________________
ધર્માચરણ ]
૪૫૯. આત્માને અભ્યદય થાય તે ધર્મ કહેવાય; જેનાથી વ્યવડારનાં સર્વ પ્રજને સિદ્ધ થાય તે અર્થ કહેવાય, અને જેનાથી ઈન્દ્રિયની તૃપ્તિ થાય કે ઈન્દ્રિયોને પ્રીતિ ઊપજે તે કામ કહેવાય આ ત્રણની સાધના એવી રીતે કરવી કે તેમાં પરસ્પર અથડામણ થાય નહિ.
(૩૦) દેશ અને કાલથી વિરુદ્ધ પરિચર્યાને ત્યાગ કરો. દેશ એટલે ક્ષેત્ર અને કાલ એટલે સમય કે જમાને. તેથી વિરુદ્ધ પરિચર્યાને આશ્રય લેતાં મુશ્કે. લીઓની પરંપરા ઊભી થાય છે, માટે તેને ત્યાગ આવશ્યક છે.
(૩૧) પિતાનું બલબલ વિચારીને કામ કરવું. અહીં બલથી પિતાનું શારીરિક, માનસિક તથા આર્થિક બળ સઓજવું. જે એ બળ પહોંચતું ન દેખાય તો કઈ મોટું કાર્ય હાથ ધરવું નહિ.
(૩૨) લેકલાગણી ધ્યાનમાં રાખીને વર્તવું. એથી લેકની પ્રીતિ સંપાદન કરી શકાય છે અને વ્યાવહારિક કાર્યોમાં ધારી ફત્તેહ મળે છે.
(૩૩) પરેપકાર કરવામાં કુશળ થવું.
(૩૪) લજજાવાન થવું. જે મનુષ્ય લાજ કે શરમને કેરે મૂકે છે, તે ન કરવા જેવાં કાર્યોમાં પ્રવૃત્ત થાય છે. અને સમાજમાં નિર્લજજ કે બેશરમ તરીકે ઓળખાય છે.
