________________
તાત્વિક ભૂમિકા ]
૧૪૩ અહીં એ પ્રશ્ન થવા સંભવ છે-કે “ ઉપરનાં બે સુભાષિતેમાં સમ્યકત્વ વિનાની ક્રિયાઓને અલ્પ ફળવાળી કહી અને અહીં તદ્દન નિષ્ફળ જાહેર કરી, તો તેમાં સાચું શું સમજવું? ” તેને ખુલાસે એ છે કે જે વસ્તુનું જે ફળ મળવું જોઈએ, તેનાં કરતાં ઘણું અલપ ફળ મળે અથવા જે મુખ્ય ફળ મળવું જોઈએ, તે ન મળતાં બીજું ફળ મળે ત્યાં નિષ્ફળતા જ મળી ગણાય છે. એક માણસે લાખ રૂપિયા કમાવાની ઈચ્છાથી ધંધાનું મંડાણ કર્યું હોય અને તે માટે રાત્રિ-દિવસ જોયા વગર ઉદ્યમ કર્યો હોય, તેને એ ધંધામાં સે કે બસ રૂપિયાની પ્રાપ્તિ થાય તો શું કહેવાશે ? બિચારો કંઈ પણ કમાય નહિ, તેને સર્વ ઉદ્યમ–સર્વ પરિશ્રમ નિષ્ફળ ગયે. અહીં પણ એમ જ સમજવું. ૭-સમ્યકત્વ પર વિશેષ ભાર મૂકવાનું કારણ
સમ્યકત્વ પર વિશેષ ભાર મૂકવાનું એક કારણ એ પણ છે કે જે આત્માને એક વાર સમ્યકત્વની પ્રાપ્તિ થઈ હોય, સમ્યકત્વની સ્પર્શના થઈ હોય, તે વધારેમાં વધારે અર્ધ પુદ્ગલ-પરાવર્ત જેટલા સમયની અંદર અવશ્ય મોક્ષ પામે છે. આ આશ્વાસન કંઈ જેવું તેવું નથી. અર્ધપુદ્ગલ-પરાવર્ત સમય આમ તે ઘણે મોટો છે, તે અનંત કાલચકોથી બને છે, પણ અનંત પુદ્ગલપરાવર્ત કાલની સરખામણીમાં તે ઘણે માટે નથી. આટલા વખતમાં પણ જે મોક્ષપ્રાપ્તિની ખાતરી મળતી હોય
