________________
ભાવપૂજા ]
૩૩૧. છે, પછી તેના નવા લાભને પ્રશ્ન રહ્યો ક્યાં?” તેને ઉત્તર એ છે કે “આ ક્રિયાઓ સ્વયં કરવારૂપે થઈ હવે તેને અધિક ભાવલાસ પ્રકટ થવાથી બીજાઓથી થઈ રહેલ એ ક્રિયાઓની પણ અનુમોદના કરવા રૂપે આ કાયેત્સર્ગ થાય છે. આ ક્રિયાના ફળરૂપે આપણને બોધિલાભ એટલે અધિકાધિક ધર્મપ્રાપ્તિ થવી જોઈએ અને તેના ફળરૂપે નિરુપસર્ગતા એટલે મેક્ષ મળ જોઈએ, એ ભાવના પણ અહીં દઢ કરવાની છે.
શ્રદ્ધાદિ પાંચ સાધનો એટલે શ્રદ્ધા, મેધા, વૃતિ, ધારણા અને અનુપ્રેક્ષા. ભાવના ઉલ્લાસ સાથે યથાર્થ કાત્યlધ્યાન કરવામાં આ પાંચ વસ્તુ ઘણી ઉપયોગી છે, એટલે તેને સાધન ગણવામાં આવે છે. આ સાધનમાં ઉત્તરોત્તર વિશુદ્ધ કમ બતાવ્યું છે, તે આ રીતે શ્રદ્ધા બળવતી બને, એટલે મેઘા નિર્મળ થતી જાય છે. મેઘા નિર્મળ બને, એટલે ધૃતિ ઉત્પન્ન થાય છે, અર્થાત્ મનના પરિણામે માં સ્થિરતા આવતી જાય છે મનના પરિણામ સ્થિર બનતા જાય, તેમ ધારણું સિદ્ધ થતી જાય છે અને ધારણ સિદ્ધ થતી જાય કે અનુપ્રેક્ષા–સૂક્ષ્મ તત્વચિંતન યથાર્થ પણે થવા લાગે છે. એટલે ઉપાસકે શ્રદ્ધાથી સુસજજ થઈને આ કાર્યોત્સર્ગ કરવાને છે.
કાત્સર્ગ એટલે કાયાને ઉત્સર્ગ. અહીં કાયાથી, કાયા–દેહ-શરીર સંબંધી મમત્વ અને ઉત્સર્ગથી ત્યાગ. સમજવાને છે. તાત્પર્ય કે શરીર પરની મમતા છેડીને.
