________________
તાત્ત્વિક ભૂમિકા ]
૧૩૩
સંસારમાં પરિભ્રમણ કરી રહ્યો છે. તેમાં નિગેાદ એટલે સાધારણ વનસ્પતિ વગેરેના નિકૃષ્ટ ભવા અન ́તી વાર કર્યો છે અને વિવિધ પ્રકારનાં દુઃખા ભાગવવામાં કંઈ બાકી રાખ્યુ નથી. એમ કરતાં અસદ્ આગ્રહ અને વિષયકષાયના આવેશ કંઈક આછા થયા, અર્થાત્ શબ્દાદિ વિષચાની મૂઢતા તથા ક્રોધ, માન, માયા તથા લાભની પકડનું (વૃત્તિનુ) મળ ઘટયુ અને પુણ્યના પૂંજ એકઠા થયા, ત્યારે હું અહીં આવ્યા, અહીં ઉત્પન્ન થયું.
સંભવ છે કે હુ નરકગતિમાંથી અહીં આવ્યે હાં, સભવ છે કે હું તિય ચગતિમાંથી અહીં આવ્યા હાઉ”; સભવ છે કે હું દેવગતિમાંથી અહી આવ્યે. હાઉ”; અને સભવ છે કે હુ' મનુષ્યગતિમાં ને મનુષ્ય ગતિમાં રહ્યો હાઉ”; એટલે કે મનુષ્ય તરીકે મૃત્યુ પામીને પાછા મનુષ્ય થયા હાઉ'; પાંચમી ગતિ તે સિદ્ધની છે અને ત્યાં ગયેલા કોઈ આત્મા કદી પાછા ફરતા નથી, એટલે ત્યાંથી અહીં આવવાનુ` શકય નથી. હુ. કર્માંદ્ધ છુ', કાઁથી ખરડાયેલા છું, કથી લેપાયેલા છું, તેનું ફળ ભોગવવા માટે મારે આ ચતુર્ગતિરૂપ સ‘સારમાં અવિરત પરિભ્રમણ કરવું પડે છે.’
હું કયાં જઈશ ?' એ પ્રશ્નના ઉત્તરમાં એમ વિચારવુ ઘટે ‘કે દરેક આત્માને પેાતાની કરણીનું ફળ અવશ્ય મળે છે. તેમ મને પણ મારી કરણીનું ફળ અવશ્ય મળવાનું. જો હું આ જીવનમાં અસદ્ આગ્રહ,
