________________
જીવનચર્યાં ]
૪૮૭
આજની આપણી અષાડ વિદ એકમથી કરવામાં આવતા. વળી પ્રાચીન કાળમાં માસની શરૂઆત કૃષ્ણ પક્ષથી થતી, એટલે કે કૃષ્ણ પક્ષને પહેલે ગણવામાં આવતા અને શુકલ પક્ષને ખીજો માનામાં આવતા; તેથી જ પૂર્ણિમાને માટે પૂ માસી એવા શબ્દપ્રયોગ થયેલા છે. પર'તુ છેલ્લી કેટલીક સદીઓથી વર્ષના પ્રારભ કાર્તિકથી અને માસના પ્રારભ શુકલ પક્ષથી કરવાના વ્યવહાર પ્રચલિત થયા છે અને આજે તે અમલમાં છે.
આટલી સ્પષ્ટતા કરવાનું કારણ એ છે કે જૈન શાસ્ત્રોમાં ચાતુર્માસના જે સમય નક્કી કરવામાં આવ્યેા છે, તેની યથાર્થતા ખ્યાલમાં આવી શકે.
ચાર માસના સમય તે ચાતુર્માંસ. તેમાં પહેલુ ચાતુર્માસ અષાડ સુઢિ પૂનમથી કાર્તિક સુદ્રિ ચૌદશ સુધીનું ગણાય છે કે જેને સામાન્ય રીતે અષાડ ચેામાસી કહેવામાં આવે છે. બીજી ચાતુર્માસ કાર્તિક સુદિ પૂનમથી ફાગણસુદ્ધિ ચૌદશ સુધીનું ગણાય છે કે જેને સામાન્ય રીતે કાર્તિક ચામાસી કહેવામાં આવે છે, અને ત્રીજી ચાતુર્માસ ફાગણ સુર્દિ પૂનમથી અષાડ સુઢિ ચૌદશ સુધીનુ ગણાય છે કે જેને સામાન્ય રીતે ફાગણુ ચેામાસી કહેવામાં આવે છે.
જૈન શાસ્ત્રાનુ એવું વચન છે કે-‘૧પમાસું સમુચિત્ર-નિયમનઢો તે વિષેસેન-એટલે દરેક ચાતુર્માસમાં સમુચિત નિયમા ગ્રહણ કરવા અને વર્ષાકાળમાં એટલે
