________________
૨૧૦
| [ જિનેપાસના નગર, ગામ અને પુરની મધ્યમાં ત્રષભ આદિ જિનપ્રાસાદે જગતી અને મંડપવાળા પૃથ્વીતલમાં કરવામાં આવે છે, જેથી સ્વર્ગ અને પૃથ્વીમાં રાજ્યપ્રાપ્તિ સુલભ થાય છે.” दक्षिणोत्तरमुखाश्च, प्राचीपश्चिमदिङ्मुखाः । वीतरागस्य प्रासादाः, पुरमध्ये सुखावहाः ॥
દક્ષિણ, ઉત્તર, પૂર્વ અને પશ્ચિમ એ ચારે દિશાના મુખવાળા વિતરાગદેવના પ્રાસાદે નગરમાં હોય તે સુખને આપનારા છે.”
અસ્તુ. હવે બીજી પણ થોડી વિચારણા કરીએ. જે. ઉપાસનામાં આગળ વધવા માટે મૂર્તિનું આલંબન સ્વીકારીએ, તો એ મૂર્તિને સ્થાપવા માટે તથા તેનું સંરક્ષણ કરવા માટે મંદિરની આવશ્યક્તા પણ સ્વીકારવી જ જોઈએ. મૂર્તિનું આલંબન સ્વીકારીએ અને મંદિરની આવશ્યક્તા ન સ્વીકારીએ તે એ એક પ્રકારની બેહદી મને દશા છે અને તે સુધારવી જ જોઈએ.
કોઈ એમ કહેતું હોય કે “ઘરના એક ખંડને અલગ કાઢી તેમાં મૂર્તિઓને રાખી શકાય છે અને તેનાં વંદન-પૂજન કરી શકાય છે, પછી મોટાં મંદિર બાંધવાની જરૂર શી?” તે ગૃહ-મંદિરે અર્થાત્ ઘર-દહેરાસરની કેટલીક મર્યાદા છે કે જેનાથી સુજ્ઞજનેએ પરિચિત થવાની જરૂર છે.
વત્થસારના બિંબપરીક્ષા પ્રકરણમાં કહ્યું છે કે
