________________
૪૪
[ જિનાપાસના
પૂજાયેલા. લાક તેા એક જ છે અને અહીં ત્રણ લાકના પ્રયાગ કરવામાં આવ્યા છે, તેનુ કારણ એ છે કે ક્ષેત્રની અપેક્ષાએ તેના ઊધ્વ, મધ્યમ અને અધ: એવા ત્રણ વિભાગે છે. આ ત્રિલેાક પૈકી ઊર્ધ્વ લેાકમાં દેવાની મુખ્યતા હાય છે અને તેના અગ્રેસરને દેવેન્દ્ર કહેવામાં આવે છે. મધ્ય લેાકમાં માનવ કે નરની મુખ્યતા હાય છે અને તેના અગ્રેસરને માનવેન્દ્ર કે નરેન્દ્ર કહેવામાં આવે છે. તથા અધ:લાકમાં અસુરાની મુખ્યતા હાય છે અને તેના અગ્રેસરાને અસુરેન્દ્ર કહેવામાં આવે છે. તાત્પ` કે દેવેન્દ્ર, નરેન્દ્ર અને અસુરેન્દ્રો અરિહંત દેવને ભક્તિભાવથી નમે છે, પૂજે છે અને તેમની સ્તુતિ-સ્તવના કરીને કૃતાથ થાય છે.
જ્યાં દેવેન્દ્ર, નરેન્દ્ર તથા અસુરેન્દ્રોની આ સ્થિતિ હાય, ત્યાં તેમનાથી ઉતરતા દેવે, માનવેા અને અસુરાનુ તે પૂછવું જ શું ? તાત્પર્ય કે સ લેાકેાને અરિહંતદેવ પ્રત્યે પૂ। પૂજ્યભાવ હાય છે.
શાસ્ત્રીય પરિભાષામાં આ ગુણને પૂજાતિશય કહેવામાં આવે છે.
યથાસ્થિતા વાદીને અથ પણ અહી' સ્પષ્ટ કરીએ. યથાસ્થિત એટલે જેવુ' હાય તેવુ', અર્થાત્ સત્ય, અર્થ એટલે તત્ત્વ. વાદી એટલે વનાર, કહેનાર કે પ્રરૂપણા કરનાર. આ રીતે યથાસ્થિતા વાદીને અર્થ સત્ય તત્ત્વના પ્રરૂપક થાય છે.
