Book Title: Agam Jyot 1975 Varsh 11
Author(s): Agmoddharak Jain Granthmala
Publisher: Agmoddharak Jain Granthmala
Catalog link: https://jainqq.org/explore/540011/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agama jyota GIGIGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGG varSa 11 .. pustaka 1 thI 4 vi. saM. 203ra prakAzaka : * zrI AgamaDhAraka graMthamALA ja kapaDavaMja (ji. kheDA ) Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ||shrii vardhamAna svAmine nama : // parama pUjya gacchAdhipati pU. A. zrI mANiyasAgarasUrIzvarajI bhagavaMtanI maMgaLapreraNAthI dhyAnastha sva. pU. AgaddhAraka AcAryazrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI bhagavaMtanA tAttvika vyAkhyAnAdi sAhitya pIrasatuM zrI AgoddhAraka graMthamALAnuM prANavAna prakAzana, kattha amhArisA pANI, duusmaadosdRsiyaa| hA ! aNAhA ! kahaM huMtA, jaI Na hu~to jiNAgamo / prakAzitaM jinAnAM ye-mataM sarvanayAzritam / citte pariNataM cedaM, yeSAM tebhyo namonamaH // gItArthAya jagajjantu-paramAnaMdadAyine / gurave bhagavaddharma-dezakAya namonamaH // prAkRta-gujarAtI-bha206-saMta-hiMdI-greDa bhASAmA # pU. zrI. AgamAraka AcAryadevanI stuti ka siddhadadau bhANudaMge varasuyabhavaNA zailatAmAgabhAnA sthApyA jainAgamAcA niravadhi prasarAsAThI kele suyatnA'. pakSaM padmaM zritA ye hitatanumamatA AkharIkAlameMbhI, aise zrIsAgarAnaMda munipati jinheM MOST GAIN ACCLOMATION sabhyaka tattvopadeSTAraM, zAstredamparyabodhakam / kAntaM dAntaM sadA zAntaM, gacchezaM praNamAmyaham / / Wan jinAjJA paramo dharma:5 Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ INSPEC / / zrI yajemAnavAmine, namaH 1 Agamika-prauDha vyAkhyAtA, gahana-Agama tattvavivecaka, prabaLa tarka zaktisa'panna, sUkSma-tattvaviSeAdhaka, gItA mUdha nyu-AgamasamrAT pU. AgameAhAraka AcArya devazrI zrI AnaMdasAgarasUrIzvarajI bhagavaMtanA tAttvika vyAkhyAnAnA makalanarUpa zrI. Agama-jyota ha ( agiyAramuM varSa ) AgamaNANaM NayasAveka goyatyantaNamuvanaM se Atama anubhava krezana vena spana A bhAveAjI | Agama rIte gurugamaprIte lahI e tapa bhAvAjI | mUlya A...3.. rU...pI...yA ( sthAyI grAhakA na heAya temanA mATe ) (zrI vItarAganI vANInA saMgraha rUpa Agamika pustakanI AzAtanAnA pApathI bacavA vinaMti che. ) Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ prakAzaka : ramaNalAla jecaMdabhAI re kAryavAhaka : zrI AgaddhAraka graMthamALA he kApaDabAra mucha kapaDavaMja (ji. kheDA) pustaka prAptisthAna : , pa. haragovanadAsa esa. zAha mI. gu. jaina upAzraya dalAlavADA (ji. kheDA) na...pra....ni........ da na * Agamata prativarSa Aso suda pUrNimAe (cAra aMka bhegA) pustakarUpe pragaTa thAya che. * vASika-lavAjamanI ejanA baMdha karI pU. sAdhu-sAdhvIjI mahArAjAo, jJAnabhaMDAro tathA tatvaci-gRhasthAne bheTa apAya che. * sthAyI-SanI yojanA cAlu che, jemAM ochAmAM ochA rU. 101 levAya che. * chuTaka bheTa yojanAmAM pAMca rU. ke tethI vadhu game te rakama svIkArAya che. mudraka : zrI zakti prinTarI kakara popaTalAla zaikaLadAsa ghIkAMTA roDa, amadAvAda-1, ' TAITala prinTIMga : : dipaka prinTarI rAyapura daravAjA bahAra amadAvAda , , Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ dwlr) jeoe 75 varSanI vRddhaye koIpaNa jAtanA TekA vinA rogagrasta dazAmAM paNa chellA 15 divasa ardhapadmAsane kAusagga mudrAe rahI pUrvakAlIna anazana samAdhi maraNanI jhAMkhI karAvI its '. na AgamasamrATa Agamatirdhara bahuzruta sUripuraMdara gItArtha sArvabhauma dhyAnastha svargata pU. A. zrI AnaMdasAgara sUrIzvarajI mahArAja vijha*** Page #6 -------------------------------------------------------------------------- Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI vardhamAna-svAmine namaH prakAzakIya namra nivedana - - - - - - - - - mahAmaMgaLakArI zrI jinazAsananI paramakRpA ane tAraka zrI devagaNanA pratApe vIzamI sadInA mahAna Agamatirdhara, bahukRta, AcArya-dhuraMdhara pU. AgaddhAraka AcArya bhagavaMtazrInA tArivaka-Agamika vyAkhyAnenA saMkalanarUpe vi.saM. 2022 thI pU. sva. gacchAdhipati AcAryadevazrInA maMgaLa ArzIvAdathI zarU thayela "zrI Agamata"nuM vArSika prakAzana Aje agiyAramAM varSamAM pagalAM mAMDe che, te amAre mana khuba AnaMdanI vAta che. amArI zakti-sImA bahAranuM bhagIratha A kArya sva. pU. gacchadhipatizrInA AzIrvAda tathA sAgara samudAyanA pU. sAdhu-sAdhvIjI bhagavaMtonA upadeza, preraNA temaja tatvarUcivALA jaina zrIsa tema ja dharmapremI muNAnurAgI-gRhasthanA maMgaLa sahakArathI A kArya saphaLatA pUrvaka cAlI rahyuM che. amArI prathamALAnA vividha prakAzamAM A prakAzana gujarAtI bhASAmAM Agemika-padArthonI rajuAta adhikArI-ko samakSa karanAra surUcikara zithiI saMpAdita thaI prakaTa thAya che, te sauthI vadhu mahatvanuM ame lekhIe chIe. prastuta prakAzanamAM parokSa ane aparokSa rIte sahAya ApanArA sahunI guNAnurAgabharI anumodanA karavA sAthe vizeSamAM jaNAvavAnuM ke-A prakAzananA Arthika kSetrane susamRddha banAvavA khaMtabharyo zrama uThAvanAra pU. paM. zrI sUryodayasAgarajI ma.zrInA dharmapremanI bahumAnabharI anudanA. vaLI prastuta prakAzananA saMpAdananI javAbadArI svIkArI sarvAgasaMpUrNa banAvavA prayatnazIla pa. pU. paramatapasvI, zAsanasaMrakSaka, upAdhyAya bhagavaMta zrI dharmasAgarajI ma. zrInA ziSyaratna pU. paM. zrI abhayasAgarajI ma. zrIne atyaMta bhAvabharI vaMdanAMjali. Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ A sivAya prakAzanane pagabhara banAvavA mATe upadeza-preraNA ApanAra pU. sAdhu-sAdhvIjI bhagavatA tathA zrI jainasava ane sagRhasthA AddinI zrutabhaktinI hArdika sadbhAvanAbharI anumedanA, temAM khAsa karIne pU. A.devazrI hemasAgarasUrIzvarajI ma., pu. devazrI devendra-sAgasUrIzvarajI ma., pU. paM. zrI kathanasAgarajI ma. pU. paM. zrI DhAlatasAgarajI ma., pU. 5. zrI yazAbhasAgarajI ma., pU. 5. zrI saubhAgyasAgarajI ma., pU. munizrI guNasAgarajI ma., pU. munizrI abhyudayasAgarajI ma. Adi muni bhagavatA tathA sAgara samudAyanA sa sAdhvIgaNu, tathA chApavA mATenI aneka sAmagrI udArabhAve ApanAra zrI caMdrasAgarasUrIzvarajI jJAnamadvira, ujajainanA kAryavAhaka zrI kuMdanalAlajI mAru Adi aneka puNyavAna-gRhasthA Adi caturvidha zrI sadhanA dharma - premabharyA sahayeAganI kRtajJatA-bhAve sAdara teAMdha laIe chIe, vadhumAM A prakAzana ane vyavasthA taMtramAM niHsvArtha bhAve sevA ApanAra dhArmi ka zikSaka zrI harageAvanadAsabhAI (pradhAnAdhyApaka zrI abhaya devasUri jJAnamadira-kapaDava.ja) tathA bAbulAla kezavalAla zAhu cANasmAvALA (11 nagarazeTha mArkeTa, ratanapALa-amadAvAda temaja saMpAdana, prakAzana aMgenI jhINavaTabharI khatapUrvaka tapAsa ane prupha rIDiMga AdinI mUkasevA ApanAra zrI ratIbhAI cI, DhAzI (adhyApaka zrI hemaca'drAcAya jaina pAThazALA-amadAvAda ) popaTalAla jI. Thakkara ( zakti prinTarInA mAlika ) TAITala peja AdinuM suMdara svaccha kAma karI ApanAra dvIpaka prinTarInA kArya vAhake Adi sadhaLA sahayeAgI-mahAnubhAvAnI kRtajJatApUrvaka smaraNAMjali chelle A prakAzanamAM chadmasthatAnA kAraNe je kaMI kSati rahevA pAmI hoya te mATe kSamA--yAcanA sAthe pustaka-prakAzananA sadupayoga karI puNyavAna--vivekI AtmAae jIvanane tattvadaSTi-saMpanna manAve e magala kAmanA. vIra ni. sa. 2502 vi. sa. 2032 A. suM. 3 ravivAra nivedaka ramaNalAla jetha zAha mukhya kAya vAhaka zrI AgamAdvAraka graMthamALA kapaDava'ja Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ A nAma ja nimANAva saMpAdakIya che kahevA jevuM !!! . zrI vItarAga-paramAtmAnA zAsanane oLakhavA mATe vivecakSanI nimaLatA Agemika-padArthonA gurugamanI dhAraNA pramANe meLavela rahasyarUpa aMjanathI vadhu pramANamAM meLavAya che. te rIte kalikALamAM Agamika-padArthonI jANakArI dharAvanAra bahuzruta--gItArtha bhagavate mazAla rUpa gaNAya che. te rIte AgamanI mazAla vadhu ne vadhu prajvalita rahI bhavyajIne Atmahitakara mAga suvyavasthitapaNe batAvI zake, te mATe te te kALanA Agamadhara mahApurUSo bALakonA kalyANa mATe viziSTa AgavI zailIthI Agamika gahana padArthone paNa chaNAvaTabharI rIte samajAvatA hoya che. AvA Agama-mazAlanA pratIkarUpa aneka bAbatene bALasuraja Athama lithI samajAvanAra caturvidha zrIsaMghane hitakArI " Agamota >> jevA utkRSTa svAdhyAya granthanuM saMpAdana karavAnuM saubhAgya devagurUkRpAe A sevakane pU. sva. gacchAdhipatizrInA anugrahapUrNa AziSabaLa prApta thayela che, je badala mArI jAtane dhanya-kRtArtha lekhavuM ! sthaladdhinA TUMkA kSetramAM doDAdoDa karatI vicaranArI vyAvahArika prajJAne kadAca AmAMthI kaI saMtoSa na maLe, paNa gaMbhIrabhAve-tattvagrAhI prajJAne vikasAvanArA puNyavAnane A prakAzanamAM 5. AgaddhAraka AcArya devazrIe chUTe hAthe vividha rIte pIrasela Agamika amRta-bhajananA vividha namUnAone rasAsvAda e adbhuta maLaze ke jenA dvArA teone pitAnI prajJAne A kSetra sivAya bIjAmAM laI javI ja anarthakArI lAgaze !!! AvA paramecca-svAdhyAyakakSAnA A graMthanuM saMpAdana eTale ke bAjunA baLe darIo taravAnI jema mArA mATe azakya kAma chatAM mArA ArAdhaka-jIvananA ghaDavaiyA, karaNanidhAna vAtsalyasiMdhu pU. sva. gacchA Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ dhipatizrInI niSkAraNa karUNAno ja e varadapratApa anubhavAya che keAgamika kSetramAM varNamALAnA caudamA akSara jevA mArA hastaka Agamata jevA gaMbhIra-Agamika padArthothI bharapUra Agamika utkRSTa svAdhyAya graMthanuM agiyAramuM saMkalana deva-gurUkRpAe thavA pAmela che. jo ke A saMpAdanamAM vaDIlenI kRpA, sahayogIone pavitra sahakAra ane vividha maLI AvatA gya sahakArI nimitta kAraNoe paNa mahatvane bhAga bhajavyo che, tema chatAM pU. sva. gacchAdhipatizrInI varadakRpA bharyA AzIrvAda te mukhya che ja! e niHzaMka bInA che!!! A uparAMta mArA jIvanane mA thI ti sudhI ghaDavAmAM ajabane phALo ApanAra mArA tArakavarya, 5. paramArAdhya paropakArI, gurUdevazrI upAdhyAya bhagavaMtanI karUNAne viziSTa smaraNIya phaLe che ke-jenA pratApe yatkiMcita paNa sarvate mukhI jIvanazaktienI saphaLatAnI kakSAe jAtane laI jaI zaka chuM. A uparAMta prastuta saMpAdananI saphaLatAmAM nIcenA mahAnubhAvonA karuNAbharyA dharma-sahayoganI noMdha namrAtinamrabhAve kRtajJatApUrvaka lauM chuM. 05. AgaddhAraka AcArya devazrInA upasaMpadA-prApta, ziSyaratnA vidhAnA abhaNa kAravidha sucanAo ane kAryalakSI mArmika zaili Adie saMpAdana kAryane saphaLa banAvyuM che. 05. AgaddhAraka AcAryadevazrInA laghuziSyarana, karmagraMthAdivicAra-catura, sahadayI pU. paM. zrI sUryodaya sAgarajI ma - -jeoe vividha hAdika preraNAo, Arthika kSetre mane nizcita banAvanAra bhavya jinAo ane tAtvika sAmagrInI bhavya gaThavaNInI rUparekhA AdidvArA mArA kAryabhAtAne haLavo banAvela che. para pUjya zAsana prabhAvaka pU. A. zrI hemasAgara surIzvarajI ma -jeoe nirbhuja-dharmaneha ane aMtaranI lAgaNI sAthe pu. AgamohArakazrInI kI taravArthasUtranI vAcanAnI AkhI presa kepI sAdara Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ mane ApI, te uparAMta bIjI paNa ghaNuM mahatvanI sUcanAo dvArA yogya sahakAra Ape che. 0 parama pUjya guNagariSTha dharmasnehI muniratna zrI guNasAgarajI mahArAja -jeonI vividha hAdika mamatAbharI sUcanAothI saMpAdananuM kAryakSetra vadhu nirmaLa thayuM. * A uparAMta A saMpAdanamAM AjJA thatAMnI sAthe nAnI-meTI dareka jAtanI kAmagIrI karI vinItabhAva darzAvanAra dharsasnehI munizrI nirUpamasAgarajI, bAlamunizrI puNyazekhara sAgarajI ma. Adi aneka mahAnubhAvonA sahaganA phaLarUpe A saMpAdana vyavasthita thaI zakayuM che. yathAzaya jAgRti rAkhI pU. AgaddhAraka AcArya devazrInA Azayaviruddha kaMI na thAya tenI takedArI rAkhavA chatAM chadmasthatAnA kAraNe jinAjJA ke paraMparA viruddha kaMI saMpAdana thavA pAmyuM hoya, te te badala caturvidha zrIsaMgha samakSa hAdika mithyA-duSkata devA sAthe puNyavAna tattvacivALA jijJAsu-mahAnubhAvo A prakAzanane jJAnI-gItArtha-guru bhagavaMtanI nizrAe vAMcI-vicArI aMtaraMga-tatvadaSTinI saphaLa keLavaNuM karI saMpAdakanA anubhavanI jema pote paNa jinazAsananI rasAsvAda pUrvaka saphaLa-ArAdhanAno lAbha levA bhAgyazALI bane, eja maMgaLa abhilASA. vIra saM. 2402 vi. saM. 2032 bhAdaravA vada 8 zukravAra jena upAzraya AjhAda ceka, mahesANA (u.gu.) nivedaka zrI zramaNusava sevaka pU. upAdhyAya tapasvI gurudeva zrI dharmasAgara gaNivara caraNasevaka alayasAgara Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ - zrI A ga.ma....jyota varSa-11 pustaka 1-2-3-4 .Sa...............nu.... pustaka-1............1 thI 40 pustaka-2.............1 thI 40 pustaka-3..............1 thI 4 pustaka-ka..........1 thI 3ra pustaka-1 jJAnanI mArmika vyAkhavA 1 thI 6 tIrthayAtrA-saMghayAtrA zIrSaka-paricaya 7 te viziSTa-paricaya tIrthayAtrA-saMghayAtrA mahAnibaMdha 9 thI 40 pRSa viSaya * sAdhu-bhagavata dravyapUjA che arti pUjAnA niSedhakone 10 viSaya Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pRSTha - 13 viSaya ' pRSTha viSaya 0 zrI bhagavatIjI-sUtrakAra zuM 0 caitya-zabdanI vizeSa pharamAve che ? 11 samajaNa 26 0 zuM sthAnakavAsI-sUtramAM che pariNAma zuddhi sAthe prabhupratimApUjana mahApApakArI mUrtinI pujyatAne saMbaMdha 26 ( 12 0 tIrthasthAnanA caityanI vadhu 0 sthAvara-jIvo prati dayAnI prabhAvakatA kema ? 29 pariNativALAnI sthiti 0 tIrthasevA samyakatvanuM pariNativALanA sthis bhUSaNa che. 30 kevI ? - gRha-caityanI mahattA 33 0 prabhupUjAnI vyApakatA keTalI gRha-caityanA abhAve thatI vadhI ? - 14 risthati 33 0 zuM bhagavAna bhogI kahevAya 15 0 dhamajanenI bhAvanA kevI ? 34 0 sAta kSetramAM uttamottama 0 grAma-caityanI mahattA adhika 22 , kSetra kayuM ? kema ? ' 34 dharmaprApti karatAM AcaraNa 0 grAma-caityathI thatA prAsaM. gika-phAyadAo 35 nI durlabhatA * 23 0 prabhumUrtinI ArAdhyatA 0 prabhudarzana mATe samaya niyata na hAya 38 paNa durlabha che. 24 0 prabhune janmAbhiSeka paNa 0 pratimAnI pUjyatA saMbadhI rAtrie thAya che 38 rahasya 24 . prabhu pUjadi mATe ekeabhinivezathI caityano ndriyanI hiMsAnuM kathana karAto peTa artha 25 asthAne che. pustaka-2 ) pRSTha 1 thI 40 1 pRSTha zAsananI arthagaMbhIra vyAkhyA 1 thI 7 zrI taravAthabhigama sutranuM hayagrAhI viveyana 8 Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI tavAdhigama satranuM tAtvika vivecana 9 thI 40 (mahAnibaMdha) cAlu ; pustaka-3 paTha 1 thI 42 che ratnatrayI-navapadanI ArAdhanA 20 sthAnakanI mAmika samajutI 1 thI 10 dIvAdAMDInA ajavALAM pRSTha 11 thI 4ra vibhAga parizcaya 11 vyAkhyAna.1 12 thI 28 s, 2 rapa thI 31 . ..3 3ra thI kara okhoozhee dharmamAM sUkSma buddhinI jarUra - vyAkhyAna-1 pRSTha 1. Arya prajAnI mAnyatA 12 pa. manuSyapaNAnI kiMmata 15 2. nakala kenI nikaLe ? 13 6. jaina chava kone mAne ? 15 , , na 3. bhAgyane ja pratApa : 13. . " ke jagatanI daSTie jotAM 4. bAdazAhanA zAhajAdAnuM . * e zIkhe daSTAMta Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pRSTha 8. dharma e mahAna kiMmatI cIja 17 9. sAcA sekasI bane 17 10, nakalIothI sAvadhAna 18 11. dharmanA phAMTA dekhI dUra * rahenArAone 18 12. bArIka-buddhithI dharmane tapAso. 13. daSTidoSa 19 14. mULa-vastune kadI na cheDe 20 15. laDAIo kenI ? 20 16. dharmanAM paDIkAM vahe. cavAvALA 21 17. gharanA ja sarTiphikeTa denArA 22 18. tattvadaSTi para daSTAMta rara 19. vaiyAvacca e mahAnaguNa 23 20. bhagavAnane keNa mAnI zake ? 23 21. vADAbaMdhInuM pariNAma 24 pApa karatAM pApa vRttinI vadhu bhayaMkaratA vyAkhyAna 2 4 rapa thI 31 1. pApanA daza mukhya hetuo............. ... ... .25 2. zaraNAgatanuM sarvasvanA bhoge rakSaNa ......... ... ... ra7 3. pApa pratye dhikkAra e amogha hathiyAra che ............ 4. mithyAdaSTine a5baMdha, ane vadhAre tUTavAnuM kayAre ? pa. mekSahetu na kahetAM mokSamArga kema kahyo ? ........... zrI arihaMta moTA | siddha bhagavaMta? vyAkhyAna-3 pRSTha 3ra thI 45 Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka 4 pRSTha 1 thI 30 jainadarzananI dRSTie ahiMsAnI mahattAnuM rahasya 1 thI 6 ra - haiyAne jhaMkAra pRSTha 7 thI 13 zrI vItarAga-paramAtma stuti zrI siddhacAtuti .. . zrI tAraMgA maMDana-zrI ajitanAtha prastuti zrI pasInA tIrtha maMDana-zrI pArzvani stuti mAruM nUtana varSa !!! zrI siddhagirirAja stavana zrI tAraMgA-zrI ajitanAtha stavana 9 Aa 2017 - Des-rAja gurUcaraNamAMthI meLaveluM pRSTha 14 thI 31 5. AgamahAraka AcArya devathI prasAdIkRta mArmika-praznottarI 15 thI 17 praznottarI . . - 18 thI 01 dharmanuM mahattva . 31 zrI Agamata sthAyI nidhimAM lAbha lenAra bhAgyazALIonI nAmAvalI , 31 thI 32 ra Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ S vIrani. saM. AgAme saM. jJAnanI 2502 24 mAmaka vyAkhyA mArmika vyAkhyA 0 2012 varSa 11 / vikrama saM. sabhyazrata-mithyAmRta-nI samajutI pustaka-1 4 nAnuM sarTImAma ka mAha samyajJAna ane mithyAjJAna kayAM kyAM ane kema? sAmAnya rIte jagatamAM sarva purUSArtha-siddhinuM mUla-kAraNa jJAna gaNavAmAM Ave che, paraMtu te jJAna samyaga ane mithyA ema be vibhAgamAM raheluM hoya che. tethI keTalAke taLAvanapUrNA yuvANiti: athAt purUSArthanI siddhi samyagajJAna pUrvaka thAya ema mAne che. keTalAke pramANaIghInA -vyavasthA ema kahI padArthamAtranI vyavasthA pramANane AdhIna mAne che, ane temAM samagajJAnane ja pramANa tarIke mAne che. vaLI keTalAka -svAdhyavasAyamAvaM jJAnaM pramANam ema kahI tathA -AvamAhi pramANam ema kahI temaja rA-ghavAya Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ va ' ". '' : | * * * * * ' * * 1. .. . - namakIna che paDakAra Agamata. - zAnaM pramANa ema kahI nizcaya-svabhAvavALA jJAnane ke be ane roya padArthanA nizcaya-svabhAvavALA nAmane pramANa mAne che athatuM nyAyanI sthitie sabhyajJAnane pramaNa tarIke mAnavAmAM | sarva-darzanakArane eka mata che. che. e uparathI sarjAyomithyAna e bhAve jJAnarUpa chatAM paNa satya-siddhine mATe upayogI nathI. eTaluM ja nahI, paNa jagatamAM anarthanuM kAraNa paNa te mithyAjJAna bane che, emAM be mata thaI zake tema nathI. AvI rIte sAmAnya-nyAya daSTie je samyagrajJAna ane mithyAjJAnane vibhAga pADavAmAM AvyuM che, te Indriyagamya padArthane aMge pADavAmAM Avela hovAthI tene viSaya mukhyatAe bAhyapadArtho gaNAya. tethI te bAhya-padArthonI apekSAe- . saMzayajJAna-ke je bane bAjunuM jJAna dharAve, viparyayajJAna-ke je ulTI bAjunuM jJAna dharAve, ane anadhyavasAya jJAna ke je nizcayaparyanta pahoMceluM na heya. -AvA saMzaya, viparyaya ane anadhyavasAyarUpI traNa jJAne jJAnasvarUpa chatAM paNa bAhyapadArthanI siddhine mATe upayogI nahi hevAthI agara durUpayegavALA hovAthI te ( saMzayAdi-jJAne) ne mithyAzAne kahevAmAM Ave che. paraMtu lokettaradaSTie vicAra karanArane mAlama paDaze ke skUla daSTithI jJAnanA matijJAna vigere pAMca ja prakAra che, ane tethI ja jJAnane rekanArA karmonA paNa pAMca ja prakAra mAnavAmAM AvyA che. dhyAna rAkhavuM jarUrI che ke-AvAraka evA karmanA pAMca prakAre hovAthI ja te AvArakanA apagamane lIdhe prakaTa thanArAM-thavAvALA Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka 1-lu pAMca jJAne che, ema mAnavAmAM AveluM nathI, paraMtu mukhyatve AtmAnA svabhAvarUpa je jJAna tenAja pAMca prakAra hovAthI ene rokavAvALA karmonA pAMca prakAro mAnavAmAM AvelA che, ane tethI karma ane jJAnanI saMkhyAnI siddhimAM jJAnanI saMkhyAnI siddhi thavAthI karmanI saMkhyAnI siddhi thAya ane karmanI saMkhyAnI siddhi thavAthI jJAnanI saMkhyAnI siddhi thAya, e anyAzraya nAmane deva AvI zake tema nathI. jaina-janatAthI e vAta te ajANa nathI ke bIjA darzanenI mAphaka jainadarzana karmanA ekalA puNya ane pApa evA nAmanA mAtra be bheda mAnIne besI rahevAvALuM nathI, paraMtu jainadarzana te sukha ane duHkha vigerenAM kAraNabhUta, agara zubha ane azubhapaNanA kAraNabhUta evA karmanA pudgalene puNya ane pAparUpe mAnavAvALuM che, vaLI AtmAnA jJAna-darzana-samyakatvacAritra ane dAnAdi guNene rokavAvALAM judAM-judAM karmone mAnanAruM che. arthAt AtmAne jJAnaguNane rokavAnuM kArya jJAnAvaraNIya kare che. darzanaguNane rokavAnuM tathA darzanane ghAta karavAnuM kArya darzanAvaraNIya kare che. samyakatvaguNane rokavAnuM kArya samyakatvamehanIya kare che. cAritraguNane rokavAnuM kArya ane viparIta AcaraNane karAvavAnuM kArya cAritra-mohanIya kare che. tathA dAnAdika viSe antarAyanuM kArya aMtarAya karma kare che. AvI rIte karmane ekale puNya-pApa vibhAga na mAnatAM judA-judA vibhAga mAnavAthI chAnI karmajanita viSama sthiti samajavAnuM saheluM paDaze. vaLI jaina-zAstrakAre samyakatva-guNanuM prathama pagathIyuM e mAne che ke "saMsArabharanA jIvane ADe karmothI AvArita mAnavA joIe, temaja pote paNa AThe karmothI AvArita che. e vAta jyAre samyaktvanA prathama-pagathIyAmAM Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata jANavA ane mAnavAnI jarUrIyAta tarIke gaNavAmAM Ave tyAre te AThe karmonA AvaraNathI chuTelA jI tarapha, tathA chuTavA mAgatA evA tarapha ane chuTavAnA sAdhane tarapha bahumAnathI jovAnI ane tenA tarapha bhakti-bahumAna ane pUjA AdinI pravRtti karavAnuM pharajIyAta tarIke samaje, eTaluM ja nahi, paraMtu te dvArA pitAnA AtmAne paNa AThe karmonA AvaraNathI rahita kare, eja sAcuM dhyeya che, ema sarvathA mAnanAre thAya che. A jaNAvelA pagathIyAmAM je kaMI khAmI mAnasika, vAcika ke kAyika pravRttiothI thAya, te sarvane samyakatvanA prathama-pagathIyAvALe paNa dUSaNarUpa ane viSarUpa gaNanAre hoya. A upara jaNAvelA samyakatvane prabhAva eTale badhe che ke te AtmAne je jJAna thAya te jJAna samyajJAna ja gaNAya, pachI bhale te jJAna sva-paranA vyavasAyavALuM heIne zuddha nizcaya-svabhAvavALuM heya, agara saMzaya, viparyaya ke anadhyavasAyarUpa heIne bAhya-padArthane mATe anupAgI ke durUpayegI gaNAtuM jJAna hoya, paraMtu te sarva-jJAna samyajJAna rUpaja hoya ane gaNAya. A sthAne jarUra zaMkA thaze ke samyakatvavALA jIvanA zuddhanizcayasvabhAvavALA jJAnane samyajJAna tarIke kahevAmAM Ave, temAM te matabheda hoI zake nahiM, paraMtu saMzaya, viparyaya ane anadhyavasAya jevA jJAna ke je zuddhanizcayane mATe anupayegI thAya che, eTaluM ja nahi, paraMtu zuddhanizcaya thavAmAM ghaNI vakhata vijJarUpa thAya che, chatAM tevAM saMzayAdijJAne ke je samyajJAna na kahevAtAM mithyAjJAne kahI zakAya, tevA jJAnene samyaktvanA prabhAve samyajJAna tarIke eALakhAvavA taiyAra thavuM, te kevala samyakatvanA pakSapAtanI ja daSTi gaNAya. A zaMkAnA samAdhAnamAM samajavuM ke svabhAvathI rage karIne pILe e tirmaya dIpaka je prakAza svabhAvane che, te te dIpakane Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka-1 che. . phAnasamAM mUkI te patasvabhAvathI virUddha evA kALA, lIlA, udA ke lAla kAcanI vacce rAkhavAmAM Ave te te davAne prakAza je ke kALA, lIlA, vagere rUpe paDe che, ane temAM dIvAnA raMga karatAM virUddha raMge sAmela thayelA hoya che, chatAM te prakAza aMdhakArasvarUpa te hetA ja nathI. tevA kAcamAMthI paNa nikaLeluM ajavALuM prakAza svarUpa te jarUra hoya che. . . evI rIte mokSanA dhyeyanI sIDIe caDhelA samyaktvavALA jIvane zuddhajJAnAvaraNayane kSaye pazama thayela hovAthI kadAca tevA viparItasAghanenA saMjogathI ke bIjA koI paNa kAraNathI bAhyapadArthanA nizcayamAM saMzaya, viparyAya ane anadhyavasAyAdi paNa thAya, chatAM bIjA raMganA kAcamAMthI nikaLelA prakAzanI mAphaka tene zuddha-jJAnasvabhAva te jarUra rahe che, ane aMdhArAnA svabhAvanI mAphaka ajJAnasvabhAva thato ja nathI. A vicAramAM tattva eTaluM ja che ke samyagdaSTi jIva bAhya-padArthone aMge saMzaya, viparyaya ane anadhyavasAyarUpa jJAnavALe thAya te paNa te dvArA te samyagdaSTi jIva pitAnA AThe karmonA AvaraNane khaseDavAnA dhyeyathI ane tenA bedhathI te cUke nahiM. eTaluM kahevuM joIe ke "samyagdaSTi jIvane bAhya-padArthanI apekSAe nizcaya-svabhAvavALAM jJAne te jJAnarUpa ja che, paraMtu bAha-padArthanI apekSAe saMzaya, viparyaya ane anadhyavasAya jevA ajJAne ke mithyAjJAne paNa jJAnarUpa che.' , A vastu samajanAra manuSya saheje samajI zakaze ke-jagatamAM gaNutA matinAM jJAne ane zAsanAM jJAne bhale mithyArUpa svabhAve hoya ke mithyArUpa thAya tevAM hoya, paraMtu te sarva samyagadaSTi-jIvane samyaktvane pratApe zuddhajJAnarUpa ja che. vaLI davA vagaranA phAnasanA kAca hAya tevA sArA chatAM paNa jema aMdhArArUpa hoya che, tevI rIte bAhya-padArthanI apekSAe hAya tevAM cekho ane nirmala mati ane zrutajJAne hoya te paNa te ajJAnarUpa hoya che ane gaNAya che. Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ mAgamayAta A vAta samajavAthI zAstrakAroe je jaNAvyuM che ke mati ane zratanuM samyaphamatijJAnapaNuM ane samyaphathatajJAnapaNuM svabhAve nathI, paraMtu samyagadarzanavALAnA parigrahanA pratApe ja che. tathA mati ane zrutanuM mithyApaNuM paNa svabhAve nathI, paraMtu mithyAdarzanavALAnA parigrahanA pratApe ja che ane A vAta mAnavAvALAne ja samyakuzraddhAna nahi hovAne lIdhe syAta pada joDavAnuM jema na bane tema anabhigrahikamithyAtva hovAne lIdhe ekAnta zabda joDavAnuM na paNa bane te paNa te ajJAna nathI, ema kahI zakAya nahi. tatvathI ekAnta pada joDe ke na joDe, paraMtu syApada jeDayA vagara je kRtane samaje te te sarvazrata (laukika ke lakattarapzata) mithyAtvavALAne mithyAzrata ja che ane jyAre tene sthApadanI mayadAthI samajavAmAM Ave tyAre ja tene samyagajJAna kahI zakAya. jevI rIte mati ane zratane aMge samyagu ane mithyApaNane vicAra karavAmAM Ave, tevI ja rIte avadhijJAna jevA atIndriya-jJAnane aMge paNa samyaktva ane mithyAtvadvArA jJAna ane ajJAnapaNuM thAya che, paraMtu mana:paryayajJAna ane kevalajJAna nAmanA be jJAnene aMge samyagajJAna ane mithyAjJAna evA peTabheda thaI zakatA nathI. kAraNa ke jema daza-pUrvathI adhikanuM zrutajJAna teo ja grahaNa kare ke jeo samyagadarzanavALA ja hoya. arthAta mithyAdarzanavALAne saMpUrNa daza-pUrvathI cauda-pUrva sudhInuM jJAna heI zake ja nahiM, ane tethI te saMpUrNa daza-pUrvathI cauda-pUrva sudhInuM jJAna ekAMte jevI rIte samyajJAna ja hoya che, tevI rIte mana:paryavajJAna ane kevalajJAna nAmanA be jJAne paNa samyagdarzana na hoya tevA jIne heya ja nahi, tethI temAM mithyAjJAnane piTAbheda AvI zakta nathI, paraMtu te jJAna samyagdarzanavALAne ja hoya che, eTaluM ja nahi paraMtu samyagadarzana pachI paNa ghaNI uMcI zreNie caDhelAne ja heya che, mATe te mana:paryavajJAna ane kevalajJAna nAmanA be jJAna ekAnta samyagUjJAnarUpa hoya che. Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pusataka 1-luM nIcAmA * bhava-samudrathI tAravAvALA tIrthone juhAravA mATe thatI maMgaLakArI-bhavabhayahAriNI tIrthayAtrA-saMghayAtrA - - - - - sapAsa che. ' It' Page #24 -------------------------------------------------------------------------- ________________ tapremI jijJAsuo mATe 0 rasathALa 0 [AganA talaspazI vyAkhyAtA pU. AgamedArakazrIe siddhacaka (varSa 6 aMka 4 thI)mAM "tIrthayAtrA ane saMghayAtrA" nAmathI ghaNu-meTI lekhamALA lakhela. mala, jemAM tIrthanI mahattA, ArAdhaka jIvone tenI upayogitA tathA te aMgenA mahatvanA zAstrIya-daSTikoNe jaNAvavA sAthe tIrthanI yAtrA karanArAnAM kartavya, charI pALatA saMghane laIne javAnI Adarza vidhi vagerenuM adbhuta varNana suMdara rIte kareluM. AgamatanA prathama pustakamAM AvI saLaMga lekhanamALA ApavAnuM dhArAdhoraNa che. te mujaba ATha varSa sudhI "Agama rahasya" lekhamALA cAlI, te pUrI thayethI navamA varSathI "tIrthayAtrA-saMghayAtrA'' nAmanI lekhamALA zarU karela che, tene trIjo hapta A pustakamAM apAya che. jijJAsu-vAMcake gurUgamathI A lekhene vAMce!! vicAra!!! uM.. - - -- Page #25 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI vaddhamAna svAmine namaH | AgamavAcanAdAtA, jainAgamamaMdirasaMsthApaka dhyAnasthasvargata pU. A AgamedArazrIe tIrthayAtrikAnA AtmahitArthe lakhelA tIrthayAtrAne lagatI-Armika-aneka mahatvapUrNa bAbatene sUcavate mahAnibaMdha tIrthayAtrA - saMghayAtrA [pU. AgAme ddhAraka AcAryadevazrIe "tIrthayAtrA saMbadhI zAstrIya-maryAdAo ane mahatvanI bAbatone jaNAvate mahAnibaMdha vi. saM. 1997mAM lakhela. te vakhate jAmanagarathI zeTha popaTabhAIne zrI siddhagirine charI pAnta saMgha nikaLela, te nimitte lekhamALArUpe A nibaMdha "siddhacakra pAkSikamAM vi. saM. 1lsamAM ghaNuM aMka sudhI cAlela. atyaMta upayogI jaNa navamA varSanA prathama pustakthI A nibaMdha Apa zarU karyo che. gata varSanA prathama pustaka (pA. 62) thI have AgaLa cAle che. saM.] sAdhu bhagavaMte dravyapUjA kema na kare ? prathama-daSTie te pratimAnA lepake bheLA-lekene bharamAvavA mATe-"pUjAmAM lAbha agara dhArma heya te sAdhu mahA A. pu. 12 Page #26 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata tmAo te kema karatA nathI? dharmane mArga sAdhu ane zrAvakane mATe jude heI zake nahi." evI rIte zAstra-viruddha vAta kare che, paNa prathama te AvuM avaLuM bharamAvanArAoe vicAravuM joIe ke - sAdhu mahAtmAo vyAkhyAna vAMce che, te vakhate bharapade varasAda varasate hoya, te paNa zrAvake dUra-dUrathI vyAkhyAna sAMbhaLavA Ave che, ane tevI rIte apUkAyAdinI virAdhanAthI thatA evA paNa vyAkhyAnanuM zravaNa pratimA-lepakenA hisAbe pApa rUpa nathI, ane zrAvakone varjavA-lAyaka nathI ane te kAraNathI hiMsAnA nAme pratimAnI pUjAne lepanArA veSadhArIe nathI te bharapake varasAdanI vakhate vyAkhyAnane baMdha rAkhatA! ane nathI te potAnA keIpaNa bhaktane tevI rIte bharapaTTe varasatA varasAdamAM vyAkhyAna nahi sAMbhaLavA AvavAnI bAdhA ApatA! mUrtipUjAnA niSedhakane A vastune vicAranAra sujJa--manu saheje samajI zakaze ke vyAkhyAnane aMge jinavANIne nAme pitAne mahimA vadhAravAmAM te pUjAnA alApIe koI paNa prakAre tevA varasAdamAM vyAkhyAna sAMbhaLavA AvanAra bhaktone dakSiNa dizAnA nArakI thavAnuM jaNAvatA nathI. vaLI pite vyAkhyAna vAMce, tethI lekenuM AvavuM thAya, e cokakhuM che. tethI kharekhara te badhA pApanuM kAraNa pratimA-lepakenA hisAbe pratimAleponuM vyAkhyAna ja che. vaLI te vyAkhyAna-zALAnI najIkamAM anya-makAnamAM rahelA sAdhue niraMtara vyAkhyAna sAMbhaLavA AvatA hoya te paNa bharapaTTa varasAda varasate hoya, te vakhate vyAkhyAna sAMbhaLavA nathI AvatA e te cokkasa ja che, je sAdhuo kaSabhadeva Adi bhagavAnenI dravyapUjA na kare ane tene lIdhe zrAvakoe paNa na karavI joIe, te pachI varasatA varasAdamAM sAdhuo vyAkhyAna sAMbhaLavA nathI Page #27 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka 1-luM AvatA, tevI rIte pratimA lepakanA bhaktoe pratimA-pakanAM vyAkhyAnamAM paNa teve vakhate javuM na joIe, chatAM tevA varasAdanI vakhate paNa vyAkhyAna vaMcAya che. bhinna-makAnamAM rahelA sAdhuo tevI vakhate vyAkhyAna sAMbhaLavA nathI jatA, chatAM jyAre zrAvake jAya che ane lAbha mAne che, te pachI spaSTa thaI jAya che ke sAdhu ane zrAvakane dharmamArga jude che. vaLI sAdhu je kare te ja zrAvakee karavuM joIe, evuM kathana zeThANIe bhaktithI pitAnA patine sADI oDhavAnuM kahyuM ane pachI pite oDhavAnuM jaNAvyuM, enA jevuM kamaakkalavALuM gaNAya. zrI bhagavatIjI-sUtrakAra zuM pharamAve che? bIjuM te pratimAlepakanA vacanathI bharamAyelAoe vicAravuM joIe ke- - sAdhu-mahAtmAne aphAsu ane anekaNIya eTale sacitta ane azuddha evA AhAra-pANI ApavAmAM paNa zrI bhagavatI sUtrakAre ghaNuM nirjarA jaNAvI che, te pachI je sAdhu-mahAtmAone aphAsu ane aneSaNayane sarvathA tyAga che, tevAone sacitta ane chakAyane kUTo karIne asUjhatuM nipajAveluM AhAra-pANI devAmAM je ghaNI nirjarA kahevAya, temAM je gurunI mahattA ja bhaktinuM kAraNa hoya te te vastune samajanAre jinezvara-bhagavaMtanI mahattAne samajanArA thavuM joIe. dhyAna rAkhavuM ke-avirati-asaMyatane phAsu (acitta-nirjIva) devAmAM paNa jyAre zAstrakAre ekAMta-pApa batAve che, ane sacitta ane doSavALuM AhAra-pANI paNa sAdhune devAmAM Ave te temAM ghaNI nirjarA kahe che, te te nirjarAnuM mukhya kAraNa sAdhupaNAnuM gaurava ja mAnavuM paDe. e vAta te spaSTa che ke sAdhu-mahAtmAo karatAM bhagavAnajinezvara mahArAjanI mahattA anaMtagaNI che ane e vAta te Page #28 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata pratimApakone paNa mAnyA sivAya chUTake ja nathI, te pachI tevA trilekanAtha-tIrthakara bhagavAnanI pUjamAM thatI hiMsAne ekAnta-pApanuM kAraNa mAnavI ane tene phala tarIke pUjA karanArane dakSiNa dizAnA nArakI thavAnuM jaNAvavuM te bhagavAna jinezvara-mahArAjathI ane temanA zAsanathI ananta-bha sudhI dUra rAkhanArUM ja thAya, temAM navAI nathI. zuM sthAnakavAsInA sUtromAM pratimApUjana mahApApakArI che? vAcakoe te pratimAnA lepakane pUchavuM joIe ke- tamArA mAnelA batrIsa-sUtromAMthI keI paNa sthAne jinezvaramahArAjanuM citya karavAthI ke temanI pratimAnuM pUjana karavAthI mahApApa thAya che, evuM jaNAvanAre eka paNa zabda che? teone kahevuM ja paDaze ke jina-pratimAnI pUjA ke jina-maityane aMge pApa jaNAvanAro te eka paNa zabda nathI, vaLI zrI sUyagaDAMgasUtramAM anarthadaMDanI vAtamAM nAga, bhUta, yakSa vagerene mATe thatI hiMsAne aMge arthadaMDapAnuM jaNAveluM che, paraMtu tyAM jina-pratimAnI pUjA ke jina-caitya vagerenuM nAma nizAna paNa nathI. zrI AcArAMga-sUtranA bIjA-zrutaskaMdhamAM aneka-zrAvakanA devatAyatana ane devakulane aMge hiMsA gaNavAnuM ane tenuM pApa thavAnuM jaNAvavAmAM AveluM nathI, eTaluM ja nahIM, paraMtu te devatAvetana ane devakulavALA zrAvakane jainazAsana ane sAdhu-AcAranA jANakAra tarIke jaNAvelA che. vaLI zrI sUyagaDAMga sUtramAM paNa sAdhupaNAthI patita thayelAnI AgaLa strIe devatAnI pUjA mATe vaparAtI vATakI je candraka kahevAya che, te mAMgyAne adhikAra che, e uparathI spaSTa sAbIta thAya che ke-sAdhupaNAthI patita thanArA kuTuMbe paNa bhagavAna-jine Page #29 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 13. pustaka 1-luM zvaranI pUjAthI te vaMcita rahetA nhotA, arthAt vartamAna-kAlanA pratimA-lepakonuM anyAya-bhareluM vartana teone vaLagatuM nahatuM. vaLI bhagavAna jinezvara-mahArAjanI pratimAnI atyaMta utkRSTarItie pUjA dvArA ArAdhanA samyagRSTi ane ArAdhaka evA sUryAbhadeve karelI che, e hakIkata zrI rAyapaNIsUtrane jANanArAethI chUpI rahelI nathI. vaLI bhagavAna-jinezvaramahArAjanA janmAbhiSekanuM varNana zrI jabUdvIpa-prajJaptisUtramAM atyaMta-vistArathI karavAmAM AveluM ane temAM bhakti ane dharma vagere hetu tarIke jaNAvela che. AvI spaSTa-hakIkata bhagavAna jinezvara-mahArAjanI pratimAnI pUjA bAbatamAM chatAM, jemAM bhagavAna jinezvara-mahArAjanI pUjAthI be-nasIba rahe che, te zrAvake kharekhara dI laIne kuvAmAM paDavAvALA ja gaNAya. sthAvara-cha prati dayAnI pariNuti-vAlAonI sthiti kevI ? te pratimA-le pakenA upAsakene pUchIe ke tamane sthAvarajIvanI kharekhara dayA pariNamI che? ke bhagavAna jinezvara-mahArAjanI pratimAnI pUjA nahi karavAmAM eThuM mAtra levAya che? jo kharekhara teone sthAvara-jIvanI dayA pariNamI hoya te cha-kAyanA AraMbhathI bharelA evA gRhasthapaNAmAM teo rahI kema zake ? zuM teo sarvataH zastrarUpa eTale e dizAnA zarUpa evA agnine cUle ane dI saLagAvavA dvArA nathI saLagAvatA? zuM teo yAjajIva zAka lAvavuM-samAravuM vigerene tyAga karI beThA che? kahevuM paDaze ke teoe upara jaNAvelA kAme mAMthI ekanI paNa nivRtti karelI nathI, te pachI jyAre viSaya-kaSAya ane Page #30 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata kaTuAdine mATe karAtI hiMsA ke je anubaMdha hiMsA che, temAM dayA pariNamI nathI, ane bhAvahiMsAmAM rAcArmAsyA rahevAya che. tevA bhagavAna jinezvara-mahArAjanI pratimAnI pUjAmAM sthAvarajIvanI dayAnI je vAta kare te kevala heMgarUpa gaNAya. kharI rIte te jeone sthAvara-jIvanI dayA pariNamI hoya ane viSaya-kaSAya ke gRha-kuTuMbane mATe hiMsA cheDI dIdhI hoya agara na karatA hoya teo kadAca dravyahiMsAne aMge pUjA na kare, te paNa cAlI zake ane te sAcI mAnyatAvALe gaNAya, paraMtu je viSaya-kaSAya ane gRha-kuTuMbane mATe aDhAre pApasthAnake sevavAnI chUTa rAkhe ane bhagavAn jinezvara-mahArAjanI pUjA vagere aMge hiMsA gaNuM pApabuddhi AgaLa kare tevAone bhagavAna haribhadrasUrijISoDazaka ane paMcAzakacha vigeremAM abhinivezamithyAtvanI sthitimAM ja mUke che. te vAMcoe barAbara dhyAna rAkhavuM. prabhupUjAnI vyApakatA keTalI badhI? vaLI vAMcakoe samajavuM jarUrI che ke nArada mithyAtvI hovAthI tene Adara nahi karanAra evI paramazrAvikA je draupadI tene bhagavAna jinezvara-mahArAjanI pratimAnuM pUjana ghaNA ThAThathI kareluM che ke jene lIdhe tenI pUjAmAM sUryAbhadevanI pUjAnI bhalAmaNa mUla sUtrakAro kare che. vaLI vAMcakoe e paNa dhyAnamAM rAkhavAnuM che ke vivAhane mATe svayaMvara maMDapamAM jatI eka kanyA keTalI badhI vyagra hoya? chatAM tevI vyagratAnI vakhate paNa bhagavAna jinezvara-mahArAjanI pratimAnuM pUjana cheDatI nathI, eTaluM ja nahi paraMtu pUjAmAM saMkoca paNa karatI nathI, te pachI te jagajAhera-rIte bhagavAna jinezvara-mahArAjanI pratimAnI pUjyatA keTalI badhI vyApaka ane ane nitya kartavya tarIke gaNAyelI hoya? te saheje samajI zakAya tema che. Page #31 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka 1-luM zuM bhagavAna bhegI kahevAya che? sUtrane jANyA ane mAnyA vagara keTalAka ajJAnIo taraphathI ema kahevAmAM Ave che ke bhagavAnanI pratimAnI pUjA karatAM bhagavAnanuM bhegIpaNuM thaI jAya che, te teoe vicAravuM joIe ke devatAI chatra, cAmara, bhAmaMDaLa, siMhAsana ane duMdubhi jevA vAjiMthI je bhagavAnanI hayAtImAM bhagavAna bhegI gaNAyA nahiM, te pachI bhagavAnanI pratimAnI, nahi ke sAkSAt bhagavAnanI pUjA karavAthI bhagavAna nuM bhegIpaNuM thaI jaze, evuM bolanArA ane mAnanArAone keI akkalanA bajAramAM javAnI vadhAre jarUra paDaze. A vAtane vadhu spaSTa rIte samajavA mATe bhagavAna jinezvara-mahArAjanI pratimAnI pUjAne adhikAra je zrI rAyapaNuM ane zrI jIvAbhigamamAM che, te ane bhagavAnanA janmAbhiSeka adhikAra je zrI jabUdvIpa-prajJapti (43muM sUtra)mAM che, te bhavyajInI samajaNane mATe Apa ucita dhArIe chIe. te vakhate sUryAbhadevatA kezanA alaMkAro, mAlyanA alaMkAra, AbharaNarUpa alaMkAre, vastranA alaMkAro ema cAra prakAranA alaMkAre karIne alaMkRta ane vibhUSita thaye, pachI saMpUrNa--alaMkAravALA siMhAsanathI uThIne alaMkArasabhAthI pUrvanA dvAre nikaLIne jyAM vyavasAya-sabhA che, tyAM Ave che. vyavasAya-sabhAne pradakSiNA karate pUrvanA dvAre praveza kare che ane jyAM zreSTha siMhAsana che, tyAM bese che. te pachI te sUryAbhadevatAne sAmAnika-parSadAnA devatAo pustaka-ratna Ape che, te vakhate te sUryAbhadevatA pustakaratnane grahaNa kare che, pustakaratnane yogya sthAne mUke che ane pustakaratnane vAMce che, pustakaratnane vAMcIne dharma-saMbaMdhI pravRtti samaje che, samajIne pustakaratna pAchuM mUke che, pachI siMhAsanethI uThIne vyavasAyasabhAthI pUrvanA dvAre nikaLe che. | nikaLIne jyAM nandA nAmanI vAvaDI che, tyAM Ave che, ane nandAvAvamAM pUrvanA teraNe pUrvanA pagathIyAMothI utare che, utarIne hAtha-paga dhUe che, ane kogaLA kare che, cophakho thAya che, parama-pavitra thAya che ane pachI eka moTo sapheda-rUpAne nirmaLa evo pANIthI bharelo madenmatta hAthInA meDhAnA AkAra jevA kuMbha sarakho kaLaza grahaNa kare che ane tyAM je utpala-kamala yAvat zata-sahastra (lakSa) patravALAM je kamaLo che, Page #32 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 16 AgagAta te le che, laIne nandAvAvaDIthI nikaLIne je jago para siddhAyatana che, tyAM AvavAno nirNaya kare che. (sUtra 43) "te vakhate sUryAbhadevatAne cAra hajAra sAmAnika-devatA yAvat sela hajAra AtmarakSaka devatA ane bIjA paNa sUryAbhavimAnamAM rahevAvAlA devatA ane devIo ke jemAM keTalAkanA hAthamAM kamaLa che, yAvata keTalAkanA hAthamAM zata-sahastra (lakSI patranAM kamaLe che. teo sUryadevatAnI pAchaLa pAchaLa cAle che. te pachI sUryAbhadevatAne tAbe rahelA ghaNA Abhigika-devatA ane devIo jemAM keTalAkanA hAthamAM kaLaza yAvata keTalAkanA hAthamAM dhUpadhANAM che ane harSavALA-saMtoSavALA thayA chatAM yAvata sUyabhadevatAnI pAchaLa pAchaLa cAle che. te pachI te sUryAbhadevatA cAra hajAra somAnikanI sAthe ane bIjA paNa ghaNuM sUryAbhavimAnanA devatA ane devIothI parivarelA sarva-RddhithI yAvata paDaghAnA zabdothI jyAM siddhAyatana che. tyAM Ave che, AvIne siddhAyatananA pUrvadhAre praveza karIne jyAM devaIde che, ane jyAM jinezvara prabhanI pratimAo che, tyAM AvIne jinezvara bhagavAnanI pratimAone dekhatAMnI sAthe praNAma kare che. A pachI erapachI grahaNa kare che. ane morapIMchIthI jina-pratimAonuM pramArjana kare che. merapIMchIthI prabhAjana karIne atyaMta sugaMdhavALA-pANIthI jinapratimAonuM prakSAlana kare che, pachI sarasa evA gazIrSa--candanathI jina-pratimAne lepa kare che. lepa karIne sugandhavALA gadhekaSAya-vastrathI zarIrane luMche che. jina-pratimAne ahaMta-devadUSyanuM yugala paherAve che. pachI phUlamALA, gadhacUrNa, varNa vastra, AbharaNa, e badhuM caDhAve che. pachI uparathI nIce sudhI lAgavAvALI evI heTI goLa ane laMbAyelI phUlamALAnI zreNi kare che. pachI vALa-grahaNanI mAphaka grahaNa karelA ane hAthathI phekIne cAre bAju vikherelA pAMca varNanA phalee karIne phUlapUjAne upacAra mukyo na hoya tevuM kare che. pachI jina-pratimAnI AgaLa svaccha-bArIka dravyothI banelA rUpAnA taloe karIne aSTamaMgalanuM Alekhana kare che, te AvI rIte | svastika yAvata darpaNa, te pachI candraprabha-ratna-hIrA-vahUryatnane vimaladaMDa che, jene sonA-maNi ane rananI kArIgarIthI AzcaryakAraka evA Page #33 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka 1-luM kRSNagarU zreSTha-zilArasa ane turUSkathI banelA dhUpanI maghamaghAyamAna gaMdhathI vyApta temaja dhUpanA goTAne kADhato evA vairyamaya dhUpadhANAne grahaNa karIne upaga-pUrvaka jinezvaranI AgaLa dhUpa kare che. pachI vizuddha-racanAvALA, artha sahita, bevaDAyelA vagaranA, eka ATha mahAkAe karIne bhagavAnanI stuti kare che. sAta-ATha DagalAM pAchaLa-pAchaLa khase che, DAbe DhIMcaNa Ubho rAkhI jamaNe DhIcaNa jamIna para sthApana karI traNa vakhata mastakathI jamInane pharase che. pachI be hAtha vALI ane mastaka AgaLa jamaNethI Avata karI aMjali karIne ema bole che ke- arihaMta bhagavAnane namaskAra thAo !! A rIte vAMdI-namaskAra karI je jage para devachaMda che, jyAM sikrAyatanane bahu madhya bhAga che, tyAM Ave che, AvIne mArapachI le che, laIne siddhAyatananA madhyabhAgone merapIMchIthI pramArjana kare che, mane hara pANInI dhArAthI sIMce che, sarasa-gozISacaMdane pAMca-aMgulInA AMtarIvALuM mAMDeluM Alekhe che, vALa-grahaNanI mAphaka yAvatu puSpa-samudAyanI pUjA karyA jevuM kare che, pachI dhUpa de che pachI siddhAyatananA dakSiNa-bAraNe AvI merapIMchI laIne bAraNuMnI nAnI ane maheATI putaLIone yAvat sarSanA rUpane mera- pIMchIthI pramArjana kare che. mane hara pANInI dhArAthI sIMce che, manahara gazIrSa--candanathI thApAo Ape che, ApIne puSpamAlA yAvat AbharaNanuM ArohaNa kare che, pachI upara-nIce lAgelA cheDA che jenA evI kulamAlAne samudAya karI dhUpa daIne jyAM dakSiNadizAne mukha-maMDapa che ane jyAM dakSiNadizAnA mukhamaMDapane madhyabhAga che, tyAM AvIne pUjaNa laIne madhya bhAgane pUMjaNIthI pramArjana kare che. pachI manahara-pANInI dhArAthI sIMce che, sarasa evA gazIrSa--candanathI paMcAMguli-talavALuM mAMDaluM Alekhe che, vALane grahaNa karavAnI mAphaka pupene grahaNa karIne mUkelAnI mAphaka kUlene vikhere che, yAvat dhUpa de che. Page #34 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 18 Agamata pachI dakSiNa dizAnA mukhamaMDapamAM pazcima-dizAnuM bAraNuM jyAM che, tyAM Ave che, merapIMchI le che, zAkhA ane pratolIo yAvat vyAlarUpane paMjaNIthI pUje che, mane hara-pANInI dhArAthI sIMce che, sarasa evA gazIrSa--candanathI thApA de che, puSpa yAvat AbharaNanuM AropaNa kare che, upara-nIce cheDA lAgelA hoya evI phUlamALAne samudAya TIMgADe che, cAre bAju phUla vikhere che, dhUpa pachI je jaga para dakSiNanA mukha-maMDapanI uttara-bAjunI staMbhanI je zreNi che, tyAM AgaLa AvIne merapIMchI le che, yAvat staMbha-putaLIo ane vyAlarUpane pUMjaNIthI pUje che, jema pazcima dizAnA dvAre karyuM, tevI rIte yAvat dhUpa daIne je jaga para dakSiNadizAnA mukhamaMDapanuM pUrvanuM dvAra che, te jaga para Ave che, AvIne merapIMchI laIne zAkhA ane pUtaLIo vigere saMbaMdhI hakIkata badhI kahevI. pachI je jage para dakSiNa dizAnuM prekSAghara che, je jagapara dakSiNa dizAnA prekSAghane madhyabhAga che, je jagapara vajImaya akhADe che, jyAM maNipIThikA che, jyAM siMhAsana che, tyAM Ave che, merapIMchI laIne akhADe, mUlapIThikA ane siMhAsanane pramAje che. devatAI pANIdhArAe sIMce che, sArA bhAvanA-candanathI thApA de che, pachI puSpArohaNa vagerethI mAMDIne dhUpadahana sudhInI kriyA kare che. pachI je jage para dakSiNa dizAnA prekSAgharanuM pazcimanuM dvArA che, uttaranuM dvAra che, tevI rIte yAvat pUrvanuM dvAra che. yAvat dakSiNadvAre paNa temaja samajavuM, pachI je jago para dakSiNa dizAne caityasUpa che, te jaga para Ave che, AvIne stUpa ane maNipIThikAne thApA de che, manehara-jaladhArAthI sIMce che, sarasa gazIrSacaMdane thApA de che, daIne puSpArehaNa vigere dhUpa-devA sudhInI kriyAo kare che, pachI jyAM pazcima-dizAnI maNipIThikA che, jyAM pazcima Page #35 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka 1-luM dizAnI jina-pratimA che, tyAM AvIne paNa badhuM kare che, pachI jyAM uttara dizAnI jinapratimA che, tyAM badhuM kare che. pachI pUrva dizAnI maNipIThikA ane jinapratimA che, tyAM AvIne badhuM kare che, pachI jyAM dakSiNa-dizAnI maNipIThikA ane dakSiNa-dizAnI jinapratimA che, tyAM AvIne paNa badhuM kare che. vaLI jyAM dakSiNa-dizAnAM caityavrukSe che, tyAM Ave che, ane tyAM paNa badhuM kare che. pachI jyAM mahendradhvaja ane dakSiNadizAnI vAvaDI che, tyAM Ave che, merapIMchI le che, teraNa, pagathIyAM, putaLIo ane vyAla rUpane pIMchIthI pramAje che, manehara-pANInI dhArAe sIMce che, sArA gazIrSacaMdane thApA de che, puSpArehaNa vigere dhUpa sudhInI kriyAo kare che. siddhAyatanane pradakSiNA karate jyAM uttara-dizAnI naMdA, puSkariNI vAvaDI che, tyAM paNa badhI kriyA kare che, jyAM uttaradizAnAM caityo che, tyAM Ave che jyAM uttara-dizAnAM citya stUpa che, tyAM AvIne paNa te badhI kriyAo kare che. pachI jyAM pazcima-pIThikA che, jyAM pazcima-jinapratimA che, tyAM AvIne paNa tema kare che, pachI jyAM uttara-dizAne prekSAgRha maMDapa che, tyAM Ave che, AvIne je dakSiNa dizAnI hakIkta che. te badhI ahIM levI, dakSiNa dizAnI taMbhanI zreNi vigere badhuM levuM. pachI pazcima dizAnuM dvAra che, tyAM Ave che, uttara dizAnA dvAramAM dakSiNa dizAnA thAMbhalAnI zreNI AgaLa Ave che. AvIne pUrva mujaba kare che, pachI jyAM siddhAyatananuM uttara-dizAnuM dvAra che, tyAM paNa temaja kare che, pachI jyAM pUrva-dizAne mukhamaMDapa che. ane jyAM tene madhyabhAga che, tyAM paNa tema kare che, evI rIte stUpa, jinapratimA-caityavRkSa mahendravaja ane nadApuSkariNInI te ja hakIkata levI, yAvat dhUpa daIne jyAM sudharma. Page #36 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata sabhA che tyAM Ave che, sudharmasabhAnA pUrvakAre praveza kare che, jyA mANuvaka nAmane cityastaMbha che, jyAM hIrAnA goLa maTA DAbhaDAo che, tyAM AvI pUjANI laIne hIrAnA DAbhaDAone paMjaNIthI pramAje che, hIrAnA geLa-DAbhaDAe ughADe che, jinezvara mahArAjanI saphathaone pUMjaNIthI pUje che. pachI suganDigandhadakathI prakSAlana kare che, pachI agra ane zreSTha evA gandhothI tathA puSpothI pUje che, ane dhUpa de che, dhUpa daIne jinezvaranA sathio vAmaya goLa-DAbhaDAmAM sthApe che. pachI mANavaka-caityastaMbhane pUMjaNIthI pUje che, divya udaka-dhArAe sIMce che, sarasa-gazIrSa-caMdanathI thApA de che, puSpanuM ArahaNa kare che. dhUpa bALe che, pachI je jagapara Ayudhane keSa pAlaka nAme che, tyAM Ave che, pachI le che, praharaNakeza evA copAlakane pachIthI pUje che, divya-pANInI dhArA kare che. sarasa-gazIrSa-caMdanathI thApA de che, puSpArehaNa kare che, uparanIce cheDe lAgatI phUlanI mALA karavA pUrvaka yAvat dhUpa de che. je jaga para sudharmasabhAno madhyabhAga che, jyAM maNi-pIThikA che, jyAM devazayyA che, tyAM Ave che, paMjaNI le che, devazayyA ane maNipIThikAne pUMjaNIthI pUje che, yAvat dhUpa de che, pachI jyAM upapAta-sabhAnuM dakSiNa dvAra che, tyAM Ave che, abhiSekasabhAnI mAphaka badhuM levuM, yAvat pUrva dizAnI naMdApuSkariNInI hada jyAM che, tyAM Ave che, teraNa, pagathIyAM, pUtaLIo, vyAlarUpakane tevI ja rIte kare che, pachI jyAM abhiSeka-sabhA che, tyAM AvIne tevI ja rIte siMhAsana ane maNipIThikAnI vidhi kare che, siddhAyatananI mAphaka jyAM pUrvadizAnI nandApuSkariNuM pachI jyAM alaMkArasabhA che, tyAM Ave che, jevI rIte abhiSeka-sabhAne mATe kahyuM, tevI rIte badhuM levuM. pachI jyAM vyavasAya-sabhA che, tyAM AvIne tevI rIte pachI le che, pustakaratnane pIMchIthI pramArjana kare che ane divya Page #37 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka 1-luM - - - - - - - pANInI dhArAe uttama ane zreSTha evA gandha-mAlyathI karIne pUje che. pachI maNipIThikA ane siMhAsanane mATe paNa temaja yAvat pUrvadizAnI nandApuSkariNI je jaga para che, te jaga para AvIne teraNa-pagathI A pUtaLIo ane vyAlarUpa-saMbaMdhI adhikAra laI le. pachI jyAM balipITha che, tyAM Ave che ane balinuM visarjana kare che. Aliyegika devatAne bolAvIne ema kahe che "he devAnu pA! sUryAbha-vimAnamAM siMgaDAnA AkAre sthAna, traNa rastAnuM sthAna, cAsa rastAnuM sthAna, aneka rastAnuM sthAna, devakuLa, meTA mArgo, prAkAre, buraja, vacalA mArgo, dvAra, gAmanA kamADe,taraNe-bagIcA-udyAne-- vana, vanarAji, kAnana ane vanakhaMDamAM acaMnikA jaldI kare ane arthanika jarI karIne amArI AjJA jaldI pAchI Apo." pachI te Abhigika-devatAo sUryAbhadevatAe evI rIte kahevAyA thakA yAvatuM vacana kabUla karIne sUryAbha-vimAnamAM bhaMgATasthI. te vanakhaMDa sudhInA sthAnamAM anikA kare che, karIne je jago para sUryAbhadeva che, tyAM AvI cAvat sarva kAma karyuM, ema jaNAve che. pachI te sUryAbhadevatA jyAM nandApuSkariNI che, tyAM Ave che ane nandApuSkariNuMnA pUrva dizAnA pagathIethI utare che. ane hAtha-paga dhue che, pachI jyAM sudharmasabhA che, tyAM AvavAne vicAra kare che, te vakhate te sUryAbhadevatA cAra hajAra sAmAnika, sola hajAra AtmarakSaka ane bIjA paNa sUryAbhavimAnamAM rahevA vALA vaimAnika-devadevIonI sAthe parivarelA sarva-ddhie yukta thAvat paDaghAnA zabdo pUrvaka jyAM sudharmasabhA che, tyAM Ave che, sudharma sabhAmAM pUrva dvAre praveza kare che ane jyAM siMhAsana che tyAM AvI zreSTha siMhAsana upara pUrva sanmukha bese che." (sU. 44) vAMcakoe dhyAna rAkhavuM ke-A upara jaNAvelA rAyapAseNInA pAThamAM jyAM jyAM pUjyatA che, tyAM tyAM AvyAka (dekhatAMnI) Page #38 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata thavAnI sAthe namaskAra che, aspRkSaNa zabda nahiM rAkhatAM prakSAlana ane snAna karAvavAne zabda rAkhele che. vaLI jinapratimA AgaLa te aMjali Adi vidhipUrvaka zakastava kahevAmAM AvyA che, sugaMdhI cUrNa mATe arcana zabda rAkhavAmAM AvyuM che, e vigere vastu dhyAnamAM lenAra manuSya -jinapratimA, jinakirtha ane pustakaratnanI pUjyatA che, ema samajyA vagara raheze nahi. zeSavidhi mAtra ucitatA ane zebhAne aMge che. te heje samajAya tevuM che. sAta kSetramAM uttamottama kSetra kayuM? A rIte zrI jIvAbhigamasUtramAM vijayadevanA adhikAramAM tathA zrI jaMbudvIpa prajJapti (sU. 113 thI 123)mAM zrI RSabhadeva prabhunA janmAdhikAramAM devee karelI prabhubhaktinuM adbhuta varNana che, te badhuM jotAM prabhupUjA e zAstrokta kartavya che, te samajAyA vinA nahIM rahe. A pramANe zrIrAyapaNuM ane jabUdIpaprAptinA pATho vicArIne pApathI DaravAvALe ane sadgatinI abhilASA rAkhavAvALe kaI paNa sajajana bhagavAna jinezvara-mahArAjanI pratimAnI darzanIyatA ane ArAdhyatA mAnavA sAthe pUjyatA mAne e svAbhAvika che. vaLI yAtrika saMghanA-netA bananArane sthAne sthAne tevI-tevI AhUlAda upajAvanArI devatAdhiSThita tIrtharUpa ane prabhAvazALI evI navI-navI pratimAonAM darzana thAya ane te darzana-Adine lAbha jema apUrva rIte potAnA AtmAne AnaMda karanAre thAya, tevI rIte anya yAtrikagaNane paNa te darzana-Adine lAbha apUrva rIte Page #39 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka 1-luM AnaMda denAre thAya, te hetuthI puNyAnubaMdhI puNyane meLavavA sAthe AtmAne bhavathI pAra utAravAnI buddhivALo bhAgyazALI puruSa yAtrikagaNane netA banavAne bhAgyazALI thAya. tethI gAme-gAma ane sthAne-sthAne aneka prakAre snAtra pUjA mahotsava-Adi karavA-karAvavA dvArA potAnA dravyanI jinamUrti, tathA sAta kSetranA piSaNa dvArA kRtArthatA karanAre thAya te svAbhAvika che, kAraNa ke-dharmaniSTha mahApuruSe pitAne maLela dhanadhAnyAdikadramAMthI teTalA ja dravyane saphaLa gaNe che ke jeTaluM dravya zubha kAryamAM vAparavA dhArIe ane upayogamAM Ave ane zrAvakane jinezvara-mahArAjanI pUjA jevuM koI paNa (sakSetra) lAbhadAyI nivaDI zakatuM nathI, e svabhAvasiddha che. dharma-prApti karatAM AcaraNanI durlabhatA upara jaNAvyA pramANe bhagavAna jinezvara mahArAjanI mUrtinI mAnyatA-darzanIyatA ane ArAdhyatA eka sarakhA rUpe chatAM paNa yAtrikagaNanA netAne vivekane mArga kheLavAnI ghaNuM ja jarUra che. jevI rIte jagatamAM dharma prApta thave muzkela che, chatAM te dharma prApta thayA pachI paNa tenI parIkSA karavAnI ghaNuM jarUra rahe che, kemake dharmanA nAme pravatelA aneka adharmone vividha prakAre parIkSA karIne dUra na kare tyAM sudhI jIva zuddha-dharma pAmI na zake, arthAt ema kahIe te kheTuM nathI ke dharmanI prApti muzkela che, e vAkyane artha-dharmanI prApti jeTale aMze muzkela che, tenA karatAM parIkSA-vidhithI zuddha dharmanI gaveSaNuM karIne zuddhadharma grahaNa karAya te rUpe dharmanI prApti thavI muzkela che, e ghaTAva. nahiMtara te abhavya paNa sAmAnya-dharmanI prApti te zuM? paNa bhagavAna jinezvara mahArAjanA dharmanI prApti paNa anaMta vakhata meLavI zakyA che, ane anaMtIvAra meLavI zake che, eTale sAmAnya dharma prApta the, te paNa muzkela nathI, eTaluM ja Page #40 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamota nahi! paraMtu bhagavAna jinezvara-mahArAje saMsAra -samudrathI pAra utAravA mATe nirUpaNa karela parama pavitra dharma prApta thave, te paNa jeTalo muzkela nathI, tenA karatAM ghaNI muzkelI dharmanI parIkSA karI dharmanA vAstavika svarUpanI apekSAe dhamane aMgIkAra thAya temAM che. prabhu-mUrtinI ArAdhyanA paNa durlabha che. jagata tarapha daSTi karIzuM te spaSTapaNe mAlama paDaze ke vijAtIyathI bhinnatA oLakhIne padArtha grahaNa karavAmAM jeTalI muzkelI paDatI nathI, tenA karatAM sajAtIya jevA lAgatA padArthane bheda samajIne zuddha padArthane aMgIkAra kare te ghaNuM muzkela paDe che. leDhA, pittaLa ane tAMbAthI rUpAnI bhinnatA jANavI muzkela nathI, tenA karatAM kalAI, jasata, nikala jevI sapheda gaNAtI dhAtuethI rUpAnI bhinnatA jANavI ghaNI ja muzkela paDe che, tevI rIte bhagavAna jinezvara mahArAjanI deva tarIke ArAdhyatA ane bhagavAna jinezvara mahArAjanI mUrtinI deva tarIke je ArAdhyatA karavAnI te prApta thavI-jeTalI muzkela nathI tenA karatAM yathAsthita-mArgane anusaratI evI bhagavAna jinezvara mahArAjanI mUrtinI ArAdhyatA prApta thavI e sAmAnya rIte muzkela che, te pachI duSamAkAla ke jenI aMdara bhagavAna jinezvara mahArAjanA mArgamAM paNa mata-matAMtarane rAphaDe phATele che, tevI vakhate bhagavAna jinezvara-mahArAja ane temanI mUrtinA satya svarUpane jANavAnI ane AdaravAnI sthiti prApta thavI muzkela hoya temAM Azcarya nathI. pratimAnI pUjyatA saMbaMdhI rahasya jo ke keTalAka taraphathI ema kahevAmAM Ave che ke-trilekanAtha tIrthakara bhagavAnanI mUrtinI bAbatamAM vidhi-avidhi Adine na dekhatAM kevaLa bhagavAna jinezvara mahArAjanA vItarAgatvAdisvarUpanuM bhAna karAvanArA paryakAsanAdinuM satva mAtra dekhIne ArAdhanA-pUja-sevAmAM tatpara rahevuM joIe, Page #41 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka 1-luM 25 eghadaSTithI vicAravAvALAone A vastu ghaNI sArI lAgaze ane sugamatA bharelI paNa jaNaze, paraMtu zAstranA mArga tarapha daSTi karanAra manuSyane A oghadaSTivALAne racatI vastu rUci karanAra thaI zakaze nahiM. kAraNa ke mArgane mAnavAvALA manuSyone bhagavAna jinezvaramahArAjanA vacane upara vizeSa dhyAna ApavAnuM hoya che, ane bhagavAna jinezvara-mahArAjanAM vacane mAtra jinapratimA hevA mAtrathI ArAdhanA karavA lAyakapaNuM jaNAvatAM nathI, kAraNa ke bALarasthiyaparAi sardUitAvAruM e vigere vAkyo bhagavAna jinezvara mahArAjanI mUrtimAM mAtra jinezvara mahArAjane AkAra hoya eTalA mAtrathI ArAdhyatA hovAnuM jaNAvatAM nathI. abhinivezathI cityane karAte beTe artha jo ke zAstrathI viruddha bolavA ane cAlavAne paraMparAthI dhadho laI beThelA evA DhuMDhIyAe caitya zabdathI sAdhu laIne bhagavAna jinezvara mahArAjanAM caitya ane pratimAo uDAvavA mAMge che. paNa teo zuM mithyAtvIone mAnya hovA mAtrathI ja pitAnA sAdhuone choDavA mAMge che, ke tenuM bIjuM kAraNa che. yAda rAkhavuM ke mUrti cetanA-rahita che ane tethI te mUrti upara tene grahaNa karanAranA bhAvane badho prabhAva paDe che. paraMtu sAdhu mahArAja acetana nathI, kiMtu jagatanuM UMcAmAM UMcu jJAna dharAvanArA ane mahApurUSanI padavImAM caDhelA che, tethI teo keIthI parigrahIta hoya nahi ane jyAre parigrahIta na hoya tyAre temanI upara bhaktanA vartananI chAyA paDe nahi ane tethI sAdhu anyathI gRhIta thatAM avaMgha na thAya. A badhI vastu vicAranAra manuSya saheje paNa akkalavALe haze te upara jaNAvelA upAsaka dazAMganA pAThamAM caitya zabdane artha sAdhu karavA mATe svane paNa taiyAra thaze nahi. A. pu. 1-3, Page #42 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamota caitya-zabdanI vizeSa samajaNa dhyAna rAkhavuM ke sAdhuo anya-matane grahaNa karanArA hoya, paraMtu anya mata kaMI sAdhune grahaNa karanAre heta nathI, kemake sAdhuo mahAmithyAtvanA udaye anya matane grahaNa karanArA thAya, paraMtu anya-matathI sAdhuo keIpaNa prakAre gRhIta thaI zakatA nathI, ane anya-matathI je balAtkArAdithI te sAdhuo gRhIta thaI jAya te paNa te a-mAnya thatA nathI, * vaLI je sAdhuo pitAnA pariNAmathI anya-matamAM jAya te pachI te jaina sAdhu tarIke rahetA nathI, tethI temane vaMdanA karavI ke na karavI? tene vicAra karavAnuM rahetuM nathI, eTale spaSTapaNe mAlama paDaze ke caitya zabdathI evI ja koI vastu levI joIe ke jenI upara tene grahaNa karanArAne ja prabhAva paDatuM hoya, paraMtu tene pitAne svataMtra prabhAva tene grahaNa karanArA upara na paDate heya! lagIra paNa samajaNane dharAvanAre manuSya spaSTapaNe samajI zakaze ke A vAkyamAM caitya zabdane artha mUrti karyA sivAya chuTake ja nathI. pariNAma-zuddhi sAthe prabhu-mUrtinI pUjyatAne saMbaMdha A uparathI siddha thayuM ke bhagavAna jinezvara-mahArAjanI mUrti heya eTalA mAtrathI ArAdhavA lAyakapaNuM, nathI paraMtu te mUttine grahaNa karanArAonI sthitine vicAra paNa mUrtinI ArAdhanAnA hetu tarIke kare jarUrI rahe che. anya-matavALAo pitAnA devanuM svarUpa juduM mAnatA hovAne lIdhe bhagavAna jinezvara-mahArAjanI mUrtine paNa teo potAnA deva tarIke jyAre mAne tyAre te mUrtinA mUla-svarUpane pitAnI dhAraNA pramANe pheraphAra kare, chevaTe ArAdhanAnAM sAdhanane viparyAsa karyA vinA rahe nahiM ane bhagavAna jinezvara mahArAjanI mUrtine mULasvarUpathI viparyAsa thAya, agara sAdhana-sAmagrImAM tevI rItane viparyAsa Page #43 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 27. pustaka-1 luM thAya, te vakhate te mUrsi-mUla utpattinI apekSAe tatkALa ane parya te thayelI ArAdhanAnI sAmagrInI apekSAe thayelI viparItatAne dhAraNa kare, tethI Adarza-purUSa tarIke bhagavAna jinezvara mahArAjanI ArAdhanA karanArAonA pariNAmanI zreNi vadhe nahi agara Take paNa nahiM, eTaluM ja nahi, paraMtu viparyAsa-pariNAmane pAme, tethI mULa agara sAdhana-sAmagrInI apekSAe viparyAsane pAmelI bhagavAna jinezvara mahArAjanI mUrti darzanIya, vaMdanIya ke ArAdhya na rahe te svAbhAvika che. tethI bhagavAna abhayadevasUri mahArAja vigere AcAryoe ziva, viSNu ke digaMbara Adie grahaNa karAelI bhagavAna jinezvara mahArAjanI mUrtine mAnavAnuM samyagdaSTione mATe niSiddha tarIke jaNAveluM che. jo ke te ja zrI abhayadevasUrijI mahArAja AgAma aSTottarImAM "jinezvara bhagavAnanI pratimAne aMge vidhi ane avidhinI upekSA karI jyAM jyAM jinabiMba heya tyAM tyAM vaMdanIyatA che ema jaNAve che, paraMtu te vaMdanIyatA mAtra keTalIka judI judI paraMparAne lIdhe cAlatI pUjAnI vidhi-avidhi saMbaMdhI-rItinI apekSAe hoya-ema samajI zakAya tema che, arthAt bhagavAna jinezvara mahArAjanI mUrtimAM svarUpane viparyAsa karanAra e AkAra ke sAdhana-sAmagrInuM durlakSya karavA mATe bhagavAna abhayadevasUrijI sUcave che, ema svane paNa samajavuM nahiM. A uparathI e vAta paNa dhyAnamAM levA jevI che ke je gaccha sUtrathI viruddha prarUpaNavALA ke pravRttivALA na hoya tevA ganI nizrAmAM rahelAM caityenI aMdara rahelI bhagavAna jinezvara mahArAjanI mUtio avaMdanIya che, ema mAnavuM ja nahi. kAraNa ke zAstrakAra siMhamaNirasa ItyAdi-vacanethI "kaI paNa gacchathI pratibaddha evAM caityane paNa vaMdanA karavI e samagra sAdhuone yogya che. ema jaNAve che. Page #44 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata thI vira A vAtane bArIka-daSTithI jovAnI ane tapAsavAnI jarUra che, kAraNa ke zAstromAM mAtra sAmAcArI-bhedane aMge gacchane bheda gaNavAmAM Ave che, paraMtu eka paNa vacana sUtra ke AcaraNathI viruddha bolanAra ke tevI rIte vartanArane gaccha tarIke jaNAvela nathI. paraMtu nidbhava ane kuzIlIyA tarIke ja gaNavA evuM zrI AvazyakavRttimAM zrI malayagirijI ane zrI sUtrakRtAMganI TIkAmAM zrI zIlAMkAcAryajI mahArAja jaNAve che. nahaM ane kazI gaccha tarIke eTale sUtrathI virUddha prarUpaNa karanArA ane AcaraNa uDAvanArAene suvihita-muni tarIke mAnavAnI zAstrakAre spaSTa nA pADe che. A apekSAe jema ziva ane digaMbarAdiee grahaNa karelA jinacaitya ane pratimAe zAsananI zuddha-zraddhAvALAne mAnya rahe nahi, tevI rIte sUtraviruddha bolanArA ane vartanArA evA je je gacha vartamAnamAM hoya teonI karAyelI ke bharAyelI pratimA vaMdanAlAyaka banI zake nahi, paraMtu duHSamA kAlanI duSTatAne prabhAve sAcA mArgane khapa karanArA ghaNA ja alpa hoya ane tevA vakhate kuvRSTi nyAyathI sanmA-gAmIone paNa Iti-rItithI vartavuM paDe e asaMbhavita nathI, tethI ja pUrvAcAryone kuvRSTithI matta banelAone anusaravA mATe sUtraviruddha vartanArA evA paNa Itara gacchanI pratiSThita mUttione a-mAnya karavuM na pAlavyuM, eTaluM ja nahi, paraMtu kRvRSTithI matta banelAonI mAphaka mithyAtvathI matta banelAone saMtoSavA khAtara sanmArganI tIvra IcchAvALAone paNa dabAvI devA paDyA. A badhI hakIkata dhyAnamAM lenAre manuSya bhagavAna jinezvara -mahArAjanI pratimAnA vItarAgatyAdi guNone aviparyAsapaNe dhyAnamAM rAkhI bhagavAna jinezvara-mahArAjanI mUrtinuM mekSanA dhyeyathI ArAdhana ane temAM ja potAnA kalyANanI zreNi che ema samajaze. Page #45 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka-1 luM tIrthasthAnanA caityanI vadhu prabhAvakatA kema ? e vAta te nirvivAda che ke bhagavAna jinezvara-mahArAjanI mUrtinI ArAdhanA teonA vitarAgatvAdi-guNonA smaraNathI AtmAnI zuddhine mATe tathA samyagadarzananI nirmalatA dvArA karmanI nirjarA mATe hoya che, ane te smaraNa jyAM sudhI bhagavAna jinezvara-mahArAjanA mukhya--AkAramAM viparyAsa thatuM nathI, agara zrAvakadharmane paNa anucarita bAhyasAdhanane vipasa thatuM nathI, tyAM sudhI vItarAgatyAdinA samaraNAdinuM dhyeya barAbara sAcavI zakAya, paraMtu jevI rIte bhagavAna jinezvara-mahArAjanI mUrtinA AkArAdidvArA temanA guNanuM smaraNa karIne samyagdarzananI zuddhi thAya che, te apekSAe mUlasvarUpa ane zrAvakadharmathI aviruddha evI sAdhana-sAmagrI bhAvanAne abAdhaka thAya che ane vRddhi karanArI thAya che. paraMtu zAstrakAre jema devatAe banAvelI agara devatAthI adhiSThita thayelI bhagavAnanI mUrtine ArAdhanAmAM vadhAre upayogI jaNAve che, ane vidhipUrvaka je caityomAM pUjA vigere thatAM hoya ane stuti-stotra vigere bhaNatAM hoya, te caityo ane mUrtione vizeSapaNe samyagdarzanaAdinuM kAraNa mAne che, te apekSAe vItarAgatvAdi-guNa sarakhA chatAM paNa vidhivALA ane sAtizaya evAM caityo bhavya-jIvone atyaMta lAbhadAyaka nivaDe, emAM be mata nathI. Aja kAraNathI AtmAnI zuddhi mATe karavAnA prAyazcitto je tevA jJAnI Adika na maLe te tevA adhiSThAyakavALAM cityodvArA karavAnuM zAstrakAre jaNAve che. A vastune vicAra karavAmAM Ave te tIrthasthAnamAM rahelI mUrtionI adhika-ArAdhyatA ane adhika-pUjyatA zAstrakAroe kema mAnI che? ane lekamAM kema pracalita thaI che? tene khulAso samajAI jaze, Page #46 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 30 Agamata A rIte jyAre tIrthasthAnI ane temAM rahelI bhagavAnajinezvaranI mUrtionI viziSTatA samajavAmAM Avaze, tyAre zAstrakAree jaNAvelA tIrthonA mahimA ane tIrthasthAne karAtA pratiSThA Adi mahetsa tathA pUjA-snAtranAM mahAphaLe barAbara dhyAnamAM utaraze, tIrthasevA samyakatvanuM bhUSaNa che. e vAta te saheje samajAya tevI che ke pitAnA AtmAnA uddhAranA mATe karAtI pUjAmAM sAmAnya rIte bAhya svarUpe gRhacityamAM ke grAma-catyamAM ke tIrtha-caityamAM te vizeSa pharaka kadAcita na paNa paDato hoya tema chatAM e vAta sahune anubhava siddha che kegRDa-caitya karatAM grAma-caityamAM ane grAma-caitya karatAM tIrtha-caityamAM pUjA-prabhAvanAdikamAM vIllAsanI atyaMta adhikatA hoya che, chatAM pUjA karanArAnA pariNAmanI vicitratAne aMge ane AtmapariNAmanI agamyatAne lIdhe kadAcita viparyAsa paNa thAya, chatAM vyavahArathI ema kahI zakAya ke AtmAnA zubha-pariNAmanI vRddhi mukhyatAe gRha-caitya karatAM grAma-caityamAM ane grAma-caitya karatAM tIrtha--tyamAM adhika thAya che. A kAraNathI samyaktvasaptati vigere granthamAM mahApuruSoe samyakatvanA bhUSaNamAM tIrthasevA nAmanuM bhUSaNa samyakatvane mATe jaNAvyuM che, eTaluM ja nahi, paraMtu bArIka dRSTithI vicAra karIe te dhairyAdi pace-bhUSaNemAM te tIrtha sevArUpI bhUSaNane zikhara mAphaka upara gaNaveluM che. ATaluM badhuM chatAM paNa pUjA karanAranA AtmAnI apekSAe gRha-caitya, grAma-caitya ane tIrtha-caityothI thatI vizeSatA tarapha udAsIna-bhAva dhAraNa karIe te paNa caturvidha-saMghanI sakala vyaktie je sAdhu, sAdhvI, zrAvaka, zrAvikArUpa che. teonA zubha pariNAmanI vRddhinI apekSAe te tIrtha-sthAnamAM thatI pUjA prabhAvanA ane thatA zAsanennatinAM aneka-kAryo samagra-dezanA Page #47 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka-1 luM samagra-saMghane AtmAnA zubha-pariNAmanI sthiti ane vRddhi karavA dvArA mekSamArgamAM atyaMta upakAra karanAra thAya che, AmAM be mata thaI zake tema nathI. gRhacaityomAM karAtI pUjA-bhakti Adi kAryothI mukhyatAe pitAnA kuTuMbane ja zubha-pariNAmanI sthiti ane vRddhi Adi thavAnuM bane, grAma-tyamAM thatA pUjA, snAtra, abhiSeka ane prabhAvane Adi kAryothI mukhyatAe te te gAma-nagara ane zaherane rahevAsI hoya tevA mumukSuone zubhabhAvanAnI sthiti ane vRddhi dvArA atyaMta upakAra thAya, paraMtu tIrtha-sthAnanA cemAM karAtA pUjA-snAtra ane prabhAvanA Adi kAryothI te te tIrthasthAnamAM AvelA lokone te te kAryo sAkSAt dekhavAthI AtmAnA zubha pariNAmanI sthiti ane vRddhi thAya che, ane sAthe sAthe je je sthAnathI, je je dezathI, je je zaherathI ane gAmathI Avela che te mumukSu jI heya, tyAM teonI prazaMsA, stuti ane anumodanAnA vAkyone prabhAva te te tIrthakSetramAM, anya kSetramAM ane pitAnI janma bhUminA kSetramAM satata vahetA rahe, tethI te dvArA te tIrthakSetra ane anyakSetra ane janmabhUmimAM rahenArA bhavyajIne te te tIrthakSetramAM karAtA pUjA-snAtra ane prabhAvanA Adi kAryo atyaMta lAbha denArA thAya, temAM Azcarya nathI. A kAraNathI zrAddhadinakRtya-sUtranI racanA karanArA pUrvAcArya mahArAje uddhAra vigere kAryo pitAnA pUrvajo, pitAnA saMtAne ane te sivAyanA paNa bhavyajIne apUrva-lAbha karanArAM jaNAvela che. jevI rIte tIrthasthAnamAM karAtAM pUjA, snAtra ane prabhAvanA Adi kAryo te karanAranA AtmAne tathA bIjA AtmAone uddhAra karanArAM thAya che, tevI ja rIte te kAryo je zAstranI maryAdAthI viruddhapaNe hoya ane svacchaMdapaNe mAtra potAnI buddhithI kaghelAM hoya te tevA kArya dvArA avidhi ane svachaMdatAne phelAvo samagra dezamAM vyApaka banI jAya, te paNa asaMbhavita nathI. Page #48 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata A vAta jyAre dhyAnamAM rAkhavAmAM Avaze tyAre keIpaNa prakAre sUtrathI viruddha te zuM? paraMtu mAtra sAmAcArInA bhedathI judA paDelA gaccha agara sAdhuonI nizrAvALA caityo ke jene zAhAkAre "nizrAkRta- kahe che. tevA nizrAkRtacaityamAM paNa zAstrakAro vizeSathI sAdhuone rahevAnI manAI kare che, ane tevA caityomAM rahevAthI sAdhu samudAyamAM asta-vyasta sthiti thavAnuM jaNAve che. arthAt nizrAkRta caityamAM AvelA agara (vyAkhyAna Adi mATe) rahelA mahAtmAonI sthitine lIdhe jyAre anya sAdhuone paNa ahita thavAnuM jaNAvavAmAM Ave che, te pachI je caitya ane mUrtio sUtrathI viruddha belanAranI ane sUtrathI viruddha vartanAra lokonI pradhAnatAvALA hoya, eTaluM ja nahi paraMtu sUtrathI viruddha bolIne ane sUtrathI viruddha vartIne calAvelA avyakta mate ke jene ajANa loka gaThThAMtaranA nAme bhale bolatA hoya, paraMtu zAstrakAre teone avyakta ja kahe che. tevA pitAnI pratiSThA mATe temaja potAnA sUtraviruddha evA avyaktamatanA poSaNa mATe je caitya ane mUrtinuM utthAna karavAmAM AvyuM hoya ane prabhAva pikAravAmAM Avato hoya tevA caityo ane tevI mUrtie kuTuMba-grAmavAsI ane dezavAsIone sanmArgathI cuta karIne unmArge pravartAvanArA ane lAvanArA thAya, temAM kaMI paNa Azcarya nathI. vAcaka mahAzaye dhyAnamAM rAkhavAnI jarUra che ke bhagavAna haribhadrasUrijI ane AcArya mahArAja A malayagirijI sUtrathI eka paNa jAtanI viruddha mAnyatAne dharAvanAra agara prarUpanArane zAsanamAM rahelA gaNatA nathI, eTaluM ja nahi, paraMtu teone anyamatamAM rahelA paNa nathI gaNatA, kiMtu trizaMkunI mAphaka gaNIne teone avyakta tarIke ja gaNe che. Page #49 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka-1 luM gRhatyanI mahattA gRhatyamAM thatA devavaMdana, stuti, pUjA vigere je dhArmika kriyAo thAya che. tene lAbha je maLatuM hoya te phakta eka ja kuTuMbane manuSyane maLI zake che. je ke bhagavAna haribhadrasUrijI mahArAja dareka jaina gRhasthane sau senaiyA jeTalI muDI thatAM ghara daherAsara rAkhavAnI sUcanA saMbadha prakaraNamAM kare che. ane te potAnA kuTumbamAM jainatvapaNuM vasAvavAnI ane TakAvavAnI lAgaNIvALAne mATe jarUrI che, ema dareka jainane lAge emAM Azcarya nathI. gRhacaityanA abhAve thatI sthiti vartamAna kAlamAM te anubhavasiddha e hakIkata che ke- muMbaI ane kalakattA jevA zaheromAM jeo havA vigerenI ane raheThANa vigerenI sagavaDa mATe grAmanA caityathI dUra-dUranA lattAomAM rahevAnuM kare che, yAvat parAomAM ane najIkanA gAmamAM rahe che-te sarvane grAma ane zaheranA caityomAM vAhana Adika vyavahAranI pratikULatAne aMge reja te zuM ? paNa parvadivase paNa javAnI muzkelI paDe che ane pitAnA nivAsasthAnamAM gRhanI hayAtI ghaNA ochA ja mahAnubhAve kare che, pariNAme te dUra ane bahAra rahevAvALA kuTuMbamAM jaina dharmanI chAyA rahevAne avakAza paNa muzkelIbharyo banI jAya che. A sthiti jo bhagavAna haribhadrasUrijInA vacanane mAna ApIne dareka se seniyA jeTalI mUDIvALe manuSya pitAnA nivAsasthAnamAM gRhacaitya rAkhatA hoya te saheje na Ave ema kahI zakAya. A vastune jyAre dhyAnamAM laIzuM tyAre surata, khaMbhAta ane pATaNa sarakhA sthAnamAM prathama gRhacAnI saMkhyA vadhu pramANamAM kema hatI? tene ApoApa khulAse thaI jaze, ane vartamAnamAM gRhacaityonI saMkhyA dina-pratidina ghaTatI jAya che, tenA Page #50 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 34 Agamata pariNAme jaina-kuTumbanA saMskAramAM dinapratidina keTalI hInatA thatI jAya che? te paNa anubhavanI bahAra nathI. dhamIjanenI bhAvanA kevI? uparanI vAta te dUra nivAsa karavAvALAone aMge jaNAvI. paraMtu zerImAM nivAsa karatA hoya ane grAmacaityathI najIkamAM pitAne nivAsa haya, chatAM paNa dharmanI mahattA kuTumbanA je manuSya samajyA heya, dharmanI parIkSA karIne dharmamAM Atma-tArakapaNuM raheluM che, tevuM jenA jANavAmAM AveluM hoya, saMvara ane nirjarAne hitakara mArga kharekhara AcaranAra ane upadeza karanAra je kaMIpaNa jagatamAM mahApurUSa thaye hoya te te mAtra trilekanAtha tIrthakara bhagavAna ja che, evuM jenA hRdayamAM utaryuM hoya, traNa lokanI aMdara AtmAnA Adarza bhUta keIpaNa mahAjJAnI purUSa hoya te te mAtra trilekanAtha tIrthakara bhagavAna ja che, evI AtmAnI unnatinI kUcIrUpe rahelI vastu jenA hadayamAM vasI hoya, rAta-divasanA covIse kalAkamAM ArtadhyAna ane viSaya-kaSAyanI kaluSita-pariNatithI thatI avyavasthA TALavA mATe jenA hRdayamAM acaLa zraddhA utpanna thaI hoya, tevA kuTumbIjane te grAmacetyamAM jaIne paNa bhagavAna jinezvara mahArAjanAM darzana-pUjana Adine lAbha levAnuM cUke ja nahi, paraMtu jeo haju dharmanI apekSAe bAlyakALamAM hoya athavA te duniyAdArInI apekSAe jeo teTalI samajaNa na dharAvatA hoya tevA kuTumbI-janane prabhAta kALane mane hara samayathI saMdhyAkALa sudhInA samaya sudhI zrI jinezvara bhagavAnanA uttama-saMskAre nAMkhavAnuM je koIpaNa prabala sAdhana hoya te te mAtra gRhacaitya ja che. A apekSAe vicAra karanArane bhagavAna zrI haribhadrasUrijInA vacananuM rahasya samajAyA sivAya raheze nahi. grAma-caityanI mahattA adhika kema? AvI rIte gRha-caityanI mahattA chatAM paNa grAma-caityanI mahattA tarapha dharmiSThanuM dhyAna kheMcAyA vinA rahe nahi, kAraNa ke Page #51 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka-1 luM gRhacaityanA aMge je kaMIpaNa samAgamamAM AvI zake te te mAtra pitAne kuTumbI varga ja AvI zake ane temAMya dareka kuTuMbamAM uttama ane dharmaparAyaNa manuSya heya-te niyama hete nathI, ane je kaI kuTumbamAM te dharmaparAyaNa manuSya hoya che, te paNa tenA dharmakRtyenI chAyA Itara saMsArI kuTumbIonA aneka saMbaMdhanI. nehAdimaya chAyAne lIdhe paDI zaktI nathI. paraMtu grAma-camAM je darzana-pUjanAdi karavA mATe javAmAM Ave te je je mahAnubhAve dharmaparAyaNa hoIne pitAnI jIMdagI dharmamaya-jIvana gujAratA hoya tevA ghaNu mahAnubhAvonA darzana ane samAgamathI AtmAnI ghaNuM unnati thavAne prasaMga Ave che. upamitibhava-prapaMcamAM paNa spaSTapaNe je preraNuM jaNAvavAmAM AvI che, te paNa grAma-caityanA darzanAdikane prasaMge ja jaNAvavAmAM AvI che, sAmAnya rIte dareka kSApazamika bhAvavALe AtmA pramAdanI tIkhI taravAra nIcethI ja pasAra thAya che, ane tevA AtmAone je. sajajana-samAgama maLe ane sajajanane upadeza DhAla tarIke bacAvanAra na maLe te ja te AtmAo pramAdanI tIkhI taravAranA bhega saheje thaI paDe che! yAda rAkhavAnuM ke apramAda rAkhavA mATe bhagavAna. mahAvIre zrI gautamasvAmIjIne paNa jovA! mA ghamAyA ema upadeza kare che. sasamAgamanA abhAve zuM thAya? mULa sUtrakAra mahArAjA paNa A vAtane nandamaNIAranA. kathanamAM spaSTapaNe jaNAve che, nandamaNIAranA kathanane je UMDI daSTie jovAmAM Ave te mAlama paDe ke je mahAnubhAva eka vakhata utpALa jevA prabaLa gamInA kALamAM paNa lAgalagATa traNa divasa sudhI pauSadha karanAre che, jayeSTha mAsa jevA utkRSTatRSNa karavAvALA mahinAmAM aThThama jevI tapasyA karanAre che, ane te tapasyA paNa Page #52 -------------------------------------------------------------------------- ________________ AgamaLeta kevala anAdikanA tyAganI nahi, paraMtu traNa divasa pANIne paNa jemAM sarvathA tyAga karavAmAM AvyuM che, evA cauvihAra-aThThama tapanI tapasyA traNa divasanA pauSadha sAthe kare che, tevA mahAnubhAvane tevI ja kriyA cAlu chatAM paNa sAdhu-mahAtmAnA darzana ane sAdharmikanA samAgamane abhAva thatAM jainadharmathI viparIta-mAnyatAne vakhata Ave che. viparIta mAnyatAnA jore tevA naMda-maNIAra sarakhA pUrvakALanA samyaphattva ane dvAdazatratadhArI mahApurUSane Arta-raudra dhyAna thavAne prasaMga AtmA upara zI rajerI karI de che, ane te ja A raudra dhyAnanI zirajorIthI te naMdamaNIAra dharmakRtyenI udAsInatA keLavI vAvaDI, bagIcA ane ahika-sukhAkArInAM sAdhane UbhAM karanAra ane lokene te dvArA meja-majhAmAM joDI AnaMda mAnanAra thAya che, ane pariNAme bAhya-sukhanI heramAM lIna thayele naMdamaNiAra potAnA ja jaLAzayamAM pate deDakA rUpe upaje che. ahIM e vAta dhyAnamAM levA jevI che ke je samyaktvane dhAraNa karanAre manuSya je AyuSya bAMdhatI vakhate ane kALa karatI vakhate samyaktvane dhAraNa karanAra hoya te jarUra vaimAnika sivAya bIjuM AyuSya bAMdhe ja nahi, vaLI je dezaviratine dhAraNa karanAra manuSya ayuta devakanI sthitine upArjana karanAra thaI zake, e samyakatva ane dezaviratine dhAraNa karanAra thayele naMdamaNiAra AvI deDakA jevI adhama tiryaMcanI sthitimAM jAya enuM je kAMI paNa mukhya kAraNa hoya te te sAdharmika saMsarga ane sAdhunI paryuM pAsanAne abhAve che. AvI rIte sAdharmika-saMsarga ane sAdhunI paryapAsanAnA abhAvathI thatA nukasAnane samajanAre sujJamanuSya koI divasa paNa gRhatya karatAM grAmacaityanA mahimAnI adhikatAne samajyA sivAya raheze nahi. Page #53 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka-1 luM grAma-cetyathI thatA prAsaMgika phAyadAo, zAstrakAre paNa grAma-caityanA prabhAvane varNavatAM spaSTapaNe jaNAve che ke keTalAka bhavyAtmAo bhagavAna jinezvara-mahArAjanAM cityone dekhIne pratibaMdha pAme, keTalAka bhavyAtmAo bhagavAna jinezvara mahArAjanI niSkalaMka-vItarAga-maya-mUttine dekhIne pratibodha pAme, temaja keTalAka bhavyAtmAo caityamAM bhagavAnanAM darzana Adi karavA AvatA. sAdhamika-kenA saMsargathI mArgane pAme, tathA mArgamAM daDha thAya. vaLI zAstrakAra-mahArAjAe caitya ane mUrtinA phAyadAne. aMge je sAdhumahAtmAonI dezanAne varNave che, te paNa sAdhu mahAtmAnI dezanAne saMbhava ane lAbha grAma-caityamAM javAthI maLe. sAdhumahAtmAonuM niyamita Agamana ane tethI temanI dezanAne. lAbha gRhatyamAM maLavAne saMbhava ghaNe ja e cha gaNAya, paraMtu grAmacityanI aMdara sAdhu-mahAtmAonuM AvavuM ane vyAkhyAna. maMDapamAM te mahAtmAonI dezanAne avasara svAbhAvika che. grAma-caityamAM darzana karavA javAvALA bhavyAtmAone mahAtmA enAM darzana ane temanI vANInA zravaNane lAbha maLe. A vAta jyAre dhyAnamAM rAkhIzuM tyAre ja bhagavAna haribhadra sUrijIe sAdhu-mahAtmAnA saMsargathI thatA je phAyadAo jaNAvelA che, te upara vAcakenuM dhyAna kheMcAze, bhagavAna haribhadrasUrijI pharamAve che ke - " upadezaH zubho nityaM, darzana dharmacAriNAm / sthAne binaya ityetat, sAdhusevA-phalaM mahat " // arthAt sAdhu-mahAtmAnA saMsarga ane sevanathI jinezvarabhagavAnanA mArgane upadeza jema bhavyAtmAone maLe che. tema dharmiSTha-puruSonA darzana tathA vinaya karavA lAyaka mahAtmAonA vinayane. prasaMga paNa maLe che ane A badhI vastu gRha-caityamAM na bane. Page #54 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 28 Agamota agara ochI bane, paraMtu grAma-caityamAM mukhyatAe heI zake emAM kaMI Azcarya nathI. eTalA mATe zAstrakAre prAtaHkALe pitAne gRha-caityamAM ja bhagavAna jinezvara-mahArAjanuM darzana-pUjanAdi karIne paNa grAmacaiityamAM darzana-pUjanAdi karavAnuM vidhAna zrIgazAstra, zrI zrAddhadinakRtya vigeremAM spaSTa zabdomAM jaNAve che, eTaluM ja nahiM, paraMtu sAyaMkALe pratikramaNa sAdhumahAtmAonI parya pAsanA ane vizrAmaNa karIne ghare sUvA jatI vakhate grAma-caityamAM darzana karavAnI pharaja jaNAve che. prabhu-darzana mATe samaya niyata na hoya? A jagepara keTalAka mArgathI vimukhane kadAca kheTuM lAgavAne saMbhava che, te paNa kahuka-oSadhinA nyAye kahevAnI pharaja paDe che ke rAtri thAya tyAra pachI dehare javAya nahi-e vigere mAnyatA bhagavAna jinezvara mahArAjanA mArgathI utarI gayelAonI ane tevA utarI gayelAone anusaranArAonI che, paraMtu bhagavAna jinezvaramahArAjanA mArgane anusaranArA ane jainazAstra mAnanArAonI te e mAnyatA che ke bhagavAna jinezvara-mahArAjanA pUjanane mATe utsargathI saMdhyAtrayane niyama hoya, ane che. paraMtu bhagavAna trilokanAtha tIrthakara-bhagavAnanA darzanane mATe to kaI kALane niyama hate nahi ane che paNa nahi, ane tethI ja bhagavAna haribhadrasUrijI che e vigere vacane kahI mAtra pUjAne mATe ja saMdhyAtrayane niyama rAkhe che. eTale pUjA mATe paNa hAlane niyama sarvathA rakhAya nahi te pachI darzanane mATe te koIpaNa kALane niyama rakhAyaja zAne? prabhune janmAbhiSeka paNa rAtrie thAya che. vAcakee dhyAna rAkhavuM ke-bhagavAna jinezvara-mahArAjanA janma-mahensa je merU parvata upara Idra mahArAjAo kare che te Page #55 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka-1luM madhyarAtrieja hoya che. ane Idra mahArAjanA anukaraNathI zrAvake pUjAnuM vidhAna kare che, e te bhagavAna haribhadrasUrijIe pharamAvela viMTALe e vAkyathI spaSTa che. vaLI zrI vasudeva hiMDInI aMdara sImanA (himAlaya) parvatane saMbaMdha jeoe je hoya teo e spaSTapaNe jANI zake ja che ke bhagavAna jinezvara-mahArAjanA maMdiramAM rAtre paNa dIpakenI zreNio pitAnA tejanA pracArathI aMdhakArane pesavA paNa de nahi evI hoya che. arthAt vasudeva hiMDI jevA prauDha-graMthathI paNa rAtrie darzana karavAnI siddhi thAya che. * prabhupUjAdi mATe ekendriyanI hiMsAnuM kathana asthAne che vAcakoe dhyAna rAkhavuM ke-keTalAka navIna mata uThAvanArAo gRhastha lekene caitya-mUti-mandira ane puSpa ke Arati pUjA AdimAM ekendriyanI virAdhanAne je bhaya batAve che te bhayaasthAne che ane mithyAtvanI vAsanAne sUcavanAra che. vastutaH je bhavya AtmAne ekendriyanI dayA pALavAnI paNa yathAsthita buddhi thaI hoya ane jeo pRthvIkAya-apakAya Adi * 5. AgamohArakazrI jevA prauDha-pratibhAzALI gItArtha-jJAnI bhagavaMtanI sUkSmatAtvika bAbatonI bhavya rajUAta karavAnI prauDhazaili pramANe ahIM rajU thayelI rAtre paNa jina-darzananI vAta naya-sApekSa rIte jJAnI-gurunA caraNe besI samajavA sujJa vAcakee upayoga rAkhavo. paraMtu A uparathI vartamAnakALe zAstramaryAdA ane chatakalpathI viruddha svacchedapaNe lAITanA Dekorezana karI vikRta aMgaracanAonA ThAkurajInI jhAMkhI jevA ThaThArA karI saMgItanI mahephIlanI jema jalasArUpe karAtI daherAsaramAM rAtre bhAvanA bhaktinA-nAme karAtA bhautikavAdI kAryakrame-kathAgIte Adi pravRttine ucita ke zAstrasaMgata mAnI levAnI bhayaMkara bhUla koI na kare. Page #56 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata pAMce sthAvaronI hiMsA saMsAramAM na karato hoya tevA vimaLabuddhine mATe pUjAmAM paNa ekendriyanI virAdhanA varjavAnuM hoya e svAbhAvika che, paraMtu je ochuM mIThuM hoya te navuM mIThuM lIdhA vinA zAka paNa khAI zaktA nathI, gRhakAryamAM DenI Dele DhaLIne prayatna karatAM saMkecAtA nathI, vAyarAnA paMkhAo jage jage para goThave che, vIjaLInA dIvA ke sAmAnya dIvA sivAya jene makAna zUnya lAge che. ane bagIcA sivAya jeone rahevAnuM ke. pharava-haravAnuM gamatuM nathI, evA che. ekendriyanI virAdhanAmAM rAta-divasa vagara-saMkoce pravarte, bhagavAna jinezvara-mahArAjanA maMdiramAM bhaktine mATe pragaTa karAtA dIvAomAM agnikAyanI dayA ciMtave, cAmaramAM vAyukAyanI dayA ciMtaze, dhUpamAM agnikAyanI dayA ciMtave, ane kUle guMthavA vigeremAM vanaspati kAyanI dayA ciMtave, teo kevala DhegI gaNAya eTaluM ja nahiM. paraMtu zAstrakAra mahArAjanA pharamAna mujaba te teo kevala mithyAtvamehanIya AdhIna thayA che. ema gaNAya, ATalIvAta prAsaMgika jaNAvIne prakRta vAta upara AvatAM jaNAvavuM joIe ke-darzana karavAne mATe koI paNa kALa niyata hoya nahi, ane tethI ja zAstrakAroe pratikamaNu ane sAdhunI paryuM pAsanA-vizrAmaNa pachI paNa grAmacetye javAnuM jaNAvyuM che. ane te hakIkta upara jaNAvelA grAmacaityanA darzanAdithI thatA je phAyadA jaNAvyA che, te uparathI vAstavika che ema lAgyA sivAya raheze nahiM. Page #57 -------------------------------------------------------------------------- ________________ OM zrI vardhamAna svAmine namaH // AkAza jota : A I. sava vIra ni. sa. 2para vikrama saM. ra00ra / saMtiesiNo / pustaka zAsananI varSa 11 artha-gaMbhIra vyAkhyA ? jaina-janatAmAM eka vAta te atyaMta prasiddha che ke-dareka jIva pitAne aMge zarIra, AhAra, ikiye. tenA viSayo ane tene anukula sAdhana meLavavA mATe je je prayatna kare che, te sarva sva-sevAne nAme eTale svArthavRtti tarIke oLakhAya che, A gaNAtI -sevA mAtra laukika-mAgamAM paNa pAzavI-vRttinI mukhyatAvALAne hAtha che, paraMtu jeo zArIrika-jIvanarUpI pAzavI-vRtti karatAM AgaLa vadhIne ahaM-purUSikA vRttine dhAraNa karanArA hoya che, te januM nivivekI-jIvana chatAM te AhAra ke zarIra Adi tarapha taLeluM hotuM nathI, paraMtu teonuM jIvana te kevaLa yaza-kIti khATavA tarapha hoya che, ane te yaza-kItine mATe kuTuMba ane dhanane bhega ApavA sAthe yAvat AtmAne paNa bhega Ape che. Page #58 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata jo ke te laukika-daSTinI apekSAe thayelI yaza-kIti vizvamAM vyApelI ane digaMta sudhI prasarelI hoya che, ane te yaza-kItinAM gAyane te kAlanA bhATacAraNa ane kavio tathA kAlAntare thavA vALA bhATacAraNa ane kavio gAya che, gavaDAve che, ane te kIrti gAna dvArA pitAne kRtArtha manAvavA sAthe I-purUSArthanI siddhi thaI gaNe che. AvI yaza-kItine aMge ja duniyAmAM kahevata pracalita thaI che. " kAM te nAma bhIDe kAM te nAma gItaDe' paraMtu AvI rItanI jIvananirvAhane aMge thayelI sAdhya-siddhi yaza-kIrti ane tenA killAo ke kaumudI hoya che, tenI kiMmata AtmAnA svarUpathI vaMcita thayelA purUSonA hRdayamAM ja asara kare che. paraMtu AtmAnA svarUpa tarapha ke tenA bhaviSyanA udaya tarapha jenI najara eka aMze paNa heya te mahApurUSa ke jene yathAsthita rItie mahAtmA kahI zakAya. tene A badhAnI muddala asara hotI nathI. yAda rAkhavuM ke jagatamAM mahAtmA nAma dharAvavAvALA paNa ghaNu nikaLe che ane nikaLaze. paraMtu je daSTi-eka aMze paNa AtmAnA svarUpa tarapha vaLelI na hoya jenI dRSTi-yathAsthita dharmane oLakhavA mATe eka kSaNa paNa taiyAra thatI na hoya- jenI daSTi-hidupaNAnI saMskRtine hacamacAvavA ja taiyAra thayelI hoya jevI rIte jIvana ane kalacara metIne ekaThA karavAmAM Ave sAcA hIrA ke ImITezanane bheLA karavAmAM Ave, pANI ane pizAbane mizra karavAmAM Ave, kherAka ane viSTAne bheLaseLa karavAmAM Ave- evI rIte jenI STi-hindudharma ane hindutvane nAza nAza karavAnI bheLaseLa janamAM ja rAta-divasa macI rahe-- Page #59 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIju jenI dRSTi-ga-jAtine jhera devAmAM paNa dayAnA nAmane dhAraNa karavA mAMge-- jenI dRSTi---anAjanA nukazAnane nAme vAMdarAone goLIthI hAra karavA mAMge jenI dRSTi-zIlanA alaMkArane saLagAvI devA strI-purUSone trie niSkaTaka eka saphara karAvavA dorAya jenI dRSTi-Dagale-pagale niSphaLa ane nukazAnakAraka hilacAle ubhI karI duniyAne pAyamAlIne raste doravavA sAthe hiMdutvanuM hADa hacamacAvI nAkhe jenI dRSTi-Atmadharma-rAjadharma-varNa dharma ane kuladharmanA sarvathA nAzane mATe ja taiyAra rahe- ema hoya che. tene kaI hinda te mahAtmA na ja mAne. paNu- vAstavika mahAtmA-padane dhAraNa karanArA teo ja hoya che ke - jeo nathI te zarIrAdi jaDa jIvananA nirvAhanA sAdhanamAM satata raDavAyelA ! ke nathI te kArtinA keTaDe daTAvavA mAMgatA ! ane nathI te AtmAne ardhagatie laI janAra keI paNa jAtanA karma-kamamAM kacaDAtA !!! kharekhara mahAtmA te teo ja hoya che ke "jeo bhUta ane bhaviSyanA jIvananI mukhya darakAra rAkhIne A bhavane jIvanamAM tevI sthitie vate ke jethI pitAnA bhaviSyanA bhavanuM jIvana utsavarUpa ja hoya, eTaluM ja nahiM, -paraMtu Page #60 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata jagatanA jIvone paNa janma-jarA-maraNa, regazoka, Adhi-vyAdhi-upAdhinA viSama sAjAMomAM magna thayelA joIne teone uddhAra karavA mATe AtmAnA , parama udayane karanAra evA javAdi saca-tatvo ane devAdi suMdara ratnatrayIne oLakhAvavA sAthe jaDa ane cetananuM bhAna karAvI bhava ane mekSanA sAdhanone zuddha rItie oLakhAvI nimamatva bhAva pUrvaka AtmAno udaya kare tevA mArgamAM prayANa karIkarAvI je e uddhAra karI rahyA heya-- teo ja yathArtha sthitie mahAtmApadane lAyaka gaNAya" e sivAya koI "mahAtama pada te anya mATe kahe te TuM gaNAya nahiM, kemake AtmAne karmabaMdhananA kAraNe jevuM ekake tama eTale aMdhakAranuM sthAna nathI, ane jeo atyaMta ajJAna-aMdhakAramAM gothAM khAI rahelA hoya tevA mahAtamakahevAya ane teonI daSTi paNa mahA-tamavALI gaNAya, temAM Azcarya nathI, paraMtu mahatuM eTale prazasya-atyaMta uMce evo AtmA jene thaye heya teja kharekhara mahAtmA kahevAya !!! jene AtmA barAra ucca dazAmAM Avela hoya te koI divasa paNa mithyAtva, ajJAna ke avirati tarapha te dhazela hoya ja nahi, te pachI Atmadharma, varNa dharma, kuladharma ane rAjadharmane le panAre hoya ja kayAMthI? parantu vAcakavRMde te yA rAkhavuM ke-vAstavika rItie maLeluM mahAtmA paNuM je AtmAnI uttamatAne AbhArI hovA sAthe sAcI mAnyatA, sAcuM jJAna ane zuddha vartananI sIDIe caDhavAnuM ane Page #61 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIju uttarottara vadhavAnI umedavArIvALuM hoya che, chatAM jagatamAM phakta sadAnaMdamaya evuM je mokSapada ane temAM rahevAvALA ja sivAya jagatanA sarva pado ane sarva che mATe kALanI karavAla kaDo phaTakA mAre che. A kALanI karavAnA phaTakAmAMthI bIje kaMI paNa ugaravA mAMge te ugarI zako nathI, tevI rIte A mahAtmAnuM... pada paNa kALanI karavAlanA phaTakAmAMthI ugarI gayeluM hevuM saMbhavita nathI. yAda rAkhavuM ke--jIvane pahelavaheluM maLeluM mahAtmApaNuM sadAziva rUpa mokSapada pAmavA sudhI akhaMDa rahe, e saMbhava nathI. kemake Agama-vacanane vicAranArA vicakSaNa-vidvAnonA vicAranI bahAra e vAta hoya nahiM ke-mahAtmApaNuM anaMtI vakhata dravya thakI AvyA sivAya bhAvathakI mahAtmApaNuM AvatuM nathI, ane temAM paNa bhAvathakI AveluM mahAtmApaNuM kALakaravAlanA phaTakAmAM na phasAyuM hoyatevuM banatuM ja nathI. tethI kaI paNa jainazAstrakAra mithyAdASTine pahelavaheluM sAyika samyaktva heya ema mAnavAnI sApha nA pADe che, ane lApazamika bhAva prApta thayA sivAya kSAyika cAritra ke samyakatvane bhAva AvI jAya ema mAnavAnI paNa nA pADe che. upara jaNAvelI badhI hakIkata vicAratAM mAlama paDaze ke zAsanarahevAnI dhagaza agara mahAtmApaNuM kadAca maLI jAya te paNa bALa-pharavAlanA phaTakAmAMthI sarvathA tene bacAva thave muzkela che, paraMtu kALa-kavAla ane mahAtmApaNanA uMDA vicAramAM gayela manuSya eTaluM te spaSTa samajI zake tema che ke-te mahAtmApaNAne kALa karavAlanA rahAya jeTalA TakA paDe te paNa te mahAtmApaNuM eTaluM badhuM jabarajasta sAmarthya dharAve che ke sadAziva eTale mekSapadarUpI phaLane meLavyA sivAya te rahetuM ja nathI. Page #62 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata vAstavika-mahAtmApaNAne dharAvanAra jIva asaMkhyAtI vakhata phaTakAo khAya, anaMtI vakhata DubakIo khAya, chatAM paNa te vAstavika-mahAtmAnuM mahAtmApaNuM niSkaTaka ane parama-mahadayavALuM hoI te pitAnuM svarUpa-pada meLavavA bhAgyazALI thAya ja che. AvI rItanuM ja mahAtmApaNuM, tenuM nAma ja zAsana sevA ane evI zAsanasevAne IcchavAvALo bhIMtaDe ke gItaDe javA mAMge ja nahIM, paraMtu tevI sevA IcchanAro te sva ane uparanI kalyANa kaTinI ja kAmanAne kALajAmAM katarI rAkhe, jagatamAM jema sAcI vastune saMgraha karanAra manuSya nakalI vastunA saMgrahathI haMmezAM sAvaceta rahe, tevI rIte zAsana-sevAnA ke mahAtmApaNAnI majhAne levAvALA manuSya sva-sevAnA nAme jagatamAM prasare vizvane mele na vaLagI paDe, te bAbata pUrepUrI sAvacetI rAkhavAnI jarUra che. kemake huM eTale zAsana, mAre bhakta eTale zAsana-samAja, mArI ane mArA bhaktonI sevA eTale zAsana sevA, samAjanuM hAruM ane mhArA bhaktonuM bahumAna e. ja zAsananI unnati, huM ane mAre parivAra e ja zAsananAM aMge. AvI AvI sarvathA bibhatsa ane galIca bhAvanAo zAsanasevAnA nAme saDI gayelA magajavALAe dhAraNa karI bese, paraMtu zAsananI sAcI zikSA ane zraddhAne pAmelA sapurUSe tevA saDelA saMsakAro kSaNabhara paNa pitAnA hadayamAM dhAre nahi, vacanathI uccAre paNa nahi ane tevA kathana karanArAonI chAyAe paNa jAya nahi. vAcake dhyAna rAkhavuM ke jagatanA julmI jallAdo ke zatruonA ghAthI bacavuM jeTaluM kaThaNa che, tenA karatAM asaMkhya gaNuM te zuM! Page #63 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bAju paraMtu anaMtagaNuM kaThina karma kaTakanI karavAlane phaTakAmAMthI bacavuM muzkela che. mahAnubhAve ! bhagavAna jinezvara-mahArAjanAM vacanane vicAra! tenA tatvane hRdayagata kare ! tamArA mana-vacana-kAyAnA yogone tene AdhIna banAve! gaNAtA mahAtmAonI gaMdakInA goTALAmAM guMcavAo nahi! ane AtmAnI avyAbAdha sthitine lakSyamAM rAkhI tenA parama udayanA vakhata sudhI te ja mAge kaTibaddha thaI AgaLa vadhavAne udyama kare jethI tamArI zAsanasevA ane mahAtmApaNuM amedavA lAyaka thAya." [ A uparAMta jJAnI-gItArtha gurunI nizrAmAM A saMbaMdhI vadhu vicAraNAthI zAsana zabdane paramArtha jANavA maLe che ke je viSamakarmonA baMdhanene phagAvavA upayogI thAya te zAsana. eTale aMgata vicAro ke pravRttio rAga-devamULaka hoI pakSavAdane janmAve che. tene bhUla-cUke paNa zAsana-sevAnA bhaLatA nAmethI navAjavAnI dhRSTatA karavI hitAvaha nathI. arthAta-vyaktigata-vicAgdhArAnA piSaNa-samarthanamAMthI janmatI pakSavAdanI pravRtti zAsanapagI nathI, e vAta gaMbhIrapaNe samajavI jarUrI che.] Page #64 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI svArthAdhigama-sUtranuM hadayagrAhI vivecana GUR, - vivecanakAra che. pUH-Agama dvAraka AcAryazrI ne I - - - - - - [paramArA dhya, sUrizekhara, zAsana prabhAvaka, gItA ziremaNi, tAtvika-padArthonA ajoDa vyAkhyAtA, dhyAnastha sva. pUAgaddhAraka zrIe sutajJAnanI viziSTa-ArAdhanA baLe talasparzI UMDANa sAthe gahana padArthone paNa jhINavaTabharI rIte samajAvavAnI udAtta-lithI zrI tatvArthAdhigama sUtra upara vi. saM. 198mAM pAlItANAnA comAsAmAM tattvapremIonA hitArthe vAcanA Apela. jenI noMdha te vakhate pU. A. zrI vijayadharmasUrIzvarajI ma. zrIe karela, jenA uparathI pU. zAsanaprabhAvaka AcAryadeva hemasAgarasUrIzvarajI ma. zrIe zuddha-suMdara ane vyavasthita mudraNa vega utAro taiyAra karela te teozrI pAsethI sAnugraha te utA meLavI vyavasthita rIte jijJAsuonA hitArthe Agamata (varSa 9 pR. 2 thI) ApavAnI zarUAta karela, tene trIjo hapta A vakhate rajU karAya che. " varSa 10, pR2 (pR. 40)mAM bIjA sUtranuM vivecana pUrNa thayela. tyAra pachI trIjA sUtranA vivecananuM lakhANa maLyuM nathI, eTale cethA sUtranA vivecanathI zarUAta thAya che. vivekI-vAcakee gaMbhIratApUrvaka jJAnI gurunA caraNamAM besI A vivecanane samajavA prayatna kara. aj Page #65 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIju pU. AgamAdvArazrIe pharamAvela zrI tattvArthAdhigama sUtranu tAttvika vivecana (3) (varSa 10, pu. 2, pA. 404ii cAlu) nIvAnIvA'zravanya-taMtra-nirdeza-mokSAstavam / / / bhASya - jIvA ajIvA AsravAH badhaH saMvaro nirjarA mokSa ityeSa saptavidho'rthaM svatvam / iti vA sapta padArthAstattvAni tAllakSaNato vidho'rthastattvam vidhAnata purastAdvistareNopadeSyAmaH / hAri0vRtti :- jIvAdayastattvamiti / ekavacananirdeza: amISAmeva nirupacaritasAmAnya-vizeSatattvakhyApanAya sAmAnyapradhAnaH, iti sUtrasamuddAyA: / TIkA jIvAdi tattvA che. prazna-jagatamAM sarva-padArthanA jIva, ajIva e padArtha mAMja antarbhAva thaI zake che, chatAM sUtrakAre navIvo tattvam ema na kahetAM nIyA-gItA-zraya-nRkSa-yara-nijha 1-mekSAstavam ema zA mATe kahyuM ! uttara siddhAntanI dRSTie yadyapi sa padArthAnA jIva ajIva e emAMja antarbhAva thAya che. chatAM je ahI' sapta padArthanu nirUpaNa karavAmAM AvyuM che, tenA mukhya uddeza e che ke A AkhAya tattvArtha sUtramAM meAkSano mArga kahevAnA hAvAthI meAkSa e sAdhya che. eTale mAkSanu' pratipAdana karavu' ja joI e. jyAre sAdhya evA meAkSanuM pratipAdana karavAnI pharaja AvI, tyAre e meAkSanA sAdhanarUpe je savara ane nirA tenuM paNa pratipAdana A. 2-2 Page #66 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata avazya hovuM ja joIe, kAraNa ke sAdhana vagara sAdhya-siddhi thaI zakatI nathI. A kAraNathI sAdhanarUpe saMvara ane nirjarA paNa kathana karavA cogya thayA. sAdhana heya- sAdhya heya ane sAdhaka heya chatAM pratibaMdhaka jayAMsudhI heya tyAM sudhI kArya siddha thatuM nathI, mekSa sAdhya che. saMvara-nirjarA sAdhana che. ane jIva sAdhaka che, chatAM pratibaMdhaka evA Azrava ane baMdha bane jyAM sudhI hoya tyAM sudhI sAdhyasiddhi thavAnI nathI, pratibaMdhakAbhAva paNa sAdhyanI siddhinuM kAraNa che. Ama hovAthI pratibaMdhaka evA baMdha ane Azravane paNa jANavA ja joIe. kAraNa ke jyAM sudhI tenuM svarUpa jANavAmAM na Ave tyAM sudhI tene abhAva paNa zI rIte thaI zake ? mATe Azrava ane bandha e paNa avazya kahevA lAyaka che. jIva ane ajIvamAM yadyapi AzravAdi pAMcane antarbhAva thaI zake che, te paNa uparanA kAraNathI e pAMce svataMtrapaNe pratipAdana karavA egya che. - ahIM kevaLa padArtha-nirUpaNa purate ja prayAsa nathI paraMtu padArthanA nirUpaNa sAthe ekSa-prApti paNa sAdhya che. ane bAla che sAdhya, sAdhana, pratibaMdhaka ItyAdi sarva spaSTapaNe samajI zake te mATe sAte padArtho svataMtra rIte kahevA yogya che ja ! zaMkA - jyAre jIvA-javAdi sAta padArtho upara kahyA mujaba svataMtrapaNe kahevA gya che te pachI jagata prasiddha evA puNya-pApane zA mATe svataMtra kahevAmAM na AvyA? samAdhAna - ahiM evI rIte padArthanuM nirUpaNa karavAmAM AvyuM che ke sAdhya, sAdhana, pratibaMdhaka ItyAdinA jJAna sAthe padArthanuM paNa jJAna thavuM joIe ane eka bIjA padArthane eka bIjAmAM antabhAva paNa na tha joIe, e pramANe ItaretarAbhAva Page #67 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIju 11 viziSTa draDha samAsanuM ahIM grahaNa karavAmAM AvyuM che. hepAdeyanA nirUpaNarUpe jyAre vastutatva kahevAmAM Ave tyAre puNyapApa e bane paNa avazya svataMtrapaNe kahevA joIe ja. zaMkA - jIvAjIvAdi sAta padArthonuM jyAre nirUpaNa karavAmAM Ave che te pachI vIvA...mokSAttaravam e sUtramAM tarane ekavacanamAM nirdeza kema karavAmAM Ave che? zuM ahiM samyagra dazana jJAnacAritrANikSamArga" e sUtramAM kahelA kSamA nA ekavacananA nirdezane aMge samyaga darzanAdi traNe samudita hoya te ja jema mokSamArga kahevAmAM AvyuM che, tema ahiM paNa chavA-jIvAdi sapta padArtho bhegA thAya te ja tene tatva kahevAya? e zuM uddeza che? ema te kahI zakAya tema nathI, kAraNa ke tema karavA jatAM te aneka deSanI Apattio Avaze? samAdhAna-sUtramAM taranna padane je sAmAnyanI mukhyatAvALe ekavacanAnta nirdeza karavAmAM AvyuM che, te jIvAdi-padArthonuM nirUpacarita sAmAnya-vizeSapaNuM jaNAvavA mATe che. arthAta anya darzanavALA keI "sAmAjavArita-sAmAnya ja che. vizeSa jevI kaI cIja che ja nahiM ema pratipAdana kare che. jyAre bauddhavAdI sarakhA kaI vizeSa ja che. sAmAnya jevI kaI vastu ja nathI ItyAkAraka pratipAdana kare che, te pramANe jana dazananuM mantavya nathI. jina darzana te sAmAnya tathA vizeSa bannene mAnanAra che. dravyanI apekSAe sAmAnyanI mukhyatA che, vizeSanI gauNatA che. paryAyanI apekSAe vizeSanI mukhyatA che, sAmAnyanI gauNatA che. e jaNAvavA mATe che. e hetuthI varavara e sAmAnya-pradhAna ekavacanAnta nirdeza karele che. kadAca zaMkA thAya ke bhale ! tame sAmAnya-vizeSa bannene mAne paNa tana, e jema sAmAnya pradhAna ekavacanAH nirdeza karyo Page #68 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 12 Agamata teja pramANe vizeSa-pradhAna tavAna e bahuvacanAni nirdeza kema na karyo? sAmAnya-nirdezathI jema vizeSane antabhAva tame mAnI le che, te ja pramANe vizeSanA nirdezathI sAmAnyane antabhava AvI jaze, te A zaMkA karavAnI jarUra nathI. kAraNa ke jovAnIvAzravajavara nirajamokSArataratra e sUtramAM tattva padane sAmAnya pradhAna ekavacanAnta nirdeza jema rAkhavAmAM AvyA che, te pramANe jIvAdi-padArthone dvanda samAsa karavA pUrvaka bahuvacanAnta vizeSa pradhAna nideza rAkhavAmAM Avela che ja, eTale pUrvokta zaMkAne sthAnane saMbhava rahetuM nathI. jema ghauM-bAjarInA eka dANane paNa ghauM-bAjarI kahevAya che, ane ghaNuM dANAne paNa ghauM-bAjarI ja kahevAya che, paraMtu ghauM-bAjarIe e bahuvacanAnta karavAmAM AvatuM nathI, te pramANe ahiM paNa "ra" pada mATe samajI levuM. A pramANe sUtrane sAmudAyika artha the. hArivRtta :vAvArtha tu virapuramA mALajhAra-nava hRti | ____ tatra sukhaduHkha-jJAnopayogalakSaNA jIvAH, tadviparItAsvajIvAH, AzrUyate gRhyate karma anenetyAzravaH, zubhAzubha-karmAdAnaheturiti bhAvaH, AzravairAttasya varSA: mAmA saMyogo-va, kAzavatha nirogI guNAtimi, saMvAda, karmaNAM vipAkastapasA vA zATA, nirjarA, kRtsnakarmakSayAdAtmanaH svAtmanyavasthAnaM mokSaH / hArivRtti-avayavArtha te bhAgyakAra pite ja vigraha karavA pUrvaka jaNAve che ahiM TIkAkAre, vipurakSA, evuM je pada ApyuM che tenuM tattva e jaNAve che ke keI navAi nIvazva-zIvAnI, to kAThavAya e vigraha na karI nAkhe, tene mATe vigraha purassara e pada ApyuM che. arthAt bhASyakAre karelA vigrahane ja ahiM anusaravAnuM che. paraMtu bIje svakalpita-vigrahAntara karavAnuM nathI, Page #69 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIju e paNa zaMkA karavAnI jarUra nathI ke jIvAjIvanA AzravAdi evA arthavALe vigraha karavAmAM Ave te ajIvamAM AzravAdi zI rIte ghaTAvaze? kAraNa ke ajIvamAM paNa jalapravAhAdi draSTAMtathI AzravAdi barAbara ghaTI zakaze. have jIva kone kahevAya te mATe TIkAkAra maharSi pharamAve che ke sura-guNa-jJAnopayonkSanA nIvAra huM sukhI chuM, huM dukhI chuM ItyAkAraka jJAnanA upagavALA hoya te jIva che. - ahiM AgaLa kahevAmAM AvanAra sAco -4HLo nIvaH e sUtra pramANe upayoga hoya tene jIva kahevAya, eTaluM sAmAnya kathana na karatAM sukha-duHkha saMbaMdhI jJAnanA upagavALAne jIva tarIke je kathana karavAmAM AvyuM che, te sarvadarzanakAre athavA sAmAnyarIte sarva Astika-prajA je lakSaNane sIdhe svIkAra karI zake, te apekSAe kahevAmAM AvyuM che-bhale ! paMcabhUtamAMthI jIvanI koi utpatti mAnanAra hoya tene paNa e te saheje prazna thAya ke jyAre paMcabhUtamAMthI jIvanI utpatti thaI che, te te eka ja jIvane huM sukhI chuM huM duHkhI chuM, evI bhinna-bhinna pratIti kema thAya che? huM duHkhI athavA sukhI evI bemAMthI eka ja pratIti thavI joIe ane jIvamAtrane ane pratIti thAya che, te te sarvane mAnya che? mATe e duHkha-sukhanI eka ja AtmAne pratIti thavAmAM karma e kAraNa che ane e karmane kartA A AtmA che." e sarva vastu jaNAvavA mATe anya-darzanIe temaja sAmAnya prajAne lakSyamAM rAkhI sarvagrAhya jIvanuM lakSaNa TIkAkAre kahyuM che. jIvathI viparIta te ajIva! ajIvamAM che je pada che, tenA vizeSa, alpa, viruddha ane tatsadaza evA cAra arthe thAya che, paNa ahIM traNa artha karavAnA nathI, paraMtu virUddha e eka ja artha ahIM karavAnuM che, arthAt "jIvamAM je sukha-kha Page #70 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata saMbaMdhI jJAnano upayoga che, te jemAM aMze paNa na hoya, tenuM nAma ajIva che." jenA vaDe karma grahaNa karAya te Azrava che. ahIM jenA vaDe karyagrahaNa karAya e karmaNi--prayAgamAM jenA vaDe tene karaNa-asAdhAraNa kAraNarUpa mAnavAnuM nathI, paraMtu hetu tarIke mAnavAnuM che, kAraNa ke karaNarUpe mAnavA jaIe te IndriyAdi Azrane grahaNa nahi karI zakAya, karaNarUpe mAnavAmAM AtmapariNAmane ja levA paDaze, mATe hetu rUpe mAnIne Indriya kaSAya-agratAdine paNa AzravarUpe gaNavA. TIkAkAre paNa e ja vastu jaNAvavA mATe spaSTa lakhI dIdhuM che ke mAsumane turitimA nAM zubha-azubha karmone grahaNa kara vAmAM je hetu te Azrava che. have bandha eTale-Azra vaDe grahaNa karAtA karmone AtmAnI sAthe je saMga tenuM nAma badha kahevAya che. ahiM paNa karmane AtmAnI sAthe saMga tenuM nAma banya eTaluM sAmAnya kathana na karatAM Azra vaDe grahaNa karelA karma evuM je kathana karavAmAM Ave che, tene Azaya e che ke je karmane AtmAnI sAthe saMga tenuM nAma banyuM eTaluM sAmAnya kathana karavAmAM Ave te, siddha AtmAe je AkAza pradezamAM avagAhIne rahelA che te ja AkAza-pradezamAM karmanA pudgale avagAhI rahelA hevAthI arthAt Atma-pradeza ane karma pradeza bannene avagAha eka hovAthI tyAM paNa sAgarUpa saMbaMdha hAI badhe mAnave paDaze, ene nirAsa karavA mATe AventtA eTale A8 vaDe grahaNa karelA karmane AtmAnI sAthe saMyoga tenuM nAma baMdha kahyo. saMvara- Azravane gupti vigere je vaDe niSedha tenuM nAma saMvara. . ' , , , , , , Page #71 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIju ahiM Azravane abhAva tenuM nAma saMvara ema kahetA nathI, ema kahevAthI te siddhamAM paNa saMvara Avaze, ane saMvarakriyA siddhamAM mAnavAne zAstramAM spaSTa niSedha che, tema ja Azravano niSedha tenuM nAma saMvara ema paNa kahevuM nathI, kAraNa ke prANAtipAtAdi Azravane eke dviyAdimAM zaktinA abhAve niSedha ja che, paraMtu teTalA mAtrathI tene saMvara gaNavAmAM nahi Ave, paraMtu je Azravane gupti Adi vaDe niSedha karavAne yatna thAya te ja saMvara che. AthI ema siddha thayuM ke apramattAvasthAmAM prANutipAtAdi hoya chatAM paNa samiti-guptinI paripAlanAne aMge-saMvara ja che ane pramattAvasthAmAM prANutipAdi keI vAra nahi chatAM gutinA abhAve Azrava ja che. A badhI vastu jaNAvavA mATe TIkAkAra mahArAjAe gurathAmi pada ApavAnuM ucita dhAryuM che. - have nija rA-kamanuM vipAkathI je khasavuM tenuM nAma nija rA. . . . . - ahiM tapasyAthI bAre prakAranI tapasyA levAnI che, ane vipAkathI ja karmanuM AtmapradezathI khasavuM thAya che, ema nahiM, paraMtu prabhuzAsanamAM kahelA tapasyAnA bAre prakAranA sevanathI vipAka sivAya paNa karma-pradezonuM Atma-pradezathI khasavuM thAya che. have mekSa-saMpUrNa karmanA kSayathI AtmAnuM pitAnA AtmAmAM svarUpamAM rahevuM tenuM nAma mekSa che. ahIM sarva karmane kSaya thAya te samaye ja mekSa, pachInA samayamAM sarvakarmane kSaya nathI mATe mekSa paNa nathI, ema thaI jaze, jyAre paMcamI vibhaktine artha apAdAna karavAmAM Ave te sarvakarmanA kSayarUpa hetune viyega thAya te paNa sadAne mATe mekSapaNuM TakI raheze. AmanaH svAvasthAna evuM je kahevAmAM AvyuM che, temAM e Azaya che ke darzana Page #72 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata naremAM mekSaprApta AtmAne sarvavyApaka mAnavAmAM Ave che. jenenuM te mantavya nathI, mekSavasthAmAM AtmA paNa AtmAne eTale avagAha teTalAmAM ja rahe che, te vastu jaNAvavA mATe che. ruSa HisIrasava A bhASyanI paMktimAM ti pada maryAdA sUcaka che, preraka-prakSakArane vacana dvArA pratyakSa karavAmAM Avele A sAta prakArane ja padArtha che. sUtramAM je sarU evuM pada che tenuM jIva che. e traNe padathI vyAkhyAna che, athavA vyutpattinI apekSAe paNa tatvanI vyAkhyA karavI eTale ke tasya mAtaram e vyutpatti pramANe sadbhUta-vastunIja siddhi thAya che, arthAt jIvAdi padArthone svabhAva-svasattA te ja tattva che. A pramANe putpatti-pakSamAM chavAdi padArthonI svasattA saMbaMdhI sAmAnya pradhAna vyAkhyA karavAmAM Ave tyAre sUtramAM karela taravana paraMtu te sAte padArtha viroSa dharmothI sahita hovAthI arthAta jIvatva ajIvatva e pramANe anya bhinna vizeSa-dharmathI yukta hovAthI te vizeSa dharmanI mukhyatA rAkhavAmAM Ave te taravAni ema bahuvacana karavuM gyA A AzayathI bhAgyakAra jaNa che ke te vA sAtavAna athavA e sAte padArtho ta che. bhASyamAM Apele vA zabda vizeSa dharmanA prAdhAnyanI apekSAe bahuvacanane vikalpa karavA mATe che. jIvAdi sAta padArtho teja tave che. arthAta te sAta sivAya bIjA koIpaNu tatva nathI. hAri0vRtiH- puNya-pApayobandhe'ntarbhAvAnna bhedenAbhidhAnaM. yayevamAzravAdayo'pi paMca ca na jIvA-jIvAbhyAM bhiyante, tataste'pi na vAcyAH, tathAhi Page #73 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIju Azravo mithyAdarzanAdirUpaH pariNAmo jovasya / sa ca na AtmAnaM pudgalAzca virahayya, baMdhastu karma pudgalAtmaka AtmapradezasaMzliSTa', saMbaro'pyAzravanirodhalakSaNo deza-sarvabhedaH AtmanaH pariNAmo nivRttirupA nirjarAtu karmaparizATa't jIva-karmaNAM pArthakyamApAdayati svazaktyA, mokSo'pyAtmA samastakarmavirahita iti, tasmAjjIvAjIcau tattvamityetAvada vaktavyam, ucyate, satyametat evaM, kiMtviha mokSamArge ziSyasya pravRttiH prakrAMtA, na tu saMgrahAbhidhAna, tad yadaivamAkhyAyate -Azravo baMdhazcanadvayamapi mukhyaM tattvaM saMsArakAraNaM saMvara-nirjare ca mokSasya, tadA'sau saMsArakAraNatyAgenetaratra pravartate, nAnyathetyataH catuSTayopanyAsaH / mukhyasAdhyakhyApanArtha ca mokSasyeti, na caivamiha puNya-pApAbhidhAne kizcit prayojanamiti / prazna-puNya ane pApa zAstromAM prasiddha che te tema tene juduM kema na gayuM? uttara-puNya ane pApane bandhamAM antabhAva thatuM hovAthI tene pRthagrahaNanI jarUra nathI, kemake AgaLa AThamA adhyAyamAM baMdhanA prasaMgamAM ja rahevae sUtrathI puNya-pApane banyAntargata gaNI levAmAM Avaze. na prazna-je e pramANe puNya-pApane banyamAM antabhava karIne tenuM pRthaga pratipAdana karavAnI jarUrIAta na gaNavAmAM AvatI hoya te Azrava-na-saMvara-nirjarA ane mokSa e pace paNa jIva ane ajIvathI judA nathI. Page #74 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 18 AgamanyAta jIva-achavamAM e AzravAdi pAMcane antarbhAva the apekSAe zakaya che, mATe te AzravAdi pAMcane paNa pRthagU kahevAnI jarUra nathI. kemake Azrava e jIvane mithyAdarzana rUpa pariNAma che. te AtmA ane pudgala sivAya bIjuM zuM che? badha paNa Atma-pradezanI sAthe saMbaMdhavALuM pudgala svarUpa karma che. saMvara paNa Azravane dha karavA svarUpa che. deza ane sarvanA bhedavALe nivRtti rUpa AtmAne pariNAma tapasyAthI pitAnI zakti vaDe karmane paripATa thavAthI AtmA ane karmane chuTA pADe che. makSa paNa sarvakarma-rahita je AtmA te ja mokSa che. A pramANe AzravAdi pAMce padArtho jIva ane ajIvathI judA nathI mATe jIva ane ajIva e be ja ta che" ema kahevuM joIe. chatAM sAta ta kema kahe che. uttara-tArI vAta sAcI che! ahIM : e agIkAramAM arthAt te kahelI apekSAe AzravAdi pAMce padArtho jIva-ajIva e be padArthothI bhinna nathI! paraMtu ahIM mekSanA mArga mATe ziSyanI pravRtti karAvavA mATe prastuta graMthanI zarUAta karelI che paNa padArthonA saMgraha mATe A graMtha racanAnI pravRtti nathI. ' A kAraNathI je evI rajUAta thAya ke Azrava ane baMdha e baMne to saMsAranuM mukhya kAraNa che, saMvara ane nirjarA e mokSanA mukhya kAraNa che, te vakhate ziSya saMsAranA kAraNarUpa Azrava ane baMdhanA tyAgamAM pravRtti kare ane mokSanA kAraNe saMvara-nirjarAmAM AdaravALA thAya e sivAya he pAdeyanI pravRtti na banI zake. - 5 chemATe e Azrava, baMdha tathA saMvara ane nirjarA e cAre tanuM zAstrakAre pratipAdana karyuM che ane mokSa e mukhya Page #75 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kathananI temaja sAdhya ke tArA bAhI svIkAravA pustaka bIju 19 sAdhya che. te jaNAvavA mATe aMtamAM mekSanuM pratipAdana karavAmAM AvyuM che. ' - jema haipAdeyanA vibhAgane aMge Azrava, baMdha, saMvara, nirkarAnuM pratipAdana Avazyaka che, te pramANe puNya-pApanA kathananI tevI kazI jarUra nathI. kAraNa ke mokSanuM sAdhya ke tenI IcchA rAkhavAvALAne bhegavaTAnI apekSAe puNyadayathI prApta thanArA bAhya-sukhanA sAdhanene dhakko mAravAnuM che, ane AtApanAdi-duHkhanA sAdhanene svIkAravAnA che, jyAre baMdhanI apekSAe vyasatra-paMcendriyasvAdi puNyakarmo mekSanA hetu hoI upAdeya che, ane sthAvaratva-ekendriyasvAdi pApakarmo saMsAranA hetu hoI tyAga karavA yogya che, puNya-pApamAM hepAdeyane eka sarakhe niyama rahI zakatuM nathI, mATe puNya-pApa ne heyopAdeyanI apekSAe paNa prathama kahevAnI jarUra nathI. - atyAra sudhInuM nirUpaNathI prathama jIva, pachI ajIva, ane chelle mekSa e rIte sUtramAM batAvelA jIvAdi padArthone krama samajI "Azrava-baMdhane tyAga kare, saMvara nijerAmAM Adara kare te aMte mekSarUpa sAdhya siddha thAya che.' zaMkA -Azrava ane baMdhamAM te Azrava pUrvaka ja baMdha heya, mATe baMdha pahelAM AzravanuM kathana barAbara che paraMtu Azrava ane baMdha e bane to prathama kahyA ane saMvara tathA nirjarA pachI kahyA, tenuM zuM kAraNa che? samAdhAna--Azrava ane baMdhavALAne ja saMvara-nija rA ghaTe, Azrava ane baMdha vinA saMvara nijara kenI thAya ? mATe prathama Azrava-baMdha, pachI saMvarani jarA kahyA te barAbara che. - zaMkA-saMvara ane nirjarAmAM prathama saMvara ane pachI nirjarA rAkhavAnuM zuM prajana! Page #76 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 20 Agamajyota samAdhAna-saMvaravALAne je nirjarA thAya te nija rA ahiM levAnI che, jene lezathI paNa saMvara nathI, tenI nirjarA te vAstavika rIte nirjarA ja nathI, kAraNa ke te akAma-nija rA hovAthI mokSanuM kAraNa thaI zaktI nathI. mATe saMvaravALAne je nirjarA thAya te nirjarA ja ahIM levAnI che, mATe saMvarapUrvaka nirjarAnuM kathana barAbara che. zaMkA-saMvaramAM dazaprakArane yati-dharma Ave che, ane daza prakAranA yatidharmamAM tapa nAmane bheda paNa Ave che, nijarAthI paNa bAra prakArane te tapa ja levAne che, te pachI saMvaramAM tapanAmane bheda AvI jate hevAthI nirjarAne pRthar zA mATe gaNavAmAM AvI? samAdhAna-saMvaranA bheda tarIke tapa che, temAM karmanA pudgalene jIva-pradezathI judA karavAnI prakriyAne upajAvanAra tIvratAnI bhUmikAnuM ghaDatara karavAnI vivakSA che, jyAre nirjarAmAM je tapa che, te guNazreNimAM utkRSTa zuddha-adhyavasAyanI dhArAmAM upayogI viziSTa dharma- dhyAna-zukaladhyAna rU5 tapanI vivekSA che. have jIva vigere tanuM lakSaNAdi kahevAne avasara che, te mATe bhASyakAra pite ja kahe che ke-- arejhakSaLa vivAna puratAt vistare pathAmaH (sU. 4 bhA) have jIvAjIvAdi padArthone lakSaNathI arthAta te padArtho oLakhI zakAya te cinha dvArA tema ja vidhAnathI eTale ke bheda-prabhedathI AgaLa bIjA adhyAyamAM 3pa rakSA(ra-8) viSeDakaratu (21) pi muvAzva (2-) manaWSNana (2-2) HTTPsthAva: (2-22) ItyAdi sUtro vaDe huM pote ja kahIza. ahIM bhASyamAM 3yAma e je uttama purUSavAcaka je nirdeza karavAmAM AvyuM che, te sUtrakAra ane bhAgyakAra baMne ekaja heya tene prabaLa purAve che. Page #77 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIju 21 vaLI bhASyakAra pite sUtrakAra che mATe bhASyamAM keIpaNa jagyAe bahumAna mATe vizeSaNe sUtrakAra mATe vaparAtAM nathI. e paNa bIjo purAve che. . hAri0vRttiH- ete ca jIvAdayaH nAmAdibhiranuyogadvAH, tathA pratyakSa-parokSAbhyAM pramANAbhyAM naigamAdibhizca vastvaM zaparigchedimirnathaiH tathA nirdeza-svAmitvAdibhiH satsaMkhyAkSetrAdibhizca prakArairadhigantavyAH, tatra vyApakatvAnnAmAdInAmAdau eminirUpayannAha A sarva javAdi padArtho nAma-sthApanAdi anugadvArathI, pratyakSa-parokSa pramANathI, gamAdinathI temaja nideza-svAmitva vigere ane sa-saMkhyAdi prakAre vaDe jANavA yogya che. arthAta eka vastunuM saMpUrNa jJAna meLavavA mATe ATalA prakArathI jyAre eka vastu vicAravAmAM Ave tyAre ja eka padArthanuM paripUrNa jJAna prApta thAya che. - temAM nAma-sthApanA-dravya ane bhAva e sarva-padArthomAM vyApaka hovAthI prathama te nAmAdi dvArA vAdipadArthonuM nirUpaNa karavAmAM Ave che. naamsthaapnaadrvybhaavtstnnyaasH||15||-suutrm sUtrArtha-uparanA sUtramAM jaNAvelA jIvAjIvAdi-padArthone nAma-sthApanA-dravya ane bhAva e cAra prakAre vaDe nikSepa karavA. bhASya - manamAhimithatuminu rasteSAM gItonAM cAre bhavati, vistareNa lakSaNato vidhAnatazcAdhigamo nyAsA vA nikSepa ityArthaH / bhASyArtha--A nAmAdi cAra anugadvArathI te jIvAdi tane nyAsa thAya che, eTale ke vistArathI, lakSaNathI ane vidhAnathI jANavA mATe nyAsa-nikSepa karAya che. Page #78 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'Agamata TrAri vRtti - "444 manuNo drArai manu.-- savittkvyaakhyaa, tasya dvArANi avigamopAyAstaiH xx vistarega prapaJcena lakSaNato vidhAnatazcAdhigamAyeti, yadukta prAg "lakSaNatA vidhAnatazca puraslAd vistare gopavadekSyAma iti." tatra lakSaNa-vidhAna bhyAmapyabhidhAne viziSya svabhedaprabhedai uttarAdhi mAri 4444) TIkArya-A dvAdazAMgInI vyAkhyA jANavAmAM upAyabhUta nAma, sthApanA, dravya ane bhAva e cAra prakAre vaDe jIva, ajIva, Azrava baMdha, saMvara, nirjarA ane mokSa e anaMtara sUtramAM kahelA padArthonA lakSaNa ane bheda jANavA mATe nikSepa karavA. arthAta bhASyakAre je AgaLa kahyuM che ke lakSaNa ane bhedathI ame AgaLa vistArathI kahIzuM, temAM lakSaNa ane vidhAnanuM bhaviSyakathana chatAM paNa bhASyamAM zabdathI pitAnA bhedo ane prabhedonuM paNa grahaNa karavAnuM che. temAM 3 2kSaNam (2-8). HiALio muzca (2-20) temAM upayoga ane saMsArI. e baMne paNa nAma, sthApanA, dravya, ane bhAva ema cAra prakAre samajavAnA che, A pramANe jagatamAMnA koIpaNa padArtha evo nathI ke jemAM nAma-sthApanAdi cAre nikSepAo na ghaTI zake, kaI-kaI padArthomAM vadhAre paNa nikSepAo ghaTe che, paraMtu temAM paNa A cAra te kharA ja ane eTalA ja mATe nAmAdi A cAre nikSepAne vyApaka mAnavA sAthe sarvathI prathama mukavAmAM AvyA che. pramANavaDe, navaDe ane satpadAdikAre vaDe vastunuM svarUpa cakkasa karavAmAM Ave te paNa tyAre ja ke nAmAdi vaDe padArthanuM prathama bhAvAtmaka svarUpa niNata thAya tyAre ja dAkhalA tarIke jIva padArthanuM nirUpaNa karavuM hoya, tenuM lakSaNa tathA bheda-prabhedonuM varNana karavuM hoya, paraMtu nAmajIvanuM, sthApanA Page #79 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIjuM jIvanuM, dravyajIvanuM ke bhAva jIvanuM zenuM nirUpaNa karavuM? e jyAM sudhI cakkasa na thAya tyAMsudhI tenuM nirUpaNa ane konA bhedaprabhedonuM nirUpaNa karavuM ! A kAraNathI nAmAdi-nikSepAo sarvathI prathama rAkhavAmAM AvyA che. ' sUtramAM Apela cANa: padane artha nikSepa karave. have A nAma, sthApanA, dravya ane bhAvAdi prakAre je pramANe hajyamAM utare te pramANe batAvAya che. te A pramANe nAmajIva, sthApanAjIva, dravyajIva ane bhAvajIva temAM nAma vaDe ja jIva te nAmajIva, eTale ke jIvamAM je dharmo heya te heya ke na hoya tenI apekSA rAkhyA sivAya cetanadivA acetana vastunuM jIva evuM nAma rAkhavuM te nAmajIva. e pramANe keIpaNa jIvanA AkAravALI pratikRti te sthA panAjIva, jIvanA guNethI rahita te dravyajIva ane chanA guNathI yukta je hoya te bhAvajIva | A cAre prakAranA nAmAdi je tatva che. - kAraNa ke cAre prakArathI arthaprApti tema ja anartha parihAra rUpe lAbhAlAbhanI siddhi thAya che. mATe athavA te eka saMsArIjIvamAMja e cAre prakAre ghaTAvavA, temAM te saMsArI-jIvamAM jIva e je zabdavyavahAra karavAmAM Ave te nAmajIva, hAtha-paga vigere avayavonI goThavaNarUpa AkAra vizeSa te sthApanAjIva, vivakSAvaDe jJAnAdiguNothI rahitapaNuM te dravyajIva ane jJAnAdi guNonA pariNAmothI yuktapaNuM te bhAvajIva. have jIvanA vizeSaNa tarIke grahaNa karavAmAM AvelA nAma, sthApanA, dravya ane bhAva e cArene artha dekhADAya che. ' nAma eTale saMjJA, A zabda vaDe A vastu kahevA yogya che, e je saMketa te nAma kahevAya. cetanAvALuM athavA cetanA Page #80 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 24 Agamata vinAnuM evuM je dravya-te dravyane jagatamAM vyavahAra karavA mATe jIva e je saMketa kare te nAmajIva kahevAya. ahIM dravyanA kathana mAtrathI dravyanuM ja grahaNa na karavuM, paraMtu upalakSaNathI guNa ane kriyA (paryAya)nuM grahaNa samajavAnuM che. kAraNa ke guNa-paryAyamAM paNa nAmAdi-catuSTayanI pravRtti banI zake che. je dravyanuM bhASyamAM kathana karavAmAM AvyuM, te dravya, guNa ane paryAya e traNeyamAM dravyanuM prAdhAnya jaNAvavA mATe che. arthAta dravya vinA guNa-kriyAne saMbhava ja nathI. e apekSAe dravyanI mukhyatA rAkhI dravyanuM kathana karavAmAM AvyuM che. ahIM e paNa samajavAnuM che ke-cetanAvALA agara cetanA vagaranA je koI padArthamAM jIva e saMketa karavAmAM AvyuM che, te padArthane jema nAmajIva kahevAya, te pramANe jIva evuM zabdanuM je uccAraNa-dhvani tene ja je vAcya arthAta kahevA gya padArtha tarIke gaNavAmAM Ave che te paNa nAmajIva che. ahiM te zabdathI cetanAvALA agara acetana padArthamAM pitAnI marajI pramANe je jIva zabdanI yeAjanA-saMketa karavAmAM Avela che te jIva zabda paNa nAmajIva che. paraMtu te vastu padArthanI upAdhi saMketa puratuM ja nathI. kAraNa ke gaDamivAna-vacAratucanAmavA e nyAya che eTale ke padArtha, padArthanuM nAma ane jJAna e traNe sarakhA che. ghaTane jevAthI, ghaTanuM nAma sAMbhaLavAthI ane ghaTanuM ciMtana karavAthI ema traNa prakArathI thatA jJAnamAM ghaTa e eka sarakho viSaya tarIke grahaNa thAya che. Ama hovAthI je padArthamAM jIva e saMketa thayuM che, te padArthane te nAmajIva kahevAya, paraMtu jIva e je dhvani te paNa nAmachava che. Page #81 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 5 pustaka bIju have sthApanA-jIvanuM svarUpa kahevAya che. lAkaDAnI racanAmAM, lugaDAMnI banAvelI DhIMgalImAM, temaja citrakAre cinnela citrakriyAmAM ane caMdanaka (sthApanAjI)mAM vaparAtI siddhAMtanI je akSa-nikSeparUpa saMjJA te akSa-nikSepa vageremAM sthApanA jIvane nikSepa karavAnuM che. - bhASyamAM 89tta-ritranikSepui evuM je pada ApavAmAM Avela che temAM karma zabda kASTa, pusta ane citratraNemAM jeDI kASThakarma, pustakama, citrakarma, e pramANe artha karavAne che ane aMtamAM rahela nAdi pada baMne ThekANe joDavAnuM che. puea-faxwdra tathA nAviti ema artha karavAne che. ekaMdara artha e thaye ke chajarma purajarma-vitrarmadig tathA banikSepaDhipu A pramANe be vibhAga karIne tatva e jaNAvavuM che ke kAkarma, citrakarma ane pustakarma vigeremAM je sadbhAvasthApanA ane akSa-nikSepa vigeremAM asadbhAvasthApanA e baMne prakAranI sthApanA te sthApanA jIva kahevAya. tAtparya e thayuM ke zarIrayukta AtmAne je hasta-pAda vigere AkAra dekhAya che, te AkAra te sthApanAmAM paNa dekhAya che-mATe te sthApanA-jIva kahevAya. zakA -akSanikSepAdi-asadubhAva-sthApanAmAM zarIranugata AtmAne hAtha-paga vigere AkAra nathI te tene sthApanA jIva kema kahevAya? samAdhAna -akSanikSe pAdi asadubhAva-sthApanAmAM je ke bAhyadaSTie zarIranugata AtmAne AkAra nathI, te paNa sthApanAnI kalpanA karanAra vyakti buddhivaDe te akSa-nikSepAdimAM zarIranugata AtmAnA AkAranI avazya kalpanA kare che. A apekSAthI ja nAma tathA dravya nikSepAthI sthApanA nikSepa A. 2-3 Page #82 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata taddana judAM ja che, kAraNa ke sthApanA nikSepArUpe kahevA padArtha zabda nathI, tethI nAmanikSepa kahevAya nahiM, temaja tamAd vivu paNa nathI ke jethI vakSyamANa kathana pramANe dravya nikSepe kahI zakAya. phakta sAkSAt athavA buddhikalpita AkAra mAtra temAM che, ane tethI te sthApanA jIva kahevAya. have e sthApanA, jIvane daSTAMta dvArA batAve che, arthAta sarva padArtho AjJA grAhya che, paraMtu e AjJA grAhya-sarva padArtho paikI je padArtho daSTAMtagrAhya hoya tene mATe avazya daSTAMta kahevuM joIe. je na kahe te kathana karanAra vaktAne dezane bhAgIdAra kahyo che. A hetuthI ahiM udAharaNanI yogyatA sthApanA-jIvamAM heI udAharaNa kahe che. nAmajIvamAM jyAM dhvanine nAmanikSepa rUpe gaNyuM che, tyAM dhvani e upharasI pudgale hevAthI emAM kevI rIte daSTAMta ApI zakAya? mATe nAma-nikSepAne varjIne sthApanAmAM daSTAMtane prasaMga lIdho. bhASyamAM revata:-pratikrutivat A pramANe je pada che, temAM devatA e strI-devane grahaNa mATe ja nathI, paraMtu deva e ja devatA e artha karIne sarva-devenuM grahaNa karavAnuM che, te devenI je pratikRti-pratibiMba te sthApanA-jIva che. te Indra, skaMda (kArtikeya) devanuM pratibiMba kAMI sAkSAt hajAra AMkhovALuM, zULane hAthamAM dhAraNa karavAvALuM athavA te maranA vAhanavALuM nathI. temaja tethI atyaMta bhinna-svabhAvavALuM- taddana juduM paNa nathI, kAraNa ke juduM heya te te pratibiMbane dekhatAM iMdrAdinuM smaraNa kema thAya? mATe juduM paNa nathI, paraMtu tene sarakhA pariNAmavALuM eTale ke sAkSAt Indrane, sAkSAt skaMdane (kArtikeya) jevAthI je pariNAma thAya che, te pariNAma pratibiMba jevAthI thAya che, kAraNake tevI pratItine pratyakSa anubhava jovAya che. Page #83 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 27 pustaka bIju Indra eTale devene svAmI. rUdra= zaMkara, skaMda =kAti svAmI, bhAmA = satyabhAmA, viSNu = vAsudeva. A badhAyamAM rudrAdinI zAstromAM deva tarIke prasiddhi nathI, paraMtu lekarUDhinI apekSAe devatA kahevAya che, je pramANe IndrAdi-devenI pratikRti sthApana karavAmAM AvI hoya te te pratikRtine jema iMdra vigere capadezathI belAvAya che, te pramANe kASThakarma, pustakarma, citrakarmAdimAM bhAva rUpe ane akSa-nikSepAdimAM asadubhAvarUpe je zarIranugata-AtmAnA sAkSAt athavA buddhikathita AkAranI sthApanA karavAmAM AvI hoya, te temAM jIva e vyapadeza thAya che. have dravya kahe che -bhASyamAM za a ta ema kahyuM che te rUti samApti sUcaka nathI, paraMtu prakAravAcaka che, arthAt dravyajIva e je prakAra AgaLa kahevAya che tenI vyAkhyA karAya che, e artha karavAne che. dravyamAM sAthe rahenArA je hoya te guNa che, ane anukrame thanArA te paryAye kahevAya che. jIva-dravyanI apekSAe caitanya, Atmika-sukha vigere guNe che, ane tiryacapaNuM, manuSyapaNuM vigere paryA che. A guNa ane paryAya baMne zabdane draDha samAsa kare, A guNa ane paryAyathI rahita e je jIva te dravyajIva kahevAya ema kahevuM. zaMkA -dravya ane guNane te tame abheda mAne che, arthAta dravya guNa vinAnuM na hoya ane guNa dravyathI kaI divasa chuTA paDe ja nahiM, Ama abheda mAne che te pachI guNa-paryAyathI rahita e jIva tene dravyajIva kahevAya, e kathana zI rIte vyAjabI gaNAya? samAdhAna -uparanuM tamAruM kathana sAcuM che, dravyamAM guNa -paryAyanuM rahitapaNuM thatuM nathI, chatAM ahIM dravya-jIvanA prasaMgamAM je kahevAmAM AvyuM che, tyAM vAstavika rIte bheda na mAnatAM buddhi Page #84 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata kalpita bheda-viyuktapaNuM mAnavAnuM che, arthAt je jIva guNa-paryAyathI rahita hoya te tene dravyajIva kahevAya. e bheda vAstavika rIte traNa-kALamAM banyuM nathI, banatuM nathI ane banavAne paNa nathI, mATe je "prajJA sthApita" e bhASyakAranA vacana pramANe buddhiparikalpita bheda ja mAnavAne che. A vastune aMge ja haju vadhu kahevAmAM Ave che, guNa-paryAyathI je rahita hoya ane anAdi-pariNAmika bhAva je jIvatva tethI sahita hoya te je jIva te dravyajIva kahevAya, arthAt jIvamAM chevatva e anAdi pariNAmika bhAva che. audayikAdibhAva paNa anAdi che, paraMtu tenuM grahaNa aniSTa hovAthI anAdinI sAthe pAriNAmikanuM grahaNa karyuM. pAriNamikabhAva sAdi-anAdi baMne prakAranA che. IMdradhanuSyAdimAM sAdi-pAriNamika bhAva che. tenuM grahaNa paNa ISTa na hoI anAdi-pariNAmika e pramANe kahIne jIvanuM ja grahaNa karyuM. A pramANe jIvamAM jIvatva e anAdi-pariNAmika bhAva che, jJAnasukhAdi guNe ane tiryaMca-manuSyAdi paryA che, temAMthI mAnI le ke jJAna-sukhAdi guNa ane tiryaMca-manuSyAdi paryAye kADhI levAmAM Ave, ane kevaLa anAdi-pariNAmika bhAvarUpa jIvatva rAkhavAmAM Ave te tevA jIvatvavALe je hoya te dravyajIva kahevAya. paraMtu AvuM traNa kALamAM banatuM nathI mATe A bhAge kalpavA purata samajAvavA nimitta ja che. vastutaH A kalpanAne keI paNa viSaya nathI kAraNa ke guNa. paryAyathI rahita evA jIvane-vadhyA-putranI mAphaka asaMbhava che. vaLI bhUta-paryAya, bhaviSya-paryAya ane vartamAna-paryAyanI yegyatA jenAmAM hoya te dravya kahevAya, evuM dravyanuM lakSaNa paNa ahIM ghaTI zakatuM nathI. Page #85 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIjuM ahIM zaMkA thaze ke dravyanA nirUpaNa mATe mUtA mArino a #AnuM ItyAdi je zleka kathana karavAmAM Ave che, temAM te bhUta ane bhaviSya e be kALanuM ja grahaNa karavAmAM AvyuM che, te pachI ahIM bhUta, bhaviSya ane vartamAna traNenuM zA mATe TIkAkAra maharSie grahaNa karyuM? tenuM e samAdhAna samajavuM ke te bhUta ane bhAvI ema be kALanuM ja jyAM grahaNa karavAmAM AvyuM che, tyAM dravyanA kAraNa tarIke tene grahaNa karavAmAM Avela che, jyAre ahIM bhUta, bhAvI ane vartamAna e traNe kALanA paryAye lIdhA che ane traNe kALanA paryAyanI gyatA dravyamAM rahI zake, paraMtu kAraNatA te bhUta ane bhaviSyamAM bemAM ja ghaTI zake che. A uparanI vAtane manamAM rAkhIne ja eTale ke "guNa-paryAyathI rahita anAdi-pariNAmika-bhAvayukta prajJA sthApita dravyajIvamAM bhUtabhAvI ane vartamAna paryAyanI yogyatA paNa nathI" e mudde lakSyamAM rAkhIne ja bhASyakAra jaNAve che ke-thavA DAM ma A bhAMge zUnya che, eTale ke A bhAMgAne keI viSaya nathI, nirviSaya bhAge che, e ja vastu vadhu spaSTa kare che. vartamAnamAM je vastu cetanA-rahita ajIva hoya ane bhaviSyamAM temAM cetanAtatva jIvapaNuM pedA thatuM hoya te tene bhAvI-jIvanA kAraNupaNA vaDe kadAca tuM ema kahevA mAMge ke bhale tema thAo, temAM zuM doSa che? te kahe che ke e bAbata ISTa nathI, arthAt prathama ajIva hoya ane pachI jIva thaI jAya, e vastu ISTa ja nathI, kAraNa ke ema thAya te eTale ke ajIvane jIva thAya te jIva ajIva paNa thaI jAya. zaMkA-ajIva jIva thAya te jIva paNa ajIva thaI jAya evI zaMkA zA mATe kare che? e koI niyama nathI, daSTAMta tarIke chadamasthanuM kevalI paNuM thAya eTale kevalImahArAjane chedamastha thavuM joIe e niyama kayAMthI lAvyA? mATe ajIvane jIva bhale thAya? paNa jIva ajIva tha joIe, e niyama karavAnI kazI jarUra nathI. Page #86 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata samAdhAnaH-chadmasthapaNuM e kAraNika che, jyAre jIva--ajI vatva e svAbhAvika che, kAraNikamAM pharaphera thAya, chadmasthapaNuM kAraNika hevAthI tene phAraphera thaI kevalitva thAya. paraMtu kevalitva e svAbhAvika hovAthI tenuM punaH chadmasthapaNuM na thAya, mATe je ajIvane jIva mAnIne dravyajIva mAnavA jaIe te jIvane paNa ajIva mAnavAne prasaMga Ave ane e pramANe mAnavAmAM siddhAMta virodha Ave, mATe dravyajIva e bhAMge zUnya-nirviSayaka che. zaMkAdravyajIvana bhAMgAne zUnya mAnavAmAM paNa bIje virodha te ubhe ja rahevAne! kAraNa ke zrI anugadvAramAM kahyuM che ke janya u jaM jANijjA, gikkhevaM Nikkheve girvsem| jattha vi a Na jANijjA, caukkaya Nivikhave tattha / / 1 / / bhAvArtha-je padArthomAM je je-samagra nikSepAo jANavAmAM Ave te padArthamAM te-dareka nikSepAonI racanA karavI ane je padArthamAM vadhu nikSepAe na jANavAmAM Ave temAM nAma, sthApanA, dravya ane bhAva e cAra nikSepAonI racanA te jarUra vicAravI. A pramANe siddhAMtamAM nAmAdi-catuSTayanI vyApitA kahI che, tame pote paNa AgaLa vAparavAnuM ema jaNAvIne nAmAdinuM vyApakapaNuM jaNAvI gayA che; e vyApakapaNAmAM khAmI Ave che. mATe vidhi eka kADhavA jatAM bIje te AvIne ubhe ja rahyo! samAdhAna-nAmAdi-catuSTayanuM ame vyApakapaNuM mAnIe chIe te barAbara che, paNa e vyApakapaNuM bAhulyaviSayaka che, arthAt ghaNuM padArthomAM e vyApakatva ghaTe ane kaImAM na ghaTe teTalA mAtrathI vyApakapaNuM na kahevAya tema nathI, kAraNa ke dravyajIvamAM zUnyatA bhale Ave, paraMtu anya sarva-padArthomAM e dravya-bhAMge ghaTI zake che. ahiM paNa jIvapadArthane jANanAra hoya ane upayoga vinAne hoya temAM dravyajIvapaNuM ghaTI zake, paraMtu te vastu banI zakatI nathI, kAraNake jIvapadArthane jANavAvALe ane upaga vinAne e Page #87 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIjuM bane vizeSaNe eka sthAnamAM AvI zakavA asaMbhavita che. athavA dhamastikAyanA svarUpane jANavAvALo ane dharmAstikAyanA upayoga vinAne je jIva te jema dravyathI dharmAstikAya te pramANe jIva padArthanA svarUpane jANavAvALe ane jIvapadArthanA upayoga vinAne e je jIva te dravyajIva kahevAya, paraMtu te mAnyatA eka ja jIvamAM nAma, sthApanA, dravya ane bhAva e cAre nikSepAonI racanAnI apekSAe jANavI, e pramANe dravyajIvanI siddhi bhUta, bhAvI ane vartamAna paryAyanA AdhAra tarIke TIkAkAra mahArAja upara paNa ekavAra jaNAvI gayA che. bhASyakAra-mahArAjAe javA sUcoDavaM maH ema kahIne je dravyajIvane niSedha karyo che, te bhaviSyamo bhAvajIva banavAnI yegyatArUpa dravyajIvanA lakSaNanI apekSAe niSedha karyo che. have bhAvajIvanI apekSA mAvatara nA ItyAdi bhASyapadathI samajAve che. atyAra sudhI nAma, sthApanA ane dravya nikSepAmAM dareka ThekANe nAma jhIva sthApanAnI eka pramANe eka vacanane nirdeza thatAM ahIM bahuvacanane je nirdeza karavAmAM Avyo che, te eka ja AtmA che e maMtavyanA nirAsa mATe che. kAraNa ke anya-matavALA keIka A pramANe bole che ke azva-IndradhanuSyAdi amuka dazyamAna-padAthe sivAya jagatamAM je kAMI daSTigocara padArtho che, te badhAya chavakakaja che, tethI jagata AkhuM jIvapurUSamaya che, purUSa AtmA sivAya bIjuM kazuM paNa nathI." - A maMtavyamAM abrAdi amuka padArtho sivAya daSTiviSayaka sarva padArtho Atmajanya che. AtmAnA saMbaMdhavALA thayelA che. e maMtavyamAM ApaNe viredha nathI, paraMtu teTalA mAtrathI jagatamAM eka jIva sivAya bIjuM kazuM che ja nahiM, e nahiM mAnI zakAya." emAM te aneka vidha AvIne ubhA rahe. Page #88 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata A puruSa: ga | e vAdanA nivAsa mATe nAmAdi traNe nikSepAomAM ekavacana chatAM ahIM mAtra trIvA: ema bahuvacana karyuM che. mAvata: emAM ta6 pratyaya tRtIyA arthamAM vaparAela che, ethI ja pU. zrI. bhASyakAre zrI rAma..............mAvavu e vAkayamAM mA zu: e tRtIyAne artha karyo che. aupazanikAdibhAvanuM lakSaNa tathA prathama aupazamika, tyArabAda kSAyika ItyAdi krama rAkhavAnuM kAraNa vigere bIjA adhyAyamAM kahevAze. zaMkA-dareka sthAne caitanyane AtmAnuM lakSaNa mAnavAmAM Ave che, athavA upayogane jIvanA lakSaNa tarIke kahevAmAM Ave che, te te cetanAtmaka athavA upagAtmaka lakSaNa na kahetAM ahIM mAvayuke jhIva" ema kahIne bhAvathI yuktapaNuM zA mATe kahevAmAM AvyuM? samAdhAna-aupazamikAdi bhAvathI yukta e kathanathI mag nirgaLa sAtamA ItyAdi jIvane niHsvabhAva (svabhAvarahitapaNA saMbaMdhI je) vAda anya darzanavALAo taraphathI kahevAmAM Ave che, tenuM nirAkaraNa thAya che. te advaitavAdIe A pramANe kahe che. ni:mAyA: vIvA: saMvRtaH vataH akArya-karaNaikasvabhAvA iti cAnye / ja svabhAvarahita che, temAM koI paNa prakArane svabhAva nathI, svabhAva mAnavAmAM Ave te jIva ane svabhAva e be vastu thatAM advaitavAdanI hAni thAya. are ! eTaluM ja nahiM paraMtu jIve che, evuM je chAnuM astitva mAnavuM, te paNa kalpita che. A advaitavAdIonuM kathana che. kAraNa ke che ane tenI sattA ema mAnavAmAM Ave te paNa be vastu thatAM advaitavAdane bhaMga thAya. vaLI keTalAka mAne che ke jeo kAryarUpa nathI ane kAraNarUpa nathI paraMtu eka ja svabhAvavALA che." Page #89 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 33 pustaka bIju A badhI bAbate-maMtavyanA nirAkaraNa mATe movamidAmAvaThu gaMvAH e bhASyakAre pratipAdana karyuM che, A pramANe aupazamikAdi bhAvathI yukta tema ja sAkAra-anAkAra upagamAMthI kaI paNa upagavALA ane saMsArI tathA mukta ema be bhedavALA je hoya te bhAvajIva kahevAya che. "saMsArI" eTale narakAdi-caturgatika-saMsAravALA ane "mukata' eTale karmanA saMbaMdhathI mukAelA eka-samaya siddha ItyAdi aneka bheda-prabhedovALA, je bIjA adhyAyamAM kahevAze. A pramANe jIvamAM nAma, sthApanA, dravya ane bhAva e cAre nikSepAonI vyAkhyA karyA bAda ajIva di-padArthomAM gaay vrata e vAkya dvArA bhASyakAra bhalAmaNa kare che, ke jema jIvamAM cAre nikSepAe jaNAvyA, te pramANe achavAdi-padArthomAM paNa nAmAdi-nikSepAo vicArI levA. ekalA ajavAdi-padArthomAM nahiM, paraMtu tenA dharmAstikAyAdi bheda-prabhedomAM paNa nAmAdi cAre nikSepAo jANavA, jema ke-nAma ajIva, nAma dharmAstikAya, ItyAdi A pramANe phakta akSarane artha samajI zakAya teTalA puratI ahIM nAmAdi-nikSepAonI vyAkhyA karI, vastu, dharmapaNAnI apekSAo eTale ke nAmaghaTa bolavAthI ghaTanuM jJAna thAya che, pRthubuddhAdi AkArarUpa sthApanA dvArA paNa ghaTanuM jJAna thAya che. kapAlAdinA darzanathI dravyadvAra ghaTatuM jJAna thAya che, ane bhAvaghaTathI te ghaTajJAna thAya che, ItyAdi vizeSa svarUpa ane tenA nirNayamAM thatAM zaMkA-samAdhAne vigere zrI sanmatitarka vigere graMthamAMthI jANI levA. chatAM saMkSepathI ahIM paNa batAvavAmAM Ave che. nAma e vastune dharma che. kAraNa ke tevA prakAranI pratIti thAya che mATe, Page #90 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata arthAt jagatamAM je padArtho che te sarva padArthonA be vibhAge che, eka abhilApya vibhAga bIjo anabhilAkha vibhAga. temAM traNe kALanA sarva, tIrthakarenA (athavA sarva-purUSanA) saMketane je viSaya te abhilAya ane te sivAya bAkInA padArtho te anabhilASya kahevAya. saMketa be prakArane che yAvathika ane yAdacchika jabUdvIpa, merUparvata, dhAtakIkhaMDa, pAMDukavana ItyAdi nAma-saMkete yAvakathika kivA anAdirUDha che. e nAme kaI paNa vyakti taraphathI kaI paNa kAraNasara thayAM nathI, paraMtu anAdikALathI che. ane anaMtakALa sudhI rahevAnA che. jyAre yAdRcchika saMketenAmo te koI paNa vyaktie kaI paNa nimitte karelAM te. A sarva prakAranA abhilApa-nAmamAM je padArthanuM nAma hoya te nAma te padArthone dharma che, kAraNa ke ghaTa zabdanuM uccAraNa karavAnI sAthe bhAvaghaTanuM turta ja bhAna thAya che, lekamAM te vastunI siddhi pratyakSa anubhavAya che, stuti temaja niMdAnA zabdonuM uccAraNa thatAM jenI stuti athavA niMdA karavAmAM Ave tene rAga athavA dvaSa pratyakSa jevAya che. kadAca ema zaMkA thAya ke-zabdanuM uccAraNa vaktAnA mukhamAM, jyAre dharma anya padArthamAM ghaTAva, stuti-nindAnA uccAraNathI rAga-dveSa anyamAM thaye, temAM padArthane dharma zI rIte Ave? kAraNa ke ghaTa dUra che jyAre ghaTanuM uccAraNa vaktAnA mukhamAM che, te tyAM paNa samajavuM joIe ke bhale ! vAcaka e zabda vaktAnA mukhamAM hoya te paNa te vAcaka zabdane vAya evA ghaTanI sAthe vAcya-vAcaka saMbaMdha rahele ja che, te saMbaMdhanI apekSAe te vAca dharma te padArthamAM Page #91 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 35. pustaka bIju ja ghaTI zake che, vaLI ema che tethI ja vItarAga-paramAtmAnI stuti karavAnuM phaLa stuti karanArane avazya maLatuM jovAya che. e ja pramANe sthApanA e paNa vastune dhama che. kAraNa ke te mUla-vastunA AkArane lakSyamAM rAkhIne sthApanA karavAmAM Ave che, vaLI mULa-vastuthI judI chatAM mUla-vastune bodha karAvanArI che, te mUla-vastunI sthApanArUpa AkAranuM ArAdhana karavAmAM Ave che, ane tahetuka-kalyANanI siddhi paNa thAya che. dravya ane bhAva te te dravyanA ja tathA prakAranA pariNAme thatA hovAthI te padArthonA dharmo che ja, e vastu dravyadeva-bhAvedeva, dravya sAdhu-bhAvasAdhu ItyAdi udAharaNathI prasiddha ja che. zrAvakane dravyasAdhu kahevAya, devAyuSya bAMdhelA manuSyAdine dravyadeva kahevAya, sAdhupaNAnI maryAdA mujaba vartatA rajoharaNAdiliMga-yukta je hoya te bhAvasAdhu kahevAya, ane devanA AyuSyane bhegavanAra te bhAgadeva kahevAya. nAma, sthApanA, dravya ane bhAva e cAre padArthanA ja dharmo che, ema chatAM paNa keTalAka vidvAna-maharSi e cAranikSepamAMthI "nAma ane sthApanAne vastunA dharma mAnavA chatAM vastuthI kathaMcit judA mAne che." teo kahe che ke "mUla-padArthanI mAphaka te nAma ane sthApanAthI phalanI siddhi thatI nathI." jema agninuM nAma levAthI temaja agnine AkAra jevAthI, uSNatA lAgatI nathI, tema dAha paNa thatuM nathI ane ThaMDInA avasaramAM sAkSAt agni tarapha jevI pravRtti thAya che, tevI pravRtti agninA nAma tarapha athavA agninA AkAra tarapha thatI nathI." mATe te nAma ane sthApanA padArthanA dharma hevA chatAM paNa bAhya-paryAyarUpa che. dravya tathA bhAva AMtara-paryAyarUpa che." ema keTalAka AcAryonuM kathana che. Page #92 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'Agamata ame paNa (A TIkAkAra) kahIe chIe ke e bAbata eTale nAma-sthApanAnuM bAhya-paryAyarUpe mAnavApaNuM zAsavirUddha nathI, A bAbatamAM ghaNuM vivecana karavA gya che, paNa ahiM A viSayane grantha-vistAranA bhayathI ahIM ja pUrNa karavAmAM Ave che. jIvamAM jema nAmAdi cAre nikSepAe ghaTAvyA te ja pramANe have je jIvAdi vAgyanA jantu, prANI vigere vAcaka zabda che temAM paNa A nAmAdi catuSTaya utarI zake che. e vastu jaNAvavA mATe bhAgyakAra iyAre ItyAdi paMktione ullekha kare che. - mukhya zabdane je artha hoya te ja arthane kahenArA je anya zabdo te paryAye kahevAya, te paryAya-zabdonI apekSAe te mukhya zabda paNa paryAya kahevAya. jema ke-jIva e pradhAna zabdanA jaMtu, prANI, zarIrI, ItyAdi paryAya che, ane jaMtu vigere zabdone jIva e paNa paryAya che. te badhAyane dravyamAM samAveza thAya che, chatAM jIvanA paryAya tarIke dravya zabda gaNAte nathI, paraMtu paryAyAntara gaNAya che, te paryAyAntara dravyapadanA paNa nAmAdi cAre vaDe nikSepa racanA karavI, te A pramANe - nAmadravya ane sthApanA dravya, e baMne bhede te nAmajIva ane sthApanAjIvanI mAphaka ja samajavAnA hovAthI nAmajIva sthApanAjIva e baMnenI vyAkhyAmAM A nAmadravya ane sthApanAdravyanI paNa vyAkhyA samajI levI. te tyAM sudhI samajavuM ke cAyata sevA vigere padothI vyAkhyA AvI che, tyAM sudhI. - have keTalAka AcAryo dravya-dravyanA bhAgamAM kAMIka vizeSatA kahe che te A pramANe-ahiM eTale avazya khyAla rAkhavAnuM che, mULa dharmAstikAyAdi che, e dravyanI apekSAe je vicAravAmAM Ave te dravya-jIva bhAge jema zUnya arthAt nirviSaya upara jaNAvavAmAM AvyuM hatuM te ja pramANe dravya-dravya e bhAge paNa zunya ja Ave, kAraNa ke prathama dravyatva na hoya ane pachI dravyatva thavAnuM hoya te dravyadravya e bhAge ghaTI zake, paraMtu evuM te Page #93 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIju '37 kaI paNa kALe banavAnuM nathI. mATe e apekSAe le te bhAge dravyajIva nikSepAnI mAphaka zUnya-nirviSaya che. phakta zAstromAM thAUiT anaMtAna ema je kahevAmAM Ave che ane e kathanamAM pudgaladra tathA jIvadranI je apekSA rAkhavAmAM Ave che temAM anaMta pudgaladravyanI apekSAe A dravya-dravya bhAMge ghaTI zake che. yadyapi jevadravya paNa anaMta che, paraMtu e jIva-dravyamAM eka javane je asaMkhya Atmapradeza che, tene zarIrane anusAre saMkeca vikAsa thAya che, paraMtu keIkAle saMghAta-bheda thatuM nathI, jyAre pudgala dravyamAM saMkeca, vikAsa tathA saMghAta-bheda e badhI kriyAo thAya che, te apekSAe ahIM dravya-dravya bhAMge ghaTADavAnuM che. ghaNA dravya bhegA thaIne je dravya bane te dravya-dravya kahevAya, jema ke traNa vigere paramANuo maLavAthI paramANuone saMghAta thavAthI tripradezAdi skaMdha thAya tene dravya-dravya kahI zakAya, athavA te tripradezAdi je skaMdhe che, temAM bheda thavAthI paramANurUpa athavA drayANukAdirUpa je kaMdhe thAya te paNa dravya-dravya kahevAya, bhASyakAra mahArAjAe "s Traca Tram' e vAkayamAM dravyataH emAM tat pratyaya lagADe che te sahetuka che, ghaNuM paramANu Adine saMghAta thavA vaDe je dravya thAya ene dravya-dravya kahevAya. temAM rajU pratyayane artha tRtIyA vibhaktimAM karavAnuM che. ane prayANukAdi skaMdhamAM bheda thavAthI je paramANu-drayakAdi dravya bane ane dravya-dravya kahevAya. temAM te pratyayane artha paMcamI vibhaktimAM karavAnuM che, ane tat pratyaya dareka vibhaktimAM vaparAya che, te te vyAkaraNamAM suprasiddha che. AvA prakAranuM dravya-dravya te pudgaladravya ja hoya, paraMtu dharmastikAyAdimAM AvuM dravya-dravyapaNuM ghaTI zake ja nahiM, kAraNa ke ghaNA paramANu Adi gugala dravya maLIne athavA tripradezAdi skaMdha bheda thavAthI jema anya pudgala dravya thAya che, te pramANe anya dravya maLIne Page #94 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata dharmAdi dravyenI niSpatti keI kALamAM thatI nathI.' pudgala-dravyamAM upara jaNAvyA mujaba dravyathI anya dravyanI utpatti yogya che. te vAta bhASyakAra mahArAja maLavaH ItyAdi padethI jaNAve che. arthAt paramANuo ane skache te saMghAta ane bhedathI utpanna thavAnA che, jethI savistara hakIkta pAMcamA adhyAyamAM maLavaH ghASTha (phU. 21) ghAta-mAkhyA karAvata (1-26) e sUtramAM kahevAmAM Avaze. arthAt saMghAtathI skaMdha thAya ane bhedathI aNuo thAya te bAbata AgaLa kahevAmAM Avaze. ahiM TIkAkAra mahArAjAe bhedathI aNuo thavAnuM jaNAvyuM te barAbara che. paraMtu skaMdhamAM kevaLa saMghAta zA mATe lIdhe? e zaMkA jarUra thaze. kAraNa ke skaMdha te saMghAta ane bhedathIbaMnethI thavAne che. pAMca paramANuone saMghAta thavAthI paMca pradezI audha thAya, te pramANe paMcapradezI skaMdhamAM bheda thavAthI dvipradezI ane eka tripradezI evA be sko thaI zake che. Ama hovA chatAM TIkAkAre saMdhAtAta skaMdhA ema zA mATe lakhyuM? saMghAta-mAthAM dhAH ema zA mATe na lakhyuM? - A zaMkAne samAdhAnamAM samajavuM joIe ke bhale! bhedathI upara jaNAvyA mujaba skaMdha thatA hoya, paraMtu bheda thavA chatAM saMghAtapaNuM hoya te ja ska banI zake. jema ke pAMca-pradezI skaMdhamAM bheda thavAthI eka-DhipradezI, eka-tripradezI-ema be skaMdha thayA, te paNa te be pradeze temaja traNa pradezane saMghAta te aMdara rahele ja che, je te be pradeze ane traNa pradezamAM saMghAta-pariNAma aMze paNa na hoya te kaI divasa DhipradezI temaja tripradezI ska banI zake ja nahi, eTale ke bheda chatAM paNa saMghAtatva hoya te ja skaMdhatva che. e vyAti jALavavA mATe TIkAkAra mahArAjAe saMghAta-mAkhyAM ema na kahetAM raMgAtA H ema kahyuM hoya te vyAjabI lAge che. Page #95 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka bIju ( dhyAnamAM rAkhavA jevI ) to ha...ke ...ka... ) (zrI siddhacaka varSa 2. aM. 20 pR. 469 mAMthI) prazna-sAta kSetra kyAM ane temAM dhana vyaya karavA mATe sAdhuo upadeza Ape ke Adeza karI zake? samAdhAna-jinamaMdira, jinamUti, jJAna ane caturvidha saMgha (sAdhu, sAdhvI, zrAvaka, zrAvikA) e sAta kSetre che. jUnA cine uddhAra karavo ke navA ca banAvavAM te caitya kSetra kahevAya. caitya ane mUrti e baMnene mATe vaparAtuM dravya te beya kSetramAM sarakhAvaTa hovAthI paraspara vAparI zakAya che. ane tethI ja deva dravyanI vyAkhyA karatI vakhate zAstrakAre caitya, dravya, devadravya jinadravya vigere ubhaya sAdhAraNa zabdo vApare che. - jeke caitya ane mUti e baMne saMbaMdhI dravyane devadravya kahevAya che ane tethI te baMnenuM kSetra eka ja karIne deva evuM kSetra karyuM heta te cAlI zakata. paNa caitya ane mUtinA kSetramAM svataMtra kharca karavAnI yegyatAnI apekSAe te be kSetro judAM rAkhyAM che. vaLI dareka zrAvake se senaiyA jeTalI pitAnI milakata thAya tyAre pitAnA gharamAM daherAsara karavuM ja joIe. e vAtane khyAla paNa cetyakSetra juduM rAkhavAthI AvI zake che. vaLI bhagavAnanI trikALapUjA karavAvALe zrAvaka potAnA dravyane devadravyamAM upayoga kare che e khyAla paNa mUti nAmanuM kSetra juduM rAkhavAthI AvI zake che. bhagavAnanA zAsanane pUre AdhAra chavA-jIvAditAnA jJAna para I pustakone uddhAra kare, lakhAvavA ke sAcavavA vigerene aMge te vyaya jarUrI hoI jJAna nAmanuM kSetra juduM rAkheluM che. Page #96 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 40 Agamata - A traNe kSetre (caitya, mUti ane jJAna) mAM navIna utpatti jUnAnI saMbhALa ke jIrNane uddhAra karAya te egya gaNAya che. tevI ja rIte caturvidha saMghane aMge sAdhu, sAdhvI, navI dIkSAo dIkSitene azana pAna, khAdima vastrapAtra, kaMbala, auSadha AdinuM dAna vigere karAya. te sarva sAdhu sAdhvInA kSetramAM vyaya thaye samaje. tevI ja rIte zrAvaka-zrAvikAne dharma pamADe, dharmamAM sthira karavA. ane anya loko paNa dharmanI anumodanA kare tevI rIte teonI bhakti karavAmAM je dhanane vyaya thAya te zrAvaka-zrAvikrA kSetramAM dhanane vyaya gaNa. sAdhvI ane zrAvikA, anukrame sarva virati ane deza virativALI chatAM paNa strIpaNanA keTalAka svAbhAvika doSane lIdhe tene te avaguNa tarapha daSTi jAya ane tenA sarvavirati-dezavirati guNe tarapha bahumAnanI najara na rahe te aviveka TALavA mATe sAdhvI ane zrAvikAnuM kSetra juduM gaNavAnI jarUra paDI che. upara jaNAvelAM sAte kSetramAM dhana vyaya karavA mATe upadeza de e dareka upadezakanuM kartavya che, yAda rAkhavuM ke eka paNa kSetranA bhege koIne piSavAne upadeza apAya te te upadeza zAstrAnusArI kahI zakAya nahi, padArthanA nirUpaNamAM jema eka paNa dharmane oLave te te nayAbhAsane upadeza kahevAya che, eka dharmanI pradhAnatAe apAte upadeza nayamArgane upadeza kahevAya che, paNa sarva dharmonI apekSA rAkhIne apAte upadeza ja yathArtha upadeza kahevAya che. tevI rIte sarva kSetranI apekSAvALo upadeza ja yathArtha upadeza kahevAya. jainazAstramAM akhila karyo bhavyajIvoe pitAnI IcchAthI ja karavAnAM che. mATe ja vaMdanA sarakhA kAryamAM paNa zAstrakAroe IcchAkAreNune pATha rAkhI IcchAkAra nAmanI sAmAcArI sUcavI mukhyatAe baLAtkArane rathAna nathI ema jaNAveluM che, te pachI sAta kSetramAM dravya vAparavA mATe AjJA na hoya te svAbhAvika ja che. Page #97 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 1 zrI vardhamAna jaafmane : kALAza jota vikrama saM. vIra ni, saM. 2502 ra03ra jinazAsanane oLakhAvanAra ratnatrayI, navapada ane te | 20 sthAnakanI che mArmika-samajutI pustaka vadha jagatanA prANIomAM sauthI vadhu samajaNa ane vivekabuddhine dharAvanAra mAnava-jAtimAM sAmAnyathI be varga jaNAya che. 1 nAstika, 2 Astika jemAM nAstika eTale je vartamAna-kALanA janmane pradhAna rAkhavAthI upajatI bhega-vilAsapradhAna vRttine kAraNe paralekacArI AtmA, puNya, pApa, svarga, naraka ane mokSa jevA atIndriya adhyAtma pradhAna tane a-mAnya rAkhe che. Astika eTale zAzvata, sanAtana, nityA-nitya Atma-tatvanA svIkAranA baLe upajatI adhyAtma-pradhAna daSTithI saMsAranI asAratAne najara samakSa rAkhI viSama karmane baMdhanemAMthI chuTavA mATe anaMta upakArI jJAnI-bhagavatee bhAkhelA navatattva, ratnatrayI. saptabhaMgI Page #98 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata Adi AtmazuddhimAM prabaLa upagI atIndriya-vicArasaraNIne paNa mAnya rAkhe te. jo ke keTalAkanuM kahevuM sAmAnya rIte ema thAya che ke jIvane nahiM mAnanAra varga nAstikanA nAme oLakhAya ane tethI ja nAstikanuM sAdhya jaNAvatAM nAsita jIvaH ema jaNAvavAmAM Ave che, paraMtu hakIktamAM pAMca Indriya, mana, vacana ane kAyA, zvAsa ane jIvana ke jene AstikAmAM prANanA nAme oLakhAya che-A prANene dhAraNa karanArane jIva tarIke gaNavAmAM Ave che, tevA IndriyAdika prANene agara tene dhAraNa karanArane nAstika-varga sarvathA mAnate nathI, ema kahI zakAya evuM nathI. * kAraNa ke nAstika-varga paNa pAMca bhUtene kAyAkAre samudAya rUpe pariNAma thavAthI jIva agara cetananI utpatti mAne che. eTale raheje kahevuM joIe ke teo jIvane nathI mAnatA, ema niHzaMkapaNe kahevuM ucita nathI, kemake teo paMcabhUtanA samudAyathI upajatI viziSTa-zaktine svIkArI prakAra tare jIvane vikRta rUpe paNa mAne che. tema chatAM nAstike pote ja nahita nava ema bole che, tenuM tatva eTaluM ja che ke jIva dhAtuthI uNadine A pratyaya lAvIne atItakALamAM jeNe prANe dhAraNa karyA che. vartamAna kALamAM je prANane dhAraNa kare che ane bhaviSyakALamAM je prANane dhAraNa karaze te padArtha hoya tene jIva kahevAya. A rIte traNe kALanA jIvanane dhAraNa karanAra evA jIvane mAnavA nAstika taiyAra nathI. - vartamAnakALamAM A pratyaya lAvIne prANane dhAraNa kare te jIva kahevAya-evI rIte jIvanuM lakSaNa kahIne tevA jIvane mAnavAnuM nAstikane khaTakatuM nathI. A kAraNe ja pAMca bhUtathI eTale pAMca bhUtathI banelA deha, tyAMthI utpanna thanArI cetanA dvArA jIvane mAnanArA ane te pAMca Page #99 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIju bhUtanA pariNAma e ja cetanA che ema mAnanArA tagIra-tacharI vADhI che, te ane kevala paMcabhUtavAdI e bannene nAstika gaNavAmAM Ave che. upara jaNAvyA pramANe pAMcabhUtathI bhinnapaNe ke abhinnapaNe jIva eTale cetanAvALA padArthane nAstika paNa mAnatA hovAthI zAstrakAroe jIvane na mAne tene nAstika kahe, evuM nAstikanuM lakSaNa na rAkhatAM paralokAdine na mAne tene nAstika kahe ema spaSTapaNe nAstikanuM lakSaNa rAkhyuM che. ane te jaNAvatAM vyAkaraNa vigere zAstrakAroe paNa parabhava vigerenA apalApa karanArane ja nAstika tarIke gaNyA che. ane tethI nAstikanuM patAvAva roDave e vAkya tenA mukhya siddhAMtane spaSTa karanAruM heI anya-jIvananA abhAvane jaNAvI pitAnI nAstikatA jaNAve che. jyAM sudhI bharatakhaMDamAM (hindustAnamAM) pAzcAtya-havAne vizeSa ' pracAra te tyAM sudhI mAtra paralokane nahiM mAnanArA ja -nAstika gaNAtA hatA. paraMtu yavana, krizciyana vigere pAzcAtya lokonA saMsargamAM jyAre bharatakSetranA leke AvyA, tyAre te bharata kSetranA lekone eka nave zabda pitAnA vizeSa Astika vargane jaNAvavA mATe pracalita kare paDe. te zabda bIje kaI ja nahi paraMtu "hindu" zabda che. A hiMdu zabdanI TIkAkAree spaSTapaNe vyAkhyA karI jaNAveluM che ke eka bhavathI bIje bhava, bIje bhavathI trIje bhava, ema je ghaNuM bhavAMtare karate phare te ja AtmA hiMdu kahevAya. ane tevA aneka bhavavALA AtmAone mAna nArAonuM je sthAna te hindusthAna ema nakkI karavAmAM AvyuM. Page #100 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamota arthAt pAzcAtya loke bhavAMtara nathI mAnatA ane tethI nAstikamAM gaNAya ema nathI, teo vartamAna jIMdagInI pachI hasta agara jhakhamAM javAnuM mAnI bIjI jIdagI te mAne che, paraMtu te dojhakha ke hestamAMthI jIvane nIkaLavAnuM agara tyAMthI nIkaLIne bIje avatAra levAnuM te pAzcAtya loko mAnatA nathI. eTale bArIka daSTie vicAratAM nAstika ane pAzcAtyamAM vadhAre pharaka dekhI zakAtuM nathI. paraMtu hindustAnamAM rahelo hoya te vaidika ho! sAMkhya he! vega che! vizeSika he! taiyAyika he! bauddha che ke jena ho! e sarva eka ja bhavane nahi, paraMtu aneka bhavanA paryaTanane eTale AtmAnA hiDanane mAnanArA che. ane tethI ja te sarva hindu tarIke gaNAyA che ane temanA sthAnane hindusthAna tarIkenI prasiddhi maLI. keTalAkonI mAnyatA pramANe sidhunA nAmane AgaLa karIne sindhanuM sthAna te hindusthAna ema keTaleka viparyAsa karIne kahevAmAM Ave che, paraMtu nathI te hindusthAnamAM sidhunI vyApakatA ke jethI AkhA dezane sindhasthAna tarIke koI eLakhavA taiyAra thAya. temaja sidhu sivAya bIje raste pAzcAtyenI sAthe pUrva-kALamAM vyavahAra te ema paNa kahI zakAya tema nathI. bharUca, surata, koMkaNuM ane madrAsanA baMdare AphrikA ane IrAnanI sAthe ghaNuM pUrvakALathI sIdhA vyavahAra karavAnA sthAna hatA temAM be mata che nahiM ane thaI zake tema paNa nathI. eTale aneka janma dhAraNa karavAvALA AtmAnuM hindu evuM nAma hoIne tevA AtmAne mAnanArAonuM sthAna te hindusthAna ema gaNavAmAM Ave te ja AkhuM hindusthAna Page #101 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIju pAzcAtyanA sarva lokane mATe hindusthAna tarIke kharI rIte oLakhavAmAM Ave. hindusthAnamAM je Astika varga che, te sarva vizeSa-vibhAgamAM je ke ghaNuM ja bhinnatA dharAvanAre che, chatAM deva, gurU ane dharma e traNa tamAM kaI paNa Astika varga jude paDatuM nathI. eTale kahevuM joIe ke sAmAnya rIte devatatva, gurUtatva ane dharmatava e traNe tAnI mAnyatA karavI te Astikane mATe, hindune mATe ane keIpaNa dharmane mAnanArA mATe prathama naMbare jarUrIyAtavALI cIja che. vAcakavarga jaganA Astiko tarapha daSTi karaze te tene spaSTapaNe mAlama paDaze ke dareka Astika varga deva, gurU ane dharmatatvarUpa tattvatrayIne mAne che. eTaluM ja nahiM, paraMtu te deva, gurU ane dharma tatvane dareka Astika mekSanA sAdhana tarIke ja mAne che. eTale sUkSmadaSTithI vicArIe te jainadaSTie keIpaNa jIva je abhavyapaNamAM hoya te te AstikanI mAnyatA dharAvI zake ja nahi, eTale mokSane sAdhya tarIke mAnavA ane te mekSanA sAdhana tarIke te deva, gurU ane dharmane mAnavA mATe te abhavya jIva hoya te taiyAra thAya ja nahiM. 1. a. jo ke kuLAcAre AstikatAne dhAraNa karanArA manuSya sAcA agara TA deva, gurU ane dharma tatvane mAne ane ArAdhe emAM keIthI nA kahI zakAya tema nathI, paraMtu paramanirvANa ane mahAdayarUpe jAhera thayelA evA melane meLavavA mATe te deva, gurU ane dharmanI ArAdhanA bhavya jIva ja karI zake. A hakIkata na samajAya tevI nathI. vAcakee yAda rAkhavuM ke Astika vargamAM gaNAtA sarva Itara darzanakAre ane matavALA kudeva, kugurU ane kudharmane mAnanArA hoya Page #102 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nA -kama nuM kAma kAma. * , **,* * nakAraka Agamata che, chatAM paNa teo te kudeva, kugurU ane kudharmane kudeva, kugurU ane kudharma tarIke te mAnatA nathI ja, paraMtu teo tene sudeva, sugurU ane sudharma tarIke ja mAne che, arthAt deva, gurU ane dharma e traNa tattvanI mAnyatA te dareka AstikamAM pravartelI che, ane tethI jainajanatA deva, gurU ane dharma e traNane tattva tarIke mAnI tatvatrayInI mAnyatAmAM daDha thAya, emAM kaIpaNa jAtanuM Azcarya nathI. Astika varga, hindavarga agara jainavarga tarIke deva, gurU ane dharmanI mAnyatA thAya ane tethI jaina janatAne varga tatvatrayIne mAnanAra bane temAM Azcarya nathI, paraMtu bhadrikache pApanA bhedone na samajavAthI pApanA hiMsAdika kAryo karavAvALA thayA chatAM huM pApane karate nathI evI mAnyatA dharAve che, ane A vAta dhyAnamAM rAkhIne zAstrakAroe paNa sAmAyika pratijJA ane mahAvratapratijJA judI rAkhI hoya te temAM kaMI Azcarya pAmavA jevuM nathI. cAlu prakaraNamAM paNa dareka Astika devane mAnavAmAM AnAkAnI na kare, gurUnI sevAmAM AnAkAnI na kare, dharma e AcaravA lAyaka che ema mAnavAmAM virUddha mata na dharAve, paraMtu devazabda kone lAgu kare? gurU zabda kene lAgu kare? ane dharma zabda kene lAgu kara? ane tenI mAnyatA, sevA ane ArAdhanA kevI rIte karavI ? temAM ghaNe ja tIvra matabheda jaNAya che. ApaNe ahiM joI zakIe chIe ke jagatamAM pravartatA matemAM devavizeSanA nirdezamAM ja pahele matabheda paDe che ane te devavizeSane matabhedane anusarIne gurUvizeSamAM ane dharma vizeSamAM matabheda paDe che, ane tethI judA-judA mate pracalita thayA che ane thAya che, eTale kahevuM joIe ke deva, gurU ane dharmarUpI tatvatrayIne aMge keIpaNa Astika, hindu ke jainamAM matabheda nathI, paraMtu te deva, gurU ane dharmanA nAme kene kene oLakhavA? emAM ja matabheda paDa che ane paDe che. Page #103 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIju A upara jaNAvelA matabhedanuM nirAkaraNa karavA mATe ane AtmAnA vizeSa kalyANa mATe navapadanI atyaMta AvazyaktA thAya che, kemake arihaMta ane siddha e rUpI be padomAM vartatA jIve ja devarUpe gaNAya. AcArya, upAdhyAya ane sAdhu e traNa padamAM vartatA ja jIve gurU tarIke ja gaNI zakAya. ane samyagUdazana, jJAna, cAritra ane tapanI AcaraNAne ja dharma tarIke gaNI zakAya. ane ema thAya te ja sAcA deva, sAcA gurU ane sAce dharma mAnavAne mATe ApaNe bhAgyazALI thaIe. uparanI hakIkata dhyAnamAM levAvALe manuSya saheje samajI zakaze ke navapadane dhyAnamAM lIdhA sivAya jainadharmane anusaratI devAdi tatvatrayIne keIpaNa mAnI zake nahiM, ane ahaMdAdimAM bene deva, traNane gurU ane cArane dharma tarIke mAne te ja te sudevane sudeva tarIke, sugurUne sugurU tarIke ane sudharmane sudharma tarIke mAnanAre kahI zakAya. paraMtu jeo arihaMta ane siddhapadamAM nahiM rahelAne deva tarIke mAnatA hoya, AcArya, upAdhyAya ke sAdhupadamAM nahiM rahelAne gurU tarIke mAnatA hoya tathA samyagdarzana, samyajJAna, samyaphacAritra ane sabhyatApa sivAyanA dharmane dharma tarIke mAnatA hoya te te manu kudeva, kugurU ane kudharmane sudeva, sugurU ane sudharma tarIke mAne che ema kahI zakAya. eTale e vAta spaSTa thaI ke samyaphatvanI nIsaraNImAM caTele manuSya sAmAnya deva, gurU ane dharma tatvane nAmathI mAnavAmAM ja rahe-ema bane nahiM, paraMtu te te navapadanA traNa vibhAga karIne temAMnA be vibhAgane deva tarIke, traNa vibhAgane gurU tarIke ane chevaTanA cAra vibhAgane dharma tarIke mAnavA taiyAra thAya. A rIte devAdi tatvatrayI ane navapadInI upayogitAnuM Page #104 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata pRthakakaraNa karyA pachI vaza sthAnakane ArAdhanAmAM zo saMbaMdha che? te vicAravAnI AvazyaktA ochI nathI. vAcakavarge dhyAnamAM rAkhavuM ke zAstrakAroe mekSa pAmanArA jImAM traNa varga pADelA che. eka tIrthakarano varga, bIjo gaNadharane varga ane trIje te tIrthakara ane gaNadhara sivAyane sarva mekSe javAvALa vagara A upara jaNAvelA traNa vargo kevaLa te kSe javAnA bhAvamAM ja karAtI kriyAnI bhinnatAne lIdhe judA paDe tema nathI, paraMtu te traNe vargo mukhyatAe te mokSa pAmavAnA bhavanI pahelAMnA bhAmAM karAtI bhAvanA ane pravRttinI bhinnatAne AdhAre ja judA paDe che. temAM trilekanAtha tIrthakara bhagavAnane aMge jema zAstrakAre mUla sUtra niyukita ane bhASya vigeremAM spaSTapaNe jaNAvyuM che ke te jIva tIrthakara thaI zake ke je jIve tIrthakarapaNAnA bhAvathI pAchaLanA trIjA bhave be kAryo jarUra karyA hoya. eka te pAchaLanA trIjA bhavamAM arihaMtAdika viza sthAnakomAMnA eka, be agara sarva sthAnake ArAdhelA hovA joIe, ane bIjuM kArya pitAnuM saMsAracaka traNa bhavethI adhikanuM jeTaluM hoya te badhuM te trIjA bhavamAM zeSa thAya tema kApI nAkhavuM joIe, arthAt tIrthaMkarapaNe AvavAvALA ja tIrthakaranA bhAvathI pAchaLanA trIjA bhave traNa bhavathI adhikanA saMsArane kApI nAkhanAra hoya, eTale tIrthakaranA jIvane traNa bhavathI adhika saMsAramAM rahevAnuM hoya ja nahiM. ahiM samajavuM joIe ke te pAchaLanA trIjA bhava pachI sAgaropame sudhI paNa tIrthakaranA saMsAramAM rAkhanArA karmonA lIdhe rahe chatAM te tIrthakarane jIva pitAnA AtmAmAM tevI gyatA dAkhala kare ke jethI te sAgaropama sudhInA kALanI sthitivALA karmanI hayAtImAM paNa keIpaNa prakAre bhavanI vRddhi karanArA karmo bAMdhe nahiM. - Page #105 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka triIju jo ke bhagavAna tIrthakaranA ja ghaNe bhAge tIrthaMkaranAma karmanI nikAcanA karyA pachI, kSAyika-samyakatvamAM ke kSAyika jevA kSApazamika samyakatvamAM ja vartavAvALA hoya che, paraMtu kadAca tevA keI jIvane kSApakSemika hoya ane teNe AyuSya kadAca narakanuM prathamathI bAMdhI lIdheluM hoya ane tethI tene atyaMta alpakALa mithyAtvamAM javAne paNa kadAca vakhata Ave, te paNa te avasthAmAM te tIrthakarano jIva tevA karmo te naja badhe ke jethI bhavanI vRddhi thavAnuM bane. tIrthakara nAmakarmanI nikAcanAnI sAthe thate prabhAva jaNAvIne, have tIrthakara nAma kamanI nikAcanA kema thAya che? te vicArIe. ' vAcake sArI rIte samajI zake che ke-je je bhavya " samyagdarzanane prApta kare che te sarve bhavyajI samyakatvanA anukaMpArUpa lakSaNadvArA te samyakatvanI sAthe rahevAvALI dharmanA mULarUpa evI mitrI bhAvanA dvArA AkhA jagatanA sarva jIvone karmathI rahita thaIne mekSe javAnuM Icche che. e svAbhAvika ja che, ane tethI samyaktvavALo jIva cauda rAjalakanA sakaLa-jaMtuonI bhAvayAM ciMtavavAvALo hoya che, ema kahI zakAya che. paraMtu bhaviSyamAM tIrthakara, gaNadhara ane mUka kevaLI thanArA cha jagatanA jInI mukti mATe ane pitAnI mukti mATe kevA vicAra kare che? te kharekhara samajavA jevuM che. bhagavAna tIrthakarane jIva jagatanA sarva jIne uddhAravA mATe viziSTa AlaMbanene huM sthApanAra thAuM ane sarva jIvone te AlaMbana jarUra uddhAranArUM thAya evA vicAravALA hoya che, ane tethI ja teo te bhavamAM arihaMtAdika vIza sthAnake dvArA jagatanA ane mokSa pratye doranArA hoya che. ane tethI tevA jI trIjA bhave tIrthakare thAya che. . . . . . aNadAbhAvanA javAnuM thayAnA Page #106 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata ane jeo mAtra pitAnA kuTuMbane ja tevI rIte doranArA heya che, ane tethI tevA jI trIjA bhave gaNadhare thAya che. paraMtu je je jagatanA jIvone ke kuTuMbanA jene mokSanuM AlaMbana denArA ke te devAnA vicAramAM layalIna banatA nathI, paraMtu mAtra pitAnA AtmAnA uddhAranI IcchA rAkhI mAtra pitAnA ja uddhAramAM layalIna thAya che. teo trIje bhave mUka kevaLI eTale sAmAnya kevaLI thAya che. A upara jaNAvela hakIkata vicAratAM spaSTapaNe mAlama paDaze ke samyakatvanI nIsaraNImAM rahevA mATe jema navapadanI ArAdhanAnI jarUra che, tema tIrthaMkarapaNuM meLavavA mATe, jagane uddhAra karavAnI bhAvanAnI saphaLavA karavA mATe vizisthAnaka ArAdhavAnI jarUra che. che mATe tatvatrayI, navapadI ane viMzatisthAnaka e traNe upayogI ane bhinna-bhinna svarUpe ArAdhanIya che ema spaSTa samajAvo. dhyA...na...mAM... rA...kha...vA...je...vuM !!!! che 0 paramArthavRttine udaya dharmakriyAnI saphaLatAne che pAye che. 0 1 nA sthAne laI janA hitanI ciMtA - adhyavasAyanI zuddhinuM sUcaka che. ja kSAyikasamyakatvanA dhaNI siddhabhagavatenI sAhajika che karUNAnI oLakhANa virala jene ja thAya che. ? Page #107 -------------------------------------------------------------------------- ________________ AUTEISMO WHY ka s [ Agamika-tattvajijJAsAne tRpta karanAra, pUjya AgamasamrATa, Agamika- tanA talasparzI vyAkhyAtA, Agama jyotirdhara dhyAnastha svargata AgamoddhAraka AcAryadevazrInA tAtvika vyAkhyAna Adi sAmagrIne saMkalanarUpe devagurU-kRpAthI chellA daza varSathI prakaTa thatA "Agama ta" mAM kama pramANe trIjA pustakamAM pUjya Agama dvArakazrInI tatvadaza daSTithI apAyela chuTaka vyAkhyAne ke lekhe, nibaMdha AdinuM saMkalana vyavasthita karIne rajU karavAmAM Ave che. puNyavAna vivekI AtmAo gItArtha-muni bhagavaMtanA caraNamAM besIne viveka daSTinI keLavaNI karI A vibhAganuM dhIra-gaMbhIrapaNe vAMcana, manana karaze te Agamika mahAsAgaranA bahumUlya virala motIono vizALa saMgraha jaDI Avaze. | vivekI-tatvapremI AtmAo A vibhAgane vivekadraSTithI rasAsvAda le. tevA zubhAzayathI prayatnapUrvaka tathAvidha-sAmagrInuM saMkalana karyuM che. pUjya Agamadhara-mahApuruSanI aNamola prasAdIrUpa A vibhAganA TUMkA paNa mArmika vyAkhyAna Adine tAtvika-paricaya meLavI Agamika padArthonA avagAhanane puNya lAbha meLave. .] A. 3-2 Page #108 -------------------------------------------------------------------------- ________________ $ dharmamAM sUkSma buddhinI jarUra [ vikrama saMvata 2000thI 2006nI sthiratA daramyAna tabiyatanI asvasthatAe chuTaka Apela aneka vyAkhyAne paikI zrI nemubhAInI vADI gopIpurA suratamAM jeTha vada 5 ne ravivAre pUjya Agama dvAraka devazrIe Apela vyAkhyAnane utAre pUjya AcAryazrI hemasAgara sUrIzvara bhagavaMte karela, te parathI vyavasthita goThavI ahIM rajU karela che. saM. sumakucA 1 gha gharmArthamina ; anyathA tabuddhayaiva tadavyAghAtaH prasajyate // Arya prajAnI mAnyatA zAstrakAra mahArAjA AcAryadeva zrImAn haribhadrasUrIzvarajI mahArAjA bhavya jIvonA upakArane mATe dharmopadeza karatAM thakAM pharamAve che ke A saMsAramAM Arya prajA janmathI, saMskArathI ane vartanathI dharmanI IcchAvALI ja hoya che. keIpaNu Arya manuSya, adharma karate hoya te paNa adharma karavAmAM te rAjI hete nathI, Arya manuSya dharma e che paNa kare, paraMtu e che paNa thayele dharma hRdayane saMtoSa ApanAre thAya che. AvI samaja-buddhine dharanAre Arya manuSya adharmane kharAba gaNe ane dharmane sAre gaNe ja ! dharma taraphanA enA vartanathI pitAnuM hita thatuM jANe khuzI ane adharma thatuM hoya tyAre evAne hRdayamAM DaMkha ke glAni thayA Page #109 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIju sivAya rahe ja nahi. tyAre vicAre!!! dharmane mAnavAmAM-dhAravAmAM hRdayane saMtoSa thAya ane adharmane mAnavAmAM-dhAravAmAM jyAre asaMteSa rahe tyAre ja hadayanI kharI sthiti kayI che? te nakkI thAya! - hRdayanI kharI sthiti e ja dharma pratye prema ane adharma pratye reSa. A be vastu Arya paNAne pAmela dareka prajAmAM nakakI thaI javI joIe. A vAta khAsa dhyAnamAM rAkhavAnI che ane te tarapha pUrepUruM lakSya ApavAnI dareka samaju vargane atyaMta AvazyaktA che. nakala kenI nIkaLe? jyAre eka ja padArthanI pAchaLa anekonI paDApaDI hoya-kharIdI mATe dareDa paDatA hoya, tyAre ja tenI hajAre nakale nIkaLI Ave che. nakala kyA padArthanI bane? ke jenI kIMmata duniyAmAM vadhAre pramANamAM hoya. dhULanI, mATInI, tAMbAnI, pIttaLanI ke lekhaMDanI nakale kema nIkaLatI nathI? kemake tenI jagatane bahu kImata nathI. jyAre tenuM cAMdIhIrA-mANeka-khetI vigerenI DhagalAbaMdha nakale Aje nIkaLI paDI che, je padArtha kImatI heya tenI ja nakala duniyAmAM vadhu pravate. je padArthanI duniyAmAM kIMmata ja hatI nathI agara ochI hoya che tenI nakala nIkaLatI nathI. have ApaNe pahelAM e nakakI karavuM che ke-"dharma kiMmatI che ke nahiM?" jo dharma kiMmatI ja heya te jagatamAM tenI nakala hoya temAM navAI ja nathI. ane je dharma kIMmatI na hoya te tenI nakla paNa hoya nahi, jyAre ekanA bhege aneka vastuonI prApti thaI zakatI hoya tyAre samajavuM joIe ke te aneka vastuo karatAM eka ja kIMmatI che-ema jarUra gaNI zakAya. bhAgyane ja pratApa te ahIM janmane aMge vicArIe ! janme che te te cokkasa nAstika hoya ke Astika hoya paNa janmanuM sthAna pAme che, temAM Page #110 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata te zaka nathI. janma kene? janma e pitAnI prArthanAne, mAtAnA mane rathane ke chekarAnI IcchAne? . eTale ke-zuM koI dUra ubhelA svarUpavAna karIne joI tevA chokarA mATe prArthanA karI? ke zuM mAtAe kaI rakhaDatA chokarAne joI tevA chekarA mATe mane ratha sevyA? zuM koI chokarAe paNa huM AvI mAne peTe janme te sArUM? AvA judA judA vicArane amala thAya khare? A badhA pratApa kone? konA prabhAvane ? bhAgyanA pratApane ja janma kahI zakAya. have e bhAgyanA prabhAvamAM ApaNI pitAnI sthiti pitApaNAmAM ja rahe te mAnava-janmanI kIMmata ApaNane na ja thAya, jema bAdazAhane zAhajAdo sAhyabImAM janme, sAhyabImAM ucharyo ane sAhyabImAM varyo, sukhI pAdazAhanA zAhajAdAne daridranI dazAne vAstavika khyAla kyAMthI Ave? jagatanI samagra daSTie je jovAmAM Ave-vicAra karavAmAM Ave te ja vAstavika sthiti samajI zakAya. bAdazAhanA zAhajAdAnuM dRSTAMta eka bAdazAhane zAhajAdo khUba khUba lADamAM ucharela hate. te reja bapore nAstAmAM ghImAM taLelA meMdAne suMdara-vAdiSTa khAjAM vApare, kyAreka jharUkhAmAM besate ane rastA paranA bhikhArIone ghera-ghera "dejo mA-bApa' karI deTalAnA TukaDA mATe TaLavaLatA joI ane dANApIThamAM verAyela anAjanA dANA vINatA keTalAka bhikhArIone joI belI uThato ke "A leke Ama zA mATe ghera-ghera rakhaDe che? dANu vINavA zA mATe paDApaDI kare che? A leke khAja kema khAI letA nathI? nAhaka dhamAla zA mATe?" A savAlanA javAbamAM hajurIyA te zAhajAdAne khAjAnI vAstavikatAne khyAla zI rIte Ape? Page #111 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 15 pustaka trIju bAdazAhanA zAhajAdAne garbhazrImaMtAI ane rAja-samRddhinA lADa-ucheramAM bhikhArIonI viSama sthitine khyAla kayAMthI hoya? manuSyapaNunI kiMmata bAdazAha zAhajAdo ja sukhamAM, ucharyo sukhamAM, ane vanya sukhamAM. jethI tene bIjAnI daridratAnI kIMmata nathI. tema ApaNe manuSya janma pAmyA chIye. ucharyA chIe paNa manuSyapaNumAM ane varyA paNa manuSyapaNAmAM, AthI ApaNane manuSyapaNunI kIMmata nathI samajAtI ! ApaNI jAtanI apekSAe cAlIe te manuSyajanmanI kIMmata nathI, paraMtu jyAre jagatanI draSTie cAlIe-tapAsIe tyAre ja manuSyabhavanI vAstavika kIMmata mAluma paDe, jyAM sudhI ApaNe jagatanI draSTie na joIe tyAM sudhI manuSyabhavanI kIMmata ApaNane na samajAya, jema khAvAnI muzkelI bAdazAhanA zAhajAdAne mAlama na ja paDI ! jenuM draSTAMta ApaNe pahelAM vicArI gayA chIye...!!! tame je rIte jamyA che ane hAla je sthitimAM che, te jotAM manuSyabhavanI kIMmata tame na ja samajI zake te-barAbara che. ethI tame sau kaI pitAne nahi jotAM jagatanI draSTie jotAM zIkhe. je jIva kene mAne? jaina jIva zabdane keTaluM vyApaka mAne che. ane ane e jIva zabdane keTale saMkucita rAkhe che ! ajaina zuM kahevAnA? kIDImakoDA vigere hAlatA-cAlatA jethI zarUAta karavAnA. pRthvIvAyu-vanaspati Adi kAryamAM e jIva nahi mAnI zake. tame jaina che, paNa kALIAnI joDe peLIAne bAMdhe te vAna nahi Ave-paNa sAna te jarUra Avaze. tevI rIte tame temanA saMsargamAM rahI hAlatA-cAlatAne jIva mAnI levA lAgyA. AvI mAnyatAvALAne jaina kahevAya ? e te jainetaranuM ja vacana gaNI zakAya. e te teeja belI zake. pRthvI-pANuM-agni-vAyu-vanaspatine Page #112 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata kADhI nAkhI phakta trasa jIvane ja jIva mAnavAnuM jainane kadI paNa pAlave nahi. have AgaLa vadhIe ! jIva kene kahevAya? te ke - zarIra dhAraNa karavAvALe mAtra jIva. tamee kahevAmAM-bolavAmAM jainapaNuM rAkhyuM ! paNa jIvanI oLakhamAM jainapaNuM gumAvI dIdhuM che, eTale ke jenetarapaNAnA vicAree tamArA gharamAM sthAna meLavyuM che. jeTalA zarIradhArI eTalA jIva evuM keI di kahyuM kharuM? jagatanA saghaLA jIe keIne keI rUpe zarIra te dhAraNa karelAM ja che. - tamee sarasava jeTalAne jIva mAnyA paNa merU jeTalAne pheMkI devAnI vAta kare che, eka bAju jagatanI jeTalI iMdriyena jIdevatA, nArakI, manuSya, badhAne rAkhe ane bIjI bAju kaMdamULAdi soyanI aNI upara Ave teTalA rAkhe ane jJAnI mahAtmAne pUche ke jIva zAmAM vadhAre che te teo kaMdamULAdi anaMtakAyamAM jIva vadhAre che, tevuM ja kaheze, ane te keTalA guNa, te ke- anaMtaguNa, A badhA merU jeTalA ne to tamoe jIvamAMthI ja bAtala karI nAkhyA. | jainetare ke jeo pRthvI-pANa-agni-vAyu ane vartamAnamAM vijJAnathI siddha evI paNa vanaspatine jIvamAMthI kADhI phakta trasajIvone ja jIva mAnavA lAgyA ane tame jaina hovA chatAM paNa temanI ja mAnyatAmAM rahevA lAgyA, paraMtu jeTalA zarIradhArI teTalA badhAne cha gaNI zakAya. paNa A badhuM tamane kyAre samajAya ? jyAre sAcA jaina bane tyAre. jagatanI draSTie jotAM zIkhe. ApaNe manuSyapaNuM pAmyA ane A badhA ja laTakatA rahyA, kAraNa zuM? pRthvI-pANI-agni-vAyu-vanaspati-pazu-paMkhI vigere badhAya che chatAM emane manuSyapaNe keTalI muzkelIvALuM che? e tyAre ja samajAya ke jyAre bIjA ne vicAra karatA zIkhIe! Page #113 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIju 17 manuSya potAnI sthitimAM rahI anya jIve tarapha draSTi sarakhI paNa na kare teA tene anyanI muzkelInA khyAla ja kayAMthI Ave ? mATe ja jagatanI draSTie dareka vastunA khyAla karavA jAie, ane ema bane te ja vAstavika sthiti samajI zakAya. dhama e mahAna kIMmatI cIja : paraMtu e manuSyapaNuM maLyuM keAnA pratApe ? zu ApaNe ApaNI icchApUrvaka tene meLavyuM che ? ApaNane maLyuM ane bIjAne kema nathI maLyuM ? ene javAba e ja hAi zake ke ApaNane manuSyapaNu maLyuM te ApaNA ja puNyanA pratApe. A kSetra, uttamakuLa, uttama jAti, pa'ce'driyapUrNatA, lAMbu AyuSya ane deva gurU dharmonA ceAga-A badhu zAne AbhArI ? kahevu' ja paDaze ke dharmane. tyAre have e bAbatamAM spaSTa kahI zakAya ke dareka cIja karatAM dhama aneka gaNA kI'matI che ! eka cIjathI aneka sukhI thAya tyAre te cIja kImatImAM kImatI gaNI zakAya. have dhama jyAre kImatImAM kImatI che tyAre tenI ja pAchaMLa nakalIne darADA hAya ja, je mAlanA ghaNA grAhaka hAya tenI nakalAnA daroDA phATayA sivAya rahe paNa ni nahi. dharma A lAka tema ja paraleAkanuM sukha Ape che. dhama jema meAkSakalane ApanAra bane che, tema duniyAdArInI cIjo-ka'cana-kAminI, kuTu'ba-kabIlA ane kAyAne paNa ApanAra ane che. duniyAnI sa samRddhine ApavAnI e tAkAtavALA hAya che. AvA dharmanI pAchaLa nakalIonA daroDA hAya emAM navAI jevuM kAMi nathI. sAcA ceAsI aneA : paraMtu sAcA dharma ane tenI nakalane oLakhatAM prathama zIkhavu paDaze. duniyAdArImAM rahelA zAka paNu tapAsIne le che, chatAM kharAba nIkaLe teA tene divasa bagaDe che. tevI ja rIte Page #114 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 18 Agamata bhejananuM paNa bane che. athANuM bagaDe te varasa bagaDe che. lagna karavAmAM chetarAya te phakta A bhava ja bagaDe che. jyAre dharma letAM ThagAya to tenA bhava bagaDe che. - dharma kIMmatI mATe ja tenI thappaDa paNa kImatI, eTale bhabhava sudhI yAda rahI jAya evI. je sadAmAM thappaDa khAvAthI vadhAre nukazAnI thatI hoya te sadAmAM vadhAre sAvacetI rAkhavI paDe che. zAka levAne mATe bajAramAM sAmAnya nekarane mekalAya che, dAgInAnI kharIdI mATe bhAIne mokalAya che ane jhaverAtane vepAra karavo hoya te? te te jAte javuM paDe. kemake tyAM gAya te jabarUM nukasAna sahana karavuM paDe ane vakhate peDhI paNa DubI jAya-te pachI jyAre tame A lekanA kAlpanika-sukhane meLavavAne mATe ATalI cesAI rAkhe che ! te pachI pahelekanA, avyAbAdha sukhane eTale zAzvata sukhanA dhAmarUpa mekSanagarIne batAvanAra dharmane meLavavA mATe keTalI cokasAI rAkhavI paDaze? nakalIothI sAvadhAna : dharma sauthI vadhAre kiMmatI hovAthI tenI Aje nakala karanAra kuTI nIkaLyA che. kayuM sAcuM ke kayuM beTuM? e pArakhavuM Aje sAmAnya mANasane mATe te muzkela thaI paDayuM che. sAcA motImANekanI dukAna karatAM Aje kalacara-mANekanI dukAne Thera Thera najare paDe che. khoTAne daDo hoya tethI zuM sAcA jhaverIe pitAne vepAra cheDI de? nakalIne daroDAne dekhI mULa vastune cheDI devI? kalacarane joI sAcA metIne dhaMdho choDI de? evuM kadI bane kharUM? ane ethI gabharAIne koIe vepAra choDe khare? ke sAvacetI vadhArI, ImITezana dekhIne keIe cekasIpaNuM ke jhaverIpaNuM cheDyuM nathI. paNa sAvacetI vadhArI che. dharmanA phAMTA dekhI dUra rahenArAone evI ja rIte Aje dharmanA aneka phAMTAo hovA chatAM ethI Page #115 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIju kaMTALe lAvavuM joIe nahi. paNa parIkSaka banI sAcA-khoTAne pArakhatAM zIkhavuM joIe! "koI kAMI kahe che, koI kaMI kahe che" ApaNane emAM khabara paDe nahi"--"ApaNe UMDA utaravuM nahi ane kaI ThekANe javuM paNa nahi. AvI jAtanA vicAra karavAmAM Ave te tene zuM artha? ImITezana dekhI gharanuM sAcuM pheMkI devuM ema? sAcA-khoTAnI kone khabara che? evI mAnyatAne dharanAre ke kahevAya? ImITezananI pravRtti dekhI sAcA hIrAne pheMkI de e ke gaNAya ? je ApaNe tene mUrkha gaNIe-aNasamaju gaNIe te pachI dharmanA phAMTA dekhI dUra rahenArA ane satya vastune meLavavAmAM vaMcita rahenArA kevI sthitimAM gaNAya? bArIka buddhithI dhamane tapAsa : A mATe zrI haribhadrasUrijI mahArAjAe cAkunuM jaNAvyuM che ke- jeone dhamanI IcchA hoya teoe dharmane bArIka buddhithI jove. bajAramAM zAkanA DhageDhaga paDayA hoya-tenA DIMTA paNa paDayA hoya tyAM kharIdI karatAM darakAra na karIe te cAle, paNa kIMmatI cIjanI kharIdI karatAM darakAra karyA vagara cAlatuM nathI. parIkSA karyA vagara AMkha mIMcI kIMmatI cIja kharIdAya? bera-jAMbu vigere aMdhArAmAM kharIdAya paNa jhaverAta-hIrA-matI vigere aMdhArAmAM kharIdAya? jhaverAta kharIdavA mATe te AI-glAsa divase paNa rAkhavA paDe che. kemake kIMmatI. tethI parIkSAne avakAza. evI ja rIte dharma kImatImAM kIMmatI cIja hovAthI tene sUkSma draSTithI jovAnI AjJA bhagavAna zrI haribhadrasUrijIe pharamAvI. draSTi-deSaH jema sUryane sUma daSTithI jovAnI jarUra rahetI nathI, kemake te te svayaM prakAzamAna havAthI sarvatra prakAzane phelAve che, tema Page #116 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 20 Agamata caMdra paNa svayaM prakAzita bane che. sUrya ane caMdranI pAchaLa nakalIne dareDA nathI. paraMtu jyAre AMkhamAM roga thaye hoya tyAre te paNa ekathI adhika dekhAya, tema daSTimAM rega thAya tyAre ekanI eka cIja aneka rUpamAM dekhAya. eTale jyAM nakalInI bheLa hoya tyAM kharI vastu oLakhavI muzkela thaI paDe che. mULa vastune kadI na choDe ? evI ja rIte dharmane prakAza paNa svayaM oLakhAI zake che, jo ke tenI nakale karanAra ghaNuM hoya che, paraMtu nakala karavAmAM tene daMbha ane banAvaTa ghaNI karavI paDe che ane e nakala karanArane ADaMbara-beTI dhAmadhUme ane khaTapaTa ane kAvAdAvA karavAnA hoya che ane temAM bheLA ajJAna che dIvAnA pataMgIyAnI mAphaka jhaDapAya che. jyAre teone satya vastunuM bhAna thAya che, tyAre teo kharekharA pioka mUkIne raDI uThe che. ane pharI sAmuM jevA ke sAMbhaLavAnI paNa darakAra karatA nathI. eTale ImITezana nakala karanArathI sAvadha rahI kharA mULa dharmane nahi ja cheDe joIe. laDAIo kenI? - dharma paNa Aje nakalIpaNAthI vIMTaLAyela che, tyAre ja sUkSma buddhithI jovAnI AjJA pharamAvI che. je AryaprajA dharmane sAre ane ucca gaNanArI ane adharmane kharAba tathA nIca gaNanArI. e ja Arya prajAnA saMtAne Aje kharA dharmane mAthe dhULa uDADanArA pAkayA che. copaDImAM ItihAsamAM vAMcyuM haze ke laDAIo ghaNI thaI temAM jara, jamIna ane jerUnI laDAI sivAya bIjuM kAMI vAMcyuM che? dharmanA jhaghaDA kadI vAMcyA che? mahAbhAratanuM yuddha ke rAma-rAvaNanuM yuddha kene AbhArI? zuM dharma mATe thayela che? ghaNAM yuddha jagatamAM khelAyAM, paNa te badhA moTe bhAge ramA ane rAmA mATenA ja hoya che. dharmane mATenAM hatAM nathI. Page #117 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIjuM paraMtu duniyAne sAmAnya niyama che ke- potAnA chokarAne vAMka heya te zakyanA AkarAne mAthe nakhAya che. evI ja rIte ApaNAmAM paNa evA keTalAka kharA dharmathI vaMcita rAkhavAmAM ane nakalImAM bheLavI devAmAM kAbelIyatapaNuM bhegavI rahyA che. evAmAM dharmane dhvaMsa karanAra hoya che, evI bahurUpI ToLIthI janatAe sAvadha rahevA jevuM che. dinapratidina-vepAranI-gharanI ane bIjI dhamAcakaDIo ke laDAIone ToTo nathI, e laDAIone hisAba nathI, paNa dharmamAM matabheda prasaMge thatA vicAra saMgharSone dharmanI laDAIo gaNAve ? kemake dharmasthAna e te beDI bAmaNInuM khetara! je Ave te laNe. evI bIjI DhagalAbaMdha laDAIo vAMcatA-sAMbhaLatA chatAM dharmanI ja laDAI lakhI mAre evAone Azaya janasamUhane dharma rUcithI aLagA karavAne dharmahIna banAvavAnuM hoya che. e sivAya emane dhaMdhe ja nathI. ramA-rAmAnI laDAI! vepAranI laDAI! hakkanI mArAmArI vigerenI laDAI ! pustake keTalAM lakhyAM? A te duniyAnI mUrkhAIne-bheLapaNane ke ajJAnatAne lAbha uThAvavAvALA uThAve chekahe che ke dharmayuddha. dhamane rasAtALa pahoMcADavAne e lekone dharmane nAme ThagavAne raste che. dharmanA paDIkAM vecavAvALA Arya dezamAM-Arya prajAmAM janmelA A dharma upara kalaMka zI rIte daI-sAMbhaLI ke caDAvI zake che? laDAIomAM jenuM nAma nizAna nahi. lagabhaga cAlIsa maTI laDAIo thaI, temAM dharmanI kaI? kadAca anArya prajA dharmanI gaNe paNa Arya prajA kema ja kahI zake ? A mATe ja pU. AcArya zrI haribhadrasUrijI mahArAjane kahevuM paDayuM che ke dharma karavAnI IcchAvALAe dharmane bArIka buddhithI jovo. dharmanI kriyA karavAmAM bArIka buddhi Page #118 -------------------------------------------------------------------------- ________________ rara Agamata rAkhavI. ane je bArIka buddhi nahi rakhAze te te ema thaze ke huM dharma karuM chuM, paNa vAstavika te dharma karato nahi hoya. Aje evA ImITezana dharmanA paDIkA vecavAvALA ghaNA nIkaLyA che ane pharamAvI rahyA che ke "jAo tame dhama! jAo tame adhama !' sarTiphIkeTa ApatAM pahelAM pitAnI sthitine jarA jeTale paNa khyAla rakhAya che ? gharanA ja sarTiphikeTa denAra saTiphIkeTa detAM pahelAM parIkSA pasAra karavI paDe che, te dhama-adhamInA sarTiphIkeTo detAM pahelAM dharmane pAraMgata thavuM paDaze ke nahiM? paraMtu tene jarA jeTale vicAra karyA vagara Aje gharanA sarTiphIkeTo denArA ghaNuM nIkaLyA che. AvAonA phaMdAmAM phasAtA AtmAo dekhAvamAM te ArAdhaka raheze paNa samyaktvane te nAza ja thaze !!! buddhi dharmanI-samyakatvanI-AjJAnI hoya, paNa sUkSmabuddhi na jaLavAya te kyAreka ajANatAM paNa AjJAviruddha vartana thaI javA pAme ! jemake-zAstramAM vaiyAvaccana prasaMge eka bhAvika zrAvakanuM dRSTAnta Ave chetatvadaSTi para dRSTAnta kaI eka nagaramAM sAdhuonA saMparka ane upadeza-AdinA zravaNathI raMgAyela keka bhAvika zrAvake abhigraha lIdhe ke-"je koI sAdhu-sAdhvI ahiM padhAre, temAM zvAna sAdhu-sAdhvInI vaiyAvacce bhaktine lAbha lIdhA vinA bhajana nahi karuM !" bhAviyoge vihAra-kame sAdhu-sAdhvIo ghaNA padhAryA, paNa kaI plAna-mAMdA nahi, eTale sUkamabuddhi vinAne te mugdha zrAvaka cAra-cha mahinA pachI manamAM duHkhI thavA lAge ane pitAnI jAtane Page #119 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIju 23 abhAgI mAnavA lAge ke-"oha! mane lAbha na maLe, koI sAdhu-sAdhvI padhAre ne mAMdA paDe te mane lAbha maLe!" A daSTAntamAM sUkSmadaSTi-tAvikabuddhinI gerahAjarIthI vaiyAvaccanI bhAvanA dekhAvamAM lAgatI chatAM paNa ArAdhya-pUjya sAdhusAdhvIjI mahArAjAone mAMdA thavA devAnI aniSTa bhAvanAne piSaka nivaDI jAya che ! zAstrakAroe vaiyAvaccane apratipAtI rUpa viziSTa guNa tarIke varNavyuM che, paNa te mATe sUkSmabuddhi te Avazyaka che ja !! vaiyAvacca mATe jJAnI bhagavatee jaNAvela che ke A jagatamAM dharma ArAdhana karavAnA asaMkhya mArgo che, asaMkhya vege che. e badhAmAM eka ja yoga e che ke je mATe jJAnI-mahAtmAone paNa khUba khUba lakhavuM paDyuM che. darzana-jJAna ane cAritranA phaLo meLavelA kaI di phegaTa paNa jAya, darzanaAveluM paNa cAlyuM jAya, jJAna meLaveluM paNa uMdhu pariName, cAritra AveluM paNa nAza pAme, paraMtu karela vaiyAvaccanuM phaLa te kadIja aphaLa jatuM nathI. paNa sUkSmabuddhi-tAtvikadaSTi vinA A vaiyAvacca paNa aniSTaphaLa ApanAra nivaDe che. A badhuM dhyAnamAM rAkhavuM. vaiyAvacca e mahAna guNa : koIka vakhate zAstromAM vaiyAvacca adhikAramAM tenI khUba prazaMsA karI, te ema samajI levAnuM nathI ke jJAna-cAritra ane tapanI gaNatA karI ! jene je vakhate adhikAra cAlatuM hoya tene ja uddezIne khAsa kahevAmAM Ave che. tamArAmAM jema lagna vakhate gIta te paraNanAranA ja gAva che ke bIjAnA? te e uparathI samajI levAnuM nathI ke bIjA bhAIonI gaNatA karI! bAkInAne oLavyA! bhagavAnane keNuM mAnI zake? A saMbaMdhamAM bhagavAna gautamasvAmIe bhagavAna mahAvIra Page #120 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 24 Agamata mahArAjane vaiyAvacca aMge pUchatAM bhagavAne kahyuM che ke "glAnamAMdA sAdhu-sAdhvInI vaiyAvacca karanAre hoya te ja mane mAnanAre" ane "mane mAnanAre hoya te jarUra mAMdA sAdhu-sAdevInI vaiyAvacca karanAra hAya" AvI rIte AcArya mahArAje vaiyAvaccane udezI upadeza Ape. eTale ke badhI vastuo paDavAvALI banI paNa jAya che, paNa vaiyAvacca e evI vastu che ke je paDe ja nahi. cakavatI cha khaMDane mAlika kahevAya. jene devatAo paNa na jItI zake teTalI badhI tAkAta e dharAvatA hoya, paNa temAMya vaiyAvacavALAne jItI zakyA nahi. kemake bAhubaLI pAMce yuddhamAM bharata cakravartIne jItI gayA che. e vastune sAMbhaLavAthI paNa vaiyAvaccanuM viziSTa mahatva samajAya che. vADAbaMdhInuM pariNAma Aje vADAbaMdhInA pariNAme e dazA thaI rahI che ke-dharmanI buddhi hovA chatAM pariNAme dharmane nAza thAya evuM banI jAya che, kemake nakalIone jyAM dareDe hoya tyAM kalacaranA tejamAM aMjAI jaI sAcI vastune khoTI mAnI cheDI de che, AthI ja pU. A. zrI haribhadrasUrijIe vAraMvAra kahevuM paDyuM ke "sarva vastuonA AdhAra bhUtadharma che paNa buddhizALIe dharmane bArIka buddhithI parIkSA karavAnI jarUra che.' have dharmanI bArIka buddhithI parIkSA kayAre thAya? dharmanuM lakSaNa zuM? parIkSA AgamAdi dvArA kevI rIte thAya te have pachI Page #121 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pApa karatAM pApavRttinI vadhu bhayaMkaratA | [vi. saM. 195 amadAvAda sadgurU bhakta dharmapremI zeThazrI mehanalAla choTAlAlanA ujamaNu prasaMge pU. bahuzrata Agame ddhAraka AcArya bhagavaMtanA ve. su. 11nA maMgaLadine jaina saMsAyaTI amadAvAdamAM thayela maMgaLa pravacanane utAre pU. A. zrI hemasAgara sUrIzvarajI ma. pAsethI maLyo che te ahiM vyavasthita karI raju karela. bhAvIyege AnA pAchaLanA pAnAM gUma thavAthI A vyAkhyAna adhurUM chatAM khAsa upayegI dhArI ahIM raju karyuM che. ra.] pApanA dasa mukhya hetuo hisAnRtAdayaH pazca tattvAzraddhAnameva ca / krodhAdayazcatvAraH zate pApasya hetavaH // pU. A. zrI haribhadrasUrijI dharmopadeza karatAM be vastu jaNAve che, eka pApanI nivRtti ane bIjI dharmanI pravRtti. A bemAM kaI vastu prathama daDha karavI? jaina zAsananuM tattva samajanArA, jainadarzananuM tattva samajanArA rAgadveSa jItavA tene ja tattva mAne che. jJAnAdikanI utpatti svAbhAvika che. paNa kayAre? kinArA karmane nAza thAya tyAre! kemake vAdaLAM khase ke sUryane prakAza taiyAra ja che. vAyare sUryanA prakAzane banAvate nathI, mAtra vAdaLAMne khaseDe che. dareka dharmanuSThAna achatA jJAnAdikane pragaTa nathI karatA, paNa tenI uparanAM karmonAM paDale khaseDI nAMkhe che. vAdaLAM khasavAthI sUrya ApoApa prakAzita thAya, tema karma paDela javAthI AtmAmAM rahelA svAbhAvika jJAnAdika. guNe ApoApa pragaTa thAya che. Page #122 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata mehanIya karmanI adhika evI 69 kaDAkoDa sAgaropamanI sthiti te yathApravRttithI anupayoga-anAbhoge teDI nAMkhI che. huM jIva chuM. mane karma lAgelA che. teTaluM paNa jyAM jJAna nathI, evI 70 kaDAkoDI sAgaropamanI sthitivALI ajJAna dazAnI rakhaDapaTTImAM duHkha bhegavatAM bhegavatAM 68 sAgaropamanI sthiti teDI nAMkhI, bhavitavyatA anukULa hoya tyAM karma bAMdhavAnAM zeDAM hoya, teDavAnAM vadhAre hoya. samyaktva vagaranA cha karma teDe thoDAM ane badhe vadhAre e kharuM! paNa bhavitavyatAnI anukULatA hoya tevA mithyAtvIne paNa karma teDavAnAM vadhAre. nArakImAM tIvra vedanA hoya te bheLavIne je karmo mithyAtvI teDe te karatAM mithyAtvanA ge bAMdhe vadhAre. je jIva nArakIne, tiryaMcane, devane ke manuSyane heya paNa te je samakitI hoya te tenuM bhegaveluM duHkha eLe na jAya, jyAre mithyAtvIe duHkha bhagavyuM te lagabhaga eLe jAya che. duHkha upajAvanAra upara samakitIne TheSa na Ave. azAtavedanInAM karma bAMdhIne AvyuM. aMtarAya kamane, azAtAne udayakALa atyAre vadhate hoya, tyAre pelAne mAravAnuM-mAravA laI javAnuM mana thAya te te vakhate samakitIne te udaya bhegavI levAnI taiyArI hoya. enI mAnyatA e ja hoya ke pele nimitta bane. ApaNane azAtAne udaya na hoya te keInI tAkAta nathI ke vAMko vALa karI zake, mATe tenI upara huM dveSa karuM ! tapasyAmAM, svAdhyAyamAM madada karanArA, vaiyAvaccamAM madada karanArA upakArI zAthI? nirjarAmAM sahAya karanArA hovAthI upakArI che. e pramANe vedanIne udaya vakhate samakitI mAne ke A manuSya mane azAtAnI nirjarAmAM sahAya karanAre che, sahAya karanArA para dveSa kare tenAthI kRtadhra bIje kaze? guNa thaye te bhUlIne deSa gaNe te vyavahAramAM paNa anucita gaNAya che. A pariNati heAya tyAM samakita che!!! Page #123 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pasataka trIju zaraNAgatanuM sarvasvanA bhege rakSaNa! AvI pariNativALe samakitI hoya che, tethI te karma teDe vadhAre, ane ochuM karma bAMdhe! manuSyanAM je dukhe, te duH-tiryaMcanI apekSAe kyI gaNatarImAM! paNa nArakI samakitI hoya te paraspara ghA thAya, mArajhuDa thAya te paNa tenA A ja vicAro! ApaNe manuSya chIe. samyaktvamAM kayI sthiti hevI joIe? karmanA pariNAmone AgaLa kare. nahIMtara ceDA mahArAja sarakhA bIjAne zaraNa ApavA gayA che, te na banata! hala-vihalla te ceDA mahArAjAnI karInA karA thAya che. tene ceDA mahArAja zaraNa Ape che! zaraNa paNa nyAyanuM hatuM. keNikane te rAjya Avaze, mATe hala-vihalane secanaka hAthI ane devatAI hAra Ape. e rIte barAbara samajIne zreNika rAjAe hala-vihalane te ApelAM che. te keNika jhuMTavI levA mAge che. tethI hala-vihalla, ceDA mahArAjAnA zaraNe AvyA che. nyAya-purassaranuM zaraNa che. tenA rakSaNamAM 18 gaNarAjA ane 19mA pite paNa uDI jAya che. badhAnuM khedAnamedAna thaI gayuM, vizAlAne nAza thaye ane te paNa jaina jevA kettara-dharmanI bhedaka nItie. phUlavAlake bhedaka nIti karI, phUlavAluka e sAdhu hatA, paNa svacchedI gurUpratyenIka banI bAhya kaThora tapasyA karanAra hatuM, bhAvI ge teNe zodhI rAkhyuM ke -laDAI nahIM jItavAnuM kAraNa zrI munisuvratasvAminA stUpane ja prabhAva che, ema jANune bhekhadhArI kUlavAlaka sAdhu, prabhAvanuM sthAna evA stUpane ja te nAza karAve, ane tene lIdhe te 19 gaNarAjAnA rAjyane nAza thavA pAme! te vakhate kayA vikalpo uddabhave? ema thAya ke "basa! nyAyane belI keI nahi!" nyAyanuM A pariNAma chatAM ceDA mahArAjAne temane koI ja vikalpa AvatuM nathI. kema? haiyAmAM samakita che. tethI jANe che ke nyAya sAcavatAM game te nukazAnI AvI hoya te nyAya sAcavavAne A. 3-3 Page #124 -------------------------------------------------------------------------- ________________ paNa badhuM che. samakitI te paNa amitI Agamata lIdhe nahIM paNa badhuM karma-saMjogane AdhIna che. A sthiti Ave te ja ArAdhanA thaI zake. samakitI jIva cAhe tevA nyAyanA raste pratye hoya, cAhe tevA kaSTamAM AvyuM hoya te paNa te prasaMge karma pariNati sivAya bIjo vicAra na kare. ethI ja samakitI jIva, kama ghaNuM teDe ane a5 bAMdhe. gADha karma bAMdhavAnA vakhate ApattithI gherAya tyAre agara te sukha vakhate. Toce caDe, te paNa ghaNA karma bAMdhe, ane duHkha vakhate kAyara bananAre, nirmAlya bananAre paNa ghaNuM karma bAMdhe. duHkha vakhate sAdhya na cheDe te mATe ceDA mahArAjanuM daSTAMta kahyuM, kahyuM che kesammI ko ravi du tene alpa baMdha heya. huM ja chuM. ema kahevA mAtrathI alpa baMdha na thAya. je vakhate pApanI pravRtti kare che, te vakhate AtmAnA svarUpathI nirapekSa na bane te a5baMdha heya. pApa pratye dhikkAra, e amegha hathiyAra che dhikkAra" evI jabarajasta vastu che ke e hathiyAra zatruthI paNa baMdha na thAya. 18nI sAlamAM jarmanIne sulehane prasaMga Avyo, jarmanInuM lehI ThaMDuM thayuM nathI. hathiyAra buThThAM thayAM nathI, mitro raNagaNu chaDI gayA! tethI suleha karavAnI jarUra paDe che. mitrarAjyae bhale killA kabaje karyo. dezane bhAga kabaje karyo hoya, badhuM chatAM paNa eka hathiyAra jabarajasta che, ke mitra rAjyanA paDavAthI paNa te buruM nahI thaI zake ke kabajAmAM nahIM levAya. te hathiyAra karyuM? duzmane tarapha dhikAranI najara. jarmanI hAryuM, chatAM IglAMDa-phrAnsa tarapha tenI dhikkAranI najara. e hathiyAra kAbumAM levAya tevuM nathI, te hathiyAranA pratApe jarmana prajA pharI laDAI laDI zakI ! A rIte gurU ma. vivekIne kahe ke--he, samakitI! atyAre tuM mehanA kabajAmAM hovAthI kAyara che, paraMtu A hathiyAra ApuM te barAbara rAkha? kayuM? pApa tarapha dhikkAra! mehanI ceSTAcALA-uccAre vigere tarapha dhikkAranI najara rAkha! Page #125 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIju aMte mehane maryo ja chUTake che! e najara rAkhIza eTale mehane moDA-dahelA paNa maryo chUTake che!" samakIta daSTine pApAcaraNa vakhate alpa-baMdhanuM kAraNa caravaLa, kaTAsaNuM ke cAMdale nathI, paNa moha tarapha dhikkAranI najara che, tethI ja te vadhAre karma baMdha na kare. karma karatI vakhate tenA manamAM-te karavuM paDe che. samakitI hoya tenI dRSTie karma karavuM paDe che, ane samakitI na hoya te tenI daSTi e hoya ke karavuM joIe. karma baMne kare che, paNa e rIte vicAramAM phera che, samyakatva kyAre vaccuM gaNAya? "karavuM paDe che." e abhiprAya hoya te samakitI! evA saMjogomAM AvyuM ke-"mAre karavuM paDe che karavuM joIe, evuM mAnanAranA AtmAmAM dhikkAranI najara nathI. e te pharajamAM gaye karavuM joIe eTale mArI pharaja, eka pApa karavAmAM veTha mAne che, ane bIjo pApa karavAmAM pharaja mAne che ! AmAM samakitIne alpabaMdha, bahu teDavAnuM. AvI pariNatine lIdhe thoDuM pApa bAMdhe. jena cihnane lIdhe, jena nAma dhAraNa karavAthI. pApathI bacAtuM nathI. "jaina" e AlaMbanarUpe bhale paNa A pariNati AvI ke karavuM paDe che, te alapabaMdha, karavuM joIe te piiTathI khasya !!! mithyASTine a5baMdha, ane vadhAre tUTavAnuM kayAre? kaheze ke samakitIne alpabaMdha, mithyAtvIne ghaNe baMdha. te 69 kaDAkoDa teDavI zI rIte! ajJAnapaNe 69 teDavAnuM kahe che." te samaje ke bagIcAmAM 100 abA. be lImaDA hoya te paNa AMbAvADI kahIe chIe. jyAre 100mAM nahIM, paNa A te anaMtAmAM eka navuM samyakatva pAmate jIva, anaMtA gaNAtA sarva jInI apekSAe eka samyakatvI hevAthI te anaMtAmAM eka, e eka haju AMbAvADImAM lImaDArUpa haya, chatAM tene AbA Page #126 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata vADImAM lekhavAthI tema lenAra jUTho na gaNAya ! tema anaMtA mithyAtvI che te karmo zeDAM toDe ane vadhAre bAMdhe ja che paraMtu temAM bhavitavyatAnA ge keI jIva, pApa DuM bAMdhanAra ane vadhAre teDanAra hoya che. ahIM zaMkA karavAnI darekane chUTa che. gautama svAmIjI ma. paNa te nareMja mate parva ? pU. bhagavAna mahAvIra mahArAjA jevA zAsananA pravartaka, ane pU. zrI gautama svAmI sarakhA zravaNa karanAra! chatAM teo mATe paNa prazna karavA mATe, prazna samajavA mATe chUTa ! bApe dIkarAne kahyuM ke beTA AgathI baLAya. chekare kahe kema? te bApane khulAse kare paDe. te puchavAnI chUTa che. praznanI chUTa tethI prazna karyo. ze prazna? prazna e ke-"kaI jagapara mithyAtvIne alpabaMdha ghaNI nirjarA ema kahevAyuM nathI, ane tame tevuM kahe che ! te mAnavuM zI rIte ? te samaje ke keTalAka mithyAtvIne ghaNI nirjara, alpabaMdha paNa heya." ApaNe te ja nigadamAMthI paMcendriyamAM AvyA, ajJAnanI dazAmAMthI jJAnanI dazAmAM te ja AvyA. anyathA ApaNane samajaNane vakhata kayAMthI Avata? mAnavuM ja paDaze ke-zAstrakAre je guNanI prApti kahI che te mithyAtvIne paNa keTalAkane alpabaMdha ane bahu nirjarA mAnIe te ja ghaTI zake. pahelAM ghaNuM bheLavIne eNuM bAMdhe. ema karatAM samyakatvAdika prApta kare. AgaLa caDhe te mekSa pAmavAne, mokSa nAmanuM tatva tyAre ja ghaTI zake, jyAre mithyAtvIpaNAmAM paNa baMdha De ane nirjarA vadhAre thAya. te ja samyakatvanI-mekSa-mArganI ane mekSanI prApti thAya. samyakatva pAmatI vakhate eka kaDAkoDI aMdara sthiti rahe. Page #127 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIju mekSa hetu na kahetAM mekSa mArga kema kahyo? kaheze ke "tnI sthiti teDI temAM mahenata na paDI, ne bAkInI mAtra eka ja koDAkoDInI sthiti teDavAmAM zuM ATalI mahenata !" datnI sthiti paNa aNasamajathI teDI! have te mAtra 1mAM paNa ochI sthiti teDavAnI che! chatAM damAM kAMI nahIM ane bAkInI teDavAmAM tapa-vaiyAvacca-cAritra vagere A badhuM zuM? pApa khase eTale ApoApa thAya che. mohanI tUTe eTale samyakatvAdi prApta thAya che. vAdaLA khasyA ke prakAza thaye. dalmAM tene teDavAnuM sAdhana nahIM. ane chellI ekane teDavAmAM te badhA sAdhana kema?" te samajo ke "bhIMta che, pAchaLa rahele padArtha na dekhAya ATalA cUnAne bhAga kADhe tyAM sudhI kaMI na dekhAya. chello bhAga kADho tyAre badhuM dekhAya. AvaraNane ghaNe bhAga nikaLe paNa chevaTanuM paDa na nIkaLe te kaMI na dekhAya. AMkhe bAMdhelA pATA nIkaLavAthI dekhAvAnuM hatuM, te navuM utpanna nathI thayuM, ema dalhI adhika sthiti tUTavAnuM thAya tyAre samyakatva, jJAna, cAritra navuM utpanna nathI thatuM. hatuM te jAhera thAya che. krama bAMdhyuM che ke- ATalAM AvaraNa javAthI A guNe pragaTa thAya. e mATe saghanazAnaamtrANi mokSanA samyakatvAdi guNene mekSanA mArgo kahyA, dea: hetuo nathI kahyA kamakSaya karatAM karatAM A-mArge cAle. ema kahe che, AthI hetu zabda naDatAM umAsvAtijI mahArAje mArga zabda je. mArge cAlavAvALe gAma banAvatuM nathI. mArga siddha che. ATalA karmakSayathI upazama zreNi yAvat kSapakazreNi dharmanuM pragaTa thavuM svabhAva siddha che. mATe pApane rokavA mATe prayatna kare. pApane kamADa detAM pApa nathI rekAtuM. pApa-pratine dhikkArapUrvaka AgaLanI bIjI pravRtti thAya tyAre rokAya. pApanA hetune tyAga karIe te pApa rekAya. Page #128 -------------------------------------------------------------------------- ________________ oooooptor zrI arihaMta moTA zrI siddha bhagavaMta? 4 . " [pU. bahuzruta-gItArtha puraMdara, AgamavAcanAdAyaka, jaina AgamamaMdira, saMsthApaka dhyAnastha, sva. pU. AgAme ddhAraka AcAryadevazrI e metIsukhIyAnI dharmazALA-pAlItANumAM vi. saM. 198nA bri. je. su. ki. 3 nA reja Apela vyAkhyAna pU. A. zrI hemasAgarasUrIzvarajI ma. pAsethI lakheluM maLela ke je zrI arihaMta ane siddha bhagavaMtanA svarUpagata-mahatvane viziSTa rIte samajAvanAra heI ahIM sudhArI tattva-jijJAsuonA hitArthe raju karAya che. saM.] zAstrakAra mahArAjA zrI umAsvAtijI mahArAja bhavya jInA upakArane mATe prazamarati nAmanA prakaraNamAM ArAdhakanA adhikArane AgaLa karI jaNAve che ke - ArAdhanAne adhikAra AgaLa zAthI lIdhe? te tenuM kAraNa ema samajAya che ke- zrI papAtika upAMgamAM upapatenA bhede jaNavyA, temAM darekane cheDo te jaNAvavAmAM AvyuM ke ArAdhaka che ke anArAdhaka? bAvIza upapAtamAM cheDe ArAdhaka che ke anArAdhaka? tema mukhyatA hovAthI ArAdhanAnA vibhAga jaNAvatAM sUtrakAre sAmAnyathI parelekanA ArAdhaka che ke nahi te vivecana karyuM? parAkanI ArAdhanA kayAre bane? kevI rIte bane? te prazamaratimAM spaSTa jaNAvela che. jainadarzanamAM ArAdhaka thanAra mATe traNa ja ArAdhanAo samyagadarzana, samyagajJAna ane samyaka cAritranI. A jagA para saheje vicAra thaze ke traNa ja ArAdhanA hoya te paMcaparameSThIne namasakAra zuM karavA kare? paMcaparameSThI ane vIsa Page #129 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIju tIrthakara tathA navapadane namaskAra temAM vibhAga pADaze? ApoApa samaja paDaze ke arihaMtAhika jAtinI, 2SabhAdika vyaktinI, me bALa Adi padathI tapa karI ArAdhanA karAya. chatAM badhAmAM aMtaraMga guNa te uparanI traNa ArAdhanA ja che. bhAva arihaMtanI paNa ArAdhanA heya, AcArya, upAdhyAya, sAdhunI ArAdhanA hoya paNa ArAdhanA-pariNAma samyaktvAdikanI prApti upara na hoya te ArAdhakane nirjarAnuM phaLa maLI zakatuM nathI. vaLI jinazAsanamAM guNane utkRSTa sthAna apAyuM che. te siddhane uttama sthAna maLavuM joIe. prathama siddhane prathama sthAna maLavuM joIe. sarva karatAM utkRSTa arihaMta che tema na kahI zake ! siddho ATha karmarahita che, arihaMte cAra karmarahita che. koIpaNa arihaMtane A cAra karma na hoya tema na ja hoya, siddha thayelA arihaMtane vedanIyAdi che? siddhapaNA vakhate arihaMtapaNuM te dravya arihaMtANuM che. siddhapaNAmAM karmanuM daLIyuM paNa udayamAM na hoya. koI paNa kALe arihaMte vicaratA hoya, tyAre bhAva tIrtha. kara jinanAmakarmanA udayavALA ja hoya. tIrthakara nAmakarmane udaya siddhapaNamAM na hoya, siddhapaNAmAM te dravya tIrthakara, bhUtakALanI apekSAe dravya tIrthakara, bhUtakALamAM thayele banAva, thavAne banAva kAraNa hoya te dravya. zreNika tIrthaMkara thavAnA tethI dravya tIrthakara, pariNAmI kAraNa keNa hatuM? te jIva. je bhAva arihaMta hatA, te siddhapaNAmAM che tyAM paNa dravya arihaMta kahevAya, caudamAne cheDo na Ave tyAM sudhI tIrthakara nAmakarmane udaya heya. siddha AThe karma rahita. eka paNa karma sahita siddha thatuM nathI. siddhapaNAnuM sthAna caDIyAtuM che. tIrthakarane bhapagrAhI karma che. siddha sarvakarmarahita che chatAM zAstrakAre kahyuM, zramaNa bhagavAna mahAvIra mahArAjA tIrthaMkara-jemanA je kaMI paNa nahi La ari kahI siddhone bIjA padamAM mUkyA. " Page #130 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata ahIM baneupara zraddhAnusArI bhale! praznana kare! paraMtu zraddhAnusArI jarUra pUchaze ke A vastu yuktithI kahI zakaze ? kALankSA che zAstrakAranA vacanathI ja je arthagrahaNa karavAne heya. nigadanI avagAhanAo asaMkhyAtI kahIe te vakhate hetu-yukti lAve. dIvAnI jyota ApI zakIe. ajavALuM rUpI temAM bIjuM ajavALuM samAya che paNa te AgaLa jaIne pUche ke ajavALAmAM vRddhi thAya che tema ochI avagAhanA-vadhAre avagAhanA hoya. ochA zarIra vadhAre zarIra rahyA hoya temAM phera pADaze ! sUkSmanA zarIra draSTi bahAra jaghanya-madhyama-utkRSTa vibhAge paNa che. avagAhanAnA vibhAga pADayA tyAM vibhAgo pADelA che chatAM sUkSma zarIra hovAthI nizcita karavAnuM sAdhana muzkela che. A vastu daSTAMtathI samajAvI zakAya tevI nathI. temAM AjJAthI ja mAnavAnuM che. anaMtA jIve sAbita karavAmAM yukti karI zake paNa asaMkhyAtI avagAhanA paDatI hoya te sAbita karavuM yuktithI adhurUM paDe tyAM AjJA ja mAtra pramANa! e uparathI eka vAta dhyAnamAM rAkhavAnI-"jyAM hetu yuktipramANu dRSTAMta cAle tyAM AjJA AgaLa kare te virAdhaka, anuganI vidhine virAdhaka. AjJA grAhya AjJAthI ja siddha che, paNa daSTAMtika-daSTAMtathI siddha thanAre artha AjJA grAhyamAM na laI ja. prathama AjJAsiddha jaNAvI yuktithI Ama sAbita thAya che tema kahevuM. tema na kahe te ItarathI ekalI AjJAne AgaLa kare te anuganI vidhine virAdhaka che. * arihaMta mahArAjA cAra karmavALA, siddha mahArAjA AThe karma vagaranA, yukti puchavAne haka zraddhAnusArIne che. mahAvIra mahArAjA nirUpaNa karanArA, gautama svAmI sarakhA pUchanArA, zraddhAnA nAme yuktinuM devALuM kADhe, te te jainazAsanamAM na pAlave. gautamasvAmIjIne paNa ochAM mane sUtranI racanA te kalpa che. tema kahIe. Page #131 -------------------------------------------------------------------------- ________________ muratika trIju 35 keTalIka vAte samajAvatAM praznottara dvArA samajAvIe te sabhAne samajavuM saheluM thaI jAya che, amuka amuka sUtra praznottara rUpa nathI. AcArAMga, ThANuga badhAM praznottara rUpa nathI, nirUpaNa rUpa che. praznottara rUpe racanA karatAM keTalAka graMtha racelA che. hetu jANavA mATe zaMkA karavAnI, zraddhAnusArIne paNa zaMkA karavAne haka che. arihaMtane prathama melyA temAM yukti che ke nahi? rudra kiyA. vALa Adi sthitimAM AvavuM hoya te puSiya gurumahArAje kahyuM te tatta gAmamAM vyAkhyAna bese, zrAvaka eka samaja vRddha Ave tyAre vyAkhyAna zarU thAya. ne zeThane juvAna cheka marI gaye te dahADe na AvI zakyA. aDadhA kalAka thaye. phalANA zeTha nathI AvyA. ame saMbhaLAvanArA nahi sAMbhaLanArA paMcendriya mAtra che paNa vastu tattva samaje te zrotA kahevAya. tA paMcendriya mAtra che tethI zretA na kahevAya. tattva samaje te zrotA kahevAya. te nathI AvyuM Ama kAraNa che mATe nahi Ave. sAdhu mahAtmAe zarU karyuM. eka rAjA hatA. Ama tema Tahelate hate. kIDI dekhI. tene dekhI e rAga thaye ke tene kuTuMba, strI, rAjya upara rAga na hate. tene saMgharI, tene mATe kaMdore, hAMhaDI, kalmI karAvyA. ahoho! mahArAje navuM kahyuM. pelAe badhuM vyAkhyAna sAMbhaLyuM chatAM svarUpa bIjAne pUchayuM. Aje te bahu sAruM sAMbhaLyuM. zeThe vAtane anuvAda karanArane pUchayuM ke kIDI kevaDI hatI ? te nathI pUchayuM. bIje dahADe zarUAtamAM A vAta pUchI kharI! hA. kahyuM hatuM te kevaDI hatI? zeThe e vAtane kAle caNe cAMpI nakakI karI che. A zrotAnI akkala jevaDI, Ape tevI rIte hAMke jAva te ThIka kahevAya? te te aNa samaju bhramamAM nathI pADayA. kIDI nAmanI dAsI, tene dekhI rAga thaye, tene rANI banAvI, ghareNAM banAvyAM hatAM. kIDI kaI cIja che? te zrotAe na vicAryuM. samajavuM nahIM ne mAnI levuM tene ze aNa AvI sthitie tatvane na jANe. Page #132 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata mahArAja kahe temAM puchAya nahi. zrAvakanuM svarUpa purijhAdA arthane pUche, nizcaya kare, akala calAve, nizcita karI grahaNa kare, Ama hovAthI zraddhAnusArI pUchI zake ke arihaMtane prathama kema mUkyA? siddhanuM pada chatAM arihaMta jevuM nathI. zraddhAnusArIne te pUchavAne haka che. yuktithI pUchavuM, zraddhAnusArI-takanusArI be prakAranA zrotA che. nirTe zAti, kata-jagyA e be sUtro judA karavA paDayA. takanusArI sasaMkhyAdika dvAre vaDe sAbIta karaze te ja te mAnaze mATe tenI vyAkhyA judI karavI paDe che. zraddhAnu sArIne paNa samajAvavuM ja paDe. zraddhAnusArI bhale zraddhA rAkhe ! paNa zakya padArthomAM hetu AdithI samaje. mATe ardhA karmavALA, ardhA guNavALA arihaMta che. siddho bamaNA guNavALA che. temane nIce naMbare kema rAkhyA ! A prazna jarUra karI zake kema? siddha ekalA jainazAsane ja mAnyA che tema nathI. mekSe gayelA cho. bIjA matavALA paNa mAne che. nA barihaMtAI jame madrALa arihaMtanA zAsanamAM siddhinI dazA kahI che te bhAvane pAmelA. siddhonA arihaMta nathI nIkaLavAnA, arihaMtanA siddho nIkaLaze. arihaMtapaNuM karmodayajanya cIja che jenI nakala nahi. tIrthakara nAmakarmane udaya hoya te ja arihaMta. arihaMta mahArAjane aMge nAma karmane aMge ja saMbaMdha e ja vAta dhyAnamAM rAkhIzuM. devavaMdana bhASyakAra mahArAje NAmajiNA jiNaNAmA, ThavaNajiNA puNa jiNi dapaDimAo / jiLajhIvA. mAnA samavALA " A gAthA dvArA cAra niyata kema kahayA ! te samajAze. jinezvaranuM nAma kema lIdhuM? jinezvara na letAM jinezvaranuM mahAvIra evuM nAma kema lIdhuM? sthApanAmAM temanI mUti kema lIdhI? jinezvaranI pratimAja levAya, doraDuM Adi na levAya, sthApanA eTale tenA abhiprAye je Page #133 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIjuM kiyA te sthApanA jina kahI de, pratimA ja kema lIdhI? sadbhAva sthApanA jinezvaranI pratimA ja kahevAya, jinezvaranA jIvane ja dravya kahevAya. gazALa Adi apradhAna jine hatA, tene dravyajina kahevA hatA." jinezvaranA ja AgaLa-pAchaLanI avasthAvALA che te paNa dravya jina, ge zALA, jamAlI vigerene dravya jinamAM kema dAkhala na karyA? abhavya aMgAramardakane dravya AcArya kahI zake te zALAne dravya jina kema na kahe? aMgAramardakane dravya AcArya kema kahyA? khyAlamAM rAkhavuM ke jinanAma karma prakRti bAMdhavAne aMge, baMdha-udaya-sattAne aMge levAnuM che. siddha karmanA udayane lIdhe nathI. AcAryAdikapaNuM karmanA udayane lIdhe nathI, te lApazamika bhAvane lIdhe che. kSaye pazama niSpanna bhAvene aMge che. mukhyapada tevuM ja arihaMtanuM che. te nAma kamane bAMdhanArA hoya. tIrtha karanAma karmanI prakRtinA udayavALA che. ATha prAtihArya heya, AvA arihaMte hoya te arihaMta mahArAjanA zAsananA AlaMbane siddhone namaskAra karIe chIe. keIpaNa Astika-darzanamAM mukta na mAnyA hoya tevuM che ja nahi. temanA siddha Ave ke nahi? arihaMtapadanI anuvRtti laI le. arihaMtana zAsananA avalaMbane thayelA 31 guNe batAvyA che te guNovALA siddhone ja namaskAra. tema AcArya, dhanurveda AcArya vaidaka, naiyAyika, vyAkaraNanA AcArya yAvat zAstranA AcArya, A badhA te AcArya levAyane ! arihaMtanA zAsananI bahAranA AcArya AvI jAya. arihaMtapadanI anuvRttithI te nahi Ave. arihaMta mahArAjanA AcArya-upAdhyAya-sAdhuo ja levA, mahAvIra mahArAjA-traNa lekanA nAtha, advitIya padavIvALA, temanI uparane rAga mekSane aTakAvanAra thaye. mahAvIra mahArAjA sarva Page #134 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata - guNasaMpanna, tenA uparane rAga mekSa aTakAvanAre, gautama svAmI sarakhAe rAga karyo. gautama svAmI sarakhAe mahAvIra mahArAjA para karele rAga. rAga karanAra kAcI dazAmAM nathI. baMne kAcI avasthAmAM nathI, chatAM te ja rAga mokSane aTakAvanAra sneharAgarUpa che. kAraNa mahAvIra mahArAjAe khulluM karyuM te tIrthaMkara tarIke, gurU tarIke, tAraka tarIke che chatAM bhavAMtarIya rAganuM mizraNa thayuM, eTale tIrthakara tarIke rAga dekhAya chatAM mekSane aTakAvanAra thaye. fputro ma ra gharamaNa jAnA he gautama! A rAga che. bhavAMtarane anusarIne rAganI sthiti rahI che. bhavAMtaranA saMbaMdhathI thayele rAga kevaLa aTakAve che. mekSe gayA tyAre e rAga chUTa. vItarAgapaNane rAga thaye. satya guNavAnanI ArAdhanA thAya. satya guNavAnapaNe ArAdhanA thAya, chatAM samyakatvAdi traNanuM dhyeya na hoya agara ulaTapAlanuM, mArApaNAnuM dhyeya hoya te nirjara thavAnuM muzkela paDe. "muvaARpavaUTM sineko vAgaHiajhA" eTale ke--kSamArge pravatelAne paNa sneha va zRMkhalA che. vajanI sAMkaLa AtmAne aDacaNa karanArI nathI. mekSamArga pAmatAne rokanArI vajInI sAMkaLa che neha, e vajAnI sAMkaLa hevAthI vIre kIvaMta g camo na =aa varI mahAvIra paramAtmA hayAta rahyA tyAM sudhI bhavAMtarIya snehane rAga rahyo, ethI pU. zrI gautama svAmI kevaLajJAna na pAmyA. vyaktinI ArAdhanA chatAM paNa je guNa upara laya na hoya, guNanuM dhyeya na hoya, guNanI prAptinI AkAMkSA na hoya te mATe dhyeya na hoya te kaI paNa prakAre ArAdhaka thaI zake nahi. navapadanuM ArAdhana kare, cAhe vaza sthAnakanuM ArAdhana kare; paraMtu dhyeya eka ja hovuM joIe. samyak darzanAdikanuM ja dhyeya hAya, bIjuM dhyeya ArAdhakane rAkhyuM pAlavavAnuM nathI, traNa muddAthI the muddo rAkhe pAlavavAne nathI. Page #135 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka triIjuM samyag darzanAdika traNa tAla sAvana tapa traNanI saMpatti te traNe saMpattine ArAdhanAmAM tatpara hoya tevAe zuM karavuM joIe ? jaMgalamAM pAMca sAta jhuMpaDAnuM gAma vaseluM tyAM dIvA-devatAne vyavahAra ja nahi. aMdhArU thAya eTale gharamAM aMdhAruM bharAI jAya. eka pAhera sAsue ulecavuM, pahora sAsare ulece pachI chekare. ulece. eka pahora vahu ulece. roja cAra jaNA pahera sudhI ulece. savAra thAya eTale have aMdhArUM ulecAI gayuM. rAta paDe eTale ulecavA mAMDe. aMdhArUM ulece. jaMgalI aNasamajamAM mahenata kare te tene pAlave. A rIte jainazAsana nahIM samajanArA duniyAdArI che. aMdhArAne arUpI mAnI le, naiyAyika abhAvarUpe mAne, jaina zAstrakAra caupazI sUkSma pudgale mAne che. eTale ene ulecavAnI vAta asaMgata tema, ratnatrayInI ArAdhanA batAve che paNa te arUpI che. arUpIne zI rIte ArAdhIe? ane e rIte te ame paNa mUrkha banIe ! ! ! eTale ke samyaktvAdi traNa arUpI gaNe che. arUpIne ArAdhavAnuM jaNAve che te aMdhArAne ulecavuM zuM khoTuM? aMdhArA. ulecanArA ajJAna gaNAya. ame taddana arUpIne zI rIte ArAdhIe? arUpIne ArAdhavA taiyAra kare che ane tame kaI zreNie mUkavA mAge che? arUpIne muThImAM levAya? dUra karAya? ArAdhanA kare te tenI ArAdhanA zI rIte! vAta kharI ! manuSyane zaMkA thAya, temAM Azcarya nathI? mahAvIra mahArAje paNa zraddhALu putrAdika zrAvakone yuktithI samajAvyA hatA. huM kahuM ne mAnI jA tema nahi. gozALAne zrAvaka Page #136 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 40 Agamata tenA manane mAnanAre. thavA kALe thavAvALuM che. ApaNe karavAnuM ja nahi. tene samajAvavAne mATe duniyAdArIthI na belAya tevA zabda kahevA paDayA. eka zrAvaka kuMbhAra hatA. keIka pheDI nAkhe te Aveza Ave? zuM karIe! banavAkALe bane che tevuM mAnanAre, pheDayA mAne. sajA karUM mAne. mArA pheDayA mAne kaI rItie? mAnavuM kaMI ne cAlavuM kaI? * pitAnA devanI mUrti nahi mAne. musalamAne mUrti nahi mAne. pAI upara zahenazAhanI mUrti. musalamAne makAna tamAruM lIdhuM te tamAma putaLAM teDI nAkhe. hajArenuM kharca kare. AvI sthitivALA paNa eka pAImAM paNa tenI AkRti karaze. ghasAyelI pAI nahi le. TIkITa ghasAyelI nahi le. neTa DhAMpamAM zuM che? tasvIra ke bIjuM kAMI? dekhADavAnA judA ne cAvavAnA judA ! AvI rIte dekhADavAnA-cAvavAnA judA hoya tenI te mAnyatA, pAI te ghasAyelI paNa levAnI nahi! vartavAmAM cakakhI mUti-chApa joIe. belavAmAM makAnamAM putaLuM na joIe. pArakI mUtio teDe. pAI paNa ghasAyelI kAmanI nahi. AvI dazA hoya se varSanI uMmare, 80-70-tnI uMmara zAmAM kADhI ? dekhADavAnA ne cAvavAnA judA tema mAne che. thavAnuM hoya te thAya! zI rIte kahe ke sajA karUM. pheDanAre kyAM? sabhyatAmAM aDacaNa nathI AvatI paraMtu meDhe hAM hAM kare. aMtaHkaraNa kabUla na kare. chevaTe e draSTAMta dIdhuM. tArI strI. tenI sAthe keI anAcAra kare te tuM dekhe te tuM zuM kare? tiya vacanathI paNa strIne parAbhava na sahana kare te Arya manuSya parAbhava sahana zI rIte karI zake ? banAva banyA nathI te pahelAM kahe che ke mArI nAkhuM jIvathI! sabhyatA ullaMghIne daSTAMta devuM paDyuM te vagara TheThANuM paDe tema na hatuM. mArI strI kharAba nathI, koI AvyuM nathI, pite Page #137 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka trIjuM vicAra karI. banAvane aMge keTalI asara thAya che? Aveza Adi zA mATe te karyo? - je thavAnuM che te thaze tema mAnatA hoya te manuSyane samajAvavA mATe sabhyatAnI AgaLa jaIne dAkhalA devA paDe che. - have arUpI cIjane tame jaNAve che ke ArAdho. rUpI cIjane ujaLI karIe. samyaktvAdikane zI rIte ArAdhavuM? ArAdhanIya cIja ja nathI te akSara mAtramAM rAkhyA navapadamAM! arihaMtAdika pAMcanI mUti hoya ne darzanAdicAramAM ekalA akSare ja melavA paDayA. arUpI hovAthI mAtra nAma ja rakhAya che. " kadAca kaheze ke-arihaMtAdika rUpI paNa siddha mahArAja kyAM rUpI che? tene AkAra kema lIdhe? arUpI darzanAdikane AkAra le nahihara siddhanI mUrti cheDI gho! siddha arUpI che, darzanAdika arUpI che. nyAya bane mATe sarakhe have joIe. jamemAM ne udhAramAM baMnemAM be-du-cAra ja kahevAya. nyAya e jame mATe judo ane udhAra mATe judo kAma na lAge. je guNakAra bhAgAkAra jame mATe te ja udhAra mATe hoya. jame udhAramAM rIta judI na hoya. arUpInI mUrti thatI hoya te samyaktvAdikanI mUrti hevI joIe. tame te beghAghaMTu rAkhyuM. eka arUpInI mati bIjA arUpInI mUrti nahi. ene artha zuM ? siddhanI avasthA bhe eTale phAve che. samyaphadarzanAdi rUpImAMthI arUpI thanArI cIja nathI. pahelA rUpI temAMthI siddha thayA pachI arUpI thayA. samyaktvAdika haMmezA arUpI cIja che. siddhonI mUrti rUpImAMthI arUpI thanArI cIja che. e badhAM karatAM moTo savAla e che ke rUpImAMthI siddha thatAM mUti thavAya che e vastu mAnI laIe paNa eka savAla e siddha dazAmAM palaMkAsana hoya te niyama nathI. keI paNa evuM Asana nathI Page #138 -------------------------------------------------------------------------- ________________ gamata ke je Asane anaMtA mele nathI gayA, tyAra pachI siddhapaNAmAM AkAra ke le? paraMtu siddhanI mUrtimAM niyama karyo? amuka AkRtie siddha thAya te niyama nathI. sarva saMsthAne zarIranA, sarva AkAra karmodayajanya ! saMsthAna chaemAM mekSe jAya. saMghaya. NamAM eka saMghayaNa, paNa saMsthAnamAM niyama nahi eTale zarIranA AkAramAM niyama rahe ja zAne ? devatAo uMdhA pADI saMharaNa karatA hoya, bhAvanA caDatAM zreNImAM mekSe jAya. aMdhakanA ziSya ghANImAM palAtA mekSe gayA, tyAM payaMkAsana, kAryotsarga vigere kayAMthI lAvavAM ? mekSe janArA mATe Asanane niyama nathI. siddhanA padamAM AkArane niyama rahevuM na joIe. e te tame niyama rAkhyo che. navapadamAM siddhanI mUrti bIjA AsanavALI na dekhI. siddha sarva Asane thAya ne tame be ja AkAra le te tamArI gharanI maryAdA ke bIju kAMI ! jagatamAM je siddhapaNuM mukhya mArgamAM AdirUpa, sAdhanarUpa AdhArarUpa te siddhapaNuM karyuM? bhagavAna jinezvara mahArAjanuM, tethI be prakAranI melanI maryAdA, eka paryAyanI eka kALamaryAdA mekSanI. maryAdAne khIle mArgane khIle rAkhyo hoya te bhagavAna arihaMta mahArAje tethI siddhapadamAM e dazA levAne lIdhe siddhapadamAM be ja AkAra lIdhA. be ja saMsthAna mAnavAmAM AvyA. eka palyakAsana, palyAMkAsana jene palAMThInuM Asana, kAyetsargAsana kAM te palyAMkAsanA e siddha mahArAjanuM, tethI siddha mahArAjanI mUrti be ja AkAranI hoya. A uparathI siddha mahArAja arUpI chatAM bIjA padamAM rAkhyA che tene akSaramAM rAkhyA che. have te zI rIte karavI? jJAnAdikamAM aMdara uddezIne udyama kare zI rIte ? Adi adhikAra agre vartamAna ! ! ! Page #139 -------------------------------------------------------------------------- ________________ | -zrI vardhAna svAmine nama : AgAmota 252 annon vIra ni. sa. jaina da za nanI 6 vikrama saM. - daSTi e che 203ra eka e hi sA nI ma ha ttA ! A [ ma IT....daMtavvA chuM pustaka nuM ra ha cA dareka matavALAe ahiMsAne parama sthAna Ape che ane te ahiMsAnA uccasthAna dvArA pitAnA matanuM gaurava paNa mAne che. vAstavika rIte vicAra karIe te ahiMsA ekaja evI cIja che ke jemAM samaju ane aNasamaju evA sarva jIvanA hitane samAveza thAya che. dezavizeSa ane jAtivizeSe karIne bhASAnA bhedanI vicitratA hovAthI temaja sthAvara ane jaMgama evA be prakAranA prANIonI agara spaSTa-bhASA bolanAra ane aspaSTa-bhASA belanAra prANIonI athavA saMketane samajanAra agara saMketane nahi samajanAra prANIonI vicitratA hovAne lIdhe ke evAM bIjA aneka kAraNone lIdhe satya ane asatyapaNAne nirNaya kare, te sarva jIvamAM eka sarakhI rIte hoI zaktA nathI, tema hete nathI. Page #140 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata vaLI jainetara-navALAo ekalA satyazabdane AgaLa karanArA hoya che, ane teo yama ke niyama kuzaLadharma ke vrata satyanA nAma uparaja caDhAve che, paraMtu teo jagatanA padArthone vibhAga tattvanI daSTie ke tatvanA nAme karatA nathI, tethI AtmakalyANa ke mekSamArganI ArAdhanAne mATe vaparAtA vAkyane satya tarIke gaNavA ane te sivAyanA amakalyANa ke mokSamArganI pratikULatAvALA vAkAne asatya tarIke gaNavA taiyAra thayelA nathI, ane tethI teone tatvadRSTine anulakSI bolAtuM satya ane jagatanI daSTi ke je asatya hoya te paNa vyavahAra-bhAvanA satya tarIke gaNIne satya mAnavuM paDe che ane tene AdhAre nidhana evA manuSyane paNa nAmathI lakSmIpati hoya te lakSmIpati kahe vyAjabI gaNe che, ane tevA aneka vacane bAhya-jagatanI daSTithI tatvadaSTie satya nahi chatAM satya tarIke gaNAya che. paraMtu tevA jaganA vyavahAranA satyane tattvadRSTine jaNAvanAra zrI jainazAsana ja satya ane asatyathI juduM pADI vyavahAra bhASA tarIke oLakhAve che. ane tethI te vyavahAra bhASAne jainazAstrakAro nathI te satyanI kaTimAM mukatA, tema ja nathI te asatyanI koTimAM mukatA, kemake tevA vyavahAra-vAkyane AtmakalyANa ke mela mAnI ArAdhanA ke virAdhanAnI sAthe saMbaMdha rahete nathI. AvI rIte jainadarzana ane jainetaradarzanomAM satyAsatya ane asatyane aMge svarUpane bheda che eTaluM ja nahiM, paraMtu jainadarzana kAre "satyane niyamita bolavuM joIe" evA arthane niyama sAmAnyajJAnI mATe te azakya mAne che, paraMtu parama jJAnIo paNa mATe sarvathA azakya mAne che. kemake jaina ane jainetara daSTithI e vAta te sarva koIne kabUla ja karavI paNa paDaze ke vivekI-manuSyae vacanane bolatAM mAtra satyapaNAne ja vicAra karavAnuM hoya che ema nahiM, paraMtu Page #141 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka the' je vacana bolavAmAM Ave che, te pite kaI Avezane lIdhe bolate na hoya, temaja zrotAne jarUrI-hitakAraka hoya. A sthiti vicAranAra manuSya ema kahI zakaze ke bIjA vratanuM tattvaja e che ke vaktAne je vacana ahita karanArUM na hoya ane zrotAne hita karanAruM hoya, paraMtu ahita karanAra na je hoya tevuM ja vacana bolavuM joIe. eTaluM ja nahi, paraMtu tavadaSTie asatyapaNe nizcita thayelA evAM vAka paNa vyavahAra-daSTie juThanI pratIti karAvatA hoya tevAM vAkya vivekIone bolavA paDe che ane tene mATe jaina zAstrakAroe bhASAnA bhedomAM satya ane vyavahAra evI be bhASAo besavAnuM rAkhI asatya ane bheLavALI bhASA bolavAne ja mAtra niSedha rAkhI bIjA mahAvrata tarIke tene jaNAvI che. tethI jainadarzanakAroe bIjA mahAvratane juThuM nahi bolavuM evA nAme ja rAkheluM che. have A viSayamAM vadhu vicAra karIe te mRSAvAdathI je dukha thAya che, te sarva jIvone thatuM nathI, paraMtu bhAva-vizeSane ke tene guNa-avaguNane je jANanAra hoya tene ja thAya che. eTale kahevuM joIe ke mRSAvAdanA viSayamAM sarva prajA paNa eka sarakhI rIte duHkhanA viSayamAM AvatI nathI, te pachI sarva jenA viSayamAM sarva che te tenA viSayamAM Ave ja kayAMthI? evI ja rIte adattAdAna viramaNa, maithuna viramaNa ane parigraha viramaNane aMge paNa ghaNA vicArane avakAza che ane tene ja lIdhe jaina zAstrakAre pahelAM hiMsAthI nivartAvArUpI mahAvrata sivAya bIjA mahAvratamAM sarva jene viSaya tarIke letA nathI ane dabaMga savanIyA 0 ema kahIne prathama mahAvratanI aMdara ja sarva jene viSaya tarIke jaNAve che. Page #142 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata je ke te vAkyamAM vAcya-padArtho ane grAhya-padArthonI apekSAe viSaya-vibhAga karavAmAM Ave che, paraMtu ahiMyAM te vAkyane artha sarva--jene duHkha karanAra tarIke gaNune levAmAM AvyuM che. eTale have A vAta spaSTa samajI zakAze ke-mRSAvAda vagere pApasthAna sarva ne sAkSAt dukha karanArA thaI zake agara thAya te paNa tenA karatAM mukhyatve hiMsA e ja evuM pApasthAnaka che ke enA viSayamAM AvelA sarva che ke jeo dezabhede bheTavALA hoya, jAtibhede bhedavALA hoya, bhASAbhede bheTavALA heya-yAvatu gatinA bhede karIne paNa bheTavALA heya evAone paNa duHkha karanAra thAya che. koI paNa manuSya, koIpaNa jAnavara ke koIpaNa prANI ke koipaNa jIva pitAnA vadhane ke pitAnI upara thatA balAtkArane ke pitAnI upara karAtI mAlikIne ke pitAnI upara karAtI pIDAne ke pitAnA karAtA prANa-viyegane aniSTa gaNyA sivAya rahetuM ja nathI. jagatamAM jevI rIte maraNa sarva prANIone aniSTa che, tevI ja rIte sarva prANIone vadha-balAtkAra-tAbedArI-pIDA-e paNa aniSTa ja che. ane tethI ja bhagavAna jinezvaradevee aniSTa evI hiMsAne varjavA mATe tathA ISTatama evI ahiMsAne AdaravA mATe ekalA prANuviyega nahiM karavAno upadeza na ApatAM vadha-balAtkAra-tAbedArI-pIDA ane haraNue pAMce vastu eka sarakhI rIte varjavA lAyaka che. e DhaMDhere jAhera karIne ahiMsAne upadeza Ape che. A sthAne zAstrakAra mahArAjAoe bhagavAna jinezvara mahArAje karelA DhaMDherAne jaNAvanAra zabdo nIce pramANe mUkyA che. "savve pANA savve bhUmA savve jIvA save sattA Na haMtavvA Na majjA veyavA, Na parighetavA, Na paritAveyavvA, Na uddveyvaa||" Page #143 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka cothuM A zabdo vAMcanArA ane vicAranArA manuSya sahelAIthI samajI zakaze ke keIpaNa kIDI-mAkhI-Adi prANI ke jhADa-pAna-phaLa-phUla jevA bhUte ke manuSya ane hera pazu, pakSI jevA che ke bAkI keIpaNa zarIrane dhAraNa karanArA sarve jagatmAM pitAnA karmanI vicitratAne aMge vicitra avasthAmAM rahelA che, chatAM temAMthI kaI paNa bheda vadha Adine lAyaka nathI. upara jaNAvelA vAkyane vicAranAra manuSya samajI zake tema A che ke-phakta jinezvara mahArAjanuM zAsana ja keIpaNa jIvane keIpaNa jIvavadha vagere karI pIDA upajAvavA lAyaka nathI, ema gaNatuM. hoya che, tethI "manuSyAdi prANIo bIjA prANIo upara pitAthI judI rIte vartavA mATe hakkadAra che agara temane te hakka paramezvare Ape cheevI mAnyatAne upara jaNAvele jaina-zAsanane upadeza sarvathA amAnya karAve che. . A vastu jyAre samajavAmAM Avaze tyAre sujJa manuSya samajI zakaze ke A sUtra cAstrinA viSayane jaNAvanAruM nathI, paraMtu sabhya phitvanA viSayane jaNAvanAruM che. ane A vastu samajAze tyAre zAstrakAre A vAkyane samyakatva nAmanA adhyayananI zarUAtamAM kema jaNAvyuM che? tenuM tattva samajAze. jyAre A vAkyane samyaktvanA ja bhUla tarIke samajavAmAM Avaze, tyAre te vAmAM vAparelA tathya pratyayanuM tAtparya samajAze. sAmAnya rIte vyAkaraNane jANanArAo e vAta te samajI - zake tema che ke tavya pratyaya zakya vagere gya arthamAM vyAkaraNanI dRSTie vAparI zakAya che, ane tethI ahiM tavya pratyaya dvArA niSedha karIne anya-darzanakAre che. pratikULa prANIone haNavAdikane cegya gaNIne cAlatA hatA te vastu sarvathA ahiM amAnya karavAmAM AvI che, ane spaSTa zabdathI jaNAvI dIdhuM che ke-prANa vigerenA saMjoge sahAya jevI dazAe pratikUlatAvALA heya te Page #144 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamota paNa te pratikULatAvALA prANI vigere je pratikUlatA kare che, te mAtra pratikalatAne pAmanAra jIvonA karmanA phala pramANe ja kare che, eTaluM ja nahi, paraMtu te pratikULatAne vivekI manuSya te kharekhara melanuM sAdhana gaNe che, paraMtu te vAtane dUra rAkhIe te paNa pratikRla lAgatA prANI ene paNa vadhu vigere karavAno hakka che, te vAta jana zAsana mAnya karatuM nathI, . AvI rItanA hakkanA vicAramAM A sUtra utAravAthI A vAkayane samyakatvAdhyayananuM vAkaya kahI zakAya ane tethI ja A vAkaya ke sUtra paraspara viruddhatAvALuM nahi rahe. kemake bhagavAna jinezvara mahArAjAnA A vAkyane anuvAda karatAM bhagavAna jinezvara mahArAjane gaNadhara mahArAjAoe arihaMta bhagavaMta kahIne oLakhAvelA che. ane arihaMta zabdane vAstavika artha ja e che ke, Indra Adika dee azokAdika ATha prAtihAryathI karelI pUjAne jeo lAyaka hoya te arihaMta kahevAya. te arihaMtapaNAne vakhANavAthI pUjAnAM vakhANa thAya che. ane vidhAnamAM sare vaLA vigere kahevAya che, paraMtu jyAre vacce pratyayane vicAra karavAmAM Avaze tyAre A sUtra paraspara virUddhatAvALuM nathI, ema mAluma paDaze eTaluM ja nahiM, paraMtu mithyAdarzananI jaDa ukheDI nAMkhI samyaktvanA mULa kevI rIte vAve che? te samajAze, ane jaina darzananI ahiMsAnI bArIkAI paNa samajAze. Page #145 -------------------------------------------------------------------------- ________________ S havAnI kAra [ pUjyapAda AgamatattvapArA, Agamika-vyAkhyAtA, prauDha pravacanika, gItArthamUrdhanya, dhyAnastha sva. AgAme ddhAraka AcArya devazrIe zrutajJAnanA ataLa-sAgaramAMthI viziSTa pratibhA-- pazamAdi baLe aneka hitakara tAtvika padArtha-rane saraLa zailimAM mumukSu-jijJAsu jI samakSara ju karavAnuM bhagIratha prayatna AjIvana karela, temAM paNa varace maLI AvatA samaya daramyAna gujarAtI, saMskRta, prAkRta Adi bhASAomAM bALapayegI viziSTa jhamakavALI suMdara mArmika padya-racanAo paNa karela. 5. AgaddhAraka AcAryadevazrInI viziSTa vidvattA ane Agama-pAramitAthI paricita vidvAne paNa ghaDIbhara mugdha karI de, tevI prAsAdika-lAkSaNika zailIvALI sumadhura bAlabhogya-bhASAmAM paNa kevuM ojasabharyuM svarUpadarzana kavitvazaktibaLe pU. AgamedvArakathI karAvI zakatA ? tene paricaya mATe khUNe-khAMcare paDI rahela ghaNI-ghaNI avyavasthita-sAmagrImAMthI yathAmati saMkalana karI A vibhAgamAM prativarSanA krama pramANe raju karavAmAM Ave che, A vakhate paNa tevI keTalIka navI vAnagIo prastuta che. saM.] Page #146 -------------------------------------------------------------------------- ________________ / 4 zrI vItarAga-paramAtmastutiH.. (15 105. 4 5. 10 thI) murtA'mUrtAn aNUn sthalAn , jaDAn cetanasaMyutAn / darzayan kevalaM prApa, namaste sarvadA prabho ! // 12 // avAptottamadharmA'pi, jagatprekSya vyathA''kula / naraNopAyamAdizaH, namaste sarvadA prabho ! // 16 // dhAryA maitrI mudA kAryA, karuNApekSaNa' punaH / satve zreSThe'vame nIce, namaste sarvadA prabho ! // 14 // yAiyo bdhe| mRSA steya. abrahya mamatA tathA / iti diSTa svarUpasthaH, namaste sarvadA prabho ! // 15 // bhamA mArdavamRjatA, muktiH zauca tapo yamaH / brahmA'kizcanatA cAktA, namaste sadA prabho ! // 16 // nigRhItA na kecinnA-nugRhItAzca jantavaH / roSAttoSAcca bhagavan : namaste sarvadA prabho ! // 17 // vapuSi vanitA na te, na cAstra na ca mAlikA / jagadvilakSaNAtmA tvaM, namaste sarvadA prabho! // 18 // na hanaH kasyacid vA. nAnyastrIbhiH kRtA rtiH| zaizavAt zAnadhArI tva, namaste sarvadA prabho ! // 19 // kRpAluH paramaH satya-vAdI yAcitasAdhanaH / brahmacarya dharaH zreSTha, namaste sarvadA prabho ! // 20 // na krodho na mde| mAyA, na ca lobhaH na kaliH ratiH / na premalAsya-hAsyAdi, namaste sarvadA prabho! // 21 // yathAtha paramANosva, samayasya ca jhAnabAn / kha-pradezasya dRSTA sva, namaste sarvadA prabho! // 22 // (maza:) Page #147 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI siddhacakrastutiH sArva siddhigataM sadathakathakaM sUtrapradaM mauninaM, sadboghi subudhaM namAmi caraNaM zuddhaM tapaH zaGkaram / etanmaNDalamaya'madriripubhiH zrIsiddhacakrasthitamAnandodadhikaumudIzvaravaraM zrIpAlasaukhyapradam // ja zrI-tAraMgAmaMDana zrI-ajitanAthaprabhustutiH AnandodadhicandramA bhavimanaHpaGkahA jinaH, tAraMgAdhiSa AtmarUparamaNA jJAnAmRtAmmonidhiH / zreyaskandavitAnavAridanibho mokSAlayaikasthitiH, dezAcchIajito jitAntararipurbhadrANi dhaH sarvadA // zrI-posInA tIrthamaMDana zrI-pArzvajinastutiH kalyANAmbudhivardhane zazadharaM sadbodhavallyambuda, zuddhajJAnapayojabhedanavidhau vairocana niya'tham / saccAritramaNipradAnadalitonmAhAdizatrUtkara, posIne jinapArzvamAptamahitaM staumyanvA bhaktibhAkU // ( bhAI nUtana varSa !!! [ pU. Agama dvArakazrInI dekharekhamAM tAtvika-sAmagrIthI bharapura prakaTa thatA "zrI siddhacaka pAkSikanA AThamA varSanA prAraMbhe pU. AgameddhArakazrInI apUrva pratibhAbharI kavana-zaktinA paricaya rUpa keTalAMka padyo khUba ja bhAvavAhI hAI ahiM vAcakenI sAhityarasAsvAdavRttinA saMteSAthe raju karela che. mA. 4-2 Page #148 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 1e Agamata (savaiyA ekatrIzA). nUtana saMvatsaranA aMke dharIe abhinaMdana zrIkAra, vijyavaMta ne jayavaMtAe siddhacakane jayajayakAra | sukhasaMpada uttama pada pAmyA "yatra" thakI mayaNa zrIpALa, tima bhavijana e "yatre sevanathI varaze siddhi vadhU varamALa . (vasaMtatilakA) . A svarNa dina Aja ugye savAre, ne katapavela phaLI AMgaNa Aja mahAre | e kAmakuMbha maLIye muja geha mahAle, zrI siddhacaka smaratAM bhava-tApa TALe che arihaMta - siddha- bhayavaM - sUrInda sUtradAtA, muni-badhi-jJAna-caraNAMtapacaka karmakSettA vaMdI sadA mudA huM-siri siddhacaka trAtA zrIpAla bhUpa mayaNa, huA je siddhi netA. siddhAntadhArI huMphamAM munIndrasvAmI karamAM nirdoSa bhAve ramatAM, siddhAnta pUrI gharamAM karI sAta varSa purAM, navamitra sAthe naMdI zarU thAya Aja hArI vAMcaka! aSTamAbdI. prabhuvIra-ukta-sUti, gaNabhUta graMtheja sUtre niryukti-cUrNi-vRtti-vyAkhyA vidhi che sUtre hetu suyukti sAthe, samajaNa apAvuM nitye upakAra kema bhUluM kahe ? bhavyalaka! satye. mujanAma sthApI jagamAM, siri siddhacaka prema navaratna mUkI mujamAM, siddhAnta zilI neme saMsAravadhI vANI, pAzcAtyanI ke paranI divA jinekta ulaTI spaze nahi ja dharanI. zubha bhAva prema rAhe, yAcuM kSamA huM nitye * yadi hai jinendra ulaTu-aMte kahuM huM satya siri siddhacaka vinave siri siddhacaka vaMdI ArAdhake vahe sau, AnaMda-thAna naMdI. Page #149 -------------------------------------------------------------------------- ________________ $ zrI siddhagirirAja stavana rAga-jinavara jagata dayAla, bhaviyAM jinavara jagata dalAla) dekhe giri ziratAja, sayaNa! dekhe giri ziratAja (AMkaNa) bIje nahi e giri sama jagamAM, tIratha jaMtu uddhAra ! eha kAraNathI bhAgye jInavara; puMDarIka gaNadhara sAra !! sayaNa. 1. padacArI (1) ekAsaNahArI (2); sacitta karI savityAga (3) ! narabhava lAho lIje suMdara; dharI zIvapadane rAga !! sayaNuM. 2. brahmavatI (4) bhUmi saMthArI (5), AvazyakakArI (6) AcAra! eha tIratha prabhAve anupama, pragaTe ramya vicAra !! saya|. 3. eNIpere bhAve khaTarI' pAle, Atama zedhana kAja! kAyaphaleza niyama vrata darzana; yege zivapada Aja !! saya|. 4. aSTApada vaMde vidyAdhara, nahi bhUcara sama lAbha! bhAkhe vira niNaMda gautamane tima bhavimana zubha lAbha !! sayaNa. 5. tima vAhanase bheTe siddhAcala; padacara sama nahi ze! bharatanRpe nahi carma ratanase saMgha dha vibha!! sayaNa. 6. anyatra paNa thira pAlanathI; kare Atama saMskAra! caitya darzana saMgha darzana melana; pratigAme zubha dhAra !! yaNuM. 7 Page #150 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 12 Agamata nija darzana paradarzana dhAraka, anudana zubha bhAva ! jIvadayA sAdhamika bhakti, jJAna caraNa thiti lAva!! sayaNa. 8. lUka na dekhe dinakara kiraNe tima mithyAmati vaMda! lAbha na pekhe paNa zubha daSTi; dharI jinavANI nisaMda !! sayaNAM. 9. hadaye bhAva dharI zuci nirmala, gurU vANI cita rAkha! siddhAcala giri bheTana Aye, hRdaye dharI jina bhAkha!! sayaNuM. 10. dhana kaNa kaMcana dArA suta sahu nahi parabhava zubha heta ! bhava bhava sukha daI Ape zivapada, jinavara dharma saMketa !! sayaNa. 11. puNya udayathI pApe cetana, narabhava Araja kheta ! dharma zravaNa zraddhA anusarate sakala kuTuMba zubhaseta !! sayaNAM. 12. dAna tIrathavyaya bhoga ne nAza; dravyataNI gati cAra! samajI zANa nara jina tIrthe, karatA bhakti pracAra !! sayaNa 13. samajI zahera suratathI sAthe laI cauvita saMgha sAra! navalacaMda aMta Ave jIvanacaMda; girivara darzana kAra !! saNa. 14. bhaTake kAla anate bhavamAM dIThe na jina dedAra! prabhujI aba tuma zaraNuM pAmI AnaMda lahIzuM apAra! sayaNa. 15. Page #151 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka cothuM zrI tAraMgA-zrI ajitanAtha stavana (rAga-prabhAtI) bApalaDAre pAtikaDAM tame S e dezI nizadina seve saMta sebhAgI deva e manane raMge re. je nija pada deve sevakane; sAdI anaMtane bhegere . bheTa bhavajaladhi parapArA; ajitajinaMda tAraMge re 1 mana vacana tanu zuddhi karIe, jina pUjanane kAle re ! bhAjana malina kare paya pAka; svAda na leze Ale re I bheTa 2 mana IlikA dharati SaTapadane thAve tasa pada bhegI re ! jinavarasuM ekatAna milAvI Atama cida padayegI re bheTa 3 eha pUjA pratipatti bhAkhI aMgAdika tasa hete re thaya ghUI duga e uttarAdhyayane bhUle jaDa saMkete re bheTa 4 jinaguNa samasta sAthe yegI nija pada athI sAcA re meha mahAkaTake jaI jhUjhe nANa rayaNa lahe jAo re ! bheTa 5 suranara kinnara sevita jina pada; nahI zakti eka nAnIre rAya dazAraNa vAta suNIne bhakti AnaMdamaya varaNuM re bheTa 6 pamanan 0 zrI vItarAganI bhakti vidhipUrvaka guNAnurAga daSTithI karAya te avazya aMtaranA mehAdi ? doSone ghaTADe thAya ja che!!! Page #152 -------------------------------------------------------------------------- ________________ * dizAmAMthI maLela S -- -- RA 1 ts [ pUjyapAda AgamajJadhuraMdhara, prAvanika-ziromaNi, AgAmika sUkSamatattvavivecaka,pravarazAsanaprabhAvaka zrI devasUratapAgaccha-sAmAcArIsaMrakSaka, vAdImadabhaMjaka, dhyAnastha sva. pU AgaddhAraka AcArya devazrIe viziSTa zratAnusArI-pazamabaLe UMDA ciMtana-manana baLe ghaNuM Agamika-duha padArtho spaSTa karyA che. te uparAMta jijJAsu dvArA pUchAyela vividha jijJAsAone paNa sugya-zailithI saMtoSavA udAra prayatna karyo che. tene saMgraha saMskRta, gujarAtamAM prakaTa paNa thayela che, tema chatAM keTalAka chUTAchavAyA rahela praznottare teozrInA aprakAzita vyAkhyAna-saMgrahamAMthI maLI Ave che, te jijJAsuonA hitArthe avasaracita egya rUpaka ApI yathAyegya rIte daravarSe " Agama jota' nA cothA pustakanA bIjA vibhAgamAM raju thAya che. te mujaba A vakhate muMbaI khAte jAhera vyAkhyAnamAM thayela praznottarI ke je saMkalanakAra pU. sva. dAdAgurudeva A. zrI. candrasAgarasUrIzvarajI bhagavaMte te ja divase TUMkI nedharUpe judI tAravela. te vartamAnakALe "hiMdu' zabdanI viSama-vikRta vyAkhyAthI upajela vibhinna vicAradhArAnA nirasana mATe upayogI samajI raju karI che. saM.]. Page #153 -------------------------------------------------------------------------- ________________ J. pU. Agama dvAraka AcArya devazrI ! . pra...sA...dI...ta | mArmika-praznottarI (Agamika-tattvapAradA, sarvatamukhI pratibhA saMpanna, samartha tatvavivecaka, pUjyapAda AgamAdArakaAcAryadevazrIe jainetarane Atma tatvanI jaina-darzanAnusArI pratIti karAvavAnA zubha IrAdAthI jAhera-vyAkhyAna daramyAna prAsaMgika-praznottarI dvArA je prakAza pAtharela, te akSarazaH yogya sudhArA sAthe ahIM raju karAya che. A praznottarI vi. saM. 1982 nA je. su. 8 tA. 12-6-32 ravivAre savAre 9 vAge zAka mArkeTa pAsenI mAravADInI vADI-aMdherI-muMbaI mukAme "manuSya jIvananI saphaLatA" viSaya para Apela jAhera vyAkhyAnanA UtArAnA pAchalA bhAge neMdhAelI che. pU. zAsana-prabhAvaka sva AcAryadeva zrI candrasAgarasUrIzvarajI mahArAjanA sva-hastAkSarathI dhAela A praznottarI teozrInA vizALa saMgrahamAM surakSita hatI. te pU. AcAryadevazrInA ziSya pU. munizrI abhyadaya sAgarajI ma. nI preraNAthI pU. A. zrI caMdrasAgarasUrIzvara jana jJAnamaMdira ujajaina (ma. pra.) nA kAryavAhaka zrI kuMdanamalajI mArU mAraphata maLela pU. AgAme ddhAraka AcAryadevazrIne susaMgrahita vyAkhyAna-saMgrahanA jasthAmAMthI maLI AvI che.] * savAla-1 tame koNa che? -ame hiMdu chIe. savAla-2 hiMda eTale zuM ? . . . .. -siMdhu nadInI A bAju rahenArA. pU. AgamedArakazrI-nA! A artha barAbara nathI !!! Page #154 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata savAla-3 kema ? -siMdhu nadI AkhA bhAratamAM vyApaka nathI. vaLI siMdhu nadInI pelI bAjuthI AvanArA mATe kadAca A vyAkhyA saMgata thAya! paNa gaMgA nadIthI ke himAlaya bAjuthI ke arabI samudra taraphathI Ave tenA mATe zuM? savAla-4 te di nI vyAkhyA zI? -eka gatimAMthI bIjI gatimAM jIvAtmA karmaparAdhIna paNe phare che-rakhaDe che evI mAnyatA jenI te hiMdu savAla-5 uparanA arthanI prAmANiktA mATe kaMI pramANe kharuM? -hA! juo ! vyAkaraNa e bhASAzAstranuM pradhAna aMga che. dareka zabda vyAkaraNanA dhAtu dvArA ke zabdasAdhana vyutpattinA niyama dvArA prAmANita thAya. -rdi zabda mATe dhAtupAtamAM guiru-to evuM maLe che. tethI gati-javAnA arthamAM rahela di dhAtuthI hiMdu zabda thayela spaSTa rIte jaNAya che. vaLI kAThiyAvADamAM taLapadI bhASAmAM cAlavA arthamAM "hAlane! heDacane !"_"hAlo! he De" AvA prAge Aje paNa jovA maLe che. savAla-6 A uparathI jIvAtmAne eka bhavathI bIjA bhavamAM javAnI mAnyatAvALo ja hiMdu kahevAyane! -hA, barAbara. savAla-7 hiMduthAra eTale? upara jaNAvela mAnyatAvALA hiMduone rahevAnI jagyA te hiMdurathAna Page #155 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 17 pustaka thuM savAla-8 jIvAtmAnI AvI bhava paraMparA mAnavAnI jarUra zI? -AvuM mAnavAthI kartavyaniSThA jAgRta thAya che. savAla-9 "kartavya aTale zuM? -kSaNika, nazvara, saMsArI padArthonI meha-mAyA aLagI karI kadI nAza na pAmanArA AtmAnA svarUpanI oLakhANa karI tenA vikAsa mATe prayatna kare. savAla-10 saMsArI padArtho nazvara che, te jIvAtmA paNa mRtyu pAme che, eTale nAza pAme che, te bhava-paraMparAnI mAnyatA zI rIte ? -nArA zabdamAM jhU dhAtu che, tene artha vyAkaraNanA dhAtupAThamAM nI badra dvArA "je svarUpamAM hAla che, te svarUpamAM na dekhAya e artha che jIvAtmAne mAtra paryAya-bAhya dekhAva ApaNa daSTithI mRtyu dvArA adazya thAya che, paNa jIvAtmA te kAyama ja hoya, te potAnA zubhAzubha karmonA AdhAre sArI-narasI gatiomAM rakhaDe che. eTale kartavyaniSThAthI samaju mANasa potAnA satakarmone jaltha vadhAre, jethI pazunI gatiomAM jaI vadhu duHkhI na thavuM paDe. satakarmonA jaththAthI sArI-gatimAM jaI sakarmone paNa khalAsa karI AtmA sarvathA karmamukta paNa banI zake che. eTale kartavyaniSThA jIvananI mahatvapUrNa vastu che. te mATe hiMdu zabda dvArA jIvAtmAnI bhava-paraMparAnI mAnyatA mahatvanI che. Page #156 -------------------------------------------------------------------------- ________________ = = = = = = = = =9 che saMsArI-chavanA karmajanya-vitasvarUpa ane temAMthI chUTavA jarUrI bhavyatva ane tathAbhavyatvanA mArmika svarUpane samajAvanAra . pra... zro..tta...rI 4 ) } [5 bahuzruta AgamaidaMparyajJAtA, tattvajJa-ziromaNi, pU.dhyAnastha sva. AcAryadevazrIe pratita~-siddhAta rUpe bhavyatva tathA- bhavyatva jevA maulika zabdonI vyAkhyAmAM jJAnI-gurunI nizrAe gya uhApoha vinA beThuM jJAna meLavanArA tathAvidha baLA jJAnIo dvArA ubhA karAyela aneka tarka-virtakenI paraMparAnA mULamAM prakaraNa saMgatinA vicAranI khAmIthI ubhA thayela visaMvAdane khUba ja gaMbhIra Agamika zilithI, tatvadaSTithI dUra karavAnA karela AchA prayatnane paricaya sujJa tatvapremI janatAne maLe te mATe zrI siddhacaka (varSa 8 aMka 1-2)mAM Apela praznottarI tatvarUci poSaNanA zubha IrAdAthI raju karI che. ta] 1 prazna-pAriNamikabhAvanA bhedanI aMdara jIvapaNanI sAthe je bhavyapaNAne bhAva kahevAmAM Ave che te bhavyapaNuM eTale zuM? samAdhAna-bhavya zabdane yaMgya arthamAM zAstrakAroe nipAta karele che, tethI ja zrItattvArthasUtra ane zrIanuyAgadvArasUtra vigeremAM spaSTapaNe bhavya zabdane arthe mokSa javAne lAyakapaNuM ema karavAmAM Avela che. ke zrIsthAnAMga vigere sUtramAM bhavyazodanI jaze para bhavasiddhika e zabda vAparavAmAM Ave che. ane tene artha, keTalAka bhae jahene mekSa thavAne heya che, tene bhavasiddhika kahevAya, e karavAmAM Ave che, paraMtu Page #157 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka ceAthuM TIkAkAre bhavasiddhika zabdane zabdArtha e pramANe kahyA pachI bhAvArtha jaNAvatAM bhavasiddhika zabdathI bhavya le ema jaNAve che. 2 prazna-bhavasiddhaka zabdanA arthamAM sIdhI rIte zI aDacaNa AvatI hatI ke jethI bhAvArtha tarIke bhavya svabhAva le. paDe ? samAdhAna-saMsAracakamAM bhavya be prakAranA hoya che, jeo bAdarapaNuM, trAsapaNuM vigere pAmIne manuSyapaNuM pAmatAM samyagadarzana, jJAna ane cAritrarUpI mekSa mArganI ArAdhanA karIne mekSane meLavI zakyA che, meLavI zake che, ane meLavI zakaze; paraMtu keTalAka bhavya bhavyapaNAnA svabhAvane dhAraNa karavAvALA chatAM keIpaNa kALe bAdarapaNuM, trasa paNuM thAvat manuSyapaNuM pAmyA nathI, pAmatA nathI ane pAmaze. paNa nahi, te tevA sUkSmapaNAmAM rahevAvALA bhavyajImAM paNa bhavyatva svabhAva te che, paraMtu bhavyapaNAnA kAryarUpa mekSane meLavavAnuM teothI banyuM nathI, banatuM nathI, ane banaze paNa nahi. AvI rIte bhavyapaNAnuM kArya nahiM banAvanArA ane mAtra bhavyapaNane ja dhAraNa karanArA evA sUkSma samudAyamAM rahelA jIvane jAti bhavya tarIke jaNAvavAmAM Ave che. je ke mUla AgamAM jAtibhavya tarIkene nirdeza maLatuM nathI, paraMtu duSamAndhakAra-taraNisama zrIjinabhadragaNakSamAzramaNujIe "mannA vi te maitA" evI vizeSaNavatImAM gAthA kahIne jAtibhavyane paNa varga jaNAvela che. Page #158 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata A uparathI e vAta spaSTa thAya ke bhavyajInA be varga eka melagAmI bhavya ane eka jAtibhavya. 3 prazna-mokSagAmI-bhavya tarIke je jIve jaNAvavAmAM AvyA che, te sarva kSagAmI-bhavya jyAre mekSanuM kArya siddha kare tyAre jagatamAM keIpaNa mokSagAmI-bhavyajIva na rahe ema nahiM bane ? athavA ema zuM banaze? samAdhAna-mekSagAmI-bhavyajInI saMkhyA eTalI badhI jabarajasta che ke jene mokSe jatAM jatAM paNa aMta Ave evuM nathI. jema AkAzanA ekeka pradezane samaye samaye paNa levA jatAM anaMtA kAlacakoe paNa AkAzanI eka pradezanI zreNine aMta Ave nahi, tevI rIte bhavya dareka vakhate mokSe jAya te paNa tethI mokSe javA lAyaka bane aMta Avaze nahiM. kadAca kahevAmAM Ave ke te mele nahi janArA bhavya ane sUkSmapaNAmAM rahevAvALA jAtibhavye e bemAM pharaka have rahevAne nahiM. parantu Ama kahevuM nahiM, kAraNa ke jAtibhavyamAM bAdarAdika ane trasAdipaNuM pAmavAnI yogyatA ja nathI arthAt jema mokSa pAmavAnI yogyatA nathI, tema bAdarAdika ane trasAdi pAmavAnI yogyatA nathI ja, mATe te sUkSmAdikapaNAmAM ja rahevAvALA evA te jIvene jAti bhavya kahevAmAM Ave che, paraMtu je jemAM mokSa pAmavAnI paNa yogyatA che, tevA che bhale sUkSmapaNAmAM paNa hoya te paNa tene jAti bhavya tarIke kahevAya nahiM. Page #159 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 21 pustaka cothuM 4 prazna-bhavasiddhika ane bhavyamAM pharaka che ? ane bhavasiddhika e zabdane bhavya e bhAvArtha na lakhyuM hota te aDacaNa zI? . samAdhAna-bhavya zabdano artha AgaLa paNa jaNAvyuM che ke "mokSa. pAmavAnI lAyakAta" ane bhavasiddhika zabdane artha paNa jaNAvyuM che ke keTalAka bhae paNa jenI siddhi thavAnI che te bhavasiddhika kahevAya. A jago para je bhavasiddhika zabdane bhAvArtha" bhavya tarIke levAmAM na Ave te je bhavya bhavyapaNanA svabhAvavALA che ane mokSa pAmavAnA nathI tevAone na te bhavasiddhika kahI zakAta, tema na te abhavasiddhika kahI zakAta. eTale bhavasiddhika ane abhavasiddhika sivAyane trIjo varga tyAM jaNAve paData ane te zAstrakAroe trIjo varga jaNa nathI, mATe vyAkhyAkArone te jAtibhavyone bhavasiddhikamAM gaNAvavA mATe bhavasiddhika zabdane bhAvArtha bhavya ema karavuM paDaze ane tevI ja rIte abhavyasiddhika zabdathI paNa je abhavya e bhAvArtha na le ane e paNa jenI siddhi nathI, evA jIne abhavasiddhika tarIke le te je jAtibhavya agara bIjA gyatAvALA bhavya mekSa na pAme, te badhAne abhAvasiddhikamAM levA paDe, mATe zAstrakAroe abhavasiddhikane bhAvArtha paNa abhavya ema jaNAvyuM. 5 prazna-je jIvamAM bhavyapaNane svabhAva che. te jIvane je je kALe manuSyatvAdika sAdhane maLe che te kALe te te jene samyagdarzanAdi rUpI mokSamArganI prApti jarUra thAya-ema mAnavuM ke nahi? Page #160 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata samAdhAna-jIvamAM bhavyapaNane svabhAva chatAM paNa samyagdarzanAdinA - sAdhane je manuSyapaNadika vigere malyA chatAM paNa samyagdarzana nAdikanI prApti thavI te bhavyatvanA kAryarUpa hovA karatAM tathAbhavyatvanA kAryarUpa che, ema zAstrakAre spaSTapaNe jaNAve che. jo ke bIjane mATI, pANI, havA vigere kAraNo maLe te je te bIjamAM aMkura thavAnI lAyakAta hoya to te bIja jarUra aMkurAne utpanna kare, tevI rIte ahiM paNa je je jemAM mokSa meLavavAnI lAyakAtarUpI bhavyapaNuM raheluM hoya teone mekSamArganAM kAraNe maLe tyAre jarUra samyagdarzanAdika rUpa mekSamArga maLI ja joIe. tathA jema bIjamAM pRthvI, pANI, havA vigerene saMjoga maLyA chatAM jo te bIja aMkurAne janma Ape nahi te te bIja zakti vagaranuM che ema kahevuM ja paDe, tevI rIte je bhavyajIva gaNAtuM hoya tene je mokSamArganA kAraNarUpa manuSyatvAdika sAdhana maLyuM hoya chatAM je te mekSanA mArgane na meLavI zake te te jIvamAM mekSanI lAyakAta nathI arthAt abhavyapaNuM hovuM joIe. Ama nahiM kahevAmAM prathama kAraNa e che ke prathama te ekalA bhavyatvane aMge mekSamArganA kAraNarUpa samyagdarza nAdikanI prApti thatI ja nathI, paraMtu te samyagdarzanAdikanI prApti tathAbhavyatva svabhAvane lIdhe ja thAya che ane tethI mokSe javAnI lAyakAta rUpI bhavyapaNane dhAraNa karavAvALA jI paNa tathAbhavyatvane paripAka na thaye heAya tethI anaMtI vakhata paNa samyagdarzanAdikarUpI mokSamArganA kAraNane meLave chatAM paNa teo samyagdarzanAdikane pAmI zake nahi." Page #161 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka cothuM 23tethI anaMtA-anaMta kAlathI rakhaDatA bhavya paNa dravya-cAritrane anaMtI vakhata Adara karanArA hoya ane te anaMtI vakhata utkRSTa cAritrane dravya thakI AdaravAthI anaMtI vakhate navaraiveyakamAM jAya che, tethI sarva jenuM zAstrakAroe anaMtI vakhata navaraiveyakamAM javAnuM jaNAvyuM, te vyAjabI Thare che. eTale e uparathI e paNa spaSTa thayuM ke kevaLa bhavyatva mAtrathI mokSamArgarUpa samyagdarzanAdikanI prApti thatI nathI, paraMtu tathAbhavyatvanA paripAkathI ja dareka bhavyane samyagdarzanAdikarUpI mokSamArganI prApti thAya che. 6 prazna-bhavyatva ane tathAbhavyatvamAM pharakaze gaNa? samAdhAna-bhavyatva e ekSaprAptinI lAyakAta jaNAvavAvALe bhAva che, paraMtu kayA kALe, kayA jIvathI samyagdazanAdikanI prApti thavI te tathAbhavyatvanuM kArya che. vaLI apratipAtIpaNe mokSa meLave, ke pratipAtI thaIne, pharI samyagdarzanAdi pAmIne mekSa meLave. paDyA chatAM paNa mAtra aMtarmuhUrtakALe bIjI vakhata samyaktva meLave ke saMkhyAta, asaMkhyAta ke anaMtakALa pratipAtIpaNAmAM cAlyo jAya ane pachI samyagdarzanAdikarUpI mekSamArgane pAmIne mokSane meLave. koIka be pAMca bhava caDhate--paDate samyakatva meLave, keIka asaMkhyAta bhava sudhI caDhate--paDate samyaktva meLave, keI dezavirati meLavIne sarvavirati meLave, koI dezavirati vinA sarvavirati meLave, koIka be-traNa vakhata dezavirati meLavIne sarvavirati meLave, Page #162 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata keIka hajAre vakhata dezavirati meLavIne pachI sarva virati meLave, keIka sarvavirati meLavIne aMtarmuhUrtamAtramAM eka ja bhave mokSa meLave, koIka be-traNa bhava cAritra ArAdhIne mekSa meLave, koIka sAta-ATha bhAva cAritranI ArAdhanA karI mikSa meLave, kaIka ArAdhanAnA bhave akhaMDapaNe kyAM jAya, kaIka virAdhanAnA bhAve vacamAM karIne ArAdhanAnA bha karavAvALe thAya, ' keIka eka ja bhavamAM aMtamuhUrtamAtranA paryAyathI mekSa meLave, keka dezanakroDapUrva sudhI cAritra pALIne mokSa meLave, keka tevA AThabhava sudhI dIrghaparyAya pALane mokSa meLave, keIka madhyama-paryAyeja mokSa meLave, keIka kayA kSetramAM, keIka kyA kALamAM pratibaMdha pAme, cAritra pAme, kaIka dravyacAritra anatI vakhata karIne bhAvacAritra pAme, keIka bhAvacAritra pAmyAnI sAthe dravya cAritra AdarIne mekSa pAme, kaI dravyacAritra AdaryA sivAya mokSa pAme, keIka tIrthakarAdi-mahApurUSathI pratibaMdha pAmIne mekSa pAme, koI gaNadharAdika mahApurUSathI pratibaMdha pAmI mekSa pAme, Page #163 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka cothuM tema keIka AcAryathI, kaIka upAdhyAyathI, keIka sAdhuthI pratibaMdha pAmI mekSa pAme, koIkane mokSanuM kAraNa anetarapaNe tIrtha karAdikane pratibaMdha na bane ane gaNadharAdikanuM vacana anaMtara kAraNa mekSa mATe bane, evI evI aneka vicitratAo bhavya-jIvane mokSanA mArgamAM anubhavAtI hoya che, te sarva vicitratAonuM kAraNa ja tathAbhavyatva che. 7 prazna tathAbhavyatva sarva bhavya jemAM hoya ke ekalA trile kanAtha-tIrthakarapaNe thavAvALA mAM hoya ? samAdhAna-pratibaMdha pAmavAvALA sarva bhavya mAM paNa tathA bhavyatva heAya che. ane trilekanAtha tIrthaMkarapaNe thavAvALA jIvomAM paNa tathAbhavyatva hoya che. jema jagatamAM tad vyakti paNe dareka vyaktimAM hoya che, ane te dareka vyaktinI apekSAe dareka vyaktimAM raheluM rata-vyaktipaNuM bhinna-bhinna svabhAvavALuM hoya che, tevI rIte dareka-bhamAM tathAbhavyatva raheluM hoya che ane te darekamAM raheluM tathAbhavyatva judA judA svabhAvanuM ja hoya che tethI pratyekabuddhanA tathAbhavyatva svabhAvavALA che pratyekabuddha thAya che, svayaM buddhanA tathA bhavyatvanA svabhAvavALA ja svayaM buddha thAya che, buddhAdhita tathA bhavyatva-svabhAvavALA ja buddhabodhita thAya che, gaNa dharanA tathAbhavyatva-svabhAvavALA cha gaNadhara thAya che, ane sAmAnyapaNe siddhi meLavavAnA tathAbhavyatva-svabhAva. vALA je sAmAnyakevalI thAya che, mATe dareka mekSe javAvALA bhavyajImAM tathAbhavyatva raheluM che ane te juduM juduM che. o. 4-3 Page #164 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agamata 8 prazna-bhavyatvanA kAryane aMge bhedo jaNAvavA mATe jayAre tathAbhavyatva mAnavAmAM Ave che, te pachI te tathAbhavyatvane mekSe javAvALA mAMja mAnavAnI jarUra zI? sUkamapaNAmAM rahelA ane haMmezAM rahenArA evA je bhavya eTale jAtibhavyomAM tathAbhavyatva kema na mAnavuM ? eTale mekSe javAvALA jIvanamAM paripakava thavAvALuM bhavyatva che, tethI tathAbhavyatva che ema manAya che, tenI mAphaka sarvakALa sUkSmamAM rahevAvALA jemAM mekSa nahi pamADavAvALuM tathAbhavyatva che, ema kema na mAnavuM ? samAdhAna-AgaLa jaNAvI gayA chIe ke mekSa pAmavAnI yogyatA je jIvamAM rahelI che tenuM nAma bhavyatva che ! have jo ApaNane te vAta sarvakALe sUkSmapaNAmAM rahevAvALA jene tathAbhavyatva-svabhAvathI mekSa pAmavAnI sarvadAnI agyatA ema mAnavA jaIe te bhavyatva svabhAva uDI jAya, mATe sarvadA sUkSmamAM rahevAvALAne tathAbhavyatva na mAnatAM jeone samyaggadarzanAdikarUpI mekSanI prApti thavAnI che, teone prAptinA dravya, kSetra, kALa, bhAva, pratipAtaapratipAta husva-dIrgha paryAya, purUSa vizeSa, ga-vacana vizeSanuM zravaNa-kriyA vizeSa darzana, pratimAdikanA saMga vigere aneka vicitratAonA nirvAha mATe tathAbhavyatva svabhAva ke je tevI vicitratAne nibhAvI zake che tene mAnavAnI jarUra che. eTale mekSa mArga pAmanArA bhavyamAM ja tathAbhavyatva mAnI zakAya, ekalA tIrthakara mahArAjamAM ja tathAbhavyatva hoya che, ema mAnavuM e lalitavistarA, gabindu, paMcasUtra, paMcAzavRtti ane cUNinA pAThone jotAM barAbara nathI. Page #165 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka cihyuM 9 prazna-bhavyatva svabhAva jema svAbhAvika che, tema tathAbhavya vasvabhAva paNa svAbhAvika che ke kRtrima che.? samAdhAna-jevI rIte bhavyatvasvabhAva svAbhAvika che ane tethI te pAriNamika bhAva tarIke gaNAya che, tevI ja rIte je tathAbhavyatva te paNa pariNAmika bhAvaja che ane te bhavyatvabhAvanI viziSTatA rUpa che ane teja kAraNathI bhavyatvanI mAphaka tathAbhavyatva paNa anAdi pAriNuM. mika bhAva che. eTale tIrthakara mahArAjAomAM paNa raheluM tathA bhavyatva te anAdipariNAmikabhAvarUpa che ane bIjA paNa bhavyajImAM raheluM che tathAbhavyatva te paNa anAdipArimikabhAvarUpa che. A tathAbhavyatvanI vicitratAne lIdhe ja te te jemAM yegyatAnI vicitratA thaI rahe che, kemake svabhAvamAM vicitratA na hoya te yogyatAnI vicitratA na rahe, ane yogyatAnI vicitratA na hoya te judA judA rUpe judA judA sAdhane maLatAM kArya na thavAnI ke thavAnI vicitratA rahe nahiM, mATe yogyatAnI vicitratA mAnavAnI mAphaka tathAbhavyatvabhAvanI vicitratA mAnavI ja joIe, ane te vicitra tathAbhavyatva dareka bhavyajIvane svAbhAvika ane anAdithI siddha che. 10 prazna-tathAbhavyatva jyAre anAdinuM che, temaja bhavyatvanI mAphaka te anAdipariNAmikabhAva rUpa che, te pU. AcArya zrI haribhadrasUrijIe lalitavistarAnI aMdara bhagavAna jinezvaranuM purUSottamapaNuM jaNAvatAM joyAmagravAhimAvata: ema kahI zaga eTale "svAbhAvika evuM vizeSaNa kema ApyuM che? Page #166 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 28 Agamata samAdhAna-dareka kSe javAvALA bhavya jIne tathAbhavyatva anAdipAriNumika bhAva rUpa che, ane tethI te svAbhAvika che, chatAM lalita-vistarAmAM 'sahaja' evuM je vizeSaNa tathAbhavyatvane ApavAmAM AvyuM che, te kAMI tathAbhavyatvanA evA be prakAra jaNAvavAne mATe ApavAmAM AvyuM nathI ke keIka tathAbhavyatva sahaja eTale svAbhAvika hoI anAdi kALanuM hoya, ane keIka tathAbhavyatva sahaja na hoya eTale anAdikALanuM na hoya paraMtu kRtrima heya, AvI rIte tathAbhavyatva ke bhavyatvanA be bhede jaNAvavA mATe tyAM lalita-vistarAmAM sanna evuM vizeSaNa tathAbhavyatvane ApavAmAM AveluM nathI, paraMtu bhagavAna tIrthakara mahArAjanA jIvamAM tathAbhavyatva eTale tIrthakara thavAnI lAyakAtavALuM bhavyatva anAdikALanuM hoya che, paraMtu keIka dravya, kSetra, kALa ane bhAvanA saMge thavAvALuM bhagavAna tIrthakaramAM bhavyatva nathI evuM jaNAvavA mATe ja tyAM lalitavistarAmAM tathAbhavyatvane 'sahaja' evuM vizeSaNa ApavAmAM AvyuM che. 11 prazna-jyAre bhavyatva tathA sAmAnya mekSe janArA jene tathAbhavyatva ane tIrthaMkara padavI prApta karIne mekSe janArA trilokanAtha tIrthakara bhagavAnanA januM tathAbhavyatva e traNe jyAre anAdinA pAraNumika bhAva rUpa che ane satta eTale svAbhAvika ja che, te pachI bhagavAna tIrthakaranA tathAbhavyatvane evuM vizeSaNa lagADavAnI jarUra zI? samAdhAna-kaI paNa sujJa manuSya zAstranA padone artha kare tyAre ... te pitAnI sujJatAne aMge pahela vahele ja prakaraNane vicAra kare. Page #167 -------------------------------------------------------------------------- ________________ - 29 - pustaka evuM je ema na hoya te jene puripuramA, kahIne purUSottama (jinezvara)ne namaskAra thAo, ema kahe ane teja pada je puruSottamyA te kahIne vaiSNave pitAnA graMthamAM namaskAra kare tyAre sujJamanuSya te prakaraNane dekhIne ja jaina graMthamAM purUSottamano artha tIrthakara kare, ane anya graMthamAM purUSottamane artha viSNu kare e svAbhAvika ja che. tevI rIte viratAmAM kenuM khaMDana karavA mATe te purUSottamapadanA arthamA sahaja' zabda tathAbhavyatvanA vizeSaNa tarIke vaparAya che. e jo sujJapaNuM dhArIne vicAre te te sujJamanuSyane tathAbhavyatvanA svAbhAvika ane asvAbhAvika (kRtrima) evA be bheda mAnavAnuM mana thaze ja nahiM. paraMtu te sahaja zabda tIrthakaranI anAdi tathAbhavyatvathI thayelI gyatAne ja jaNAvanAra che, ema spaSTa mAlama paDaze, kAraNake keTalAka matavALA evuM mAnanArA hatA ke tIrthakara thanArA jIvamAM tIrthakara thavAne lAyakanuM bIja anAdikAlathI heya ane bIjA jemAM anAdikAlathI tevuM bIja na hoya evuM che ja nahi. arthAt jagatamAM je je jIvane jevA jevA sahakArI kAraNe maLe tevAM tevAM kAryo thAya ane tethI jene kevala AtmAne makSa kara evA vicArarUpI sahakArI kAraNa maLe te mUka kevalI thAya, ane jene pitAnA kuTumbanA ke lAgatA-vaLagatA je je je hoya te badhAne mokSa meLavavA mATe taiyAra thau evA vicArane yega maLe te gaNadhara thAya, ane jene samagra jagatanA chane karmakSaya karAvI mekSa meLavavAno uttama vicArane jega maLe te tIrthakara thAya, Page #168 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 30. Agamata arthAt te te jIvane tevAM tevAM sahakArI kAraNa maLavAthI te te jIve che te rUpe thAya che. eTale jInA svabhAvamAM te kaI pharaka nathI, mAtra sahakArI kAraNe ane jIvanI gyatAnI vicitratAne lIdhe judAM judAM kAryo thAya che. arthAta mUkakevalI thanArA jIvane paNa je gaNadharapaNuM ane tIrthaMkarapaNuM thavAne lAyakanA vicAro maLyA hatA te te gaNadhara thAta, ane tIrthakara paNa thAta, evI ja rIte gaNadhara thavAvALAne paNa mUkakevalI ane tIrthakara thavAne lAyakanA vicAre thayA heta te te mUkevalI ane tIrthaMkara paNa thAta. ane tIrthakaranA jIvane paNa je mUkakevalI ane gaNadharapaNunA lAyakane vicArane vega maLe heta te te mUkakevalI ke gaNadhara thAta. AvuM mAnIne sarva ne sarakhI gyatAvALA mAnavAvALA je hatA tevA bematavALAnA khaMDanane mATe eTale keIpaNa jIva kaI paNa padavI Adine mATe ayogya nathI. tema "anAdinI viziSTa yogyatAvALA amuka jI hoya ema paNa nathI. evuM mAnavAvALA te boddhonA khaMDanane mATe pU. A. zrI haribhadrasUrijIe tathAbhavyatvanI sAthe "sahaja' zabda joDIne spaSTa karyuM che ke jIvamAM tevA tevA prakArano anAdithI tathA bhavyatvarUpe pAriNumika svabhAva hoya che. ane tenA pratApe gyatA, sahakArI vigere maLe che, AvI rIte mAtra sahakArI bhedathI kAryabheda nathI, paraMtu svabhAva bhedathI kAryabheda che ane te svabhAvabheda sahakAriyeLa nahi paNa anAdine che ema jaNAvavA mATe tyAM sahaja evuM vizeSaNa tathAbhavyatvane ApavAmAM AveluM che. paraMtu te prakaraNane samajyA sivAya tathAbhavyatvanA Page #169 -------------------------------------------------------------------------- ________________ pustaka ceAthuM be bheda pADI daIne eka tathAbhavyatva anAdinuM svAbhAvika sahaja " mAnavuM ane bIjuM tathAbhavyatva anAdinuM nahi mAnI asahaja mAnIne kRtrima mAnavuM, e prakaraNa samajanArane te kaI paNa prakAre zele tema nathI. che dharmanuM mahattva ) svarUpamAM matabheda paNa sAdhyamAM ekamata padArthanI vAta eTale ke svarUpanI vAta Ave tyAM matimAM bhedo paDI jAya che. dezane AjhAdI maLe, AbAdI maLe, emAM tamAma netAo ekamata che, paNa AjhAdI kone kahevI? AbAdI kone kahevI? tyAM matabhedateja rIte jIvamAtrane sukhanI IcchA che, e vAta bheda vinAnI che, paNa sukha kone kahevuM? tyAM matabheda, keTalAka che AtmAnA svAbhAvika sukhane Irache che jyAre keTalAka jIvo pagalika sukhane Irache che. jene eka varga pagalika sukhane Icache che eTale ke kAmane I che. indriyonA viSayanA sukhane Icche che, tene aMge svargAdi Icche che. jyAre ane bIjo varga AtmAnA sukhane eTale ke mokSane Icche che. A prakAre IcchA jema bhinna che, tema tenA rastAo paNa bhinna che. raste judo, tenI gADI paNa judI, eka mArganI gADI bIjA mArgane kAma na lAge. sAdhyanA judApaNA aMge sAdhane paNa judAM ja hoya. zrI Agamata sthAyInidhi mAM ! lAbha lenAra bhAgyazALIonI nAmAvalI.... saM. 2031 10) pU. amIsAgarajI manA upadezathI zrI khuzAla bhuvana jaina upAzraya taraphathI amadAvAda, 100) zrI vejalapura jaina saMgha taraphathI pU. paM. zrI saubhAgya sAgarajI mahArAja sAhebanA upadezathI Page #170 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Agama saM. 2032 300 zrI amRtalAla kAlIdAsa rAjAmahetAnI piLa amadAvAda 300pU. sA. mahArAjazrI tilakazrIjInA samudAyanA pU. sA. zrI raMjanazrIjI mahArAja sAhebanA ziSyA pU. guNadayAzrI AdinA upadezathI tapanI pUrNAhuti nimitte 251 javAharanagara jaina ve. mUrtipUjaka saMgha taraphathI pU. munizrI amedasAgarajI mahArAja sAhebanA upadezathI 251) zrI zAMtinAtha derAsarajI TrasTa navApurA taraphathI pU.paM. zrI sUryodaya sAgarajI mahArAjazrInA upadezathI 2517 vIsAnImA jaina paMca godharA taraphathI pU. paM. zrI sUryodaya sAgarajI ma. sA.nA upadezathI 25) jaina saMgha-vaDAcauTA surata taraphathI pU. paM. zrI sUryodaya sAgarajI mahArAjazrInA upadezathI 2001 zrI valasADa jaina saMgha taraphathI hA.sevaMtIlAla-vADIlAla 101 talAjA jaina ve. mU. saMgha taraphathI munizrI manahara sAgarajI ma. sA.nA upadezathI 10) lIMbaDI jaina upAzrayanA jJAnakhAtA taraphathI pU. sA. zrI mahArAjazrI mRgendrazrIjInA upadezathI 101, pU. paM. zrI saubhAgya sAgarajI mahArAjazrInA upadezathI vaDAcauTA suratathI AvelA te 10) naTavaralAla maNIlAla jhaverI rAdhanapurAvALA taraphathI pU. munizrI nIrUpamasAgarajI mahArAjazrInA upadezathI 10) zeTha pAnAcaMda vRjalAlanI peDhI taraphathI-pU. paM. zrI cidAnaMda sAgarajI mahArAja sAhebanA upadezathI 10) pU. sA. mahArAjazrI niraMjanAzrIjInA upadezathI pU. divya dayAzrIjInI preraNAthI sAgaragacchanA upAzraya, surata taraphathI 51) rehata mazInarI sTorsa talAjA taraphathI pU. sA. nIraMjanA zrIjI mahArAjazrInA upadezathI Page #171 -------------------------------------------------------------------------- ________________ namra vijJapti na A prakAzana caturvidha zrI saMghanA hitArthe tArika daSTinA lathI karavAmAM AvyuM che, je puNyAtmAne saMjogavaza AnI upaye..gama na jaNAya te Amika vastuthI bharapura A prakAzananI AzAtanAthI bacavA mATe gya adhikArI sAdhu-sAvI ke vivekI gRhasthane athavA yogya jinAlaya upAzraya jJAnamaMdira ke pustakAlayane A prakAzana bheTa ApI surakSitapaNe jaLavAI rahe tevo prabaMdha kara. keAI saMjogomAM A pustaka kacarApaTTI ke raddI tarIke paDI rahI avahelanA na pAme tenuM puratuM dhyAna rAkhavA namra vijJapti che. phowchang AnuM prakAzana dara varSanI A suda pUrNimAe thAya che. ) caturvidhazrI saMghanA hitArthe AnuM prakAzana pU. sAdhu, 4 sAdhvIjI, jJAna bhaMDAro tathA tattvarUci gRhastha Adi ne vinA mUlya mekalAya che. dharmapremIone sthAI kezamAM 101 lakhAvI sthAthI grAhaka thavA bhalAmaNa che. dTara- 0025 Arthika lAbha levAnuM saranAmuM prAptisthAna : zrI Agama. graMthamALA "Agama jyota' kAryAlaya ramaNalAla jecaMdabhAI zAha mAstara haragovanabhAI kApaDa bajAra, mIThAbhAI gulAbacaMda jaina Po. kapaDavaMja (jI. kheDA ) upAzraya lAvavADA, kapaDavaMja Page #172 -------------------------------------------------------------------------- ________________ rasAgaranautI - 9) [pU. game tAraka AcAryadeva zrInA athAga-ciMtanabharyA vyAkhyAnamAMthI tAravela keTalAka suvAkaya-mauktika...saM.] 0 dharma tene game ke jene karmanI sarI khUMcavA lAge ! 0 saMsArano rAga ghaTayo tyAre kahevAya ke jyAre bhayaMkara viSama paristhitimAM paNa dharma-kriyAonI AcaraNAne paDatI mukavAno vicAra paNa na spaze ! 0 dharmakriyA-vAsita jIvonI manodazA evI hoya ke doSathI khadabadatA jIvAtmAmAM paNa rahela maulika yogyatA pArakhI tene vikasAvI karmanAM baMdhane phagavI devaDAvavA tanatoDa sahAya kare ! 0 vAsanAonI viSama-asarataLe jIvAtmA vatI rahyo tyAM sudhI gaNAya ke jyAM sudhI saMsAranA viSaya sukhanI vadhu mAtrA meLavanArAonI hAjarI vadhu gamatI hoya ! 0 kaSAyanI tAbedArImAM jIvanI phasAmaNa tyAM sudhI samajavI ke jyAM sudhI zAstranI vAtane paNa pakaDa tarIke apanAvI kaluSita pariNAmenI tAbedArI hoya.....! ! ! 0 saMskAro saMsArane TakAve che, e vAta sAcI ! paNa bannemAM mahatvanI je kriyAno ja che tene jo jJAnInI AjJA pramANe goThavI devAya to saMsAra ubho ja na rahe......! ! ! AvaraNa * dIpaka prinTarI * amadAvAda-380 001