________________
૭૨
[ જિનેપાસના વગેરે જે મહર્ષિ થયા, તે બધાએ તેનું સમર્થન કરેલું છે. વળી કલિકાલસર્વજ્ઞ શ્રી હેમચંદ્રાચાર્યે પણ અભિધાનચિન્તામણિકેષના દેવાધિદેવકાંડમાં તેની સુંદર શબ્દોમાં નોંધ લીધેલી છે.
સામાન્ય મનુષ્ય કરતાં યોગસિદ્ધ પુરુષમાં કેટલીક વિશેષતાઓ હોય છે, તે જેમણે અનેક જન્મ સુધી એગસાધના કરીને વિરલ વ્યક્તિત્વની પ્રાપ્તિ કરી હોય, તેમનામાં કેટલીક અસાધારણ વિશેષતાઓ હોય એમાં આશ્ચર્ય શું?
અતિશય શબ્દ સામાન્ય રીતે વિપુલતાને અર્થે સૂચવે છે, પણ અહીં તે શબ્દ વિશેષતા કે અસાધારણ વિશેષતા સૂચવવાને વપરાયેલો છે. વધારે સ્પષ્ટ કહીએ તો સામાન્ય કેવલીઓ કરતાં શ્રી જિનભગવંતોમાં જે અસાધારણ વિશેષતાઓ હોય છે, તે અહીં “અતિશય' શબ્દ વડે સૂચિત કરવામાં આવી છે. - જિનભગવંતનો જન્મ થાય છે, ત્યારે તેઓ ચાર અતિશયથી યુક્ત હોય છે, તેને ચાર જન્મત અતિશય કહેવામાં આવે છે. બાકીના ત્રીશ અતિશય તેના ચારિત્રાવસ્થા અને અહંદવસ્થા પ્રાપ્ત કરે ત્યારે ઉત્પન્ન થાય છે. તેમાં અગિયાર અતિશયો કર્મક્ષયનાં કારણે અને બાકીના ઓગણીશ અતિશય દેવોએ કરેલા હોય છે. તે અંગે શ્રી પદ્મવિયજજી મહારાજે આદિજિન-સ્તવનમાં કહ્યું છે કે
ચાર અતિશય મૂળથી, ઓગણીશ દેવનાં કીધ; કર્મ ખપ્પાથી અગ્યાર, ચેત્રીશ ઈમ અતિશયા,
સમવાયાંગે પ્રસિદ્ધ, પ્રથમ જિનેશ્વર.
