________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
( ૨૮ .)
ફાલસા. GREWIA ASIATICA (N. 0. Tiliacece). ફાલસાનાં ઝાડ નાહાનાં હોય છે અને તે દીઠામાં બેઠેળ દેખાય છે. સુરત જીલ્લામાં અને બીજી જગ્યું તેનું વાવેતર કરે છે. એનાં ફળ મેટા વટાણાથી જરાક મેટાં હોય છે. તે ઉનાળાની મોસમમાં પાકે છે. એ સ્વાદે ખાટાં હોય છે અને તેનું સરબત ઘણું સારું થાય છે.
નવાં ઝાડ બીજથી થાય છે. એ ઝાડ રેતાળ જમીનમાં સારા થાય છે.
ફાલસાની બીજી એક જાત છે, તેના ફળનું પણ સરબત થાય છે.
- બીલી. ÆGLE MARMELOS. (N. 0. Aurantiacece) બીલીનું ઝાડ હિંદુસ્થાનમાં સર્વ જગ્યે થાય છે. એ ઝાડ સાધારણ કદનું હોય છે. એની ડાળીઓને તીક્ષણ કાંટા હોય છે. એનાં પાન ઘણું કરીને એક દાંડલી ઉપર ત્રણ ત્રણ ભેગાં હોય છે, તેથી એ પાંદડાને ત્રિદલ કહે છે. એ ત્રિદલ શિવજીને ઘણું પ્રિય છે. બીલીનાં ફળને બીલાં કહે છે.
એનાં ફળ કહાં જેવાં થાય છે અને તે ઉપર કોઠાં જેવી જ કઠણ છાલ હોય છે. એ પાકે એટલે એને રંગ પીળાસ પર થાય છે. એ ફળ ઔષધી કામનાં છે. એના કાચા ફળનું અથાણું કરે છે. પાકલને મુરબ્બો કરે છે, તે હાણ ઉપર પહેલા નંબરની દવા ગણે છે. કાચા ફળની કાચરી કરે છે, તે છોકરાઓના
For Private and Personal Use Only