAM upakAraka che. 8-janma-kalyANakanuM varNana - have dehA tathA DhALa vaDe janmakalyANakanuM varNana zarU thAya cheH "tIrthakara bhagavaMte pUrvabhavamAM samyakatva prApta karI, anukrame cAritrane aMgIkAra karI, vidhipUrvaka (arihaMtAdi) vIza sthAnaka ane tapanuM ArAdhana karI manamAM bhAvadayAne dhAraNa kare che. te e rIte ke "je mArAmAM evA prakAranI zakti hoya te jagatanA sarva jIvane vItarAga-zAsananA rAgI banAvI dauM." AvI nirmaLa bhAvanA bhAvatAM teo tIrthakara nAmakarma nikAcita kare che, arthAt tene baMdha ati daDha kare che. evI rIte premapUrvaka saMyamane grahaNa karI, AyuSyane pUrNa karI, vacamAM devane eka bhava kare che. te devanA bhavamAMthI cyavI paMdara karmabhUmi paikI keIpaNa eka karmabhUmimAM madhyakhaMDanA keIpaNa rAjavI kuLane viSe mAtAnA udaramAM garbhapaNe utpanna thAya che. jema hasa mAnasarovaramAM zobhe che, tema tIrthakarane
Page #419
--------------------------------------------------------------------------
________________ nAgapUjA ] 343 jIva mAtAnA garbhamAM zebhe che. te rAtrie sukhazayyAmAM sUtelI tIrthakaranI mAtA nIce utarI rahelAM cauda svapnane jue che." tyAra pachI svapnanI DhALa bolatAM manaHpradeza para mane rama dRzya khaDuM thAya che. temAM chevaTe evA zabda Ave che ke "tIrthakaranI mAtA e svapnane potAnA patine-rAjAne jaNAve che ane rAjA tene artha prakAzatAM kahe che ke "tamArI kukSie tIrthakara avataraze, tene traNe bhuvananA leke namaze ane e rIte tamArA sarva manoratha phaLaze." pachInI ghaTanAnuM varNana vastu chaMdamAM cAle che. "zrI jinezvaradeva manuSyale kamAM avatare tyAre mati ane zrata uparAMta avadhijJAnathI paNa yukta hoya che, temanA paramANu AkhA vizvane sukha karanArA hoya che ane te samaye mithyAtvarUpI tArAo jhAMkhA paDI jAya che, tathA dharmane udaya thAya che. prAta:kALe mAtA AnaMdita avasthAmAM jAgRta thAya che ane dharmanI kriyA kare che, temaja manamAM ema vicAre che ke have mane traNa bhuvanamAM tilakasamAna e zreSTha putra utpanna thaze." tyAra pachInA dehAmAM abhuta ghaTanAnuM varNana Ave che ke "jayAre graha zubha lagnamAM hoya che, tyAre zrI jinezvaradevane janma thAya che. e vakhate traNa jagatamAM
Page #420
--------------------------------------------------------------------------
________________ 344 [ jinepAsanA eka sarakhe ughAta thAya che, nArakImAM paNa sukhanI to pragaTe che ane traNe bhuvananA leke sukha pAme che." ahIM pUjAnA dIpake vadhAre jatimaya bane che ane kaDakhAnI dezImAM mahatsavanuM varNana AgaLa vadhe che. prabhune janma thayele jANe dizA ane vidizAmAMthI pitAne yogya sUtikAkarma karavA mATe chapana dipha kumArikAo Ave che. teo bhagavaMtane tathA temanI mAtAne namIne nIce mujaba kAryo kare che? 8 dipha kumArikAo saMvarta vAyu vaDe cAra dizAmAM eka eka jana paryata saghaLe kacare dUra kare che. 8 dikakumArikAo zuddha thayelI bhUmimAM sugaMdhI jaLanI vRSTi kare che. 8 diku kumArikAo hAthamAM pUrNa kaLaza dharIne UbhI rahe che. 8 di kumArikAo darpaNa laIne UbhI rahe che. 8 di kumArikAo cAmara vIMjhe che. 8 diku kumArikAo paMkhe laIne pavana nAkhe che. 4 dipha kumArikAe rakSApoTalI bAMdhe che. 4 dipha kumArikAe dIpakane grahaNa kare che. pachI tyAM uttama prakAranA keLanA pAMdaDAMonuM gRha banAvIne tenI aMdara mAtA tathA putrane lAve che ane
Page #421
--------------------------------------------------------------------------
________________ snAtra pUjA ] 345 kaLaze vaDe snAna karAve che. pazcAt kesara ane puSpathI pUjA karI, AbhUSaNa paherAvI ane hAthe rAkhaDI bAMdhI palaMgamAM padharAve che. A rIte pitatAne lAyaka kAma karI mAtA tathA putrane namaskAra karIne teo kahe che? he mAtA ! AnaMdakArI e tamAro putra jyAM sudhI meruparvata, sUrya ane caMdra vidyamAna rahe tyAM sudhI jagatapati thaIne jIvaje." ane teo pitapatAnA sthAne cAlI jAya che. have devalekamAM zuM ghaTanA bane che, te ekavIzAnI dezImAM rajU karavAmAM Ave che; zrI jinezvaradevano janma thatAM ja ekAeka IndranuM siMhAsana kare che. je zrI jinezvaradeva dakSiNa dizAmAM janmyA hoya te saudharmendranuM ane uttara dizAmAM janmyA hoya te IzAnendranuM Asana calAyamAna thAya che. pachI zuM bane che ? tenuM varNana prasaMgane anurUpa evA trATaka chaMdamAM cAle che. baMne Indro manamAM vicAra kare che ke kyA prasaMgane laIne mAruM siMhAsana kaMpAyamAna thayuM ?" te avadhijJAnI hovAthI jANa zake che ke "A te zrI jinezvaradevane janma thaze. ane teo khUba AnaMda pAme che. pachI teo tarata ja hariNegameSI nAmanA devane belAvI tenI pAse sugheASA ghaMTa vagaDAve che ane devone khabara Ape che ke "tIrthaMkara bhagavaMtane janma thayela che, mATe sarve deva janma-mahatsava ujavavA meruparvata para Avajo."
Page #422
--------------------------------------------------------------------------
________________ 346 [jinepAsanA deva pitapetAnA nivAsamAM ke udyAna vageremAM aneka prakAranI divya kIDAo karavAmAM magna hoya che, eTale temane A rIte khabara ApavAmAM Ave che. pachInI DhALa ema jaNAve che ke A udgheSaNa sAMbhaLIne koDa devatAo ekaThA thaI jAya che ane teo janmamahotsava karavA mATe meruparvata pratye javA lAge che. e vakhate saudharmendra vizALa parivAra sAthe jyAM jinajananI-jinabhagavaMtanI mAtA hoya tyAM jAya che ane temane vaMdana karIne prabhujIne daivI sAmagrI vaDe vadhAve che." snAtrie paNa A vakhate pitAnI thALImAM rahelA akSatane upayoga karI prabhune vadhAmaNAM karavAnA hoya che. AgaLanuM varNana trATaka chaMdamAM cAle cheH "vadhAmaNAM karyA pachI Indra mahArAja mAtAne kahe che ke "ratnakukSine dhAraNa karanArI he devI ! huM saudharma nAme Indra chuM ane tamArA putrane janma-mahotsava karavA Avyo chuM. pachI zrI jinabhagavaMtanuM bIjuM rUpa karI mAtAnI pAse sthApe che ane pite pAMca rUpa dhAraNa karI paramAtmAne grahaNa karI harSathI nRtya karatAM devadevIonA samUha sAthe suragiri eTale meru parvata para Ave che. tyAM zuM bane che? tenuM varNana punaH ekavIzAnI dezamAM cAle che. meruparvata upara pAMDuka nAmanA vanamAM AvI, eka suMdara zilA upara siMhAsana goThave che. tenA para Indra mahArAja bese che ane bhAgavatane pitAnA
Page #423
--------------------------------------------------------------------------
________________ snAtra pUjA ] 347 kheALAmAM dhAraNa kare che. te vakhate bIjA 63 IMdro paNa tyAM AvI pahoMce che." punaH trATaka chaMda ApaNane addabhuta ghaTanAnAM darzana karAve che. " tyAM AgaLa ekatra thayelA 64 Indro ATha jAtinA kaLazo vika che ane sugaMdhI dhUpa prakaTAve che. pachI saudharmapati zuM hukama kare che? tenI rAha jotA UbhA rahe che. te vakhate acyatendra bIjA dene hukama. kare che ke jina bhagavaMtanA A snAtra mahotsava mATe tame mAgadha, varadAma Adi tIrthonA, kSIradadhi vagere samudranA tathA gaMgA vagere pavitra nadIonAM nIra laI Ave; tathA temAM nAkhavA mATe keTalIka divya auSadhio paNa sAthe letA Ave." have dilaDAM DolAvanAra vivAhalAnI dezI zarU thAya che. e dezamAM kahevAya che ke "acyatendrane hukama sAMbha LIne turataja devatAo mAgadha, varadAma, padmadraha, gaMgA vagere tIrtha-sthAnamAM pahoMcI jAya che." ahIM koIne prazna thAya ke "deve e badhAM tIrthomAM kyAre pahoMce ane kyAre tenuM jaLa laIne pAchA Ave ? tyAM sudhI meruparvata para zuM thAya ?" paNa devenI zakti aciMtya hoya che. teo AMkhanA palakArAmAM e tIrthomAM pahoMcI jAya che ane kaLazamAM jaLa bharI, vaLatI vakhate divya auSadhio tathA puSpa vagere sAmagrIo letA Ave che ke jenuM varNana siddhAMta mAM kareluM che. devatAo zIvra
Page #424
--------------------------------------------------------------------------
________________ 348 [ jinepAsanA suragiri para pAchA pharI prabhune divya dedAra jotAM AnaMda pAme che ane tyAM kaLaze mUkIne prabhunA guNa gAvAmAM magna bane che. pachInuM varNana dhanAzrI rAganI DhALathI dhanya bane che. dene samUha pratipaLa vadhatuM ja jAya che. keTalAka prabhu upara bhakti hovAthI, keTalAka mitronuM anukaraNa karIne, keTalAka strInA kahevAthI, keTalAka "ApaNe kuLAcAra che" ema mAnIne, te keTalAka dharmamitronI preraNAthI tyAM Ave che. temAM bhavanapati devo hoya che, yaMtara deva paNa hoya che, jotiSI de paNa hoya che ane vaimAnika de paNa hoya che. ayyatendrane hukama thatAM A cAre prakAranA deve jalapUrNa kaLazevaDe prabhune snAna karAve che. pratyeka abhiSekamAM ATha prakAranA kaLazo hoya che ane te darekanI saMkhyA ATha ATha hajAranI hoya che, eTale eka abhiSekamAM 64000 kaLazono upayoga thAya che. have AvA abhiSeke aDhIse thAya che, eTale kaLazanI kula saMkhyA eka kroDa ne sATha lAkhanI hoya che. "aDhIse abhiSeka kaI rIte?" tenI gaNanA paNa ahIM karavAmAM Ave che. bAsaTha idronA cAra lokapAlanA
Page #425
--------------------------------------------------------------------------
________________ snAtra pUjA ] 349 caMdranI 66 paMktinA sUryanI 66 paMktinA gurusthAnake rahelA devane sAmAnika dene saudharmendranI IMdrANInA IzAnapatinI IMdrANInA asurendranI IMdrANInA nAgendranI IMdrANInA jotiSanI IMdrANane vyaMtaranI IndrANInA pariSagha dene kaTakapatine aMgarakSakone prakIrNa dene 250 have IzAnendra saudharma Indrane kahe che ke prabhune(mArA) khoLe besADavA mATe mane thoDIvAra Ape." A pramANe tenI mAgaNathI prabhujIne tenA khoLAmAM besADI, pite vRSabhanuM rUpa dhAraNa karI, ziMgaDAmAM jaLa bharI te vaDe. prabhujIne abhiSeka kare che ane kesarathI pUjA karI, pupi.
Page #426
--------------------------------------------------------------------------
________________ 350 [ jine pAsanA caDAvI, AratI maMgaLadIvA utArIne devatAe jaya jaya zabda khele che. tyArapachI bhagavatane hAthamAM dhAraNa karI bherI, bhuMgaLa ( zaraNAI) vagere vAjiMtrAnA avAja sAthe vAjate-gAjate mAtA pAse laI jAya che ane temane temane putra sAMpIne kahe che: 'he mAtA ! A tamArA putra che, paNa amArA svAmI che. amane sevAne temane ja AdhAra che.' pachI prabhune ramADavA mATe raMbhA vagere pAMca dhAvAnI sthApanA kare che ane (prabhunA puNyathI AkarSAI ne tik jI'bhaka deve ) khatrIsa kroDa sAnaiyA tathA maNi, mANeka, vastra vagerenI vRSTi kare che. tyAra bAda tamAma devatAe peAtAnA haSa pUrA karavA mATe nadIzvara dvIpamAM jAya che ane tyAM ATha divasanA maMgaLa mahAtsava kare che. pachI sarva devA pAtapeAtAnA kalpamAM-sthAnAmAM sIdhAve che devA taraphathI AvA ja utsava prabhunI dIkSA ane kevalajJAna samaye paNa thAya che. tyAra pachI pUjA racanAranI prazasti gavAya che ane chevaTe zrI jinezvara devAnuM smaraNa karatAM kahevAya che ke eka kALe utkRSTA jinA ekasA ne sittera hAya che; para'tu vartamAna kALe vIza jina vicarI rahyA che. jo atIta ane anAgata kALanA vicAra karIe teA zrI jinezvara devAnI saMkhyA ana`ta che. A badhA pratye amAre sarakhA bhaktibhAva hA. chevaTe kahevAya che ke ' jee A kaLaza gAya che, te AnaMda maMgaLavALuM ghaNuM sukha pAme che
Page #427
--------------------------------------------------------------------------
________________ snAtrapUjA ] rUpA ane snAtra bhaNAvanAra darekanA ghare hunAM vadhAmaNAM thAya che. ' snAtra pUruM thatAM poMcAmRtathI bharelA kALaze| vaDe abhiSeka karavAmAM Ave che. pachI jaLathI abhiSeka karI, agal chA karI sakSepathI ke vistArathI aSTaprakArI pUjA karavAmAM Ave che. tyArabAda lUNa utArI, AratI ane maMgaLa dIvA karI pUjAnI pUrNAhuti karavAmAM Ave che. zrI jinezvara devanA janma-mahAtsavarUpa A pUjAnA jeTale lAbha laI e teTalA A ja che. jinepAsanAmAM AgaLa vadhavA icchanAre tA A pUjAnA vAravAra lAbha levA ja joIe.
Page #428
--------------------------------------------------------------------------
________________ 6e @ GT prakaraNa ogaNIsamuM rathayAtrAdi 1-rathayAtrAne udubhava sUryane udaya thatAM padyanI pAMkhaDIo vikasvara thavA mAMDe che ane temAMthI madhura gaMdha cAre bAju prasaravA lAge che, tema ahaMdubhakti ke jine pAsanAne udaya thatAM hRdayanI pAMkhaDIo vikasvara thavA lAge che ane temAMthI vividha prakAranI yAtrAe, vividha prakAranA utsave AkAra dhAraNa kare che. rathayAtrA temAMnI eka che ane te vizeSa prakAre jANavA gya che, tethI ja te aMge ahI keTaluMka vivecana karavAmAM Ave che. 2-rathayAtrA aMge kiMcita rathavaDe athavA rathanI mukhyatAthI je yAtrA-je utsava karavAmAM Ave te rathayAtrA kahevAya. Aje cAlu pravAsamAM rathane bahu pracAra nathI, paNa prAcIna kALamAM tene bahu pracAra hatA ane rAjAo, zrImate tathA anya gRhastho bahAra javA mATe tathA pharavA sthaLane pravAsa karavA mATe tene khAsa upayoga karatA. vaLI yuddha mATe viziSTa banAvaTanA ratha taiyAra thatA ane ddhAo tenA para ArahaNa karIne jIvasaTosaTane jaMga khelI letA. arjune rathamAM besIne ja mahAbhAratanuM yuddha kheDyuM
Page #429
--------------------------------------------------------------------------
________________ rathayAtrAdi] 353 hatuM ane zrIkRSNa tenuM sArathipaNuM karyuM hatuM, e vAta suprasiddha che. A ja rIte dhArmika utsavamAM paNa rathane viziSTa rIte upayoga thate ane tenA nAnA moTA aneka prakArene upayogamAM levAtA. A ratha baLada vaDe, ghaDAo vaDe, hAthIo vaDe ke janasamUha vaDe kheMcavAmAM AvatA ane te vakhate aneka prakAranAM morama dazya khaDAM thatAM. khAsa karIne jyAre mahAna rathane bahAra kADhavAmAM AvatA, tyAre vividha prakAranAM gIta, aneka prakAranA vAjiMtranuM vAdana tathA pUtaLIono nAca vagere janasamUhanuM bhAre AkarSaNa karatA. pariNAme leke dharmabhAvanAthI raMgAtA ane e rIte dharmane ghaNe pracAra thate. jaina paraMparAmAM rathayAtrA ghaNA prAcIna kALathI pracalita hatI ane keTalIka vAra tenI sAme hariphAI thayAnA dAkhalAo paNa maLI Ave che. vIsamA tIrthaMkara zrI munisuvratasvAmInA vakhatanI A vAta che. te vakhate hastinApuramAM padmottara rAjA rAjya karato hato. eka vakhata tenI rANuM vAlAdevIe bhaktinA atizayathI zrI jinezvaradevane mahAna ratha taiyAra karAvyuM, tyAre temanI bIjI rANI lakSmIe IrSyAthI brahAratha taiyAra karAvyo, have eka vakhata rathayAtrAne prasaMga Avyo, tyAre lakSamIe paDyottara rAjA AgaLa evI mAgaNI karI ke "nagaramAM mAre brahmAratha pahele cAle, nahitara huM ApaghAta karIne marIza." tyAre jvAlAdevIe kahyuM ke 23
Page #430
--------------------------------------------------------------------------
________________ 354 [ jine pAsanA je mAre ratha pahele nahi cAle te mAre AjathI ja annapANI harAma che. A rIte baMnene caDasa para caDelA joIne rAjAe e nirNaya jAhera karyo ke "bemAMthI keIe paNa ratha kADha nahi." A nirNayathI jvAlAdevIne ghaNe AghAta thaye ane temanA nAnA putra mahApadmane ghaNuM ja mAThuM lAgyuM. A vakhate rAjyanI lagAma tenA hAthamAM hatI, paraMtu pitAnuM vacana TALavAnuM tene mATe zakya na hatuM, eTale tene parataMtratAnuM bhAna thayuM ane teNe evo nirNaya karyo ke "jyAre mArI mAtAne ratha A nagaramAM niraMkuzapaNe calAvuM, tyAre ja huM kharo. ane te ja rAtre teNe nagarane tyAga karyo. savAre jyAre khabara paDI ke mahApadrakumAra ekAeka cAlyA gayA che, tyAre vAlAdevI raDavA lAgyA, pakvottara rAjA zekAtura thayA ane mahApadanA moTAbhAI viSNukumAranI AMkhamAM paNa jhaLajhaLiyAM AvI gayAM. bhAInI zodha karavA viSNukumAre tarata ja ghaDe palANa nAkhyuM ane thaDA anucaro sAthe nIkaLI paDyA. teo ghaNuM sthaLe pharI vaLyA paNa mahApadmano patto lAgyo nahi, eTale nirAza thaIne pAchA pharyA. A vAtane ghaNAM varSa vItI gayAM ane mahApakumAre pitAnA bAhubaLathI cha khaMDa dharatI jItI lIdhI. pachI te ghaNuM trAddhi-siddhi sAthe hastinApura Avyo.
Page #431
--------------------------------------------------------------------------
________________ rathayAtrAdi ] 355 tyAM tenuM bhavya svAgata thayuM ane te mAtApitAnA caraNamAM paDyo. have rAjA pakvottara ne dIkSA levAnI bhAvanA thaI hatI, eTale teNe maMtrIone tathA mukhya prajAjanene ekaThA karIne kahyuM ke "A saMsAra parathI mane vairAgya thaye che, mATe viSNukumArane tamAre rAjA banAve. paraMtu viSNukumAre kahyuM ke "huM to tamArA jevuM ja pavitra jIvana gALavA mAguM chuM, mATe mahApadmane ja rAjya Apa." AthI rAjAe mahApadmane rAjya soMpI suvratAcArya pAse dIkSA aMgIkAra karI. viSNukumAre paNa e ja gurunAM caraNe samarpaNa karyuM. have mahApadma rAjAe sahuthI paheluM kAma e karyuM ke kalA-kArIgarIthI suzobhita eka mahAna ratha taiyAra karAvyo ane temAM zrI jinezvaradevanI mUrti besADI te rathane AkhA nagaramAM khUba dhAmadhUmathI pheravyuM ane mAtAnI IcchA pUrNa karI. A mahApadma bharatakhaMDanA bAra cakravartIo paikI navame cakravartI thayA ane ItihAsanAM pRSThamAM amara banI gayo. rathayAtrA mATe ApaNA dilamAM kevI lagana hevI joIe, teno A suMdara dAkhala che.
Page #432
--------------------------------------------------------------------------
________________ 356 [ jinapAsanA 3-rathayAtrAnuM svarUpa "rathayAtrA kevI hovI joIe?" tene khyAla sarvajJa zrI hemacaMdrAcArye pariziSTa-parvamAM zrI Aryasuhasti sUrijInA prabaMdhamAM Ape che. temAM temaNe jaNAvyuM che ke "zrI AryasuhastisUri jyAre avaMtI (ujajaina) nagarImAM hatA, tyAre zrI saMghe tyayAtrA-mahotsava karyo. A mahotsava prasaMge zrI AryasuhastisUrijI zrI saMghanI sAthe hamezAM maMDapamAM padhArIne tenI zobhAmAM abhivRddhi karatA ane temanA ziSya arthAt temanAthI pratibodha pAmelA zrI saMprati rAjA be hAtha joDIne ati laghutA dhAraNa karIne temanI sAme besatA. A tyayAtrA aMge zrI saMghe tIrthayAtrA kADhI, kAraNa ke caityayAtrAne mahotsava rathayAtrA vaDe ja pUrNa thAya che. te rathayAtrAmAM suvarNa ane mANeka vagere rananI kAMtithI jhaLahaLate arthAt sarva dizAomAM prakAza karato sUryanA ratha je uttama ratha ratha zALAmAMthI bahAra kADho. tyAra pachI vidhinA jANakAra zrAvakoe temAM jinamUrti padharAvI ane tenI snAtra pUjA vagere bhakti zarU karI." e snAtrapUjA kevI rIte karI?" tenuM varNana khAsa jANavA jevuM che. "devee meruparvata upara prabhune abhipeka karyo tyAre snAtrajaLanI joradAra dhArA vahI hatI, te rIte ahIM paNa jinapratimAne snAtra karatAM snAtrajaLanI dhArA vahevA lAgI. pachI mukhakeza bAMdhelA zrAvake e
Page #433
--------------------------------------------------------------------------
________________ mALA vilepana kA karavA IcchatA rathayAtrAdi ] 357 jANe prabhune vinaMti karavA IcchatA hoya e rIte sugaMdhI dravyathI vilepana karyuM ane mAlatI, zatapatra vagere puSponI mALAthI prabhu pratimAne pUche, tyAre te zaradaRtunA vAdaLathI DhaMkAyelI caMdrakaLAnI jema dIpavA lAgI. tAtparya ke mALA vAdaLa samAna ane prabhu pratimA caMdrakaLA jevI jaNAvA lAgI. pachI agara vagere sugagI padArthothI evI dhUpapUjA karI ke tene dhUmADAthI AcchAdita thayelA te pratimAjI jANe nIlavarNanuM vastra dhAraNa karyuM hoya tevA bhavA lAgyAM. te pachI zrAvakoe te jinapratimAnI dedIpyamAna dIpakanI zikhAvALI ArAtrika karI-AratI utArI. te vakhate evuM dazya khaDuM thayuM ke tenI sAme dedIpyamAna auSadhiothI dIpa, meruzikharanuM zikhara paNa lajajA pAme. te pachI ahaMta dharmanA upAsaka zrAvakoe zrI arihaMta bhagavaMtanI AgaLa caiityavaMdana karyuM ane vRSanI jema AgaLa thaIne svayameva rathane kheMcyo. A rIte pratidina nagaramAM ratha pharate tyAre nagaranI strIo AvIne AvIne rathanI sAme halasika (eka prakAranuM nRtya) karatI, rAsa gAtI, cAre prakAranA vAjitronA nAda sAthe prekSaNe (nRtya-nATaka) thatAM ane rathanI cAre bAju zrAvikA varga suMdara mAMgalika gIta gAtI. ema darare ja ghare ghare pUjA-satkArane pAmate ane uttama kesara vagerenI sugadhavALA pANInA chaMTakAvavALI bhUmimAM cAlate te ratha anukrame jyAre zrI saMprati rAjAnA mahelanA bAraNe AvyA, tyAre phanasaphaLanA kAMTAnI jema jemanA
Page #434
--------------------------------------------------------------------------
________________ 358 [jinApAsanA zarIra upara rAmarAjI khaDI thaI gaI che, evA zrI saMpratirAjA paNa rathapUjA karavA taiyAra thayA ane apU AnadarUpI sareAvaramAM hu'sanI jema jhIlatAM (snAna karatAM) teoe rathamAM zeAbhatI zrI jinapratimAnI aSTaprakArI pUjA karI.' AmAMthI nIcenA muddAe tarI Ave Ave che: (1) ratha ane teTalA suMdara ane AkarSIka hAve! joi e. (2) temAM pratimAjIne padharAvI snAtrAdi bhakti bhavya sAmagrIthI caDatA piraNAme karavI joIe. (3) te vakhate khadhA zrAvakoe umaMgathI sAthe cAlavuM joI e ane prabhunA ratha kheMcavAmAM jIvananI kuMtAtA mAnavI joI e. (4) te vakhate vividha prakAranAM vAjiMtrA vagADavA joI e ane bhaktibharyA gIta vagere gAvA joI e. vaLI te samaye maryAdAvALA bhaktirasa pASaka nRtyanI ceAjanA thAya te paNa ISTa che, kAraNa ke tethI ghaNA leAkAnuM AkarSaNa thAya che. Aje nRtya tenI kakSAthI ghaNuM nIcuM utarI gayuM che, eTale temAM sa`kAca ke zarama anubhavAya che, paNa jo ziSTatA sAcavIne tenA prayAga karavAmAM Ave te e anucita nathI. hajI paNa keTalAka zaherAmAM varagheADA-prasage meTara khaTArA Adi vAhanAmAM nRtya karatI TALIo rAkha
Page #435
--------------------------------------------------------------------------
________________ rathayAtrAdi ] 359 vAmAM Ave che. alabatta, A badhI vastu khUkha viveka ane sAvadhAnI mAge che. (5) nagaranA mukhya mukhya mANusA ThAThamAThathI jinapratimAnAM dana-pUjana kare tevI vyavasthA karavI joI e. zrI saprati rAjAe ThAThathI jinapratimAnAM darzana-pUjana karyAM, tene prabhAva sAmAnya janatA para keTale meTA paDaco haze, te vicAravuM ghaTe che. (6) zrI jinapratimAnAM dana jeTalA vadhAre manuSyA karI zake teTaluM sAruM, ema mAnI te mATe cAgya vyavasthA karavI ghaTe. kumArapALa mahArAjAe karelI rathayAtrAnuM varNana pazu lagabhaga upara jevuM ja che. temAM jaNAvyuM che ke * caitra mahinAnI ( zukala ) aSTamIne divase cAthA prahare ati zAbha pUrvaka zrI jinezvaradevane ratha jyAre rathazALAmAMthI nIkaLyA, tyAre ekatra thayelA nagaravAsI leAkeAe ati harSoMthI ' jaya jaya' evA zabda uccAryAM. zrI jinezvaradevane te ratha suvarNanA hatA ane cAlatI vakhate meruparyaMta jevA dekhAtA hatA. tenI uparanA lAMbA suvaNu - daDa upara mATe dhvaja pharakatA hatA tathA chatra ane cAmara vagerethI te atizaya dvIpatA hatA. ratha jyAre rathazALAmAMthI nIkaLIne kumAravihAra ( nAmanA zrI jinamadiranA ) AMgaNe AvyA, tyAre tyAM mahAjane ati ThAThathI snAtra-vileyana karIne, puSpahAra-
Page #436
--------------------------------------------------------------------------
________________ 10 [ jinepAsanA alaMkAra-AbharaNa vagerethI zaNagArelI evI mahAddhithI yukta zrI pArzvanAtha prabhunI pratimAne te rathamAM padharAvI. pachI tenI AgaLa vAjiMtrenA nAdathI AkAzane paNa pUrata tathA jenI AgaLa yuvatIonAM ToLeToLAM nAca kare che, vaLI sAmaMta rAjAo, maMtrIo vagere (sAjana) jenI sAthe cAle che, te te ratha tyAMthI rAjamaMdira tarapha cAlyo. jyAre te ratha tyAM pahoMcyA, tyAre mahArAjA zrI kumArapALe svayameva rathamAM virAjatI te jinapratimAnuM paTTAMzuka (rezamI vastro) tathA suvarNanAM AbhUSaNe vagerethI pUjana karyuM ane tenI sAme aneka prakAranAM nATaya (nRtya) karAvyAM. e rItie mahatsava pUrvaka AkhI rAtri pUrNa karIne, rathe jyAM siMhadvAranI bahAra nIkaLe, tyAM aneka pharatI dhvajAovALA paTa maMDapamAM (taMbUmAM) prAta:kALe rAjAe svayameva caturvidha saMgha samakSa rathamAM rahelI te jinapratimAjInI uttama pUjA karIne AratI utArI pachI jene hAthI jeDelA che, e e ratha ThAma ThAma bAMdhelA aneka paTTamaMDapa (vonA maMDape) mAM kAta (pUjAto pUjAta) saghaLA nagaramAM bhame." 4-traNa prakAranI yAtrA zrAddhavidhiprakaraNa, dharma saMgraha Adi graMthamAM kahyuM che ke-"ggvarSi saMghavaLa-samittijJAti ! zrAvake prativarSa saMghapUjA, sAdharmika bhakti ane traNa prakAranI yAtrA avazya karavI joIe."
Page #437
--------------------------------------------------------------------------
________________ rathayAtrAdi 36 traNa prakAranI yAtrA aMge jaina zAstramAM A pramANe spaSTatA thayelI che aSTAhikAbhidhAmekAM, rathayAtrAmathAparAm / tRtIyAM tIrthayAtrA cepyAhuryAtrAM tridhA budhAH // eka achAhikA nAmanI, bIjI rathayAtrA nAmanI ane trIjI tIrthayAtrA nAmanI ema traNa prakAranI yAtrAene jJAnIoe kahelI che." have pachI ame tIrthayAtrAnuM varNana eka svataMtra prakaraNa dvArA karavAnA chIe, eTale ahIM achAhikA yAtrA aMge thoDuM vivecana karIzuM. pa-aSTAhikA yAtrAnuM svarUpa aSTAhikA yAtrA ATha divasanA utsavarUpa che ke jene sAmAnya rIte adAI-mahotsava ke advikA-mahotsava kahevAmAM Ave che. A mahotsava prasaMge gAma ke nagaranAM maMdiramAM aMgaracanA karavAnI hoya che tathA vividha prakAranI pUjA vistArapUrvaka bhaNAvavAnI hoya che. vaLI prabhAvanA-bhAvanA vagere paNa yathAzakti karavAnAM hoya che. tenAthI zrI jinezvaradeva pratyenI ApaNuM bhaktimAM bharatI Ave che, samyaktvanI zuddhi thAya che ane bhavAraNyamAM bhaTakI rahelA aneka AtmAonuM vItarAgakathita dharma pratye AkarSaNa thAya che. jIvAbhigamasUtramAM kahyuM che ke "ghaNuM bhavanapati.
Page #438
--------------------------------------------------------------------------
________________ 362 [ jinepAsanA vANavyaMtara, jyotiSa ane vaimAnika de naMdIzvara dvIpane viSe traNa camAsIe tathA saMvatsarIe ghaNuM mahimApUrvaka akrAImahatsava kare che. tAtparya ke deve paNa bhakti vazAt aSTAlikA yAtrA karI pitAnuM jIvana kRtArtha kare che, te mAnavabhaktoe aSTAhikA yAtrA karI pitAnuM jIvana kRtArtha karavAmAM zA mATe pramAda kara joIe ? Aje jaina saMghamAM A baMne yAtrAne sAre Adara che, paraMtu te dinapratidina vRddhi pAme tevA prayatna thavA joIe. manuSyane jine pAsanAne jeTaluM vadhu raMga lAge, teTaluM vadhu kalyANa che.
Page #439
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa vIsamu tIrthayAtrA 1-tItha yAtrA-eka vArSika kRtya jineApAsanAne javalaMta manAvavA mATe jema aSTAhikAdi utsava-mahAtsaveza ane rathayAtrAnuM Alekhana levAnI AvazyakatA che, tema jinApAsanAne vadhAre vegava'ta, vadhAre vizada anAvavA mATe tItha yAtrAnuM AlaMbana levAnI AvazyaktA che; tethI ja trineApAsake karavA ceAgya vArSika kRtyamAM tene samAveza karavAmAM Avye che. 8 mannaha jiNANuM 'nI sajjhAyamAM kahyuM che kejinnpuuaa jiNathuaNaM, guruthutra sAhimmaANa vacchalaM / vavahArassa ya suddhI, rahajattA titthajattA ya // ' jinapUjA, jinastavana, gurustuti, sAdharmikavAtsalya, vyavahArazuddhi, rathayAtrA ane tI yAtrA e zrAvakanAM kanyA che.' -tIthanI oLakhANa prastuta graMthanA khIjA prakaraNamAM tI karanA a karatI vakhate tInA atha jaNAvyeA che, te bhAvatIne anulakSIne samajavAnA che. ahI mukhyatve dravyatInI
Page #440
--------------------------------------------------------------------------
________________ - 364 [ jinapAsanA vicAraNA che. tenA anusaMdhAnamAM tIrthane artha tIrtha. karonI kalyANaka bhUmio, tIrthakaronI vihArabhUmi, temaja zatru jya, giranAra, sametazikhara vagere tIrthanI prasiddhi pAmelAM sthAne samajavAnAM che. 3-keTalAka aTapaTA praznonuM samAdhAna keTalAka kahe che ke -"mana caMgA te katharoTamAM gaMgA." je mana caMga eTale pavitra hoya to badhA tIrthonI yAtrA thaI gaI ane mana pavitra na hoya to game tevI tIrtha yAtrAo karavAthI paNa zuM? paraMtu Ama kahenAre samajI levuM joIe ke mana emane ema pavitra thatuM nathI. te mATe anekavidha upAye karavA paDe che ane temane eka upAya te tIrthayAtrA che, eTale tene avagaNI zakAya nahi. vaLI saMsAra vyavahAranI ghareDa evI che ke temAM pApane pravAha jANe-ajANe vahyA ja kare che, temAM joDAyeluM mana pavitra kyAMthI rahe? je manane e ghareDamAMthI mukta karIe, te ja te pavitratAne amuka aMze anubhava karI zake. tIrthayAtrA manane e ghareDamAMthI mukta karanArI che, tethI ja jaina maharSioe teno upadeza Ape che ane tene Adeza paNa karyo che. ahI kaI ema kahetuM hoya ke "zuM tIrthayAtrA karavAthI badhAnAM mana pavitra thAya che kharAM?" tene uttara e che ke "jeo sAcA dilathI vidhipUrvaka tIrthayAtrA kare che, temanuM mana avazya pavitra thAya che; ane jeo
Page #441
--------------------------------------------------------------------------
________________ tItha yAtrA ] 365 tI yAtrAe nIkaLavA chatAM temAM dila detA nathI ke vidhinA upayAga rAkhatA natho, temanI sthiti pelA tuMbaDA jevI rahe che ke jeNe aDasaTha tInuM snAna karyuM, chatAM aMdaranI kaDavAza na gaI. ahI eTalu spaSTa karavuM ucita gaNAze ke caDavuMpaDavu' e mANasanA peAtAnA hAthanI vAta che, khAkI sAdhana maLyuM tene sadupayeAga karI jANavA joI e. jo bheTamAM khAsavAnI charIne peTamAM kheAsIe te piraNAma zu Ave ? aneka prakAranA pApeAmAMthI mukta thavA mATe tI sthAnamAM jaI e ane tyAM paNa pApI pravRttio cheDIe nahi te pavitratA kacAMthI anubhavAya ? A sthitinu nivAraNa karavA mATe ja zAstrakArAne mulada avAje kahevuM. paDayu. ke anyasthAne kRtaM pApaM, tIrthasthAne vinazyati / tIrthasthAne kRtaM pApa, vajralepo bhaviSyati // * huM manuSyA ! tame jo anya sthAne pApa karyuM" haze, teA pavitra tIsthAnamAM javAthI tenA nAza thaze, paNa tame tIrthasthAnamAM AvIne pApa karyu. te samajo ke e pApa vAlepa jevu' thaI jaze, eTale ke keme karyAM. nAza pAmaze nahi ane tenAM kaTu phaLe! tamAre avazya. bhAgavavA paDaze.'
Page #442
--------------------------------------------------------------------------
________________ 366 [ jinepAsanA 4- tIrthayAtrAnuM mahattva tIrthayAtrAnuM vAstavika mahatva samajAya te mATe jaina maharSioe kahyuM che ke zrItIrthapAntharajasA virajIbhavanti; tIrtheSu bambhramavato na bhave bhramanti / dravyavyaghiha narAH sthirasampadaH syu', pUjyA bhavanti jagadIzamathArcayantaH / / " tIrtha yAtrikonA paganI rajavaDe rajavALA thanArA manuSya karmarajathI rahita thAya che. tIrthamAM paribhramaNa karanArA manuSya saMsAramAM paribhramaNa karatA nathI. tIrtha yAtrAmAM dravyavyaya karavAthI manuSya sthira saMpattivALA thAya che, ane tIrthamAM jaI jagadIza eTale zrI jinezvara devanI pUjA-bhakti-ArAdhanA-upAsanA karatAM svayaM pUjya * bane che." kaho, kaho, tIrthayAtrAne A ke suMdara mahimA ! zuM AvI parama kalyANakArI tIrthayAtrA pratye keI paNa jine pAsaka upekSA karI zake khare? pa-tIrthayAtrA ne paryaTanasarakhA nathI. keTalAka tIrthayAtrAne paryaTana sAthe sarakhAve che, paNa te ucita nathI. kyAM AtmazuddhinA IrAdAthI prerAyelI tIrthayAtrA ane kyAM mojazekha ke manaraMjana arthe karavAmAM AvatuM paryaTana! AmAM pahelAMne uttara dhruva kahIe te bIjAne dakSiNa dhruva ja kahevuM paDe athavA te suvarNa
Page #443
--------------------------------------------------------------------------
________________ 367 tIrthayAtrA ] ane pittaLa prAthamika dRSTie sarakhA dekhAvA chatAM temAM bhAre aMtara hoya che, tema A baMnemAM pravAsanuM lakSaNa sAmAnya hovA chatAM, temAM bhAre aMtara raheluM che. | tIrthayAtrAnA je prAthamika niyamo che, tenuM manana karavAthI A vastu vadhAre spaSTa thaze. 6-tIrthayAtrAnA prAthamika niyama tIrthayAtrAnA prAthamika niyamone "cha-rI" kahevAmAM Ave che. ahIM "i-rI thI cha evI kriyAo samajavAnI che ke jenA nAmanA cheDe "rI " akSara rahelo hoya. te A pramANe - (1) brahmacArI--tIrthayAtrA karanAre brahmacaryanuM mana-vacana-kAyAthI pAlana karavuM joIe. manathI brahmacarya pALavuM, eTale ke I paNa strInI sAthe manathI viSayabhaMga karavAnI IcchA karavI nahi; vacanathI brahmacarya pALavuM, eTale viSayavikAra utpanna kare tevI vAto ke apazabda vagere be lavA nahi; ane kAyAthI brahmacarya pALavuM, eTale keI paNa strInA dehane saMsarga kare nahi. ke kAmavardhaka ceSTAo karavI nahi. A niyama vAstavamAM kaThina che, paNa tIrthayAtrAnA prasaMgamAM te tenA pAlananI apekSA pahelI ja rAkhavAmAM Ave che. je atyaMtara zuddhi karavI hoya, manathI pavitra thavuM hoya, te brahmacaryanuM pAlana karyuM ja chUTake. brahmacaryane uttama prakAranuM tapa kahyuM che, te eTalA ja mATe ke te AtmAnI apUrva zuddhi
Page #444
--------------------------------------------------------------------------
________________ 368 [ jinApAsanA kare che, aMta:karaNanI tamAma vRttione niLa pavitra anAve che. (2) ekAhArI--tI yAtrA karanAre echAmAM ochu ekAsaNAnuM tapa karavu joie. vadhAre spaSTa kahIe te traNa vakhata cA, be vakhata bhAjana, vaLI je AvyuM te mADhAmAM nAkhavuM, e tI yAtrAnu lakSaNa nathI. temAM te AhAratyAganI bhAvanAe ja rahevAnu che ane dehane nirvAha karavA pUratA ja jarUrI AhAra grahaNu karavAnA che. jyAM ekAsaNuM' karavAnu hoya, tyAM rAtribhajananA tyAga ApoApa thAya che. paraMtu je upAsaka ekAsaNu karI na zake temaNe sUryAsta pahelAM prAtaHkALa sudhI cAre prakAranA AhAranuM paccakakhANa jarUra uccarI levu' joI e. ahI e paNa sUcanA karavI cegya che ke upAsake sAmAnya rIte sa abhakSyanA sadA tyAga karavAnA che, chatAM kAI kAraNeAsara tema 'khanI zakayuM na hoya te tItha yAtrAmAM te teNe avazya abhakSyane tyAga karavA joI e. (3) danadhArI--tIrthIyAtrA karanAre sudeva, suguru ane sudharma paranI zraddhArUpa samyakatvane dRDhatAthI dhAraNa karavu... joIe. jene sudeva para zraddhA nathI, te zro jinezvaradevanI ananya mane bhakti, ArAdhanA ke upAsanA zI rIte karI zakavAnA? vaLI suguru ane sudharma para zraddhA
Page #445
--------------------------------------------------------------------------
________________ tIrthayAtrA ]. 369 na hoya to sadgurunI nizrA svIkArIne dharmAcaraNa zI rIte karavAne ? ahIM "AvazyakArI" e paNa vikalpa che, tene artha e che ke tIrthayAtrA karanAre prAtaH ane sAyaM baMne kALe SaDAvazyakanI kriyA ke jene sAmAnya rIte pratikramaNa kahevAmAM Ave che, te karavI joIe, kAraNa ke pApaprakSAlananI mULa cAvI temAM rahelI che. (4) bhUzayanakArI--tIrthayAtrA karanAre bhUmi para sAdaDI, caTAI ke UnanuM saMthAriyuM potharIne sUI rahevuM joIe. ethI saMyamapAlanamAM sArI sahAya maLe che ane AtmajAgRti vadhe che. palaMga, gAdalAM, godaDAM, suMvALI rajAIo ke mulAyama gAdI vagere anukULa sAdhana vAparatAM dabAI rahelI vAsane bhabhUke che ane yAtrikane saMyamabhraSTa thavAne prasaMga AvI jAya che. tIrthayAtrAnAM dhAmamAM keTalIka vAra yAtrike gAdalAMgadaDAM barAbara nahi hovAnI phariyAda kare che ane vadhAre UMcI jAtanI mAgaNI kare che, teo zuM A niyamathI vAkepha che kharA ? ane je vAkepha che, te sAmAnya saga-- vaDathI calAvI levAnuM zA mATe ucita samajatA nathI ? tIrthayAtrAmAM te kAyAne jeTalI kasIe teTaluM ja sAruM e saMskAra temanA manamAM daDha thavAnI jarUra che. (5) sacittaparihAra-tIrthayAtrA karanAre sacitta vastuone parihAra karavo joIe. ahI sacitta vastuthI 24 vadhe che. palakArI sahAya maLe che ? rajA
Page #446
--------------------------------------------------------------------------
________________ 370 [ jine pAsanA mukhyatve lIlAM zAkabhAjI vagere samajavAnAM che. tene parihAra eTale tyAga karatAM ahiMsAnuM pAlana thAya che ane saMyamasAdhanA AgaLa vadhe che. vaLI sarva jI pratye samAnabhAva vartAte hoya te ja AvI AcaraNe thAya che; eTale te vizvamaitrIne suMdara saMketa che. (6) pAdacArI-tIrthayAtrA karanAre kaI prakAranA vAhanane upaga na karatAM page cAlavuM joIe. keTalAkane ema lAgaze ke meTara, AgagADI ane eroplenanA A jamAnAmAM page cAlavAnI vAta karavI, e vadhAre paDatI che, paNa vizeSa vicAra karatAM tenuM mahatva samajAI jaze. jayaNApUrvaka page cAlIne yAtrA karatAM samaya vadhAre jAya che, paNa tethI ahiMsAdharmanuM pAlana thAya che, titikSA ane nirbhayatAnI tAlIma maLe che, bhASAjJAnanI vRddhi thAya che ane aneka prakAranA lekene vItarAgadharmanI vAte tathA tenA siddhAMta saMbhaLAvavAnI taka maLe che. vizeSamAM aneka vidha jinamaMdire tathA sAdhusaMtonAM darzana thAya che ane tethI cakSu-mana-AtmA pavitra bane che. 7-tIrthayAtrA samayamAM keTalAMka kartavya tIrthayAtrA AhlAdaka, ane upakArI bane te mATe zrI haribhadrasUrie navamA paMcAzakamAM kahyuM che ke dANaM tavovahANaM sarIrasakAramo jahAsatti / ucite ca gItavAiya-thutithottA pecchaNAdi ya //
Page #447
--------------------------------------------------------------------------
________________ tIrthayAtrA ] 371 (tIrthayAtrA samayanAM keTalAMka kartavya A pramANe samajavA) (1) dAna, (2) tapa, (3) ucita vezabhUSA, (4) vAjiMtravAdana, (5) stuti-staMtra ane (6) prekSaNAdi. (1) dAna-dAnano mahimA suprasiddha che. dharmanA caturvidha prakAramAM tene prathama sthAna apAyeluM che, eTale tIrthayAtrAnA maMgala prasaMge tene yathAzakti lAbha avazya levo joIe. e vakhate ahaMkAra ke uddhatAI AvI na jAya te jovAnuM. "lakSmI caMcaLa che. te keInI thaI nathI ane thavAnI nathI. tenAthI jeTaluM sukRta thaI zake te karI levAmAM ja AtmAnuM hita che." ATalI samajaNa aMtaramAM utarI jAya, te ahaMkAra ke uddhatAI thavAno saMbhava nathI. bhAgyazALIoe tIrthamAM AvIne dAnanI saritAo vahAvI che. tenI AgaLa huM keNu?" e vicAra paNa mAnanuM mardana karanAre che. sAdhu puruSane athavA sAteya kSetramAM je dAna devAmAM Ave te supAtrabuddhithI parama bhaktipUrvaka devuM joIe; jyAre dIna, hIna, anAtha, nirAdhAra, lulA, laMgaDA vagerene je dAna devAya te anukaMpAbuddhithI madhura zabdo pUrvaka devuM joIe. Akroza, kaTutA, vilaMba vagere dAnane duSita karanArA che, eTaluM haradama-hamezAM lakSamAM rAkhavuM. (2) tapa-tapazcaryAthI bhAvanI vizuddhi thAya che ane tethI adhyavasAye nirmaLa bane che, mATe tapanuM
Page #448
--------------------------------------------------------------------------
________________ 37ra [ jinapAsanA yathAzakti AcaraNa karavuM. anazana, UdarikA, vRttisaMkSepa, rasatyAga, kAyakaleza ane saMlInatA e bAhya tapanA cha prakAre che ane prAyazcita, vinaya, vayAvRtya, svAdhyAya, dhyAna ane vyutsarga e atyaMtara tapanA che prakAro che. A bAre prakAranuM yathAzakti AcaraNa karavAthI bhAvanI vizuddhi thAya che. (3) ucitavezabhuSA-jAti, dha, avasthA, adhikAra vagere lakSamAM rAkhIne maryAdAvALe veza dhAraNa kare, paNa maryAdAnuM ullaMghana karIne game te udbhaTaveza dhAraNa kare nahi. paraMtu Aje te samAjanI havA ja badalAI gaI che ane vezabhUSAmAM sInemAnA naTa-naTIonuM AMdhaLuM anukaraNa karatAM jarAya saMkoca anubhavAte nathI. vadhAre khedanI vAta te e che ke tIrthayAtrAomAM paNa AvI maryAdAhIna nirlajaja vezabhUSAnAM darzana thAya che. ApaNe kyAM AvyA chIe ane zuM karavA AvyA chIe, ene vicAra ja hRdayane sparzatA nathI ane kadAca sparzate hoya to paNa adhika rUpALA dekhAvAnI lAlasA chUTatI nathI. padgalika rUpa asAra che, tuccha che, kSaNika che, e vAta manamAM barAbara na ThasavAnuM A pariNAma che, mATe tene upaga rAkhave. (4) gIta-vAjiMtra-bhaktibhAvathI gavAtAM gIta ane vagADavAmAM AvatAM vAjiMtrono samAveza agrapUjAmAM thAya che, eTale yAtrikoe tene yathAzakti lAbha levA mATe
Page #449
--------------------------------------------------------------------------
________________ tIrthayAtrA ] 773 tatpara rahevuM joIe. bhaktirasane utkarSa karavA mATe saMgItamAM je zakti rahelI che, te anya keI sAdhanamAM rahelI nathI. je A vakhate hRdayanA tAra barAbara jhaNajhaNavA lAge te tIrthaMkara pada prAptinAM mULa naMkhAya che ane te AtyaMtika kalyANanuM kAraNa bane che. (5) stuti-stotra-yAtrike tIrthamAM AvIne sAra garbhita suMdara stuti-stotro vaDe zrI jinezvara devanI bhakti karavI joIe ane temanI chabI aMtaramAM utarI jAya evI tallInatA sevavI joIe. (6) prekSaNAdi-tIrthayAtrA prasaMge bhaktirasanI bhavya jamAvaTa karavA mATe prekSaNAdi eTale nRtya, nATaka vagerenI cejanA karavI joIe. garabA, dAMDiyArAsa vagerene paNa temAM ja samAveza thAya. eka kALe mahA-kavionAM racelAM uttama nATake tIrthayAtrAnA prasaMge apUrva chaTAthI bhajavAtAM ane te lokone dharmanI bhAvanAthI tarabaLa karI nAkhatAM. Aje e pracAra e che, kAraNa ke ApaNA jIvananI rItarasama badalAI che ane vastunuM mUlyAMkana karavAnI daSTimAM paNa meTe pheraphAra thayela che. Ama chatAM mana para laIe to A prAcIna prathAne punaruddhAra thaI zake ema che ane te aneka AtmAone jinepAsanA tarapha vaLavAnuM suMdara nimitta pUruM pADI zake ema che. 8-kuTuMbIjane vagerene sAthe rAkhavAM. | tIrthayAtrA bane tyAM sudhI pitAnA kuTuMbIjanene sAthe
Page #450
--------------------------------------------------------------------------
________________ 374 [ jinepAsanA laIne karavI ane zakti hoya te sAdharmika baMdhuone paNa te mATe nimaMtraNa ApavuM. zaktizALI samartha puruSoe moTA saMgha kADhIne hajAro bhavyAtmAone tIrthayAtrAe karAvI che ane e rIte zAsananI mahAna prabhAvanA karavApUrvaka potAnA jIvananuM abhISTa sAdhyuM che. 9-saMgha kADhavAne vidhi. saMghane sAthe laIne yAtrA karavI, tene TuMkamAM saMgha kADhavuM kahevAya che. tene vidhi zAstrakAroe A pramANe jaNAvyuM che: prathama rAjAnI (ke rAjyane je mukhya adhikArI hoya tenI) saMmati meLavavI. pachI sAthe rAkhI zakAya tevAM devAlaya-jinamaMdire pitAnI zakti pramANe nirmANa karavA tathA taMbUo, rAvaThIo, rasoInAM sAdhane, pAchuM rAkhavAnAM TAMkA tathA gADAM vagere sAmagrI taiyAra karavI. te pachI guru mahArAjane, zrI saMghane, tathA svajana-vargane bahu mAnapUrvaka nimaMtraNa karavuM. vizeSamAM amAri pravartAvavI eTale ke hiMsAnAM kAryo baMdha karAvavAM, jinamaMdiromAM moTI pUjAo bhaNAvI mahotsava kare, dIna-raka vagerene dAna ApavuM tathA teone sAthe AvavAmAM dhana-vAhana vagerenI sagavaDa na hoya tevA nirAdhArane sAdhana-sAmagrI ApavAnI udgheSaNa karAvI tIrthayAtrA mATe uttejita karavA. vaLI saMghanI rakSA mATe rakhevALo tathA pilIsa
Page #451
--------------------------------------------------------------------------
________________ tI yAtrA ] 375 vagerenA kha'dAbasta karavA ane temane joItA hathiyAra vagere sAdhanA pUrA pADavAM tathA gIta, vAdya ane nRtyanI sudara sAmagrI meLavavI. A rIte sarva taiyArI karyAM pachI zubha divase ma`gala muhUte prasthAna karavuM. tyAM samagra samudAyane viziSTa bhAjana, tAMbUla vagerethI jamADIne tathA uttama vastronI paherAmaNI karIne saMghanA pratiSThita AgevAna pAse saMghapatipaNAnu tilaka karAvavuM, tyArapachI zrIsaMghanI pUjAnA mahAtsava karavA. zrI saMghapUjA-maheAtsava aMge zrAddhavidhi-prakaraNamAM kahyuM che ke * peAtAnA kuLane tathA dhana vagerene anusarIne ghaNA AdarathI ane bahumAnathI sAdhu-sAdhavInA khapamAM Ave evI vastue je AdhAkakRta Adi doSothI rAhata hoya te guru mahArAjane ApavI. A vastuo te vastra, kaMbala, preAMchanaka, sUtra, Una, pAtrAM, pANInAM tuMbaDA vagere pAtra, dAMDA, dAMDI, seAya, kAMTAne kheMcI kADhanAra cIpiyA, kAgaLa, khaDiyA, lekhinInA sagraha, pustaka vagere jANavI. vaLI prAtihArika, pIDa, phalaka, pATe vagere sayameApayeAgI sarva vastue sAdhu munirAjane zraddhAthI ApavI. vaLI zrAvaka-zrAvikArUpa sadhane paNa zakti mAka paherAmaNI vagere ApIne satkAra karaveA. deva-gurunA guNa gAnArA yAcaka vagerene paNa ucita lAge te rIte tRpta karavA. ' prayANa karyAM pachI mAga mAM zrIsadhanI sArI rItie
Page #452
--------------------------------------------------------------------------
________________ 376 [ jinApAsanA saMbhALa karavApUrNAMka gAme gAme ane nagarenagare zrI jina ma'AimAM snAtrapUjA, dhvajanuM dAna, caitya paripATI vagere karavA, temaja zakti mujaba jIrNoddhAra karAvavA. jyAre pahoMcavA dhArela tInAM dUrathI dana thAya tyAre ratna, mAtI vagerethI te tInA vadhAmaNAM karavA, tenI stuti karavI ane uttama lADu vagerenI prabhAvanA karavI. tItha bhUmie pahoMcyA pachI tyAM aSTaprakArI vagere mahApUjA bhaNAvavI, vidhipUrvaka snAtra-mahAtsava karaveza, to mALa paheravI, ghInI dhArA devI, nava aMge zrI jinapUjana karavu+, kimatI meATA dhvaja caDAvaveA, rAtrijAgaraNa karavuM, gIta-nRtya vagere utsava karavA, tInI ArAdhanAne uddezIne upavAsa-chaThTha-aThThama vagere yathAzakti tapa karavA, bhinna bhinna jAtinAM phaLa-naivedya vagere vastuonI bheTa karavI, paherAmaNI mUkavI, jonArane Azcaya upaje tevA suMdaradaza nIya caMdaravA (bhagavaMtanI upara) khAMdhavA, dIvA mATe tela (koparela), zrI pUjA mATe dhotiyAM-kesara-caMdana-agurupuSpanI ca'gerI vagere samasta pUjAnI sAmagrI bheTa karavI, nUtana daherI vagere banAvavI, sutAra vagere kArIgarone satkAravA, tyAM thatI heAya te AzAtanAo dUra karavI, te tInI rakSA karanArAonu` sanmAna karavuM, tInA nirvAha mATe amuka lAge| zarU karavA, sAmi kAnu' vAtsalya karavu', gurumahArAjanI tathA zrIsaMghanI paherAmaNI vagerethI bhakti karavI ane yAcakA tathA dIna-duHkhIAM vagerene cita dAna devuM.
Page #453
--------------------------------------------------------------------------
________________ tIrthayAtrA ] 377 A pramANe yAtrA karIne pAchA pharatAM suMdara mahetsavapUrvaka nagara praveza kare. ghare pahoMcyA pachI zAsanadevanA AhvAna vagere aMge utsava karavo, zrI saMghane bhejana vagerethI satkAra kare ane tene vidAya ApavI. tyArabAda amuka varSa sudhI te tIrthayAtrAnI tithie upavAsa vagere tapa karIne te divasane ArAdha. saMgha kADhavAnA A vidhi parathI pAThake jANI zakaze ke saMgha kADhanAramAM kevA guNe joIe, teNe kevI tayArI karavI joIe ane teNe yAtrA nimitte kevAM kevAM kAryo karavA joIe. tIrthayAtrA mAnavajIvanamAM kevuM sattva reDe che, kevI bhavya bhAvanAo bhare che, kevA umadA to reDe che, tenI pratIti nIcenI atihAsika ghaTanA parathI thaze. 10-saurASTrane daMDanAyaka* saurASTrane daMDanAyaka yAtrALe giranAranA zikhara para AvI Ubhe che. bhagavAna nemanAthane nirakhI tenAM nayane nAcI uThyAM che, paNa jinaprAsAdanI jIrNatA joI te jhaNajhaNuM uThe che. kALanI kaThera paDe khAIne khaMDiyera prAyaH avasthAmAM AvI UbhelAM maMdiranI mUka vANI tenAM hRdayane cIravA mAMDe che. * A kathA amArA taraphathI prasiddha thayela jenI zikSAvalInI bIjI enuM pustaka naMga 11 mAM prakaTa thayelI che. enA lekhaka che. zrI priyadarzana.
Page #454
--------------------------------------------------------------------------
________________ 378 [ jinapAsanA sAjaNa! siddharAjanA maMtrIpadAmAM tuM jinarAjanA Adezo cUkI rahyo che. tArA hRdayanA sUre uvekhI rahyo che. tuM kaMIka bhUle che." huM bhUlya chuM, jarUra bhUle bhaNuM chuM. saurASTrane huM daMDanAyaka ane mahAkalyANa giranAra-Toca paranAM pAvanakArI jinamaMdiranI A avadazA ?" suraja mAthe AvyuM. sAjaNude daMDanAyaka utArAmAM pAcho vaLe. jinamaMdirano jIrNoddhAra mATe te nirNaya levA macce. pitAnI svasaMpattithI A kArya tene zakya na lAgyuM. eTalI saMpatti tenI pAse na hatI. muMjhAye. pavitra hRdaya kahe che: "saurASTranI mahesulanA 12aa kareDa seniyA lagAvI de ne! saurASTranuM dhana saurASTranA zaNagAra mATe banI javA dene! bhayasaMjJA cetave che-saMbhALaje. tAre mAthe siddharAja beThe che. javAba mAMgaze. khedAna-medAna thaI jaIza. sAtvika hRdaya paDakAre che-mATInA mehamAM mahAna kartavyane cUkIza mA. siddharAja te zuM, vizvanI kaI paNa julamI sattA ne mIzvaranAM zaraNe AvelAne chaMcheDI zakatI nathI. tArA hadayamAM jAgelI maMdira-jIrNoddhAranI bhAvanAne mUrtarUpa Apa. teNe nirNaya karyo-"sADAbAra karoDa seniyA giranAra paranAM karNamaMdironA uddhAra kAje khacI nAMkhavA." ane
Page #455
--------------------------------------------------------------------------
________________ tIthayAtrA ] 379: jIrNoddhAranuM kArya kuzaLa kArIgaro-zilpIonA hAthe taDAmAra zarU thaI gayuM. vAtane te pAMkhA AvI ! sArAya saurASTramAM giranAra parane A jIrNoddhAra lAkajihavAe caDhyo. sAjaNa de . daMDanAyakanI te kALe khelabAlA hatI. tenAM zauya, audAya ane gAMbhIrya tenAM nAmane kItinA zikhare ArUDha karI dIdhu' hatu. paNa kIrti, pratiSThA, lAkapriyatA vagerethI gauravavaMtA puruSanI pAchaLa dunA lAgelA ja rahe che. keTalAka tejodveSI rAjapuruSA pahAMcyA pATaNa, jhukI jhukIne, namI namIne, siddharAjanI sAme UbhA. " mahArAjA ! ApanI AjJA hAya tA....'' "zuM kahevuM che tamAre ? " saurASTramAMthI AvelA A rAjadvArI puruSAnA ma`DaLane Azcarya thI jotAM siddharAje pUchyuM. 8 deva ! pahele tamake te Apane amArI vAta. para vizvAsa nahi Ave, Apa amane ja dUSita mAnaze. game tema, paNa ApanuM ahita tuM amArAthI sahevAya ja nahi." " are ! paNa evu* te zuM mAruM ahita thaI gayuM che?" siddharAje AchuM smita karIne pUchyuM.
Page #456
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA amAruM' je thavu' hAya te thaI jAe, paNa Aje ame satya vAta kahI devAnA." tejodveSI maMDaLe pheravIne pAseA nAMkhyA ! 380 66 " kahA jarUra kaheA ! mArA taraphathI tame nirbhaya che." siddharAjanuM bhALu' hRdaya vAtanA mane kathAMthI jANI zake? " mahArAjA ? saurASTranuM mahesula rAjyanI tijorImAM AvI gayuM ? " "nA." ane siddharAjanI sAme sAjaNanI saujanyatAbharI mukhamudrA taravaravA mAMDI. '' mahArAja ! Apa te ahI beThA. kacAMthI jANeA ke sAjaNude ma`trIe ApanA 125 kroDa sAnaiyAnuM zuM kayu che? " " eTale tame zuM kahevA mAgeA che ?" " e ja ke mahAma`trIe peAtAnI kIrtinI lAlasA pAchaLa e dravyane hAsI dIdhuM' che !" " bilakula khATu'." siddharAja sAjaNaparanA AkSepathI dhrujI uThayo. kAraNake sAjaNudenI nimakahalAlI,satyaniSThA ane sadAcAritA mATe tene pUrNa vizvAsa hatA. " Apane amArI vAta para vizvAsa nahi ja Ave, e ame pahelAM ja kahyuM hatuM. paraMtu dayALu ! jo Apane vizvAsa nathI, te atyAre ja sAMDhaNI para mANasa mAkalI mahesUla sAthe sAjaNude mahAmatrIne lAve."
Page #457
--------------------------------------------------------------------------
________________ tItha yAtrA ] 381: hamaNAM ja meAkalu chuM." peAtAnA khAsa priya maMtrI paranu` kala`ka TALavA siddharAjanAM mana, vacana ane kAyA pravRttizIla banI gayAM. 66 ahI' jIrNoddhAranuM kArya khUba ja jhaDapathI cAlI rahyu che. sAjaNadenu' haiyu' tI bhaktithI khuzI khuzI thaI rahyuM che. paraMtu khIjI bAjue catura zrAvakamatrI siddharAja sAmenA bacAvanI sucAgya vicAraNA karI rahyo che. " siddharAja 125 koDa seAnaiyA mAge te enI AgaLa dharI devA, paN eTalI mATI rakama kayAMthI maLe ?" tenI AMkha samakSa saurASTranAM dhanADhya nagara eka pachI eka sarakavAM lAgyAM. jyAM ' vathaLI ' (vaNathaLI) AvyuM', tyAM ma`trIzvaranI AMkhA camakI UThI. chAtI phUlI gaI. mahAma`trInu A aNudhAryuM. Agamana, vaMthaLInA kADhyAdhipati mahAjanane vicAramAM nAkhanAruM anyu. mahAma`trInuM mahAjane suMdara svAgata karyuM. snAna, pUjA, bhAjana vagere mATe mahAjananA agraNIonA Agraha thavA lAgyA. maMtrIzvare kahyuM-' ahIM huM eka agatyanAM kAme AngeA chuM, e kAya thayA pachI ja khIjA' dinakRtyA thaze.' matrIzvaranAM A vacaneAe mahAjanane adhika AzcayamAM nAMkhI dIdhuM. " ma`trIzvara ! jarUra pharamAve, amArAthI zakaya ame badhuM ja karI chUTIzu'' zrAvakasa'ghane bhegeA karavAmAM Avye..
Page #458
--------------------------------------------------------------------------
________________ 382 [ jinapAsanA sAjaNadee giranAra para pitAnuM yAtrArthe javuM, maMdiranI bhagnaprAyaH avasthA jevI, jIrNoddhAranI bhAvanA jAgavI, siddharAjanA 12 koDa enaiyAnuM kharcAI javuM vagere hakIkata jaNAvI ane 12aa koDa sekaiyAnI AvazyakatA darzAvI. e sAMbhaLI badhA ekabIjAnAM mukha sAmuM jovA lAgyA. kaI kaMI belyuM nahi, tyAre sAkariyA zeTha UbhA thayA ane hAtha joDIne kahevA lAgyAH "tame badhA te ghaNAM satkAryo kare che. A kAryane mane ekalAne ja lAbha Apa. saMgha mArA para kRpA kare." mahAjana te sAkariyAnA A sAkarathI ya adhika madhura vacane sAMbhaLI TharI ja gayuM ! sAkariyAnI vinaMti mahAjane mAnI. sAkariye mahAmaMtrIne pitAne ghare teDavA. mahAmaMtrI nityakarmothI paravAryA, eTale maMtrIzvaranI managamatAM bhejanathI sAkariyA zeThe sAdharmika-bhakti karI. bane gAdIe beThA. sAkariye be -"maMtrIzvara ! kahe te 1rA koDanAM mUlyanA hIrA hAjara karuM, kahe te metI rajU karuM, kahe te suvarNa sevAmAM dharuM, kahe te rokaDA seniyA tamArAM caraNamAM samarpaNa karuM." sAjaNa te A saujanyamUrti sakhI sAkariyAnI A zrImaMtAI para diga thaI gayo !
Page #459
--------------------------------------------------------------------------
________________ tIrthayAtrA ] 383 sAkariye maMtrInI AgaLa ranono Dhaga karyo. hAtha jeDIne vinaMti karIH "kRpA kare ! A vinazvara lakSmIne zAzvata tIrthanI sevAmAM svIkAro." "zeTha ! have huM nirbhaya chuM. jyAre mAre jarUra paDaze tyAre laI jaIza, hamaNAM nahi." sAjaNa ghaDe beThA. giranAranI taLeTImAM AvI pahoMcyA. be.....cAra divItyA haze, tyAM samI sAMjane TANe pATaNathI eka sAMDhaNuM svAra giranArathI taLeTImAM AvI Ubhe. te sIdho ja sAjaNa daMDanAyakanA utAre AvI pahee. daMDanAyakane praNAma karI, teNe pATaNapatine patra hAthamAM mUkyo. patra vAMcatAM ja sAjaNude sarva vAtane kaLI gayA ! Agantuka svArane kahyuM: "huM saurASTrane reDhuM mUkIne hamaNAM pATaNa AvI zakuM ema nathI. mahArAjAne mahesula turatamAM joItuM hoya te jAte ahIM AvIne laI jAya." Agantuka rAjapuruSa te sAjaNadene pratyuttara sAMbhaLI avAk thaI gayA. daMDanAyakanA A pratyuttaranA siddharAja para kevA bhayAnaka paDaghA paDaze, e kalpanAe tene dhrujAvI dIdhuM. siddharAjane mahAmaMtrIne saMdeza maLe. tene kadI svabhAva AgathI bhaDabhaDI uThayo. tejoSI rAjapuruSanuM maMDaLa pAso saphaLa paDavAthI
Page #460
--------------------------------------------------------------------------
________________ 384 [ jinepAsanA nAcI uThayuM ! siddharAje sAjaNane zikSA karavAno nirdhAra karyo. senA sAthe saurASTra tarapha prayANa karyuM. | sAjaNade pAse siddharAjanAM AgamananI vAta pahoMcI gaI hatI. siddharAjanuM svAgata karavA te sAme AvyA. gira. nAranI taLeTImAM siddharAja AvI pahoMcatAM sAjaNade e siddharAjanAM sanmAna karyA, paraMtu siddharAjane sAjaNanAM sanmAnanI kaMI ja paDI na hatI. tene to 1rA koDa. senaiyA joItA hatA ! "sAjaNa! saurASTranI mahesula levA huM Avyo chuM, mATe te hAjara kara." roSabharI mudrAe siddharAja che . mahArAjA! te taiyAra ja che. Apa nizcita raho. paraMtu Apa ahIM sudhI padhAryA che, te giranAranAM zikhare UbhelAM zrI neminAtha bhagavAnanAM gaganacuMbI prAsAdanAM darzana to karo." sAjaNanAM saujanyatAbharyA ane sAtvika vacanane khALavAnI tAkAta jaDanI jaDatAthI glAna siddharAjamAM kyAMthI ja hoya ? | sAjaNe siddharAjane hAtha pakaDyo. baMne giranAranI, pAvana paga para caDhavA lAgyA. dUrathI giranAranAM zikhare AkAzane AMbatAM dhoLAM dhoLAM saMgemaramaranA ArasathI sarjAyelAM devavimAna zAM jinamaMdire siddharAjanI AMkhe dIThAM! AMkhe TharI.
Page #461
--------------------------------------------------------------------------
________________ tIrthayAtrA ] 385 upara AvI pahoMcyA. bhagavAna nemanAthane pUcha- stavI, tIrthayAtrAne apUrva AnaMda siddharAje anubhavyuM. maMdiranuM abhinava adbhuta sarjana, enI ane khI kalA, enI pAchaLa thayele karaDe naiyAne vyaya, vageree siddharAjanA mAnasane kSaNavAramAM AMjI dIdhuM. potAnA rASTranI A mahAna tIrthasamRddhi para te ovArI gaye. sAjaNa! dhanya che, A maMdira baMdhAvanArane ane enI janetAne !" siddharAjanuM haiyuM harSanA hele cahyuM hatuM. mahArAjA dhanya che rAjAdhirAjane ane emanI janetAne ke jemaNe A maMdira baMdhAvyAM che....." meM? kaI rIte? nA nA..." "hAjI ! ApanA 12aa kareDa senaiyA, saurASTranuM mahesUla, emAMthI A sarjana thayeluM che. have, Apane A maMdira-nirmANanA ana5 sukRtanuM amApa puNya joItuM hoya to te che ane 12aa kareDa senaiyA joIe to te paNa taiyAra ja che!" sAjaNe TANuM joIne Takara lagAvI ! giranAranI pAvanatama tIrthabhUmie, nemanAtha bhagavAnanI zItaLa chAyAe, siddharAjamAM sUtelI sadbhAvanAne DhALIne jagADI, aDIkhama banI beThelI duSTa vAsanAone dharAzAyI karI dIdhI ! gaLagaLA sAde, harSanAM AMsu sAthe, sAjaNanA hAtha pakaDI laI siddharAja belyaH 25
Page #462
--------------------------------------------------------------------------
________________ 386 [ jinapAsanA "sAjaNa! tuM te mAro kharekhara kalyANamitra. bhave bhave tuM ja mane kalyANamitra maLaje. mAre senaiyAnI mATIne have khapa nathI. mAre to A akSaya kalyANa ja joIe." tIrthayAtrAne AthI vadhIne ke prabhAva ApaNe joIe che? manuSyajiMdagInuM dhyeya jugajUnI vAsanAone nirmULa karI nAMkhavAnuM ane bhavanAzaka bhAvanAone aMkurita karavAnuM che tIrthayAtrA e dhyeyane siddha karI Ape che. siddharAja pATaNa pahoMce. ahI pilI vaMthalIne dAnavIra sAkariye giranAranI mi para AvI pahoMcyuM ane teNe sAjaNadenI samakSa sADAbAra koDanI kiMmatanAM ranone Dhaga karI dIdhuM ! "zeTha ! have mAre ArAdhanAnI jarUra nathI. A tIrthanA prabhAve sahu sArAM vAnAM thaI gayAM che !" maMtrIzvara ! A zuM bolyA? meM te A dhana dharmanA nAme juduM ja kADhI nAkhyuM che. have mArAthI tene upabhegA thAya ja nahi." sAjaNaTe dhana svIkAratA nathI! sAkariyA zeTha dhana pAchuM letA nathI ! Akhare mahAmaMtrIe vacale mArga kADhyo. ratnane hAra banAvI bhagavAna nemanAthanA kaThe ApI dIdhuM ! Ama tIrthayAtrAe sAjaNa, siddharAja ane sAkariyA zeTha e traNene navuM satva, bhavya bhAvanAo ane unnata jIvana bakSIsa karyA ! pAI hai . kAvyo
Page #463
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa ekavIsamuM aha maMtrane japa 1-maMtrajapane mahimA bhajana-kIrtana, stuti-stavana, pUjA-pATha, utsavamahotsava, tema ja tIrthayAtrAdi jema upAsanAnAM mahattvanAM aMge che, tema maMtrajapa paNa upAsanAnuM eka mahatvanuM aMga che. vadhAre spaSTa kahIe to ISTadevanA maMtrane japa karavAthI upAsanA utkRSTa keTinI bane che ane siddhi ghaNI samIpa AvI jAya che. ahIM siddhi zabdathI ISTadevanAM darzana ke dhyeyane sAkSAtkAra samaja. gavizAradee paNa maMtrajapanuM mahattva svIkAryuM che. zrI pataMjali munie egadarzananA samAdhipAdamAM kahyuM che ke "zvALijAnAr vA -athavA IzvaranuM praNidhAna karavAthI samAdhine lAbha thAya che. vizeSamAM temaNe kahyuM che ke "tI vAva: praNava -te Izvarane-paramatattvane vAcaka praNava (RAra nAmane maMtra) che." "tajJatarthamAvAnuM -tene japa kare ane tenI arthabhAvanA karavI e praNidhAna ke bhaktivizeSa che." "tataH prace retAdhiAmottaramAvaja -tenAthI citanyasvarUpa paramAtmAne sAkSAtkAra thAya che ane aMtarAne abhAva paNa thAya che, arthAt siddhinI ADe je avaraNe rahelAM hoya te khasI jAya che.
Page #464
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA vaLI tAMtrikAe teA tAra (ucca) svare jAherAta karI che ke 'napAta siddhinavAn siddhi'SAt siddhine sAcaH-A gheAra kalikAlamAM siddhi joItI hAya teA te matrajapathI thAya che, maMtrajapathI thAya che, re ! maMtrajapathI ja thAya che.' vizeSa spaSTIkaraNa karatAM temaNe jaNAvyuM che ke ' ISTa deva-devInAM darzana karavAM hAya teA upAsake e peAta- peAtAnI sagavaDa pramANe pa`cavaTI sthAna tayAra karavu joIe ane tenI madhyamAM vidhi anusAra eka maDaLa manAvI tenA upara matrajapa karavA joIe.' X 288 tAtpaya ke bhakti, ceAga ane taMtrakriyA e traNeyamAM matrajapane mahimA gavAyele che ane tethI tenA svarUpa vividha vagerethI piricata thavAnI jarUra che. 2-maMtra aMge kicita akSara ke padonI viziSTa racanAne matra kahevAya che. zAstrakArAe tenI vyAkhyA karatAM kahyuM che ke - (1) mananAt trAyane rUti mantraH-jenA mananathI-raTaNathI x skaMdapurANamAM kahyuM che ke-- azvattha bilvavRkSa, vaTo dhAtrI azokakaH / vaTI paMcakamityukta, sthApayet paMcadikSu ca // * eka dizAmAM pIpaLA, khIjI dizAmAM bilI, trIjI dizAmAM vaDa, ceAthI dizAmAM dhAvaDI ane vacce azeka ema pAMca jAtinAM vRkSA jemAM sthApelAM hoya-vAvelAM hoya, tene paMcavaTI kahevAya che.
Page #465
--------------------------------------------------------------------------
________________ ahuM matranA japa ] 359 -japathI (bhavasAgara) tarAya te maMtra; athavA gupta' mAdhyate mantraviddhiiita mantra:-je maMtravidyA vaDe guptapaNe kahevAya te maMtra. vyavahAramAM paNa gupta vAtane matra kahevAmAM Ave che. badhA maMtrAnuM svarUpa eka sarakhu hAtuM nathI. keTalAka matrA mAtra bIjarUpa hoya che, keTalAka matrA mAtra padarUpa hAya che, te keTalAka matrA khIja ane pada ba MnethI yukta hAya che, ma`tramAM amuka ja akSaro hAvA joIe, evA niyama nathI. ekathI mAMDIne seA ke te uparAMta paNa akSare hAya che. matrAnA mukhya be prakAre che: eka khIjamaMtra ane jo nAmama`tra. jemAM iSTa devanA khIjAkSara hAya te khIjama tra ane jemAM iSTadevanu nAma hAya te nAmamatra. yaMtramAM jema judI hatuDhDhI kaLeA lagADavAthI tenA kAcamAM phera paDe che, tema matranA cheDe judAM judAM padmave| lagADavAthI tenA kAryamAM phera paDe che. dAkhalA tarIke je maMtrane cheDe ke pha lAge che; te ugra ane che; 3H 3: pallava lAge che, te kAmaLa mane che; ane namaH pallava lAge che, te zAMtikAraka ane che. matrane vidhisara japa karavAthI eka prakAranI adbhuta-aciMtya zakti utpanna thAya che ane tenAthI anekavidha kAryo ajaba rIte siddha thAya che.
Page #466
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinapAsanA 3-aha maMtra - " aE 7maH' A traNa padonI akSararacanAne ahamaMtra kahevAmAM Ave che. A maMtramAM ISTadevanuM bIja che, paNa nAma nathI, eTale te eka prakArane bIjamaMtra che. A bIjamaMtramAM R e setu che, gaI e bIja che ane namaH e pallava che. tAtparya ke che e maMtra bIja hovA chatAM ahIM setu tarIke vaparAyeluM che, paNa mukhya bIja nathI. mukhya bIja te ahaM ja che. cheDe namaH pallava lAgeluM che, eTale te zAMti-tuSTi-puSTi karanAra maMtra che. maMtrazakti jAgrata karavA mATe jene prathama prayoga thAya e setu kahevAya. ahIM maMtrazakti jAgrata karavA mATe ja ne pahele mUkavAmAM AvyuM che, mATe te setu che. A sthAne na paNa thaDe paricaya Apa IsTa lekhAze. maMtravizArade ne dhruvabIja, vinayabIja ke tene bIja lekhe che. zAstromAM tene mATe aneka prakAranAM sAMketika nAmone prayoga thayele che, jema ke-vartula, tAra, vAsa, haMsakAraNa, mannAdya, praNava, satya, biMduzakti, tridevata, trizikha, vagere. kAranI racanA paMcaparameSThisUcaka bana+cA+3+ e pAMca akSara vaDe thayelI che. arihaMtane prathama akSara ja che, siddha athavA azarIrIne prathama akSara paNa le che,
Page #467
--------------------------------------------------------------------------
________________ ahaM" maMtrane ja5 ] DeTA AcAryane prathama akSara A che, upAdhyAyane prathama akSara che ane sAdhu ke munine prathama akSara 5-6 che. tenuM saMjana karatAM ka+==A thAya, bA+gA==A thAya + ==o thAya ane temAM umerAtAM boma thAya. zkAranI zakti vize kahevAyuM che keAUMkaar bindusaMyuktaM, nityaM dhyAyanti yoginaH / kAmadaM mokSadaM caiva, OMkArAya namo namaH // cogIo-gasAdhake biMduthI saMyukta evA IcchitA kAmasukhane ApanArA tathA mekSane ApanArA skAranuM dhyAna kare che, AvA kArane nAmanA maMtrane vAraMvAra namaskAra che." muni-mahAtmAonA vyAkhyAna-prasaMge prAraMbhamAM A kaleka prAyaH bevAya che, te parathI paNa tenuM mahatva samajI zakAze. ' ja bIjo mahimA anero che. kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcArye siddhahema zabdAnuzAsananI panna bRhad vRttimAM jaNAvyuM che ke ahamityetadakSara' paramezvarasya parameSThino vAcakaM siddhacakrasyAdibIjaM sakalAgamopaniSadbhUtazeSavighnavidhAtanidhnamakhiladRSTAdRSTasaMkalpakalpadrumopamaM zAstrAdhyayanAdhyApanAvadhi prnnidheym|| ceDA vivecanathI Ane artha-bhAva spaSTa thaze. "micetAkSara-ahIM karuM e je akSara che, te
Page #468
--------------------------------------------------------------------------
________________ 391 [ jinApAsanA 6 pameca parameSThino vAca' paramezvara evA parameSThinA vAcaka che.' je peAtAnA svarUpathI calita na thAya te akSara kahevAya. te ahIM khIjarUpe prayukta che. kadAca pAThakane prazna thaze ke ahI~ " mAM dekhItI rIte ja vadhAre akSara che, te akSare! na kahetAM ahIM akSara evA prayAga kema karyo ?" tenuM samAdhAna e che ke 'je khIja ghaNA akSarothI saMyukta hAya-phUTa hAya, tene eka ja akSara gaNavAmAM Ave che; jemake-, krUrbse Adi. vaLI maMtravidenu kahevuM che ke phUTa maMtrAmAM ghaNA akSarA dekhAvA chatAM temAM vastutaH eka ja akSara ma`trasvarUpa hAya che ane bAkInA te tenA parikara ke parivArarUpa hAya che, tethI paNa tene eka akSara kahevAmAM Ave che. * khIja anekAkSarI hovA chatAM temAM akSara ja maMtrasvarUpa che, tethI ahIM akSara evA zabdaprayoga ucita che.' kadAca ahI. bIjo prazna ema pUchAya ke 'paramezvara evA parameSThi ema kahevAmAM ze| hetu rahelA che ?' te tenA uttara e che ke devatAo ane guruonuM nAma upapada vinA--vizeSaNa vinA evu na joIe evA zAstranA Adeza che, ane ahI. parameSThI e devatAnu ( * vatAmAM puranAM 2, nAma novara' vinA| uccarennaiva jAyAyAH, kathacinnAtmanastathA // * devatAo ane gurunuM nAma upapada-vizeSaNa vinA khelavuM nahi. tema ja strInuM nAma ke banatAM sudhI peAtAnuM nAma paNa svayaM khelavuM nahi.'
Page #469
--------------------------------------------------------------------------
________________ ahu matranA japa ] 393 nAma che, mATe tene paramezvara evu. upapada-vizeSaNa lagADelu che. vaLI parameSThIe zabda evI mahAna vastune sUcaka che ke tene zrI jevu' sAmAnya koTinuM vizeSaNa zaiAle nahi; tethI ahI... paramezvara evu' yathA vizeSaNa lagADeluM che. paramezvara eTale parama aizvaryavAna, parama aizvaya eTale khuda devA ke Indrone potAnA mATe nahi karAtI aSTa prAtihAya ane samavasaraNAdi ananya prakAranI samRddhi tathA ceAganI sarva prakAranI siddhi. parameSThI eTale paramapUjya sthAne rahelA. e pAMca che. emAM ahI' paramezvara parameSThinA artha sakala rAgAdirUpa malarahita, sarva jIvAnA cAga ane kSemanuM vahana karanArA, zastrAdi upAdhithI rahita haiAvAne lIdhe prasannatAnA pAtra, naitirUpa, devAdhideva, sarvajJa puruSavizeSa samajavAnA che. ATalAM vivecanathI svarUpa ane abhidheya kahevAyuM. have tenuM tAtpaya kahe che. je vAcyA ne kahe te vAcaka kahevAya. siTrUSArthAnIjha soniSad bhUtam-A ph evA je akSara che, te siddhacakranuM Adi khIja che ane sakala AgamA rahasya che. ' jema jainetara zAsrAmAM traileAkacavijayA, ghaMTAla, svAdhiSThAna, pratya'girA vagere cakro prasiddha che, tema jainazAstrAmAM siddhacakra prasiddha che. temAM siddha evA parama tattvA cakrAkAre maDaLarUpe gADhavAcelA hAya te siddhacakra. e parama tattva nava che, arhata, "
Page #470
--------------------------------------------------------------------------
________________ 34 [jinApAsanA siddha, AcAya, upAdhyAya, sAdhu, darzana, jJAna, cAritra ane tapa. A siddhacakramAM khIjAM paNa pAMca khIjo che, jevAM ke DhA, do hai dU: temAM ' e prathama khIja che, tethI tene Adi khIja kahevAmAM Avyu che. je paramaguru evA arihaMtanA mukhamAMthI nIkaLyu hAya ane zraddhAsa panna vinayavaMta ziSyA pratye gayu. hAya te Agama kahevAya. AvAM AgamA mukhyatve khAra ane samudAyarUpe ghaNAM che. te badhAMnA sAra tti-siddha' gAya-yajJAca-sAdU' e pADAkSarI vidyAmAM AvI jAya che ane SoDAkSarI vidyAnA sAra * hU~' bIjamAM nihita che, eTale tene sakala Aganu rahasya kahevAmAM AvyuM che. ( A rphe khIja ' roSavighnaviyAnighna' eTale sa vighnAnA nAza karavAmAM sama che ane-' viru chu dardIsApadrumoma' eTale sarva prakAranA dRSTa ane aSTa eva je saMkalpA tene pUravA mATe kalpavRkSa samAna che. ahI dRSTa saoNMkalpathI rAjyariddhi vagere ane adRSTa sakalpathI svargAdi sukhA abhipreta che. chevaTe kahyu che ke 'zAstrAdhyayana dhyApanAvadhi niSeyar'A khIjatu zAstranA adhyayana ane adhyApana samaye avazya praNidhAna karavu joie.' ahI" zabdazAstranI racanAnA prasaMga che, eTale -
Page #471
--------------------------------------------------------------------------
________________ ahu matranA japa ] pa adhyayana-adhyApananA nirdeza karyAM che, paNa sava mumukSuee jinepAsanAmAM AgaLa vadhavA mATe tenu praNidhAna karavAnuM che, tenA japa tathA abhAvanA karavAnI che.' zrI jayasiMhasUrie dharmopadezamAlAmAM arUpa akSaratattvanuM varNana karatAM kahyu che ke ajJAAti-hArAntA, prasiddhA siddhamAtRA | yugAdau yA svayaM proktA, RSabheNa mahAtmanA || 3 || 'a'thI zarU thatI ane hu'mAM aMta pAmatI evI siddha-mAtRkA prasiddha che ke jene yuganA prArabhamAM para-mAtmA zrI RSabhadeva bhagavate svayaM kahI hatI.' ekaikamakSaraM tasyAM tattvarUpaM samAzritam / tatrANi zrIni savAni, cevu tiruti aivit // 4 // te siddha mAtRkAnA eka eka akSara tattvarUpane samAzrita (prApta) che, arthAt pratyeka akSara tattvarUpa che. temAM paNa '', '' ane '' e traNa tattvA evAM (viziSTa) che ke jemAM sajJa paramAtmA rahelA che.' '' tattvanuM varNana : akAraH prathamaM tatvaM, sarvabhUtabhayam / kaNThadezaM samAzritya vartate sarvadehinAm // 5 // " temAM akAra prathama tattva che, sarva prANIone abhaya ApanAruM che ane sava dehadhArIenA kaThasthAnane AzrIne raheluM che.'
Page #472
--------------------------------------------------------------------------
________________ :386 [piAsanA sarvAtmakaM sarvagataH, sarvavpApi sanAtanam / sarvapatvAzrita divya, cintita pApanAzanam // 6 // * "te tatva sarvasvarUpa, sarvagata, sarvavyApI, sanAtana ane sarva prANIone AzrIne raheluM che, tenuM divya thitana (sa) pApa nAza 4re che.'' sarveSAmapi varNAnAM, svaroNAM ca dhuri sthitam / vyaJjaneSu ca sarveSu, kakArAdiSu saMsthitam / / 7 / / pRthivyAdiSu bhUteSu, deveSu samayeSu ca / lokeSu ca sarveSu, sAgareSu ca saritsu ca / / 8 / / mantra-tantrAdiyogeSu, sarvavidya dhareSu ca / vidyAsu ca sarvAsu, parvateSu vaneSu ca // 9 / / zabdAdisarvazAstreSu, vyantareSu nareSu ca / pamageSu ca sarveSu, devadeveSu nityazaH / / 10 / / vyomavad vyApirUpeNa, saveM veteSu saMsthitam / nAtaH parataraM brahma, vidyate bhuvi kiJcana / 11 // te tattva (akAra) badhAya varSo ane svaromAM agrasthAne raheluM che ane kakArAdi sarva vyaMjane (nA - uccAraNa)mAM raheluM che. te tatva pRthvI Adi pAMca mhaabhuut| (Yel, 4, te45, vAyu mane mA ), hevI, sabhayo, sA , samudro, nahIsA, mAtra bhane -tAhiyogI, sarva vidyAdhare, sava vidhAma, patA, "vanI, vyA425 mA sa zAstrI, vyatarI, manuSyo,
Page #473
--------------------------------------------------------------------------
________________ ahaM maMtrano japa ] 397* sarpo ane sarva devAdhide-e badhAmAM AkAzanI jema sarva vyApI rUpe raheluM che. vizvamAM enAthI zreSTha bIjuM keI brahma vidyamAna nathI." idamAdyaM bhaved yasya, kalA'ttIta kalAzritam / nAmnA paramadevasya, dhyeyo'sau mokSakA kSibhiH // 12 / / " kalArahita athavA kalA sahita evuM A (parama) tava nAmavaDe je paramadevanI AdimAM che, te (paramadeva) nuM mekSanI AkAMkSAvALA puruSoe dhyAna karavuM joIe." " tattvanuM varNana: dIptapAvakasakaza, sarveSAM zirasi sthitam / vidhinA mantriNA dhyAta, trivargaphalada smRtam // 13 // sarva prANIonA mastakamAM rahela pradIpta agnisamAna A tatvanuM maMtradhArakavaDe je vidhipUrvaka dhyAna karAya te te dharma, artha ane kAma e trivarganI prApti rUpa phaLane ApanAruM che, ema (jJAnI puruSee) kahyuM che.' yasya devA bhidhAnasya, madhye hyetad vyavasthitam / puNyaM pavitra mAGgalyaM, pUjyo'sau tatvadarzibhiH // 14 // "puNya, pavitra ane maMgala evuM A tatva je paramAtmA ()nA nAmanI madhyamAM raheluM che, te paramAtmA. tattvadazIone pUjya che." - "g" tatvanuM varNana:
Page #474
--------------------------------------------------------------------------
________________ = = -298 [ jinepAsanA sarveSAmapi bhUtAnAM, nityaM yo hRdi saMsthitaH ! paryante sarvavarNAnAM sakalo niSkalastathA // 15 / / hakArI hi mahAprANaH, lokazAneSu pajitaH / vidhinA mantriNA dhyAtaH, sarvakAryaprasAdhakaH // 16 // "sarva prANIonA hRdayamAM sadA rahela, sarva varNonI aMte rahela, kalA sahita, kalA rahita ane laukika zAmAM mahAprANa" tarIke pUjIta (bahumata) evA hakAranuM maMtradhArakavaDe je vidhipUrvaka dhyAna karAya to te sarva kAryone sAdhaka che." yasya devAbhidhAnasya, paryanta eSa vartate / mumukSubhiH sadA dhyeyaH, sa devo munipuGgavaiH // 14 // je devanA nAmanA aMtamAM A (hakAra) rahe che, te (ba) devanuM mumukSu-munivaree sadA dhyAna karavuM joIe." biMdunuM varNana: sarveSAmapi satvAno nAsAgre parisaMsthitam / bindukaM sarvavarNAnAM, zirasi suvyavasthitam // 18 // hakAropari yo bindutulo jalabinduvat / yogibhizcintistasthau, mokSadaH sarvadehinAm // 19 // je sarva prANIonI nAsikAnA agra bhAgane viSe rahela che, je sarva varNonA mastake suvyavasthita che, je hakAra upara jalabiMdunI jema vartulAkAre rahela che ane
Page #475
--------------------------------------------------------------------------
________________ ahu maMtranA japa ] 399 je ceAgIe vaDe sadA cintita che, te biMdu sava jIvAne mAkSa ApanAra che.' trINyakSarANi bindu, yasya devasya nAma vai / sa sarjejJa: samAnyAta:, ' Urphe ' ftiain: r|| d < traNa akSare ane khidu maLIne je devanu' nAma thAya che, te deva papiDatA vaDe sajJa paramAtmA 'la' te (arihaMta) kahevAyA che.' anyatra kahevAyuM che ke akAreNocyate viSNU, rephe brahmA vyavasthitaH / hakAreNa IzaH proktastadante paramaM padam // 1 * kArathI viSNu kahevAya che, che, kArathI zivanu` kathana che, ane anusvAra che, e parama padanuM vAcaka che.' rephamAM brahmA rahelA tenA cheDe . Avu tAtparya ke A rIte sarva zaktimAna hAvAthI tenuM ahI' eTalI spaSTatA karI praNidhAna karatI vakhate matrasvarUpe ja karAya che, eTale ke tyAM mAtra khIja nahi, paNa tene bapada savavyApI ane praNidhAna karavuM iSTa che. daie ke khIjatuM japarUpa lagate je maMtra hAya tenA ja japa karavA joIe. 4-japa kAne kahevAya ? ma`trAkSaranI vAravAra AvRtti karavI tene japa
Page #476
--------------------------------------------------------------------------
________________ 4oo [ jinepAsanA kahevAya che. japavuM eTale belavuM-2TavuM. jemAM besavAnIraTavAnI kriyA vAraMvAra thAya, te japa. pa-kevo maMtrajapa ladAyI thAya? je maMtra gurudatta hoya che, eTale ke gurue vidhipUrvaka Apela hoya che, te ja ISTa phalane ApanAra thAya che, tethI mumukSue sArI tithi, sAre vAra, sAruM muhUrta joIne guru pAsethI vinayapUrvaka maMtra grahaNa kare joIe. kyAMkathI sAMbhaLeluM, koInI pAsethI taphaDAvela ke pustakamAMthI vAMcele maMtra game teTale japavAmAM Ave te paNa ITa phalane ApI zako nathI. 6-maMtrajapa kayAM kare ? kaI ekAMta oraDAmAM siMhAsana ke bAjoTha para zrI jinezvaradevanI chabI padharAvIne tenI sanmukha A maMtrane japa karavo ucita che. zrI haribhadrasUrie gabiMdumAM kahyuM che ke "japa devatAnI sanmukha athavA svaccha jaLAzanI AgaLa athavA patra, puSpa ane phaLethI lacelAM vRkSevALA-vanapradezanI aMdara karavA mATe satparuSanI AjJA che. eTale jyAM jevo saMyoga hoya te pramANe vartavuM ISTa che. je sthAnamAM maMtrajapa karavo hoya tyAM sudhI bhUpa kare joIe, ghIne dI prakaTAvavo joIe, AsapAlavanuM teraNa bAMdhavuM joIe ane puSpamALA laTakAvavI
Page #477
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinapAsanA OM hI ahaM namaH maMtrane eka suMdara paTa [ lekhakanI nityapUjA mAM A paTano varSothI upayoga thAya che. ]
Page #478
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinApAsano zrI jinezvaradevanA dhyAnamAM magna muni zrI vizvazAMti jaina ArAdhanA satra - muMbaI
Page #479
--------------------------------------------------------------------------
________________ ahaM maMtrano japa ] 401 joIe. TUMkamAM tene bane teTaluM pavitra tathA AkarSaka karavAthI maMtrajapamAM ghaNuM anukULatA rahe che. 7-pUrvavidhi prathama ISTadevanuM paMcepacArathI ke aSTAcArathI pUjana karavuM joIe, pachI sAragarbhita suMdara stuti-stotrathI temanI stavanA karavI joIe ane tyArabAda maMtra japamAM pravRtta thavuM joIe. prabhupUjana karatAM pahelAM sAta prakAranI zuddhi sAcavavI joIe, e vastu AgaLa ame eka svataMtra prakaraNa dvArA kahI gayA chIe, eTale ahIM tenI punarukti karatA nathI, paNa eTaluM jaNAvIe ke A pUjana ghaNuM ja zuddhipUrvaka thavuM joIe. zuddhi jeTalI vadhAre teTalI siddhi samIpa samajavI. tAMtrika mata pramANe maMtrajapa karatAM pahelAM pUjA, stotra, hRdaya, kavaca ane sahastranAmane pATha A pAMca vastu karI levI joIe, temAM ITadevatAnA pUjana vakhate Atmazuddhi, sthAnazuddhi, maMtrazuddhi, dravyazuddhi ane devazuddhi karI levI joIe. A dareka zuddhi mATenA alaga niyama che, te jijJAsue taMtragraMthethI jANavA. * ahaMmaMtra sAttvika che ane teno japa zAMti arthe karavAmAM Ave che, eTale te vakhate ta va paridhAna * A zuddhinuM keTaluMka varNana amoe jaina zikSAvalI-prathama zreNInA "maMtrasAdhana" nAmanA pustakamAM kareluM che. 26
Page #480
--------------------------------------------------------------------------
________________ 402 [ jinapAsanA karavAM joIe ane japamALA ke jene sAmAnya rIte navakAravALI ke nakAravALI kahevAmAM Ave che, te saphaTIka, rIpya ke veta pArAnI hevI joIe. vaLI Asana paNa veta UnanuM heya te IcchavA yogya che. 8-saMkhyAne nirNaya - maMtrajapa keTale kare che? tene nirNaya agAuthI karI levuM joIe ane tene game te bhege pAra pADavAne daDha saMkalpa levo joIe, anyathA nAnuM-moTuM kaIpaNa vi upasthita thatAM aTakI javAno saMbhava che. vaLI pratidina keTale japa kare, tene nirNaya paNa te ja vakhate karI levuM joIe ane te pramANe pratidina japasaMkhyA pUrI karavI joIe. maMtrano japa jeTalo thAya, teTale uttama che, paNa je te saMkalpapUrvaka savA lAkhane karavAmAM Ave te ghaNe phaladAyI thAya che. ame pUrva puruSonA kathanathI jANyuM che, tathA amArA pitAnA anubhavathI ema jeyuM che ke savA lakSa japAyelo A maMtra mahAmRtyuMjayanuM kAma kare che ane TUMka samayamAM ja ISTa mane rathanI pUrti kare che, vaLI japasaMkhyA ardhA upara pahoMcyA pachI suMdara sva. AvavAnI zarUAta thAya che ane pUrNAhutinA samaye te jIvanabhara yAda rahI jAya tevA apUrva zubhasUcaka svapnanI prApti thAya che. jeo pitAnA jIvanamAM ahamaMtrane savAkoDa japa kare che, temanuM jIvana dhanya dhanya bane che.
Page #481
--------------------------------------------------------------------------
________________ ahu" maMtranA japa] 9-japanA prakAro 403 japanA prakAro aneka che, paNa temAM traNa prakAranI vizeSa prasiddhi cheH (1) bhASya, (2) upAMzu ane (3) mAnasa. bIjo sAMbhaLI zake te pramANe maMtranA uccAra karave, te bhASya japa kahevAya che, bIjo sAMbhaLI na zake e rIte eTale hArDa khIDIne maMtranuM raTaNa karavuM, te upAMzu japa kahevAya che ane je maMtra mAtra mananI vRttiAthI ja svasaMvedanarUpe jAya te mAnasa kahevAya che. A traNa prakAre uttarAttara uttama che, eTale bhASya japa karatAM upAMzu japanuM ane upAMzu japa karatAM mAnasa japanuM phaLa ghaNuM vadhAre che. tethI mukhyatAe teA mAnasa japanuM avala`mana levu... zreSDa che, paNa tema na banI zake te upAMzu japanuM paNa avalakhana laI zakAya. bhASya janma kaniSTha hoI ane tyAM sudhI A prasaMge tenuM avalaMbana levu' nahi. anya samaye japanA abhyAsa mATe bhASyanuM avalakhana levAmAM Ave te ISTa che. 10-japa kevI rIte karave ? hAthanI AMgaLIo para, mALA upara ke nAsikAnA agra bhAga upara dRSTi sthira karIne tathA atarAtmAthI zAMta thaIne maMtrAnA akSaramAM cittanI vRttine parAvI devI joIe. jema sUtra (DhArA) parAvyA pachI mALAnA maNukA jyAM tyAM vikharAI jatA nathI, tema manane maMtranA akSaromAM parovyuM ke tenI vRtti jyAMtyAM jatI nathI.
Page #482
--------------------------------------------------------------------------
________________ 404 [jinapAsanA jyAre mana vyAkuLa thAya, tyAre thoDIvAra mATe japa choDI deve joIe. zrI haribhadrasUrie gabiMdumAM kahyuM che ke "vyAkula citta vakhate japane tyAga karavAthI (aMdarathI azAMta chatAM bahArathI zAMta AkAra dhAraNa karavArUpa) mAyAcArano tyAga thAya che tathA vizrAMti levAthI japamAM sArI rIte pravRtti thAya che.' bhUtazuddhitaMtramAM kahyuM che kemn saMhRtya viSayAn mantrArthagata-mAnasaH / na druta na vilamba ca, japen mautikahAravat // japa karatI vakhate bAhya viSayone manathI dUra karavA arthAt ukheDI nAkhIne maMtranA arthanI bhAvanApUrvaka ati utAvaLe nahi ane ati maMda gatie paNa nahi, eTale ke sarakhI rIte jema metInA hAramAM dhIme dhIme metI parovIe chIe, te ja pramANe japa kare." tAtparya ke japa karatI vakhate manane samagatie calAvavuM paNa tene vega vadhI jAya ke DhIluM paDI jAya, ema karavuM nahi. manane samagatie calAvavA mATe keTalAka abhyAsanI jarUra che. te mATe ame dhyAnanA vargomAM% tathA avadhAna * dhyAnanA vargo ghaNAM varSa pahelAM calAvatA hatA, hAlamAM calAvatA nathI; paNa kaI kaI mumukSune khAsa zikSaNa levuM hoya te keTaluMka mArgadarzana ApIe chIe.
Page #483
--------------------------------------------------------------------------
________________ aha maMtrane ja5], 405 prayegenA zikSaNamAM nIcenI prakriyA amalamAM mUkI hatIH 1 thI pa0 sudhInA aMke dhIme dhIme eka sarakhA aMtare belI javA. temAM jhaDapa vadhI jAya te druta deSa samaja ane jhaDapa ghaTI jAya to vilaMbita deSa samaja. gaNanA vakhate eka paNa vikalpa UTha na joIe. vikalpa UThe tyAM sudhI prakiyA siddha thaI nathI ema samajavuM. jyAre 1 thI 50 sudhInI saMkhyA samagatie belAya tyAre saMkhyAne kama AgaLa laMbAvI 100 sudhIne kare. A rIte 1 thI 100 sudhInI saMkhyA barAbara sarakhA aMtare belAya ane koI jAtano doSa Ave nahi tyAre mana samagatie cAle che, ema samajavuM ane teno yathArtha upaga kare. japa aMge bIjA sUcano nIce mujaba che - (1) ja5 daramiyAna sadAcAranuM pAlana karavuM. (2) japa anidrita thaIne karavo, eTale ke japa karatAM UMghanAM jhokAM na AvI jAya tene khyAla rAkhavo. AhAranuM pramANa vadhAre thayuM hoya, thAka khUba lAgyo hoya ke japamAM mana barAbara ceTatuM na hoya, tyAre UMghanAM jhokAM AvavA saMbhava che, eTale upAsake A bAbatane khAsa upayoga rAkho. + avadhAnaprayogonuM zikSaNa vyakitanI yogyatA joIne samaya-saMyoga-anusAra Aje paNa ApIe chIe. le0
Page #484
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jineApAsanA (3) jaya svastha citte karavA, eTale ke te samaye khIjA kAI vikalA UThavA devA niha. 406 (4) teASa dhAraNa karavA, eTale ke japanuM phaLa maLaze ke nahi ? evA vicArane sthAna ceAgyatA ane samaya paripakva thaye tenu maLaze, evI AMtiraka zraddhA rAkhIne japamAM na ApatAM phaLa avazya pravRtta thavuM. (5) sIvelAM vastra dhAraNa karIne, nagna thaIne, mukta keza rAkhIne ke apavitra hAthavaDe japa karavA nahi. temaja ci'tAtura citta, krodhAvezamAM ke bhramita cittathI paNa ma trajapa karavA nahi. 11-ajapAjApa japa jyAre carama sImAe pahoMce che, tyAre vagara jacce paNa japAya che, jene anubhavIee ajapAjApanI sthiti kahI che. A sthiti prApta thaye mananI tamAma vRttie eka sUkSma kendramAM AvI jAya che, eTale tenu yatheccha paribhramaNa aTakI jAya che. ceAgIe athavA mahA tmAonuM mana A jAtanA ajapAjapa japatu hAya che, tethI ja temane aneka prakAranI siddhio sAMpaDe che. 12-matrajapanA lAbhA japanuM anuSThAna sadAcArapUrvaka karavAnu... hAya che, tethI temAM yama-niyama siddha thAya che. vaLI niyata japa pUro karavA mATe lAMkhA samaya sudhI eka Asane sthira
Page #485
--------------------------------------------------------------------------
________________ aha maMtrano japa ] 407 besavuM paDe che, tethI Asanasiddhi paNa thAya che, ane japa pUraka, kuMbhaka tathA recakanAM dhoraNe karavAmAM Ave te prANAyAmamAM paNa sArI pragati thAya che X te ja rIte japa karatI vakhate Indriyo ane mana viSayamAMthI sArI rIte kheMcAI jAya che, tethI pratyAhArane paNa abhyAsa thAya che ane japa vakhate mananI vRttiono pravAha eka tarapha vahe che, eTale dhAraNA paNa vikAsa pAme che. A rIte japanA anuSThAnathI yamaniyamAdipUrvaka caganAM cha aMge siddha thAya che, tethI dhyAnanI gyatA Ave che ke jenuM varNana have pachInA prakaraNamAM karavAmAM AvyuM che. + japanA tera prakAromAM puraka, kuMbhaka tathA recanAM dhoraNe karavAnuM vidhAna che. zrI siMhatilaka sUrie A tera prakAre mannAdhirAja rahasyamAM jaNAvelA che.
Page #486
--------------------------------------------------------------------------
________________ -dhyAnanI mahattA prakaraNa bAvIzamu dhyAna eka mahApuruSe kahyuM che ke pUjAkoTisamaM stotraM, stotrakoTisamo japaH / japakoTisamaM dhyAnaM, dhyAnakoTisamo layaH || pUjA eTale bAhya upacArethI thatI pUjA. stAtra eTale sAragabhita stuti-stavana, japa eTale iSTadevane maMtrajapa. dhyAna eTale iSTadevanuM dhyAna ane laya eTale sAdhyuM, sAdhana ane sAdhakanI bhedabuddhine nAza. A adhI 'upAsanAnI uttarottara zreSTha bhUmikAe che. ahIM kATi zabdanA prayAga mahAna aMtara darzAvavA mATe thayelA che. A kathananuM tAtparya e che ke upAsake iSTadevanA niyata pUjA-pATha karI lIdhA eTale badhu patI gayuM, ema samajavAnu nathI. teNe iSTadevanA guNAnuM paNa smaraNa karavu joIe ane te mATe sAragarbhita sudara stuti, stavana ke snAtrA khelavAM joIe. tenA prabhAva ApaNA AtmA para ghaNA paDe che, eTale ke iSTadevanA jevA ja guNNA meLavavAnI vRtti ApaNA aMtaramAM jAgrata thAya che
Page #487
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAna ] 409 ane te dhIme dhIme tIvra thatAM guNa-sa'pAdananu kArya zarU thaI jAya che. paratu A lAbha tyAre ja maLe che ke jyAre stuti-stavana-OAtranA artha barAbara samajIe ane tenA para ciMtana-manana karatA rahIe. jo phrAnAgrAphanI cUDInI mAphka mAtra zabdoccAraNa karI jaIe, teA tethI Ave lAbha thavA sa bhava nathI. A ja vastune bIjI rIte kahevI hoya teA ema kahI zakAya ke prabhunAM sAragabhita stuti-stavana-OAtrA para ci'tana-manana karavuM, e paNa upAsanAne eka mahattvanA bhAga che, tethI upAsake temAM pravRtta cavuM joIe. prabhunI aMgapUjA tathA agrapUjA karyAM pachI caityava'dana karavAnu' je vidhAna che, tathA vividha prakAranI vistAravALI pUjAe bhaNAvavAnI je ceAjanA che, tema ja sAyakALa pachI gAnatAna sAthenI bhAvanA besADavA mATene je pracAra che, temAM e ja hetu rahele che ke ApaLe zrI jinezvara devanA sadbhUta-yathArtha guptheA jANI zakIe ane tenA Adarza sAme rAkhIne ApaNA jIvanapatha ujALI zakIe. pUjApATha ane stuti-stAtra pachInI bhUmikA ISTadevanA maMtrajapanI che ane te ghaNI UMcI che. tenAthI iSTadevanA sapa` ghaNA vadhI jAya che ane tenuM satata smaraNu rahyA kare che, para`tu A jaya japanA dheAraNe eTale ke japanA sthApita niyameApUrvaka thAya te. hAthamAM japamALA hoya ane saMsAra-vyavahAranI
Page #488
--------------------------------------------------------------------------
________________ 410 : [ jinepAranA vAta thatI hoya ke lAgatAvaLagatAne dhaMdhA-dhApA aMge sUcanAo apAtI hoya tyAM ISTadevane saMparka zI rIte sadhAya? athavA te amuka japa pUrA karavA che, mATe mALAnA maNakA ati jhaDapathI pheravAye jatA hoya tyAM maMtrAkSa vyavasthita-zuddha kyAMthI belAya? je maMtranA akSaro AghApAchA thaI jAya ke bolavAnA rahI jAya te e maMtra khaMDita thaya gaNAya che. A khaMDita maMtra viziSTa keTinuM ke uttama phaLa kyAMthI ApI zake ? jema mUrtinuM khaMDana ApaNA dilane khaTake che, tema maMtranuM khaMDana paNa ApaNA dilane khaTakavuM joIe. vadhAre spaSTa kahIe to maMtra e ISTadevatAne akSaradeha che, eTale teno pUrepUro Adara kara joIe ane tenI koI paNa prakAre AzAtanA na thAya, ene khyAla rAkhIne japa karavuM joIe. japa karatAM paNa dhyAnanI bhUmikA ghaNI caDiyAtI che, paraMtu te emane ema prApta thatI nathI. te mATe sArA pramANamAM gyatA prApta karavI paDe che. khAsa karIne yama -niyama eTale saMyamanuM pAlana, Asanasiddhi eTale eka ja Asane lAMbA samaya sudhI sithara besavAne abhyAsa, prANAyAma eTale zarIramAM rahelA pAMca prakAranA vAyu upara yathArtha kAbU, pratyAhAra eTale manane IndriyonA arthamAMthI pAchI kheMcI levAnI tAlIma ane dhAraNuM eTale citta vRttine pravAha eka ja vastu tarapha vALavAnuM sAmarthya,
Page #489
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAna ] 411. ATalI vastu te dhyAnamAM pravRtta thanAramAM avazya joIe. A badhI vastu abhyAsathI siddha thAya che, eTale mukhya vAta abhyAsanI che. dhyAna dharavuM kaThina che, mATe tene cheDI devuM ke tenAthI AghA rahevuM, e vicAra barAbara nathI. keTalAMka kAryo kaThina hoya to paNa siddhi, saphaLatA ke vijaya prApti. mATe avazya karavAM paDe che. tyAM je kaThinAIthI DarIne tene choDI devAmAM Ave to siddhi, saphaLatA ke vijaya. dUra cAlyAM jAya che ane niSphaLatA, nAmezI ke apayazane cAMdale kapALe ceTe che. zrI jinezvaradevanA jIvana sAmuM ja juo ! temaNe kevI kaThina sAdhanA karI ! je vidathI DarI jaIne ke upasargothI hatAza thaIne temaNe sAdhanA cheDI dIdhI hota. te kadI paNa ahepadanI prApti karI zakyA hota kharA ? zrI mahAvIra svAmI ke je carama jinapati ane vartamAna zAsananA nAyaka che, temaNe te sAdhakane eka ja upadeza Ape che ke "kaThinAIothI Daro nahi, himmatathI AgaLa vadhe ane tene sAmane kare. chevaTe vijaya tamAro che." ApaNe emanA ja anuyAyIo-bhakto-sevake ane kaThinAIthI DarI jaIe te bhagavAnanA upadezane anAdara karyo gaNAya, eTale dhyAnathI cagyatA prApta karIne dhyAnamAM. pravRtta thavuM ane kaI paNa bhege temAM saphaLa thavuM. e. ja ApaNe eka mAtra saMka9pa hoI zake.
Page #490
--------------------------------------------------------------------------
________________ 41ra [ jine pAsanA jainazAstro kahe che ke "ucca keTinA dhyAnane Azraya lIdhA vinA jJAnAvaraNIya Adi ghAtI karmone nAza thata nathI; jJAnAvaraNIya Adi karmone nAza thayA vinA kevaLajJAnanI prApti thatI nathI; ane kevaLajJAnanI prApti thayA vinA siddhAvasthA sAMpaDatI nathI, eTale siddhi, mukti ke mekSanA abhilASIoe dhyAnane Azraya avazya le ja joIe. layanI sthiti ke jene sahuthI chelle nirdeza karavAmAM AvyuM che, te dhyAna dharatAM dharatAM ja prApta thAya che, eTale upAsanA-mArgamAM dhyAna e ati mahattvanI vastu che ane tethI dareka upAsake tenA svarUpa-vidhi vagerethI vahelI take paricita thaI dhyAna mATe tatpara thavuM ISTa che. 2-zrI jinezvaradevanuM dhyAna kAyAne maMdira banAvI, hRdayane Asana karI tenA para zrI jinezvaradevanI maMgalamUrti sthApita karavI ane tenA para manane ekAgra karavuM, e zrI jinezvaradevanuM dhyAna che. pAThake amArA A kathanane marma barAbara samaje. kAyAne maMdira banAvavuM eTale kAyAne pavitra banAvavI. ahIM koI ema kahetA hoya ke "kAyA te maLamUtrathI bharelI che, te zI rIte pavitra bane ?" te te amArA kathanane marma samajyA nathI. ahIM pavitratAthI sadAcAra-sadupayeganuM - sUcana che. kAyA jyAre durAcArane tyAga karI sadAcAramAM pravartatI rahe ane tenAM aMgone upayoga viSayabhoga mATe
Page #491
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAna ] 413 nahi, paNa sArAM sArAM kAme karavAmAM thAya, tyAre te pavitra thaI kahevAya. durAcAra kene kahevAya? tenI spaSTatA karavAnI jarUra che kharI? jarUra hoya te ame jaNAvIe chIe ke kAyAthI abhakSya bhakSaNa karavuM, hiMsA karavI, dArU pIve, cerI karavI, jUTha bolavuM, jugAra rama, parastrI-gamana karavuM, vezyA sAthe viSayabhaMga kare, prANIone zikAra kare ke koIne koI prakAranuM du:kha upajAvavuM, e durAcAra che ane kAyAne dhArmika-AdhyAtmika kriyAomAM pravartAvavI tathA koI paropakArI pravRttiomAM jeDavI, e sadAcAra che. hAtha, paga, AMkha, kAna vagere aMgeno durupayega paNa thaI zake che ane sadupaga paNa thaI zake che. dAkhalA tarIke hAthathI keIne kAna pakaDIe, keIne cUMTI khaNIe, keIne thappaDa mArIe ke lAkaDI yA anya hathiyAra uThAvI bIjAnA para prahAra karIe athavA te tenAthI cheTAM, kharAba ke bibhatsa lakhANa lakhIe, e hAthano durupayoga che; ane hAthathI deva-gurune praNAma karIe, dAna daIe, kaI paNa parepakArI kAme karIe ke tenAthI kaMInuM bhaluM thAya evA lekha vagere lakhIe to e hAthane sadupayoga che. * pagathI koIne lAta mArIe, koIne kacaDI nAkhIe, na javAnA sthAne jaIe tathA viSayane unmAda zAMta karavA mATe tene AdhAra laIe te e pagane durupayoga.
Page #492
--------------------------------------------------------------------------
________________ 414 jinApAsanA che ane pagathI cAlIne devama"dire, upAzraye ke dhanA sthAnake jaIe, kAI dInaduMHkhInuM kAma karI ApIe ke tI bhUmine sparza karIe, te pagane sadupayeAga che, AMkhathI kAI strInI sAme kharAkha dRSTi karIe, koI puruSa ke pazu vagerenAM gupta agA nihALIe, kAIne DArIe-bhaya upajAvIe, ke InAM chidro nihALIe, bibhatsa sAhitya vAMcIe ke khibhatsa nAca, nATaka, nRtya vagere joIe e AMkhanA durupayeAga che ane AMkhathI devamUti nAM dana karIe, sata puruSAnu mukhAraviMda nihALIe ke dIna du:khI para karuNAbharI najara nAkhIe, sArAM sArAM pustaka vAMcIe, dhArmika utsava-mahAtsaveA nihALIe ke tItha, madira vagere dharmasthAnAnI bhavyatA nihALIe, e AMkhanA sadupayeAga che. te ja rIte kAnathI kAInI niMdA ke kuthalI sAMbhaLIe, zaMgArika bibhatsa gItA ke vArtAo sAMbhaLIe, koInI khAnagI vAta jANI levAnA prayAsa karIe, e kAnane durupayeAga che ane kAnathI zAsravacana sAMbhaLIe, mahApuruSonI vANI sAMbhaLIe, prabhubhaktinAM gItA-bhajanastavanA sAMbhaLIe, dhArmika vArtAlApa ke saMvAda sAMbhaLIe, kAI dIna du:khInI hakIkata sAMbhaLIe, e Anane sadgupacAga che. keTalAka ema samaje che ke kAyAne puSkaLa pANIthI snAna karAvIe ane uvarRNu, sAbu vagerethI tenA mela
Page #493
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAna ] 4pa kADhIe eTale pivatra thAya che, paNa e khAhya pavitratA che. tenI sAthe abhya'tara pavitratA paNa joIe ane te upara kahyuM tema kAyAne sadAcAramAM pravartAvavAthI tathA hAtha-paga vagere agene sArA kAmamAM upayeAga karavAthI prApta karI zakAya che. kAyAne kuTilatAnA akhADA manAvaveA ke devane virAjavAnu maMdira banAvavuM, e ApaNA hAthanI vAta che. jo ApaNe ati durlabha evA mAnavadeha pAmIne paNa mAkSa-prAptimAM ananya kAraNabhUta evI zrI jinezvaradevanI bhakti, ArAdhanA ke upAsanA na karIe te ApaNA jevA mUDha, mRkha ke gamAra koNa ? mekSanI prApti mAtra mAnavabhavamAM ja zakaya che, evI jAherAta karavA pAchaLa mahApuruSonA uddeza e che ke manuSyA A kAyAnuM sAcuM mUlya samaje ane tenA mekSaprApti mATe anatA upayAga kare; paraMtu ApaNe kAyAnuM sAcu mUlyAMkana karyu" nathI, tene viSayabhAganuM sAdhana mAnI lIdhuM che ane tene manaphAvatA durupayeAga karI rahyA chIe. Ama chatAM jAgyA tyAMthI savAra samajIne hajI paNa tenuM sAcuM mUlyAMkana karIe ane tenA dvArA banI zake teTalu mekSaprAptinuM kArya sAdhI laie, emAM ja ApaNuM hita che. sujJone-zANAone AthI adhika zu kahevu. ? devamUrtine game tyAM padharAvI zakAya nahi, te mATe khAsa beThaka-khAsa Asana joIe. devA paNa te mATe
Page #494
--------------------------------------------------------------------------
________________ 41 [ jinApAsanA prAtihA nI sAmagrImAM sphaTikanu' su'dara pavitra Asana sAthe rAkhe che; ane madirAmAM paNa te ja jAtanI vyavasthA hAya che. ApaNA kAyArUpI maMdiramAM devanu Asana banAvavA mATe sathI zreSTha sthAna ApaNuM hRdaya che. ahI` hRdayathI lAhIne zarIramAM dhakelanAruM avayava nahi paNa haiyu, dila ke aMtaHkaraNa samajavAnu che. te mAnavadehanI adara AvelAM traNa mama sthAne paikInuM eka che ane lAgaNIe (Feelings, sentiments) nA prAdurbhAva thavAnu` mukhya sthAna che. AnAthI vadhAre sAru khIjuM sthAna karyu hAI zake? devanuM Asana pavitra hAvu' joIe, eTale ke temAM kAI jAtanI apavitratA, azuddhi ke malinatA na hovI joIe. jo AsanamAM apavitratA, azuddhi ke malinatA hAya tA deva tyAM birAje nahi, eTale ApaNe hRdayanI apavitratA-azuddhi-malinatA dUra karavI ja rahI. ApaNA hRdayamAM Aje kevI kevI lAgaNIe UThI rahI che, tenuM nirIkSaNa karo. ghaDIkamAM krodha-gussA-raudra bhAva bhabhUke che, teA ghaDIkamAM mAna-ma-mithyAbhimAnane AvirbhAva thAya che. vaLI ghaDIkamAM mAyA-kapaTa-dagAnI vRtti saLavaLatI jaNAya che, te ghaDIkamAM leAbha-tRSNA-parigrahanI sajJA jora para AvatI jaNAya che. ane bhUMDI bhUtAvaLa jevI aneka prakAranI lAlasA-vAsanAonA tyAM haradama AvirbhAva thAya che. vaLI ghaDIkamAM mAyA-kapaTa-dagAnI
Page #495
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAna ] 417 vRtti saLavaLatI jaNAya che, te ghaDIkamAM lebha-tRSNaparigrahanI saMjJA jora para AvatI jaNAya che! A rIte kaSAya ane viSaya baMnene tyAM mekaLuM medAna maLeluM hovAthI ApaNuM samasta hRdaya bhraSTa-apavitra-azuddha thayeluM che. temAM thoDI jagA paNa pavitra-zuddha-svaccha zodhavI hoya te ghaNuM muzkelI paDe tema che, eTale tenuM sAMgopAMga zuddhikaraNa thAya, e ja ISTa che. je leDhAnA khIlA, kolasA ke hADakAvALI jagA para zrI jinezvaradevanuM Asana bichAvI zakAya nahi, te jyAM kadha, mAna, mAyA, lobha ane vividha prakAranI vAsanAorUpI gaMdakI paDelI hoya tyAM zuM zrI jinezvaradevane padharAvI zakAya kharA ? ame to ema kahIe chIe ke je ApaNuM hRdayamAM zrI jinezvaradevanuM samavasaraNa racavuM hoya te paNa racI zakAya, paraMtu te mATe zubha manega, zubha vacanaga ane zubha kAyagarUpI traNa koTa racavA joIe, ullAsarUpI azokanuM vRkSa nirmANa karavuM joIe, sadbhAvanArUpI puSpanI vRSTi karavI joIe, parAvANathI, maMtrane divya davani karavuM joIe, zAMti-samatArUpa cAmaro DhaLavA. joIe, zuddhirUpI sphaTikanuM Asana bichAvavuM joIe, bhadratArUpI bhAmaMDalanI racanA karavI joIe, dayArUpa duMdubhine jorazorathI nAda kare joIe ane tRSNAtyAga, titikSA tathA tapanuM trividha chatra taiyAra rAkhavuM joIe. 27
Page #496
--------------------------------------------------------------------------
________________ 418 [ jinApAsanA asa, AvI--ATalI taiyArI hoya te ApaNA hRdayamAM zrI jinezvaradevanuM samavasaraNa jarUra racAya ane temanAM divya dedAranAM dazananA lAbha ApaNane jarUra maLe. zrI jinezvaradevane hRdayamAM birAjamAna karyAM pachI mananI saghaLI vRttiAne temanA pratye ja kendrita karavI joIe. jo ApaNe zrI jinezvaradevane kalpavRkSa, kAmadhenu ke ciMtAmaNiratnathI adhika mAnatA hAI e hAI e tA emanAthI ja ApaNI badhI ISTasiddhi thaI javAnI che evI dRDha zraddhA hAya, pachI anya koI vastunA vicAra ja zA mATe karaveA? emanAM aga para-mukhapara mananI vRttiAne ekAgra-sthira karIne besI jaIe, e ja ISTa che, jema ApaNAM zarIramAM e dravyacakSue che ane tenAthI bahAranA anekavidha padArthone nihALI zakIe chIe, tema ApaNA aMtaramAM pratibhArUpa eka cakSu che ane tenA AdhAre saMskArarUpe sa'grahAyelI koipaNa vastunAM ApaNe darzana karI zakIe chIe. kadAca tathAprakArano utpreSaka sAmagrI na heAya teA tatkAla e darzana na thAya, paNa vizeSa ciMtana-manana karatAM koIne koI udhaka sAmagrI jarUra maLI jAya che ane te vastunAM darzana karI zakIe chIe. avadhAna-prayAgAmAM mukhyatve A AMtaracakSunA ja upayAga hAya che ane tethI saMskArarUpe grahaNa karelI seMkaDA vastuone atarathI joI ne tenu yathA kathana karI zakAya che.
Page #497
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAna ] 419 je A zakti barAbara khIlI hoya to ApaNe aMtaramAM birAjamAna karelI zrI jinezvaradevanI mUrtinAM maMgala darzana barAbara karI zakIe ane AnaMdanA udadhimAM magna banI kRtArtha thaI zakIe. -dhyAnanI oLakhANa zrI jinabhadragaNikSamAzramaNe dhyAnazatakamAM mananI traNa avasthAo varNavI che: (1) cittarUpa, (2) bhAvanA ke anuprekSArUpa ane (3) dhyAnarUpa. tene paricaya ApatAM temaNe jaNAvyuM che ke mana jyAre anyAyanya viSa grahaNa karI rahyuM hoya, eTale ke kSaNamAM eka viSaya, pachI bIje viSaya, pachI trIje viSaya, ema eka pachI eka aneka viSayo grahaNa karatuM hoya tyAre tene cittarUpa samajavuM. jyAre mananI vRttione pravAha eka viSaya para vahI rahyo hoya, tyAre tene bhAvanA ke anuprekSArUpa samajavuM, ane jyAre mananI vRttio kaI eka viSaya para ekAgra thaI jAya, sthira thaI jAya, tyAre tene dhyAnarUpa samajavuM. A paricaya parathI samajI zakAze ke dhyAna e mananI ekAgratAnuM ja bIjuM nAma che. anya maharSioe paNa dhyAnanI vyAkhyA AvI ja karI che, eTale mananI ekAgratAne ja dhyAna samajavAnuM che. 4-dhyAnanA prakAre jyAre mananI ekAgratA keI azubha viSaya paratve thatI hoya, tyAre te azubha dhyAna kahevAya che, ane jyAre
Page #498
--------------------------------------------------------------------------
________________ 420 [ jinepAsanA zubha viSaya para thatI hoya, tyAre te zubha dhyAna kahevAya che. A be prakAranAM dhyAnamAMthI azubha dhyAna tyajavA gya che, kAraNa ke tethI pApakarmane baMdha thAya che ane tenAM ati kaTu phaLa bhegavavA mATe corAzIlakSa nimAM paribhramaNa karavuM paDe che. jyAre zubha dhyAna AdaravA gya che, kAraNa ke tethI Amapradezane vaLagI paDelAM-Atmapradeza sAthe tAdAmyapaNAne pAmelAM karmonI nirjarA thAya che, ane chevaTe sarva karmone kSaya thatAM akSaya-avicala sukhanA dhAmarUpa siddhAvasthAnI prApti thAya che. have A dhyAnane uttara prakAro joIe. azubha yAnanA Arta ane raudra evA be prakAro che. jemAM Arta eTale duHkha ke pIDAnuM ciMtana mukhya heya, pachI te bAhya ISTa soga baLe rahevA aMge hoya ke aniSTa viga thavA aMge hoya, paNa te ArtadhyAna ane jemAM rudratA eTale hiMsA, krodha ke vaira vigerenuM ciMtana mukhya hoya te zaidra dhyAna. eja rIte zubha dhyAnanA paNa dharma ane zukala evA be prakAro che. jemAM dharmanuM ciMtana mukhya heya te dharmadhyAna ane jemAM vyAkSepa tathA saMmehAdithI rahita ujajavala yAna heya te zukala dhyAna. A rIte dhyAnanA kula cAra prakAre thayA. te darekanA paNa avAMtara cAra cAra prakAro che, te A pramANe ArtadhyAnanA cAra prakAroH (1) aniSTasoga-aniSTa eTale ApaNane ISTa
Page #499
--------------------------------------------------------------------------
________________ 421 dhyAna ] priya-mananukUla na hoya tevI vastu prApta thatAM tenA vigate mATe-tene dUra karavA mATe athavA aniSTa na AvavA mATe tanmaya ciMtana karavuM, te aniSTasaMga nAmanuM ArtadhyAna. (2) ISTaviyega-ke ISTa eTale priya ke mane nukUla vastu cAlI jatAM tenI punaH prApti mATe athavA ISTa TakI rahevA mATe satata ciMtana karavuM, te ISTaviyega nAmanuM ArtadhyAna. (3) regaciMtA-zArIrika pIDA, mAnasika pIDA ke reganI utpatti thatAM tene dUra karavAnuM satata ciMtana karavuM, te regaciMtA nAmanuM ArtadhyAna. (4) nidAna-bheganI tIvra lAlasAne vaza thaI aprApta vastu prApta karavAne daDha saMkalpa kare ane manane temAM ja joDAyeluM rAkhavuM, te nidAna nAmanuM ArtadhyAna. raudradhyAnanA cAra prakAro : (1) hiMsAnubaMdhI-eka ke vadhAre prANanI hiMsA karavA mATe satata ciMtana karavuM, te hiMsAnubaMdhI nAmanuM raudra dhyAna. amRtAnubaMdhI-amRta eTale asatya ke jUThuM bolavA saMbaMdhI ciMtana karavuM te amRtAnubaMdhI nAmanuM raudradhyAna. (3) teyAnubaMdhI-corI saMbaMdhI satata vicAro karavA, te teyAnubaMdhI nAmanuM raudradhyAna.
Page #500
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA () viSayasaMrakSaNAnubaMdhI-viSayabheganI sAmagrInuM saMrakSaNa karavA mATe satata duSTa ciMtana karavuM, te viSayasaMrakSaNAnubaMdhI nAmanuM raudradhyAna. dharmadhyAnanA cAra prakAra : (1) AjJAvicaya-vItarAga mahApuruSanI dharma saMbaMdhI je AjJAo che, tenI bhavyatA, kalyANakAritA AdinuM satata ciMtana karavuM, te AjJAviya dharmadhyAna. (2) apAyavicaya-sAMsArika sukha ane rAgAdi Azra. vaDe AtmAne thatA apAya ke aniSTanuM ciMtana karavuM, te apAyavicaya dharmadhyAna. (3) vipAkavicaya-karmanA zubhAzubha vipAkanuM satata ciMtana karavuM, te vipAkavicaya dharmadhyAna. saMsthAnavicaya-saMsthAna eTale leka ke vizvanuM baMdhAraNa, te saMbaMdhI satata ciMtana karavuM te saMsthAnavicaya dharmadhyAna. A dhyAnamAM dharma, adharma, AkAza, kAla, pudgala ane jIva, e SaDadravya saMbaMdhI tathA cauda rAjalakanA puruSAkAra saMbaMdhI mukhya ciMtana heAya che. zukaladhyAnanA cAra prakAre (1) pRthakatva-vitarka-vicAra-jemAM zratajJAnanA AlaM banapUrvaka cetana ane acetana padArthamAM utpAdaka vyaya, dhrauvya, rUpitva, arupita, sakriyata, akriya
Page #501
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAna ] 23 tva Adi padArthonuM bhinna bhinna rUpathI ciMtana karavuM te pRthakatva-vitarka-savicAra nAmanuM zukaladhyAna. ahI pRthakatvathI bhinnatA, vitarkathI zrata ane vicArathI eka artha parathI bIjA artha para, eka zabdathI bIjA zabda para tathA manAyega Adi koIpaNa eka viyogathI bIjA vega para ciMtanArthe thatI pravRtti samajavAnI che. ekatva-virtaka-nirvicAra-jemAM zrutajJAnanA AlaMbanapUrvaka mAga Adi keIpaNa eka pegamAM sthira thaIne dravyanA eka ja paryAyanuM abheda ciMtana karavuM te ekatva-vitarka-nirvicAra nAmanuM zukaladhyAna che. A dhyAna prApta thayuM ke jJAnavarayAdi cAre ghAtIkarmane sarvathA nAza thAya che ane aneka sUryanA prakAza karatAM paNa vadhAre jvalaMta evA kevaLajJAnanI prApti thAya che. (3) sUkSmakriyApratipAtI-jyAre sarvajJatAne pAmele AtmA ganirodhanA kamathI aMte sUkSma zarIrane Azraya laIne bAkInA sarva gene rokI de che, tyAre A dhyAna prApta thayuM gaNAya che. temAM sUkSma zvAsehvAsa yA rudhiravahana jevI sUma kriyA ja bAkI rahI hoya che ane temAMthI paDavApaNuM hatuM nathI, eTale tene sUmakiyADapratipAtI kahevAmAM Ave che.
Page #502
--------------------------------------------------------------------------
________________ 44 [ jine pAsanA (4) samucchinna kriyA'nivRtti-jyAre zarIranI zvAse zvAsa Adi sUkSma kriyA paNa adha thaI jAya ane Atma-pradezo savathA niSkapa thaI jAya tyAre A dhyAna prApta thayuM gaNAya che. temAM sthUla ke sUkSma koIpaNa prakAranI mAnasika, vAcika ke kAyika kriyA rahetI nathI. A dhyAnanA kALa mAtra a, 6, 3, , hU~ e pAMca hasva akSara elIe eTaleA ja hAya che. A dhyAnanA pratApathI bAkI rahelAM sarve karmAM kSINa thaI jatAM AtmA potAnI svAbhAvika Urdhva gatithI lAkanA agrabhAge pahoMce che ane tyAM AvelI siddhazilAmAM sthira thaI ne anaMtakALa sudhI aniva canIya sukhanA upabhega kare che. zukala dhyAnanA chellA be prakArAmAM zrutajJAnanuM AlaMbana hAtu nathI, eTale te nirAlakhana dhyAna kahevAya che. alakhatta, AmAM mananu' ekAgra ciMtana nathI, kintu kAyika ekAgrabhAvasthiratAne paNa dhyAna gaNyu* hAvAthI ene dhyAna kahyu' che. paudgalika sukhanI tIvra AkAMkSA rAkhanArA sa prANIone Artta dhyAna ane raudradhyAna thavuM sahaja che. temAM kAI vizeSa prayatna karavA paDatA nathI; paraMtu dhamadhyAna viziSTa prayatnanI apekSA rAkhe che, kAraNake jyAre Apta dhyAna ane raudradhyAnane tyAga karavAmAM Ave che, tyAre ja dhama dhyAnamAM praveza thAya che ane vairAgya tathA
Page #503
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAna ] 45 satsaMga vagerenI sahAya heya te ja te Take che. zukaladhyAna te tethI paNa viziSTa prayatnanI apekSA rAkhe che, kAraNake temAM vyAkSepa eTale cittanI caMcaLatA ane saMmeha eTale mehane aMza cAlI zakato nathI, paraMtu mahApuruSo puruSArthane ge A dhyAna prApta kare che ane tethI abhISTanI siddhi thAya che. dhyAnanA A vivaraNa parathI samajI zakAze ke zrI jinezvaradevanuM dhyAna e zubha dhyAna che ane dharmAcaraNa paratve thatuM hoIne dharmadhyAnanI gaNanAmAM Ave che. vaLI te zrI jinezvaradeve pharamAvelI AjJAnA pAlanarUpa hAI AjJAvicayanA prakAramAM aMtarbhAva pAme che. pa-dhyeya anusAra dhyAnanA cAra vibhAge - zrI hemacaMdrAcArye cagazAstranA sAtamA prakAzamAM kahyuM che kepiNddsth ca padastha ca, rUpasthaM rUpavarjitam / caturghA dhyeyamAmnAta, dhyAnAvasthAlambana budhaiH / / jJAnI puruSoe dhyAna avasthAnA AlaMbanarUpa dhyeyane piMDa, padastha, rUpastha ane rUpAtIta ema cAra prakAranuM mAneluM che. " A dhyeya parathI dhyAnanA paNa cAra prakAre mAnavAmAM Ave che. piMDastha dhyeyanuM AlaMbana levAya te piMDastha dhyAna, padastha dhyeyanuM AlaMbana levAya te padastha dhyAna,
Page #504
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinapAsanA AlaMbana levAya te rUpastha dhyAna ane rUpAtIta dhyeyanuM AlaMbana levAya te rUpAtIta dhyAna. pArthivI, AgneyI, mArUtI, vAruNa ane tattvabhue pAMca prakAranI dhAraNAne piMDastha dhyAna kahevAya che, jemAM keIpaNa maMtranAM padenuM AlaMbana levAya, te padastha dhyAna kahevAya che, jemAM samavasaraNastha ke dhyAnastha jinezvaradevanuM AlaMbana levAya, te rUpastha dhyAna kahevAya che; ane jemAM AkRtirahita, jJAnAnaMdasvarUpa, niraMjana, siddha paramAtmAnuM AlaMbana levAya te rUpAtIta dayAna kahevAya che. A rIte ahamaMtranI arthabhAvanA karavI, e padastha dhyAna che ane kAyArUpI maMdiramAM hRdayanA siMhAsana para zrI jinezvara devane padharAvI temanAM darzana karavAM e rUpastha dhyAna che. 6-dhyAnamAM sthiratA niyamita abhyAsa, satsaMga ane vairAgyathI dharma dhyAnamAM sthiratA Ave che ane te bahirbhAvamAM ramI rahelA AtmAne aMtarAtmA banAvI de che. tAtparya ke A avasthA prApta thayA pachI AtmAnuM pagalika padArtho pratyenuM AkarSaNa ghaTI jAya che, eTale sukhaprAptinAM sAdhane mATe bAhya paribhramaNa karavAne badale pitAnAM aMtaramAM ja tenI zedha karavA lAge che ane tyAM tene zAMti-samatA-samabhAvarUpI sukhanu mahAna sAdhana sAMpaDI jAya che. ' "dhyAnAvasthAmAM ke AnaMda hoya che?" e te
Page #505
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAna ] anubhavathI ja samajI zakAya evuM che, eTale tene mATe anirvacanIya zabdano pravega karavAmAM Ave che. 7-paramAtmAnI samIpe zrI jinezvaradeva arthAt vItarAga paramAtmAnuM dhyAna. jema jema AgaLa vadhatuM jAya che, tema tema upAsakane AtmA vItarAgatAnI samIpe-paramAtmapadanI samIpe jato jAya che ane chevaTe te pote ja vItarAga-paramAtamAM banI jAya che. gasAramAM kahyuM che ke-vItarAmato kyAca7 vararAjo vimukyate-vItarAgadevanuM dhyAna karate AtmA vItarAga thaI saMsArathI mukta thAya che." vaLI tyAM ema paNa kahyuM che ke ya eva vItarAgaH sa, devo nizcIyatAM tataH / bhavinAM bhavadambholiH, svatulyapadavIpradaH // tethI A vAta nizcayathI mAnavI joIe ke je vItarAga hoya te ja deva che (paramAtmA che, ane te ja saMsArI jInA saMsArarUpI parvatane nAza karavA mATe vaja samAna hoI dhyAtAone pitAnA jevI padavI(paramAtmada) ApanAra che." jaina maharSioe kahyuM che ke jethI bhinna e keI paramAtmA A leka, vizva ke brahmAMDamAM astitva dharAvatuM nathI. je jIva che-AtmA che, te ja puruSArthanA coge paramAtpada sudhI pahoMce che ane jyAM anaMta siddho virAjI rahyA che tyAM, prakAzamAM prakAza bhaLe tema, bhaLI. jAya che. alabatta ahIM paNa tenuM vyaktitva to rahe che ja, paNa tene pRthapha thavAne prasaMga AvatuM nathI.
Page #506
--------------------------------------------------------------------------
________________ 428 ( jinepAsanA AtmA paramAtmA kema banI zake?' e mATe cagasAranA prathama prastAvamAM je vivecana karAyuM che, te te ghaNuM vicAraNIya che. yadA dhyAyati yad yogI, yAti tanmayatAM tadA / dhyAtavyo vItarAgastad, nityamAtmavizuddhaye // 2 // "gI je vakhate jenuM dhyAna kare che, te vakhate - tanmaya-dhyeyarUpa thaI jAya che, tethI AtmAnI zuddhi mATe hamezAM vItarAganuM dhyAna karavuM joIe (jethI vItarAga thavAya)." zuddhasphaTikasaMkAzo, niSkalazcAtmanA''tmani / paramAtmeti sa jJAtaH, pradatte paramaM padam // 3 // jyAre AtmA pote ja pitAne zuddha sphaTika - samAna akhaMDa paramAtmarUpe jANe tyAre ja paramapada-mekSa meLavI zake." kintu na jJAyate tAvad, yAvad mAlinyamAtmanaH / jAte sAmyena nairmalye, sa sphuTaH pratibhAsate // 4 // paraMtu jyAM sudhI AtmAmAM malinapaNuM hoya che, tyAM sudhI tevuM jJAna (AtmAmAM paramAtmAnuM jJAna ) thatuM nathI. jyAre samabhAvathI rAga ane dveSanA abhAvathI-AtmA inirmaLa thAya che, tyAre ja te paramAtmarUpe jaNAya che." * tat tvanantAnubandhyAdikaSAyavigamakramAt / .. AtmanaH zuddhikRtasAmya, zuddhaM zuddhataraM bhavet // 5 //
Page #507
--------------------------------------------------------------------------
________________ 429 : dhyAna ] * jema jema anaMtAnubaMdhi Adi kaSAyeAnA nAza thatA jAya che, tema tema AtmAnI zuddhi karanAra samabhAva vadhu . ane vadhu zuddha thatA jAya che.' sAmyazuddhikrameNaiva, sa vizuddhayata AtmanaH | samyaktvAdhiguNeSu syAt, sphUTaH sphUTataraH prabhuH ||6|| 'jema jema samabhAva zuddha thatA jAya che, tema tema samyakatvAdi guNamAM vizuddhi pAmatA AtmAne pAtAmAM paramAtmA vadhu sphuTa bhAse che.' sarvamohakSayAt sAmye sarvazuddhe sayogini / sarvazuddhAtmanastveSa, prabhuH sarvasphUTIbhavet // 7 // 8 sarva prakAre meAhunA nAza thavAthI samabhAva paNa savaprakAre zuddha thAya che ane tema thavAthI ekadama zuddha thayelA AtmAmAM paramAtmA paNa taddana spaSTa bhAse che.' kaSAyA apasarpanti, yAvat kSAntyAditADitAH / tAvadAtmava zuddho'yaM, bhajate paramAtmatAm // 8 // 1 6 jyAre krodha vagere kaSAyAnA kSamA vagerethI nAza . karavAmAM Ave che, tyAre zuddha paramAtmapaNAne prApta kare che.' thayelA A AtmA ja upasarpanti te yAvat, prabalIbhUya dehiSu / sa tAvad malinIbhUto, jahAti paramAtmatAm ||9|| 'jyAre te kaSAyeA jIvAmAM prakhaLapaNe varte che, tyAre AtmA milana thAya che ane paramAtmapaNAnA tyAga kare che.
Page #508
--------------------------------------------------------------------------
________________ 430 [ jinApAsanA kaSAyAstad nihantavyAstathA tatsahacAriNaH / nokaSAyAH zivadvArA galIbhUtA mumukSubhiH ||10|| * tethI mumukSu jIvAe kaSAyAnA nAza karavA joIe, tathA kaSAyAnA ja sahacArI (hAsyAdi) nAkaSAyAnA paNa tyAga karavA joIe, kAraNa ke te paNa meAkSanA daravAjAmAM bhAgala-AgaLIyA samAna che.' rAgadveSamayedhveSu, iteSvAntaravairiSu / sAmye sunizvale yAyAdAtmaiva paramAtmatAm // 13 // e kaSAyeA ane nAkaSAyarUpa AMtarazatruonA, jeenA rAga ane dveSamAM aMtarbhAva thAya che, tenA nAza karavAthI samabhAva atyanta nizcala thAya che ane tyAre AtmA ja paramAtmApaNAne prApta kare che.' kha tAvad dehinAM bhinnaH, samyag yAvad na lakSyate / lakSitattu bhajatyaikyaM, rAgAdyaJjanamAjanAt // 14 // * jyAM sudhI AtmAnI ThIkaThIka eLakhANu thatI nathI, tyAM sudhI ja te paramAtmAthI judo mAluma paDe che; paNa jyAre rAga vagere ajananuM mAna karavAthI kharAkhara ALakhavAmAM Ave che, tyAre AtmA ane paramAtmAnuM ekaya jaNAya che.' yAdRzo'nantavIryAdiguNo'tivimalaH prabhuH / tAdRzaste'pi jAyante, karmamAlinyazodhanAt // 15 // " jema paramAtmA atyaMta nirmAMLa tathA ana`tavIya, anatajJAna, ane tadana ane anaMtasukha e guNAthI yukta
Page #509
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAne ] 41 che, tema saMsArI che paNa karmarUpa malane nAza karavAthI tevA ja guNovALA bane che." AtmAno dehino bhinnAH, karmapaMka kalaMkitAH / adehaH karmanimuktaH, paramAtmA na bhidyate // 16 / / jyAM sudhI jIve karmarUpa kIcaDathI kharaDAyelA che, tyAM sudhI teo ane paramAtmAmAM judAI che; karma rahita azarIrI jIva ane paramAtmAmAM kAMI paNa judAI nathI." saMkhyayA'nekarUpo'pi guNatastveka eva saH / anantadarzanajJAnavIryAnandaguNAtmakaH // 17 / / jAtarUpaM yathA jAtyaM, bahurUpamapi sthitam / sarvatrApi tadeva kaM, paramAtmA tathA prabhuH // 18 // "anaMtadarzana, anaMtajJAna, anaMtavIrya ane anaMta sukharUpa guNAvALA paramAtmAe saMkhyAthI judA hovA chatAM paNa guNethI samAna hoIne eka ja che. jema uttama suvarNa judA judA AkAre raheluM hovA chatAM paNa te dareka ThekANe eka samAna ja che." bAvarAvaroDa, vivo nIhanaH zivaH | siddhikSetragato'nanto, nityaH zaM paramaznute // 19 // paramAtmA AkAzanI mAphaka rUparahita che, tathA cirUpa, nIrogI, sukhI, siddhikSetranA nivAsI, ananta temaja nitya che ane utkRSTa sukhane bhegave che." yenaivArAdhito bhAvAt, tasyAsau kurute zivam / sarvajantusamasyAsva, na paramAtmavibhAgitA // 20 //
Page #510
--------------------------------------------------------------------------
________________ jarUra [ jinepAsanA "je koI jIva te paramAtmAnuM bhAvathI ArAdhana kare che. tenuM te kalyANa kare che. teone dareka prANuo upara samabhAva hovAthI "A mAre ane A pArake" e pakSapAta hete nathI." kRtakRtyo'yamArAddhaH, syAdAjJApAlanAt punaH / sArA 7 nirmaDha vitta, zartavya dipakam Araza jJAnadarzanazIlAni, poSaNIyAni sarvadA / rogadveSAdayo doSA, hantavyAzca kSaNe kSaNe // 22 // patAvaceva tathAjJA, jarmakumArizA samastadvAdazAMgArthasArabhUtA'tidurlabhA // 23 // paramAtmA pote kRtyakRtya-kRtArtha che, tethI temanI AjJAnuM pAlana karavuM, e ja temanuM ArAdhana che ane. cittane sphaTikanI mAphaka nirmaLa karavuM, jJAna, darzana tathA brahAryane hamezAM puSTa banAvavA rAga, dveSa vagere dene. pratyeka kSaNe nAza karatA rahevuM e ja teonI AjJA che, ke je karmarUpa vRkSane ukheDavA mATe kuhADI tulya, samasta dvAdazAMgInA sArabhUta ane mahA prayatnathI sAdhya hovAthI atidurlabha che. 8-sAdhanabhedathI muMjhAvuM nahi, upAsanA-khaMDanuM A chelluM prakaraNa samApta karatI pahelAM eTaluM jaNAvavA IcchIe chIe ke mahApuruSoe manuSyanI vividha prakAranI bhUmikAo joIne vividha prakAranAM sAdhane batAvyAM che, tene rUci-egyatA-soga
Page #511
--------------------------------------------------------------------------
________________ dhyAna] 433 anusAra AtmArthIpaNe upayoga karavAthI AgaLa vadhI zakAya che ane uttarAttara sArI-suMdara-caDiyAtI bhUmikAe prApta karI zakAya che. sAdhanAnI vividhatA ke vipulatA joI upAsake jarA paNa muMjhAvuM nahi. eka manuSyane pAtAnI ceAgyatA anusAra amuka sAdhana vadhAre priya hAya ane khIjAne peAtAnI ceAgyatA anusAra khIjuM sAdhana pasaMda hoya, eTale sAdhana age kadI vAdavivAda karavA nahi, mULa vAta eTalI che ke sAdhana zuddha joI e ane te AtmavikAsanA mArge AgaLa vadhAranAruM hAvuM joIe. eka manuSya amuka sAdhanathI AgaLa vadhatA hAya te kadI teneA niSedha karavA nahi ke temAMthI tenI zraddhA uThADI mUkavAnuM pApa sevavuM nahi. jinApAsanAne Adaza ghaNA bhavya che, svapara baMnenuM klyANa karanArA che. te vizvamaitrInA bedhaka che, prameAda bhAvanAneA pASaka che, kAruNya bhAvanAnA samaka che ane mAdhyasthya bhAvanAne anurodhaka che. tene satkAravAmAM sanmAnavAmAM vyakti, samAja, rASTra tathA vizvanuM kalyANa che. 28
Page #512
--------------------------------------------------------------------------
Page #513
--------------------------------------------------------------------------
________________ SPIPAROSS-PROPOS upAsaka-khaMDa prakaraNa trevIzam' Avazyaka guNA prakaraNa cAvIzamuM dharmAcaraNa prakaraNa pacIzamu` jIvanacaryAM
Page #514
--------------------------------------------------------------------------
________________ 6IiTOGI prakaraNa trevIsamuM Avazyaka guNe 1-prAstAvika upAsakamAM je guNe Avazyaka che, eTale ke avazya hovA joIe, tenuM vivecana prastuta prakaraNamAM karavAmAM AvyuM che. Avazyaka guNone sAmAnya rIte lakSaNa kahevAmAM Ave che, eTale A vivecana upAsakanAM lakSaNene anulakSIne che, ema kahIe te paNa cAle. vaLI kaI paNa vyaktinI kriyA paratveno gyatA tenAM lakSaNe parathI ja aMkAya che, eTale A vivecanane gyatAnuM eka prakAranuM dhAraNa samajIe te anucita nathI. ahIM eTalI spaSTatA karavI jarUrI che ke upAsanAnI vicAraNAmAM upAsakanI vicAraNA AvI jAya e svAbhAvika che, kAraNa ke upAsanA upAsaka vaDe karAya che, paraMtu e vicAraNAne paryApta samajIe te upAsaka aMge je bIjuM khAsa vicAravA jevuM che, e rahI jAya ane upAsanA taMtrane trimukhI cUta khaMDita thAya; eTale khAsa upAsakakhaMDanI cejanA karavAmAM AvI che ane temAM upAsaka aMge je vakatavya avaziSTa hatuM, te traNa prakAranA mAdhyama dvArA rajU karI devAyuM che.
Page #515
--------------------------------------------------------------------------
________________ Avazyaka guNe ] 437 upAsya deva Adarza hoya ane upAsanAno vidhi paNa ghaNe suMdara hoya, paraMtu upAsakamAM tathA prakAranI cegyatA na hoya to pariNAma zuM Ave? anya zabdomAM kahIe te eka AlIzAna ImArata banAvavA mATe joItuM nANuM hAjara hoya ane tene mATe ghaNA suMdara plAna arthAt mArgadarzaka nakazAo banAvavAmAM AvyA hoya, paNa e ImAratane UbhI karanAre Ijanera aNaghaDa hoya -pUrI AvaData vinAne heya-te e ImArata AlIzAna banI zake kharI? tAtparya ke upAsya ane upAsanAnI jema upAsaka paNa Adarza ja joIe, Avazyaka guNethI vibhUSita joIe. 2-upAsakanA paryAya zabda upAsakane zrAvaka, zrAddha ke AhaMta kahevAmAM Ave che. tenA artho barAbara samajI laIe, to A viSaya para ThIka ThIka prakAza paDe ema che, eTale prathama tenA artho samajI laIe. zrAvaka zabdane sAmAnya artha e che ke sarvajJoe prarUpelAM zAne gurumukhethI sAMbhaLanAra, paraMtu tene vizeSa artha gahana che ane pragati, vikAsa ke abhyadayanI abhilASA rAkhanAre avazya dhArI levA jevo che. eka maharSie tenI samajaNa A rIte ApI che - zraddhAlutAM zrAti zrRNoti zAsana, dAna vapatyAzu vRNoti darzanam /
Page #516
--------------------------------------------------------------------------
________________ 438 [ jinepAsanA kRntatyapuNyAni karoti saMyama, taM zrAvakaM prAhuramI vicakSaNAH // zrAvaka zabdamAM zra, va ane ka e traNe akSare saMketarUpa che. te dareka babbe kAryonuM sUcana kare che. temAM nuM paheluM kArya zrI jinezvaradeva, temanI nizrAe cAlanArA zramaNe ane temaNe kahelA dharma paratve zraddhA pAkI karavAnuM che ane 2 nuM bIjuM kArya zAsanane sAMbhaLavAnuM che, eTale ke jemAM zrI jinezvaradevanI AjJAonuM saMkSepa ke vistArathI varNana kareluM hoya, tevA zAstronuM vidhipUrvaka zravaNa karavAnuM che. vanuM paheluM kArya dAnamAM dhananuM zIdhra vapana karavAnuM che, eTale ke dAnane yogya je je kSetra hoya tevAM kSetramAM pitAnI satkamAIne pase jarAye vilaMba ke saMkeca karyA vinA prasanna citte vAparavAnuM che ane va nuM bIjuM kArya darzanane varavAnuM che, eTale ke mithyAtvane tyAga karIne tanI parama zraddhArUpa samyagU darzana prApta karavAnuM che. kanuM paheluM kArya apuNyanuM-pApanuM kAsaLa kADhavAnuM che, eTale ke saghaLI pApakArI pravRttione tyAga karavAnuM che, ane ka nuM bIjuM kArya saMyama karavAnuM che, eTale ke pAMca Indriya ane mana para kAbU rAkhavAnuM che. A rIte jenAmAM 8, va ane ka ne lagatI che kiyAe hoya, tene jJAnI puruSoe zrAvaka kahe che. zrAddha eTale zraddhAyukata, zraddhA rAkhanAra. jene zrI
Page #517
--------------------------------------------------------------------------
________________ Avazyaka guNe ] 43 jinezvaradeva upara tathA temaNe sthApelA saMgha tathA siddhAMta para parama zraddhA hoya, te zrAddha kahevAya. AhaMta eTale ahaMnI upAsanA karanAra, zrI arihaMta devane mAnanAra-pUjanAra. upAsakane mATe zramaNopAsaka e zabda paNa vaparAya che. ahIM zramaNa zabdathI mahAzramaNa evA zrI arihaMta bhagavAna-zrI jinezvaradeva ane temanI nizrAe cAlanArA zramaNo baMne abhipreta che. tAtparya ke jemAM samasta zramaNasamudAyanI ananya mane upAsanA karatA hoya te zramaNopAsaka kahevAya. ahIM eTalI spaSTatA karavI ucita che ke je sAce zramaNe pAsaka hoya te A zramaNa mArA" ane A zramaNa tArA" evo bhedabhAva kare nahi. e te samatvanI sAdhanA karanAra sarva zramaNone sarakhA bhAvathI vAMde-pUje. je daSTirAgathI kaI paNa zramaNanI avagaNanAavahelanA kare, te zramaNopAsaka nAmane egya nathI, eTaluM ja nahi, paNa tene mATe nikRSTa gati nirmAyelI che. eghaniyukti AgamamAM kahyuM che ke je eka muninI avagaNanA kare che te aDhI dvIpanA munionI avagaNanA karanAra che. 3-upAsakanuM mukhya lakSaNa upAsakanuM mukhya lakSaNa e che ke te nityaniyamita upAsanA karanAro hovo joIe. anya zabdomAM kahIe te je amuka divasa upAsanA karatA hoya ane amuka divasa upAsanA karate na hoya, athavA te te aMge samaya
Page #518
--------------------------------------------------------------------------
________________ 440. [ jinepAsanA AdinuM je niyamana svIkAryuM hoya, tenuM pAlana karatA na hoya, tene upAsaka kahevAya nahi. paraMtu Aje te paristhiti evI che ke jaina-jinepAsaka-upAsaka nAma dhAraNa karavA chatAM ghaNA mahAnubhAvo zrI jinezvaradevanI alpa ke vizeSa kaMIpaNa upAsanA karatA nathI. AvA nAma mAtranA upAsake potAnuM ke paranuM kalyANa zI rIte karI zake ? keI strIe lakSmI nAma dhAraNa karyuM hoya, paNa chANA vINatI hoya ke koI puruSe dhanapAla nAma dhAraNa karyuM hoya, paNa te bhikSAvRttithI pitAnI AjIvikA calAvatA hoya te e nAmanI sArthakatA zI? vyavahAramAM mAtra saMketa khAtara keTalAMka nAmo pADavAmAM Ave che, temAM guNanI apekSA na rAkhIe, paNa je nAma guNane viziSTa saMketa karavA mATe ja rAkhavAmAM AvyuM hoya, temAM te nAma pramANe guNa avazya joIe; eTale upAsakanI saMjJA dhAraNa karanAre zrI jinezvaradevanI nitya -niyamita upAsanA karavI joIe ane kadAca koI kAraNasara e upAsanA na thaI zakI to te mATe atyaMta dilagIra thavuM joIe, ane kaMIka daMDa bhegava jaIe. 4-upAsakanAM anya lakSaNe-zraddhA ane zauca zAstrakAree upAsakanuM varNana karatAM aneka sthaLe bArasamarivarta" e zabdano prayoga kare che, tene artha e che ke upAsanA karanAramAM zraddhA ane zauca e be guNe avazya joIe. vadhAre spaSTa kahIe te je devanI
Page #519
--------------------------------------------------------------------------
________________ Avazyaka guNe ] 441 upAsanA zarU karIe, temAM ApaNI akhUTa-atUTa zraddhA hovI joIe ane temAM kaI paNa kAraNasara parivartana karavuM na joIe. mUDha ke capaLa mananA manuSyo Aje eka devanI upAsanA zarU kare che ane thoDA ja divasamAM kaI camatkArika pariNAmanI AzA rAkhe che je evuM pariNAma temanI dhAraNA mujabanA thoDA divasamAM na dekhAyuM te tene cheDIne bIjA devanI upAsanA zarU kare che. vaLI e devanI upAsanAnuM pariNAma paNa amuka samayamAM jovAmAM na AvyuM to tene choDIne keI trIjA devanI upAsanA zarU kare che. Ama teo devaviSayaka potAnI zraddhAne vAraMvAra bhaMga karyA ja kare che. temane koI paNa upAsanA zI rIte phaLe ? maMtrasAdhanamAM paNa ema ja che. je maMtrane japa zarU karyo, tene ja Akhara sudhI zraddhApUrvaka vaLagI rahevuM joIe. je amuka japa thayA pachI e maMtrane choDI dIdhuM ane bIjAne pakaDayo ke bIjAne choDI trIjAne pakaDo, to maMtrasiddhi thavI asaMbhavita che. koIpaNa auSadhanuM sevana zraddhApUrvaka karavuM joIe. je tatkAla phaLanI IcchA rAkhI auSadhane vAraMvAra badalyA karIe to koI paNa auSadhane guNa barAbara lAgato nathI, eTale samaya ane zaktine vyaya thAya che ane roga potAnI gatie AgaLa vadhI jAya che. ahIM zraddhAthI AtmazraddhA e artha paNa grahaNa karI zakAya che. AtmazraddhA eTale kAryane pAra pADavA
Page #520
--------------------------------------------------------------------------
________________ 442 [ jinApAsanA sa'badhI AMtarika vizvAsa. jene AtmavizvAsa nathI, te prathama tA kAI pravRtti zarU karI zakatA nathI, ane kadAca zarU kare te temAM prANa pUrI zakatA nathI ke tenA nirvAha karI zakate nathI. A jagatamAM je kaMI mahAna kArco thayAM che--thAya che, temAM AtmazraddhA ja kAraNabhUta che. sAgaranA pAra pAmavAnu kAma ghaNuM kiThana hatuM, paraMtu A mazraddhAvALA manuSyAe naukA banAvI, vahANA banAvyAM, *ttemArI tathA AgamATenI racanA karI, ane tenA vaDe. teo sAgarane pAra pAmavAne zaktimAna thayA. evaresTa zikharane sara karavAnuM kAma paNa evu' ja kaThina hatuM, chatAM manuSyAe AtmazraddhA rAkhIne prayatna kardhA tA teo e zikharane sara karI zakayA. e ja rIte manuSyAe bIjA paNa aneka kaThina kAryo AtmazraddhAthI pAra pADavAM che, eTale upAsanAmAmAM paNa enu avalaMbana levuM ISTa che. siddhi ghaNI dUra haiAya te! paNa AtmazraddhAvALeA jIte che, ane siddhi ekadama samIpe AvI hoya teA paNu AtmazraddhA vinAnA hArI jAya che. ahI zaucathI mAhya ane abhyaMtara ane prakAranu zauca abhipreta che. temAM mAhya zauca te dravyAdi snAna vaDe sahelAIthI pAmI zakAya che, paNa abhya tara zauca eTaluM saheluM nathI. te bhAvanAna mAge che; ane bhAva snAnanuM kAma kaThina che, paNa te azakaya ke asa'bhavita. tA nathI ja.jo niSThApUrNAMka prayatna karIe, puruSArtha karIe.
Page #521
--------------------------------------------------------------------------
________________ Avazyaka guNe ] 443. te e snAna paNa jarUra karI zakAya che. SaDAvazyakanI kriyA ke jene sAmAnya rIte pratikamaNa kahevAmAM Ave che, te bhAvagnAna mATe ja yojAyelI che, eTale upAsakee tenuM savAra-sAMja anuSThAna-anusaraNa avazya karavAnuM che. vaLI paMdara divasanA aMte, cAra mAsanA aMte tathA varSanA aMtima divase tenuM viziSTa anuSThAna karIne aMtarane tata nirmaLa banAvavAnuM che. eTaluM lakSamAM rAkhavuM ke atyaMtara zaucanI prApti mATe AthI zreSTha anya koI upAya nathI. SaDAvazyakamAM paheluM Avazyaka sAmAyika nAmanuM che, temAM sarva prakArano viSamabhAva TALIne samabhAvamAM AvavAnuM che. bIjuM Avazyaka caturvizatitava nAmanuM che, temAM vIza jinenI bhAvapUrvaka stavanA karavAnI che. trIju Avazyaka vadanaka nAmanuM che, temAM sadgurune vidhi pUrvaka vaMdanA karavAnI che. zuM Avazyaka pratikramaNa nAmanuM che, temAM jJAna-darzana-cAritranI zuddhi karavAnI che, arthAt temAM je ja de lAgyA hoya te mATe ataMdakaraNathI dilagIra thaIne pharI na karavAno nizcaya karavAne che ane thayelA deze mATe guru pAsethI cagya prAyazcita grahaNa karI tenA vaDe zuddha thavAnuM che. pAMcamuM Avazyaka kAyetsa nAmanuM che, temAM kAtsaga avasthAe rahI vrata-virAdhanA Adi moTA denuM viziSTa zepana karavAnuM che ane AtmAne nirmaLa banAvavAnuM che. chaThThuM Avazyaka
Page #522
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA pratyAkhyAna nAmanuM che, temAM saMyamarUpI guNadhAraNa karavAnI che. Ane vicAra-vistAra ghaNe che, je ame zrI pratikramaNa sUtra pradhaTIkA nAmanA bRhadu graMthamAM pUrvAcAryo racita aneka graMthanA AdhAre yuktipUrvaka kare che. upAsakanAM anya lakSaNomAM utsAha, dhairya ane tattvabodhanuM nirUpaNa karavAmAM Ave che, te paNa upAsake mATe nitAMta upAdeya che. 5-utsAha utsAha e pravRttine prANa che, pravRttimAM navuM cetana reDanAre che, pravRttinA parizramane AnaMdamAM palaTI nAkhanAro che. tenI hAjarI na hoya te svIkRta pravRtti-svIkRta kArya veTha samAna banI jAya che ane tenAthI kaMTALo upajatAM dhIme dhIme te pravRtti ke te kArya cheDI devAnuM mana thAya che ane Akhare te chUTI jAya che. eTale upAsake upAsanAnI bAbatamAM sadA utsAhavaMta rahevAnuM che ane e utsAhane bhaMga thAya, evAM kAryothI viramavAnuM che. 6-vaiya ke cittanI svasthatA dharyuM eTale cittanuM svAthya, cittanI svasthatA. vadhAre spaSTa kahIe te game tevA lAbhanuM kAraNa maLavA chatAM harSane Aveza Ave nahi ke game tevI hAninuM kAraNa upasthita thatAM zokane sparza thAya nahi, te cittanI svasthatA kahevAya. jyAre upAsakanuM citta AvI svasthatA
Page #523
--------------------------------------------------------------------------
________________ Avazyaka guNo ] 445. pAme che, tyAre upAsanAmAM asAdhAraNa ujajavalatA Ave che ane te siddhinuM aneruM AkaNa kare che. -cittanI svasthatA aMge zeThanuM dRSTAMta eka gRhastha vaibhavazALI hatA ane anya dhAMdhAnI sAthe vAyadAnA dhaMdhA paNa karatA hatA. para`tu temane evA niyama hatA ke jyAre pUjAmAM bese tyAre kAI paNa gumAstAe temanA oraDAmAM AvavuM nahi ke IzArA vagerethI vyApAraviSayaka koI vAta jaNAvavI nahi. teo prabhupUjA ghaNA svastha citte karatA ane temAM temane ghaNuM Anada AvatA. eka divasa vAyadAnA dhadhAmAM meTI uthalapAthala thaI ane TelIphonanA kAla para kola AvavA lAgyA. mATA munImanuM haiyu. e kAla sAMbhaLIne vadhAre orathI dhaDakavA lAgyuM. dha dhA tejIneA hateA ane bajAra maMdI tarapha jaI rahyo hate. te utAvaLA utAvaLA zeThajI bhaNI cAlyA, paNa temanA AraDAnA dvAre paheAMcyA ke hukama yAda Avye. AthI teNe aMdara javAnu' mAMDI vALyu. ane kaI paNa AlavAnI himmata karI nahi. te peAtAnA sthAne pAchA pharyAM. daza mInITa thaI ne khIjo kela AngeA. ' zeThajI ! bajAra tUTe che. IcchA hAya tA sAdA sarakhA kare.' pa vyApAra ghaNA mATe hatA, eTale munIma peAtAnI munasaphI vAparIne tene sarakhA karI zake tema na hatA. vakhate dhadhA sarakhA kare ane majAra sudharI jAya tA eTale.
Page #524
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( [ jinepAsanA te pitAnI gAdI parathI pharI UDyo ane zeThajInA oraDA bhaNuM cAlyuM. paraMtu zeThajI hajI pUjAmAM hatA. temanI AjJA evI sakhta hatI ke munIma tene bhaMga karavAnI himmata karI zakyo nahi. Ama be-traNa vAra banyuM. lagabhaga kalAka pUro thaye, tyAre zeThajI pUjAmAMthI UThayA ane oraDAnA dvAre munImane vivala hAlatamAM Ubhelo joIne temaNe pUchayuM ke "zI vAta che?" munIme kahyuM "sAheba ! gajaba thaye.' zeThajIe kahyuM: "paNa zuM thayuM? e te kahe." munIe kahyuM: "sAheba bajAra tUTI gaye. tame pUjAmAM beThA ane dalAlanA kola AvavA mAMDayA. paNa tamArI AjJA hatI ke huM pUjAmAM beThe houM tyAre keIe mArA eraDAmAM AvavuM nahi, temaja IzArAthI kaI vAta kahevI nahi, eTale huM AvI AvIne pAcho gaye." zeThajIe kahyuM: "te tame ThIka karyuM. je tame mArI pUjAne bhaMga karyo hato te huM jarUra nArAja thAta. paNa kahe te kharA ke chelalA bhAva anusAra keTaluM nukazAna thAya che ? " munIme kahyuM: "rUpiyA bAra lAkha." zeThajIe kahyuM: "kamAvuM-bovuM e nazIbanI vAta che. je banyuM te kharUM. A nukazAna ghaNuM bhAre che, paNa have sede sarakhe kare ane AjathI vAyadAne dhaMdho baMdha kare. gayelI kheTa game tema karIne bharapAI karI daIza."
Page #525
--------------------------------------------------------------------------
________________ Avazyaka guNa ] 447 kahevAnuM tAtparya e che ke ATalI meTI hAni thavA chatAM temaNe cittanuM svAthya jarA paNa gumAvyuM nahi ke jarA paNa valepAta karyo nahi. temaNe AvI paDelI sthitine bhAgyane khela mAnIne svIkArI lIdhI ane pitAne pUjApATha jarA paNa kheda karyA vinA nitya mujaba cAlu rAkhyuM. ahIM e paNa kahevuM joIe ke e khoTa zeThe AnApAI bharapAI karI ApI ane te taddana sAmAnya sthitimAM AvI paDayA, paNa kadI temaNe potAnI pUjA mUkI nahi ke tene doSa dIdho nahi. temaNe bAkInuM jIvana saMtoSavRttimAM vitAvyuM ane uttama ArAdhanApUrvaka deha choDyo. AvA AtmAnI sadgati thAya emAM navAI zI? A satya ghaTanA sAMbhaLIne kaI bhautikavAdI ema kahe ke, "je zeThane pUjAne A niyama na heta te nukazAnamAMthI bacI jAta ane e rIte Akhara sudhI sukhI hAlatamAM rahI zakata, eTale pUjAthI te temane nukazAna ja thayuM. AvI pUjAne Adara karavAthI zuM ?' paraMtu A kathana bramapUrNa che ane sAdI samajavALAne UMdhA ravADe caDAvI de tevuM che, eTale tenuM nirAkaraNa karIzuM. A jagatamAM keTalIka vAra kAkatAlIya ghaTanA bane che, eTale ke eka bAju kAgaDe DALe besavA jAya che ane bIjI bAju DALa e ja vakhate tUTI paDe che. paraMtu A parathI kAgaDAnI besavAnI kriyAe DALane teDI pADI ema kahI
Page #526
--------------------------------------------------------------------------
________________ 448 [ jinepAsanA zakAtuM nathI. DALa tUTI paDavAnuM kAraNa juduM ja hatuM, paNa tenuM pariNAma bhavitavyatAnA ge A vakhate AvyuM. ahIM paNa temaja samajavAnuM che. zeThajI eka bAju pUjAmAM beThA ane te ja vakhate pUrvanA keI azubha karmanA udayathI temanA vepArane dhakako lAgavAnuM zarU thayuM, eTale ke temane dhaMdhAmAM beTa gaI tAtparya ke tenuM kAraNa prabhupUjA na hatI, paNa pUrvanA azubha karmane udaya hate. ahIM e vastu paNa spaSTapaNe samajI levI jarUrI che ke jyAre azubha karmane udaya thAya che, tyAre eka nahi te bIjA kAraNe paNa nukazAna khamavuM paDe che ane manuSya game tevA prayatna kare te paNa tene TALI zakato nathI eTale AvA prasaMge dhairyanuM avalaMbana laIne samaya pasAra karavA tathA pitAnA nitya karmane cheDavuM nahi, e ja DahApaNabharele mAge che. je zeThajIe nukazAnane Tepale pUjA para nA heta te e nukazAnamAMthI to bacI zakata nahi, paNa pUjAne nirarthaka mAnI-aniSTa mAnI tene choDI deta ane tethI temane pAchalA jIvanamAM je saMtoSa ke zAMtine anubhava thaye, te paNa thAta nahi. vaLI temanuM mRtyu sudhayuM, e paNa bhAgye ja sudharata ! Ane ja moTe lAbha samajavuM joIe. ahIM e paNa jaNAvIzuM ke sukhane AdhAra bhautika saMpatti para nahi, paNa mAnasika avasthA para che. A vAta nahi samajanArAo ja saMpattine nAza thatAM hAya
Page #527
--------------------------------------------------------------------------
________________ Avazyaka guNa ] 449 ya ane valepAta kare che, jyAre bhautika saMpattinI niHsAratA ke kSaNabhaMguratA samajI lenArAe saMpattine nAza thatAM chUTakArAne dama kheMce che ane "bhaluM thayuM bhAMgI ja jALa, sukhe bhajazuM zrI gopALa' jevI paMktio uccAre che. Akhare je choDavAnuM hatuM, te chUTI gayuM. tAtvika daSTie joIe te emAM teNe kaMI paNa gumAvyuM na hatuM. je teNe bhautika saMpattinA mehathI vihvaLa banIne pUjA cheDI hota to teNe ghaNuM gumAvyuM hota, eTale ke tenI lAMbA kALanI sAdhanA naSTa thaI hota ane tenAthI bhAvI sukhanI sarva sAmagrI lUMTAI gaI hota. zANAe te sAnamAM samaje che, eTale temane mATe ATale khulAse paryApta che. tattvabedha upAsakane tatvane bedha paNa have joIe. prastuta graMthanA sAtamA prakaraNamAM ame A vastu vistArathI samajAvI che, eTale ahIM tenI punarukti nahi karIe, paNa eTaluM jaNAvIzuM ke bhakti, ArAdhanA ke upAsanA taravajJAnathI dIpe che ane te pitAno sAco mArga pakaDe che. bhakta, ArAdhaka ke upAsaka bhale paMDita na hoya, bhale vidvAna na hoya, paNa tatvane jANakAra te avazya have joIe. je tenI samaja sAcI hoya, to e samAjane 30
Page #528
--------------------------------------------------------------------------
________________ 450 [ jinapAsanA upaga bhakti, ArAdhanA ke upAsanAne vadhAre ujajavala banAvavA mATe karI zake. 9-bIjAM paNa keTalAMka lakSaNe maMtravizAe maMtrasAdhaka mATe je lakSaNe nakkI karyA che, temAMnAM keTalAMka lakSaNe jinepAsakamAM paNa hevA ghaTe che. dAkhalA tarIke mAtApitAdi gurujanee ApelA hitepadezane dhAraNa kare, ALasarahita thavuM, vadhAre nidrA levI nahi, bhajana parimita karavuM, satya ane dayAthI yukta rahevuM, guNa vaDe gaMbhIra thavuM, vagere vagere. A viSayanuM vadhAre vivecana karIe te upAsanAkhaMDa temAM ja pUro thaI jAya, eTale vizeSa na kahetAM je vastu sArabhUta hatI, te kahI che. upAsako A prakAranA guNeA prakAranAM lakSaNe-A prakAranI yogyatA potAnI jAtamAM prakaTAvavAno prayatna karaze, te teonI upAsanA niHsaMzaya ujajavala-utkRSTa banaze ane tenuM pariNAma ghaNuM suMdara Avaze.
Page #529
--------------------------------------------------------------------------
________________ 1 prakaraNa cAvIzamu dharmAcaraNa 1-AjJApAlananI mahattA upAsaka mATe je guNA Avazyaka che, te mATA bhAge dharmAcaraNathI prApta thAya che ane dharmAcaraNathI ja vikAsa pAme che, eTale dharmAcaraNu mATe upAsakanA viziSTa prayatna hAve jo e. zrI jinezvaradevanI upAsanA, ArAdhanA ke bhakti cAlu hoya ane temanI dharmAcaraNaviSayaka AjJAonA pAlana aMge kazeA prayatna ke prayAsa na hoya, teA e upAsanA, e ArAdhanA ke e bhakti adhUrI ja lekhAya; kAraNa ke AjJApAlana paNa zrI jinezvaradevanI upAsanAneA ja eka bhAga che. hyu che ke ? puSpAdyarcA tathAjJA ca taddravyaparirakSaNaM / utsavAstIrthayAtrA ca bhaktiH paJcavidhA jine // 'puSpa vagere vaDe pUjA karavI, zrI jinezvaradevanI AjJA pALavI, devadravyanu` rakSaNa karavuM, zAsravihita utsave karavA ane vividha tIrthonI yAtrA karavI, ema pAMca prakAre zrI jinezvaradevanI bhakti thAya che.'
Page #530
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinepAsanA je bhaktinA A pAMca prakAranI tulanA karIe te temAM AjJApAlanarUpa bhakti mekhare che, kAraNa ke temAM jinabhakti uparAMta tamAma dharmAcaraNane samAveza thaI jAya che. zrI haribhadrasUrijIe lalitavistaratyavaMdanavRttimAM A vastu spaSTa karelI che. e te sAdI samajanI vAta che ke zrI jinezvaradevanA aMgane pakhALIe, pUjIe tathA vividha AbhUSaNathI zaNagArIe ane temanI dharmAcaraNaviSayaka AjJAone na mAnIe, te e eka prakAranI visaMvAdI sthiti ja gaNAya ane tenuM pariNAma dhAravA jevuM suMdara kadI paNa AvI zake nahi. hA, ema bane kharuM ke zrI jinezvaradevanI upAsanA kulakamAgata saMskArathI zarU karI dIdhI hoya paNa vizeSa samajanA abhAve dharmAcaraNa thatuM na hoya, paraMtu umara vadhI, samajaNuM thayA ke te aMge zraddhA ane samaja keLavI levI joIe ane tenuM yathAzakti pAlana karavAnI taiyArI paNa rAkhavI joIe. TUMkamAM aMgapUjAdi vividha prakAranA upacAro ane AjJA pAlana e upAsanArUpI rathanAM ja be paiDAM che, ema mAnIne e baMne pratye sarakhe sadbhAva rAkhavo joIe ane te mATe je kaMI prayatna ke prayAsa karavAnI jarUra hoya te karI chUTa joIe. -dharmAcaraNanI traNa bhUmikAo * zrI jinezvaradeve dharmAcaraNa mATe traNa bhUmikAo batAvI cheH (1) mArganusaraNa, (2) dezavirati cAritra
Page #531
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] para ane (3) sarvavirati cAritra. te traNeya bhUmikAone ahI sArabhUta paricaya karAvIzuM. 3-mArgonusaraNa athavA gRhasthane sAmAnya dharma ziSTa purue pravartAvelA mArganuM anusaraNa karavuM, te mArgonusaraNa kahevAya. anya zabdomAM kahIe to jIvanavyavahAranI uttamatA ke zreSThatA aMge sarva mahApuruSoe nItinA nicoDarUpa je niyame nakakI karyA che, te pramANe vartavuM, e mArgonusaraNanI kiyA che. tene "gRhasthane sAmAnya dharma" paNa kahevAmAM Ave che, kAraNa ke kaI paNa darzanavALo potAnI mAnyatAone bAdha na Ave e rIte tenuM pAlana karI zake evI sarva vyavasthA temAM rahelI che. 4-mArganusaraNanA pAMtrIza niyama A mArganusaraNanA pAMtrIza niyama nIce mujaba cheH (1) vaibhava nyAyathI meLava. jIvananirvAha mATe dhananI jarUra paDe che, te nyAyathI meLavavuM, paNa anyAyathI meLavavuM nahi. nyAya eTale prAmANika prayAsa. temAM nokarI, cAkarI, vyApAra, dhaMdhe, khetI vagere arthopArjananAM tamAma sAdhana Ave. anyAya eTale vizvAsaghAta, dagA-phaTake. tene Azraya laIne dhana meLavavuM nahi. (2) vivAha samAna kula-AcAravALA paNa anya zetrIya sAthe karo. vivAha ke lagna e gRhasthajIvanane pAyo che. je te gya rIte na nakhAya te vara ane kanyA
Page #532
--------------------------------------------------------------------------
________________ 454 [ jinApAsanA ubhayanuM jIvana khagaDe che. jo kula ke AcAra samAna na hAya teA Dagale Dagale visa'vAda UbhA thAya che ane temAMthI ekabIjAnuM dila nArAja thAya che ke UThI jAya che. anya gAtrIyanI pasaMdagI eTalA mATe ke tenAthI je satati thAya te sArI thAya. svageAtrIya sAthe vivAha karavAthI saMtati nabaLI thAya che, e eka anubhRtasiddha hakIkata che. (3) ziSTAcAranI prazaMsA karavI. je puruSA jJAnavRddhanI pAse rahIne zikSA prApta kare che, te ziSTa kahevAya che. temanA AcAra-temanu AcaraNa sAmAnya rIte AvuM hAya cheH (1) sanI niMdAne tyAga karavA. (2) sajjana puruSAnI prazaMsA karavI. (3) ApattimAM dhaiya dhAraNa karavuM. (4) caDatInA samayamAM cagI javu nahi. (5) prasa`ga anusAra gheADu' melavu`. (6) khATA vAdavivAdane tyAga karavA. (7) svIkArelA kAryane pAra pADavuM (8) kuladharmanuM pAlana karavuM. (9) khATA kharcanA tyAga karavA, (10) mukhya kArya karavAnA Agraha rAkhavA. (11) pramAda ke ALasanA tyAga karavA. (12) leAkAcAranu` pAlana karavuM', (13) ucita pravRtti karavI. (14) kaMThe prANa AvyA hoya tA paNa nidya pravRtti karavI nahi. A AcaraNanI prazaMsA karavI, eTale tene sAruM mAnIne temAM pravRtta thavuM. (4) kAma, krodha, lAbha, mAna, mada ane ha, e cha ataranA zatruonA tyAga karavA. (5) pAMce indriyAneA jaya karavA. arthAt tene kAbUmAM rAkhavI, tene bephAma vavA devI nahi.
Page #533
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 455 (6) upadravavALAM sthAnano tyAga karavo, zatrunI caDAI thavAthI, rogacALo phATI nIkaLavAthI, dukALathI, ativRSTithI ke evAM ja bIjA keI kANee je sthAna upadravavALuM banyuM hoya teno tyAga kare, paraMtu haTha karIne evA sthAnamAM paDyA rahevuM nahi. anyathA sarvasva gumAvavAno vakhata Ave che. (7) sArA pADozavALA sthAnamAM, ati prakaTa paNa nahi ane ati gupta paNa nahi, evA ghaNuM dvArA vinAnA gharamAM rahevuM. sArA pADezanuM mahattva jANItuM che. je ghara ati prakaTa eTale rAjamArgamAM hoya te piLa ke daravAjAnA abhAve corI vagerene vizeSa bhaya rahe ane ati gupta eTale galIkuMcImAM hoya to zobhA dhAraNa kare nahi. vaLI je gharamAM javA-AvavAnAM ghaNAM dvAra hoya temAM kulastrIonI rakSA thaI zake nahi. (8) pApathI DaratA rahevuM. (9) prasiddha dezAcAra pramANe vartavuM. tethI viruddha vartatAM aneka prakAranI muzkelIo veThavI paDe che ane pratiSThAmAM paNa ghaTADo thAya che. (10) keIne avarNavAda bole nahi, rAjA vagereno khAsa karIne, avarNavAda bela eTale ghasAtuM bolavuM ke niMdA karavI. tethI vANu apavitra bane che, samaya bagaDe che ane zatruo UbhA thAya che. vaLI rAjA, maMtrI ke rAjyanA mukhya adhikArIone avarNavAda belatAM
Page #534
--------------------------------------------------------------------------
________________ 456 [ jinApAsanA na dhArelI Aphata UtarI paDavAnA saMbhava rahe che, eTale tenAthI khAsa bacavu'. (11) Avaka pramANe kharca karavo, paNa tethI adhika karavo nahi. jee uDAupaNAnI AdatathI ke dekhAdekhIthI Avaka karatAM kharca vadhAre rAkhe che, te bIjAnA devAdAra bane che ane du:khI thAya che. (12) anudbaTa vezaHveza, vaibhava vagere pramANe rAkhavA. tAtparya ke jevI sa patti, jevA daro, jevI avasthA, tevA peAzAka dhAraNa karavA. A niyama teDyo ke leAkeAmAM niMdA thAya che ane keTalIka vAra sahana paNu karavu paDe che. vezaparidhAna udbhaTa yAne maryAdAleApI na joIe, kemake ethI hRdayanA bhAva udbhaTa bane che tathA leAkamAM Tharela tarIkenI khyAti maLatI nathI. (13) mAtApitAnI sevA-bhakti karavI. A jagatamAM mAtApitAnA upakAra bahu mATe che, eTale temanI jeTalI sevA ane bhakti karIe, teTalI ochIja che. (14) saga sadAcArI puruSAnA karavA. tethI ghaNeA lAbha thavA sA~bhava che. durAcArInA saMga karavAthI aneka jAtanA duguNA dAkhala thAya che ane jIvana bagaDe che. (15) karelA upakArane jANavA, kAie ApaNA para thoDA paNa upakAra karyo hAya teA te yAda rAkhavA ane prasaMga paDaye tene anekagaNA khadalA vALavAnI vRtti rAkhavI.
Page #535
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] . 457 (16) ajIrNa heya te jamavuM nahi. prathamanuM bhejana pacyA vinA jamavAthI aneka prakAranA rogo thAya che ane zarIrasvAthya bagaDe che. (17) avasare prakRtine anukULa lAlasA vinA jamavuM. avasare eTale rejanA samaye, prakRtine anukULa eTale pitAne mAphaka Ave evuM. te sahu kaI anubhavathI jANe zake che. lAlasA vinA eTale Asakti vinA. (18) sArI vartaNuMkavALA ane jJAnavRddhonI sevA karavI. ' (19) siMgha kAmamAM pravRtti karavI nahi. je kAma samAjamAM niMdha eTale adhama ke halakuM gaNAyuM hoya, te karavAthI pratiSThAno nAza thAya che. (2) je bharaNapoSaNa karavA egya heya tenuM bharaNapoSaNa karavuM. mAtA, pitA, dAdA, dAdI, patnI, putrAdi parivAra tathA Azraye rahelAM sagAMvahAlAM ane karacAkara bharaNapoSaNa karavA cogya che. (21) dIrghadaza thavuM. lAbhAlAbhane pUrato vicAra kare; e dIrghadarzitA kahevAya che. (22) reja dharma sAMbhaLa, arthAt vyAkhyAne sAMbhaLavAM. (23) dayALu thavuM. koInA duHkhe duHkhI thavuM ane tene duHkhamAMthI bacAvavAnI bhAvanA rAkhavI, e dayA kahevAya che. dayA e dharmanuM mULa che.
Page #536
--------------------------------------------------------------------------
________________ 458 [ jinepAsanA (24) buddhinA ATha guNonuM sevana karavuM. (1) zuzruSA-tattva sAMbhaLavAnI IcchA. (2) zravaNatattva sAMbhaLavuM. (3) grahaNa-sAMbhaLeluM grahaNa karavuM. (4) dhAraNagrahaNa karelAne bhUlavuM nahi, paNa barAbara dhArI rAkhavuM. (5) Uha-je artha grahaNa karyo hoya te anyathI vicAra, arthAt te zI rIte saMgata bane te dAkhalA-dalIlathI vicAravuM. (6) apaha-te ja arthane vyatirekathI vicAra, arthAt tenA abhAvamAM kevI viruddha paristhiti hoya te yukti ane daSTAnathI jovuM. (7) arthavijJAna-bhramAdi dethI rahita arthanuM jJAna karavuM. (8) tattvajJAna-arthane nizcita bedha kare. | (25) guNano pakSapAta kare. jyAM kSamA, namratA, saralatA, udAratA, dAkSiNya, dhairya, pavitratA vagere guNe dekhAya, tyAM tenI tarapheNa karavI. (26) sadA adurAgrahI rahevuM. durAgrahanuM pariNAma ghaNuM mAThuM Ave che; vaLI durAgrahI manuSya dharmaprAptine gya gaNAtuM nathI. (27) vizeSajJa thavuM. je manuSya kaI paNa vastunA guNadoSa barAbara samajI zake che, te vizeSajJa kahevAya che. (28) atithi, sAdhu ane dInajanenI yathAzakita sevA karavI. (29) paraspara bAdhA na Ave e rIte dharma, artha ane kAma e traNe vagane sevavA. jenAthI
Page #537
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 459. AtmAne abhyadaya thAya te dharma kahevAya; jenAthI vyavaDAranAM sarva prajane siddha thAya te artha kahevAya, ane jenAthI IndriyanI tRpti thAya ke Indriyone prIti Upaje te kAma kahevAya A traNanI sAdhanA evI rIte karavI ke temAM paraspara athaDAmaNa thAya nahi. (30) deza ane kAlathI viruddha paricaryAne tyAga karo. deza eTale kSetra ane kAla eTale samaya ke jamAne. tethI viruddha paricaryAne Azraya letAM muzke. lIonI paraMparA UbhI thAya che, mATe tene tyAga Avazyaka che. (31) pitAnuM balabala vicArIne kAma karavuM. ahIM balathI pitAnuM zArIrika, mAnasika tathA Arthika baLa saojavuM. je e baLa pahoMcatuM na dekhAya to kaI moTuM kArya hAtha dharavuM nahi. (32) lekalAgaNI dhyAnamAM rAkhIne vartavuM. ethI lekanI prIti saMpAdana karI zakAya che ane vyAvahArika kAryomAM dhArI phatteha maLe che. (33) parepakAra karavAmAM kuzaLa thavuM. (34) lajajAvAna thavuM. je manuSya lAja ke zaramane kere mUke che, te na karavA jevAM kAryomAM pravRtta thAya che. ane samAjamAM nirlajaja ke bezarama tarIke oLakhAya che.
Page #538
--------------------------------------------------------------------------
________________ 460 [jinepAsane (35) mukhAkRti saumya rAkhavI. saumya eTale ke prasannatAyukta. tethI anya leke para sArI chApa paDe cIDAyela cahero ke dIvela pIdhA jevuM meTuM koIne gamatuM nathI. lake tenA cALA pADe che ane tethI mAnahAni thAya che. pa-dezavirati cAritra deza eTale aMzathI, virati eTale vata, niyama ke pratyAkhyAna, tenAthI prApta thatuM je cAritra te dezavirati cAritra. temAM samyakatvamUla bAra tenI dhAraNa karavAnI hoya che. A vratone sAmAnya rIte "zrAvakanAM bAra vatI' kahevAmAM Ave che. samyakatvanI dhAraNA je mULa hoya to ja thaDa TakI zake ane DALA-DAMkhaLIne vistAra thAya, tema samyakatva heya te ja vrato TakI zake ane cAritrarUpa dharmane vistAra thAya, tethI prathama dhAraNuM samyakatvanI karavAmAM Ave che. temAM evI pratijJA levAnI hoya che ke, "huM jIvuM tyAM sudhI zrI arihaMta bhagavaMta e ja mArA deva che, susAdhuo e ja mArA guru che ane jinee kahele dharma e ja mAre pramANa che." sudeva-suguru ane sudharmamAM zraddhA hovA sAthe bahirAtmadazAno tyAga ane aMtarAtmadazA prati abhimukhatA e samyakatvanuM mukhya lakSaNa che. je samyaktvane dhAraNa kare te sambhavadhArI ke sama
Page #539
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 461. ktidhArI kahevAya che. sAmAnya upAsakeA-zrAvakA karatAM temanA dhArmika-AdhyAtmika darajajo UMcA samajavAnA che. bAra tenAM nAma : samyaktvadhArI zrAvake je khAra vratA dhAraNa karavAnAM hAya che, tenAM nAmeA A pramANe jANavAM:-- (1) sthUla prANAtipAta-viramaNu-vrata. (2) sthUla mRSAvAda-viramaNu-vrata. (3) sthUla adattAdAna-viramaNa-vrata. (4) sthUla maithuna-viramaNu-vrata. (pa) parigrahaparimANu-vrata. (9) dikpariNAma-vrata. (7) nAgApabhAga-pariNAma-vrata. (8) anaCdaMDa-viramaNu-vrata, (9) sAmAyika-vrata. (10) dezAvakAzika-vrata. (11) peASadha-vrata. (12) atithisa'vibhAga-vrata, khAra tratAnI sajJAe : A temAMthI pahelA pAMca aNuvratA kahevAya che, kAraNa ke mahAvratanI apekSAe te ghaNAM nAnAM che. pachInAM traNa eTale chaThThuM sAtamu' ane AThamu* guNavrata kahevAya che, kAraNa ke te
Page #540
--------------------------------------------------------------------------
________________ [jinepAsanA aNuvratane guNakArI che, upakAraka che, puSTi karanArAM che. chevaTanAM cAra eTale navamuM, dazamuM, agiyAramuM ane bAramuM zikSAvrata kahevAya che, kAraNa ke te mana, vacana ane kAyAne niyamamAM rahevAnI zikSA-tAlImarUpa che. paheluM sthalaprANAtipAta-viramaNavrata. pAMca Indriya, kAyabaLa, vacanabaLa, manobaLa, zvAsahravAsa ane AyuSya, e dazane brAhya-prANa kahevAmAM Ave che. temAMnA keI paNa prANane atipAta kare, eTale nAza kare, te prANAtipAta. tAtparya ke kaI paNa prANane jAnathI mAravAmAM Ave, tenAM aMgopAMga chedavAmAM Ave ke tene duHkha athavA pIDA upajAvavAmAM Ave te te prANAtipAta kahevAya. hiMsA, mAraNa, ghAtanA, virAdhanA vagere tenA paryAya zabda che. A prANAtipAtamAMthI viramavAnI-aTakavAnI je kriyA te prANAtipAtaviramaNa ane te saMbaMdhI je vratadhAraNa karavuM, te prANatipAta-viramaNa vrata. A vratanuM pAlana sAdhue sarvAze kare che, eTale te sUkSama ane mahA che. tenI apekSAe gRhasthanuM A vrata ghaNI chUTachATavALuM hovAthI tene skUlanI -aNunI saMjJA prApta thayelI che. A sthUla vrata dvArA "niraparAdhI trasanI saMkapIne nirapekSapaNe hiMsA karavI nahi" evI pratijJA grahaNa karavAmAM Ave che. tenuM yathArtha rahasya samajI levuM joIe.
Page #541
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 463 jIvA be prakAranA che: trasa ane sthAvara. temAM gRhasthA trasa jIvAnI hiM'sA cheDI zake, paNa sthAvaranI hisA sarjAze cheDI zake nahui alabatta, te mATe banatA prayatna karI zake. A rIte pApa cheADavAnA anatA prayatna karavA, tene yatanA arthAt jayaNA kahevAmAM Ave che. trasa jIveAmAM keTalAka niraparAdhI ane keTalAka sAparAdhI hAvAne saMbhava che. jeNe kAMI paNa prakAranA aparAdha ke gunA karyAM na hoya te niraparAdhI ane jeNe koI paNa prakAranA aparAdha ke gunA karyA hAya te sAparAdhI. kAi kuTuMba para humalA kare, gAma bhAMge, dharmasthAne lUTe ke tArAja kare, deza para caDAI kare ke khIjI rIte mAlamilakta vagerene nukazAna pahAMcADe te sAparAdhI gaNAya. AvA sAparAdhIne gRhasthA taddana jatA karI zake nahiM, eTale ke tenI sAme laDe ane tene caiAgya daMDa ke zikSA Ape. vratadhArI rAjAe, maMtrIe tathA daMDanAyakA A rIte zatrue sAme laDyA che ane temaNe deza, samAja tathA dharmanI rakSA karelI che. tethI gRhasthane niraparAdhI trasa jIveAnI hisAnA tyAga ane sAparAdhInI yatanA hAya che. niraparAdhI trasa jIvAnI hiMsA e prakAre thAya cheH eka tetA sa'kalpathI eTale icchA ke irAdApUrvaka ane khIjI Ara'bhathI eTale jIvananI jarUrIAta mATe karavI paDatI pravRttithI. A e prakAranI hiM'sAmAMthI gRhasthAne sa'kalpapUrvaka niraparAdhI trasa jIvanI hiMsA karavAnA tyAga ane ArabhanI yatanA hoya che.
Page #542
--------------------------------------------------------------------------
________________ [jinApAsanA niraparAdhI trasa jIveAnI saMkalpajA hiMsA e prakAre thAya cheH eka te nirapekSapaNe ane khIjI sApekSapaNe. temAM kaMI khAsa kAraNa vinA niya mAra mAravA ke bIjI rIte du:kha upajAvavu, e nirapekSapaNe thatI hi'sA che ane kAraNavazAt khadhana, tADana vagere karavu paDe te sApekSapaNe thatI hiMsA che. gRhasthA peAtAnI AjIvikA mATe hAthI, gheADA, UMTa, baLada, gAya, bheMsa, bakarAM, gheTAM vagere pazuo pALe che, tene ghaNI vakhata kAraNuvazAt tADana vagere karavu paDe che. te ja rIte putra-putrIone suzikSA ApavA mATe paNa tADana-tana karavuM paDe che. tethI gRhasthAne niraparAdhI trasa jIvonI sa'kalpapUrNAMka nirapekSa paNe thatI hiMsAnA tyAga hAya che ane sApekSapaNe thatI hiM'sAnI yatanA hAya che. bIjuM sthUlamRSAvAda-viramaNa vrata mRSA vavuM te mRSAvAda. ahI* mRSA zabdathI apriya, apathya tathA atathya e traNe prakAranAM vacanA samajavAnAM che. je zabdo sAMbhaLavAmAM ati kaza ke kaTAra hAya te apriya kahevAya che; je vacanathI pariNAme lAbha na hoya te apathya kahevAya che, ane jemAM vastunI yathA rajUAta na hAya tene atathya kahevAya che. mRSAvAdane sAmAnya rIte alIka vacana, asatya ke ThANu* kahevAmAM Ave che. temAMthI viramavAnuM -aTakavAnuM je vrata te mRSAvAda-viramaNa-vrata, A vratathI pAMca moTAM alIka vacananA tyAga karavAmAM 44
Page #543
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 465 Ave che ne bAkInI yatanA hoya che, tethI tene sthUla-mRSAvAda -viramaNavrata kahevAmAM Ave che. pAMca moTAM alIka vacanenI gaNanA nIce pramANe thAya che - (1) kanyAlIka-kanyAnA viSayamAM alIka vacana bolavuM te.arthAt kanyA kheDa-khAMpaNavALI hoya chatAM tene suMdara kahevI ke suMdara hoya chatAM kheDakhAMpaNavALI kahevI che. A prakAranA alIka vacanathI varanI ke kanyAnI jiMdagI barabAda thAya che, mATe vratadhArI tevuM vacana bele nahi. dAsadAsI vagere manuSya mATe paNa ema ja samajavuM. (2) gavAlIka-gAya vagere pazunA saMbaMdhamAM alIka vacana bolavuM te. gAya ochuM dUdha denArI hoya chatAM vadhAre dUdha ApanArI kahevI, vadhAre vetara thayAM hoya chatAM ochAM vetara kahevA vagere. anya pazuonI bAbatamAM paNa tema ja samajavuM. A prakAranA alIka vacanathI pazu kharIdanAra sAmA dhaNane ghaNuM nukazAna thAya che ane keTalIka vAra meTo AghAta lAge che, eTale vratadhArI Avu vacana bole nahi. (3) bhUsyalIka-bhUmi, makAna vagere aMge alIka vacana belavuM te. paDatara bhUmine kheDANavALI kahevI, ke kheDANavALI bhUmine paDatara kahevI, athavA je bhUmimAM e che pAka thatuM hoya tene phalapa kahevI ane phaladrupa bhUmi hoya tene ochA pAkavALI kahevI vagere. A prakAranA -30
Page #544
--------------------------------------------------------------------------
________________ = = = [ jinepAsanA alIka vacanathI paNa manuSyane moTuM nukazAna thAya che, eTale vratadhArI tevuM vacana bele nahi. (4) nyAsApahAra-koIe nyAsa eTale thApaNa mUkI hiya, tene jUThuM belIne oLavavI te. dravya e agicAra prANa che, eTale te cAlyA jatAM manuSyane tIvra AghAta lAge che ane keTalIka vAra tenuM mRtyu nipaje che, mATe vratadhArI tevuM vacana bele nahi. (5) phUTasAkSI-koTa, kacerI, paMca ke lavAda samakSa jUThI sAkSI ApavAthI sAcA manuSyanA hakamAM nukazAna thAya che ane khoTe phAvI jAya che, eTale vratadhArI kaI paNa vakhata khATI sAkSI pUre nahi. trIjuM sthala-adattAdAna-viramaNavrata. jaina maharSioe kahyuM che ke ta mArU - ttavivajJA dAMta khetaravAnI saLI paNa tenA mAlIke rAjIkhuzIthI ApyA vinA levI nahi, te jenA para gRhasthonI AjIvikAne mukhya AdhAra che, te dravya ke dhana te levAya ja kema? tAtparya ke agnizikhAonuM pAna karavuM sAruM, sarSanA mukhane cuMbana karavuM sAruM athavA haLAhaLa jherane cATI javuM sAruM, paNa bIjAnuM dravya harI levuM, e sAruM nahi. A siddhAMtane jIvanamAM yathAzakti amala thAya te mATe trIjA vatanI ejanA che. A vrata dvArA nAnI-moTI cerIne tyAga karavAmAM
Page #545
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 47 Ave che. jaMgalamAM mAlikI vinAnuM ghAsa, kUvA-taLAvanadI vagerenuM pANI ItyAdi je vastuo para koInI mAlikI na hoya ke mAlika heya te paNa levAnI manAI na hoya tene levAthI adattAdAna thatuM nathI. cethuM sthUla-methuna-viramaNa-trata yAne paradAdAgamana - viramaNusvadArAsaMtoSa-trata paradAra eTale bIjAnI strI. tenI sAthe gamana karatAM viramavAnuM vrata te paraThArAgamana-viramaNavata. svadArA eTale pitAnI strI. tenAthI saMtoSa pAmavAnuM vrata te svadArAsaMteSa-vrata. paradArAgamana-viramaNa-vrata karatAM svadArAsaMtoSa-vrata vadhAre ucca keTinuM che, kAraNa ke paradArAgamanaviramaNamAM kuMvArI kanyAo, vidhavAo, 2khAte tathA vezyAone tyAgane spaSTa samAveza samajAtuM nathI. jyAre svadArAsaMteSamAM pitAnI strI sivAya badhI ja strIone tyAga hoya che. gRhasthane mATe svadArAsaMtoSa e brahmacarya che, kahyuM che ke yastu svadArasantoSI, viSayeSu virAgavAn / gRhastho'pi svazIlena, yatikalpaH sa kalpyate / / je pitAnI strIthI ja saMtuSTa che ane viSayamAM virakta che, te gRhastha hovA chatAM potAnA zIlathI sAdhunA sarakhe gaNAya che."
Page #546
--------------------------------------------------------------------------
________________ 468 [ jinepAsanA A vrata lenAra moTI strIone mAtA samAna, samavayaska strIone bhaginI samAna ane laghuvayavALI strIone putrI samAna lekhe che, eTale ke tenA sAmI kudaSTi karatuM nathI. A cothuM vrata dhAraNa karanAre meTA parva divasamAM, tithiomAM, sagarbhAvasthAnA divasomAM, prasUti pachInA traNa mAsa sudhI, tema ja divasanA bhAgamAM svastrI sAthe paNa maithuna sevavAne tyAga kara joIe. pAMcamuM parigraha-parimANu-vata jaina maharSie kahe che ke jema ghaNuM bhArathI bhareluM moTuM vahANa samudramAM DUbI jAya che, tema parigrahanA mamatva rUpI bhArathI prANIo saMsArarUpa samudramAM DUbI jAya che, mATe parigrahane tyAga kare. ghaNe parigraha ekaThe karanAra manuSyane viSayarUpI cere lUMTI le che, kAmarUpa agni bALe che ane vanitArUpI zikArIo tenA mArganuM rudhana kare che. TUMkamAM parigraha e pApanuM mULa che, tethI te avazya choDavA che. pitAnA thakI dhana, dhAnya, kSetra, vAstu(makAna), rUpuM, sonuM, rAcaracIluM, dvipada (nokaracAkara) ane catuSpada (DheraDhAMkhara) hovA e parigraha kahevAya che. gRhastha A parigrahane sarvAze tyAga karI zake nahi, kAraNa ke vyavahAramAM Dagale ne pagale dhanAdinI jarUra paDe che ane tenAthI bhikSA mAgI zakAtI nathI, paraMtu te pitAnI jarUrIAte ochI karIne tathA dhanAdi paranuM
Page #547
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 468 mamatva ghaTADIne parigrahanuM parimANa karI zake che, arthAt tenI maryAdA bAMdhIne saMteSI-sukhI jIvana gALI zake che. chaThuM dika-parimANa-vata gRhasthajIvanane saMteSI-sukhI banAvavA mATe jema parigrahanuM parimANa Avazyaka che, tema dizAonuM parimANa paNa Avazyaka che. je enI maryAdA nakakI karelI na hoya te game tyAM ane game teTale dUra sudhI javAnuM dila thAya che, ane tethI jIvanamAM je zAMti ane sthiratAne anubhava thave joIe te thatuM nathI; vaLI vrata vinA te dezasthAnanA AraMbha-samAraMbhane bhAra mAthe rahe che, tethI zrAvakanAM vratomAM tene khAsa sthAna ApavAmAM AvyuM che. A vratothI pahelA ane pAMcamAM aNuvratanA guNanI puSTi thAya che. sAtamuM bhogapabhega-parimANu-bata bhegalAlasA para kAbU Ave te mATe A vratanI cejanA karavAmAM AvI che. je vastu eka vAra bhegavAya te bhega; jema ke AhAra, pAna, snAna, udvartana, vilepana, puSadhAraNa vagere. ane je vastu vadhAre vakhata bhegavAya te upabhega; jema ke vastra, AbhUSaNa, zayana, Asana, vAhana, vanitA vagere. A vratathI bhAgya-upagya vastuonI maryAdA
Page #548
--------------------------------------------------------------------------
________________ 40 [ jinApAsanA karavAmAM Ave che, tathA tenA sAdhanarUpa dravyane je upA ceAthI-karmothI upArjana karavAmAM Ave che, teneA paNa viveka karavAmAM Ave che. arthAt temAM je karmo ghaNA samAra'bhavALA che, teneA tyAga karavAmAM Ave che. bhAganI vastumAM AhArapANI mukhya che. temAM bAvIza abhakSyaneA tyAga karavA joI e ane bIjAnI maryAdA karavI joI e. khAvIza abhakSyanAM nAmeA nIce mujaba samajavA:- 1 vaDanAM phaLa 2 pIpaLAnAM phaLa 3 UkharAM 4 aMjIra 5 kAdu ara 6 dareka jAtanA dArU cha dareka jAtanuM mAMsa 8 madha 9 mAkhaNa 10 hima (barapha ) 11 karA 12 viSa (jhera) 13 sarva prakAranI mATI 14 rAtriseAjana 15 mahubIja 16 ana'takAya (kaMdamULa vagere) 17 meLa athANAM 18 ghAlavaDAM 12 vatAka 20 ajANyAM phaLa-phUla 21 tuccha phaLa 22 calita rasa AThamu' anaMdaDa-viramaNa-ta je hi'sA jIvananirvAhanA viziSTa pratyeAjana ke anivAya kAraNane lIdhe karavAmAM Ave te aMdaDa kahevAya che ane je Rsi*sA viziSTa prayAjana ke anivAya kAraNa vinA karavAmAM Ave che, te anatha daDa kahevAya che. temAMthI
Page #549
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 471 viramavAnuM-aTakavAnuM je vrata, te anarthadaMDa-viramaNavrata. jaina maharSioe anarthadaMDane cAra prakAramAM vibhakta karelo cheH (1) apadhyAna, (2) pApapadeza, (3) hiMsa - pradAna ane (4) pramAdAcaraNa. apadhyAna eTale Arta ane raudradhyAna. je sUcanA ke salAhathI bIjAne AraMbha-samAraMbha karavAnI preraNA maLe te pApapadeza. jemake-verIonuM nikaMdana kADha, hathiyAra saje, jagalane bALIne sApha kare, A Dherane cAra sATakA lagAve, Ama sAkSI jUThI bharI devagere. hiMsAkArI zastra-sAdhana bIjAne ApavA te hiMapradAna ane je AcaraNa pramAda ke ALasathI thAya te pramAdAcaraNa te saMbaMdhI zrI hemacaMdrAcArye gazAstramAM kahyuM che ke "kutUhalathI gIta, nRtya, nATaka vagere jevAM, kAmazAstramAM Asakti, jugAra, madirA AdinuM sevana, jalakIDA, hiDolakIDA ItyAdi vineda, bIjA jIvone paraspara laDAvavA, zatrunA putrAdi sAthe vaira rAkhavuM, bhejana saMbaMdhI, strI saMbaMdhI, janapada (deza) saMbaMdhI ane rAjya saMbaMdhI vAte karavI, roga ke cAlavAne parizrama paDaDyA vinA AkhI rAta UMdhyA karavuM ItyAdika pramAdanAM AcaraNe saddabuddhivALAe pariharavAM joIe." navamuM sAmAyika-vrata | sarva pApamaya pravRttine tathA durgAno tyAga karIne beghaDI sudhI samabhAva ke zubhabhAvamAM rahevuM, te sAmAyika
Page #550
--------------------------------------------------------------------------
________________ 72 [ jinepAsanA kahevAya che. je gurunI vidyamAnatA hoya te temanI samIpe, nahi te upAzraya ke pitAnA makAnanA ekAMta bhAgamAM besIne paNa A kriyA karI zakAya che. reja sAmAyika karavAthI samatA guNanI vRddhi thAya che ane mana, vacana tathA kAyA para kAbU Avate jAya che. dazamuM dezAvakAzikanvata diparimANavrata vaDe niyata karelI maryAdAmAMnA ke kaI paNa vrata saMbaMdhI karavAmAM AvelA saMkSepa paikInA eka bhAgane deza kahevAya che. temAM avakAza kare eTale avasthAna karavuM, arthAt te bhAgane ja niyama rAkha, enuM nAma dezAvakAza. te saMbaMdhI je vrata te dezAvakAzika vrata kahevAya che. tenuM pAlana eka muhUrtathI mAMDIne saMpUrNa arAtri, be-pAMca divasa ke tethI paNa vadhAre samaya mATe eka zayyA, eka makAna ke eka mahellA vagerene niyama karavAthI tathA pratidina nIcenA cauda niyame dhAraNa karavAthI thaI zake che : (1) sacittaniyama-sacitta dravya amuka pramANathI vadhAre na vAparavAM. (2) dravyaniyama-kula dravyo amuka saMkhyA karatAM vadhAre na vAparavAM. (3) vikRtiniyama-cha vigaI e pikI amuka vigaIne tyAga kara.
Page #551
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 473 (4) umAnahaniyama-jeDAM-pagarakhAM amuka saMkhyA karatAM vadhAre na vAparavAM. (5) taMbAlaniyama-AkhA divasamAM amuka saMkhyA karatAM adhika tabela-pAna vAparavAM nahi. (6) vastraniyama-amuka saMkhyA karatAM vadhAre vastra vAparavA nahi. (7) puSpAdibheganiyama-judA judA hetuthI vaparAtAM punuM pramANa nakakI karavuM, sugaMdhi dravyone suMghavAnuM pramANa nakkI karavuM. (8) vAhananiyama-ratha, hAthI, ghoDA, UMTa, gADAM, gADI, sagarAma, maTara, relave, vimAna vagerenuM pramANa nakkI karavuM. (9) zayananiyama-zamyA vagerenuM pramANa nakakI karavuM. (10) vilepananiyama-vilepana tathA udvartananuM pramANa nakkI karavuM. (11) brahmacaryaniyama-zrAvakane divase abrahmanuM sevana varyA che. rAtrinI yatanA Avazyaka che. tene lagate niyama kare. (12) diniyama-dizAsaMbaMdhI je mApa AgaLa rAkhyuM hoya te vratanA samaya daramiyAna ghaTADavuM. (13) snAnaniyama-snAnanuM pramANa bAMdhavuM. (14) bhaktaniyama-AhAranuM pramANa nakkI karavuM.
Page #552
--------------------------------------------------------------------------
________________ 474 [ jinepAsanA te uparAMta pRthvIkAya, apUkAya, tejasUkAya, vAyukAya, vanaspatikAya, asi, masi ane kRSine lagatuM parimANa tathA trasakAyanI rakSA nakkI karavAmAM Ave che. cAlu praNAlikAmAM divasanA dasa sAmAyika (athavA savAra-sAMja pratikamaNa ane ATha sAmAyika) ane ochAmAM ochA ekAsana tapathI dezAvakAzika vrata karAya che. cauda niyama dhAravAne vyavahAra-sAtamA vratamAM che. agiyAramuM piSadha-vata je dharmanuM piSaNa kare, te piSadha kahevAya. A vratamAM upavAsa, AyaMbila, nivvI ke ekAsaNAnuM tapa hoya che, snAna, udvartana, vilepana, puSpa, gaMdha, viziSTa vastra ane AbharaNudi zarIrasatkArane tathA vyApArane tyAga hoya che; brahmacaryanuM pAlana cAra prahara ane ATha praharanI maryAdAthI grahaNa karavAmAM Ave che. A vratamAM devavaMdana, guruvaMdana, cha Avazyaka, bAra vratane lagatI kiyA tathA pratilekhana-pramArjana karavAnuM hoya che, tethI sAdhujIvananI keTalIka tAlIma maLe che. zrAvake parva divase piSadha avazya karavuM joIe. bAramuM atithisaMvibhAga-vata - sAdhumunirAje atithi kahevAya che. temane pitAnA arthe taiyAra karelAM khAnapAnane amuka vibhAga ucca prakAranI bhakti vaDe ApavAnuM vrata te atithisaMvibhAga-vata kahevAya che. piSadhanA bIjA divase sAdhu-mahAtmAone
Page #553
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 47pa. AhArapANI vaherAvyA pachI ja pAraNuM karavuM tathA anya divasomAM paNa sAdhu munirAjane AhArapANe vaherAvyA pachI jamavAnI bhAvanA rAkhavI e atithisaMvibhAga vatanuM. rahasya che. 6-sarvavirati cAritra sarva eTale savaze, virati eTale vrata, niyama ke pratyAkhyAna, tenA vaDe prApta thatuM je cAritra te sarvavirati cAritra. dezavirati cAritra karatAM A cAritranI kakSA ghaNI UMcI che ane tenuM yathArtha pAlana karavA mATe vairAgya-tyAga AdithI vibhUSita thaI zamaNAvasthA svIkAravI paDe che. A prasaMge sarvavirati sAmAyika uccarIne pAMca. mahAvate tathA chaThuM rAtribhUjana-viramaNa-trata aMgIkAra, karavAmAM Ave che. tenI pratijJAo nIce mujaba cheH paheluM prANAtipAta-viramaNa-mahAvata he bhadanta! jIvahiMsAthI viramavuM e paheluM mahAvrata che (ema huM samaja chuM). huM sarva prakAranI jIvahiMsAne tyAga karuM chuM. te jIva-prANuM sUkSma hoya, bAdara heya, trasa hoya ke sthAvara hoya, tenI svayaM hiMsA karuM nahi, bIjA pAse karAvuM nahi, prANInI hiMsA karI rahelA. anyane sAre mAnuM nahi. jyAM sudhI jIvuM tyAM sudhI traNa prakAre eTale manathI, vacanathI ane kAyAthI karuM nahi, karAvuM nahi, karatAne sAro mAnuM nahi. te pApamAMthI he
Page #554
--------------------------------------------------------------------------
________________ -476 [ jinepAsanA bhadanta! huM pAcho pharuM chuM, tene cheTuM gaNuM chuM, tene guru samakSa ekarAra karuM chuM ane e pApathI malina thayelA mArA AtmAne tyAga karuM chuM." he bhadata sarva ! prakAranI jIvahiMsAthI vimukha thaIne huM prathama mahAvratamAM sthira thAuM chuM." - bIjuM mRSAvAda-viramaNa-mahAvata "he bhadaMta ! asatya bolavAthI viramavuM, e bIjuM mahAvata che (ema huM samaje chuM). huM sarva prakAranI asatya vANane tyAga karuM chuM. te krodhathI athavA lebhathI, bhayathI athavA hAsyathI svayaM boluM nahi, bIjA pAse, bolAvuM nahi, tathA asatya bolI rahelAne sAre mAnuM nahi. jyAM sudhI jIvuM... tyAga karuM chuM. (ahI pachIne pATha badhA vratamAM samAna hoya che.) he bhadaMta! sarva prakAranA asatya bolavAmAMthI vimukha thaIne huM bIjA mahAvatamAM sthira thAuM chuM." trIjuM adattAdAna-viramaNa-mahAvata "he bhadUta! mAlike na ApI hoya tevI koI paNa vastu na levI, e trIjuM mahAvrata che, (ema huM samaje chuM). huM sarva prakAranA adattAdAnane tyAga karuM chuM. gAma, nagara ke araNyamAM DuM, vadhAre, nAnuM, moTuM, sajIva ke nirjIva je keIpaNa mAlika dvArA na apAyuM hoya tene huM svaye grahaNa kare nahi, bIjA pAse grahaNa karAvuM nahi,
Page #555
--------------------------------------------------------------------------
________________ 477 dharmAcaraNa ] tathA grahaNa karanArane sAre mAnuM nahi. jyAM sudhI javuM tyAga karuM chuM. he bhadata ! sarva prakAranAM adattAdAnathI vimukha thaIne huM trIjA mahAvratamAM sthira thAuM chuM." cothuM maithuna-viramaNa-mahAvata he bhadaMta ! maithunathI dUra rahevuM, e cothuM mahAvrata che (ema huM samaja chuM). huM sarva prakAranAM maithunane tyAga karuM chuM. daivI, mAnaSika ke pAzavika keIpaNa prakAranAM mithunanuM sevana huM karuM nahi, bIjA pAse karAvuM nahi tathA karatAne sAre jANuM nahi. jyAM sudhI javuM............karuM chuM.' he bhadaMta ! sarva prakAranAM mithunathI vimukha thaIne. huM cothA mahAvratamAM sthira thAuM chuM." pAMcamuM parigraha-viramaNu-mahAvrata he bhadaMta! parigraha rAkha nahi, e pAMcamuM mahAvrata che ema huM samajyo chuM. huM sarva prakAranA parigrahane tyAga karuM chuM. nAne, mATe, sajIva, nirjIva. ochI kiMmatane ke vadhu kiMmatane kaI paNa prakArane pari.. graha huM svayaM grahaNa karuM nahi, bIjAnI pAse grahaNa karAvuM nahi tathA grahaNa karanArane sAro mAnuM nahi. jyAM sudhI javuM. tyAga karuM chuM. he bhadata ! sarva prakAranA parigrahathI vimukha thaIne. pAMcamA mahAvratamAM sthira thAuM chuM."
Page #556
--------------------------------------------------------------------------
________________ = = [ jinepAsanA chaThuM rAtribhUjana-viramaNa-trata "he bhadata ! rAtribhejana cheDavuM, e chaThuM vrata che (ema huM samaje chuM). huM sarva prakAranAM rAtribhejanane - tyAga karuM chuM. azana, pAna, khAdima, vAdima e cAra prakAranA AhAramAMthI kaMI paNa rAtre khAuM nahi, bIjAne khavarAvuM nahi tathA khAI rahelA anyane sAre mAnuM nahi. jyAM sudhI jIvuM tyAga karuM chuM. he bhadaMta ! sarva prakAranA rAtribhejanathI vimukha thaIne chaThThA vratamAM sthira thAuM chuM." zatribhojana eTale sAyaMkAlathI mAMDIne bIjA divasanA sUryodaya sudhI kaI paNa prakAranuM bhajana karavuM te. temAMthI aTakavAnuM je vrata, te rAtribhejana-viramaNavrata. pAMca mahAvrata ane cha rAtribhUjana-viramaNavratanI A pratijJAo parathI samajI zakAze ke sarvavirati cAritra keTaluM ucca koTinuM che! ApaNe eka nAnakaDo niyama grahaNa kare hoya te paNa vicAra karIe chIe, tyAre A te asidhArA-samAM mahAvate che ane tenuM pAlana prANanA bhege paNa karavAnuM hoya che. A sarvavirati cAritra Isamiti, bhASAsamiti, eSaNa samiti, AdAna-nikSepasamiti tathA pAriSThApanikA samiti e pAMca samitio vaDe bhI UThe che. temAM Isamiti vaDe gamanAgamanane lagatI pravRtti samyapha prakAre thAya che, bhASA samitivaDe AhAra-pANa vagere meLavavAne lagatI
Page #557
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmAcaraNa ] 479 pravRtti samyak prakAre thAya che, AdAna-nikSepa samiti vaDe vajra-pAtra vagere levA-mUkavAne lagatI pravRtti samyak prakAre thAya che ane pAriSThApanikA samiti vaDe mala-mUtrAdri visarjana karavAne lagatI pravRtti samyak prakAre thAya che. saMkSepamAM sAdhujIvanane samyak pravRttivALu' banAvavAmAM A pAMca samitio agatyanA bhAga bhajave che. vaLI savirati cAritra traNa guptinA ceAgathI anerI AbhAe dIpe che. temAM maneAgupti maneAnigrahanI, vacanagupti vacananigrahanI ane kAyagupti kAyanigrahanI suMdara tAlIma Ape che, jethI ceAganI sAdhanA ke japa--yAnanuM anuSThAna ahu sArI rIte thaI zake che. ahIM eTaluM spaSTa karavuM joIe ke savati cAritravALAne mAtra bhAvapUjAnA adhikAra che; eTale teNe bhAvapUjAmAM magna manI tenI unnata bhUmikAone sparzavAnI hAya che. te jeTalA a'ze e bhUmikAone spI zake, teTalA aze tenI sa*LatA.
Page #558
--------------------------------------------------------------------------
________________ prakaraNa pacIsamuM jIvanacaryA upAsakanI jIvanacaryA kevI hovI joIe? te saMbaMdhI zAstromAM ghaNe vicAra thayeluM che ane tene (1) dinakRtya, (2) rAtrikRtya, (3) parvakRtya, (4) cAturmAsika kRtya, (5) varSanRtya tathA (6) janmakRtya ema cha prakAramAM vibhakta karavAmAM AvyuM che. te aMge sArabhUta vicAraNA karavI, e A prakaraNane mukhya uddezya che. 1-dina tathA rAtri saMbaMdhI kRtya rAtrine caturtha prahara bAkI rahe tyAre nidrAne tyAga kare. koI kAraNathI tema na banI zake te cAra ghaDI rAtri bAkI rahe te pahelAM te avazya UThI javuM, anyathA prAtaHkAlIna kartavya thaI zake nahi. nidrAne tyAga karyA pachInuM prathama kartavya paMcaparameSTi namaskAranuM smaraNa karavAnuM che. te ochAmAM ochuM pAMcathI sAta vAra karavuM joIe. je A smaraNa kamalabaMdha jApathI thAya te vadhu sAruM. hRdayamAM ATha pAMkhaDIvALuM kamaLa kalpavuM, tenI vacalI kaNikAmAM "name arihaMtANaM' padane sthApavuM, pUrvAdi cAra dizAomAM anukrame "namesiddhA Adi cAra pade sthApavAM tathA cAra vidizAomAM "ese
Page #559
--------------------------------------------------------------------------
________________ jIvanacaryA ] 480 paMca-namukkAro" Adi cUlikAnAM cAra pade sthApavAM. A rIte smaraNa karavuM, e kamalabaMdha jApa kahevAya che. tyArapachI evuM ciMtana karavuM ke "huM jinezvaradevane upAsaka chuM-zrAvaka chuM, eTale pAMca aNuvrata, traNa guNa vrata ane cAra zikSAvate mAre pALavA gya che, tema ja samyagdarzana, samyagAna, ane samyak cAritrarUpa ratnatrayI e mokSasAdhaka yoga hevAthI tenI zuddhi mATe mAre SaDAvazyaka pratikamaNa karavA jevuM che. Ama vicArI rAtrika pratikramaNa-rAIe paDikkamaNa karavuM. pachI caityavaMdana karI vidhipUrvaka pratyAkhyAna karavuM. zAmAM ""dimitra sUqz" evuM pada Ave che. tene artha e che ke A pratikamaNAdi kiyA karyA pachI zuci eTale matsarga, hAtha paganI zuddhi Adi kriyAo karavI. A rIte dezasnAnathI zuddha thayA pachI jina bhavane javuM ane devadarzana-prakaraNamAM jaNAvyA mujaba sarvavidhi sAcavIne devanAM darzana karavAM. je trikAla pUjAne niyama hoya to A vakhate zuddha vastro paherIne jinabiMbanI vAsakSepathI pUjA karavI. pachI najIkamAM guru birAjatA hoya te tyAM jaIne temane vidhipUrvaka vaMdana karavuM ane temanI AgaLa prAtaHkALamAM dhAreluM pratyAkhyAna vidhipUrvaka grahaNa karavuM tathA temane auSadhAdi je vastunI jarUra hoya, tene lAbha ApavA. vinaMti karI te saMbaMdhI ucita karavuM. tyArabAda navakArasInuM 31
Page #560
--------------------------------------------------------------------------
________________ 482 [ jinepAsanA pratyAkhyAna hoya te te pANIne kaMI vAparavAnI IcchA heya te vAparavuM ane gRhakAryanI gya vyavasthA karIne guru mahArAjanuM dhArmika pravacana sAMbhaLavuM. tyArabAda laukika ane kettara e baMne dRSTithI aniMdita evA vyavahAranI sAdhanA karavI ane zrI jinezvaradevanI madhyAhna pUjA karavA tatpara thavuM. A pUjA acho. pacArathI mananA caDatA pariNAme karavI. je nekarI vagerenI paravazatA hoya te A pUjA prAtaHkALathI mAMDIne madhyAhna sudhInA keI paNa samaye karI zakAya che. koI kAraNavazAta madhyAhna pachI paNa karI zakAya che. tyArabAda sAdhu munirAjanI pratIkSA karI, te padhAre te temane zuddha AhAra-pANI vaherAvI, pachI bhejana karavAmAM pravRtta thavuM. upAsake bAvIza abhakSya ane batrIza anaMtakAyanA tyAgapUrvaka tathA sacitta vastu bane teTalI ochA vAparavAnA pariNAmapUrvaka rasagRddhi vinA bhojana karavuM. temAM peTane thoDuM UNuM rAkhavuM ane prakRtine anukULa padArtho ja vAparavA. bhejananA thALamAM kaI vastu bahu sArI Ave te tenAM vAraMvAra vakhANa karavAM nahi. zAstrIya paribhASAmAM ' kahIe te bhaktakathA AtmAne duSita karanArI che, eTale tene tyAga kare. bhojana bAda thoDI vAra ArAma laIne pitAnA jIvananirvAhAdine kAmamAM pravRtta thavuM ane avakAza hoya te pitAnA gRhamAM ke najIkamAM rahelA dharmasthAnake jaI
Page #561
--------------------------------------------------------------------------
________________ 483 jIvanacaryA ] sAmAyika karavuM. temAM zAstrane svAdhyAya kare, namaskAra, mahAmaMtrano japa kare ke jJAnavRddhone prazno pUchI zaMkAnAM samAdhAna meLavavApUrvaka dhArmika jJAnanI vRddhi karavI. sAyaMkALe samayasara bhejana karI laI cauvihAra ke tivihAranuM pratyAkhyAna karavuM ane tyArabAda jinamaMdire jaI dhUpa-dIpapUrvaka sAyakALanI pUjA karavI. tyArabAda devasika pratikramaNa-devasiya paDikAmaNa karIne svAdhyAya, saMyama tathA vaiyAvRtyathI parizramita thayelA gurumahArAjanI vizrAmaNA karavI, eTale ke temanA paga dAbIne zAtA upajAvavI. pachI svagRhe pAchA pharIne pitAnA parivArane bedAyaka kathAo tathA suMdara subhASite vaDe dharma samajAva. tyArabAda bAdhaka dezenI vipakSa evI vairAgyamaya vicAraNuM karavI ane "mArA cAritrazIla dharmaguru AgaLa kayAre dIkSA laIza?' e manoratha seva. pachI moha pratyenI jugupsA vaDe prAyaH abrahmacaryanI virati karavI ane strInAM aMgepAMganI azucine vicAra karI tene tyAga karanAra mahApuruSanuM aMtarathI bahumAna karavuM. tyArabAda zrI arihaMta, siddha, sAdhu ane kevaliprajJapta dharma e cAranuM zaraNa svIkArI nidrAne AdhIna thavuM. 2-parva lekasaMjJA evI che ke parvanA divase sAruM-sAruM khAvuM-pIvuM, sAruM-sAruM evuM-paheravuM ane sagAMvahAlAM
Page #562
--------------------------------------------------------------------------
________________ [jine pAsanA tathA mitravargane maLIne vividha prakArane AnaMda-pramoda kare, paraMtu dharma kahe che ke "parva e pavitra divasa hovAthI te vakhate dAnAdi puNyakAryo karavA joIe." na dharma lokettara hovAthI te AgaLa vadhIne kahe che ke A divasane upaga ekSaprAptimAM nimittabhUta evAM jJAna, darzana, cAritra ane tapanI vizeSa ArAdhanA arthe karavuM joIe. jeo A pavitra divasano upayoga vizeSa karmabaMdhana thAya e rIte kare che, teo amRta kuMbha cheDIne viSane kuMbha grahaNa kare che." vaMma-gAma-va-vikherA" e jaina zAstronuM vacana che. tene artha e che ke parvane divasa AvyuM, eTale pisaha vagere dhArmika anuSThAne karavAM, brahmacaryanuM pAlana karavuM, jIvananirvAha arthe karavAmAM AvatI hiMsaka pravRtti choDI devI ane tapanuM ArAdhana vizeSa pramANamAM karavuM." zrI jinezvaradevanI sevApUjA e nityakarma hovAthI ahIM tene ullekha karyo nathI, paraMtu parva divasamAM te paNa viziSTa prakAre karavA tarapha lakSa rAkhavuM. jaina zAstroe zukalapakSanI AThama, caudaza ane pUnama tathA kRSNa pakSanI AThama, caudaza ane amAvAsyA e che tithione cAritratithio mAnI che, eTale te divase cAritranI sudhAraNA mATe vizeSa prayatna karavAnuM che, ane pisanI bIja, pAMcama ane agiyArasane jJAnatithie
Page #563
--------------------------------------------------------------------------
________________ jIvanacaryA ] 485 mAnI che, eTale te divase jJAnanI ArAdhanA vizeSa pramANamAM karavAnI che ane bAkInI tithione darzana tithio mAnI che, eTale te divase darzananI-samyakatvanI zuddhi-vRddhi thAya evuM AcaraNa rAkhavAnuM che. A traNa prakAranI tithiemAM cAritratithio tathA jJAnatithiene dvAdaza pavInI saMjJA ApavAmAM AvI che, eTale e bAra tithione parvarUpa samajavAnI che. zrI jinezvaradevonAM cyavana, janma, dIkSA, kevaLajJAna ane nirvANa e pAMce kalyANaka ati pavitra manAya che, tethI je divase e kalyANaka AvatAM hoya, tene paNa parva mAnavAmAM Ave che. A graMthanA pRSTha 65 tathA 66 para kalyANaka tithionI yAdI ApavAmAM AvI che, te A daSTie ghaNuM upayogI che. A sivAya bIja mAhAone lIdhe paNa keTalAka divasone parva gaNavAmAM Ave che, temAM nIcenAM parvo mukhya cheH 1 gautama svAmI kevalajJAna- 7 merutrayodazI prApti dina. 8 phAgaNa mAsI 2 jJAnapaMcamI 9 caitrI oLI 3 kArtika mAsI 10 zrI mahAvIra janma kalyA4 kArtika pUrNimA Naka (zrImahAvIra jayaMti) 5 mauna ekAdazI 11 caitrI pUrNimA 6 piSa dazamI 12 akSayatRtIyA
Page #564
--------------------------------------------------------------------------
________________ 483 13 aSADa cAmAsI 14 paryuSaNu [ jinApAsanA 15 AsAmAsanI oLI 16 dIvALI A badhAM parvonuM mAhAtmya aneAe jaina zikSAvalItrIjI zreNInA ( jaina parvo' nAmanA nikhadhamAM vistArathI ApeluM che, eTale mumukSuone tyAMthI joI levAnI bhalAmaNa che. upAsake A parvenI utsAhapUrvaka ujavaNI kare, e IcchavA cAgya che. ame anubhavathI joyu* che ke jemanA jIvanamAMthI parvanI ujavaNI gaI, temanAM jIvanamAMthI dhama thayA ane dhama gayA, eTale khAkI kaI na rahyuM, je leAkeA sudhI saskRtinA prakAza paheMcyA nathI ke ati alpa pahoMcyA che, teo paNa peAtAnAM parvo ullAsathI ujave che, te je sa*skRtinA pUrA prakAza pAmyA che ane saMskRta mAnavI hovAnu abhimAna kare che, te peAtAnAM parvI tarapha upekSA kema karI zake? kadAca save pAnu mArAdhana na thaI zake teA mukhya parvonuM ArAdhana te avazya karavuM joIe, jethI AtmAne dhama'nA raMga caDe ane te kramazaH peAtAnI unnati sAdhI zake. -cAturmAsika kRtyA prAcIna kALamAM cAndra, cAndra, abhivadhita, cAndra ane abhivRdhita, e pAMca savatsaranA eka yuga gaNavAmAM AvatA ane saMvatsaranA prArabha zrAvaNa vaddhi ekama eTale
Page #565
--------------------------------------------------------------------------
________________ jIvanacaryAM ] 487 AjanI ApaNI aSADa vida ekamathI karavAmAM AvatA. vaLI prAcIna kALamAM mAsanI zarUAta kRSNa pakSathI thatI, eTale ke kRSNa pakSane pahele gaNavAmAM AvatA ane zukala pakSane khIjo mAnAmAM AvatA; tethI ja pUrNimAne mATe pU mAsI evA zabdaprayoga thayelA che. para'tu chellI keTalIka sadIothI varSanA prArabha kArtikathI ane mAsanA prArabha zukala pakSathI karavAnA vyavahAra pracalita thayA che ane Aje te amalamAM che. ATalI spaSTatA karavAnuM kAraNa e che ke jaina zAstromAM cAturmAsanA je samaya nakkI karavAmAM AvyeA che, tenI yathArthatA khyAlamAM AvI zake. cAra mAsanA samaya te cAturmAMsa. temAM pahelu cAturmAsa aSADa suDhi pUnamathI kArtika sudri caudaza sudhInuM gaNAya che ke jene sAmAnya rIte aSADa ceAmAsI kahevAmAM Ave che. bIjI cAturmAsa kArtika sudi pUnamathI phAgaNasuddhi caudaza sudhInuM gaNAya che ke jene sAmAnya rIte kArtika cAmAsI kahevAmAM Ave che, ane trIjI cAturmAsa phAgaNa surdi pUnamathI aSADa suDhi caudaza sudhInu gaNAya che ke jene sAmAnya rIte phAgaNu ceAmAsI kahevAmAM Ave che. jaina zAstrAnu evuM vacana che ke-'1pamAsuM samucitra-niyamanaDho te viSesena-eTale dareka cAturmAsamAM samucita niyamA grahaNa karavA ane varSAkALamAM eTale
Page #566
--------------------------------------------------------------------------
________________ 488 [ jinApAsanA prathama aSADI cAmAsImAM te e vizeSa prakAre grahaNu karavA, ' ahIM samucita zabdathI deza, gAma, jAti, kula, vaya, avasthA vagerene ucita ema samajavAnuM che. jo A prakAranuM aucitya na jaLavAya te e niyamAnA nirvAha thatA nathI, eTale ke tenA bhaMga thavAnA prasaga Ave che ane AtmA doSathI kharaDAya che, niyame e prakAranA che: eka muzkelIthI pALI zakAya evA; ane bIjA vinA muzkelIe arthAt sahe. lAIthI pALI zakAya evA. temAM zrImatA, meATA vyApArI tathA avirata eTale virati mA mAM jevuM padApaNuM thaeluM nathI evA leAkeAne rasatyAga eTale dUdha, dahIM, mIThAI vagerenA tyAga tathA sacitta tyAga eTale lIlAM zAka vagerenA tyAga, tema ja sAmAyika-pAsaha vagerenA svIkAra, e niyame muzkelIe paLAya evA che, paraMtu zrI jinezvaradevanI rAja pUjA karavI tathA dAna devA cAgyane cathAzakti dAna devuM, binaupayeAganAM pApasAdhanAnA tyAga karavA vagere niyame pALavAmAM khAsa muzkelI nathI, arthAt te sahelAIthI paLAya evA che, tethI temaNe e khAkhatamAM upayAga rAkhavA jarUrI che. jyAre sAmAnya ke garIba sthitinA leAkeAnI vAta ethI ulaTI che; eTale ke te rasatyAga, sacittatyAga, sAmAyikanA svIkAra vagere
Page #567
--------------------------------------------------------------------------
________________ jIvanacaryA ] 489 niyamo sahelAIthI pALI zake evA che, tethI temaNe A niyamanA grahaNa-pAlanamAM vizeSa prayatna kare egya che. "traNa mAsamAM aSADa mAsIne prAdhAnya zA mATe?? e praznano uttara e che ke varSAkALamAM dezaparadezamAM tathA grAmAMtare javAnuM na hoya ane moTA bhAge pitAnA sthAnamAM ja sthiratAthI rahevAnuM hoya che. vaLI A vakhate sAdhu-sAdhvIo paNa pitAnA kalpa mujaba eka sthAne sthira rahelAM hoya che, eTale temanA satsaMganA kAraNe niyama ke vate sArI rIte pALI zakAya che, tethI aSADa comAsIne prAdhAnya apAyeluM che." dareka mAsImAM eka kRtya sAmAnya che, te prathama dhAraNa karelAM vatemAM je chUTe nirupayogI hoya tene tyAga karavAnuM ane e rIte e vratane vadhAre sUkSmavadhAre zuddha banAvavAnuM. A kArya saheluM ke sAmAnya nathI. e vizeSa tyAgabhAvanA tathA mane nigraha mAge che ane upAsakoe potAnA AtmakalyANa mATe tene Azraya levAne che. zrI zrAddhavidhi-prakaraNa graMthamAM pUrvAcArya kRta gAthAenA AdhAre cAturmAsAdika abhigrahonuM suMdara varNana karavAmAM AvyuM che. tene sAra e che ke pratyeka cAturmAsamAM upAsake jJAnAcAra aMge vizeSa bhaNavA-gaNavAne, vyAkhyAna sAMbhaLavAne tathA ajavALI pAMcame yathAzakti
Page #568
--------------------------------------------------------------------------
________________ - - 490 [ jinepAsanA jJAnapUjA karavAne; darzanAcAra aMge jinamaMdiranI vizeSa prakAre sArasaMbhALa karavAno, jinapratimAone lepa-epa karavAne tathA jinapUjA ane devavaMdanAdi karavAne, cAritrAcAra aMge bAreya vratamAM vizeSa zuddhi-sUkSmatA prakaTAvavAne tapAcAra aMge vividha prakAranI tapazcaryAe karavAne; tathA vIcAra aMge zakti gopavyA vinA A badhAM kRtya karavAne abhigraha dhAraNa karavo joIe. abhigraha, niyama, vata e badhA paryAyavAcaka zabda che, eTalI vastu lakSamAM rAkhavI. 4-vArSika kRtya samasta varSane anulakSIne je kRtya karavA cagya che, tene samAveza vArSika kRtyamAM karavAmAM Ave che. te aMge zrI zrAddhavidhi-prakaraNamAM kahyuM che kepivris saMghaccaNa-sAhambhiabhattijattatiMga / jiNagiha phavaNaM jiNaghaNavuDI mahapUdha dhammajAgariA / / suapUA ujjamaNaM, taha titthapabhAvaNA sohI / upAsake dara varSe (1) zrI saMghanI pUjA, (2) sAdharmika-vAtsalya, (3) adAIyAtrA, rathayAtrA ane tIrtha yAtrA e traNa prakAranI yAtrAo, (4) jinamaMdiramAM snAtra mahatsava, (5) devadravyanI vRddhi, (6) mahApUjA, (7) dharmajAgarikA, (8) zruta jJAnanI pUjA. (9) udyApana-ujamaNuM, (10) zAsananI prabhAvanA tathA (11) zodhi eTale
Page #569
--------------------------------------------------------------------------
________________ 49 jananacaryA ] prAyazcitagrahaNa, e agiyAra kartavya avazya karavAM. joIe." (1) saMghapUja-tene ullekha gata prakaraNamAM AvI. gaye che. (2) sAdharmika-vAtsalya-je pitAnA je dharma pALe te sAdhamika kahevAya. tenuM vAtsalya karavuM, eTale temane. bahumAnapUrvaka jamADavA, tathA temane paherAmaNI rUpe rakama ke cIja-vastu, tema ja je kaI vastunI jarUra hoya te. yathAzakti premapUrvaka ApavI. ApattimAM temane uddhAra kara. bharata mahArAjA, naradeva, daMDavIrya, kumArapALa Adi rAjAoe A bAbatamAM uttama dAkhalAo pUrA pADelA che. ame jana zikSAvalInI trIjI zreNImAM "sAdhamika -vAtsalya" nAmane khAsa nibaMdha lakhele che, je A viSayamAM vizeSa jANavA IcchanArane ghaNe upayogI che. (3) traNa prakAranI yAtrAe-tenuM vistRta varNana prastuta graMthanA ogaNIsamA tathA vIsamA prakaraNamAM kareluM che. (4) jinamaMdiramAM snAtramaetsava-zrI jinezvara devanI snAtra pUjA bane te reja karavI, tema na bane. te parva divasomAM, ane e paNa na bane te prativarSe chevaTe ekavAra paNa vAjiMtra, gIta vagere ADabarapUrvaka sarva uttama sAmagrI meLavIne karavI.
Page #570
--------------------------------------------------------------------------
________________ [ jinApAsanA (5) devadravyanI vRddhi-dhArmika utsava-mahAvA prasa`ge vividha prakAranI elIe khelAya che, temAM bhAga levA ane potAnI zakti mujakha belI khelIne devadravyamAM vRddhi karavI tathA anya rIte prabhujInA bhaMDAra bharapura rahe tevA sa` upAcA karavA. zrI dravyasaptatikA graMthamAM devadravyanA rakSaNa aMge je vivecana kareluM che, te lakSamAM rAkhIne vavuM. 43 (6-7) mahApUjA tathA rAtrijAgaraNa-prabhunAM sarva agAe AbharaNu caDAvavAM, viziSTa agaracanA karavI, puSpanAM tathA keLanA maMDapa banAvavA, putaLInA AkAravALA pANInA phUvArA banAvavA tathA judAM judAM gIta gAvAM, nRtya karavAM, vAjiMtra vagADavAM vagere utsavapUrvaka pUjA bhaNAvavI e mahApUjA karI kahevAya ane te prasage AkhI rAtri jAgIne jinastavana gAvAM vagerenA kAryakrama rAkhavA, e rAtrijAgaraNa karyuM kahevAya. (8) zrutapujA--zrata eTale zAsra-siddhAMta. tenA pratye bahumAna batAvavA arthe zrutajJAnanA sAdhanarUpa pustakA vagerenI kharAsa-vAsa vagere vaDe pUjA karavI te zrutapUjA, varSamAM te AchamAM AchI eka vAra to avazya karavI ja joI e. vaLI A pUjAnA paramArtha samajI zrutajJAnanA sara-kSaNu tathA pracAra mATe tana, mana, dhananA yathAzikata bhAga ApavA joIe.
Page #571
--------------------------------------------------------------------------
________________ jIvanacaryA ] 43. (9) udhApana-jJAnaprApti, tapazcaryA tathA zrI namaskAra mahAmaMtrAdinA mahAna maMtrajapanI pUrNAhuti thatAM tenI khuzAlI nimitte udyApana karavAne zAstrakArane Adeza che. tene zirodhArya karIne varSamAM ochAmAM ochuM eka udyApana to avazya karavuM joIe. udyApanamAM jJAna-darzanacAritranAM upakaraNe mUkAya che ane te jarUrIAtavALAM dharmasthAnane tathA vyakitaone ApavAmAM Ave che, eTale udyApana e dharmavRddhi tathA dharma-pracAranuM eka suMdara sAdhana che, ema mAnIne upAsake tene pUrNa Adara karavo joIe. (10) tIrthaprabhAvanA-ahIM tIrtha zabdathI sarva zoe pravartAveluM zAsana samajavAnuM che. tenI prabhAvanA nimitte je vastu, je kALe, je prakAre karavI egya lAge te karavAmAM yathAzakita pravRtta thavuM, tene tIrthaprabhAvanA kahevAya che. (11) zadhi-varSa daramiyAna thayelA aparAdha sadguru pAse nikhAlasa bhAve kabUla karavA, te mATe dilagIra thavuM ane temane pitAnA aparAdhane yogya prAyazcita ApavAnI vinaMti karavI. tyArabAda teo je prAyazcita Ape te grahaNa karavuM. 5-janmakRtya samasta jIvanane anulakSIne je kRtya karavAM jevAM
Page #572
--------------------------------------------------------------------------
________________ 494. [jinepAsanA che, te janmakRtya kahevAya che. te aMge zrAddhavidhi--prakaraNamAM kahyuM che ke ceia paDima paiTTA, suAi pavAvaNA ya payaTTavaNA / putthayale haNavAyaNa-posahasAlAikAravaNaM // (1) ga-zakti anusAra nAnuM-moTuM kaI paNa caitya karAvavuM, temAM je dravya vaparAya te nyAyathI meLavela hovuM joIe. (2) -jinapratimA bharAvavI, eTale ke nAnImoTI kaI paNa pratimA pitAnA vaDIlenA zreyArthe ke pitAnA - tathA putra-parivAranA zreyArthe vidhipUrvaka taiyAra karAvavI. (3) paoNA-vidhipUrvaka taiyAra thayelI pratimAnI pratiSThA karAvavI. jo tema na thaI zake to pratiSThA-mahatsavamAM - bhAga laIne tenI bhUri bhUri anumaMdanA karavI. (4) gujArUkavavA-putrAdine pravajyA apAvavI. upAsakane e ja manoratha hoya ke mAre putra jinabhagavaMtane sAco sevaka bane, zramaNadharmanI pravajyA-dIkSA aMgIkAra karIne pitAnuM tathA paranuM kalyANa sAdhe. (5) gar-gurumahArAjane padapratiSThita karavA, eTale ke teo je padane cagya hoya te pade sthApita karavA mATe utsAha dharAve ane te nimitta yogya dhana-vyaya kare.
Page #573
--------------------------------------------------------------------------
________________ jIvanacaryA ] 485 (6) puthazahevAcA-dhArmika graMtha lakhavA-lakhAvavA, vAMcavA-vaMcAvavA ane vartamAnakALane anulakSIne kahIe te sArA-suMdara svarUpe chApIne tene vyavasthita pracAra kare. (7) voTTADhArUvAva-paSadhazAlA Adi karAvavAM. ahI Adi zabdathI jJAnabhaMDAra tema ja anya dharmasthAnaka samajavAM. A sAta prakAranAM kRtya uparAMta zrAvakanI agiyAra pratimAonuM vahana karavuM, e paNa janmakRtya gaNAya che. dharmasaMgraha Adi graMthomAM tenuM varNana kareluM che. A parathI upAsake pitAnuM jIvana kevI rIte vyatIta karavuM joIe? tene spaSTa khyAla maLI rahe che.
Page #574
--------------------------------------------------------------------------
________________ and B ear upasaMhAra traNa khaMDa ane pacIza prakaraNothI vibhUSita thayele. A jine pAsanA nAmane graMtha ahIM pUre thAya che. A graMthanuM paryApta zodhana karavAmAM AvyuM che, chatAM matimAMdya ke anya keI kAraNe temAM kaMI paNa deSa rahI gaye hoya te te mATe ame sakala saMghanI trividha kSamA yAcIe chIe. | sarve pAThake A graMthanA paThana-pAThanathI zrI jinezvaradevanI upAsanA, ArAdhanA, bhakita, sevA ke pUjAnuM sAcuM rahasya samajI tene lAbha levA tatpara thAya tathA nitya-niyamita upAsanA karIne pitAnuM abhISTa sAdhe, tema ja anya jananuM paNa e tarapha aneruM AkarSaNa karavAmAM jIvananI sArthakatA samaje, evI AzA sAthe amAruM vakatavya samApta karIe chIe. jaina jayati zAsanam / pRSTha saMkhyA 496 + 16 + 44 = 556
Page #575
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinApAsanA'nuM lakhANa vAMcyuM. prabhubhaktithI vaMcita jatAne prabhubhaktinI sacATa preraNA kare evuM lAgyuM. upAsanAmAM chellI pratipattipUjA yAne dezivarati-- sarvavirati AjJApAlana zAstra vihita karela che, te ThIka ja A lakhANamAM lakhAyela che. bIjI paNa anekAneka bAbatanuM AmAM saraLa spaSTa varNana che. mane lAge che ke AjanA kALe AvA granthAnA jaina prajAmAM khUba pracAra karI ahaMbhakti ane jinAjJApAlananA vikAsa karavA joie. --pa. pU. paM. zrI bhAnuvijayajI gaNivarya
Page #576
--------------------------------------------------------------------------
________________ 28 99999999999999999999 amArAM prakAzano 0 X 0 X 9 X eu ! =0 0 X 9-12 X hu-4 X * jaina zikSAvalI prathama zreNI [ 12 pustakA ] jaina zikSAvalI bIjI zreNI [ 12 pustake ] * jana zikSAvalI trIjI zreNI [ 12 pustake ] X zrI vIra-vacanAmRta - X vizvavaMdya prabhu mahAvIra [ bIjI AvRtti ] X bhagavAna mahAvIranA jIvananI aitihAsika rUparekhA x bhagavAna mahAvIra kI vANI zrI maddAvara vacanAmRta [ hiMdI] jinapAsanA svastika [ vArSika ] Do. sunItikumAra ceTarajInuM bhASaNa [e. ] have pachI pragaTa thaze bhagavAna mahAvIra zrI mahAvIra -vacanAmRtasAra zrI mahAvIra-vacanAmRta [ marAThI ] ( baMgALI ] [ aMgrejI ] je na sA hi - pra ko za na saMdira ladhAbhAI gaNapata bIDIMga : cIMcabaMdara muMbaI-9 * A nizAnIvALAM pustake hAla maLatAM nathI. prApya pustakonuM pesTeja kharca alaga samajavuM. 66666666666666666666 jaeNkeTa * dIpaka prinTarI * amadAvAda