________________
[ જિનાપાસના
મનુષ્ય તરીકેનુ આયુષ્ય પૂર્ણ કરવું, અઘાતીકમના અંત આણવા અને નિર્વાણની પ્રાપ્તિ કરવી, તેને નિર્વાણ —લ્યાણક કહેવામાં આવે છે. અહીથી તેમની સિદ્ધાવસ્થાની શરૂઆત થાય છે અને તે અનંતકાલ સુધી ટકે છે. એ સ્થિતિમાં કદી કોઈ પણ પ્રકારના ફેરફાર થતા નથી.
૧
પાંચે ય કલ્યાણકના પ્રસંગેાએ પ્રકૃતિ ઉત્સવમય અને છે, એટલે કે નભેામ'ડળ સ્વચ્છતાને ધારણ કરે છે, વાયુ મંદ મંદ સુરભિભર્યાં વાય છે અને સત્ર પ્રકાશની પ્રશસ્ત રેખાએ ઝળકવા લાગે છે. ઉપરાંત સકલ જીવરાશિમાં આનદની અપૂર્વ ભરતી આવે છે અને દૈવી તત્ત્વામાં પણ ઉલ્લાસના અજબ ચમકારે આવી જાય છે. શાસ્ત્રામાં આ પ્રસગના અદ્ભુત વર્ણના કરેલાં છે, જેનું શ્રવણ-મનન કરતાં અનેરો આનંદ આવે છે અને ભાવનાએ વિકસ્વર થાય છે.
શ્રી ઋષભાદિ ચાવીશે ય જિનનાં કલ્યાણકા કયાં થયાં અને કયારે થયાં, તેની નોંધ જૈન શાસ્ત્રાએ રાખેલી છે અને તેને પની સંજ્ઞા આપી છે, જેથી ઉપાસક–આરાધક આત્મા તે દિવસે વિશિષ્ટ પ્રકારે ધમ કરણી કરી શકે અને જિનદેવના જીવનનુ' સ્મરણ–અભિવાદન કરી પોતાની મેાક્ષ-સાધનાને વધારે ઉજ્જવળ બનાવી શકે.
અહી' ચાવીશ જિનની કલ્યાણક-ભૂમિકાઓના તથા જિનની કલ્યાણક–તિથિઓના કાઠ આપ્ચા છે, તે પાકાએ ધ્યાનથી જોઈ લેવાની જરૂર છે.
