________________
તાત્વિક ભૂમિકા ].
૧૨૯ આ વખતે ધ્યાને છેલ્લે પ્રકાશ પણ ઝંખવાઈ ગ હતા અને અંધારૂં પ્રસરી રહ્યું હતું. પાસે બેટરી કે એવું કંઈ સાધન ન હતું. વળી બીડી વગેરેની ટેવ ન હોવાથી પાસે દીવાસળીની પેટી પણ ન હતી. એવામાં બાવળની ઝાડી આવી અને તેમાં રસ્તે અદશ્ય થઈ ગયે. ચારે બાજુ બાવળનાં મેટાં મોટાં ઝાંખરાં પડેલાં હતાં, તે ઠેબે આવવા લાગ્યાં અને તેની તીક્ષણ શૂળે પગમાં ભેંકાવા લાગી. તેમાં એક શૂળ તે ચામડાના જેડાને વીધી પાની સોંસરી નીકળી ગઈ અને બે ત્રણ શૂળે એ પીડીમાં પ્રવેશ કર્યો. મુખમાંથી દર્દની એક કારમી ચીસ નીકળી ગઈ, પણ ત્યાં કેઈ આશ્વાસન આપે એમ ન હતું. ચારે બાજુ બાવળ જ બાવળ નજરે પડતા હતા અને “હવે શું કરવું?” એ વિચારે ભારે મુંઝવણ ઊભી કરી દીધી હતી. પરંતુ ત્યાં તે રહેવાય એવું હતું જ નહિ, એટલે આંધળુકિયાં કરીને આગળ ચલાવ્યું અને કેટલીક વારે એ ઝાડીમાંથી બહાર નીકળ્યા. ત્યારે મનને જે હાશકારો થયે, તેનું વર્ણન કરવું શકય નથી.
આ વખતે આકાશમાં ચંદ્રનો ઉદય થયો હતો અને થોડું થોડું અજવાળું પડવા લાગ્યું હતું. એ અજવાળાના આધારે જોયું તે થોડે દૂર કંઈક ઊંચું ઊંચું જણાયું, એટલે તે તરફ ચાલવા માંડયું. કેટલુંક ચાલ્યા પછી એ વાત સમજવામાં આવી કે આ તે રેલ્વે લાઈન છે, એટલે
