________________
મંદિર અંગે કિંચિત ]
૨૧૫ મંદિર સ્વચ્છ પણ હોય છે અને સુંદર પણ હોય છે. થોડા વખત પહેલાં જ હિન્દુ એન્ડોમેન્ટ કમીશનના પ્રમુખ શ્રી રામસ્વામી આરે કહ્યું હતું કે “હું આખા ચે ભારતવર્ષમાં ફર્યો, પણ જૈન મંદિરમાં જેવી સ્વચ્છતા, સુઘડતા અને પવિત્રતા જોઈ તેવી અન્ય કોઈ મંદિરમાં જઈનહિ.” ગુજરાતના મહાકવિ નાનાલાલે ઘણું વર્ષ પહેલાં એક પરિષદુમાં કહ્યું હતું કે “જૈન મંદિરે એટલે સુંદરતાની સાક્ષાત મૂતિ. તે ભારતભૂમિને અપૂર્વ શણગાર છે.”
આ મંદિરના રક્ષણની જવાબદારી આપણે શિરે છે.
મંદિર એ આપણા પૂર્વજો તરફથી મળેલે અમૂલ્ય વારસો છે, એટલે તેનું રક્ષણ બરાબર કરવું જોઈએ અને તેને કઈ પણ પ્રકારની ક્ષતિ ન પહોંચે તે ખાસ જેવું જોઈએ. આ શબ્દો અમે એટલા માટે લખીએ છીએ કે આજે જીર્ણોદ્ધારના નામે ઘણા મંદિરની મૌલિકતા નષ્ટ થઈ રહી છે અને આરસના સ્થભે તથા કતરણી પર ચુનાના કુચડાએ ફેરવવામાં આવે છે તથા તેને ગમે તેમ રંગવામાં આવે છે.
જે પ્રાચીન મંદિરને બરાબર સાચવવા હોય તે તેના ટ્રસ્ટીઓએ શિલ્પનું સામાન્ય જ્ઞાન તો અવશ્ય મેળવી લેવું જોઈએ અને તે સાથે કલાદ્રષ્ટિ પણ કેળવવી જોઈએ. વળી ઘણી વાર શિલ્પીઓ-કારીગરોની વાત સાચી હોય છે, પણ સત્તાના કેફમાં આવેલા ટ્રસ્ટીઓ તેમની વાત પૂરેપૂરી સાંભળતા નથી અને મનસ્વી હુકમો આપે છે.
