________________
કપ
જિનદેવને સામાન્ય પરિચય ]
ભગવાન મહાવીરે શ્રીમુખે કહ્યું છે કે-“એક માણસ દુજય સંગ્રામમાં દશ લાખ શત્રુઓને જિતે, તે કરતાં તે પિતાના આત્માને જિતે, એ શ્રેષ્ઠ વિજય છે.” x ૧
હે પુરુષ! તું આત્માની સાથે જ યુદ્ધ કર. બહારના શત્રુઓ સાથે શા માટે લડે છે? આત્માવડે આત્માને જિતવાથી સાચું સુખ મળે છે.”
જે મહાપુરુષે આ જાતની સમજ કેળવીને સંયમસાધના કે ગસાધનાને સ્વીકાર કરતા અને કામક્રોધાદિ પર જય મેળવીને જ્ઞાનની વિશિષ્ટ ભૂમિકાએ પહોંચતા તે બધાને માટે “જિન” શબ્દનો પ્રયોગ થતો. જૈન શામાં અભિન્ન દશપૂર્વી એટલે દશપૂર્વનું પૂરું જ્ઞાન મેળવનાર, ચતુર્દશ પૂર્વધર એટલે ચૌદપૂર્વનું પૂરું જ્ઞાન મેળવનાર, અવધિજ્ઞાની એટલે અવધિ નામના વિશિષ્ટ જ્ઞાનથી યુક્ત, મન ર્પયજ્ઞાની એટલે મન:પર્યવ નામનો વિશિષ્ટ જ્ઞાનથી યુક્ત, કેવલી એટલે કેવલ નામના વિશિષ્ટ જ્ઞાનથી યુક્ત અને અહંતુ એટલે વિશિષ્ટ અતિશયોને કારણે જગતુપૂજ્ય બનેલા એવા
१ जो सहस्स सहस्साणं, संगामे दुज्जए जिए । ___एगं जिणेज्ज अप्पाणं, एस से परमो जओ ॥
ઉત્ત. અ. ૯, ગા. ૩૪ २ अप्पाण मेव जुज्झाहि, किं ते जुन्झेण बज्झआ ?। ગાળમેર શાળ, કફ સુમેપ છે
ઉત્ત. અ. ૯, ગા. ૨૫
