________________
અહુ મત્રના જપ ]
પ
અધ્યયન-અધ્યાપનના નિર્દેશ કર્યાં છે, પણ સવ મુમુક્ષુએએ જિનેપાસનામાં આગળ વધવા માટે તેનુ પ્રણિધાન કરવાનું છે, તેના જપ તથા અભાવના કરવાની છે.’ શ્રી જયસિંહસૂરિએ ધર્મોપદેશમાલામાં અરૂપ અક્ષરતત્ત્વનું વર્ણન કરતાં કહ્યુ છે કે
અજ્ઞાાતિ-હારાન્તા, પ્રસિદ્ધા સિદ્ધમાતૃા | युगादौ या स्वयं प्रोक्ता, ऋषभेण महात्मना || ३ || ‘અ’થી શરૂ થતી અને હુ'માં અંત પામતી એવી સિદ્ધ-માતૃકા પ્રસિદ્ધ છે કે જેને યુગના પ્રારભમાં પર-માત્મા શ્રી ઋષભદેવ ભગવતે સ્વયં કહી હતી.’
एकैकमक्षरं तस्यां तत्त्वरूपं समाश्रितम् । તત્રાણિ શ્રીનિ સવાનિ, ચેવુ તિરુતિ ઐવિત્ ॥૪॥
તે સિદ્ધ માતૃકાના એક એક અક્ષર તત્ત્વરૂપને સમાશ્રિત (પ્રાપ્ત) છે, અર્થાત્ પ્રત્યેક અક્ષર તત્ત્વરૂપ છે. તેમાં પણ ‘’, ‘’ અને ‘' એ ત્રણ તત્ત્વા એવાં (વિશિષ્ટ) છે કે જેમાં સજ્ઞ પરમાત્મા રહેલા છે.’
‘’ તત્ત્વનું વર્ણન :
अकारः प्रथमं तत्वं, सर्वभूतभयम् । कण्ठदेशं समाश्रित्य वर्तते सर्वदेहिनाम् ॥५॥
"
તેમાં અકાર પ્રથમ તત્ત્વ છે, સર્વ પ્રાણીઓને
અભય આપનારું છે અને સવ દેહધારીએના કઠસ્થાનને આશ્રીને રહેલું છે.’
