________________
પૂજનની આવશ્યકતા ]
૨૩૫
સમજ્યા છીએ કે એંજીન વિના ગાડી ચાલે નહિ, તેમ પૂજ્યેાની પૂજા વિના સક્રિયાઓ ચાલે નિહ, ગતિમાન થાય નહિ. વળી આ બધી સત્ ક્રિયાઓ પૂજ્ય પુરુષાએ જ પ્રાધેલી છે, એટલે તેમના પ્રત્યે શ્રદ્ધા-આદર-માનની લાગણી હાય તેા જ આ ક્રિયાઓ પ્રત્યે શ્રદ્ધા-આદરમાનની લાગણી ઉદ્ભવે અને તેને અમલમાં મૂકવાની ઈચ્છા જાગૃત થાય.
અહીં પૂજ્ય શબ્દથી દેવ અને ગુરુ અભિપ્રેત છે. દેવ એટલે અરિહંતદેવ, જિનેશ્વરદેવ. ગુરુ એટલે પચમહાવ્રતધારી ત્યાગી મહાત્મા. જે ગુરુ શબ્દને સામાન્ય અમાં ગ્રહણ કરીએ તેા માતા, પિતા, વડીલેા, વિદ્યાગુરુ, કલાગુરુ તથા જ્ઞાતિના વઢેરાઓને પણ તેમાં સમાવેશ થાય. પૂજ્ય એટલે પૂજવાને ચેાગ્ય, આદર-માન આપવાને ચેાગ્ય, સત્કાર–સન્માન કરવાને ચેાગ્ય. જેએ પૂજ્યેા પ્રત્યે પૂજ્યભાવ દર્શાવતા નથી, તેમને માટે નૈતિક, ધાર્મિક તેમજ આધ્યાત્મિક પ્રગતિનાં દ્વાર મધ થઈ જાય છે અને અં ધારામાં અથડાવાના વખત આવે છે. વ્યવહારમાં પણ મુરબ્બીઓ-વડીલા પ્રત્યે આદરમાન ન બતાવનારને ઘણું સહન કરવુ પડે છે અને આખરે તેમની પ્રતિષ્ઠાના નાશ થાય છે. જે મહાનુભાવના જીવનમાં સુદેવ અને સુગુરુની પૂજાનું સ્થાન નિયમિત હૈાય છે, તેના જીવનમાં વિનય, વિવેક વગેરે સદ્ગુણેા અવશ્ય પ્રગટ થાય છે.
जिनेन्द्रपूजा गुरुपर्युपास्तिः, सश्वानुकंपा शुभपात्रदानम् । गुणानुरागः श्रुतिरागमस्य, नृजन्मवृक्षस्य फलान्यमूनि ॥
