________________
[ જિનપાસના ૩-અહ મંત્ર
- “ અĖ 7મઃ' આ ત્રણ પદોની અક્ષરરચનાને અહમંત્ર કહેવામાં આવે છે.
આ મંત્રમાં ઈષ્ટદેવનું બીજ છે, પણ નામ નથી, એટલે તે એક પ્રકારને બીજમંત્ર છે.
આ બીજમંત્રમાં ઋ એ સેતુ છે, ગઈ એ બીજ છે અને નમઃ એ પલ્લવ છે. તાત્પર્ય કે છે એ મંત્ર બીજ હોવા છતાં અહીં સેતુ તરીકે વપરાયેલું છે, પણ મુખ્ય બીજ નથી. મુખ્ય બીજ તે અહં જ છે. છેડે નમઃ પલ્લવ લાગેલું છે, એટલે તે શાંતિ–તુષ્ટિ-પુષ્ટિ કરનાર મંત્ર છે.
મંત્રશક્તિ જાગ્રત કરવા માટે જેને પ્રથમ પ્રયોગ થાય એ સેતુ કહેવાય. અહીં મંત્રશક્તિ જાગ્રત કરવા માટે જ ને પહેલે મૂકવામાં આવ્યું છે, માટે તે સેતુ છે.
આ સ્થાને ન પણ થડે પરિચય આપ ઈસ્ટ લેખાશે. મંત્રવિશારદે ને ધ્રુવબીજ, વિનયબીજ કે તેને બીજ લેખે છે. શાસ્ત્રોમાં તેને માટે અનેક પ્રકારનાં સાંકેતિક નામોને પ્રયોગ થયેલે છે, જેમ કે-વર્તુલ, તાર, વાસ, હંસકારણ, મન્નાદ્ય, પ્રણવ, સત્ય, બિંદુશક્તિ, ત્રિદેવત, ત્રિશિખ, વગેરે.
કારની રચના પંચપરમેષ્ઠિસૂચક બન+ચા+૩+ એ પાંચ અક્ષર વડે થયેલી છે. અરિહંતને પ્રથમ અક્ષર જ છે, સિદ્ધ અથવા અશરીરીને પ્રથમ અક્ષર પણ લે છે,
