________________
૩૨૨
[ જિનપાસના मोक्रवद्ध-दुग्ग-गहण, एयत सेमगाण वि पसिद्ध । भावेयव्वमिण खलु, सम्मं ति कयं पसंगेणं ।।१६।।
આ ભાવવંદને મોક્ષમાર્ગમાં પ્રવૃત્તિ કરનારને કર્મ કે કષાયરૂપ ચોરાદિકના ઉપદ્રવથી બચવા માટે દુર્ગ જેવું છે. અન્ય દર્શનકારોએ પણ તેને એ પ્રકારનું કહેવું છે; તેથી તેના પર સારી રીતે વિચાર કરે, એટલે એ સંબંધી વધારે ઉલ્લેખ કરવાથી સયું.
ચિત્યવંદન સમયે સૂત્રાદિક શુદ્ધ ઉચ્ચારણપૂર્વક બેલવા જોઈએ, તે વખતે જે મુદ્રા રચવાની હોય તે બરાબર રચવી જોઈએ, અને તેને અર્થ અને વિષયમાં સતત ઉપયોગ રાખવો જોઈએ. પરંતુ આ ત્રણેય બાબ તેમાં આજે ઘણે સ્થળે બહુ મોટી ખામી જોવામાં આવે છે સૂત્રોચ્ચારમાં શુદ્ધિ ઓછી હોય છે, વળી તેમાં સંપદા વગેરેને વિવેક હોતો નથી અને ગદ્યપદ્ય બધું એક જ ઢબે બેલી જવામાં આવે છે. પાઠશાળાઓ કે જ્યાં આ વિષયનું ખાસ શિક્ષણ આપવામાં આવે છે, ત્યાં પણ આ બાબત પર જોઈએ તેવું લક્ષ અપાતું નથી. અથવા તે શિક્ષકને જ આ વિષયનું પૂરું જ્ઞાન ન હોય, ત્યાં સુંદર-સારા પરિણામની આશા કયાંથી રાખી શકાય?
સૂત્રોનું શિક્ષણ આપતી વખતે પ્રથમ સંહિતા એટલે શબ્દચ્ચારણની પદ્ધતિ શીખવવી જોઈએ, પછી પદે છુટાં પાડતાં શીખવવા જોઈએ, એ છુટાં પાડેલાં દરેક પદને અર્થ શીખવવું જોઈએ, જે તે સામાસિક
