________________
૩૩૦
[ જિનેપાસના ભાવપૂજાના અવસરે તે રજૂ કરવામાં આવે છે. આને પરમાર્થ એ છે કે શ્રી જિનેશ્વરદેવની ભાવપૂજા કરનારે મેક્ષ પ્રત્યે અતિ રુચિવત થઈને તેના સાધનરૂપે આ બધી વસ્તુઓ પ્રાપ્ત કરવી જોઈએ. સાધન વિના સિદ્ધિ નથી, એ કહેવાની જરૂર છે ખરી? ૮-કાર્યોત્સર્ગ
ત્યાર પછી ઊભા થઈને જિનમુદ્રાએ “અરિહંત ચેઈઆણું ” તથા “અન્ની” સૂત્ર બેલવા જોઈએ અને તેમાં વંદનાદિ છે નિમિત્ત તથા શ્રદ્ધાદિ પાંચ સાધનનું પ્રણિધાન કરીને કોત્સર્ગમાં એક નમસ્કાર ચિંતવ જોઈએ. ત્યાર બાદ “નમો અરિહંતાણં' પદ બોલીને તેની પૂર્ણાહુતિ કરવી જોઈએ.
“જિનમુદ્રા કોને કહેવાય ?” તેને ઉત્તર એ છે કે આગળના ભાગમાં ચાર આંગળ જેટલા પહોળા અને પાછળના ભાગમાં તેથી કંઈક ન્યૂન પહેળા એ રીતે બે પગ રાખી, હાથ ઈક્ષુદંડની માફક લટકતા રાખવા, એ જિનમુદ્રા કહેવાય.”
વંદનાદિ છ નિમિત્તે એટલે વંદન, પૂજન, સત્કાર સન્માન, બોધિલાભ અને નિરુપસર્ગતા. તેને નિમિત્ત કહેવાનું કારણ એ છે કે તેના લાભ અર્થે આ કાત્સર્ગ કરવામાં આવે છે.
અહીં કદાચ એ પ્રશ્ન થાય કે “અંગપૂજા તથા અગ્રપૂજામાં વંદન, પૂજન, સત્કાર તથા સન્માન આવી જાય
