________________
૧૩૨
[જિનાપાસના જિન; જેમણે જિનનામકમ માંધ્યુ છે, એવા શ્રેણિક પ્રમુખના જવા તે દ્રવ્યજિન અને સમવસરણમાં વિરાજી ભજિનાને ઉપદેશ આપી રહ્યા હાય, તે ભાવજિન.
આ ચારે પ્રકારના જિના સ્મરણીય, વંદનીય તથા પૂજનીય છે. તે 'ગે કલિકાલસર્વજ્ઞ શ્રી હેમચ'દ્રાચાર્ય' ચતુવિ‘શતિ–જિન-સ્તુતિ અપરનામ ‘ સકલાત્ ’ સ્વેત્રમાં કહ્યું છે કે
नामाकृति - द्रव्य-भावैः पुनतत्रिजगज्जनम् | क्षेत्रे काले च सर्वस्मिन्नर्हतः समुपास्महे |
સ ક્ષેત્રમાં અને સર્વ કાલમાં નામ, સ્થાપના, દ્રવ્ય અને ભાવ વડે ત્રણે જગતના લેાકેાને પિવત્ર કરનારા એવા શ્રી અરિહંત ભગવંતાની અમે ઉપાસના કરીએ છીએ. ’ તાત્પર્ય કે નામજિન, સ્થાપનાજિન, દ્રવ્યજિન અને ભાવજિન એ ચારે પ્રકારના જિનાની સ્મરણ–વ`દન-પૂજનરૂપી ઉપાસના કરવાથી જગતના લેાકેા પવિત્ર થાય છે, અને તેથી જ અમે એ જિન ભગવંતાની ઉપાસના કરીએ છીએ.
શ્રી મુનિસુદરસૂરિએ એક સ્થળે કહ્યું છે કેनामादि-भेदैर्विशदैश्चतुर्भि
ये लोककालत्रितयं पुनन्त ।
भवोद्विजां मुक्तिपदं ददन्ते,
सर्वेऽपि ते सर्वविदो जयन्तु ॥ નામાદિ સ્પષ્ટ ચાર ભેદો વડે ત્રણ લેાક ને ત્રણ કાળને
