________________
૨૫૦
[જિનેપાસના સર્વગ્નાન. તેમાં ઝાડ-પેશાબ કરી શુદ્ધિ કરવી, દાંત. સાફ કરવા, જીભ ઉપરથી ઉલ ઉતારવી, હાથ-પગ-મુખ વગેરે ધોવાં, કોગળા કરી મુખ સાફ કરવું, એ બધાં દેશ-સ્નાન કહેવાય છે અને સમસ્ત શરીરે સ્નાન કરવું, એ સર્વ–સ્નાન કહેવાય છે.
ઝાડે–પેશાબ એવાં સ્થાને કરવા જોઈએ કે જ્યાં ત્રસાદિ જ ન હોય, વનસ્પતિ ઉગેલી ન હોય, કેઈ મનુષ્ય દેખતું ન હોય કે જ્યાં બેસવાથી અન્ય લોકોને અણગમે થાય તેવું ન હોય. વળી ઝાડે–પેશાબ કરતી વખતે મૌન ધારણ કરવું જોઈએ.
ભારતીય નીતિકારોને એ મત છે કે “ઝાડે, પિશાબ, મૈથુનસેવન, ભજન, સંધ્યાકર્મ, પૂજા તથા જપ, એટલાં કાર્યો મનપણે કરવા. વિવેકવિલાસ નામના જૈનગ્રંથે પણ આ મતને પુષ્ટિ આપેલી છે.
દાંત સાફ કરવાની વિધિ એ છે કે સીધું, ગાંઠા વિનાનું, જેને કે સારી રીતે થઈ શકે એવું, છેડે પાતળું, દશ આંગળ લાંબું, ટચલી આંગળીના છેડા જેટલું જાડું અને સારી જમીનમાં ઉગેલા જાણીતા વૃક્ષનું દાતણ લઈને તેને કુચ કરો અને તેનાથી ઈજા ન થાય એ રીતે દાંત તથા પેઢાં ઘસવાં. એ વખતે એક આસને બેસવું અને ચિત્ત તેમાં જ પરોવવું.
દાતણની જગાએ ટુથ બ્રશ તથા દંતમંજન કે કીમ
