________________
-
પ્રકરણ સત્તરમું
ભાવપૂજા જેમાં દ્રવ્ય ઉપચારની મુખ્યતા હોય તે દ્રવ્યપૂજા કહેવાય અને જેમાં ભાવ ઉપચારોની મુખ્યતા હોય તે ભાવપૂજા કહેવાય. દ્રવ્યપૂજાની અપેક્ષાએ ભાવપૂજાનું સ્થાન ઘણું ઊંચું છે, એમ છતાં દ્રવ્યપૂજા સિવાય જીવનમાં ભાવપૂજા આવવી અશકય છે. એટલે પ્રથમ દ્રવ્યપૂજા અને પછી ભાવપૂજા આ ક્રમ ગૃહસ્થજીવન માટે અનિવાર્ય છે. બાહ્ય ઉપચારોમાં શ્રદ્ધારૂપી જળ હેય, આદરરૂપી ચંદન હોય, બહુમાનરૂપી પુપે હય, ગુણચિંતનરૂપ ધૂપ હોય, પ્રણિધાનરૂપ દીપ હોય, આજ્ઞાપાલન રૂપ અક્ષત હોય, શરણાગતિરૂપ નૈવેધ હોય અને ધ્યાનરૂપી ઉત્તમોત્તમ ફળ હાય.
ભાવપૂજાનું આલંબન લીધું કે આત્મા ઉચ્ચ-ઉચ્ચતર ઉચ્ચતમ ભૂમિકાને સ્પર્શવા લાગે છે અને એમ કરતાં પરમપદે પ્રતિષ્ઠિત થઈ જાય છે. મહાપુરુષોએ કહ્યું છે કેविग्धोवसामगेगा, अब्भुदयसाहिणी भवे बीआ। निव्वुइकारिणी तइया, फलया उ जहत्थ नामेहि।
પહેલી અંગપૂજાનું નામ વિદનેપશામિકા છે, બીજી
