Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ sarvodaya pustakamAlA, puSpa - 19 daulata bhajana saurabha anuvAdaka zrI tArAcandra jaina jayapura ASTRO prakAzaka jainavidyA saMsthAna digambara jaina atizaya kSetra zrImahAvIrajI rAjasthAna
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ Arambhika adhyAtma-premI pAThakoM ke lie 'daulata bhajana saurabha' prastuta kara hama harSa kA anubhava kara rahe haiN| digambara jaina atizaya kSetra zrImahAvIrajI dvArA saMcAlita 'janavidyA saMsthAna' jainadharma-darzana evaM saMskRti ko bahuAyAmI dRSTi ko sAmAnyajana evaM vidvAnoM ke samakSa prastuta karane hetu prayatnazIla haiN| saMsthAna dvArA 'sarvodaya pustakamAlA' ke antargata jainadharma evaM darzana se sambandhita atyanta sarala evaM surucipUrNa zailI meM pustakeM prakAzita kI jAtI haiM / prastuta 'daulata bhajana saurabha' isa mAlA kA unnIsavA~ puSpa hai| yaha puSpa AdhyAtmika kavirAja daulatarAma (san 1798-1866) ke vibhinna bhajanoM, stutiyoM, vinatiyoM ke saurabha se surabhita hai| pustaka meM bhajanoM Adi kA hindI anuvAda bhI prastuta haiN| isase janasAmAnya ko ina AdhyAtmika bhajanoM kA marma samajhane meM sahajatA hogii| bhajanoM ke hindI anuvAda ke lie hama prabandhakAriNI kameTI ke sadasya zrI tArAcandrajI jaina, eDavokeTa, jayapura ke AbhArI haiN| prabandhakAriNI kameTI kI bhAvanA ke anurUpa jainavidyA saMsthAna samiti ke saMyojaka DaoN. kamalacanda sogANI satsAhitya upalabdha karAne ke lie jo prayAsa kara rahe haiM vaha zlAghanIya hai| pustaka prakAzana ke lie jainavidyA saMsthAna ke kAryakartA evaM jayapura prinTarsa prA. li., jayapura dhanyavAdAha haiN| prakAzacanda jaina narezakumAra seThI maMtrI adhyakSa prabandhakAriNI kameTI digambara jaina atizaya kSetra zrImahAvIrajI
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ prastAvanA karuNA se bharapUra vItarAgI tIrthakaroM ne ahiMsA aura samatA ke aise udAtta jIvana mUlyoM kA sRjana kiyA jisake AdhAra se vyakti jaivika AvazyakatAoM se pare dekhane meM samartha huA aura samAja vibhinna kriyA-kalApoM meM ApasI sahayoga ke mahatva ko hRdayaMgama kara skaa| tIrthakaroM kI karuNAmayI vANI ne vyaktiyoM ke hRdayoM ko chUA aura samAja meM eka yugAntarakArI parivartana ke darzana hue| navajAgaraNa kI dundubhi brjii| zAkAhAra krAnti, AdhyAtmika mAnavavAda kI pratiSThA, prANI ahiMsA kI loka cetanA, laiMgika samAnatA, dhArmika svataMtratA, jIvana-mUlya-saMpreSaNa ke lie loka bhASA kA prayoga ye saba samAja meM tIrthaMkaroM / mahAtmAoM ke mahanIya vyaktitva se hI ho sakA hai| yahA~ yaha likhanA aprAsaMgika nahIM hogA ki jIvana meM bhakti kA prAraMbha ina zuddhopayogI, lokakalyANakArI tIrthaMkaroM ke prati kRtajJatA jJApana se hotA hai aura usakI ( bhakti kI ) parAkASThA vItarAgatA prApti meM hotI hai| dUsare zabdoM meM tIrthaMkaroM kI zailI meM jIvana jInA unake prati kRtajJatA kI parAkASThA hai| bhakti usakA prAraMbhika rUpa hai| ! - - prastuta pustaka 'daulata bhajana saurabha' bhakta kavi daulatarAmajI ke loka bhASA meM racita bhajanoM stutiyoM, vinatiyoM kA saMkalana haiN| isakA uddezya manuSyoM / pAThakoM meM jina bhakti/prabhu bhakti ko saghana banAnA hai jisase ve apane naitikaAdhyAtmika vikAsa ke sAtha sAtha prANimAtra ke kalyANa meM saMlagna ho sakeM / isameM koI sandeha nahIM ki indriyoM kI dAsatA manuSya/vyakti ke naitikaAdhyAtmika vikAsa ko avaruddha karatI hai, jisake kAraNa vyakti pAzavika vRttiyoM meM hI simaTakara jIvana jItA hai| jIvana kI udAtta dizAoM ke prati vaha andhA banA rahatA hai | manuSya/vyakti ke jIvana meM bhakti kA udaya usako jitendriya ArAdhya ke sammukha kRtajJatA jJApana ke lie khar3A kara detA hai, jisake phalasvarUpa vaha indriyoM se pare samatAyukta jIvana ke darzana karane meM samartha hotA hai| jaba vaha ArAdhya kI tulanA apane se karatA hai to usako apane ArAdhya kI mahAnatA aura ( hii )
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ apanI tucchatA kA bhAna hone lagatA hai| vaha ArAdhya ke prati AkarSita hotA jAtA hai aura usake prati zraddhA aura prema se paripUrNa ho jAtA hai| isa zraddhA aura prema ke vazIbhUta hokara vaha apane ArAdhya ko mana meM saiMjoe rakhakara vikAsa kI preraNA prApta karatA rahatA hai| jitendriya/trItarAga ArAdhya usako vItarAgaH anAsakta banane kI dizA meM prerita karatA hai| vItarAga ArAdhya bhakta kA sahArA banakara use AtmAnubhUti/AtmAnanda meM utara jAne kI ora iMgita karatA hai / yahI bhakti ko pUrNatA hai| isa taraha se vItarAga kI bhakti vItarAgI banA detI haiN| bhakti ko paripUrNatA meM vItarAgI ke prati rAga tirohita ho jAtA hai| yahA~ yaha samajhanA cAhie ki bhakti ko prArambhika avasthA meM bhI vItarAgI ArAdhya ke prati rAga vastuoM aura manuSyoM ke rAga se bhinna prakAra kA hotA hai| use hama udAtta rAga kaha sakate haiN| isa udAsa rAga se saMsAra ke prati Asati ghaTatI hai aura vyakti mAnasika tanAva se mula jAtA hai| isase jIvana kI evaM janma janma kI kupravRttiyA~ naSTa ho jAtI haiM aura lokopayogI sadpravRttiyoM kA janma hotI haiN| isa taraha se isase eka aise puNya kI prApti hotI hai jisake dvArA saMcita pApa ko naSTa kie jAne ke sAtha-sAtha samAja meM vikAsonmukha paristhitiyoM kA nirmANa hotI hai| bhakti kI sarasatA se vyakti jJAnAtmaka kalAtmaka sthAyI sAMskRtika vikAsa kI ora jhukatA haiN| vaha tIrthaMkaroM dvArA nirmita zAzvata jIvana mUlyoM kA rakSaka banane meM gaurava anubhava karatA hai| isa taraha bhakti vyakti evaM samAja ke naitika AdhyAtmika vikAsa ko dizA pradAna karatI hai I isa 'daulata bhajana saurabha' meM bhakta katri daulatarAmajI ke dvArA racita 124 bhajanoM kA saMkalana kiyA gayA hai| ye bhajana vibhinna viSayoM se sambandhita vividha bhAvoM se ota-prota haiN| viSaya-vastu kI dRSTi se inakA vargIkaraNa nimna prakAra kara sakate haiM - - guru kA mahatva evaM svarUpa mAnava-jIvana meM guru kA atyanta mahatvapUrNa sthAna hai| jIvana meM vikAsa kI koI bhI dizA ho usake lie guru kA mArgadarzana apekSita samajhA jAtA hai| abhISTa ko pAne ke lie guru kA mArga-darzana vizeSa mahatva rakhatA haiM kyoMki guru kI zikSAe~ hitakArI hotI haiM, anubhavasiddha hotI haiM / kavi ne guru kA svarUpa batAte hue kahA hai- hamAre satguru ne hI haiM jinhoMne digambara/ yathAjAtarUpa dhAraNakara (45) rAga dveSa ko tyAga diyA haiM, jo - (iv)
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ gahana dhyAna dvArA moha kA nAza karate haiM (44); jo sAMsArika sukha kI kAmanA chor3akara Antarika va bAhya donoM prakAra se kaThora tapa karate haiM ( 45): jinakI dhAraNA meM stra ca para kA bheda spaSTa hone lagA hai (47): jo tinake va svarNa, zatra va mitra, nindaka aura prazaMsaka ke prati samabhAva rakhate haiM (45); jo pA~ca samiti, tIna gupti kA pAlana karate hue AcaraNa kA pAlana karate hue zuddha AtmadhyAna meM sthira ho (41); jinakI lagana mokSa kI ora laga rahI hai (45); aise yogI avazya hI abhayapada mokSa lakSmI ko pAyeMge (41)1 __ guru kA saMbodha .. aise guru svayaM isa bhavasAgara ko apane parizrama tapa se pAra karate haiM aura dUsaroM ko bhI aisA karane kI zikSA dete haiM, preraNA dete haiM, saMbodhate haiM (42) / AtmasvarUpa - AtmA kA svarUpa samajhAte batAte hue kahate haiM - AsmA kA rUpa anupama hai, adbhuta hai, isako jAnane se hI isa saMsAra se pAra ho sakeMge (74); apanA bhrama nAzakara hI svayaM ko jAna sakoge (76); AtmA cetana hai, jar3atA se-pudgala se bhinna pRthaka hai| AtmA jJAna svabhAvavAlA hai, AtmA deharUpa nahIM hai (120); rUpa rasa gaMdha-sparza AtmA ke guNa/cihna nahIM hai (121) isalie nija/stra va para kI bhitratA ko pahacAna 'sva' para zraddhAkara, zuddhasvarUpa ke AcaraNa meM lIna ho (114), samyagjJAnarUpI amRta kA pAnakara (118) / viSaya-bhoga kI nissAratA - satguru bAra-bAra hita kI bAteM samajhAte haiN| AtmasvarUpa samajhAne ke bAda ve viSaya- bhogoM kI nissAratA samajhAte hue kahate haiM - he manuSya ! maiM bAra-bAra tumhAre hita kI bAta kahatA hU~ (62); tuma merI sIkha mAno aura bhogoM kI ora mata jhuko (14); bhogoM kI icchA-abhilASA antahIna hai, usakI tRpti ke lie tInaloka kI sampadA bhI kama hai (94); tU samajha ki ye viSaya-bhoga sarpa ke samAna dhAtaka haiM (90), (123): tU nAga sarIkhe viSaile viSayoM meM hI laga rahA hai (124); yaha bhI samajha ki viSadhara to eka hI bAra DasatA hai, ahita karatA hai para ye viSaya-bhoga to bAra bAra Dasate haiM, ahita karate haiM {91), (107); kaSAyoM kI jalatI huI Aga meM cAharUpI ghI kI AhutiyA~ DAlatA hai (108); inako cAharUpI Aga saba kucha jalA detI hai, hamezA jalAtI rahatI hai (103) para terI Adata khoTI hai ki tU viSaya bhogoM kI tarapha hI bhAgatA hai (92), inase tRSNA bar3hatI jAtI hai (109); ina indriya-viSayoM ke kAraNa
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ tumane bahuta duHkha pAye, bahuta saMkleza sahe (88); tU viSayoM kI cAharUpI rAha ko chor3a (106); inake sAtha rahane se apane sabhI guNa chipa jAte haiM (123) / ____moha-kaSAya kI ghAtakatA ko samajhAte hue guru kahate haiM - he prANI ! moha tumhArA sabase bar3A zatru hai, yaha sukhakArI nahIM ho sakatA (29); tuma inase neha tor3o (35); moha ke, rAga Adi ke bandhana bahuta du:kha dete haiM (34); tU mohavaza cAroM gatiyoM meM bhramaNa kara rahA haiM (100); tU moharUpI madirA ko pIkara apane Apako bhUla gayA hai (93), (95), (104); isa moharUpI Thaga ne indrajAla kI bhA~ti vibhrama kA jAla cAroM ora phailA rakhA hai aura yaha jIva usameM bhaTaka rahA hai (91), (80); tumane para meM hI ruci lagAI huI haiM, apane svarUpa ko nahIM pahacAna rahA (83); tU rAga-dveSarUpI maila ke dvArA apanI AtmA kI nirmalatA kI hAni kara rahA hai (77) / deha kI pRthakatA - deha-prema kI nirarthakatA batAte hue guru kahate haiM - he jIva! ye deha duHkhoM kA ghara hai aura vipatti kI nizAnI hai (95); yaha malIna hai ata: atyanta ghinaunI hai, isase adhika prIta mata karo (89); tU deha ko apanA jAna rahA hai para ye tujhase bhinna hai (83), (124); ye deha mala kI thailI hai, parAI hai, asthAyI hai phira kyoM tU isake poSaNa meM hI lagA rahatA hai (97), (119); yaha deha jar3a hai aura tU cetana hai, donoM kA svarUpa bilkula bhinna hai phira ina donoM kA mela kaise saMbhava hai? inakI prIta kaise nibhegI (78), (97), (100), (102), (120); ye deha tumase bhinna hai (98); tU deharUpa nahIM hai (120); tuma isase prIti sthApita kara dina-rAta pApa kA saMcaya karate rahate ho, samajho, para-padArtha kabhI bhI apanA nahIM hotA (79), (99); jaise pAnI aura tela kA mela nahIM hotA usI bhA~ti isa zarIra va AtmA kA bhI mela nahIM hai (79): ye tana kA saMyoga svapnavat hai, isake vilaya hone meM dera nahIM lagatI (100), (101): tU dehAzrita kriyAe~ karake apane ko mokSamArga kA rAhI mAnatA rahA hai (105); kahane ko to kahate rahe ki ye deha cetana se bhinA hai para AcaraNa se deha se hI mamatva karate rahe haiM (111); he jIva ! yaha deha tere ahita kI jar3a hai, eka jela ke samAna hai, isa deha se neha hI saMsAra kA hetu haiM (119); samajha, candramA kI jyoti/cA~danI jisa bhUmi para par3a rahI hai vaha bhUmi cA~da kI nahIM ho jAtI usI prakAra ye deha AtmA kI nahIM hai (77) / (vi)
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ saMsAra kI asAratA - he jIva ! yaha saMsAra kele ke tane ke samAna nissAra hai (91); yaha jaga dhokhe kI TATI hai (110); jaise sarAya meM yAtrI Ate haiM aura jAte haiM vaise hI putra strI- bhAI-bandhu bhI Ate aura jAte rahate haiM unase saMyoga va viyoga hotA rahatA hai (101) / Ayu/ kAla - aMjali ke jala ke samAna jIvana kI sthiti ghaTa rahI hai ( 518); mRtyu ke Agamana kI taiyArI cala rahI hai, usake Agamana ke bAje bajane lage haiM, tU usakI AhaTa kyoM nahIM sunatA? (109); isa zarIra se prANa eka kSaNa meM nikala jAyeMge aura taba yaha mRta zarIra mATI kI taraha par3A raha jAyagA (110) / __ avasara kI durlabhatA - yaha narabhava aura jaina dharma kA suyoga donoM hI atyanta durlabha avasara haiM / guru kavi isa avasara kI durlabhatA samajhAte hue isakA upayoga karane kI zikSA dete haiM he nara ! bahuta kaThina saMyoga se yaha manuSyabhava, usameM bhI yaha acchA kula pAyA hai, sAtha meM jinavANI sunane kA avasara milA hai (77); ye saba ekasAtha milanA bahuta kaThina hai, para jaba ye mila hI gaye haiM to tU apanA hita karane meM dera kyoM kara rahA hai (102), (103), (104); ye zreSTha kSetra, acchA kula aura jinavANI kA saMyoga kAlalabdhi se mile haiM (79), (98); satsaMga, tIkSNa viveka-buddhi bhI pAI hai (81), (83): isakA upayoga kro| yaha narabhava tujhe milA hai jo ise viSaya- bhogoM meM kho detA hai usakI buddhi hI kharAba hai (122); jinendra ke vacanoM ko sunane kA avasara ati durlabha hai, isakA upayoga kara (108); yaha avasara bAra bAra nahIM milatA (122); jainadharma pAkara tR rAga-dveSa ko chor3a (78); terA hita isI meM hai, yaha manuSya paryAya, acchA kula pAkara mana se mamatva chor3akara duvidhAbharI dazA se chuTakArA pAo (100); yaha narabhava mokSa kA dvAra hai, mokSa-gamana kA sAdhana hai (99); indra bhI isa nara-paryAya ko pAne kI kAmanA karate haiM jise tUne viSayoM ke vazIbhUta hokara bigAr3a diyA hai (108); aisA avasara bar3I kaThinAI se milA hai, usameM yadi apane hI hita ke lie vilamba kiyA gayA to he sayAne ! tujhe pachatAnA par3egA (102): manuSya janma pAkara tuma ise aise hI vyartha ga~cAte ho mAno koI kauvA ur3Ane ke lie apanA anamola ratna pheMka detA hai (99); ratna ko samudra meM pheMkane ke bAda jaise usakA milanA durlabha ho jAtA hai usI bhA~ti manuSya bhava ko vyartha ga~vAne ke bAda puna: usakA milanA kaThina ho jAtA haiM (107); anna bhI samajha le, yaha manuSya ( v11 )
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhava atyanta durlabha hai use tune dharmasAdhana binA hI ga~vA diyA aura aba bhI ga~vA rahA hai (124) aba jo bIta gaI so bIta gaI, he manuSya ! aba to tU apane darzana aura cAritra ko saMbhAla (123); jinakI apanI sudhi hai, dhyAna hai, ve narabhava pAkara jainadharma kA pAlana karate haiM aura avinAzI pada prApta karate haiM { 122) / __ guru dvArA bhartsanA - bAra bAra samajhAne para bhI jIvaH manuSya nahIM samajhatA taba guru use pratAr3ita karane meM bhI nahIM cUkataM / ve kahate haiM - are nipaTa ajJAnI jIva ! tU kitanA bharama meM bhUlA huA hai, apanA bhalA kisameM hai tU yaha bhI nahIM jAnatA, apanA svarUpa bhI nahIM jAnatA (120), (105); tUne yaha kaisI anIti dhAraNa kara lI hai ki guru kI sIkha bhI nahIM mAnatA (78); satguru bAra-bAra hitakArI sokha dete haiM (108): para tU use mana meM dhAraNa nahIM karatA (112): mRgatRSNA kI bhA~ti bhrama meM hI DUbe rahate ho !79):de nipara anajAnI ! namane AyA! nijatva nahIM jAnA, nAhaka bhrama meM hI bhUle hue ho (120): he nara ! tU bhrama ko nIMda kyoM nahIM chor3atA jo atyanta du:khadAyI hai (109); tU apane ko bhUlakara para-rUpa ko apanAtA hai (109); tU kaipsA jJAnadhArI hai (105); jAnabUjha kara aMdhe bane ho, A~khoM para paTTI bA~dha rakho hai (110); he jIva ! bAlapana meM hita ahita kA dhyAna nahIM rahatA, yuvAvasthA meM viSaya- bhogoM meM hI lagA rahatA hai, vRddhAvasthA meM aMga zithila ho jAte haiM isalie vicArakara ki ina tInoM meM hita kI, sukha kI dazA kaunasI hai (91); tU apane svarUpa ko bhUlakara, apanI samatArUpI nidhi ko bhUlakara svayaM bhikhArI bana gayA hai (108); tU duHkha se DaratA hai para kriyAe~ du:kha upajAne ko hI karatA hai (108) / ___ Atma-saMbodha - guru ke dvArA bAra-bAra, anekavidha samajhAne para bhavya jova vicArane lagatA hai ki maiM apane ko bhUla rahA hU~ isalie bhramita ho rahA hU~ (1); maiM apanI svAbhAvika nidhi ko bhI bhUla rahA hU~ (5): aura para ke sAtha laga rahA hU~ (23); yaha moha bhI bahuta duSTa hai, isane mujhe ghera rakhA hai aura saMsArarUpI jaMgala meM bhaTakAyA hai (4); maiM kaisA ajJAnI hU~ ki maiMne guru kA kahanA bhI na mAnA (78); mRgatRSNA kI bhA~ti bhramita hotA rahA (79); maiMne kabhI apane hita ke kArya nahIM kiye, hitakArI - acche kula ko pAyA, zreSTha deva va guru kA acchA sAtha milA para ye saba pAkara kho diye (111); hama viSaya-bhogoM ko bhI nahIM (viii)
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ chor3ate na kabhI apane svarUpa meM lIna hote (111); nijasvarUpa ke cintana ke abhAva meM maiM bhavasamudra meM par3A hU~, janma maraNa aura bur3hApe ke tridoSoM kI Aga meM jalAtA rahA hU~ (81); are mana ! terI rAha khoTI Adata hai ki tR indriya-viSayoM ko ora daur3atA hai (92); hamane kabhI pApa-kriyAoM kA tyAga nahIM kiyA, jinendra ke guNoM kA jApa nahIM kiyA, unakA smaraNA-manana nahIM kiyA (111); hamane kabhI bhI apane guNoM kA cintana nahIM kiyA, unako bhAvanA nahIM kI, isa tana ko apanA mAnakara, apanA jAnakara hama isa tana ke sukha-du:kha meM hI rotebilakhate rahe (112); darzana jJAna aura vratarUpI amRta ko hamane nahIM cakhA, bhA~ti bhA~ti ke viSayoM ke viSa kA AsvAdana karate rahe / satguru ke bAra-bAra upadeza diyA use sunakara bhI kabhI use svIkArA nahIM, usa para vicAra nahIM kiyA, saMsAra ke AkarSaNa ko nahIM chor3A aura ghara, kAma icchAe~, dhana, strI inhIM kI AzArUpI Aga meM apane ko nitya prati jalAte rahe (112) / isa deha ko apanA samajhakara usameM hI magana hote rhe| zuddha, jJAnavAna, sukha ke piMDa apane caitanyasvarUpa kI kabhI bhAvanA nahIM kI. cintana nahIM kiyA, vicAra nahIM kiyA (113); yaha hamArI bahuta bar3I bhUla thI, he mana ! suna tere hita kI bAta kahatA hU~ - tU pA~coM indriyoM ke viSayoM kI ora mata bhAga (62), (94) / sva-hita kI bhAvanA - aba mujhe mokSa kI rAha kI cAha huI hai, ruci jAgRta huI hai, asaMyama ke prati utsAha aba khatma huA hai (14); mere citta meM yaha vizvAsa ho gayA hai ki merA hita vairAgya meM hI hai (14); aba yahI bhAvanA hai ki mere kaba vaha zubha ghar3I AvegI jaba maiM nagna digambara hokara sAdhanA karU~gA (84); jar3a se, puNya- pApa se kaba virakta hoU~ aura apanI vismRta nidhi ko jAna-pAU~ (84); kaba aisA avasara Ave ki maiM zeSa sAre para ko tyAga dUM aura apane citta, apanI AtmA kA ciMtavana karU~; puNya-pApa kI sthiti ko chor3akara maiM apane Apa meM ramaNa karU~ (82); kaba isa janma mRtyurahita AtmA kA dhyAna karU~; AThoM karmoM ko naSTa karU~; jisase saMsAra-vana ke bhramaNa se mukta ho jAU~ (82) / deva/tIrthaMkara svarUpa va mahimA - aisI bhAvanA ke kAraNa usakI zraddhA aura AcaraNa meM parivartana honA svAbhAvika hai| aba use tIrthakara kI mahimA samajha Ane lagato hai| tIrthakara jinhoMne karmoM se mukta hokara AtmasvarUpa ko prakaTa [ ix)
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ kara liyA hai, apane zuddha rUpa ko jAna liyA hai : 'jina' ho gaye haiM, jo saba jJevoM ko jAnanevAle haiM, jo moha aMdhakAra ko naSTa karanevAle sUrya haiM, vItarAgatA se bharapUra haiM, unake guNoM kA cintana karane se nija va para kA bhedajJAna va viveka hotA hai (1) / ve arahanta jinane ghAtikarmoM kA nAza kara diyA hai : jinakI samIpatA meM zaraNa meM sarpa va mora, hariNa va siMha bhI apanA jAtigata virodha bhUla jAte haiM, jinakA yaza sAre jagata meM phaila rahA hai (2): jinakA jJAna va tapa aisA hai ki unake darzana se apane AtmasvarUpa kA bhAna darzana hone lagatA hai (8); jinhoMne ATha karmarUpI yoddhA zatruoM ko jItakara mokSarUpI aMkura ko dRr3ha kiyA hai (8); jinhoMne bugapata jJAna aura darzana se ananta bhAvoM ko dekhA va jAna liyA hai (21), jo binA kisI nijI svArtha ke jagata ke hitakArI haiM (23); jo ananta jJAnaananta darzana, ananta bala va ananta sukha ke dhArI haiM (25); jagata meM ve hI maMgala haiM, uttama haiM, zaraNa haiM, mokSamArga ko batAnevAle dAnI - upakAraka haiM (3), mokSamArga dikhAne vAle haiM (4) / una jinendra ke darzana se mujhe sva - pada kI ruci jAgRta huI haiM, pudgala se bhinA apane caitanya rUpa kI bodhi huI hai (11): aba svabhAva kI ArAdhanA bhalI lagane lagI hai (11); he jinadeva ! aba maiM ApakI zaraNa meM A gayA hU~ (5); Apa jagata ke kalyANa ke lie sahaja nimitta kAraNa ho - yaha mujhe nizcaya ho gayA hai (4); ApakI zaraNa ko chor3akara anyatra kahA~ jAU~ (6); aba taka ApakI zaraNa meM nahIM AyA . anAdikAla se yahI galatI rahI (6); Apake guNoM ko dhAraNakara bhavyajana mokSamArga para gamana karate haiM (5); yadyapi Apa virAgI haiM, rAga-dveSarahita haiM phira bhI sahajarUpa se mokSa kA mArga batAnevAle haiM, jaise sUrya sahajarUpa se sabako rAha dikhAtA hai (29), (54); zrI jinendra ke mukharUpI sUrya ke darzana se bhramarUpI aMdhakAra ke bAdala vighaTa jAte haiM, ajJAna dUra ho jAtA hai (9): jinendra kI zAnta mudrA Anandita karanevAlI hai (10); moharUpI aMdhakAra kA nAza ho gayA (13), (14); inake darzana se apanI AtmasaMpadA ke darzana hote haiM (15); unake guNoM kA citavana karane se apAra aura duSkara saMsAra-samudra kA tara nikaTa dIkhane lagatA hai (14), (15): vibhAvoM ke tanAva se mukti va nijasvarUpa ko svatantratA kI pratIti hone lagI hai (13), (7); unake guNoM kA citavana mujhe apane guNoM kI pratIti karAtA rahe / ApakA darzana mokSa kA mArga
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ dikhAnevAlA hai (16); Apake guNa-cintavana se nija ke guNoM kA bhAna hotA haiM (16); ApakI pUjA se bhAva pavitra hote haiM jisase pApa dUra ho jAte haiM (17); ApakI mudrA nirAkula pada ko dikhAnevAlI hai aura zreSTha virAgatA ko utpanna karanevAlI hai, isalie hameM bhalI lagatI hai (18): zrI jinendra ke darzana se jJAta huA ki maiM cetana hU~, sparza-rasa-gaMdhayukta jar3a nahIM hU~ (19); ar3atA kA nAza hone lagatA hai (2); parigraha-jo ki AkulatA kI Aga hai vaha bhI naSTa hotA hai (15); Apake darzana se sahaja hI saba pApa Tala jAte haiM, Apake guNoM ke citavana se karmarUpI raja/dhUli svayaM hI jhar3a jAtI haiM (28): ApakI chavi ke darzana karate ho nija-para kI spaSTa pratIti hotI hai, bhinnatA dikhAI detI hai (31); Apake samAna jJAna-vairAgya aura zreSTha guNoM kI prApti hetu indra bhI lalacAtA rahatA hai (31) / divyadhvani/jinavANI - tIrthaMkara ke darzana, guNaciMtana kI bhA~ti hI unakI divyadhvani bhI kalyANakArI hai| he deva ! he jina! ApakI vANI-jinavANIdivyadhvani svava para kA svarUpa prakAzita karAnevAlI hai (37); he deva ! ApakI vANI bhramarUpI aMdhakAra ko dUra karAnevAlI hai (30), (32), (37); moharUpI aMdhakAra ko dUra karAnevAlI hai (14); karmamala ko dhonevAlI hai (30), (37); mithyAtvarUpI bAdaloM ko dUra karanevAlI hai (37): jinavANI tatva kA vicAra karane kI buddhi jAgRta karAnevAlI hai (34); isalie mujhe jinavANI meM, ApakI bANI meM gaharI zraddhA hai (12) (31); jinavANI kA saMyoga kAlalabdhi se milA hai (79); jinendra kI hitakArI vANI ko suna (95); usako sunakara apanA hita samajha le (83) (108), tU jinavANI ko jAna/samajha (36); tatva kA svarUpa batAnevAlI jinavANI kA saMyoga durlabha hai (98); jinavANI patitoM kA uddhAra karanevAlI hai (37); jinAgama kI ora apanI lagana lagAo (35); amRta sI divya-dhvani jhara rahI hai, usase nija antararUpI AkAza nirmala dikhAI dene lagA hai (12); divyadhvani ko sunakara munirAjoM ko nijaguNoM kA bhAna hotA hai (21), (37); nirakSarI dhvani ko sunakara bhavyajana isa bhavasamudra se pAra hote haiM ( 25); divyadhvani rUpI kiraNa ke prasAra se bhavyajanoM ke jJAnarUpI kamala khila uThate haiM (9); divyadhvani usa megha ke samAna hai jo para kI cAharUpI agni ko bujhAkara zreSTha samatArUpI varSA kI jhar3I barasAtI hai (31) isako samajhe binA (xi)
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ apanI zakti/sAmarthya kA, svarUpa kA jJAna na ho sakA (30); jinako jinavANI nahIM suhAtI unakI durgati hotI hai (40); he bhavya ! jinendra ke vacana sunakara isa saMsAra ke dvandva se kyoM nahIM chUTa jAtA (99); guru bhI samajhAte haiM ki he sajjana citta ! jinendra kI vANI ko samajho (36): amRtarUpa vacana kA nirantara pAna karo, zraddhAne karo, manana karo (36), (37): hRdaya meM dhAraNa karo (30) / bhavyajana kahate haiM ki mana syAhAdamayI divya dhvanirUpI nirmala jala se vimala hokara samatAbhAvI hone lagA hai (32); zrI jinendra ke karNapriya vacana sunakara atyanta sukha prApta huA hai (33) / bhavya prANI kI cAha - guru ke saMbodha se jo jJAna prApta hotA hai usake bAda bhavyaprANI kI bhAvanA cAhanA badala jAtI haiN| mArgadRSTA guru ke prati bhI usakI zraddhA va bhakti jAgRta hotI hai. vaha bhAvanA karatA hai ki aise guruvara/munivara mujhe mileM jo mujhe isa saMsAra samudra se pAra lagA deM (42); kyoMki aba vaha sAMsArika vastue~ indriya sukha yA bhoga-vilAsa kI vastue~ nahIM cAhatA balki aba vaha cAhatA hai ki - mere aba anya kucha bhI cAha nahIM hai, basa yahI cAha hai ki maiM svabhAva se hI lIna rahU~, mere moharUpI jvara kA zamana ho (1); maiM karmazRMkhalA se chUTa sakU~ (4); hamArI rAga-dveSa kI bhAvanA naSTa ho jAya (5); jo para hai anya hai use chor3akara apanI AtmA meM hI ramaNa karU~; rAga dveSarUpI agni se bacakara samatArasa meM bhIja jAU~, karma aura karmaphala meM merI kabhI ruci na ho, maiM sadaiva jJAnarUpI amRta kA pAna karatA rahU~ (7); maiM saMsAra-sAgara se pAra hoU~ (6); mujhe Apake samAna pada kI prApti ho (10) (22) (24) (26) (27) (28) / tIrthakara stuti - tIrthakara ke samAna pada kA AkAMkSI bhavya prANI tIrthaMkaroM kI bhakti stuti karatA hai, vaha jAnatA hai ki unakI bhakti mukti kA sAdhana hai (22); Apa hI isa duHkha-samudra se pAra le jAne hetu jahAja ho (1); ApakI bhakti janma-mRtyu rogarUpI viSa ko haranevAlI hai, unakA nivAraNa karanevAlo parama-auSadhi hai (3) / tIrthaMkara RSabhadeva kI mahimA gAte hue kavi kahate haiM - he sakhi! cala, rAjA nAbhirAya ke ghara bhAvI tIrthaMkara RSabhadeva kA janma huA hai, jahA~ indra bhI RSabha {xii )
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ janmotsava ke upalakSa meM naTa kI bhA~ti nRtya kara prasanna ho rahA hai {53); mAtA marudevI ke pyAre, pitA nAbhirAya ke dulAre RSabha jinendra kI jaya ho (49); unake garbha meM Ane ke cha: mAha pUrva se indra ne pRthvI ko ratnamayI kara diyA, janma hote hI sumeru parvata para le jAkara indra ne kSIrodadhi ke jala se unakA nhavana kiyA (50); jinako nIlAMjanA ke nRtya samaya hue maraNa ko dekhakara vairAgya ho gayA (50); jinhoMne sva-para kA bheda samajhakara para-pariNatiyoM ko tyAga diyA (52); jo parama digambara rUpa dhAraNakara padmAsana mudrA meM hAtha para hAtha rakhakara dhyAna meM lIna haiM (48); deva, asura, manuSya Adi jinheM namana karate haiM (48), (50); aise RSabhadeva ko jaya ho (49); una RSabhadeva kA smaraNa kara (50); he svAmI ! mere bhI duHkhoM kA nAza ho (49); mujhe bhI mokSapatha kA anugAmI banAiye (51); hama hAtha jor3akara Apako dhandanA karate haiM (52) / jagata ko Anandita karanevAle he abhinandana jinezvara ! maiM Apake varaNakamala meM namana karatA hU~ (54) ApakA aruNa varNa pApoM ko haranevAlA hai (54) / he padmaprabha jinadeva ! ApakA upadeza siMha kI bhA~ti mithyAtvarUpI hAthI kA nAza karanevAlA hai| paposA ApakA tapa-sthAna hai, Apa mokSarUpI lakSmI ke svAmI haiM, maiM ApakI mahimA gAne meM asamartha hU~ (55) / candramA ke samAna mukhnavAle he candraprabha jinendra ! jagata meM bhaTakAnevAle saMzaya vimoha va vibhrama kA haraNa karo (56) / he vAsupUjya jinadeva ApakI jaya ho| caMpApurI meM hue Apake pA~coM kalyANaka atyanta sukhakArI haiM (57) / rAjA vizvasena va rAnI airAdevI ke nivAsa para bhAvI tIrthakara zAntinAtha ke janma para maMgala utsava ho rahA hai / indra ne unake janma kalyANaka kA utsava bahuta ullAsa se manAyA hai, sabhI devoM ne apane apane niyogoM kA nirvAha kiyA hai| tIrthaMkara cakravartI va kAmadeva ina tIna padaviyoM ke dhAraka bhagavAna zAntinAtha ke zrIcaraNoM kI zaraNa meM jaya-jayakAra hai (58)1 kuMthu jaise choTe-choTe sabhI jIvoM ke rakSaka zrI kuMthunAtha ! mujhe isa saMsAra ke duHkhoM se mukta karo (59) / |xiii)
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ zyAma varNa kI chaviyukta zrI neminAtha kI mudrA mero A~khoM meM samA gaI (60), (61); azaraNa ko zaraNa denevAle prabhu neminAtha jagata kA hita karanevAle haiM (63) / bhagavAna pArzvanAtha ke caraNoM ke darzana pAkara harpa hotA hai jaise candramA ko dekhakara cakora pakSI atyanta pramudita hotA hai (64) / jinake janma ke samaya vAmAdevI ke ghara indra naTa kI bhA~ti nRtya karatA hai (65) / aise pArzvanAtha anAdi se cale A rahe mere ajJAna ke baMdhana ko haranevAle haiM (66) / unakA nAma smaraNa karane se bhava bhramaNarUpI bha~vara se chuTakArA ho jAtA hai (67) / / maiM una adbhuta vIra jinendra ko vandanA karatA hU~ jo bhavyajanoM ke citta ko haranevAle haiM (68); mokSa-lakSmI ke svAmI mahAvIra bhagavAna! ApakI jaya ho| indra, nAgendra, khagendra, candramA, narendra Adi sArA jagata ApakA sevaka hai (69); Apa parama virAgI haiM, ni:spRhI haiM phira bhI jagata ke sabhI prANiyoM kA kalyANa karanevAle haiM, isalie vinayavata hAtha jor3akara vandanA karate haiM (69) / zrI vIra jinendra kI jaya ho / ve candanA satI ke kaSToM kA, meMDhaka ke pApoM kA zamana karanevAle haiM (70); he mahAvIra ! hamArI bhava- pIra haro (71) / una trizalAputra mahAvIra kI vandanA ke lie rAjA zreNika parivArajanoM, nAgarikoM va samAja samUha ko sAtha liye calakara Ate haiM (72) una vIra jinendra kI jaya ho (73) / kavi girirAja sammedazikhara kI yAtrA karate haiM to bhAva vibhora ho usakI mahimA kA bhI varNana karate haiM ki Aja hamArA jIvana dhanya huA, hamane usa parvata ko dekhA jahA~ se bIsa tIrthakara evaM apAra munigaNa mokSa gaye haiM (87) / yAtrA Adi ke avasara para bhakti se ota prota sAdharmI bandhuoM se paraspara milana bhI eka zubha saMyoga hotA hai / sAdharmI bandhuoM ke satsaMga se saMzaya, bhrama va moha kI vAsanAe~ ruka jAtI haiM, jJAna kI varSA hotI hai, hRdaya meM vItarAga deva va guru kI bhakti bar3hatI hai (38) / __ bhakti se bharA jJAnI viziSTa holI khelatA hai, pratIkAtmaka holI khelatA hai - samatArUpI nIra se jhArI bharakara usameM karuNArUpI kezara gholatA hai aura paMcendriya . sakhiyoM kI ora pheMkatA hai, dAnarUpI gulAla kI muTThI bhara-bharakara pheMkatA hai (86); mohanIya karmarUpI IMdhana va indriya viSayoM ke vedana ko tapa kI agni (xiv)
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ meM bhasma kara aghAtiyA karmoM kI rAkha ur3AtA hai (85); mokSa kI rAha prazasta karatA hai| kavi ke bhAva asIma haiM, unheM lekhana dvArA vyakta karanA svayaM kavi ke lie bhI kaThina hai aura jo likhA bhI gayA hai usake marma taka pahu~canA aura use prakaTa karanA bhI sahaja nahIM hai phira bhI bhakti va anubhUti kI gahanatA meM una bhAvoM kI gaharAI ke nikaTa pahu~cane ke prayAsa se unakA anuvAda saMbhava ho jAtA hai| ina bhajanoM ke hindI anuvAda ke lie prabandhakAriNI kameTI ke sadasya zrI tArAcandra jaina, eDavokeTa kA AbhArI huuN| pustaka ke prakAzana meM sahayoga kAryakatA evaM jayapura pranTarsa prA. li., jayapura dhanyavAdAha haiN| RSabha janma-tapa kalyANaka divasa caitra kRSNa navamI vIra nirvANa saMvat 2527 18 mArca, 2001 DaoN. kamalacanda sogANI saMyojaka jainavidyA saMsthAna samiti jayapura [ xv]
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ kavi daulatarAma (vi.saM. 1855-1923; I. san 1798 - 1866) kAna daulatarAma paslovAla kA janna vikrama saMvata 1855 56; IsvI san 1798-99 meM huaa| Apake pitA kA nAma zrI ToDaramala thaa| zrI ToDaramala hAtharasa (u.pra.) meM kapar3e kA vyApAra karate the| daulatagama ko vidyAlayI zikSA adhika nahIM milI, zIghra kI kAma-dhandhe meM lagA diye gaye, phira bhI pratibhAsampanna daulatarAma vidyAdhyayana se virata nahIM hue| unhoMne svAdhyAya evaM parizrama se tatvajJAna kA acchA abhyAsa kiyaa| sAtha hI rasa, piMgala Adi kA acchA jJAna arjita kiyaa| apane jJAna evaM bhAvanAoM ko kAvyAtmaka rUpa meM vyakta kiyaa| unakI smaraNazakti adbhuta thI, kahate haiM - jisa samaya ve kapar3e ke thAna para choTa chApane kA kAma karate the usa samaya caukI para prAkRta saMskRta bhASA ke siddhAntagrantha - gommaTasAra, trilokasAra Adi rakha lete the aura lagabhaga 70-80 gAthAe~ zloka kaNThAgna kara lete the| unakI vidvattA se prabhAvita hokara mathurA ke saMTha manIrAma inheM saMvat 1882 (I. san 1825) meM apane sAtha mathurA livA le gye| kucha samaya taka mathurA rahane ke bAda ne sAsanI cale gaye, phira vahA~ se lazkara cale gaye / inheM apanI mRtyu kA AbhAsa, cha: dina pUrva ho gayA thA ataH apane parivArajana se kSamAyAcanA kara samAdhimaraNa grahaNa kara liyA aura mArgazIrSa amAvasyA, vikrama saMvat 1923 (I. san 1866) ko dillI meM zarIra tyAga diyaa| inakI sabase prasiddha kRti 'chahaDhAlA' hai jo brajamizrita khar3I bolI meM haiM / isakI bhASA sarala, svAbhAvika evaM marmasparzI hai| daulatarAmajI ne chahaDhAloM (paricchedoM) meM kula 95 padoM ke isa laghu grantha ko racanA logoM ko tatva kA upadeza dene ke lie jayapura ke kavi budhajana (I. san 1773-1838) kRta 'chahaDhAlA' ke AdhAra para vaizAkha zukla tRtIyA (akSaya tRtIyA) vikrama saMvat 1901 (I. san 1844) meM pUrNa kii| isake atirikta unhoMne zatAdhika bhajana va pada likhe| ina padoM ko bhASA khar3I hindI haiM lekina usa para jahA~-tahA~ brajabhASA kA prabhAva hai / AdhyAtmika bhAvoM se ota-prota, bhakti va zikSAyukta pada dharmapremI bandhuoM ko dhArmika bhAvanAoM se sarAbora kara dete haiN| [ xvii
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ viSaya sUcI bhajana saMkhyA jinadeva stuti 1. sakala jJeya jJAyaka tadapi 2. ari raja rahasa hanana prabhu arahana 3. he jina tero sujasa ujAgara 4. he jina tere maiM zaraNa AyA 5. maiM Ayo jina zarana tihArI 6. jAU~ kahA~ taja zaraNa tihAre 7. he jina ! merI aisI budhi kIje 8. Aja maiM parama padAratha pAyo 9. jinavara Anana bhAna nihArata 10. tribhuvana AnandakArI jina chavi thArI 11. nirakhata jinacaMdra vadana 12. nirakhata jinacaMda rI mAI 13. nirakhata sukha pAyo jina mukhacaMda tero 14. maiM harakhyo nirakhyo mukha 15. dIThA bhAgana taiM jinapAlA 16. zivamaga darasAvana rAvaro darasa 17. jina chavi terI yaha, dhana jagatAraNa 18. pyArI lAge mhAne, jina chavi thArI 19. jina chavi lakhata, yaha budhi bhayI 20. dhyAna kRpAna pAni gahI nAsI, tresaTha prakRti arI ( xix } pRSTha saMkhyA 1 6 8 10 11 12 13 14 16 18 19 21 22 23 24 25 26 27 28
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ 3 6 42 bhajana saMkhyA pRSTha saMkhyA 21. bhavina-sarorUha sUra, bhUriguNapUrita arahatA 22. prabhu thArI Aja mahimA jAnI 23. tuma suniyo zrI jinanAtha araja ika merI jI 24. aura abai na kudeva suhAvai 25. uraga-suraga-naraIza zIsa, jisa Atapatra tridhare 26. mohi tAro jI kyoM nA 27. nAtha mohi tArata kyoM nA 28. ho tuma tribhuvana tArI, ho jina jI 29. sudhi lIjyau jI mhArI zAstra-stuti 30. jaya jaya jaga bharama, timira harana jina dhunI 31. dhArA to bainA meM saradhAna ghaNo cha mhAre 32. jina baina sunata, morI bhUla bhagI 33. suna jina vaina, zravaNa sukha pAyo 34. jaba taiM Anandajanani dRSTi parI mAI 35. aura sabai jaga dvaMda miTAvo lo lAo jina Agama orI 36, jinavANI jAna sujAna re 37. nita pIjyoM dhIdhArI, jinavAni sudhAsama jAna ke 38. dhana dhana sAdharmIjana milana kI gharI 39. aba mohi jAna parI bhavodadhi tArana ko hai jaina 40. aisA mohI kyoM na adhogati jAve guru-stuti 41. aisA yogI kyoM na abhaya pAvai 43 44 45 57 (xx)
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhajana saMkhyA 42. kabadho mile mohi zrI guru munivara 43. guru kahata sIkha imi bAra-bAra 44. jina rAga- -dveSa tyAgA, vaha satguru hamArA 45. dhani muni, jinakI lagI lau zivaorane 46. dhani muni jina yaha bhAva pichAnA > 47. dhani muni nija Atamahita kInA tIrthaMkara - bhajana 48. dekho jI AdIzvara svAmI, kaisA dhyAna lagAyA hai 49. jaya zrI RSabha jinaMdA 50. bhaja RSipati RSabheza tAhi nita, namata amara asurA 51. merI sudhi lIjai, RSabha svAma 52. nirakha sakhI RSina ko Iza, yaha RSabha jina 53. cali sakhi dekhana nAbhirAya ghara, nAcata hari naTavA 54. jagadAnaMdana jina abhinaMdana, pada araviMda namUM maiM tere 55. padmasadma, padmApada padmA, muktisadya darazAvata hai 56. candrAnana jina candranAtha ke 57. jaya jina vAsupUjya, zivaramanI ramana 58. vArI ho badhAI yA zubha sAjai 59. kuMthana ke pratipAla kuMdhu jagatAra 60. aho nami jinapa, nita namata zata surapa 61. nemi prabhu kI zyAmavaraNa chavi 62. bhAkhU~ hita terA, suni ho mana merA 63. lAla kaise jAoge, asarana sarana kRpAla ( xxi ) pRSTha saMkhyA 51 61 62 6.3 64 65 66 68 69 71 73 155555 75 76 78 80 82 84 87 89 91 92 94
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhajana saMkhyA 64. pArasa jina gharana nirakha 65. vAmA ghara bajata badhAI 66. pAsa anAdi avidyA merI 67. sAMvariyA ke nAma japana taiM 68. baMdoM adbhuta candravIra jina 69. jaya zivakAminIkaMta vIra 70. jaya zrI vIra jinendra candra 71. hamArI vIra haro bhava pIra 72. saba mila dekho, helI mhArI re 73. jaya zrI vIrajina, vIrajina, vIrajinacaMda Atma-svarUpa 74. Atama rUpa anupama adbhuta 75. cinmUrata dgadhArI kI mohe, rIti lagata hai aTApaTI 76. Apa bhramavinAza Apa Apa jAna pAyo 77. cetana yaha budhi kauna sayAnI 78. cetana kauna anIti gahI re 79. cetana taiM yauM hI bhrama ThAnyo 80. cetana aba dhari sahajasamAdhi 81. ciMdarAyaguna suno muno prazasta gurugirA 82. cita ciMtakeM cideza kaba, azeSa para bamU 83. rAci rahyo paramAhiM tU apano, rUpa na jAneM re 84. mere kaba hai vA dina kI sudharI 85. jJAnI aisI holI macAI ( xxxii | pRSTha saMkhyA 15 96 97 19 100 102 104 106 107 108 110 111 113 115 116 117 118 120 122 123 114 125
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ .... pRSTha saMkhyA 127 129 133 137 140 142 bhajana saMkhyA 86, mero mana aisI khelata horI 87. Aja girirAja nihArA, dhanabhAga hamArA 88. jiyA tuma cAlo apane deza, zivapura thAro zubha thAna 89. mata kIjyau jI yArI, ghinageha deha jar3a jAna ke / 6. para kIloM jI yAnI, ye loga bhujaMga rAma jAnake 91. mata rAco dhIdhArI, bhava raMbharthabhasama jAnake 92. he mana terI ko kudeva yaha, karanaviSaya meM dhAvai hai 93. ho tuma zaTha avicArI jiyarA 94. mAna le yA sikha morI, jhukai mata bhogana orI 95, mAnata kyoM nahiM re, he nara sIkha sayAnI 96. jAnata kyauM nahiM re, he nara AtamajJAnI 97. choDi de yA budhi bhorI, vRthA tanase rati jorI 98, chAMData kyauM nahiM re, he nara ! rIti ayAnI 99. lakho jI yA jiya bhore kI bAta 100. suno jiyA ye sataguru kI bAteM 101. mohI jIva bharamatamateM nahiM 102. jJAnI jIva nivAra bharamatama, vastusvarUpa vicArata aise 103. apanI sudhi bhUla Apa, Apa dukha upAyau 104. jIva tU anAdihItaiM bhUlyau zivagailavA 105. ANa nahiM jAnA tUne, kaisA jJAnadhArI re 106. zivapura kI Dagara samarasasauM bharI 107. tohi samajhAyo sau sau bAra 108. na mAnata yaha jiya nipaTa anArI 143 144 150 152 157 158 159 1 ( xxiit)
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhajana saMkhyA 109. he nara, bhramanIMda kyoM na chAMData dukhadAI 110. are jiyA, jaga dhokhekI TATI 111. hama to kabahU~ na hita upajAye 112. hama to kabahu~ na nijaguna bhAye 113. hama to kabahu~ na nija ghara Aye 114. he hitavAMchaka prAnI re, kara yaha rIti sayAnI 115. viSayoMdA mada bhAnai, aisA hai koI che 116. kumati kunAri nahIM hai bharI re 117. ghar3i-ghar3i pala-pala china china nizadina 1918. jama Ana acAnaka dAvaigA 119. tU kAheko karata rati tanameM 950. nipaTa jayAgA, meM AyA nahIM jAnA 121. nijahitakAraja karanA bhAI ! nijahita kAraja karanA 122. manavacatana kari zuddha bhajo jina, dAva bhalA pAyA 123. mohir3A re jiya / hitakArI na sIkha samhArai 124. sau sau bAra haTaka nahiM mAnI, neka tohi samajhAyo re pariziSTa (xxdy ) pRSTha saMkhyA 162 163 164 166 168 169 171 172 173 174 175 176 177 178 180 182 183
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 1 ) tadapi nijAnaMdarasalIna / sakala jJeya jJAyaka so jinendra jayavaMta nita, arirajarahasa vihIna / / 1 / / jaya vItarAga vijJAnapUra / jaya mohatimirako haraNasUra // / jaya jJAna anaMtAnaMta dhaar| dRgasukhavIrajamaMDita apAra // 2 // jaya paramazAMtimudrAsameta bhavijanako nija anubhUti heta // bhavibhAga navaza joge vazAya / tuma dhuni hvai suni vibhrama nasAya // 3 // tuma guNaciMtata nijaparaviveka / pragaTeM vighaTeM Apada aneka // tuma jagabhUSaNa dUSaNaviyukta | saba mahimAyukta vikalpamukta // 4 // aviruddha zuddha cetana - svarUpa / paramAtma paramapAvana anUpa // zubha azubha vibhAva abhAva kIna / svAbhAvikaparaNatimaya achIna // 5 // dhIra / aSTAdazadoSavimukta munigaNadharAdi sevata mahanta / nava rAjata gaMbhIra / / kevalalabdhiramAdharaMta // 6 // sucatuSTayamaya tuma zAsana seya ameya jIva / ziva gaye jAhiM jaihaiM sadIva // bhavasAgarameM dukha kSAravAri tAranako aura na Apa TAri // 7 // yaha lakha nijadukha-gada haraNakAja / tuma hI nimittakAraNa ilAja // jAne, tAtaiM maiM zaraNa Aya / ucaroM nijadukha jo cira lahAya // 8 // maiM bhramyoM apanapo visara Apa apanAye vidhiphala puNyapApa // nijako parako karatA pichAna / parameM aniSTatA iSTa ThAna // 9 // Akulita bhayo ajJAna dhaar| jyoM mRga mRgatRSNA jAna vAra // tanaparaNatimeM Apau citAra / kabahUM na anubhayo svapada sAra // 10 // tumako vina jAne jo kaleza / pAye so tuma jAnata jineza // pazunArakanarasuragatimajhAra / bhava dhara dhara maryo anaMtavAra // 11 // daulata bhajana saurabha
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ aba kAlalabdhibalate dyaal| tumadarzanapAya bhayo khushaal|| mana zAMta bhayo miTa skldvnd| cAkhyo svAtamarasa dukhnikNd||12|| tAteM aba aisI karahu nAtha! bichurai na kabhI tuva crnnsaath| tuma guNagaNako nahiM cheva deva!, jagatAranako tuma virada ev||13|| Atamake ahita vissy-kssaay| inameM merI paraNati na jaay| maiM rahoM ApameM Apa liin| so karo hohu~ jyoM nijAdhIna // 14 // mere na cAha kachu aura iish| ratnatrayanidhi dIje muniish| mujha kArajake kArana su aap| ziva karahu harahu mama mohtaap||15|| zazizAMtikarana tapaharana het| svayameva tathA tuma kuzala det|| pIvata piyUSa jyoM roga jaay| tyoM tuma anubhavatai bhava nasAya / / 16 / / tribhuvana tihuMkAlamajhAra koy| nahiM tuma vina nijasukhadAya hoy|| mo ura yaha nizcaya bhayo aaj| dukhajaladhiutArana tuma jahAja / / 17 / / dohA - tuma guNagaNamaNi gaNapatI, gaNata na pAvahiM paar| 'daula' svalpamati kima kahai, namoM triyoga sNbhaar||18|| jo saba jJeyoM ke jAnanevAle haiM, phira bhI apane hI Anandarasa meM nimagna haiM, lIna haiM, aise Apa - jinendradeva kI jaya ho / Apa mohanIya (ari), jJAnAvaraNadarzanAvaraNa (raja) va aMtarAya karma (rahasa) se rahita haiM arthAt Apake cAtiyAkarma naSTa ho cuke haiN| Apa vItarAga vijJAna se bhare-pUre haiM, ApakI jaya ho; Apa moharUpI aMdhakAra ko naSTa karanevAle sUrya haiM, ApakI jaya ho| Apa ananta-ananta jJAna ke dhArI ho, ApakI jaya ho| Apa apAra arthAt ananta darzana, anantajJAna, anantasukha va ananta bala ke dhArI ho| paramazAnti kI dhAraka ApakI chavi, bhavya prANiyoM ko nija kI anubhUti karAne ke lie hetu hai, sAdhana hai| bhavyajanoM ko saubhAgyavaza mana-vacana-kAya daulata bhajana saurabha
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ ke yoga se ApakI divyadhvani sunane kA suyoga prApta hotA hai jise sunakara vibhrama dUra ho jAtA hai| - Apake guNoM kA cintana karane se nija va para kA bhedajJAna va viveka hotA hai aura udaya meM AyI vipadAe~ bhI naSTa ho jAtI haiM, chinna-bhinna hokara bikhara jAtI haiN| Apa jagata ke bhUSaNa haiM, saba doSoM se rahita haiM, saba mahimA ke dhAraka haiM, saba vikalpajAla se mukta haiM / Apa zuddha cetana svarUpa haiM, abAdhita haiN| adbhuta, paramapAvana, parama AtmA haiN| zubha aura azubha donoM prakAra ke vibhAvoM kA Apane abhAva kara diyA hai aura akSaya svAbhAvika pariNati se yukta haiM / - Apa zrIra haiM, aThAraha doSoM se rahita haiN| arahaMta avasthA se anantacatuSTaya ( ananta darzana - jJAna- sukha va vIrya) sahita gaMbhIra mudrA meM suzobhita haiM / munikI stuti karate haiM, bhakti karate haiM, Apa Adi kevalajJAnarUpI lakSmI ke dhAraka haiN| - Apake zAsana meM arthAt Apa dvArA dikhAe gae mokSamArga para calakara agaNita jIva mokSa gae haiM, jA rahe haiM aura sadaiva jaaeNge| isa khAre bhava sAgara ke duHkhoM se duHkhI jIvoM ko Apake atirikta, Apake sivA anya koI tAranevAlA nahIM hai / mere duHkharUpI viSa ko harane ke lie, zamana karane ke lie Apa hI nimitta kAraNa hokara ilAja ke eka sAdhana haiM, yaha dekha - jAnakara maiM ApakI zaraNa meM AyA hU~ aura sadA se/ anAdi se bhoga rahe apane duHkhoM ko vyakta kara rahA hU~, kaha rahA huuN| maiM apane svarUpa ko bhUlakara bhramatA phira rahA hU~, bhaTaka rahA hU~, isI ke pariNAmasvarUpa puNya-pAparUpI phala pA rahA huuN| maiM apane ko para kA/para ko apanA kartA samajhakara para meM/anya meM hI apane iSTa aura aniSTa kI mAnyatA karatA rahA huuN| ajJAnavaza meM Akula huA, jaise hariNa mRgatRSNAvaza Akula hotA hai| maiMne apanI isa deha kI dazAoM ko apanA hI jAnA aura nija svarUpa ke sAra kA kabhI anubhava nahIM kiyaa| daulata bhajana saurabha
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ Apako jAne binA maiMne jo duHkha pAye he jineza ! Apa meM saba jAnate haiN| naraka, tiryaMca, manuSya aura deva paryAyoM meM maiM aneka bAra bhava/janma dhAraNa karatA rahA aura maratA rahA hU~ / aba samaya Ane para he prabhu, maiMne Apake darzana pAye haiM aura prasanna huuN| sAre vikalpajAla se mukta hokara merA mana zAnta huA hai aura duHkhoM se mukta karanevAle apane Atmarasa kA AsvAdana kara rahA hU~ / isalie aba aisA kucha kIjie ki kabhI Apake caraNoM kA sAtha na chUTe / bhava sAgara se pAra lagAnA ApakA virada hai, guNa haiN| merI isa mAnyatA kI kabhI hAni na hone diijie| AtmA kA ahita karanevAle viSaya aura kaSAya haiN| unameM merI koI ruci jAgRta na ho| aisA kojie ki maiM sadA apane svabhAva meM hI lIna rahU~ / maiM sadaiva apane hI AdhIna rhuuN| he Iza, mere aura anya kucha bhI cAha nahIM hai| he munIza, mujhe ratnatraya dIjie / maiM kArya hU~ jisake lie Apa hI kAraNa haiN| mere moharUpI jvara kA zamana kara mujhe zAnti pradAna kIjie, merA kalyANa kIjie / isa tapana kA nAza karane ke lie, candramA-sI zItalatA pradAna karane ke lie Apa kuzaladAtA haiN| jaise amRtapAna se roga miTa jAtA hai, usIprakAra Apake guNoM ke ciMtavana se / anubhava se bhava-bhava kI zrRMkhalA TUTa jAtI haiN| tIna loka va tIna kAla meM Apake sivA sukha - dAtA anya koI nahIM hai / yaha maiMne apane hRdaya meM nizcita kara liyA hai| Apa hI isa duHkha samudra se pAra le jAne hetu ekamAtra jahAja ho / jaba gaNadhara bhI Apake guNoM kI ginatI nahIM kara sake, Apake guNoM kA pAra nahIM pA sake, daulatarAma kahate haiM ki taba maiM alpamati unakA kaise kathana kara sakatA hU~ ! maiM mana, vacana, kAya ko sa~bhAlakara, sAdhakara Apako namana karatA hU~ / ari mohanIyakarma: raja - darzanAvaraNa-jJAnAvaraNakarma; rahasa aMtarAyakarma sUra = sUryaH ameya = apariNAma gada roga; cheva = paar| 4 - = daulata bhajana saurabha
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ (2) arirajarahasa hanana prabhu arahana, jaivaMtare jgmeN| deva adeva seva kara jAkI, dharahiM mauli pgmeN||arirj.|| jo tana aSTottaramahA lapavana lakhi kalila shmeN| jo vacadIpazikhAte muni vicarai shivmaargmeN||1||arirj.|| jAsa pAsateM zokaharana guna, pragaTa bhayo ngmeN| vyAlamarAla kuraMgasiMdhako, jAtivirodha gameM / / 2||arirj.|| jA jasa-gagana ulaMghana koU, kSama na muniikhgmeN| 'daula' nAma tasu surataru hai yA, bhavamaruthalamagameM // 3 // ariraja. / arahaMta prabhu, jagata meM sadA jayavanta raheM, jino mohanIya, jJAnAvaraNIya, darzanAvaraNIya aura antarAya, ina ghAtiyAkarmoM kA nAza kiyA hai ! deva va anyajana sabhI jinake caraNoM meM apanA zIza jhukAkara, caraNoM meM mukuTa rakhakara bandanA karate haiM, sevA karate haiN| __ jinake zarIra meM 1008 sulakSaNa dekhakara sAre pApoM kA zamana ho jAtA hai| jinakI divyadhvani ke Aloka meM (prakAza meM) munijana mokSa kI rAha meM bar3hate haiN| jinakI samIpatA se vRkSa meM sAre kheda-zoka kA nAza karane kA guNa prakaTa ho jAtA hai aura vaha 'azoka' vRkSa kahalAne lagatA hai, jinakI samIpatA meM zaraNa meM sarpa va mora, hariNa va siMha sabhI apanA jAtigata virodha bhUlakara gamana karate haiM, vicaraNa karate haiN| jinakA yaza sAre AkAza meM, jagata meM phaila rahA hai| usa yaza- gagana arthAt yaza ke vistAra kA pAra pAne meM munirUpI pakSI bhI sakSama nahIM haiM / daulatarAma kahate haiM ki isa bhavarUpI registAna kI rAha meM ve kalpavRkSa ke samAna haiN| ari - mohanIya kama; raja jJAtAvaraNa-darzanAvaraNakamaM; rahasa - antarAyakarma: -ga - vRkSa: kSama . samartha; bhavamaruthala - bhavarUpo registaan| daulata bhajana saurabha
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ he jina tero sujasa ujAgara, gAvata haiM munijana jnyaanii||ttek|| durjaya moha mahAbhaTa jAne, nijavaza kIne jagaprAnI, so tuma dhyAnakRpAna pAnigahi, tatachina tAkI thiti bhaanii||1|| supta anAdi avidyA nidrA, jina jana nijasudhi visraanii| hai saceta tina nijanidhi pAI, zravana sunI jaba tuma bAnI // 2 // maMgalamaya tU jagameM uttama, tuhI zarana shivmgdaanii| tuvapada-sevA parama auSadhi, janmajarAmRtagadahAnI // 3 // tumare paMca kalyAnakamAhIM, tribhuvana modadazA ThAnI, viSNu vidambara, jiSNu, digambara, budha, ziva kaha dhyAvata dhyaanii||4|| sarva darvagunaparajayaparanati, tuma subodha meM nahiM chaanii| tAteM 'daula' dAsa ura AzA, pragaTa karo nijrssaanii||5|| __ he jinendra ! ApakA suyaza prakaTa ho rahA hai, phaila rahA haiM; jJAnI va munijana usakA gAna karate haiN| yaha sarvaprasiddha hai, jagata jAnatA hai ki Apane kaThinAI se jIte jAnevAle moharUpI mahAna yoddhA ko, jisane sAre -jagata ko apane vaza meM kara rakhA hai, apanI dhyAnarUpI kRpANa-talavAra hAtha meM lekara usakI vAstavika khokhalI sthiti ko bhAMpa liyA hai, jAna liyA hai| ___ anAdi kAla se ajJAna kI gaharI nidrA meM sokara jo apane Apa ko bhUla gA, haiM, jinheM apanI sudhi nahIM rahI hai, unhoMne apane kAnoM se jaba ApakA upadeza sunA to saceta hokara, jAgakara, apanI nija kI nidhi ko pahacAna liyA, pA liyA, sa~bhAla liyaa| tU hI jagata meM maMgala hai, uttama haiM aura zaraNa hai, tU hI mokSamArga ko batAnevAlA dAnI upakAraka haiM / tere caraNoM kI sevA- bhakti hI janma, mRtyu, rogaviSa ko haranevAlI, unakA nivAraNa karanevAlI parama auSadhi hai| daulata bhajana saurabha
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ Apake paMcakalyANakoM ke avasara para tInoM lokoM meM sAtA kI, Ananda kI lahara daur3a jAtI hai| Apa viSNu haiM, jJAna ke gagana haiM .. ananta aura asIma; jiSNu - apane Apako, karmarUpI zatruoM ko jItanevAle haiM, digambara haiM, buddhimAna haiM - jJAnI haiM aura kalyANakArI haiM, maMgala haiM, yaha kahakara dhyAna karanevAle/dhyAnI/dhyAtA ApakA dhyAna karate haiN| sabhI dravya, guNa, paryAya aura unakI pariNati Apake jJAna meM spaSTa jhalakate haiM, unheM Apa yugapata (ekasAtha) sahaja hI apane jJAna meM jhalakatA dekhate haiN| Apase kucha bhI anajAnA, chupA huA nahIM hai| daulatarAma ke mana meM yaha AzA hai ki Apa apane samAna mujhe bhI Atma-rasasikta karo arthAt hameM bhI apane samAna Atma-rasa se pUrNa kara do| daulata bhajana saurabha
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ (4) he jina tere maiM zaraNai aayaa| tuma ho paramadayAla jagataguru, maiM bhava bhava duHkha pAyA // he jin.|| moha mAhaduTha ghera rahyau mohi, bhavakAnana bhttkaayaa| nita nija jJAnacarananidhi visasyo, tana dhanakara apnaayaa|||1|| he jin.|| nijAnaMdaanubhavapiyUSa taja, viSaya halAhala khaayaa| merI bhUla mUla dukhadAI, nimita mohavidhi thaayaa||2|| he. jin.|| so duTha hota zithila tumare Dhiga, aura na hetu lkhaayaa| zivasvarUpa zivamagadarzaka tuma, suyaza munIgana gaayaa||3|| he jin.|| tuma ho sahaja nimita jagahitake, mo ura nizcaya bhaayaa| bhinna hohuM vidhitai so kIje, 'daula' tumheM sira naayaa||4|| he jin.|| he jinadeva ! maiM ApakI zaraNa meM AyA huuN| maiMne janma-janmAntaroM meM aneka dukha pAe haiM / Apa parama dayAlu haiM, kRpAlu haiM / mujhe ati duSTa moha ne gherakara isa saMsAra-samudra meM bahuta bhaTakAyA hai, jisake kAraNa maiM apane jJAna aura AcaraNarUpI nidhi-saMpatti ko bhI bhUla gayA aura tana dhana ko hI mahattvapUrNa mAnakara inheM hI apanAtA rahA, unameM hI rata rhaa| apane AtmA ke Ananda kI amRta-sarIkhI anubhUti ko chor3akara, halAhalaviSa kA sevana karatA rhaa| merI yaha bhUla atyanta duHkhamayI hai, jisake lie maiMne mohanIya karma ko nimitta ThaharAyA hai| vaha duSTa Apake hI samIpa zithila huA hai, Apake atirikta anya koI isakA AdhAra hetu nahIM hai| Apa sAkSAt mokSa-svarUpa ko/mokSamArga ko dikhAnevAle haiM, munijana sadaiva ApakA yazagAna karate haiM, stuti karate haiM, vaMdanAsmaraNa karate haiN| daulata bhajana saurabha
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________ Apa jagata ke kalyANa ke lie sahaja nimitta kAraNa ho, yaha mujhe nizcaya ho gayA hai / daulatarAma zIza namAkara (namAte hue) kahate haiM ki aisA kIjie jisase maiM karma-zrRMkhalA se sarvathA alaga ho sakU~, chUTa skuuN| suguna grAma = guNoM ke sthAna; suguna dAma - guNoM ko mAlA; ghAma = tIvradhUpa; khAma = kmo| daulata bhajana saurabha
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________ (5) maiM Ayau, jina zarana tihaarii| maiM ciradukhI vibhAvabhAvate, svAbhAvika nidhi Apa visArI / / maiN|| rUpa nihAra dhAra tuma guna suna, vaina hota bhavi shivmgcaarii| yauM mama kAraNa ke kAma tuma, tumarI saMva eka ura dhaarii||1|| milyau ananta janmate avasara, aba vinaU~ he bhvsrtaarii| parama iSTa aniSTa kalpanA, 'daula' kahai jhaTa meTa hmaarii||2|| he jinendra ! maiM ApakI zaraNa meM AyA huuN| maiM (Apa jaisI) apanI svAbhAvika nidhi ko bhUlakara apane hI vibhAvoM ke kAraNa anAdikAla se - dIrghakAla se duHkhI huuN| ___ Apake sundara rUpa ko dekhakara, Apake guNoM ko hRdaya meM dhAraNakara, Apake vacanAmRta ko sunakara bhavyajana mokSa- mArga para gamana karate haiN| maiM apane svarUpa meM sthira ho sakU~, isa kArya ke sampanna hone ke lie Apa hI kAraNa ho, Apa hI nimitta ho; isalie ApakA smaraNa-vandana hI hRdaya meM dhAraNa karane yogya hai| ____ ananta janmoM ke bAda/aneka janmoM ke bAda aisA avasara milA hai, Apa bhava se tAranevAle ho, aba yaha nizcaya karake ApakI vandanA karatA huuN| daulatarAma vinatI karate haiM ki he bhagavana ! aba hamArI iSTa aura aniSTa kI bhAvanA turanta miTa jAya arthAt rAga-dveSa kI bhAvanA naSTa ho jaay| daulata bhajana saurabha
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 6 ) jAU~ kahA~ taja zarana tihAre // Teka // guNa cAre 26 cUka anAditanI yA hamarI, mApha karo kama DUbata hoM bhavasAgarameM aba tuma bina ko muha vAra nikAre // 2 // 1 tuma sama deva avara nahiM koI, tAtaiM hama yaha hAtha pasAre // 3 // mo - sama adhama aneka udhAre, varanata haiM zruta zAstra 'dolata' ko bhavapAra karo aba Ayo hai zaranAgata he prabhu! maiM ApakI zaraNa ko chor3akara anyatra kahA~ jAU~? maiM aba taka ApakI zaraNa meM nahIM AyA anAdi kAla se merI yaha hI cUka / galatI rahI hai| he karuNAguNa ke dhAraka ! isake lie mujhe kSamA karo / apAre // 4 // thAre // 5 // - maiM bhava-sAgara meM/ saMsAra meM DUba rahA hU~. Apake atirikta kauna hai jo mujhe isase bAhara nikAla sake ! Apake samAna anya koI deva nahIM hai, jisake Age hama hAtha pasArakara yAcanA kara skeN| Apane mere samAna aneka pApiyoM ko pAra utAra diyA hai, guru isakA varNana karate haiM / daulata bhajana saurabha aura zAstra daulatarAma kahate haiM ki mujhe bhI aba bhana se / saMsAra se / janma-maraNa kI bhaTakana se pAra lagAie, mukta kiijie| maiM aba ApakI zaraNa meM AyA hU~.. A gayA hU~ / 11
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________ (7) he jina merI, aisI budhi kIjai // Teka // rAgadveSadAvAnalateM baci, samatArasameM bhiijai||1||he jin.|| parakoM tyAga apanapo nijameM, lAga na kabahUM chiijai||2||he jin.|| karma karmaphalamAhi na rAce, jJAnasudhArasa piijai||3|| he jin.|| mujha kAraja ke tuma kArana vara, araja 'daula' kI liijai|||4||he jin.|| he jinendra deva! merI aisI buddhi ho jisase maiM rAga-dveSarUpI agni se bacakara samatArUpI rasa meM bhIja jaauuN| sva se pare jo para hai, anya haiM usako chor3akara maiM apanI AtmA meM hI ramaNa karU~ aura vaha Adata-lAga merI kabhI bhI na chUTe, merI aisI buddhi ho| karma aura usake phala kI ora merI kabhI ruci na ho aura maiM sadaiva jJAnarUpI amRta kA pAna karatA rahU~ arthAt apane jJAnasvarUpa meM sadA lIna rahU~, merI aisI buddhi ho| nija rUpa kI, svarUpa kI pahacAna ke lie mujhe samyakdarzana, samyakjJAna va samyakcAritra kI prApti ho| isake lie Apa hI zreSTha kAraNa ho; sAdhana ho arthAt ApakA guNa citavana mujhe apane guNoM kI pratIti karAtA rahe / daulatarAma kahate haiM ki yaha hI unakI vinatI haiM, araja hai, use svIkAra kiijie| lAga. AdatA daulata bhajana saurabha
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 8 ) Aja maiM parama padAratha pAyau, prabhucaranana cita lAyau // Teka // sahajakalpataru chAyA~ // 1 // Aja. // azubha gaye zubha pragaTa bhaye haiM, jJAnazakti tapa aisI jAkI, cetanapada darasAyo // 2 // Aja / / aSTakarma ripu jodhA jIte, ziva aMkUra jamAyau // 3 // Aja. // Aja mujhe parama padArtha kI / zreSTha padArtha kI prApti huI hai, bodhi huI hai ki merA citta prabhu ke caraNoM meM lagA hai| aba saba azubha saMyoga miTa gae haiM, samApta ho gae haiM aura zubha saMyoga prakaTa hue haiM jisase mujhe prabhurUpI kalpavRkSa sahaja hI mila gayA hai| jinakA jJAna va tapa aisA hai ki unake darzana se apane AtmasvarUpa kA bhAna/ darzana hone lagA hai aise prabhu ke caraNoM meM citta lagA hai| jinhoMne ATha karmarUpI yoddhA zatruoM ko jItakara mokSarUpI aMkura ko dRr3ha kiyA hai aise prabhu ke caraNoM meM merA citta lagA hai| daulata bhajana saurabha 13
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinavara-Anana-bhAna nihArata, bhramatamaghAna nasAyA hai| ttek|| vacana-kirana-prasarana" bhavijana, manasaroja sarasAyA hai| bhakdukhakArana sukhavisatArana, kupatha supatha darasAyA hai||1|| binasAI phaja alasarasAI, nizicara samara durAyA hai| taskara prabala kaSAya palAye, jina ghanabodha curAyA hai|||2|| lakhiyata uDu na kubhAva kahUM aba, moha ulUka lajAyA hai| haMsa koka ko zoka nazyo nija, paranaticakavI pAyA hai||3|| karmabaMdha-kajakopa baMdhe cira, bhavi-ali muMcana pAyA hai| 'daula' ujAsa nijAtama anubhava, ura jaga antara chAyA hai||4|| zrI jinendra ke mukharUpI sUrya ke darzana se bhramarUpI aMdhakAra ke bAdala vighaTa jAte haiM, bikhara jAte haiM arthAt ajJAna dUra ho jAtA hai| unakI divyadhvanirUpI kiraNa ke prasAra se bhavyajanoM ke manarUpI kamala khila uThate haiM / usa divyadhvani meM kupatha jo bhava-duHkha kA kAraNa hai aura supatha - jo sakha kA vistAra karanevAlA hai, donoM kA antara spaSTa dikhAI dene lagatA hai arthAt donoM kA antara spaSTa darazAyA batAyA hai| ajJAnarUpI kAI jJAnarUpI jala se naSTa ho jAtI hai, vAtAvaraNa meM sarvatra sarasAI-namI-ThaMDaka A jAtI hai / jaise - rAtri ko jAgRta rahanevAle ullU ujAlA hone para pratirodha chor3akara bhAga jAte haiM vaise hI jinendrarUpI sUrya ke darzana se ve kaSAyarUpI taskara-luTere bhAga jAte haiM jinhoMne jJAnarUpI dhana ko curAyA haiN| __jJAnarUpI sUryodaya hone para na tArerUpI kSudra bhAva dikhAI dete haiM, na khoTe bhAva jAgRta hote haiM aura moharUpI ullU lajjita ho jAtA hai| sUrya kA prakAza hone para jaise cakace kA viraharUpI zoka naSTa ho jAtA hai aura cakavI se usakI bheMTa ho jAtI hai usI prakAra jJAna kA prakAza hote hI AtmArUpI haMsa kA zoka-viraha daulata bhajana saurabha
Page #37
--------------------------------------------------------------------------
________________ naSTa ho jAtA hai aura vaha apanI svabhAva-pariNatirUpa cakavI ko prApta kara letA hai| sUrya kA ujAsa hone para kamala puSpa ke khila jAne se jaise kamala-puSpa meM jakar3A huA bhramara mukta ho jAtA hai usI prakAra jinendrarUpI sUrya ke darzana ke ujAsa se bhavyAtmA karmabaMdha se mukta ho jAtA hai| daulatarAma kahate haiM ki AtmAnubhava ke ujAsa meM apanA va jagata kA, nija aura para kA aMtara anubhava meM AtA hai| Anana - ceharA; kaja = kAI; smara - kAmadeva taskara - cora: uDu = tAra; haMsa - AtmA koka = cakavA; muMcana = chuTakArA paanaa| daulata bhajana saurabha
Page #38
--------------------------------------------------------------------------
________________ (10) tribhuvanaAnandakArI jina chavi, thArI nainnihaarii||ttek|| jJAna apUraba udaya bhayo aba, yA dinakI blihaarii| mo ura moda baDo ju nAtha so, kathA na jAta ucaarii||1|| suna ghanaghora moramuda ora na, jyoM nidhi pAya bhikhaarii| jAhi lakhata jhaTa jharata moha raja, hoya so bhavi avikaarii||2|| jAkI suMdaratA su purandara-zobha ljaavnhaarii| nija anubhUti sudhAchavi pulakita, vadana madana arihaarii||3|| zUla dukUla na bAlA mAlA, muni mana moda prsaarii| aruna na naina na saina bhramai na na, baMka na laMka smhaarii||4|| tAtai vidhi vibhAva krodhAdi na, lakhiyata he jgtaarii| pUjata pAtakapuMja palAvata, dhyAvata shivvistaarii||5|| kAmadhenu surataru ciMtAmani, ikabhava sukhkrtaarii| tuma chavi lakhata modateM jo sura, so tumapada daataarii||6|| mahimA kahata na lahata pAra sura, guruhUkI budhi haarii| aura kahai kima 'daula' cahai ima, dehu dazA tumdhaarii||7|| he jinendra ! ApakI zAntamudrA tInaloka ko sukhI karanevAlI hai, Anandita karanevAlI hai / maiMne bhI usa mudrA ko apane nainoM se nihArA hai - dekhA hai, maiMne bhI ApakI usa AnandamayI mudrA ke darzana kiye haiN| jo aba se pahale kabhI nahIM huA thA, vaha jJAna mujhe aba huA hai / Aja kA dina zreSTha hai, balihArI hai, samarpaNa hai isa dina ke prti| mere hRdaya meM jo Ananda umar3a rahA hai usakA varNana nahIM kiyA jA sktaa| daulata bhajana saurabha
Page #39
--------------------------------------------------------------------------
________________ jisa prakAra bAdaloM kI garaja se mora mudita ho jAte haiN| prasanna ho jAte haiM, usakI prasannatA kA koI anta hI nahIM rahatA; jaise bhikhArI ko dhana prApti se prasannatA hotI hai usI prakAra jinendra ke darzana se turanta hI moharUpI dhUla jhar3a jAtI hai arthAt moha kA nAza hotA hai aura bhavyajanoM ke samasta vikAra naSTa ho jAte haiN| jinakI sundaratA ko dekhakara indra bhI lajAtA hai, aisI adbhuta sundaratA ke dhArI Apake darzanakara apanI anubhUti/svAnubhUti amRtarasa sI umar3ane lagatI hai, jo kAmadeva jaise zatru ko bhI parAjita karatI hai| Apake pAsa/sAtha na koI trizUla haiM, na vastra haiM, na koI strI haiM aura na koI mAlA hai, phira bhI ApakI mudrA muniyoM ke mana ko Ananda se bharanevAlI hai|aannd denevAlI hai| jisake krodha se netra lAla nahIM hai arthAt jinake krodha nahIM hai, na koI cihna hai aura na koI bhrama yA dhokhA aura na zarIra kI koI Ter3hI citavana hai| he jagatArI ! isa prakAra Apake koI krodha Adi vibhAva bhI dikhAI nahIM dete, ApakI pUjA se pApa ke Dhera bhI naSTa ho jAte haiM, haTa jAte haiM aura dhyAna se mokSa kI ora vistAra hotA hai| kAmadhenu, kalpavRkSa aura cintAmaNiratna kevala eka bhatra ko hI sukhI banAnevAle haiM kintu Apa mahAna dAnI haiN| Apa aise dAtAra haiM ki jo prasannatA se ApakI chavi lakhatA hai Apa unheM apane samAna pada pradAna kara dete haiN| devagaNa bhI ApakI mahimA kA varNana nahIM kara pAte, devatAoM ke guru vRhaspati bhI ApakI mahimA kA varNana karane meM sakSama nhiiN| daulatarAma kahate haiM ki maiM Apase isake alAvA kyA cAhU~ ki mujhe Apake samAna pada kI prApti ho| ora = anta, modd'| daulata bhajana saurabha
Page #40
--------------------------------------------------------------------------
________________ (11) nirakhata jinacandra-badana, svapadasuruci aaii||ttek|| pragaTI nija AnakI, pichAna jJAna bhAnakI, kalA udota hota kAma, jAminI plaaii||1|| sAsvata Ananda svAda, pAyo vinasyo viSAda, AnameM aniSTa iSTa, kalpanA nsaaii||2|| sAdhI nija sAdhakI, samAdhi mohavyAdhikI, upAdhiko virAdhika, arAdhanA suhAI // 3 // dhana dina china Aja suguni, ciMteM jinarAja abai, sudhare saba kAja 'daula', acala siddhi paaii||4|| candramA ke samAna sundara jinendra ke rUpa ke darzana se svapada kI ruci jAgRta huI hai arthAt pudgala se bhinna apane caitanya svarUpa ko bodhi huI hai| sva kI va para-anya kI pahacAna va anubhUtirUpI jJAnasUrya ke udita hote hI kAmanAoM-icchAoMrUpI rAtri bhAga gaI aura nijasvarUpa kI bodhi huI hai| apane akhaNDa va nitya AtmAnubhUti ke svAda se saba prakAra ke viSAda miTa gae haiM aura para arthAt padagala ke prati ho rahI iSTa va aniSTa kI sArI kalpanAe~ naSTa ho gaI haiN| apane Atma-svabhAva kI sAdhanA se, cintana se moharUpI vyAdhi samAdhi meM antarlIna ho gaI hai, samA gaI hai| sabhI upAdhiyoM ko chor3akara, svabhAva kI ArAdhanA bhalI lagane lagI hai| Aja kA yaha kSaNa, yaha dina atyanta zubha hai, dhanya hai, guNa sahita hai ki jinarAja ke svarUpa kA cintana hone lagA hai| daulatarAma kahate haiM ki maiMne yaha acala va sthAyI siddhi pA lI hai, aba mere sabhI kArya siddha ho jAe~ge, sudhara jAe~ge, ThIka ho jaaeNge| jAminI - yAminI = raatri| daulata bhajana saurabha
Page #41
--------------------------------------------------------------------------
________________ (12) nirakhata jinacaMda rI mAI // Teka // prabhuduti dekha maMda bhayau nizipati, Ana su paga lipttaaii| prabhu sucaMda vaha manda hota hai, jina lakhi sUra chipaaii| sIta adbhuta so batAI / / 1 // nirakhata. / / aMvara zubhra nijaMtara dIsai, tattvamitra sarasAI / phaili rahI jaga dharma junhAI, cArana cAra lakhAI / girA amRta jo ganAI // 2 // nirakhata. // bhaye praphullita bhavya kumudamana, mithyAttama so nasAI / dUra bhaye bhavatApa, sabanike, budha aMbudha so bddh'aaii| madana cakavekI judAI // 3 // nirakhata. // zrIjinacaMda banda aba 'daulata', citakara canda lagAI | karmabandha nirbandha hota haiM, nAgasudamani lasAI / hota nirviSa sarapAI // 4 // nirakhata. / / haiM, zrI jinendrarUpI candramA kI ora dekho usake darzana kro| usa prabhu ke sundara rUpa ke samakSa, candramA bhI phIkA lagane lagA aura mAno Akara vaha pA~voM meM par3a gayA hai| pradhurUpI candramA ke samakSa vaha kAMtirahita ho gayA aura use dekhakara sUrya bhI chupa gayA hai, jisase adbhuta zItalatA kA saMcAra ho rahA hai| amRta sI divya dhvani jhara rahI hai usase nija aMtararUpI AkAza nirmala, svaccha, zubhra dikhAI dene lagA hai jisase tatvarUpI mitra zobhita huA hai, zobhA ko vRddhi ko prApta huA hai| jagata meM cAroM ora dharmarUpI cA~danI chiTaka rahI hai, phaila rahI hai, cAroM dizAoM meM usakA yaza phaila rahA hai| daulata bhajana saurabha - 19
Page #42
--------------------------------------------------------------------------
________________ usa cA~danI meM bhavyajanoM ke manarUpI kamala praphullita ho gae haiM, mithyAtvarUpI aMdhakAra naSTa ho gayA hai| sabhI prANiyoM kI saMsAra kI tapana dUra ho calI haiM aura jJAnarUpI jala jvAra kI bhA~ti bar3hane lagA hai| candramA ko dekha kAmarUpI cakavA bhI judA/dUra ho calA hai| daulatarAma kahate haiM ki praphullita hokara zrI jinendrarUpI candramA se apane citta ko jor3o jisase karmabandhana khula jAe aura nAgadamanI ko hRdaya meM dhAraNa karo jisase moharUpI sarpa viSarahita ho jAe, nirviSa ho jaae| junhAI = cA~danI; aMbuda = jala; baMda = bA~dhanA, jor3anA; caMda - praphullita honA; nAgadamanI = nAga ko vaza meM karane kI vidyaa| A daulata bhajana saurabha
Page #43
--------------------------------------------------------------------------
________________ (13) nirakhata sukha pAyau jina mukhacanda // ttek|| moha mahAtama nAza bhayau hai, ura ambuja prphulaayau| tApa nasyau baDhi udadhi ananda / / 1||nirkht.|| cakavI kumati bichura ati vilakhai, AtamasudhA svaayau| zithila bhae saba vidhignphnd||2||nirkht. // vikaTa bhavodadhiko taTa nikaTyauM, aghatarumUla nsaaryo| 'daula' lahyau aba supada svachanda ||3||nirkht.|| zrI jitendra ke mukharUpI candramA ke darzana pAkara atIva sukha kI anubhUti huI arthAt atyanta sukha milaa| ____ moharUpI mahAna aMdhakAra kA nAza ho gayA, jisase hRdayarUpI kamala vikasita huA hai, Anandita huA hai / tanAva kA tApa naSTa ho gayA hai aura Anandra kA sAgara umar3ane lagA hai| kumatirUpI cakavI AtmArUpI cakave se bichur3ane se viraha ke kAraNa du:khI hokara rone lagI hai / AtmA meM amRtarasa jharane lagA hai| karma ke baMdhana aba DhIle par3ane lage haiN| ___ apAra aura duSkara saMsAra-samudra kA taTa nikaTa dIkhane lagA hai aura pAparUpI vRkSa kA mUla AdhAra 'moha' kA nAza huA hai| daulatarAma kahate haiM ki aba vibhAvoM ke tanAva se mukta, nijasvarUpa kI svataMtratA kI pratIti/prApti hone lagI hai| daulata bhajana saurabha
Page #44
--------------------------------------------------------------------------
________________ (14) maiM harakhyau nirakhyau mukha tero| nAsAnyasta nayana bhrU halaya na, vayana nivArana moha aNdhero|| maiN|| parameM kara maiM nijabudhi aba loM, bhavasarameM dukha sahyA dhnero| so dukha bhAnana svapara pichAnana, tumavina Ana na kArana hero||1|| cAha bhaI zivarAhalAhakI, gayau uchAha asNjmkero| 'daulata' hitavirAga cita Anyau, jAnyau rUpa jJAnadRga mero||2|| maiM Apake darzana karake harSita huaa| ApakI nAsAgra dRSTi, sthira bhauheM aura Apake vacana mere moharUpI aMdhakAra kA nivAraNa karate haiM, nAza karate haiN| apane svabhAva se cyuta hokara, maiM para meM, anya meM hI apanApana mAnatA rahA, samajhatA rahA aura isa bhava-samudra meM/saMsAra meM bahuta duHkha sahe 1 una duHkhoM kI anubhUti aura sva-para kI samajha-pahacAna ke lie Apake samAna koI nimitta anyatra DhUMr3hane se bhI nahIM milaa| ___ mujhe mukti-lAbha kI, mokSa kI rAha kI aba cAha huI hai, ruci jAgRta huI hai aura asaMyama ke prati merA utsAha aba samApta ho gayA hai / daulatarAma kahate haiM mere vitta meM yaha vizvAsa ho gayA hai ki merA hita vairAgya meM hI hai, viragatA meM hI hai aura tabhI mujhe apane darzana-jJAna- svarUpa kA jJAna huA hai| sAmAnyata kama taka ke ApaNa tirima karanA nA nAsAnyasta nayana = nAka ke agrabhAga para dRSTi sthira karanA; lAha = laabh| daulata bhajana saurabha
Page #45
--------------------------------------------------------------------------
________________ (15) dIThA bhAganataiM jinapAlA, subhaga nizaMka rAgavina yAtaiM, jAsa jJAnameM yugapata bhAsata, nijameM lIna hIna icchA para lakhi jAkI chavi Atamanidhi nija 'daula' jAsaguna ciMtata rata hai, nikaTa vikaTa mohanAzanevAlA // Teka // basana na AyudhavAlA // 1 // sakala padArathamAlA // 2 // hitamitavacana hitamitavacana rasAlA // 3 // pAvata hota nihAlA // 4 // bhavanAlA // 5 // ahobhAgya mere ki mujhe jinapAlA (arthAt bArahaveM guNasthAna taka ke jIvoM ke rakSaka), jisane moha kA nAza kara diyA hai, ke darzana kA saubhAgya milA hai arthAt unake darzana hue haiM / ve jinapAlA nizaMka haiM arthAt jinheM kisI prakAra zaMkA nahIM hai, vItarAgI haiM, suDaula zarIravAle haiM, unake sAtha kisI strI kA sAtha nahIM aura na ve koI hathiyAra - zastra dhAraNa kie hue haiN| jinake jJAna meM sabhI padArtha yugapata jhalakate haiN| ve nija svarUpa meM hI lIna haiM, AtmaniSTha haiM, unheM para kI/ anya kI koI icchA nahIM hai, ve hita-mita vacanavAle haiM, sampUrNa rasa se bharapUra haiN| jisake darzana se apanI AtmasaMpadA ke darzana hote haiM, prApti hotI hai| jise pAkara saba dhanya ho jAte haiN| 1 daulatarAma kahate haiM ki unake guNoM kA ciMtavana karane se usameM rata- bhagana rahane se, yaha duSkara bhava-samudra nAle ke samAna choTA-sA raha jAtA hai aura usakA bhI anta samIpa A jAtA hai ! = jinapAlA caudhe guNasthAna (avirata samyaktva) se bArahaveM guNasthAna (kSINamoha) taka ke jIvoM ko 'ekadeza jina' kahA jAtA hai; unakA rakSaka 'jina pAlA' kahalAtA hai / daulata bhajana saurabha 23
Page #46
--------------------------------------------------------------------------
________________ (16) zivamagadarasAvana rAvaro drs| ttek|| paramapada-cAha-dAha-gada-nAzana, tuma bacabheSaja-pAna srs||1|| guNacitavata nija anubhava pragaTai, vighaTai vidhiThaga duvidha trs||| 2 // 'daula' avAcI saMpati sAMcI, pAya rahai thira rAca sarasa // 3 // he bhagavan ! Apake darzana - mokSamArga-prakAzaka haiM, 'mokSa kA mArga dikhAnevAle haiN| pudgala kI cAharUpI dAha kA, viSa kA, roga kA nAza karanevAle Apake suvacana - parama auSadhirUpa haiM jinakA sevana, cintana, manana, anugamana sarasa hai, rasa se bharA huA hai| __ Apake guNa-ciMtavana se nija ke guNoM kA bhAna hotA hai, hamameM bhI ve guNa prakaTa hote haiM aura pApa-puNyarUpI karma-Thaga tarasa kara bhAga jAte haiN| daulatarAma kahate haiM ki avyakta, akatha va avarNanIya * jisakA kathana nahIM kiyA jA sakatA aiso AtmaguNoM kI saMpatti ko pAkara usameM sthira ho jAo arthAt apane nija svarUpa meM magana ho jAo, jo rasa se bharapUra hai / rAvarI - ApakA 24 daulata bhajana saurabha
Page #47
--------------------------------------------------------------------------
________________ (17) jina chavi terI yaha, dhana jgtaarn||ttek / / mUla na phUla dukUla trizUla na, zamadamakArana bhramatamavArana // jina. / / jAkI prabhutAkI mahimAteM, suranadhIzitA lAgata sAra n| avalokata bhavithoka mokha maga, carata carata nijanidhi urdhaarn||1|| jajata bhajata agha tau ko acaraja? samakita pAvana bhaavnkaarn| tAsu seva phala eva cahata nita, 'daulata' jAke suguna ucaarn||2|| hai jinendra! dhanya hai terI yaha chavi/mudA, jo jaga se pAra utAranevAlI hai| jisake na koI jaTA yA valkala hai, na puSpamAla hai; na vastra hai .. na trizUla hai| yaha (ApakI chavi) bhramarUpI aMdhakAra ko dUra karanevAlI, zAnti aura saMyama kI sAkSAt pratimUrti hai| ApakI prabhutA kI, svAmIpane kI mahimA ke Age indra kA pada bhI sArahIna, phIkA lagatA hai / bhavyajanoM kA samUha jise dekhakara mokSa kA mArga dekhatA hai aura vaisA AcaraNa kara apanI AMtarika nidhi ko dhAraNa kara letA hai, pA letA hai| ApakI pUjA karane se pApa dUra ho jAte haiM, bhAga jAte haiM, to isameM kyA Azcarya hai ! usase samyaktva prakaTa hotA hai aura bhAva pavitra hote haiM / daulatarAma yaha phala pAne hetu Apake guNagAna va bhaktisevA nitya prati karanA cAhate haiN| mUla - jaTA, valkala, chAlaTukUla = vastra; damakAraNa - saMyama, indriyoM kA damana karanevAlA; jajata = pUjA karanA; suranadhIzitA = iNdrpd| daulata bhajana saurabha
Page #48
--------------------------------------------------------------------------
________________ (18) pyArI lAgai mhAne jina chavi thaarii||ttek|| parama nirAkulapada darasAvata, vara viraagtaakaarii| paTa bhUSana vina pai sundaratA, suranaramunimanahArI // 1 // jAhi vilokata bhavi nija nidhi lahi, ciravibhAvatA ttaarii| niranimeSateM dekha sacIpatI, suratA saphala vicArI // 2 // mahimA akatha hota lakha tAkI, pazu sama smkitdhaarii| 'daulata' raho tAhi nirakhanako, bhava bhava Teva hmaarii||3|| he jinezvara! ApakI yaha mudrA, yaha chavi hameM pyArI lagatI hai, bhalI lagatI hai| yaha nirAkula pada ko dikhAnevAlI aura zreSTha virAgatA ko utpanna karanevAlI hai| vastra va AbhUSaNa-rahita mudrA arthAt digambara mudrA kI naisargika sundaratA sura, nara aura muniyoM ke mana ko haranevAlI haiM, AkarSita karanevAlI hai| jinake darzana se apane svarUpa-nidhi kI prApti hotI hai aura anAdi se calI A rahI vibhAvoM kI zrRMkhalA Tala jAtI hai| jinakI ora apalaka nihArakara indra ne apane indrapada ko dhanya mAnA, saphala maanaa| ApakI akatha - kahI na jA sakanevAlI mahimA ko dekhakara, pazu-samAna vRtti bhI samatArUpa ho jAtI hai / daulatarAma kahate haiM ki he bhagavana ! janma-janma meM maiM Apake darzana karatA hI rahU~ yaha merA svabhAva - Adata bana jaae| suratA - deva paryAya, hosh| daulata bhajana saurabha
Page #49
--------------------------------------------------------------------------
________________ jina chavi lakhata yaha budhi bhayI ttek|| maiM na deha cidaMkamaya tana, jar3a phrsrsmyii||jin.|| azubhazubhaphala karma dukhasukha, pRthakatA saba gyii| rAmadoSavibhAvacAlita, jJAnatA thira thyii||1||jin. / / parigaha na AkulatA dahana, vinazi zamatA lyii| 'daula' pUravaalabha AnaMda, lahyau bhavathiti jyii|| 2||jin.|| zrI jinendra ko cha / ke darzana karane se mujhe yaha jJAna huA ki maiM caitanya svarUpa hU~, maiM deha na hU~, yaha tana jar3a pudgala haiM, sparza-rasavAlA hai| azubhakarmoM kA phala duHkha va zubhakarmoM kA phala sukha hai, aba yaha saba antara samApta ho gyaa| rAga va dveSa donoM AtmA ke vibhAva se saMcAlita haiM - aba jJAnasvabhAva meM sthiratA huI hai| parigraha jo AkulatA kI Aga hai, usako naSTa kara zAnti huii| daulatarAma kahate haiM ki pahale jo kabhI nahIM milA, vaha saMsAra ko jItanevAlI Ananda kI sthiti aba huI hai| alabha - a labha = na pAyA huA, alabhya, kaThinatA se pAne yogy| daulata bhajana saurabha 27
Page #50
--------------------------------------------------------------------------
________________ (20) dhyAnapAna pAni gahi nAsI, tresaTha prakRti arii| zeSa pacAsI lAga rahI hai, jyauM jevarI jrii||dhyaan.|| duTha anaMgamAtaMgabhaMgakara, hai prblNghrii| jA padabhakti bhaktajanadukha-dAvAnala meghjhrii||1||dhyaan.|| navala dhavala pala sohai kalameM, kSudhatRSavyAdhi ttrii| halata na palaka alaka nakha bar3hata na gati nabhamAhi krii||2||dhyaan.|| jA vina zarana marana jara dharadhara, mahA asAta bhrii| 'daula' tAsa pada dAsa hota hai, vAsa muktingrii||3||dhyaan.|| isa pada meM arihanta kI bhakti kI gaI hai jinhoMne dhyAnarUpI talavAra hAtha meM lekara karmoM kI tiresara prakRtiyoM kA nAza kara diyA hai. zeSa picAsI prakRtiyA~ jalI huI jevar3I (rassI) kI bhA~ti raha gaI haiM arthAt ve aba navIna karma-baMdhana nahIM kara sktiiN| jo kAmarUpI dRr3ha hAthI ko bhaMga karane ke lie balavAna siMha haiM; jinake caraNa-kamaloM kI bhakti, bhaktajanoM kI duHkharUpI agni ko zamana karane ke lie - megha kI jhar3I ke samAna hai| jinake zarIra meM zveta rakta hai, jinake kSudhA va tRSA kI bAdhA nahIM hai / jinake palaka TimaTimAte nahIM haiM, na nakha bar3hate haiM aura na keza bar3hate haiM / ve Upara AkAza meM hI calate haiM, gamana karate haiM arthAt kevalajJAna hone ke pazcAt ve pRthvI se Upara gamana karate haiN| jinako zaraNa ke binA, aneka bAra bur3hApA dhAraNa kara-kara ke, rogoM se grasta hokara asAtA se, du:khabharI mRtyu hotI hai / daulatarAma kahate haiM ki unake caraNoM meM rahane se muktipurI meM - mokSa meM rahane kA saubhAgya milatA hai| pala = mAMsa va rudhira; kala .. zarora; alaka = keza kI laTeM / daulata bhajana saurabha
Page #51
--------------------------------------------------------------------------
________________ (21) bhavina-sarorUhasUra bhUriMgunapUrita arhtaa| durita doSa moSa pathaghoSaka, karana krmantaa|| bhvin.|| darzabodhauM yugapatalakhi jAne ju bhAva'nantA / vigatAkula jutasukha ananta vina, anta shktivntaa||1||bhvin. / / jA tanajotaudotathakI ravi, zaziduti laajNtaa| tejadhoka avaloka lagata hai, phoka sacIkantA // 2 // bhvin.|| jAsa anUpa rUpako nirakhata, harakhata haiM sntaa| jAkI dhuni suni muni nijagunamuna, para-gara uglNtaa||3|| bhvin.|| 'daula' taula vina jasa tasa varanata, suraguru akulNtaa| nAmAkSara suna kAna svAnase, rAMka nAkagaMtA // 4 // bhavina. he sarvaguNasampanna arihaMta! Apa bhavyajanarUpI kamaloM ko vikasita karanevAle sUrya haiM / pApoM kA nAzakara mokSa kI rAha batAnevAle haiN| Apane karmarAzi kA anta kara diyA hai| yugapata jJAna aura darzana se Apane ananta bhAvoM ko dekhA va jAna liyA hai| Apa nirAkula sukha ke aura ananta bala ke dhArI ho| jinakI tana kI dhuti (prabhA) ke samakSa, ravi/sUrya kA teja va candramA kI kAnti bhI lajAtI hai, phIkI par3a jAtI hai| Apake usa anupama tejapuMja ko dekhane para indra jaise tejasvI kA teja bhI phIkA va halkA lagatA hai| jinake adbhuta sundara rUpa ko dekhakara saMtajana harSita hote haiN| jinakI divyadhvani ko sunakara munijanoM ko nija guNoM kA bhAna hotA hai aura ve mithyAtvarUpI viSa ko ugala dete haiM, bAhara nikAla dete haiN| daulata bhajana saurabha
Page #52
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinake atula yaza kA varNana karate hue suraguru (devatAoM ke guru) bhI thaka jAte haiM / daulatarAma kahate haiM ki apane kAnoM se unake nAma ke akSara sunakara kutte ke samAna tuccha prANI bhI svarga ko cale gae haiN| bhavina saroruhasUra = bhavya kamaloM ke hetu sUrya; durita = pApa; yugapata = ekasAtha honevAlA; vigatAkula = vigata ho AkulatA arthAt doSarahita; phoka = phokA; para-gara - vibhAvarUpI viSa; tola binA - binA tolA huA, aparimita; rAMka = raMka/tuccha; nAkagaMtA - svarga gyaa| 30 daulata bhajana saurabha
Page #53
--------------------------------------------------------------------------
________________ (22) prabhu thArI Aja mahimA jAnI // Teka // abalauM moha mahAmada piya maiM tumarI sudhi visarAnI / bhAga jage tuma zAMti chavI lakhi, jar3atA nIMda bilAnI / / 1 / / prabhu // jagavijayI dukhadAya rAgaruSa, tuma tinakI sthiti bhAnI / zAMtisudhAsAgara guna Agara, paramavirAga vijJAnI // 2 // prabhu / / samavasarana atizaya kamalAjuta, pai nirgrantha krodhabinA duTha mohavidAraka, tribhuvanapUjya ekasvarUpa sakalajJeyAkRta, zatrumitra sabameM tuma sama ho, jo nidAnI | amAnI // 3 // prabhuH // jaga- udAsa dukhasukha phala jaga - jJAnI / yAnI // 4 // prabhu // pyArI, tuma herI zivarAnI / parama brahmacArI hai pyArI, hai kRtakRtya tadapi tuma zivamaga, upadezaka agavAnI // 5 // prabhu // bhaI kRpA tumarI tumameMtaiM, bhakti su mukti nizAnI / hai dayAla aba dehu 'daula' ko, jo tumane kRti ThAnI / / 6 / / prabhuH / / daulata bhajana saurabha he prabhu! maiMne Aja ApakI mahimA jAnI, Aja maiM Apake guNoM se paricita huA huuN| aba taka maiM moharUpI zarAba ko pIkara Apako smaraNa nahIM kara sakA- Apake guNa-ciMtavana smaraNa ko bhUla gyaa| aba mere bhAgya jage haiM ki maiMne ajJAnarUpI nidrA ko naSTa karanevAlI ApakI zAnta mudrA ke darzana kie haiN| he jagata ko jItanevAle ! Apane duHkhadAyI rAga aura dveSa kI vAstavika sthiti ko samajha liyA hai| Apa zAntirUpI amRta ke sAgara, guNoM ke bhaMDAra, parama virAgI aura yuktiyukta kAraNa kArya ke vizleSaka / vijJAnI ho / 31
Page #54
--------------------------------------------------------------------------
________________ samavazaraNa meM sarvotkRSTa vaibhava ke bIca Apa pUrNa aparigRhI va paramazuddha virAjita ho| krodha ke binA hI Apane duSTa moha kA nAza kiyA hai| Apa tribhuvanapUjya .. tIna lokoM meM pUjanIya ho, mAnakaSAyarahita ho| jaga meM vimukha-vairAgI hokara bhI jagata ko jAnanevAle, mAtra apane hI svarUpa meM lIna, loka ke saba jJeyoM ko darpaNa kI bhA~ti apane jJAna meM jhalakAnevAle ho, jAnane-dekhanevAle ho aura duHkha-sukha meM, zatru-mitra Adi meM samatA ke dhArI ho, samAnabhAva rakhanevAle ho| Apane parama brahma kI caryA meM lIna hokara mokSarUpI lakSmI ko pA liyA hai, DhU~Dha liyA hai| Apa kRtakRtya haiM, Apako kucha bhI karanA zeSa nahIM rahA hai / phira bhI Apa svayaM mokSa-mArga ko dikhAnevAle upadezaka va netA ho| yaha ApakI kRpA hai, ApakI bhakti hI mukti kA kAraNa hai, cihna hai| daulatarAma kahate haiM ki he dayAla jo kRti-kArya Apane kiyA hai arthAt mokSapada pAyA hai, vaha mujhe bhI prApta ho| pAka kA vikalI eka kA kati bilAno = naSTa karanA; nidAnI - zuddha; agavAnI - netAH kRti = kaary| 32 daulata bhajana saurabha
Page #55
--------------------------------------------------------------------------
________________ tuma suniyo zrIjinanAtha, araja ika merI jii||ttek|| tuma bina heta jagata upakArI, vasukarmana mohi kiyo dukhArI, jJAnAdika nidhi harI hamArI, dyAvI so mama pherI jii||1|| maiM nija bhUla tinahi saMga lAgyo, tina kRta karana viSaya rasa pAgyau, tArauM janma-jarA dava-dAgyau, kara samatA sama nerI jii||2|| ve aneka prabhu maiM ju akelA, cahu~gati vipatimAMhi mohi pelA, bhAga jage tumasauM bhayo bhelA, tuma ho nyAyaniverI jii||3|| tuma dayAla behAla hamAro, jagatapAla nija virada samAro, DhIla na kIje bega nivAro, 'daulatanI' bhavapherI jii||4|| he jinendra! merI araja, merA nivedana sunie| Apa binA kisI nijI svArtha ke jagata ke hitakArI haiM, bhalA karanevAle haiN| aSTa karmoM ne mujhe duHkhI kara rakhA hai| hamAre jJAna Adi guNoM ko hara liyA hai, una para AvaraNa kara rakhA hai / usa sthiti se maiM dUra ho jAU~, phira jAU~, vApasa ho jAU~ isalie ApakA dhyAna, citavana, smaraNa karatA huuN| maiM stra-rUpa ko bhUlakara una karmoM ke sAtha hI laga gayA aura unake kAraNa iMdriya-viSayoM meM hI lagA rhaa| jisase janma, roga evaM bur3hAperUpI dAha meM jalatA rhaa| mujhe apane samIpa lekara samatA se inheM zAnta kro| __ ve karma aneka haiM aura maiM akelA huuN| unhoMne mujhe cAroM gatiyoM meM pailA hai, pIsa diyA hai| aba merai bhAgya jage haiM ki maiM Apake sAtha A gayA huuN| Apa hI nyAya karake ina sabameM mujhe mukta karo - nivero| Apa dayAlu haiM aura hamArA hAla behAla hai| he jagatapAla! Apa apanI mahimA apane virada ko sNbhaalo| daulatarAma kahate haiM ki binA koI dera kie turanta mujhe nivAro; duHkhoM se, bhavapramANa se bAhara nikaalo| daulata bhajana saurabha
Page #56
--------------------------------------------------------------------------
________________ (24) aura abai na kudeva suhAvai, jina thAke caranana rati jorI / / ttek|| kAmakohavaza gaheM azana asi, aMka nizaMka dharai tiya gorii| auranake kima bhAva sudhAreM, Apa kubhaav-bhaardhr-dhorii||1|| tuma vinamoha akohachohavina, chake zAMta rasa pIya kttorii| tuma taja seya ameya bharI jo, jAnata ho vipadA saba morii||2|| tuma taja tinai bhajai zaTha jo so dAkha na cArajana khAla nimorI! he jagatAra udhAra 'daulako', nikaTa vikaTa bhavajaladhi hilorI // 3 // he jinendra ! maiM Apake caraNoM kI zaraNa meM A gayA hU~, aba mujhe anya koI deva nahIM bhAte, nahIM suhAte, acche nahIM lagate / ___ kAma aura krodha ke vazIbhUta hokara jo bhogoM ko svIkAra karate haiM, zarIra para astra-zastra rakhate haiM aura apane sAtha strI ko rakhate haiM ve auroM ke kyA bhAva sudhAreMge, jo svayaM aise kubhAvoM khoTe bhAvoM kA bojha DhonevAle haiM, kubhAvoM ke svAmI haiM! ___ Apane moha kA nAza kara diyA hai, Apa krodha aura kSobha se rahita haiM aura zAMti-rasa kA pAna karake tRpta haiM / ApakI bhakti ko chor3akara hamane aparimita vipadAoM ko sahA hai, unakA upArjana kiyA hai, yaha Apa saba jAnate haiM / __ Apako chor3akara jo duSTa anya kI bhakti karatA hai, vaha (mIThI) dAkha ko chor3akara nIma kI kar3avI nimorI khAne ke samAna hai| daulatarAma prArthanA karate haiM - he jagata se pAra utAranevAle, isa bhava- samudra kI vikaTa laharoM se hameM bAhara nikAlakara hamArA uddhAra karo, apane nikaTa lo, arthAt hameM bhI mokSa kI prApti ho| aMka - goda; dhorI = mukhiyA, pradhAna; koha - krodha; choha - kSobha / daulata bhajana saurabha
Page #57
--------------------------------------------------------------------------
________________ (25) uraga-suraga-naraIza zIsa jisa, Atapatra tridhre| kuMdakusumasama camara amaragana, DhArata modbhre|| urg.|| taru azoka jAko avalokata, zokathoka ujre| pArajAtasaMtAnakAdike, barasata sumana vre||1||urg.|| sumaNivicitra pIThaaMbujapara, rAjata jina suthire| varNavigata jAkI dhuniko suni, bhavi bhavasiMdhutare ||2||urg.|| sAr3he bAraha kor3a jAtike, bAjata sUrya khre| bhAmaMDalakI dutiakhaMDane, ravizazi maMda kre||3|| urg.|| jJAna anaMta anaMta darza bala, zarma anaMta bhre| karuNAmRtapUrita pada jAke, 'daulata' hRdaya dhrai||4|| urg.|| samavazaraNa meM jinake zIza ke Upara tIna chatra haiM, jahA~ kuMda ke puSpa ke samAna sapheda caMvaroM ko devagaNa Dhorate haiM, surendra, nAgendra va narendra unheM apane zIza namAkara Anandita hote haiN| jo samavazaraNa meM azoka vRkSa ko dekhatA hai usake duHkhoM kA samUha ujar3a jAtA hai, bhaMga ho jAtA hai / saMtAnaka, pArijAtaka Adi zreSTha puSyoM kI vahA~ varSA hotI hai| vahA~ sundara maNiyoM se jar3ita-kamalarUpI siMhAsana para zrI jinendradeva sthira hokara virAjamAna haiN| unakI nirakSarI divyadhvani ko sunakara bhavyajana isa bhavasamudra se pAra hote haiM, tira jAte haiN| (samavazaraNa meM) sAr3he bAraha karor3a jAti ke bAje bajate haiM / unake bhAmaMDala kI AbhA sUrya ke teja va candramA kI kAMti ko bhI phIkA, nisteja kara detI hai| una ananta jJAna, ananta darzana, ananta bala va ananta sukha ke dhArI arihanta ke karuNAmayo caraNoM ko daulatarAma apane hRdaya meM dhAraNa karate haiN| Atapatra .. Atapa ko dUra karanevAlA chatra; tUrya - bAje / daulata bhajana saurabha
Page #58
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 26 ) mohi tAro jI kyoM nA, tuma tAraka trijaga trikAla meM // Teka // maiM bhavaudadhi paryo dukha bhogyo, so dukha jAta kahyauM nA / jAmana marana anaMtatano tuma, jAnana mAhiM chipyo nA // 1 // mohi // viSaya virasarasa viSama bhakhyo maiM cakhyau na jJAna salonA / merI bhUla mohi dukha devai karmanimitta bhalau nA // 2 // mohi. / / tuma padakaMja dhare hiradai jina, so bhavatApa tapyau nA / suraguruhUke vacanakaranakara, tuma jasagagana nayA~ nA // 3 // mohi // kuguru kudeva kuzruta seye maiM tuma mata hRdaya dharyo nA / parama virAga jJAnamaya tuma jAne vina kAja sarvau nA // 4 // mohi // mo sama patita na aura dayAnidhi, patitatAra tuma - sau nA / 'daulatanI' aradAsa yahI hai, phira bhavavAsa vasauM nA // 5 // mohi // tInoM kAloM meM tInoM lokoM meM Apa hI tAranevAle haiM, Apa mujhe kyoM nahIM tArate haiM ! maiM isa saMsAra samudra meM par3A hU~, maiMne bahuta duHkha bhogA hai, jinakA aba kathana bhI nahIM kiyA jA sktaa| maiM ananta bAra janma maraNa kara cukA yaha saba Apake jJAna meM hai, Apase kucha chupA huA nahIM hai| maiMne viSama va vikArI rasa se bhare viSayoM kA AsvAdana kiyA aura karatA hI rahA para salaune jJAna-viveka kA svAda kabhI nahIM ckhaa| yaha merI bhUla, karmoM kA nimitta pAkara aba mujhe ho duHkhakArI hai, duHkha denevAlI hai| jinhoMne Apake caraNa-kamaloM ko bhAvapUrvaka hRdaya meM dhAraNa kiyA, ve bhavasaMsAra ke tApa se nahIM jhulse| bRhaspati ke vacanoM ke dvArA bhI Apake yazarUpI AkAza ke vistAra ko mApA nahIM jA sakatA / 36 daulata bhajana saurabha
Page #59
--------------------------------------------------------------------------
________________ maiMne kuguru, kudeva va kuzAstra kI sevA kI, Apake dvArA prasArita dharma ko hRdaya meM dhAraNa nahIM kiyA / parantu Apa parama vItarAgI haiM, jJAnamaya haiM, sarvajJa haiM, yaha jAne binA merA kAma nahIM claa| he dayAnidhi - mere samAna koI pApI nahIM hai aura pApiyoM kA Apa jaisA uddhAraka koI nahIM hai / daulatarAma kI yaha araja hai ki mujhe aba phira saMsAra kA nivAsa kabhI prApta na ho, isa saMsAra meM rahanA na ho| daulata bhajana saurabha
Page #60
--------------------------------------------------------------------------
________________ (27) nAtha mohi tArata kyoM nA? kyA takasIra hmaarii?||ttek / / aMjana cora mahA aghakaratA, saptavisanakA dhaarii| vo hI mara suraloka gayo hai, vAkI kachu na vicaarii||1|| naath.|| zUkara siMha nakula bAnarase, kauna kauna vratadhArI? tinakI karanI kachu na vicArI, ve bhI bhaye sura bhaarii||2||naath.|| aSTakarma vairI pUrabake, ina mo karI khuvaarii| darzanajJAnaratana hara lIne, dIne mahAdukha bhaarii||3|| naath.!| avaguNa mApha kare prabhu sabake, sabakI sudha na visaarii| 'daulata' dAsa khar3A karajore, tuma dAtA maiM bhikhaarii||4||naath.|| he nAtha, mujhe kyoM nahIM pAra lagAte ho, merA uddhAra kyoM nahIM karate ho, mujhase aisA kyA aparAdha ho gayA? sAtoM vyasanoM meM rata rahanevAlA aMjana cora jaisA mahAna pApI bhI vrata dhAraNa karane se marakara svarga meM gayA, usake bAre meM to kisI bhI prakAra kA koI vicAra nahIM kiyA ! sUara, siMha, nevalA, baMdara, ve kauna se vrata ke dhAro the ? unhoMne kyA-kyA karma kie the, unakA bhI vicAra nahIM kiyA aura ve bhI svargoM meM jAkara jnme| pahale se ba~dhe hue aSTakarmoM ne mujhe atyanta du:khI kiyA huA hai, mere darzanajJAnarUpI ratnoM ko inhoMne mujhase chIna liyA hai aura mujhe bahuta duHkha die haiN| prabhu! Apa sabake doSoM ko kSamA karate ho, sabakA kalyANa karate ho, unheM bhUlate nahIM ho| daulatarAma Apake samakSa hAtha jor3akara khar3A hai -- Apa mukti ke dAtA haiM aura maiM yaack| 28 daulata bhajana saurabha
Page #61
--------------------------------------------------------------------------
________________ (28) ho tuma tribhuvanatArI ho jina jI, mo bhavajaladhi kyoM na tArata ho||ttek|| aMjana kiyau niraMjana tAteM, adhamaudhAra virada dhAsta ho| hari varAha markaTa jhaTa tAre, merI vera DhIla pArata ho||1|| yau~ bahu adhama udhAre tuma tau, maiM kahA adhama na muhi TArata ho| tumako karano parata na kachu ziva, patha lagAya bhavyani tArata ho||2|| tuma chavi nirakhata sahaja Tarai agha, guNa ciMtata vidhi-raja jhArata ho| 'daula' na aura cahai mo dIjai, jaisI Apa bhAvanArata ho||3|| he tIna loka ko tAranevAle! he jinendra ! bhavasAgara ke madhya par3e hue mujhako kyoM nahIM tArate ho, pAra lagAte ho! ___ aMjana jaise cora-pApI ko Apane doSarahita kara diyaa| Apa adharmIjanoM kA, pApiyoM kA uddhAra karanevAle ho, aisI ApakI khyAti hai, prazaMsA hai, yogyatA hai, guNa hai / siMha, zUkara, magara Adi ko Apane avilamba tAra diyA, phira merI bAra para kyoM dera lagAte ho! yoM to Apane bahuta se adharmiyoM ko tAra diyA, unakA uddhAra kara diyA, du:khoM se bAhara nikAla diyA, to maiM hI aisA kaisA pApI-adharmI ho gayA ki mujhako nahIM pAra lagAte ! Apako svayaM ko usameM kucha bhI nahIM karanA par3atA arthAt Apa kucha bhI to nahIM karate, mAtra bhavyajanoM ko mokSamArga para lagA dete ho, usa rAha para ArUr3ha kara dete ho| Apake darzana se sahaja ho saba pApa Tala jAte haiM, Apake guNoM ke citavana se karmarUpI raja, dhUli svayaM hI jhar3a jAtI hai / he prabhu! daulatarAma Apase kucha bhI nahIM caahte| Apa aura cAhe kucha bhI mata dIjie, basa mAtra itanA ho ki maiM bhI ApakI jaisI bhAvanA meM nirantara magana ho jAUM, rata ho jaauuN| daulata bhajana saurabha
Page #62
--------------------------------------------------------------------------
________________ (29) sudhi lIjyau jI mhArI, mohi bhavadukhadukhiyA jAnake // Teka // tInalokasvAmI nAmI tuma, tribhuvana ke duHkhahArI / ganadharAdi tuma zarana laI lakha, lInI sarana tihArI // 1 // sudhi // jo vidhi ari karI hamarI gati, so tuma jAnata sArI / yAda kiye dukha hota hiye jyauM, lAgata koTa kaTArI // 2 // sudhi // labdhi- aparyApatanigoda meM, eka usAsamaMjhArI / janamamarana navaduguna vidhAkI, kathA na jAta ucArI // 3 // sudhi. // I bhU jala jvalana pavana prateka taru, vikalatrayatanadhArI / paMceMdrI pazu nAraka nara sura, vipati bharI bhayakArI // 4 // sudhi // moha mahAripu neka na sukhamaya ho na daI sudhi thArI / so duTha maMda bhayau bhAganataiM, pAye tuma jagatArI // 5 // sudhi // yadyapi virAgi tadapi tuma zivamaga, sahaja pragaTakaratArI | jyauM ravikirana sahajamagadarzaka, yaha nimitta anivArI // 6 // sudhi // nAga chAga gaja bAgha bhIla duTha, tAre adhama udhArI / sIsa navAya pukArata abake, 'daula' adhamakI bArI // 7 // sudhi // he prabhu! mujhe bhava-bhava kA duHkhI jAnakara aba to merI sudhi liijie| Apa tIna loka ke svAmI haiN| tInoM lokoM meM Apa hI duHkha ke haratA haiM, duHkha haranevAle haiN| yaha dekhakara gaNadhara Adi ne bhI Apa kI zaraNa lI hai| karma - zatruoM ne hamArI jo durdazA kI hai use Apa bhalI prakAra jAnate haiM, usa durdazA ke smaraNamAtra se kaTAra se hue aneka ghAvoM ke samAna pIr3A hotI hai| 40 daulata bhajana saurabha
Page #63
--------------------------------------------------------------------------
________________ labdhivaza aparyApta nigoda avasthA meM eka zvAsa meM 18 bAra janma-maraNa kie jisakI dAruNa kathA hamase kahIM nahIM jaatii| kabhI pRthvI, jala, agni, pavana, vRkSa Adi pratyeka vanaspati huA to kabhI do iMdriya, tIna iMdriya aura cAra iMdriya paryAyeM pAIM; kabhI paMcendriya huA, kabhI pazu, naraka, manuSya va devagati meM janama liyA aura atyanta bhayakArI, bhaya se ka~pAnevAle duHkha she| moha mahAna zatru hai, vaha kiMcit bhI sukha kA dAtA nahIM hai / usake hI kAraNa Apase kabhI prIti na ho sakI, usane hI ApakI sudha (smaraNa) nahIM hone dii| aba bhAgyavaza usa duSTa kA prabhAva maMda huA hai, jisake kAraNa jagata se tAranevAle Apake darzana kA saubhAgya prApta huA hai ! yadyapi Apa virAgI ho, phira bhI sahaja hI mokSa kA mArga dikhAnevAle ho| jaise sUrya kI kiraNa ke Ate hI sabhI mArga spaSTa dikhAI dete haiM, vaise hI Apa mokSamArga ke lie anivArya nimitta haiN| sarpa, bakarI, hAthI, siMha, bhIla Adi duSToM kA bhI Apane uddhAra kiyA hai| daulatarAma zIza namAkara, pukArakara yaha nivedana karate haiM ki aba to mujha pApI kI bArI AI hai, merI sudhi liijie| daulata bhajana saurabha
Page #64
--------------------------------------------------------------------------
________________ (30) jaya jaya jaga-bharama-timira, harana jina dhuni||ttek|| yA bina samujhe, ajauM na, sauMja nija munii| yaha lakhi hama nijapara avivekatA lunii||1||jy jy.|| jAko ganarAja aMga, pUrvamaya cunii| soI ralahI hai hu sAnda, dukha bahu munI // 2 // jaya jy.|| je cara jaDa bhaye pIya, moha baarunii| tattva pAya cete jina, thira sucita sunI / / 3 / / jaya jy.|| karmamala pakhAranehi, vimala surdhunii| taja vilaMba aba karo, 'daula' ura punI // 4 // jaya jy.|| jagata ke bhramarUpI aMdhakAra ko haranevAlI, jinendra ke mukha se nikalI divyadhvani kI jaya ho - jaya ho| jisako samajhe binA aba taka, muniyoM ko bhI apanI sAmarthya/zakti kA, svarUpa kA jJAna na ho skaa| ise samajhakara aba sva-para ke bhedajJAna binA huA hamArA aviveka naSTa hone lagA hai| gaNadharadeva ne jisakI racanA aMga aura pUrva meM kI, jise kundakunda Adi pramukha muniyoM ne apane mukha se kahI hai usa divyadhvani kI jaya ho| moharUpI vAruNI (madirA) pIkara jo cetana jar3arUpa ho rahe the, ve isa tatva ko, divyadhvani ko pAkara saceta ho gae aura sthira citta hokara sunane lge| karmamala ko dhone ke lie hai yaha vimala divydhvni| daulatarAma kahate haiM ki aba vilamba chor3akara ise hRdaya meM dhAraNa kro| ajauM = aba taka; sauMja : sAmarthya, zakti; lunI = taiyAra phasala kaattnaa| daulata bhajana saurabha 42
Page #65
--------------------------------------------------------------------------
________________ (31) thArA to vainA meM saradhAna ghaNo chai, mhAre chavi nirakhata hiya srsaavai| tumadhunighana paracahana-dahanahara, vara samatA-rasa-jhara vrsaavai||thaaraa.|| rUpanihArata hI budhi hai so, nijaparacihna jude darasAvai / maiM cidaMka akalaMka amala thira, indriyasukhadukha jar3apharasAvai // 1 // jJAna virAgasugunatuma tinakI, prApatihita surapati trsaavai| muni bar3abhAga lIna tinameM nita, 'daula' dhavala upayoga rsaavai||2|| he jinendra ! mujhe ApakI divyadhvani ke prati, Apake upadeza ke prati atyanta zraddhAna hai| Apake darzanoM se merA mana praphullita ho jAtA hai, bhakti-AhlAda se bhara jAtA hai| ApakI divyadhvani usa megha ke samAna hai jo para kI cAharUpI agni ko bujhAkara zreSTha samatArUpI varSA kI jhar3I barasAtI hai| ApakI manohara chavi ke darzana karate hI nija aura para kI spaSTa pratIti hotI hai, jJAna hotA hai, bhinnatA dikhAI detI haiM ki maiM caitanyasvarUpa hU~, kalaMkarahita ba nirmala hU~, sthira hU~ ; iMdriya ke sukha va du:kha to jar3a ke pariNAma haiM, ve jar3a kA hI sparza karate haiM arthAt caitanya dharA ko nahIM chU pAte / / Apake samAna jJAna, vairAgya aura zreSTha guNoM kI prApti hetu indra bhI lalacAtA rahatA hai| ve munijana atyanta bhAgyazAlI haiM jo una guNoM meM lIna rahate haiM aura apane upayoga ko nirmala va zuddha rakhate haiM, usameM DUbe rahate haiN| cahana - cAha; cirdaka = caitnysvruup| daulata bhajana saurabha
Page #66
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 32 ) jinavaina sunata, morI bhUla bhagI // Teka // karmasvabhAva bhAva cetanako, bhinna pichAnana sumati jagI // jina. / / jina anubhUti sahaja jJAyakatA, so cira ruSa tuSa maila - pagI / syAdavAda-dhuni-nirmala jalateM vimala bhaI samabhAva lagI // 1 // jina. // saMzayamohabharamatA vighaTI, pragaTI AtamasoMja sagI / 'daula' apUraba maMgala pAyo, zivasukha lena hosa umagI // 2 // jina. // jinendra ke divya vacana sunakara merA ajJAna dUra ho gayA bhrAnti dUra ho gii| karma kA svabhAva aura cetana kA svabhAva bhinna-bhinna hai, yaha sumati jinendra ke divya vacanoM ko sunane se AI hai| jJeyoM ko sahaja rUpa meM jAnane kA anubhava, jisakA svabhAva hai, vaha anAdi se, dIrghakAla se krodha aura mailarUpI chilake se DhakA hai| vaha aba syAdvAdamayI dhvanirUpI nirmala jala se vimala hokara samatAbhAvI hone lagA hai| saMzaya, moha, bhrama ke miTane para AtmapariNati / AtmA kI sAmarthya - zakti prakaTa huI hai| daulatarAma ko apUrva, jo pahale kabhI na huA, aisA maMgala huA hai, abhISTa kI siddhi huI hai ki jisase mokSa prApti hetu prabala icchA / utsukatA bar3hI hai, pragaTa huI hai| soMja soja sAmarthya, zakti hoMsa hausa prabala icchA / 44 - - - - daulata bhajana saurabha
Page #67
--------------------------------------------------------------------------
________________ (33) suna jina vaina, zravana sukha pAyau ||ttek|| nasyau tattva dura abhiniveza tama, syAda ujAsa khaayau| cira visaryo lahyau Atama rain||1||shrvn.|| dahyau anAdi asaMjama davatai, lahi vrata sudhA sirAyo dhIra dharI mana jItana mana / / 2 / / zravana. / / bharo vibhAva abhAva sakala aba, sakala rUpa cita laayau| hAsa lau aba abhijata jaina / / 3 // shrvn.|| zrI jinendra ke karNapriya vacana sunakara atyanta sukha prApta huaa| tattvajJAna ke Upara pAparUpI AvaraNa ke kAraNa jo aMdhakAra thA, vaha syAdvAdarUpI prakAza se naSTa ho gayA hai aura AtmA meM anAdi se vismRta dina kaa| prakAza kA prAdurbhAva huA hai| asaMyama ke kAraNa anAdi se jo viSaya-kaSAya kI Aga dahaka rahI thI vaha vrata-saMyamarUpI jala se zAnta hone lagI hai aura mana meM dhairya hone se mana para vijaya hone lagI hai| aba samasta vibhAvoM kA abhAva hokara apane svarUpa meM citta lagane lagA hai aura isa dAsa ko zAzvata jaina mArga kI dizA prApta huI hai| daulata bhajana saurabha
Page #68
--------------------------------------------------------------------------
________________ (34) jaba" AnaMdajanani dRSTi parI maaii| tabaH saMzaya vimoha bharamatara vilaaii| jbteN|| maiM hU~ vijillA stoM, para jatApa, dounakI ekatAsu, jAnI dukhdaaii||1|| jabata. // rAgAdika baMdhaheta, badhana bahu vipati deta, saMvara hita jAna tAsu, heta jnyaantaaii||2|| jabate. // saba sukhamaya ziva hai tasu, kArana vidhijhArana imi, tattva kI vicArana jina-vAni sudhikarAI // 3 // jabateM. / viSayacAhajvAlate, dahyo anaMtakAlate, sudhAMbusyAtpadAMkagAha teM prazAMti aaii||4||jbteN. // yA vina jagajAlameM, na zarana tInakAlameM, samhAla cita bhajo sadIva, 'daula' yaha suhaaii||5|| jabata. // jaba se ye AnandadAtA - Ananda ko janma denevAle vicAra Ae haiM, socane kI spaSTa dizA banI hai taba se saMzaya, vimoha aura vibhrama piTane lage haiN| ___ maiM caitanya hU~, 'para' se arthAt jar3a-pudgala se bhinna huuN| kintu aba taka maiM donoM ko eka hI mAnatA rhaa| aba jAnA ki du:kha kA kAraNa yahI hai / rAga Adi baMdha ke kAraNa haiM, unake kAraNa hue karmabaMdhana atyanta vipattiyoM ke denevAle haiN| unako rokane ke lie saMvara kA honA hI ekamAtra hita sAdhana hai, isakA bhAna, isakA bodha hI jJAna hai| yaha AtmA Ananda kA bhaMDAra hai, Anandamaya hai / tatvoM ke vicAra se karmoM kI nirjarA hotI hai| aisA bodha-smaraNa jinavANI ke par3hane, sunane, manana karane se hotA hai| daulata bhajana saurabha
Page #69
--------------------------------------------------------------------------
________________ viSaya-bhogoM kI kAmanA-lAlasA kI Aga meM anaMtakAla se maiM jala rahA huuN| vastu ke samasta pahaluoM ko dekhane-samajhane kI syAdvAda praNAlI se vastusvarUpa samajha meM Ane lagA aura zAnti kA anubhava huA; vyagratA-AkulatA miTane lgii| isa saMsAra ke vyUhajAla se chUTane ke lie, isake sivA tInakAla meM bhI koI zaraNa nahIM hai| pramAda chor3akara isakA yatnapUrvaka sadaiva manana-adhyayana kro| daulatarAma kahate haiM - aisA karanA hI suhAvanA lagatA hai, bhalA bhAtA hai| vidhi = karma; sudhAMbusyAtpadAMkagAha = syAdvAdarUpI amRta ke samudra meM DUbe hue, avagAha krnevaale| daulata bhajana saurabha 47
Page #70
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 35 ) aura sabai jagadvanda miTAvo, lo lAvo jina Agama- orI // Teka // hai asAra jagadvanda bandhakara, yaha kachu garaja na sArata torii| kamalA capalA, yauvana suradhenu, svajana pathikajana kyoM rati jorI // 1 // viSaya kaSAya dukhada donoM ye, inataiM tora nehakI DorI / paradravyanako tU apanAvata, tyoM na tajai aisI budhi bIta jAya sAgarathiti surakI, naraparajAyatanI ati thorI / avasara pAya 'daula' aba cUko, phira na milai maNi sAgaraborI // 3 // choTI // 2!! he bhavyaprANI ! jagata ke sAre dvaMdva phaMda chor3akara aba jaina dharma kI ora apanI ruci/lagana lgaao| jagata ke ye sAre kriyA-kalApa, dvaMdva phaMda saba sArahIna haiM, nirarthaka haiM, karmabandha karanevAle haiM, inase terA koI prayojana siddha nahIM hotaa| lakSmI bijalI ke samAna caMcala hai, yauvana indradhanuSa ke samAna kSaNika hai| svajana to saMsArapatha meM mile pathika / rAhagIra ke samAna haiM tU kyoM inase moha karatA hai ! iMdriya viSaya aura kaSAe~ donoM hI duHkha ke kAraNa haiM, inase tU apanApana matakara, inase saMbaMdha tor3a le| paradravyoM ko tU apanA kahatA hai, aise bAvalepana ko, buddhapane ko, aisI buddhi ko chor3a de| devoM kI sAgaroM - paryanta kI Ayu bhI bIta jAtI hai, usakI tulanA meM to isa nara- paryAya kA samaya bahuta thor3A hai| daulatarAma kahate haiM ki nara- paryAya kA yaha thor3A sA avasara tujhe milA haiM use mata kho| sAgara meM pheMkI gaI bhaNi kho jAtI hai, phira nahIM milatI ( vaise hI eka bAra avasara kho jAne ke bAda phira nahIM milegA ) / kamalA lakSmI capalA bijalI suradhanu iMdradhanuSa / 1 48 - = daulata bhajana saurabha
Page #71
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinavAnI jAna sujAna re // Teka // lAga rahI cira vibhAvatA, tAko kara avasAna re // jinavAnI // ( 36 ) dravya kSetra aru kAla bhAvakI, kathanIko pahicAna re / jAhi pichAne svaparabheda saba jAne parata nidAna re // 1 // jinavAnI. // , pUraba jina jAnI tinahIne, mAnI saMsRtivAna re / aba jAnai aru jAneMge je, te pAvaiM zivabhAna re // 2 // jinavAnI // kaha 'tuSamASa' sunI zivabhUtI, pAyo kevalajJAna re| yA~ lakhi 'daulata' satata karo bhavi, cidvavacanAmRtapAna re|| 3 // jinavAnI // he sajjana citta ! jinendra kI vANI ko jAno, smjho| dIrghakAla se vibhAvoM ke prati jo ruci rahI hai usakA aba anta karado / dravya, kSetra, kAla aura bhAva ke anusAra pariNamana ko pahacAno, jisako pahacAnane para sva aura para kA bheda gaharAI se samajha meM AtA hai| pUrva meM bhI jinhoMne isa sva- para bheda ko jAnA, unhoMne hI saMsAra ko pahacAnA aura saMsAra meM bhramaNa kA/AvAgamana kA nAza kiyaa| jo isa bheda ko aba jAna rahe haiM aura jo Age jAneMge, ve bhI AvAgamana kA nAzakara mokSa ko prApta kreNge| tuSa aura mASa- dAla aura chilake se bhedajJAna kara zivabhUti muni mokSagAmI hue| yaha dekhakara daulatarAma kahate haiM ki he bhavya ! caitanya ke amRtarUpa vacana kA nirantara pAna karo, zraddhAna karo, cintana karo, manana karo / ruci / daulata bhajana saurabha lAga = 49
Page #72
--------------------------------------------------------------------------
________________ (37) nita pIjyau dhIdhArI, jinavAni sudhAsama jAnake ||ttek|| vIramukhAraviMdata pragaTI, janmajarAgada ttaarii| gautamAdiguru-uraghaTa vyApI, parama suruci krtaarii||1|| nit.|| salila samAna kalilamalagaMjana budhmnrNjnhaarii| bhaMjana vibhramadhUli prabhaMjana, mithyaajldnivaarii||2||nit.|| kalyAnakataru upavanadharinI, taranI bhvjltaarii| baMdhavidArana painI chainI, muktinasainI saarii||3||nit. / / svaparasvarUpa prakAzanako yaha, bhAnu kalA avikaarii| munimana-kumudini-modana-zazibhA, zama-sukhasumanasubArI // 4 // nit.|| jAko sevata bevata nijapada, nazata avidyA saarii| tInalokapati pUjata jAko, jAna trijghitkaarii||5||nit.|| koTi jIbhasauM mahimA jAkI, kahi na sake pvidhaarii| 'daula' alpamati kema kahai yaha, adhama udhaarnhaarii||6|| nit.|| he buddhimAna, he buddhi ke dhAraka ! jinavANI ko amRta-samAna jAna karake tuma usakA nitya prati AsvAdana karo, usa amRta kA pAna kro| ___vaha jinavANI bhagavAna mahAvIra ke zrImukha se nikalI huI hai/khirI huI hai| vaha janma, bur3hApA va roga ko TAlanevAlI, dUra karanevAlI haiN| vaha jinavANI gautama Adi munijanoM ke hRdaya meM dhAraNa kI huI - samAI huI hai; sarvotkRSTa hai, rucikara hai aura mokSa-sukha ko pradAna karanevAlI hai / usa amRta-samAna jinavANI kA nitya AsvAdana kro| yaha jinavANI jala ke samAna pAparUpI maila ko dhonevAlI, budhajanoM ke, vivekIjanoM ke citta ko haranevAlI hai, vibhramarUpI dhUla kA nAza karanevAlI hai, daulata bhajana saurabha
Page #73
--------------------------------------------------------------------------
________________ mithyAtvarUpI bAdaloM kA nivAraNa karanevAlI hai, usako haTAnevAlI hai| usa amRta-samAna jinavANI kA nitya AsvAdana ks| vaha jJAna kalyANaka rUpI vRkSa ke udyAna/bagIce ko dhAraNa karanevAlI hai aura bhava-samudra se pAra le jAne ke lie, tArane ke lie naukA ke samAna hai| samasta baMdhanoM ko viveka kI utkRSTa chainI se kATa denevAlI hai aura vaha mokSa-mahala meM jAne ke lie sIr3hI hai / usako saMbhAlo / usa amRta-samAna jinavANI kA nitya AsvAdana kro| vaha jinavANI sUrya ke vikArarahita prakAza kI bhA~ti sva aura para donoM ke svarUpa ko spaSTataH dikhAnevAlI hai| jisa prakAra candramA kI zItala kiraNoM se kamalinI khilatI hai usI prakAra jinavANI muniyoM ke mana ko Anandita karanevAlI hai, samatArUpI Ananda-puSpoM kI sundara vATikA hai, usa amRta- samAna jinavANI kA nitya AsvAdana kro| jisakI stuti/sevA karane se apane svarUpa ko anubhUti hotI hai aura aviveka-ajJAna kA nAza hotA hai; usako tIna loka kA hita karanevAlI jAna kara tIna loka ke svAmI bhI pUjA karate haiM / usa amRta-samAna jinavANI kA nitya AsvAdana kro| daulatarAma kahate haiM ki yaha jinavANI patitajanoM kA uddhAra karanevAlI hai| vajradhArI indra kI karor3oM jihvAe~ bhI usa jinavANI kI mahimA kA varNana karane meM asamartha haiN| usakA alpamati kisa bhauti varNana kara sakate haiM arthAt nahIM kara skte| usa amRta-samAna jinavANI kA nitya AsvAdana kro| gada - roga, kalila = pApa, painI = tIkhI, bekta - jAnanA, patridhArI = indr| daulata bhajana saurabha
Page #74
--------------------------------------------------------------------------
________________ sAdhamIMjana mithyAgurudeva seva vItarAgadeva ( 38 ) dhana dhana barasta bhramattApa harana ati bharI / jAke vina pAye pAye bhavavipati nija parahita ahita kI kachU na sudhi parI // 1 // ghana. // suguruseva milanakI jAke parabhAva citta suthiratA saMzaya bhrama mohakI su vAsanA deva gharI, jJAnaghanajharI // Teka // cAroM anuyoga suhitadeza zivamagake lAha kI sucAha samyak taru dharani yeha bhavajalako tarani samara bhujaga karI / TarI // 2 // ghana. // pariharI / uragharI / / 3 / / ghana. / / diThaparI / vistarI // 4 // ghana. // karana kariharI / viSajarI // 5 // ghana // pUravabhava yA prasAda ramani ziva varI / sevo aba 'daula' yAhi bAta yaha kharI // 6 // ghana // sAdharmI bandhuoM ke paraspara milane kI yaha ghar3I, yaha avasara dhanya haiM jisase bhramarUpI tApa kA nAza hokara jJAnarUpI varSA hotI haiN| aise avasara kI prApti ke binA isa bhava meM, isa saMsAra meM aneka duHkha pAte haiM, sva aura para ke hita aura ahita kA jJAna nahIM hotA / parabhAva arthAt anya ke prati lagAva kI bhAvanA samApta hokara citta meM sthiratA AtI hai aura saMzaya, bhrama, moha kI vAsanAe~ ruka jAtI haiN| sAdharmI bandhuoM ke satsaMga se kuguru va kudeva kI sevA karane kI Adata chUTa jAtI hai aura hRdaya meM vItarAgadeva va guru kI bhakti jAgrata hotI hai| daulata bhajana saurabha
Page #75
--------------------------------------------------------------------------
________________ isa saMgati se apane kalyANa ke lie cAroM anayogoM para dRSTi jAtI hai, unakI aura ruci hotI hai aura mokSa kA lAbha va usa mArga para bar3hane kI cAha bar3ha jAtI hai| yaha saMgati samyaktvarUpI vRkSa ko dhAraNa karanevAlI hai, deha va mana ko vaza meM karanevAlI hai, saMsAra-samudra se tAranevAlI naukA hai va kAmadevarUpI bhayaMkara sarpa ke viSa ko nirasta karanevAlI hai arthAt sAdharmI bandhuoM kI saMgati kAmadevarUpI sarpa ke viSa ko dUra karanevAlI jar3I-bUTI hai| pUrva karmoM ke phalasvarUpa yaha mokSamArgarUpI lakSmI milI hai, isakI sAdhanA kro| daulatarAma kahate haiM ki yaha hI bAta kharI hai, satya hai| karana - deha, kari = mAnasa, tarani - naukA, samara = kAmadeva / daulata bhajana saurabha
Page #76
--------------------------------------------------------------------------
________________ (39) aba mohi jAni parI, bhavodadhi tAranako hai jaina ||ttek|| moha timira taiM sadA kAlake, chAya rahe mere naina / tAke nAzana heta liyo, maiM aMjana jaina su ain||1||ab. // mithyAmatI bheSako lekara, bhASata haiM jo vain| so ve baina asAra lakhe maiM, jyoM pAnIke phaina / / 2||ab.|| mithyAmatI vela jaga phailI, so dukha phalakI dain| sataguru bhaktikuThAra hAtha lai, cheda liyo ati cain||3|| ab.|| jA bina jIva sadaiva kAlateM, vidhi vaza sukhana lahai n| azarana-zarana abhaya 'daulata' aba, bhajo raina dina jain||4||ab.|| aba mujhe jJAna prApta huA hai, anubhUti huI hai ki jaina arthAt jinendra kA mArga hI saMsAra-samudra se tAranevAlA hai, pAra utAranevAlA hai| ___moharUpI aMdhakAra sadA mere nayanoM ke Age chAyA rahA hai, jisakA nAza karane ke lie maiMne aba yaha jaina-mArgarUpI aMjana ucita hI grahaNa kiyA hai| jhUThe mata-matAMtara ko dhAraNakara jo upadeza dete haiM, ve saba mujhe pAnI ke bulabule ke samAna asAra-sArahIna dikhAI dete haiN| jhUThe mata-matAMtara kI bela jagata meM phaila rahI hai, ve saba dukhadAyI hI haiN| satguru kI bhaktirUpI kuThAra hAtha meM lekara maiMne unako ukhAr3a diyA hai, jisase atyadhika caina milA hai| isa jinendra mata ke binA jIva ko karmavaza kabhI sukha kI prApti nahIM huii| jisakA koI zaraNadAtA nahIM hai - usakA zaraNadAtA yaha 'jaina' mata hai / aba nirbhaya hokara rAta-dina jinendra kA bhajana kro| aina = tthiik| daulata bhajana saurabha
Page #77
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 40 ) aisA mohI kyoM na adhogati jAvai, jAko jinavAnI na suhAvai // Teka // vItarAgase deva chor3akara, bhairava yakSa manAvai / kalpalatA dayAlutA taji, hiMsA indrAyani vAvai // 1 // aisA. // parigrahI guru bhAvai / rucai na guru nirgrantha bheSa bahu, paradhana paratiyako abhilASai azana azodhita khAvai // 2 // aisA. // , 1 parakI vibhava dekha hU~ sogI, paradukha harakha lahAvai / dharma hetu ika dAma na kharacaM, upavana lakSa bahAvai // 3 // aisA. // jyoM gRhameM saMcai bahu agha tyoM, vanahU meM upajAvai / ambara tyAga kahAya digambara, bAghambara tana chAvai // 4 // aisA. // AraMbha taja zaTha yaMtra maMtra kari, janapai pUjya manAvai / dhAma vAma taja dAsI rAkha~, bAhira mar3hI banAvai // 15 // aisA. // nAma dharAya jatI tapasI mana, viSayanimeM lalacAvai / 'daulata' so ananta bhava bhaTakai, oranako bhaTakAvai // 6 // aisA. // - moha jAla meM ulajhe hue jIva ko jinavANI suhAvanI nahIM lagatI, aisI dazA meM vaha khoTI gati meM kyoM nahIM/ kaise nahIM jAvegA ? arthAt jise jinavANI rucikara nahIM lagatI aise mohI jIva kI durgati hotI hai| jo vItarAga kI bhakti na kara bhairava, yakSa arthAt kSetrapAla, padmAvatI Adi rAgI devoM ko prasanna karane meM lagA rahatA hai, vaha karuNA kI kalpabela ko chor3akara viSaya aura hiMsA rUpI kaDue iMdrAyaNa phala ko botA hai, vaha hiMsA Adi pApoM meM rata hotA hai jisakA phala dukhadAyI hotA hai / jo niSparigrahI, nirADaMbara sAdhuoM kA satsaMga na kara una sAdhuoM kI saMgata karatA hai jo svayaM parigrahI hai aura dUsaroM ke dhana, strI Adi para lalacAtA hai, daulata bhajana saurabha 55
Page #78
--------------------------------------------------------------------------
________________ unheM prApta karane kI icchA rakhatA hai aura azuddha va azodhita khAna-pAna karatA hai| aisA mohI jIva durgati meM jAne se kaise rukegA? ____ jo dUsare ke vaibhava ko dekhakara duHkhI hotA hai aura dUsare ko duHkhI kara yA duHkhI dekhakara prasanna hotA hai| dharma ke nimitta eka bhI kaur3I-paisA kharca nahIM karatA aura mauja-mastI ke lie lAkhoM rupaye kharca karatA hai| lAkhoM prakAra karmarUpI vana kA sajana karatA hai arthAt karmajAla bunatA hai| aisA mohI jIva durgati kaise nahIM pAyegA? jaise ghara meM rahakara vibhinna kriyA-kalApoM dvArA pApa-karmoM kA upArjana karatA hai vaise hI ghara kA tyAgakara vana meM jAkara bhI pApoM kA hI upArjana karatA hai aura vana meM jAkara vastra chor3akara digambara (niSparigrahI sAdhu) kahalAnA cAhatA hai para mRgacchAlA va zera kI khAla lapeTa letA hai, poDa jAla meM lipaTA aisA vyakti kyoM nahIM durgati meM jAegA? jo svayaM parizrama na kara arthAt kAma-kAja chor3akara, duSTa yaMtra-maMtra kI sAdhanAkara loka meM apane Apako pujAtA hai, ghara-strI Adi ko chor3akara ghara se bAhara Azrama banAkara dAsiyoM sahita usameM rahatA hai, mohajAla meM lipaTA aisA vyakti kyoM nahIM durgati meM jAegA? apane Apako muni, tapasvI kahatA hai para jisakA mana viSayoM meM lalacAtA hai, aise sAdhu-anantakAla taka isa loka meM bhava-bhavAntara meM svayaM bhaTakate haiM aura anya janoM ko bhI bhaTakAte haiM, kumArga para agrasara karate haiM / aisA mohI jIva durgati kaise nahIM pAyegA? daulata bhajana saurabha
Page #79
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 41 ) aisA yogI kyoM na abhayapada pAvai, so phera na bhavameM aavai|| Teka // saMzaya vibhrama moha-vivarjita, svaparasvarUpa lakhAvai / lakha paramAtama cetanako puni, karmakalaMka miTAvai // 1 // aisA // bhavatanayogavirakta hoya tana, nagna subheSa banAveM / mohavikAra nivAra nijAtama- anubhava meM cita lAvai // 2 // aisA. // trasa - thAvara- vadha tyAga sadA, paramAdadazA chittkaavai| rAgAdikajaNa jhUTha na thA, pahu na adata gahAvai // 3 // aisA. // cidabrahma sulIna rahAvai / dvividha prasaMga bahAvai // 4 // aisA. / / bAhira nAri tyAgi aMtara, paramAkiMcana dharmasAra so, paMca samiti traya gupti pAla, vyavahAra - caranamaga dhAvai / nizcaya sakalakaSAyarahita hai, zuddhAtama thira thAvai // 5 // aisA // kuMkuma paMka dAsa ripu tRNa maNi, vyAla mAla sama bhAvai / Arata raudra kudhyAna viDAre, dharmazukalako dhyAvai // 6 // aisA // jAke sukhasamAja kI mahimA, kahata indra akulAvai / 'daula' tAsapada hoya dAsa so, avicalaRddhi lahAvai // 7 // aisA. // aisA yogI kyoM nahIM abhayapada pAyegA arthAt bhayarahita pada-mokSa pAyegA jisase saMsAra meM phira usakA AvAgamana nahIM hogA / jo saMzaya, vibhrama aura vimoha kA nAzakara, apanA aura anya ke, sva aura para ke bheda-svarUpa ko spaSTa jAne va dekhe / jo apane parama AtmarUpa ko pahacAnakara AtmA para lage karmarUpI kalaMka ko miTA de, aisA yogI kyoM nahIM abhayapada pAvegA ? daulata bhajana saurabha 57
Page #80
--------------------------------------------------------------------------
________________ saMsArI avasthA meM jo deha milI hai, usake viSayoM se virakta hokara jo nagna digambara muni ho jAve aura mohanIya karma ke vikAroM se rahita apanI AtmA kA! nijAtmA kA ciMtana kare; usakI anubhUti/pratIti kare, aisA yogI kyoM nahIM abhayapada pAvegA? jo pramAda ko chor3akara sthAvara (ekendriya) aura trasa (do se paMcendriya) jIvoM kI hiMsA se sadA bace / rAga-dveSa ke kAraNa kabhI jhUTha na bole aura binA diyA huA kisI kA eka tinakA bhI grahaNa na kare, aisA yogI kyoM nahIM abhayapada pAvegA? jo bAhya meM brahmacarya vrata kA pAlana kare arthAt nArI-prasaMga kA tyAga karake apane antakaraNa se apane caitanyaguNoM meM nimagna hove aura pUrNatayA dharma kA sArarUpa aparigraha arthAt bAhya aura Antarika donoM prakAra parigraha-rahitatA kA nirvAha kare - pAlana kare, aisA yogI kyoM nahIM abhayapada pAvegA? jo pA~ca samiti, tIna gupti kA pAlana karate hue AcaraNa kA vyavahArarUpa pAlana kare aura phira nizcaya se sabhI kaSAyoM ko chor3akara apane zuddha AtmadhyAna meM sthira ho, aisA yogI kyoM nahIM abhayapada pAvegA? kezara yA kIcar3a, zatru aura naukara, maNi ho yA titakA, sA~pa ho yA mAlA, saba meM samatAbhAva rkhe| Arta aura raudra nAma ke donoM apadhyAna chor3akara, dharma aura zukla dhyAna ko apanAve, aisA yogI kyoM nahIM abhayapada pAvegA? usa alaukika sukha kA arthAt jisakI bAhya va Antarika mahimA kA varNana karane meM indra ko bhI AkulatA hotI hai arthAt indra bhI unake guNoM ko pUrNarUpeNa kaha nahIM sakatA -- unakA varNana nahIM kara sktaa| daulatarAma kahate haiM ki jo unake caraNoM kI bhakti karatA hai, sevA karatA hai, vaha sthirarUpa se RSiyoM ko prApta karatA hai, dhAraNa karatA hai| abhayapada = saba prakAra ke bhayoM se rahita pada arthAt mokSa / daulata bhajana saurabha
Page #81
--------------------------------------------------------------------------
________________ (42) kabadhauM milai mohi zrIguru munivara, kari haiM bhavodadhi pArA ho||ttek|| bhogaudAsa jAMga jina lonI, choDa parigrahabhArA ho| indriya damana vamana mada kIno, viSaya kaSAya nivArA jhe||1||kbdhoN. // kaMcana kAca barAbara jinake, niMdaka baMdaka sArA ho| durdhara tapa tapi samyaka nija ghara, manavacatanakara dhArA ho||2||kbdhauN / grISama giri hima saritAtIra, pAvasa taruttala ThArA ho| karuNAbhIna cIna trasathAvara, IpiMtha samArA ho||3|| kabadhauM. / / mAra mAra vrata dhAra zIla dRDha, moha mahAmala TArA ho| mAsa chamAsa upAsa vAsa vana, prAsuka karata ahArA ho||4||kbdhii.|| Arataraudraleza nahiM jinake, dharma zukala cita dhArA ho| dhyAnArUr3ha gUr3ha nija Atama, zudhaupayoga vicArA ho||5||kbdhauN.|| Apa tarahiM auranako tArahiM, bhavajalasiMdhu apArA ho| 'daulata' aise jaina-jatinako, nitaprati dhoka hamArA ho||6|| kabadhI. / / ve munivara mujhe kaba mileM jo mujhe isa saMsArasamudra se pAra lgaa.de| jinhoMne bhogoM se virakta hokara saMnyAsa le liyA hai aura sAre parigraha ke bhAra ko chor3a diyA hai / iMdriyoM ko vaza meM kara ahaMkAra kA tyAga kara diyA hai, jinhoMne saMyama kA pAlanakara, mAna kaSAya kA nAzakara, iMdriya viSayoM va kaSAyoM ko dUra kara diyA hai, naSTa kara diyA hai, aise munivara mujhe kaba mileMge? ___ kaMcana aura kA~ca, niMdaka aura prazaMsaka, saba hI jinake lie eka-samAna haiM / kaThora sAdhanA- tapakara mana-vacana-kAyasahita jo zuddha rUpa meM apanI AtmA meM lIna haiM, sAdhanArata haiM, aise munivara mujhe kaba mileMge? daulata bhajana saurabha
Page #82
--------------------------------------------------------------------------
________________ garmI meM pahAr3a kI coTI para sardI meM nadI ke kinAre aura varSA meM per3a ke nIce baiTha kara jo dhyAna karate haiM; jo karuNA se, dayA se bhIge hue haiM trasa aura sthAvara jIvoM ko dekhakara saMbhalakara calate haiM aura IrSyA samiti kA pAlana karate haiM, aise munivara mujhe kaba mileMge ? jo dRr3hatA se zIla vrata ko pAlate haiM; kAma ko jinhoMne mAra diyA hai, jIta liyA hai aura moharUpI maila ko dUra kara diyA hai, jo vana meM rahakara eka mAsa ke, chaha mAsa ke upavAsa karate haiM aura jaba bhI AhAra grahaNa karate haiM taba kevala prAsuka arthAt zuddha AhAra hI grahaNa karate haiM aise munivara mujhe kaba mileMge ? - jinake jarA-sA bhI Arta aura raudra dhyAna nahIM hai, jo dharma dhyAna va zukla dhyAna meM lIna rahate haiM aura apanI AtmA ke gahare dhyAna meM DUbe rahakara, apanA upayoga zuddha rakhate haiM, apane zuddha svarUpa kA vicAra karate haiM, aise munivara mujhe kaba mileMge? jo Apa svayaM isa apAra agama athAha bhavasAgara se tairakara parizramakara, tapasyA kara svayaM pAra hote haiM va auroM ko bhI isI prakAra pAra karAte haiN| daulatarAma kahate haiM ki aise jaina sAdhuoM ko, guruoM ko hamArA nityaprati sadaiva namana hai / mAra = kAmadeva - daulata bhajana saurabha
Page #83
--------------------------------------------------------------------------
________________ (43) guru kahata sIkha imi bAra bAra, viSasama viSayanako TAra ttaar||ttek|| ina sevata anAdi dukha pAyo, janama marana bahu dhAra dhaar||1||guru.|| karmAzrita bAdhA-juta phAMsI, bandha baDhAvana dvNdkaar||2||guru.|| ye na indrake tRptihetu niH, tisa na bujhAbAda kSAravAra // 3 // guru.|| inameM sukha kalapanA abudhake, budhajana mAnata dukha prcaar||4||guru.|| ina taji jJAnapiyUSa cakhyau tina, 'daula' lahI bhavavAra paar||5|| guru.|| zrI guru bAra-bAra yaha sIkha dete haiM, upadeza dete haiM ki viSa ke samAna ina iMdriya-bhogoM ko tU dUra haTA de, chor3a de| ina viSaya- bhogoM ko bhoga-bhoga kara, inheM mAnyatA dekara aneka bAra tU janmamaraNa dhAraNa karatA rahA hai| ina karmoM kA AsarA/AdhAra lekara du:khasahita baMdhana ko, ulajhanabharI jakar3ana ko kasatA rahA, navIna karma-baMdha se puSTa karatA rhaa| ye viSaya-bhoga indriyoM ko kabhI tRpta kara hI nahIM pAte, iMdriya-viSayoM se kabhI saMtuSTi nahIM hotI, jisa prakAra khAre jala se pyAsa nahIM mitttii| - inameM sukha kI kalpanA karanA buddhihInatA hai, aviveka hai / buddhimAna to inameM duHkha hI mAnatA hai| inako chor3akara jisane jJAnAmRta kA pAna kiyA, daulatarAma kahate haiM ki vaha hI bhavasAgara ke pAra ho gyaa| daulata bhajana saurabha
Page #84
--------------------------------------------------------------------------
________________ (44) jina rAgadveSatyAgA vaha sataguru hmaaraa||ttek // taja rAjariddha tRNavatta nija kAja sNbhaaraa|| jina raag.|| rahatA hai vaha vanakhaMDa meM, dhari dhyAna kutthaaraa| jina moha mahA taruko, jar3amUla ukhArA / / 1 / jina raag.|| sarvAMga taja parigraha, digaaMbara dhaaraa| anaMtajJAnagunasamudra, cAritra bhNddaaraa||2||jin raag.|| zuklAniko prajAlake, vasu kAnana jaaraa| aise guruko 'daula' hai, namo'stu hamArA / / 3 / / jina raag.|| jinhoMne rAga aura dveSa ko chor3a diyA, tyAga diyA ve hI hamAre pUjya guru haiM, sAdhu haiN| jinhoMne apane rAja-pATa va Rddhi ko tinake ke samAna chor3a diyA aura apane Atmahita ke lie svarUpa-ciMtana meM lIna ho gaye, juTa gaye, ve hI hamAre guru haiN| ve sAdhu jo jaMgala meM apanA nivAsa karate haiM aura gahana va kaThora dhyAna meM DUbate haiM / ve moharUpI vRkSa ko jar3a mUla se ukhAr3ane ko tatpara haiM, ve hI hamAre saba prakAra kA parigraha chor3akara, digambara bheSa jinane dhAraNa kiyA aura jo anaMta jJAna-guNa ke samudra haiM aura agAdha cAritra ke bhaNDAra haiM, ve hamAre guru haiN| tre zukla dhyAnarUpI agni ko jalAkara, ATha karmoM ke isa vana ko jalA rahe haiM / daulatarAma kahate haiM aise sAdhujana ko hamArA namana hai| daulata bhajana saurabha
Page #85
--------------------------------------------------------------------------
________________ (45) dhani muni jinakI lagI lau shivornai|| samyagadarzanajJAnacarananidhi, dharata harata bhrmcornai||dhni.|| yathAjAtamudrAjuta sundara, sadana vijana girikoranai / tuna-kaMcana ari-svajana ginata sama, niMdana aura nihoranai / / 1||dhni.|| bhavasukha cAha sakana tAja vala saji, karata dvividha tapa ghorne| paramavirAgabhAva pavitai nita, cUrata karama kaThoranai / / 2 / / dhani. // chIna zarIra na hIna cidAnana, mohata mohjhkornai| jaga-tapa-hara bhavi kumuda nizAkara, modana 'daula' ckornai||3||dhni.|| __ ve muni dhanya haiM jinako mokSa kI lagana lagI hai| ve ratnatraya arthAt samyakdarzana, jJAna aura cAritra-rUpI nidhi ko dhAraNa karate haiM jo saMzayarUpI! bhramarUpI cora ko haratI hai, usakA nAza kara detI hai| jo suMdara, nagna digambara mudrA ko dhAraNakara nirjana pahAr3oM kI kandarAoM meM, konoM meM rahate haiM / jo tinake aura svarNa meM, zatru aura AtmIyajanoM meM, niMdaka aura prazaMsaka meM samAna bhAva rakhate haiM, ve muni dhanya haiN| saba sAMsArika sukha kI kAmanA chor3akara, apanI pUrNa kSamatA ke sAtha Antarika va bAhya donoM prakAra se ghora, kaThina tapa kI sAdhanA karate haiM / nirAsakta, vairAgya-bhAva rUpI vajra ko dhAraNa kara ve kaThora karmoM ko bhI cUra kara dete haiM, naSTa kara dete haiM, ve muni dhanya haiN| yadyapi unakA zarIra kSINa ho gayA hai arthAt kAyA kRza ho gaI hai, phira bhI Atmika dRSTi se kisI prakAra kI nirbalatA nahIM hai aura ve moha ko pracaNDa vAyu jhakore ko bhI moha lete haiM; roka lete haiM, usakA pratighAta saha lete haiM / aise jagata kA tApa haranevAle, kumuda ko vikasita karanevAle, candramA ke samAna una muni ko dekhakara cakora kI bhA~ti daulatarAma kA citta bhI prasanna ho jAtA hai, mudita ho jAtA hai| yathAjAta mudrA - nagna digambara honA, jaisI sthiti/mudrA janma ke samaya hotI hai| nihorane = prazaMsaka, pavi - vjr| daulata bhajana saurabha
Page #86
--------------------------------------------------------------------------
________________ (46) dhani muni jina yaha, bhAva pichaanaa|| tanavyaya vAMchita prApati mAnI, puNya udaya dukha jaanaadhni.|| ekavihArI sakala IzvaratA, tyAga mahotsava maanaa| saba sukhako parihAra sAra sukha, jAni sagaruSa bhAnA ||1||dhni. / citsvabhAvako ciMtya prAna nija, vimala jJAnadRgalAnA / 'daula' kauna sukha jAna lahayo tina, karo shaaNtirspaanaa||2||dhni.|| dhanya haiM ve muni jinane yaha bhAva svIkAra kiyA, mAnA-pahicAnanA / jinane deha kI vAMchita samApti, jisake pazcAt puna: deha dhAraNa na karanA par3e, use apanA lakSya mAnA, prApti mAnI aura puNya-udaya arthAt kama-zRMkhalA ko duHkha svarUpa jaanaa| jinane prabhutA ko tyAgakara, akele vicarane ke avasara ko mahotsava svarUpa mAnA arthAt muni-dIkSA dhAraNa kI aura rAga-dveSa ko samajhakara, unase yukta saba sAMsArika sukhoM ko chor3ane meM hI sukha kA sAra dekhA, ve muni dhanya haiN| jinane caitanya svabhAva kA ciMtana kara apane jIvana ko samyakdarzana-jJAna se yukta kiyA / daulatarAma kahate haiM ki zAMti rasa kI prApti hetu aisA kaunasA sukha hai jo unako prApta nahIM huA ho| daulata bhajana saurabha
Page #87
--------------------------------------------------------------------------
________________ (47) dhani muni nija Atamahita kiinaa| bhava prasAra tana azuci viSaya viSa, jAna mahAvrata liinaa|| dhni.|| ekavihArI parIgaha chArI, parisaha sahata ariinaa| pUrava tana tapasAdhana mAna na, lAja ganI prviinaa||1||dhni.|| zUnya sadana gira gahana guphAmeM, padamAsana aasiinaa| parabhAvana" bhinna Apapada, dhyAvata mohavihInA // 2||dhni.|| svaparabheda jinakI budhi nijameM, pAgI vAhi lgiinaa| 'daula' tAsa pada bArijarajase, kisa aza kare pachInA dhani. / / dhanya haiM ve muni jinhoMne apanI AtmA kA hita kiyaa| yaha saMsAra asAra hai| yaha deha mailI hai, svaccha nahIM hai, jisameM iMdriyoM ke viSaya, unakI cAha-tRSNA viSa ke samAna hai; aisA vicAra kara mahAvrata ko dhAraNa kiyaa| jo samasta parigraha ko chor3akara akele hI vicarate haiM, zatru-sarIkhe parISahoM ko sahana karate haiN| pahale jo deha dhAraNa kI use aba taka tapa kA sAdhana nahIM samajhA, catura-samarthavAna ke lie yaha lajjAjanaka thA; yaha vicAra kara pazcAttApa kara, prAyazcitta kiyA, aisA mAnanevAle sAdhu dhanya haiN| jo sUne makAna meM, pahAr3oM kI gaharI guphAoM meM padmAsana se virAjakara (baiThakara) moha se rahita hokara yaha dhyAna karate haiM ki sabhI parabhAvoM se bhinna apanA AtmA hai, nijAtmA hai| jinakI dhAraNA meM, jJAna meM sva-para kA bheda spaSTa ho gayA hai aura buddhi usI meM DUba rahI hai, usI meM rata hai| daulatarAma kahate haiM kauna se pApa haiM jo unake caraNa-kamala kI raja se dUra nahIM kie jA sakate? arInA - zatrusamAna, ganI = dhanavAna, vAhi = DhoyA huaa| - daulata bhajana saurabha
Page #88
--------------------------------------------------------------------------
________________ (48) dekho jI AdIzvara svAmI kaisA dhyAna lagAyA hai ! kara Upari kara subhaga virAjai. Appana zira ThaharAyA hai! ttek!| jagata-vibhUti bhUtisama tajakara, nijAnanda pada dhyAyA hai| surabhita zvAsA, AzA vAsA, nAsAdRSTi suhAyA hai||1|| kaMcana varana calai mana raMca na, suragira jyoM thira thAyA hai| jAsa pAsa ahi mora mRgI hari, jAtivirodha nasAyA hai||2|| zudha upayoga hutAzana meM jina, vasuvidhi samidha jalAyA hai| zyAmali alakAvali zira sohai, mAnoM dhuA~ ur3AyA hai||3|| jIvana-marana alAbha-lAbha jina, tRna-maniko sama bhAyA hai| sura nara nAga namahiM pada jAkai, 'daula' tAsa jasa gAyA hai||4|| are dekho - bhagavAna A inAtha ne kaisA dhyAna lagAyA hai ! ve padmAsana mudrA meM, hAtha para hAtha rakhakara, sthira Asana se virAjamAna haiN| jagata ke samasta vaibhava ko jinane dhUli . rAkha ke samAna samajhakara tyAga diyA hai aura apane hI Ananda meM, svarUpAnanda meM magana haiM, lIna haiN| dizAe~ hI jinake vastra haiM arthAt parama digambara veSa dhAraNa kie hue haiM, ve zAMta va AnandadAyaka, sugaMdhita va atimaMda zvAsozvAsasahita nAka ke agrabhAga para dRSTi jamAe hue suzobhita haiN| svarNa kI-sI tapta jinakI suMdara deha hai ; mana acaMcala hai, sumeru ke samAna sthira hai; jinake samIpa sarpa aura mora, mRga aura mRgarAja (siMha) apanA jAtigata virodha bhUlakara svacchaMda vicaraNa karate haiN| ce zuddha AtmadhyAnarUpI agnikuMDa meM AThoM karmarUpa sAmagrI kI Ahuti de rahe haiN| unake mastaka para bar3hI kAlI keza-rAzi aise suzobhita ho rahI hai mAno yajJakuMDa se dhuA~ Upara uThakara laharA rahA ho| daulata bhajana saurabha
Page #89
--------------------------------------------------------------------------
________________ - jIvana-maraNa, lAbha aura alAbha, tRNa aura paNi sabhI unake lie samAna haiM / deva, manuSya, nAga Adi jinake caraNoM meM namana karate haiM / daulatarAma bhI unakA stavana-ciMtana karate hue yazagAna karate haiN| bhUti = bhabhUta-rAkha; AzA = dizA, samidha - havana kI saamgrii| daulata bhajana saurabha -ujaasA diyA ki kI maatii|
Page #90
--------------------------------------------------------------------------
________________ (41) jaya zrI RSabha jinaMdA! nAza tau karo svAmI mere dukhadaMdA ||ttek|| mAtu marudevI pyAre, pitA nAbhike dulAre, vaMza to ikhvAka, jaise nabhavIca caMdA ||1||jy zrI. // kanaka varana tana, mohata bhavika jana, ravi zazi koTi lAjai, lAjai makarandA / / 2||jy shrii.|| doSa tau aThArA nAse, guna chiyAlIsa bhAse, aSTa-karma kATa svAmI, bhaye nirphNdaa||3||jy zrI. cAra jJAnadhArI ganI, pAra nAhiM pAvai munI, 'daulata' namata sukha cAhata amNdaa||4||jy shrii.|| zrI RSabha jinendra kI jaya ho| he svAmI ! mere du:khoM kA nAza ho / Apa mAtA marudevI ke pyAre, pitA nAbhirAya ke dulAre aura ikSvAku nabha ke madhya udita candramA ke samAna ho| svarNa kA-sA ApakA gAta (zarIra, deha) bhaktajanoM ke mana ko moha letA hai / karor3oM sUrya aura candramA kA prakAza, puSyoM kI sugaMdhita kesara va rasa sabhI usa rUpa ke samakSa lajjita hote haiM ; phIke lagate haiN| aThAraha doSoM ko Apane naSTa kara diyA hai / arahaMta ke chiyAlIsa guNa prakaTa ho gae haiN| Apa AThoM karmoM kA nAza karake sAre phaMdoM se, unakI ulajhana, jakar3ana va baMdha se pare ho gae haiM, mukta ho gae haiN| cAroM jJAna ke dhArI gaNadhara va munijana ApakA pAra nahIM pA sakate / daulatarAma kahate haiM ki mujhe usa sukha kI prApti ho jo kabhI maMda nahIM hotA arthAt akSayasukha kI prApti ho| daulata bhajana saurabha
Page #91
--------------------------------------------------------------------------
________________ (50) bhaja RSipati RSabheza, tAhi nita namata amara asuraa| manamathamatha darasAvanazivapatha, vRssrthckrdhuraa| bhj.|| jA prabhugarbhachamAsapUrva sura, karI suvrnndhraa| janmata suragiradharasuragaNayuta, hari paya-nhavana kraa||1||bhj.|| naTata nRtyakI vilaya dekha prabhu, lahi visaga su thiraa| taba hi devaRSi Aya nAya zira, jinapadapuSpa dharA ||2||bhj.|| kevalasamaya jAsa vacaravine, jagabhramatimiraharA ! sudRgabodhacAritrapotalahi, bhavi bhvsiNdhuts||3||bhj.|| yogasaMhAra nivAra zeSavidhi, nivase vasuma dhraa| 'daulata' je jAko jasa gAve, te hai aja amraa|| 4 // bhaja. / / he prANI ! jinheM deva va asura sabhI namana karate haiM, tU una muniyoM ke nAtha RSabha jinezvara kA nitya bhajana-smaraNa kara / kAma-vAsanA ko jItakara jinhoMne mokSa kA mArga dikhAyA hai, jo dharmarUpI ratha ko calAnevAle pahiyoM kI dhuri haiM, AdhAra haiN| unake garbha meM Ane ke chaha mAha pUrva se indra ne pRthvI ko suvarNamayI kara diyA arthAt ratnoM kI vRSTi hone lagI aura janma hote hI sumerU parvata para le jAkara indra ne kSIrodadhi ke jala se unakA nhavana kiyaa| he prANI ! una RSabhadeva ko bhj| jinako nIlAMjanA ke nRtya karate hue jIvana-samApti arthAt maraNa ko dekhakara vairAgya ho gayA aura ve usameM sthira ho ge| tabhI laukAntika devoM ne Akara, zIza navAkara stuti-vandana kiyA / he prANI ! una RSabhadeva ko bhaja / jinhoMne kevalajJAna hone para divyadhvanirUpI sUrya kI kiraNoM se jagata ko upadeza dekara bhramarUpI aMdhakAra kA vinAza kiyaa| samyagdarzana-jJAna-cAritra daulata bhajana saurabha 69
Page #92
--------------------------------------------------------------------------
________________ rUpI jahAja para car3hakara isa saMsArasamudra ko pAra kiyaa| he prANI ! una RSabhadeva ko bhj| samasta mana-vacana-kAya ke yoga ko chor3akara, parihArakara karmoM kA nAza kiyA aura AThavIM pRthvI arthAt mokSa ko prApta kiyaa| daulatarAma kahate haiM ki jo unakA yazagAna karate haiM ve ajara aura amara ho jAte haiN| devaRSi - naukAntika deva, vaca .. vacana; zeSavidhi - aghAtiyA karma, basuma-dharA = AThavIM pRthvI, mokss| daulata bhajana saurabha
Page #93
--------------------------------------------------------------------------
________________ merI sudha lIjai riSabhasvAma! mohi kIjai shivpthgaam||ttek|| maiM anAdi bhavabhramata dukhI aba, tuma dukha meTata kRpAdhAma / mohi moha dherA kara cerA, perA cahu~gati vidita tthaam||1|| merii.|| viSayana mana lalacAya harI mujha, zuddhajJAna-saMpati llaam| athavA yaha jar3a ko na doSa mama, dukhasukhatA, prntisukaam||2||merii.|| bhAga jage aba carana jape tuma, vaca sunake gahe sugungraam| paramavirAga jJAnamaya munijana, japata tumArI sugunadAma // 3 // merI. / / nirvikAra saMpati kRti terI, chavipara vAroM kottikaam| bhavyanike bhava hArana kArana, sahaja yathA tamaharana ghaam|| 4 / / merii.|| tuma gunamahimA kathanakaranako, ginata ganI nijabuddhi khaam| 'dolatanI' ajJAna paranatI, he jagatrAtA kara virAma ||5||merii // he RSabhadeva, he svAmI / merI sudhi lIjie, mujhe bhI mokSa-patha para gamana karane yogya bnaaie| mokSapatha kA anugAmI kiijie| maiM anAdi kAla se bhavabhramaNa karate-karate aba bahuta du:khI ho gayA huuN| merA duHkha meTanevAle Apa hI dayAlu haiN| mujhe moha ne gherakara apanA dAsa banA liyA hai aura cAroM gatiyoM ke paricita sthAnoM meM bhaTakAyA hai| viSayoM meM mere mana ko lalacAkara, meraM zuddha jJAna va saMyama kI suMdara nidhi ko hara liyA hai, chIna liyA hai| isameM pudgala jar3a kA koI doSa nahIM hai; merA hI doSa hai, merA du:khI va sukhI honA merI hI pariNati hai| aba merA bhAgyodaya huA hai ki mujhe Apake caraNoM meM zaraNa milI hai, Apake caraNoM kI zaraNa meM maiM AyA hU~ aura Apake vacana sunakara apane guNoM kA bhAna daulata bhajana saurabha 71
Page #94
--------------------------------------------------------------------------
________________ huA hai, guNa grahaNa kie haiM / vItarAgI, jJAnI va munigaNa Adi saba Apake guNoM kI mAlA jAte haiM: ___ jJAna kA vikArarahita honA hI ApakI sundara kRti/racanA hai| ApakI sundara chavi para karor3oM kAmadevoM kI bhI balihArI hai| bhavyajanoM kI bhavapIDA ko harane ke lie Apa zreSTha nimitta haiM aura ajJAnaaMdhakAra ko haranevAle prakRta sUrya haiM / Apake guNoM kI mahimA kA jJAna karanA va usa rUpa AcaraNa karane ke lie una guNoM kI ginatI karane meM gaNadhara bhI sakSama nahIM hai / daulatarAma kahate haiM ki he jaga ke duHkhoM se chur3AnevAle, mere ajJAna kI aisI pariNati ko aba Apa virAma do, samApta kro| dAma - mAlA, ganI - gaNaghara; khAma - kmii| 72 daulata bhajana saurabha
Page #95
--------------------------------------------------------------------------
________________ nirakha sakhi RSinako Iza yaha RSabha jina, parakhike svapara parasoMja chaarii| naina nAsAgra dhari maina vinasAyakara, maunajuta svAsa dizi surbhikaarii|| nirkh.|| dharAsamakSAMtiyuta narAmarakhacaranuta, viyuttarAgAdimada durithaarii| jAsa kramapAsa bhramanAza paMcAsya mRga, vAsakari prItikI rIti dhaarii||1||nirkh.|| dhyAnadavamAhi vidhidAru prajarAhiM sira, kezazubha jimi dhuA~ dizi vithArI / pha~se jagapaMka janaraMka tina kADhane, kidhauM jaganAha yaha bAMha saarii||2||nirkh.|| tapta hATakavarana vasana vina Abharana, khare thira nyau~ zikhara merukaarii| 'daulako' daina zivadhaula jagamaula je, tinhaiM kara jora vandana hmaarii||3|| nirkh.|| he sakhI! muniyoM ke nAtha - RSabha jinezvara ko dekho, unake darzana karo jinane stra-para kA bheda samajhakara para pariNatiyoM ko tyAga diyA hai / nAsikA ke agrabhAga para dRSTi sthirakara kAmadeva kA, kAmanAoM kA nAzakara mauna dhAraNa kiyA haiN| jinake zvAsa se dizAe~ sugaMdhita ho rahI haiN| pRthvI ke samAna kSamAzIla, jinake caraNoM meM manuSya, deva aura vidyAdhara nata ho rahe haiM, ve rAga, dveSa, mada Adi se rahita pApoM kA haraNa karanevAle haiN| daulata bhajana saurabha 70
Page #96
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinake caraNoM ke samIpa jAne se bhrama kA nAza hotA hai; siMha aura mRga bhI jAti-virodha chor3akara prema se rahane lage haiM / muniyoM ke svAmI una RSabha jinezvara ke darzana kro| jinhoMne dhyAnAgni meM karmarUpI Idhana ko jalA diyA hai| unake keza (sira ka bAla) aise suzobhita ho rahe haiM ki mAno dhyAnAgni kA dhuA~ uThakara cAroM dizAoM meM phaila rahA ho| vaha dhuA~ aisA laga rahA hai mAno isa jagatarUpI kIcar3a meM pha~se ni:sahAya jana ko bAhara nikAlane ke lie jagata ke nAtha ne apanI bAheM pasArI hoN| tape hue svarNa ke samAna, vastra va AbhUSaNarahita nagna digambara veSa meM jo meru ke samAna sthira hokara khar3e haiN| ve jagata ke mukuTa daulatarAma ko nirmala mokSa ke dAtA haiM, mokSa denevAle haiN| unako hAtha jor3akara hama vandanA karate haiN| soja = vicAra, pariNati, kSAti = kSamA; maina = kAma; khacara = vidyAdhara: viyuta = rahita durita = pApa; krama - caraNa; paMcAsya = siMha; vidhidAru = karmarUpI Idhana; nithArI - vistArI; hATaka = svarga; dhaula - dhavala, svaccha = sphed| 74 daulata bhajana saurabha
Page #97
--------------------------------------------------------------------------
________________ (53) cali sakhi dekhana nAbhirAyaghara, nAcata hari nttvaa| adbhuta tAla mAna zubhalayayuta, cavata rAga SaTavA / / cli.|| manimaya nUpurAdibhUSana-duti, yuta suraMga pttvaa| harikara nakhana nakhanapai suratiya, pagapherata kaTavA // 1 // cli.|| kinnara karadhara bIna bajAvata, lAvata laya jhttvaa| 'daulata' tAhi lakheM cakha tRpate, sUjhata shivvttvaa||2||cli.|| arI sakhi! nAbhirAjA ke ghara cala, jahA~ indra bhI RSabha-janmotsava ke kAraNa naTa kI bhA~ti nRtya kara rahA hai, prasana ho rahA hai / vahA~ adbhuta tAla kA mAna rakhakara (adbhuta tAla para) upayukta zubha laya meM chahoM rAga gAyI jA rahI haiN| vahA~ indra sundara maNiyukta, camakadAra vastra, nUpura Adi dhAraNa kie hue haiM jisake hAtha ke pratyeka nakha ke paurace para deviyA~ thiraka-thiraka kara, kamara lacakA kara nRtya kara rahI haiN| kinnara hAthoM meM bIna lekara bajA rahe haiM aura usakI laya meM saMgata kara rahe haiM / daulatarAma kahate haiM ki use dekhakara netra tRpta ho jAte haiM aura mokSamArga dikhAI dene lagatA hai| naravA = nara; cavata = gAte haiM; SaTavA - chahoM rAga; paTavA = vastra; karavA = kamara, cakha = netra; vaTavA = maarg| daulata bhajana saurabha
Page #98
--------------------------------------------------------------------------
________________ (54) jagadAnaMdana jina abhinaMdana, padaaraviMda namUM maiM tere // Teka // aruNavarana aghatApa harana vara, vitarana kuzala su zarana baDere 1 padmAsana madana nada-bhaMjana, jina mada-jana jana kere // 1 // ye guna suna maiM zaranai Ayo, mohi moha dukha deta ghanere / tA madabhAnana svapara pichAnana, tuma vina Ana na kArana here // 2 // tuma padazaraNa gahI jinataiM te, jAmana - jarA marana - niravere / tumataiM vimukha bhaye zaTha tinako, cahu~ gati vipatamahAvidhi pere // 3 // tumare amita suguna jJAnAdika, satata mudita ganarAja ugere / lahata na mita maiM patita kahIM kima, kina zazakana girirAja ukhere // 4 // tuma bina rAga doSa darpanajyoM, nija nija bhAva phalaiM tinakere / tuma ho sahaja jagata upakArI, zivapatha - sArathavAha bhalere // 5 // tuma dayAla behAla bahuta hama, kAla- karAla vyAla- cira- ghereM / bhAla nAya guNamAla japoM tuma, he dayAla, dukhaTAla sabere // 6 // tuma bahu patita supAvana kIne, kyoM na haro bhava saMkaTa mere / bhrama - upAdhi hara zamasamAdhikara, 'daula' bhaye tumare aba cere // 7 // jagata ko AnaMdita karanevAle he abhinaMdana jinezvara ! maiM Apake caraNa kamala meM namana karatA hU~ / 76 ApakA aruNa varNa (raMga) pApoM ko haranevAlA hai| jo ApakI zaraNa grahaNa karatA hai use kuzala kSema prApta hotI hai| Apa kAmadeva kA mada cUra karanevAle haiM 1 Apa mokSa lakSmI ke mandira haiN| ye Apake caraNa kamala munijanoM ke manarUpI bha~varoM ko mohita karanevAle haiM/ AnandakArI haiN| daulata bhajana saurabha
Page #99
--------------------------------------------------------------------------
________________ maiM ApakA yaha viradA guNa/vizeSatA sunakara Apake pAsa AyA huuN| moha atyanta dukhakArI hai| usa moha-mada kA bhAna karAne va stra-para kI pahacAna karAne ko Apake sivA anya koI nimitta DhU~r3hane se bhI nahIM miltaa| jinane Apake caraNoM meM zaraNa lI, unako janma, jarA aura mRtyu se chuTakArA mila jAtA hai; aura jo Apase vimukha hue una duSTa janoM ko cAroM gatiyoM meM karma atyaMta vipatti meM pelate haiM/ghumAte haiM / Apake aparimita jJAna Adi kA guNa- stavana, guNagAna gaNadhara deva sadaiva prasannatA se karate haiM / una guNoM ko parimita rUpa meM bhI, thor3AsA bhI, maiM - pApI, alpajJa kisa prakAra prakaTa karU~ ! kyA kabhI parvatarAja ko ukhAr3ane meM kharagoza samartha ho sakate haiM! Apake smaraNa ke binA rAga-dveSa apane-apane bhAvoM ke anusAra darpaNa kI bhA~ti zubha-azubha phala dete haiM ! paNa ugata kA dulahI upahA karanevAle ho| mokSa mArga para ArUr3ha ratha ke Apa hI sahaja sArathI ho, calAnevAle ho| he dayAlu ! hama bahuta bure hAla meM haiM, kAla-mRtyu hiMsaka pazu kI bhA~ti hamezA hameM ghere rahatI hai / maiM mastaka jhukAkara Apake guNoM kA stavana karatA hU~, mere saba duHkha dUra ho jAyeM, samasta du:kha Tala jaayeN| Apane bahuta se pApiyoM ko pavitra kiyA hai, phira mere saMkaTa kyoM nahIM dUra karate? daulatarAma kahate haiM ki maiM jo bhramarUpa upAdhi or3he hue hU~, Apa usako haranevAle haiM, viveka va samatA pradAna karanevAle haiN| maiM aba ApakA sevaka hU~, dAsa huuN| padmA * lakSmI; umere .- gAe, zazakana - kharagoza; sabere - saba - samasta / kA lakSya nAkA agomaH saba- malA daulata bhajana saurabha 77
Page #100
--------------------------------------------------------------------------
________________ (55) padmasadma padyApada padmA, muktisarA darazAvana hai| kali-mala-gaMjana mana ali raMjana, munijana zarana supAvana hai| jAkI janmapurI kuzaMbikA, sura nara-nAga ramAvana hai| jAsa janmadinapUraba ghaTanava, mAsa ratana barasAvana hai||1|| jA tapathAna paposAgiri so, Atma-jJAna thira thAvana hai| kevalajota udota bhaI so, mithyAtimira-nazAvana hai||2|| jAko zAsana paMcAnanaso, kumati mataMga nazAvana hai| rAga binA sevaka jana nAraka, hai jAnu tuma bha na / jAkI mahimAke varananasoM, suraguru buddhi thakAvana hai| 'daula' alpamatiko kahabo jimi, zazakagirida dhakAvana hai||4|| he padmaprabha jinadeva ! Apa mokSarUpI lakSmI ke svAmI haiM aura Apake caraNa kamala mukti kI dizA - sthAna ko batAnevAle haiM / Apa pAparUpI maila kA nAza karanevAle haiM, Apa manarUpI bhramara ko prasannatA denevAle kamala haiM, munijanoM ke lie pavitra zaraNadAtA haiN| sura, nara aura nAga sabhI ke mana ko bhAnevAlI kozAMbI nagarI jinakI janmasthalI hai / jinake janma se paMdraha mAsa pUrva se vahA~ ratnoM kI varSA hone lagI thii| paposA parvata jinakA tapasthAna hai jo AtmajJAna meM ekAgra hone kA, sthira hone kA sthAna hai| vahA~ hI Apane mithyAtvarUpI aMdhakAra kA nAza karanevAle kaivalya ko prApta kiyaa| ApakA upadeza siMha kI bhA~ti mithyAtvarUpI hAthI kA nAza karanevAlA hai| Apa binA kisI rAga ke una sevakajanoM ko tArate ho jinake kucha bhI rAga-dveSa - mamatva nahIM rahatA arthAt jo rAga-dveSarahita hokara samatAvAna hote haiM Apa unheM tArate ho| 78 daulata bhajana saurabha
Page #101
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinakI mahimA kA varNana karane ke lie vRhaspati bhI samartha nahIM haiN| daulatarAma kahate haiM ki jaise kharagoza sumeru parvata ko dhakelane kA prayAsa kare, usI bhA~ti maiM alpamati usa mahimA kA varNana kisa prakAra kara sakatA hU~ arthAt samartha nahIM huuN| padyasadya - mukti sthAna, samavasaraNa; padyAmukti = mokSa-lakSmI; sadya - ghara, zAsana - upadeza; paMcAnana = siMha, mataMga = hAthI; ruSa-tuSa = dvessraag| daulata bhajana saurabha 79
Page #102
--------------------------------------------------------------------------
________________ (56) candrAnana jina candranAthake, carana catura-cita dhyAvatu haiN| karma-cakra-cakacUra cidAtama, cinamUrata pada pAvatu haiN| ttek|| hAhA-hUhU-.-nArada --tuMvara DAghu agala jA gAjanu haiN| pamA sacI zivA zyAmAdika, karadhara bIna bajAvatu haiM // 1 // vina icchA upadeza mAhiM hita, ahita jagata darasAvatu haiN| jA padataTa sura nara muni ghaTa cira, vikaTa vimoha nazAvatu haiN||2|| jAkI candra barana tanadutisoM, koTika sUra chipAvatu haiN| Atamajota udotamAhiM saba, jJeya anaMta dipAvatu haiN||3|| nitya-udaya akalaMka achIna su, muni-uDu-citta ramAvatu haiN| jAkI jJAnacandrikA lokA-loka mAhiM na samAvatu haiN||4|| sAmyasiMdhu-varddhana jaganaMdana, ko zira harigana nAvatu haiN| saMzaya vibhrama moha 'daula' ke, hara jo jagabharamAvatu haiM // 5 // candramA ke samAna mukha hai jinakA aise zrI candraprabha jinendra ke caraNoM kA vivekIjana dhyAna karate haiM, jisase ve karmacakra kA nAzakara zuddha jJAnamayI AtmA kA pada - mokSa ko pAte haiN| gaMdharva jAti ke (hAhA, hUhU, nArada aura tuMbara) deva ApakA yazagAna karate haiM / lakSmI, indrANI, zivA, zyAmA Adi deviyA~ hAthoM meM bIna lekara bajA rahI haiN| jinakA upadeza binA kisI icchA ke, niyogavaza-jagata ko hita-ahita kA bheda batAnevAlA hai, jinake caraNarUpI kinAre kA Azraya sura- nara aura munigaNa ke hRdaya se vikaTa-kaThina vimoha kA sthAyIrUpa se nAza karanevAlA hai| daulata bhajana saurabha
Page #103
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinake zubhra varNa zarIra kI sundara kAnti karor3oM sUryoM ke prakAza ko bhii| chupAnevAlI haiN| jinake AtmA kI jyoti ke prakAza meM anata jJeya (jAnanayogya padArtha) dIpAyamAna ho rahe haiM; prakAzita ho rahe haiN| ve candraprabha sadaiva udita haiM, kabhI asta nahIM hote: kalaMkarahita haiM, akSaya haiN| munirUpI tArAgaNa kA citta jinameM sadA lagA rahatA hai, unake jJAna kI cA~danI loka va aloka meM bhI sImita nahIM raha pA rahI hai arthAt sarvatra vyApa rahI hai| ve candraprabha samatArUpI samudra ko bar3hAnevAle, jagata ko AnaMdita karanevAle haiM / unako devagaNa bhI zIza namAte haiM / daulatarAma vinatI karate haiM ki jagata meM bhramaNa karAnevAle, bhaTakAnevAle saMzaya, trimoha va vibhrama kA haraNa karo, nAza kro| achIna = akSaya hAhA, huhU, nArada aura tuMbara -- - . . ye gaMdharva jAti ke devoM ke bheda haiN| daulata bhajana saurabha
Page #104
--------------------------------------------------------------------------
________________ (57) jaya jina vAsupUjya ziva-ramanI-ramana madana-danu-dArana haiN| bAlakAla saMyama samhAla ripu, mohavyAla balamArana haiN| jAke paMcakalyAna bhaye caMpApura meM sukhakArana haiN| vAsavavRMda amaMda moda dhara, kiye bhavodadhi tArana haiN||1|| jAkai vaina mudhA tribhuvana jana, ko bhamaroga vidArana haiN| jA gunaciMtana amalaanala mRta, janama-jarA-vana-jArana haiN||2|| jAkI aruna zAMtachavi-ravibhA, divasa prabodha prasArana haiN| jAke carana zarana surataru vAMchita zivaphala vistArana haiN|||3|| jAko zAsana sevata muni je, cArajJAnake dhArana haiN| indra-phaNIMdra-mukuTamaNi-dutijala, jApada kalila pakhArana haiM // 4 // jAkI seva achevaramAkara, cahuMgativipati udhArana haiN| jA anubhavaghanasAra su Akula, - tApakalApa nivArana haiN| // dvAdazamoM jinacandra jAsa vara, jasa ujAsako pAra na haiN| bhaktibhArateM nameM 'daula' ke, cira-vibhAva-dukha TArana haiN||6|| he vAsupUjya jinadeva, ApakI jaya ho / Apa mokSarUpI lakSmI ke sAtha krIr3A meM - keli meM rata haiM, kAmarUpI rAkSasa kA saMhAra karanevAle haiM / bAlyakAla se hI saMyama ko dhAraNakara moharUpI sarpa kA balapUrvaka nAza karanevAle haiN| caMpApurI meM hue Apake pA~coM kalyANaka atyaMta sukhakArI haiN| indra Adi ati AnaMda se bharakara bhava-samudra ke pAra ho gae haiN| jinake vacanAmRta saMsArIjanoM ke bhrama kA nAza karanevAle haiM, jinake guNacitavana kI zuddha dhyAnAgni se janma-mRtyu va bur3hApArUpI jaMgala bhasma ho jAtA hai| daulata bhajana saurabha
Page #105
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinakI zAnta chavi sUrya kI prAtaHkAlIna lAla kiraNoM ke samAna jJAnarUpI dina kA prasAra karatI haiN| jinake caraNoM kI zaraNa svarga va mokSa kI dAtA hai / cAra jJAna ke dhArI munijana-gaNadhara Apake zAsana kI sevA / mAnyatA karate haiN| mukuTadhArI indra, nAgendra, narendra Adi jisake caraNoM kI jyotirUpI jala se apane pApa mala ko dhote haiM / jinakI bhakti se akSayapada kI prApti hotI hai, jo cAroM gati ke duHkhoM se uddhAra karanevAlI hai| jinake ghane anubhava ke phalasvarUpa kutA kA nAma ho jAtA hai / daulatarAma apane dIrghakAla se cale A rahe vibhAvoM ke duHkha ko TAlane ke lie bhakti ke bhAravaza una bArahaveM jinezvara ko, jinake yaza kA koI pAra nahIM haiM, namana karate haiN| madana danu - kAmadevarUpI rAkSasa dArana mAranevAlA, moha kAla - moharUpI sarpa surataru = kalpavRkSaH acheva akSaya / daulata bhajana saurabha - =
Page #106
--------------------------------------------------------------------------
________________ vArI ho badhAI ghA zubha sAjai / vizvasena airAdevI - gRha, (58) jinabhavamaMgala saja saba amareza, azeSa vibhavajuta, nagara nAgapura nAga-datta sura-indravacanateM, airAvata lakhajojana zatavadana vadanavasu rada pratisara tthhraaye| sara sara sau-pana vIsa nalinaprati padama pacIsa virAjai // 1 // vArI. // chAjai // vArI. // aaye| dhAye / manahArI / suranArI / padamapadamaprati aSTottarazata, Thane sudala te saba koTi satAisa muda, juta nAcata navarasagAna ThAna kAnanako upajAvata sukha vaMka lai lAvata laMka lacAvata, duti lakhi dAmani lAjai // 2 // vArI. // bhArI / gopa gopattiya jAya mAyaDiMga karI tAsa zruti sArI / sukhanidrA jananI ko kara nami aMka liyo jgtaarii| lai vasu maMgaladravya dizasurI calI agra zubhakArI / harakhi harI, cakha sahasa karI taba, jina vara nirakhanakAjai // 3 // vArI. // indrane, zrIjinendra padharAye / tA gajendrapai prathama dvitIya chatra diya tRtiya, turiya- hari, muda dhari camara durAye / zeSazakra jayazabda karata nabha, laMgha surAcala chAye / pAMDuzilA jina thApa nacI saci dundabhikoTika bAjai // 4 // vArI. // janmanhavana zubha ThAno / kSIrodadhijala Ano / paramAno / vasu yojana DhArata jayadhuni gAjai // 5 // vArI // daulata bhajana saurabha puni surezane zrIjinezako, hemakumbha surahAthahi hAthana, vadanaudaraavagAha eka cau, sahasaAThakara kari hari jinasira 84
Page #107
--------------------------------------------------------------------------
________________ phira harinAri siMgAra svAmitana, jaje surA jasa gaaye| pUravalI - vidhikara payAna muda, ThAna pitA ghara laaye| maNimaya A~ganameM kanakAsana, pai zrIjina pdhraaye| tAMDava nRtya kiyo suranAyaka, zobhA sakala smaajai||6|| vArI / phira hari jagagurupitara toSa zAnteza ghoSa jinnaamaa| putra-janma utsAha nagara meM, kiyau bhUpa abhiraamaa| sAdha sakala nijanijaniyoga sura, asura gaye nijdhaamaa| tripAdanAtI jinasAgara kI, 'baulA' karAi sadA jai||7||vaarii.|| isa zubha sajAvaTa/sAja-sajjA para balihArI haiM, badhAI ho| vizvasena va .airAdevI ke nivAsa para (bhagavAna zAntinAtha ke janma para) maMgalakArI utsava ho rahA hai| sabhI indra apane vaibhavasahita hastinApura Ae haiM, aura indra kI AjJA se kubera bhI airAvata banAkara saja-dhajakara vahA~ AyA hai; eka lAkha yojana meM airAvata ke eka sau ATha saiMDa ke pratyeka dA~ta para eka-eka sarovara meM sau-sau pattoM ke bIca kamala khile hue haiM aura kamala kI eka-eka pattI para eka sau ATha sundara devAMganAoM ke dala bane hue haiM, jo saba mila kara sattAIsa koTi haiM, ve saba mudita hokara manohArI nRtya kara rahI haiM / nava prakAra ke thAToM kI rAga-rAganiyoM meM gAkara usa upavana meM ve atyaMta sukha upajA rahI haiM / ve bhauti bhA~ti ke hAva-bhAvasahita, kabhI vakra hokara, kabhI kamara lacakAkara bijalI kI-sI drutagati se nRtya kara rahI haiN| indrANI guptarUpa se prasUtigRha meM andara jAkara bAlaka kI stuti karatI hai, mAtA ko mAyA se sakhanidrA meM sulAkara unheM namanakara goda meM bAlaka ko uThAtI hai aura dik kanyAe~, deviyA~ Age hokara aSTa maMgala dravya lekara calatI haiM / tIrthakara bAlaka ke sundara va manohArI rUpa ko dekhane hetu indra eka hajAra netra banAkara nihAratA hai| phira usa airAvata hAthI para prathama svarga ke indra ne zrI jinendra ko virAjamAna kiyA, dUsare aizAna indra ne chatra kiyA, sAnatkumAra va mAhendra ne turiya Adi sahita daulata bhajana saurabha
Page #108
--------------------------------------------------------------------------
________________ camara durAe aura zeSa indra jaya-jayakAra karate hue nabha-mArga se cale aura sumeru para pahuMce, pAMDu zilA para zrI jinendra ko birAjamAna kara indrANI ne nRtya kiyA aura duMdubhi Adi aneka bAjoM kA nAda huaa| ___taba indra ne zrI jinendra ko nahalAne kA zubha vicAra kiyA aura suvarNa-kalazoM meM devoM se hAthoMhAtha kSIrodadhi se jala mNgvaayaa| kalazoM kA mu~ha eka yojana, udara cAra yojana tathA gaharAI ATha yojana pramANa thii| aise eka hajAra ATha kalazoM ko zrI jinendra ke mastaka para uDela kara samarpita karate hue abhiSeka (nhavana) kie aura cAroM ora jaya-jaya dhvani gUMja utthii| tatpazcAta iMdANI ne jinendra ke gAta (zarIra) kA divya bhaMgAra kiyA, devAMganAe~ maMgala gIta gAne lgiiN| phira pahale kI bhA~ti hI krama se vApasa prayANa kiyA aura unheM pitA ke ghara le Ae jahA~ maNi- ratnoM se pUre hue A~gana meM svarNa ke siMhAsana para zrI jinendra ko virAjamAna kiyA aura indra ne sAre samAja ke bIca atyaMta zobhAyamAna tAMDava/nRtya kiyaa| ___ indra ne bhagavAna ke pitA ko saMtuSTa karate hue bAlaka ke zAntinAtha nAma kI ghoSaNA kI/zAMtinAtha nAmakaraNa kiyaa| rAjA ne bhI putra-janma kA utsava manohArI DhaMga se mnaayaa| isa prakAra apane-apane niyogoM kA nirvAhakara - nibhAkara pUrNa karate hue suragaNa va anya sabhI jana apane-apane sthAnoM ko lauTa ge| aise tIrthakara, cakravartI va kAmadeva, tIna padaviyoM ke dhAraka bhagavAna zAntinAtha ke sundara caraNoM kI zaraNa meM daulatarAma sadaiva jaya-jayakAra karate haiN| vizvasena va airAdevI - bhagavAna zAntinAtha ke pitA va mAtA; nAga - hasti, hAtho; nAgapura = hastinApura; jinabhava maMgala - jinendra kA janmotsava; nAga * kubera; rada - dA~ta; gopa = gupta rUpa se; gopa-tiya = indrANI; vaMka = Ter3hA, vakra; laMka = kamara; Dhiga - samIpa dvitIya va tRtIya indra = sanatkumAra-mAhendra svarga ke indra; zeSazaka = zeSa saba indra; surAcala - sumeru: vadana - kalaza, pUrabalI = pUrva kI/pahale kI bhA~ti tripada = tIrthakara, cakravartI va kAmadeva - ye tIna padadhArI; tAMDava = puruSoM dvArA kiyA jAnevAlA unmAda nRty| daulata bhajana saurabha
Page #109
--------------------------------------------------------------------------
________________ (59) kuMthunake pratipAla kuMtha jaga, - tAra sAragunadhAraka haiN| varjitagrantha kupaMthavitarjita, arjitapaMtha amAraka haiN||ttek // jAkI samavasarana bahiraMga,-ramA ganadhAra apAra khaiN| samyagdarzana-bodha-caraNa-adhyAtma-ramA-bharabhAraka haiN||1|| dazadhA-dharma potakara bhavyana,-ko bhavasAgara tAraka haiN| varasamAdhi-vana-ghana vibhAvaraja, puMjanikuMjanivAraka haiN||2|| jAsu jJAnanabha meM alokajuta-loka yathA ika tAraka haiN| jAsu dhyAna hastAvalamba dukha-kUpavirUpa-udhAraka haiN||3|| taja chakhaMDakamalA prabhu amalA, tapakamalA AgAraka haiN| dvAdazasabhA-sarojasUra bhrama,-taruaMkUra upAraka haiN||4|| guNaanaMta kahi lahata aMta ko? suraguruse budha hAraka haiN| nameM daula' he kRpAkaMda, bhavadvaMda TAra bahubAra kahaiM // 5 // bhagavAna kuMthunAtha ! kuMthu jaise choTe-choTe sabhI jIvoM ke rakSaka arthAt samasta jIva samUha kI rakSA karanevAle haiN| Apa jagata se tAranevAle aura guNoM ke sAra ko dhAraNa karanevAle ho| kapaMtha kA jJAna denevAle granthoM ko tyAgane aura ahiMsA ke mArga kA pratipAda na karanevAle ho| jinake samavasaraNarUpI bAhya vaibhava-lakSmI kA varNana apAra hai, jinakA varNana gaNadharadeva karate haiN| Apa aMtaraMga se samyakdarzana, jJAna, cAritra aura adhyAtma ke vaibhava se bharapUra haiN| dazadharma rUpI jahAja ke dvArA Apa bhavyajanoM ko saMsAra-samudra se tAranevAle haiN| samAdhirUpI gahanavana ko grahaNakara, vibhAva se bhare jaMgala se bAhara nikAlanevAle haiM arthAt vibhAva se chur3AnevAle haiN| daulata bhajana saurabha
Page #110
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinake jJAnarUpI AkAza meM loka aura aloka yugapata (ekasAtha) spaSTa dikhAI dete haiN| jinake dhyAnarUpI hAtha kA sahArA, AlaMbana duHkhoM ke kue~ se bacAnevAle haiN| __chaha khaMDa kI rAjalakSmI ko chor3akara Apa malarahitatA ke lie, karmamala ko nAza karane ke lie, taparUpI lakSmI ke sAkSAt AvAsa haiM, sthAna haiM arthAt taparUpI lakSmI ke dhAraka haiM / bhramarUpI vRkSa ke ugate hue aMkuroM ko upAr3anevAle, naSTa karanevAle va samavasarana kI bAraha sabhArUpI kamala ko praphullita karanevAle, khilAnevAle sUrya haiN| bRhaspati samAna guru bhI Apake ananta guNoM kA saMpUrNa varNana karane meM samartha nahIM haiM arthAt ve bhI guNAnuvAda kahate-kahate thakakara asamartha rahe haiM / daulatarAma bAraMbAra yaha vinatI karate haiM ki he kRpaasiNdhu| mujhe isa saMsAra ke duHkhoM se mukta karo, inase dUra kro| daulata bhajana saurabha
Page #111
--------------------------------------------------------------------------
________________ (60) aho nami jinapa nita namata zata surapa, kaMdarpagaja darpanAzana prabala pnlpn|| nAtha tuma bAni payapAna je karata bhavi, nasai tinakI jarAmarana-jAmanatapana // aho. / / ahaH zivamIna tuga calacitauna je, karata tina jarata bhAvI dukhada bhvvipn|| he bhuvanapAla tuma vizadagunamAla ura, dharai te lahaiM Tuka kAlameM zreyapana ||1||aho.|| aho gunatUpa tumarUpa cakha sahasa kari, lakhata santoSa prApati bhayau nAkapa na aja, akala, taja sakala dukhada parigaha kugaha, dusahaparisaha sahI dhAra vrata sAra pana // 2 // aho.|| pAya kevala sakala loka karavata lakhyau, akhyau vRSa dvidhA suni nasata bhramatamajhapana nIca kIcaka kiyau mIcate rahita jima, 'daula' ko pAsa le nAsa bhavavAsa pn||3||aho.|| bhagavAna neminAtha ko namana karo jinakA sau indra vaMdana karate haiN| jo kAmadevarUpI hAthI ke mada ko nAza karane ke lie paMcAnana siMha ke samAna prabala haiN| ApakI vANIrUpI amRta kA pAna karane se bhavyajanoM ke janmamaraNarUpI rogoM kI tapana, pIr3A naSTa ho jAtI hai / o muktipurI arthAt mokSadhAma ke vAsI ! Apake caraNoM kA ciMtavana karane se, dhyAna karane se bhaviSya ke bhavarUpI duHkhakArI vana jala jAte haiM arthAt bhava daulata bhajana saurabha
Page #112
--------------------------------------------------------------------------
________________ kA/saMsAra-bhramaNa kA aMta ho jAtA hai, nAza ho jAtA hai| he pRthvIpAlaka ! ApakI saghana guNoM kI mAlA ko jo hRdaya meM dhAraNa karate haiM ve bhI alpakAla meM hI Apake samAna zreSThatA ko prApta hote haiM / he guNoM ke stUpa ! ApakA rUpa nirakhane ke lie indra ne vikriyA se sahasra netra banAe, phira bhI use tRpti nahIM huI, usakA mana nahIM bhraa| jinake bhavoM kA nAza ho cukA arthAt jo aba punaH janma nahIM leMge, deha rahita hoMge, unane vrata dhAraNakara, gharabAra Adi saba parigraha chor3a die va asahanIya saba parISahoM ko grahaNa kiyaa| jinheM kevalajJAna hone para, sAre loka ko sanmukha rakhe hue (padArtha) ke samAna dekhA, nizcaya va vyavahAra kA upadeza diyA, jisase bhramarUpI aMdhakAra kA nAza huA / kIcaka jaise nIca ko mRtyu se rahitakara, usakI bhava-zrRMkhalA kA nAza kara diyaa| daulatarAma kahate haiM ki hameM bhI aba Apa apane samIpa le lo arthAt hamArI bhI saMsAra meM rahane kI sthiti samApta ho / mAna, pana-lapatra pA~ca jIbhavAlA; = zata surapa = sau indra; kaMdarpa - kAmadeva, darpa paMcAnana = siMha tUpa stUpa, khambhA nAkapa - indra aja - jisakA janma na ho, janmarahitaH akala - deharahita; kugaha khoTA ghara akhyo = upadeza diyA; bhrama tama jhapana = bhramarUpI aMdhakAra kI jhapajhapAhaTa / - -- == daulata bhajana saurabha
Page #113
--------------------------------------------------------------------------
________________ (61) nemiprabhU kI zyAmavarana chavi, nainana chAya rhii| maNimaya tInapIThapara aMbuja, tApara adhara tthhii|| nemi. / / mAra mAra tapa dhAra jAra vidhi, kevalaRddhi lhii| cAratIsa atizaya dutimaMDita, navadugadoSa nhii||1||nemi.|| jAhi surAsura namata satata, mastakaH parasa mhii| suraguruvara ambujapraphulAvana, adbhuta bhAna shii||2||nemi.|| ghara anurAga vilokata jAko, durita nasai saba hii| 'daulata' mahimA atula jAsakI, kApai jAta kahI // 3 // nemi.|| zrI neminAya kI zyAma raMga kI chavi, mudrA merI A~khoM meM samA gaI hai, A~khoM ke Age manabhAvana dikhatI hai jo samavasarana meM maNimaya siMhAsana para zobhita kamala ke Upara adhara - binA kisI AdhAra kA sahArA lie pRthvI se Upara AkAza meM virAjamAna haiN| (jinhoMne) taparUpI agni ko dhAraNakara, usake tApa se kAmadeva ko jalAkara bhasma kara diyA hai aura kaivalyarUpI Rddhi ko prApta kiyA hai| jisake kAraNa atyaMta prakAzavAna cauMtIsa atizaya prakaTa hue haiM aura aThAraha doSoM kA nAza ho gayA hai| jinake caraNoM kI raja mastaka para lagAkara sura va asura (arthAt jo deva nahIM haiM, ve bhI) sabhI sadaiva namana karate haiN| ve deva va munijana rUpI kamaloM ko praphullita karane ke lie adbhuta sUrya ke samAna haiN| unake bhaktisahita darzana karane se saba pApoM kA nAza hotA hai / daulatarAma kahate haiM ki unakI atula mahimA kA varNana kauna kara sakatA hai? arthAt koI bhI usakA varNana karane meM samartha nahIM hai| navaduga = aThAraha, mAra = kAmadeva / daulata bhajana saurabha
Page #114
--------------------------------------------------------------------------
________________ (62) bhAkhU hita terA, suni ho mana meraa||ttek|| naranarakAdika cArauM gati meM, bhaTakyo tU adhikaanii| paraparaNati meM prIti karI, nija paranati nAhiM pichaanii| sahai dukha kyoM na ghneraa||1||bhaakhuu // kuguru kudeva kupaMtha paMkaphaMsi, bahu kheda lhaayo| zivasukha daina jaina jagadIpaka, so maiM kabahuM na pAyo, miTyo na ajJAna aMdherA // 2 // bhaakhuu|| darzanajJAnacaraNa terI nidhi, sau vidhiThagana ThagI hai| pA~coM iMdrina ke viSayana meM, terI buddhi lagI hai, bhayA inakA tU ceraa||3||bhaakhuu // tU jagajAla viSai bahu urajhyo, aba kara le surjheraa| 'daulata' nemicarana paMkaja kA, ho tU bhramara saberA, nazai jyoM dukha bhvkeraa||4|| bhaakhuu|| he mana! tere hI hita kI bAta kahI jAtI hai, upadeza diyA jAtA hai, tU suna ! he mana, suna ! tU manuSya, naraka, tiryaMca aura deva - ina cAroM gatiyoM meM bahuta adhika bhaTaka cukaa| anya dravya ke pariNamana meM to ruci letA rahA aura svayaM kI pariNati kI tU pahacAna bhI nahIM kara paayaa| to phira atyanta du:kha kaise kyoM nahIM sahana karegA? arthAt phira tujhe atyanta ghane du:kha sahana karane hI pdd'eNge| __ he mana, suna ! kuguru, kudeva va kudharma ke kIcar3a meM pha~sakara tU bahuta duHkhI huA aura mokSa sukha ko denevAle, usakI rAha batAnevAle dIpaka - jinadharma ko tUne kabhI bhI grahaNa nahIM kiyA, isIlie terA yaha ajJAna kA aMdherA nahIM miTa skaa| daulata bhajana saurabha
Page #115
--------------------------------------------------------------------------
________________ he mana, suna ! karmarUpI ThagoM ne terI apanI samyagdarzana-jJAna-cAritra kI ratnatraya saMpatti ko hara liyA hai, Thaga liyA hai| pA~coM iMdriyoM ke viSayoM meM terI buddhi lagI hai, ruci lagI hai aura tU ina viSayoM kA dAsa ho rahA hai| __ he mana, suna! tU isa saMsAra ke vyUha-jAla meM bahuta ulajha cukA, aba to tU apane ko sulajhA le| daulatarAma kahate haiM ki tU zIghra hI neminAtha bhagavAna ke caraNa-kamaloM para maMDarAnevAlA jJAnarUpI bha~varA bana jisase tere bhava-bhava ke honevAle dukha miTa jaaeN| sabera - saberA - shiighr| daulata bhajana saurabha
Page #116
--------------------------------------------------------------------------
________________ (63) lAla kaise jAvoge, asaranasarana kRpaal||ttek.|| ika dina sarasa vasaMtasamaya meM, kezava kI saba naarii| prabhupradacchanArUpa khar3I hai, kahata nemipara vaarii||1||laal.|| kuMkuma lai mukha malata rukamanI, raMga chirakata gaaNdhaarii| satabhAmA prabhuora jora kara, chorata hai picakArI / / 2||laal. / / vyAha kabUla karo to chUTau, itanI araja hmaarii| oMkAra kahakara prabhu mulake, chAMDa diye jgtaarii||3|| laal.|| pulakitavadana madanapita-bhAmini, nija nija madana sidhaarii| 'daulata' jAdavavaMzavyoma zazi, jayau jagata hitakArI // 4 // laal.|| __ he azaraNa ko zaraNa denevAle kRpAlu lAla, aba kaise (dUra) jAoge! eka dina basaMta Rtu ke suhAne samaya meM kRSNa kI saba striyA~ (neminAtha ke) cAroM ora khar3I ho gaIM aura neminAtha para nichAvara hone kI bAta kahane lgiiN| rukmiNI prasanna hokara kuMkuma lagAne lagI aura gAMdhArI raMga chir3akane lgii| satyabhAmA donoM hAtha jor3akara prabhu neminAtha kI ora picakArI chor3ane lgii| ve saba kahane lagI ki aba Apa vivAha kI svIkRti dene para hI yahA~ se jA sakoge - yaha hI hamArI ora se nivedana hai / prabhu ne ukAra zabda kA uccAraNa kiyA aura muskarAe, taba prabhu ko jAne diyA gyaa| taba pradyumna kAmadeva kI mAtA rukmiNI Adi apane-apane nivAsa para calI giiN| daulatarAma kahate haiM ki yAdava vaMzarUpI gagana ke caMdramA prabhu neminAtha ko jaya ho jo jagata kA hita karanevAle haiN| daulata bhajana saurabha
Page #117
--------------------------------------------------------------------------
________________ (64) pArasa jina gharana nirakha, harakha yoM lahAyo, citavana candA cakora, jyoM pramoda paayo||paars|| jyoM suna ghanaghora zora, moraharSako na ora, raMka nidhisamAja rAja, pAya mudita thaayo||1||paars. // jyoM jana cirAdhita hoya, bhojana lakhi sukhita hoya, bheSaja gadaharana pAya, saruja suhrkhaayo||2||paars.|| vAsara bhayo dhanya Aja, durita dUra pare bhAja, zAMtadazA dekha mahA, mohatama plaayo| 3 / paars.|| jAke guna jAnana jima, bhAnana bhavakAnana ima, jAna 'daula' zarana Aya, zivasukha llcaayo||4|| paars.|| bhagavAna pArzvanAtha ke caraNoM ke darzana pAkara aisA harSa hotA hai jaise candramA ko dekhakara cakora pakSI atyanta pramudita hotA hai| jaise bAdaloM kI ghaTA ko dekhakara aura usakI gar3agar3AhaTa ko sunakara mora pakSI kI prasannatA kA pArAvAra nahIM rahatA, jaise - dhana, samAja va saja ko pAkara nirdhana-raMka ko prasannatA hotI hai| ___ jaise atyanta bhUkha se vikala manuSya, bhojana ko dekhakara sukha kA anubhava karatA hai aura jaise - saruja (rogI) roga ko dUra karanevAlI auSadhi ko pAkara praphullita hotA hai| Aja kA dina dhanya hai, sabhI pApa dUra bhAgane lage haiM, prabhu ko zAMta chavi ko dekhakara moharUpI mahAna aMdhakAra vighaTane lagA hai| isa bhava- vana meM Apake guNoM ko jAnakara unakI nija meM pratIti-anubhUti hone lagatI hai, mokSa-sukha ke lie lAlAyita hokara va yaha saba jAnakara daulatarAma ApakI zaraNa meM AyA hai| ora = anta; saruja = rogI; bheSaja - dvaa| daulata bhajana saurabha
Page #118
--------------------------------------------------------------------------
________________ (65) vAmA ghara bajata badhAI, cali dekhi rI maaii| ttek|| sugunarAsa jaga Asa bharana tina, jane pArzva jinraaii| zrI hrIM dhRti kIrati buddhi lachamI, harSa aMga na maaii||1||cli.|| varana varana mani cUra sacI saba, pUrata cauka suhaaii| hAhA hUhU nArada tumbara, gAvata zruti sukhdaaii||2|| cli.|| tAMDava nRtya naTata harinaTa tina, nakha nakha surIM ncaaii| kinnara kara dhara bIna bajAvata, dugamanahara chavi chAI // 3 // cli.|| 'daula' tAsu prabhukI mahimA sura, guru pai kahiya na jaaii| jAke janma samaya narakameM, nAraki sAtA pAI // 4 // cli.|| maiyA! calo dekho, vAmAdevI ke ghara para badhAiyA~ baja rahI haiN| jagata kI AzA pUrI karane hetu, sarvaguNoM ke prAMgasahita bhagavAna pArzvanAtha kA janma huA hai / zrI, hI, dhRti, kIrti, buddhi, lakSmI saba hI dikkumAriyA~ harSa se phUlI nahIM samA rhiiN| indrANI bhA~ti-bhA~ti ke raMgoM kI maNiyoM ke cUraNa se cauka ko pUra rahI haiM, raMgolI sajA rahI hai| cauka meM mA~Dane mA~Da rahI hai| nArada Adi gaMdharva jAti ke deva kAnoM ko sukha denevAle, prasannatA kA dyotaka dhvani-nAda kara rahe haiM, virudAvali gA rahe haiN| indra naTa kI bhA~ti tAMDava nRtya (unmatta nRtya) kara rahe haiM, deviyA~ nRtya kara rahI haiM, kinnara hAthoM meM bIna dhAraNakara use bajA rahe haiN| mana va netroM ko mohanevAlI - mana haranevAlI chavi vahA~ chA rahI hai| ___daulatarAma kahate haiM ki aise prabhu kI mahimA kA varNana karane hetu deva va munigaNa bhI samartha nahIM haiN| prabhu ke janma ke samaya naraka meM duHkhI nArakIjanoM ko bhI sAtA (sukha zAMti) kA udaya va anubhava hotA hai| hAhA, hahU, nArada va tuMbara - ye cAroM gaMdharva jAti ke deva haiN| daulata bhajana saurabha
Page #119
--------------------------------------------------------------------------
________________ (66) pAsa anAdi avidyA merI, harana pAsa paramezA hai| cidvilAsa sukharAzaprakAzavitarana tribhona - dinezA hai|| durnivAra kaMdarpasarpako darpavidarana khagezA hai| duTha-zaTha-kamaTha-upadravapralayasamIra - suvarNanagezA hai||1|| jJAna ananta ananta darza bala, sukha ananta padamezA hai| svAnubhUti-ramanI-bara bhavi-bhava-gira-pavi ziva-sadamezA hai||2|| RSi muni yati anagAra sadA tisa, sevata pAdakuzesA hai| badanacandra jharai girAmRta, nAzana janma-kalezA hai||3|| nAma maMtra je japaiM bhavya tina, aghaahi nazata azeSA hai| sura ahamindra khagendra candra hai, anukrama hohiM jinezA hai||4|| loka-aloka-jJeya-jJAyaka pai, rati nijabhAvacidezA hai| rAgavinA sevakajana-tAraka, mAraka moha na dveSA hai||5|| bhadrasamudra-vivarddhana adbhuta, pUranacandra suvezA hai| 'daula' namai pada tAsu, jAsu, zivathala samedaacalezA hai||6|| he pAzvanAtha ! Apa anAdi se cale A rahe mere ajJAna ke baMdhana, ajJAna kI zalya ko haranevAle paramezvara haiM ! Apa sva-rUpaciMtana ke prakAza se tInoM lokoM ko prakAzita karanevAle sUrya haiN| ___ Apa kAmadevarUpI sarpa, jisase bacanA kaThina hai, ke viSa-mada kA vidAraNa karanevAle garur3a pakSI ke samAna haiM / Apa duSTa ca kuTila kamaTha ke upasarga ke samaya pralayakAla ke jhaMjhAvAta ko sahana karanevAle sumeru ke samAna haiN| Apa ananta catuSTaya - darzana, jJAna, sukha aura balarUpI lakSmI ke dhArI haiM, lakSmI ke svAmI haiM / caitanya-anubhUtirUpI strI ke Apa svAmI ho| bhavyajanoM ke lie bhavarUpI saMsArarUpI pahAr3a para giranevAlI gAja-bijalI ho| daulata bhajana saurabha
Page #120
--------------------------------------------------------------------------
________________ RSi, muni, yati, gRhatyAgI sadaiva Apake caraNa-kamaloM kI vandanA karate haiM, sevA karate haiM / Apake mukha-candra se janma-maraNa ke kleza kA nAza karanevAlI divyadhvani khiratI hai| Apake nAmarUpI maMtra kI mAlA japane se bhavyajanoM ke samasta pApa naSTa ho jAte haiM aura ve indra, ahamilA, khagendra, sara .di hokara, prA. bar3akara jinezvara pada ko suzobhita karate haiM, dhAraNa karate haiN| ___ Apa yadyapi loka-aloka ke samasta jJeyoM ke jJAtA haiM phira bhI nija-svabhAva meM rata haiM arthAt AtmaniSTha haiN| binA rAga ke apane bhaktoM kA uddhAra karate haiN| moha ko mAranevAle hokara bhI dveSarahita haiN| sajjanoM ke sukharUpI samudra ko jvAra kI bhA~ti bar3hAnevAle arthAt citta ko pramudita karanevAle Apa pUrNimA ke candra ke samAna adbhuta rUpa ke dhanI haiM aura sammedazikhara se mukta hue haiN| isalie daulatarAma Apake caraNoM kI vandanA karate haiN| pAsa - pAza - baMdhana, zalya; tribhonadinezA - tIna bhuvana ke sUrya kaMdarpa = kAmadeva khageza = garur3a pakSo; pavi = bijlii| daulata bhajana saurabha
Page #121
--------------------------------------------------------------------------
________________ (67) sAMvariyAke nAma japetai, chUTa jAya bhvbhaamriyaa||ttek // durita durata puna purata phurana guna, AtamakI nidhi aagriyaa| vighaTata hai paradAha cAha jhaTa, gaTakata samarasa gAgariyA // 1 // kaTata kalaMka karma kalasAyana, pragaTata shivpurddaagriyaa| phaTata ghaTAghana moha choha haTa, pragaTata bheda-jJAna ghriyaa||2|| kRpAkaTAkSa tumArIhIta, jugalanAgavipadA TariyA ! dhAra bhaye so muktiramAvara, 'daula' namai tuva ghAgariyA // 3 // sA~vare raMgavAle (zyAma varNavAle) he bhagavAna pArzvanAtha ! ApakA nAma japane se, nAma smaraNa karane se, bhava--bhramaNarUpI bha~vara se chuTakArA ho jAtA hai| pApa chupa jAte haiM, naSTa ho jAte haiM ; guNoM kA vikAsa hotA hai aura Atmanidhi prakAzita ho jAtI hai, prakaTa hotI hai / samatArUpI rasa se bharI gAgara-maTakI ko gaTakane se, nigalane se, pAna karane se anya arthAt paradravya kI kAmanArUpI dAha . jalana naSTa ho jAtI hai| karmarUpI kalaza - pAtra kA dAga - kAlA nizAna jaise hI naSTa hotA hai arthAt karma ke haTate hI mokSa kI rAha spaSTa dikhAI dene lagatI hai aura moharUpI chAI ghaTA ke vighaTane se - bAdaloM ke bikharane se tatkAla bheda-jJAna hotA hai| sva aura para kA bheda spaSTa samajha meM Ane lagatA hai| ApakI kRpA-dRSTi ke kAraNa hI agni meM jhulasate nAga ke jor3e kA uddhAra huaa| aise Apako hRdaya meM dhAraNa karane se anekajana mokSarUpI lakSmI ke svAmI ho ge| aise Apake caraNoM meM daulatarAma namana karate haiN| bhAmariyA = bhaMvara; durita = pApa; durata - chupanA, haTanA, bhAganA; phurata - sphuraNa: gaTakanA = gale ke nIce utAranA; choha = rAga dveSa / daulata bhajana saurabha
Page #122
--------------------------------------------------------------------------
________________ (68) baMdoM adbhuta candra vIra jina, bhavicakoracitahArI ||ttek|| siddhArathanRpakulamabhamaMDana, khaMDanabhramatama bhaarii| paramAnaMdajaladhivistArana, pApatApachayakArI // 1 ||vNdo.|| udita niraMtara tribhuvana aMtara, kIrati kiraNa prsaarii| doSamalaMkakalaMka aTaMkita, moharAhu nirvaarii||2||vNdoN.|| karmAvaraNa payoda arodhita, bodhita shivmgcaarii| gaNadharAdi muni uDagana sevata, nita pUnamatidhi dhArI / / 3 / / vNdoN.|| akhila alokAkAzaulaMghana, jAsa jnyaanujyaarii| 'daulata' manasAkumudanimodana, jayo carama jgtaarii|| 4 // vNdoN.|| maiM una adbhuta vIra jinendra kI vaMdanA karatA hU~, jo candramA ke samAna cakora arthAt bhavyajanoM ke citta ko haranevAle haiN| jo rAjA siddhArtha ke kularUpI AkAza ko suzobhita karanevAle va ajJAnarUpI aMdhakAra kA atyaMta nAza karanevAle haiM / vaha parama AnaMdarUpI samudra ke samAna vistRta haiM aura pApa kI tapana ko naSTa karanevAle haiN| ___ jo tIna loka meM sadaiva udita haiM aura jinakA yaza kiraNoM kI bhA~ti sarvatra phaila rahA hai| jo pAparUpI mala-kalaMka kA binA ukerA huA Dhera haiM / Apa usa moharUpI rAhu kA nivAraNa karanevAle haiN| jinake karma-AvaraNarUpI bAdaloM kI bAdhA dUra ho cukI hai, jinhoMne mokSamArga para bar3hanevAloM ko nirmala jJAnadhArA kA upadeza diyA, jo pUrNimA ke candramA ke samAna pUrNa haiM, nitya prakAzamAna haiM, gaNadhara va munirUpI tAre jinako ArAdhanA karate haiM una adbhuta vIra jinendrarUpI candra kI vandanA karatA huuN| daulata bhajana saurabha
Page #123
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinake jJAna kA ujAlA alokAkAza ko bhI lA~gha rahA hai| daulatarAma kahate haiM ki manarUpI kumudinI ko vikasita karanevAle, praphullita va pramudita karanevAle, jagata se tAranevAle he caramazarIrI, aMtima tIrthaMkara bhagavAna mahAvIra ! ApakI jaya ho| uDugana = tArAgaNa, doSaM = pApa, laMka - Dhera, payoda = bAdala, carama jagatArI -- aMtima tIrthakara / daulata bhajana saurabha 101
Page #124
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 69 ) jaya ziva - kAmini - kanta vIra, bhagavanta anantasukhAkara haiM / bhramatamabhaJjana bhAkara haiM // jaya. // so surasiddhiramAkara haiM / vidhi - giri-gaMjana budhamanaraMjana, jinaupadezyo duvidhadharma jo, bhavi - ura - kumudani modana bhavatapa, harana anUpa nizAkara haiM // 1 // jaya. // parama virAga haiM rAtai janturakSAkAra haiN| + pai indra phaNIndra khagendra candra jaga, -ThAkara tAke cAkara haiM // 2 // jaya. // jAsu ananta sugunamaNigana nita, ganata ganIgana thAka raheM / jA prabhupada navakevalilabdhi su, kamalAko kamalAkara haiM / / 3 / / jaya // jAke dhyAna - kRpAna rAgaruSa, yAsaharana samatAkara haiM / 'daula' namai kara jora harana bhava bAdhA zivarAdhAkara haiM // 4 // jaya. // he mokSa - lakSmI ke svAmI bhagavAna mahAvIra ! ApakI jaya ho, Apa ananta sukhoM kI khAna haiN| Apa karmarUpI parvata ko DhahA denevAle, buddhimAnajanoM ke mana ko bhAnevAle, bhramarUpI aMdhakAra kA nAza karanevAle sUrya ke samAna haiN| Apane gRhastha dharma va muni dharma donoM dharmoM kA upadeza diyA hai, jisase svarga va mokSarUpI lakSmI kI siddhi hotI hai, prApti hotI hai| Apa bhavyajanoM ke hRdayarUpI kamala-puSpoM ko vikasita karane ke lie tathA bhava-dukha ke saMtApa se chuTakArA dilAkara unakA haraNakara, prasannatA pradAna karanevAle caMdramA ke samAna haiN| Apa parama virAgI haiM, niHspRhI haiM; phira bhI jagata ke sabhI prANiyoM kA kalyANa karanevAle rakSA karanevAle haiM / indra, nAgendra, khagendra, candramA, narendra Adi sArA jagata ApakA sevaka hai| 102 - daulata bhajana saurabha
Page #125
--------------------------------------------------------------------------
________________ Apake ananta guNarUpI maNiyoM ko gaNadhara bhI nitya-prati gina-ginakara thaka gae haiM, hAra gae haiN| kevalalabdhi se suzobhita aise prabhu ke caraNa mokSa-lakSmI ke bhaNDAra haiN| jinake dhyAnarUpI khar3aga/talavAra se rAga-dveSa kA nAza hotA hai, zalya miTatI hai, samatA hotI hai| jo bhava-bAdhA ke haranevAle, mokSalakSmI ko denevAle haiM, daulAbhinayavala hATar3aka sagI bandA ko haiN| vidhi - karma; bhAkara = sUrya, dudhidhadharma - nizcaya va vyavahAra dharma, muni va gRhastha dharma; surasiddhi - svarga - mokSa; thAka rahe - thaka ge| daulata bhajana saurabha 103 103
Page #126
--------------------------------------------------------------------------
________________ (70) jaya zrIvIra jinendracandra, zataindravaMdya jagatAraM // ttek|| siddhArathakula-kamala-amala-ravi, bhvbhuudhrpvibhaarN| gunamanikoSa adoSa moSapati, vipina kaSAyatuSAraM ||1||jy.|| madanakadana zivasadana pada-namita, nita anamita ytisaarN| ramAanaMtakaMta aMtaka-kRta, -aMta jaMtuhitakAraM ||2||jy.|| phaMda caMdanAkaMdana dAduradurita turita nirN| rUdraracita atirudra upadrava, -pavana adripati saarN||3||jy.|| aMtAtIta aciMtya pahAr3a suguna tuma, kahata lahata ko paarN| he jagamola 'daula' tere krama, namai zIsa kara dhAraM ||4||jy.|| he jinendrarUpI caMdra - bhagavAna mahAvIra ApakI jaya ho| Apa sau indroM dvArA pUjita ho| Apa jagata kA uddhAra karanevAle ho| rAjA siddhArtha ke kularUpI kamala ko vikasita karanevAle vimala sUrya ho| Apa saMsArarUpI parvata ko dhvaMsa karane hetu vana ke samAna haiM; use khaMDita karane hetu gAja (bijalI) ke samAna haiM / he mokSapatti ! Apa doSarahita haiM, guNarUpI maNiyoM ke bhaNDAra haiM aura kaSAyarUpI vana ko naSTa karane hetu pAle (sardI meM khetoM meM par3anevAlI barpha) ke samAna haiN| kAmadeva ko jItanevAle, mokSa-lakSmI ke ghara ho| nitya-prati yatiloga sArarUpa meM Apake caraNoM kI vaMdanA karate haiM, caraNoM meM zIza namAte haiN| Apa mokSa-lakSmI ke svAmI ho| aMta meM mRtyu ko jItanevAle arthAt janma-maraNa se mukta ho| Apa jagata kA hita karanevAle ho, kalyANakArI ho| caMdanA satI ke kaSToM kA, meMr3haka ke pApoM kA, rudra dvArA kie gae upadrava - parvatoM ko bhI ur3A kara le jAnevAle bhISaNa pavana-vega kA avilaMba zamana, nivAraNa karanevAle ho| 104 daulata bhajana saurabha
Page #127
--------------------------------------------------------------------------
________________ anaMta aura acintya, apAra guNoM ke dhArI ho, jinakA varNana karane meM koI bhI samartha nahIM hai / he jagata ke siramaura, Apake hI patha kA anugAmI- bhakta, / maiM daulatarAma donoM hAtha jor3akara Apako zIza namAtA hU~, praNata hotA hU~ / bhavabhUdhara pavibhAraM saMsArarUpI parvata ke lie bhArI vajra samAna / adri = pahAr3a krama caraNa / daulata bhajana saurabha L 105
Page #128
--------------------------------------------------------------------------
________________ (71) hamArI vIra haro bhavapIra / ttek.|| maiM dukha-tapita dayAmRtasara tuma, lakhi Ayo tuma tiir| tuma parameza mokhamagadarzaka, mohadavAnalanIra ||1||hmaarii. // tuma vinaheta jagataupakArI zuddha cidAnaMda dhiir| ganapatijJAna-samudra na laMghe, tuma gunasiMdhu ghiir||2|| hamArI. // yAda nahIM maiM vipati sahI jo, dhara-dhara amita shriir| tuma guna-ciMtata nazata tathA bhaya, jyoM ghana calata smiir||3||hmaarii. / / koTavArakI araja yahI hai, maiM dukha sahUM adhiir| harahu vedanAphanda 'daulako', katara karma jNjiir||4|| hamArI // he bhagavAna mahAvIra ! hamArI bhava-pIr3A (saMsAra-bhramaNa kI pIr3A) kA haraNa kro| ___ maiM du:khoM se tapa rahA hU~, Apa dayArUpI amRta ke sAgara haiM, yaha dekhakara Apake pAsa - taTa ke pAsa AyA huuN| Apa paramezvara haiM, mokSa-patha ko dikhAnevAle haiM, moharUpI agni kA zamana karane ke lie nIra haiM, jala haiN| ___ Apa binA kisI prayojana ke - binA hetu ke jagata kA upakAra karanevAle haiM, zuddha AtmAnaMda haiM, dhairyavAna haiM / Apa guNoM ke itane gahana, gahare samudra haiM ki gaNadhara kA jJAna bhI unako lA~dhane meM; unakA pAra pAne meM asamartha hai| maiMne bAra-bAra aneka bAra suMdara deha dhAraNa karake agaNita duHkha sahe / Apake guNoM ke citavana se sAre bhaya usI prakAra vighaTa jAte haiM jaise teja pavana ke jhauMkoM se bAdala bikhara jAte haiN| aneka bAra kI, bhA~ti-bhA~ti kI merI araja-vinatI yahI hai ki aba maiM duHkha sahate-sahate adhIra ho gayA huuN| daulatarAma kahate haiM ki mere karmoM kI jaMjIra ko kATakara mere isa duHkhajAla kA haraNa kro| 106 daulata bhajana saurabha
Page #129
--------------------------------------------------------------------------
________________ (72) saba mila dekho helI mhArI he, trisalAbAla vadana rsaal||ttek|| Aye jutasamavasarana kRpAla, vicarata abhaya vyAla marAla, phalita bhaI sakala tarUmAla ||1||sb.|| naina na hAla bhRkuTI na cAla, vaina vidAra vibhrama jAla, chavi lakhi hota saMta nihAla // 2 // saba. / / vaMdana kAja sAja samAja, saMga liye svajana purajana vAja, zreNika calata hai nrpaal||3|| sb.|| yoM kahi modajuta purabAla, lakhana cAlI carama jinAla, 'daulata' namata dhara dhara bhaal|| 4 // sb.|| he merI sahelI! trizalA ke putra mahAvIra kA suMdara-sarasa mukha saba milakara dekho| una kRpAlu ke samavasarana meM Ane para mora va sarpa bhI apanA jAtigata virodha chor3akara nirbhaya vicaraNa karate haiM aura sabhI vRkSAdi para punaH hariyAlI chA gaI hai, phala A gae haiN| jinake naina nahIM hilate, na bhRkuTI hI calAyamAna hotI hai, jinakI divyadhvani bhrama-jAla kA nAza karatI hai aura usa chavi ko dekha-dekhakara saMtajana apane Apako dhanya samajhate haiN| zreNika rAjA una trizalAnandana mahAvIra kI vaMdanA karane ke nimitta apane parivArajanoM, nAgarikoM va samAja-samUha ko sAtha liye calakara Ate haiN| nagara ke bAlakavRMda bhI prasanna hokara, Anandita hokara jina paramazarIrI jinendradeva ke darzana hetu calakara Ate haiM, unheM daulatarAma bhI, apane mastaka para dhAraNa kara bAra-bAra namana karate haiN| vAja = samUha, dl| daulata bhajana saurabha 107
Page #130
--------------------------------------------------------------------------
________________ (73) jaya zrI vIrajina vIrajina vIrajinacaMda, kaluSanikaMda munihRdsukhkNd||jy shrii.|| siddhArathanaMda tribhuvanako dinendracandra Apakina pragati ||1||jy zrI. / / jAke pada aravinda sevata surendra vRMda, jAke guNa raTata kaTata bhvphNd||2||jy zrI. / / jAko zAnti mudrA nirakhata harakhata rikhi, ___ jAke anubhavata lahata cidaannd|| 3||jy shrii.|| jAke ghAtikarma vidhaTana praghaTata bhaye, anantadarasabodhavIraja Ananda ||4||jy shrii.|| lokAlokajJAtA paiM svabhAvarata rAtA prabhu, jagako kuzaladAtA trAtA pai advaMda ||5||jy zrI. / / jAkI mahimA apAra gaNI na sakai ucAra, 'daulata' namata sukha cahata amaMda / / 6 // jaya shrii.|| he zrI mahAvIra jinendra, ApakI jaya ho! he zrI vIra jinezA -- Apa pApasamUha kA nAza karane va munijanoM ke hRdayoM ko sukha pahu~cAnevAle piMDa ho! he siddhArtha rAjA ke putra ! sUrya va candra kI kiraNoM ke samAna prasArita - phailanevAlI ApakI divya dhvani jaga ke lie/tIna loka ke bhramarUpI aMdhakAra kA nAza karanevAlI haiN| iMdrAdi kA samUha jinake caraNakamala kI bhakti karatA hai arthAt jo indrAdi devagaNoM dvArA pUjita haiM / jinake guNa-citavana se saMsAra ke baMdhana kaTa jAte haiM una mahAvIra jinendra kI jaya ho| daulasa bhajana saurabha
Page #131
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinakI zAnta mudrA ko dekhakara munijanoM ke mana harSita ho jAte haiM aura jinake guNoM kA ciMtavana karane se apanI nija AtmA kI anubhUti hotI hai| una mahAvIra jinendra kI jaya ho / jinake ghAtiyA karmoM kA nAza hone se ananta catuSTaya-darzana, jJAna, sukha aura vIrya prakaTa ho gae haiM, aise una mahAvIra jinendra kI jaya ho / jo lokAloka ke jJAtA haiM, phira bhI Atmastha hokara svabhAvarata haiN| jagata kA kalyANa karanevAle haiM aura samasta duHkhoM se muktakara klezavihIna karanevAle haiM, una mahAvIra jinendra kI jaya ho / - jinakI mahimA ko gaNadhara bhI kaha nahIM sake, pAra na pA sake, daulatarAma unako namana karate haiM aura akSaya sukha kI abhilASA karate haiM / daulata bhajana saurabha 109
Page #132
--------------------------------------------------------------------------
________________ (74) Atama rUpa anUpama adbhuta, yAhi lakheM bhava siMdhu taro // Teka // alpakAla meM bharata cakradhara, nija Atamako dhyAya kharo / kevalajJAna pAya bhavi bodhe, tatachina pAyauM lokaziro // 1 // yA bina samujhe dravya - liMgimuni, ugra tapanakara navagrIvakaparyanta jAya cira, phera bhavArNavamAhiM bhAra samyagdarzana jJAna carana tapa, yehi jagata meM sAra pUrava zivako gaye jAhiM aba phira jaihaiM, yaha niyata koTi granthako sAra yahI haiM, 'daula' dhyAya apane AtmakI, ye hI jinavAnI bhuktiramA taba vega bhro| paro // 2 // naro / karo // 3 // ucaro / 110 baro // 4 // AtmA kA svarUpa anupama hai, adbhuta hai; isakA hI ciMtavana kara isa saMsAra - sAgara se tira jAo, pAra ho jaao| bharata cakravartI ne apanI zuddha AtmA kA ciMtavana kara kevalajJAna prApta kiyA aura bhavyajanoM ko saMbodhakara thor3e samaya meM hI mokSagAmI ho ge| isake (AtmA ke ) svarUpa ko samajhe binA, dravyaliMgI muni ghora tapa kara ke bhI karmoM kA bojha hI bar3hAte haiM, karma-nirjarA nahIM kara paate| ve nava graiveyaka taka jAkara bhI isa saMsAra - samudra meM par3e rahate haiM arthAt bhava- bhramaNa karate rahate haiM / jo aba taka mokSa ko gae haiM; jA rahe haiM va jAe~ge unhoMne nizcitarUpa se yaha jAna liyA hai aura batAyA hai ki isa jagata meM samyakdarzana - jJAna - cAritra aura tapa hI atyanta sAravAna hai aura yaha hI karor3oM graMthoM kA sAra hai| jinavANI yaha hI, isa tathya kA hI varNana karatI hai| daulatarAma kahate haiM ki apanI AtmA kA dhyAna karo taba hI zIghratA se mokSa - lakSmI kA varaNa ho skegaa| loka- siro = mokSa, siddhazilA; niyata nizcitaH naze = bahuta, nara- puruSa tIvra dhora daulata bhajana saurabha "
Page #133
--------------------------------------------------------------------------
________________ cimUrata dRgdhArIkI mohe, rIti lagata hai attaapttii||ttek|| vAhira nArakikRta dukha bhogai, aMtara sukharasa gttaagttii| ramata aneka surani saMga pai tisa, gharanatiH nita httaahttii||1|| jJAnavirAgazakti se vidhi-phala, bhogata pai vidhi ghttaaghttii| sadananivAsI tadapi udAsI, tAH Astraba chttaachttii||2|| je bhavahetu abudhake te tasa, karate bandhakI jhttaajhttii| nAraka pazu tiya SaMDha vikalatraya, prakRtina kI hai kaTAkaTI // 3 // saMyama dhara na sake pai saMyama, dhArakI ura cttaacttii| tAsu suyaza gunakI 'daulatake' lagI, rahai nita rttaarttii||4|| yaha caitanya mUrti/caitanya AtmA (jise apane svarUpa kA AbhAsa ho gayA hai) dRSTA hai, dekhane-jAnanevAlA hai| isakI kArya-praNAlI, kAma karane kA tarIkA aTapaTA-sA lagatA hai| bAhara deha saMbaMdhI duHkha jo nArakiyoM ke duHkha ke samAna haiM, unako bhogatA huA bhI, vaha apane aMtarAtmA meM sukhAnubhUti karatA haiM, sukha ko niraMtara pItA haiM, gaTakatA hai / aneka devatAoM ke sAtha bAhara raMgareliyA~ karate hue bhI una saba bAhya kriyAkalApoM se alaga hone kI kriyA karatA hai arthAt sva aura para kA spaSTa bheda-ciMtana karatA hai| usa cetana mUrata kI rIti aTapaTI lagatI hai| ___ jJAna aura vairAgya ke bala (zakti) se vaha karmaphala ko binA kisI lagAva ke bhogatA hai aura karmoM kA kSaya karatA huA unheM kama karatA jAtA hai / yadyapi vaha gRhasthI hai, ghara meM rahatA hai to bhI vaha udAsa hai, virakta hai aura isa prakAra Asrava (karmoM ke Ane) ko, usakI chaTA ko alaga kara rahA hai, chA~Ta rahA hai / usa cetana mUrata ko roti aTapaTI lagatI hai| daulata bhajana saurabha 111
Page #134
--------------------------------------------------------------------------
________________ ajJAnI ke to unake AcaraNa dvArA karma jo bhava-bhramaNa ke, saMsAra ke kAraNa haiM, jaldI-jaldI ba~dhate jAte haiM kintu cinmUrata/caitanya AtmA nArakI, pazu, strI, napuMsaka paryAyoM meM aura do-tIna- cAra iMdriya hokara tiryaMca gatiyoM meM ghUmatA huA bhI, gamana karatA huA bhI apanI karma-prakRtiyoM ko paraspara (saMkramaNa, utkarSaNa va apakarSaNa karake) kATatA rahatA hai, unakA nAza karatA rahatA hai| jo saMyama dhAraNa nahIM kara pA rahA, paraMtu phira bhI use saMyama dhAraNa karane kI utsukatA hai, lagana hai; daulatarAma kahate haiM, use cAhie ki vaha niraMtara Apake AtmA ke guNa aura suyaza ko raTate raheM, niraMtara gAte rheN| __ SaMDa = napuMsaka; sadana nivAsI = gRhastha / mahAka mA vijayI rahama' - 112 daulata bhajana saurabha
Page #135
--------------------------------------------------------------------------
________________ (76) Apa bhramavinAza Apa Apa jAna pAyau, karNadhRta suvarNa jimi citAra caina thaayau| aap.|| mero mana tanamaya, tana mero maiM tanako trikAra maiM kubodha gaza, subodhabhAna jAyau // 1 / / aap.|| yaha sujainavaina aina, ciMtana puni puni sunaina, pragaTo aba bheda nija, nivedaguna baDhAyau // 2 // aap.|| yauM hI cita acita mizra, jJeya nA aheya heya, iMdhana dhanaMjaya jaise, svAmiyoga gAyau ||3||aap. / / bhaMvara pota chuTata jhaTati, bAMchita taTa nikaTata jimi, rAgarukha hara jiya, zivataTa nikaTAyau ||4||aaph.|| vimala saukhyamaya sadIva, maiM hU~ maiM nahiM ajIva, dyota hota rajju meM, bhujaMga bhaya bhgaayo||5||aap.|| yau~ hI jinacaMda suguna, ciMtata paramAratha guna, 'daula' bhAga jAgo jaba, alpapUrva aayau||6 / / Apa. / / apane bhrama kA, apane saMdeha kA nAza karane para hI maiM apane Apako jAna pAyA hU~, isase maiM atyanta santuSTa/prasanna hU~, jaise kAnoM se AtmasAta kiye hue! dhAraNa kiye hue (sune hue) svarNa ko pratyakSa dekhakara santoSa milatA haiM arthAt aba taka jise sunakara jAnA thA aba use pratyakSa dekhakara/anubhavakara citta meM saMtoSa va prasannatA hotI hai| ___ yaha zarIra merA hai, aura sadA hI maiM isa tana kA hU~ - aisI ekAgratA/tanmayatA hai jo ki mithyA hai, jaba yaha mithyAjJAna TUTa jAtA hai taba jJAnarUpI sUrya kA udaya hotA hai| daulata bhajana saurabha 113
Page #136
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinendra ke ina vacanoM para jaba bAra-bAra vibhinna naya-pakSI dvArA citana kiyA jAtA hai taba zarIra va AsmasvarUpa kI bhinna pratIti hotI hai aura dharma meM ruci bar3hatI hai, vairAgya utpanna hone lagatA hai| yaha jIva - pudgala se tanmaya hokara heya aura aheya (upAdeya) kA bheda nahIM kara pAtA (agni va Idhana kA yoga eka uttama yoga mAnA jAtA hai, svAmiyoga mAnA jAtA hai / isameM jo kucha bhI DAlo saba agnimaya ho jAtA hai isalie), jaise IMdhana aura Aga donoM ekameka ho jAte haiM aisA hI yoga vaha jova va pudgala kA samajhane lagatA hai| nAva ke bha~vara meM se nikalate hI vAMchita (icchita, cAhA huA) taTa nikaTa pratIta hone lagatA hai, nikaTa A jAtA hai, usI prakAra rAga-dveSarUpI bhaMvara se nikalate ho arthAt rAga-dveSa kA nAza hote hI, mokSa kA taTa samIpa hI lagatA hai, A jAtA hai| jaise ujAlA hote hI rassI ko sA~pa samajhe rahane kI bhA~ti miTa jAtI hai usI prakAra 'sva' kA bodha/ujAlA hote hI maiM sadA sukhamaya hU~, maiM ajIva nahIM hU~, aisA jJAna ho jAtA hai| daulatarAma kahate haiM ki apane kalyANa ke lie zrI jinendra ke guNoM kA ciMtavana sUryodaya ke pUrva pau phaTane ke jaisA eka avasara hai jo bhAgyavaza upalabdha huA hai| dhRta - dhAraNa karanA; sunaina = naya sahita; nivedaguNa = dhArmikatA, dhanaMjaya = agni; svAmiyoga - uttama yoga, jisameM saba kucha svAmipaya ho jAtA hai; alpa 'pUrva = pau phaTane kA smy| 114 daulata bhajana saurabha
Page #137
--------------------------------------------------------------------------
________________ (77) cetana yaha budhi kauna sayAnI, kahI suguru hita sIkha na maanii|| kaThina kAkatAlI yau~ pAyo, narabhava sukula zravanu jinvaanii||cetn.|| bhUmi na hota cA~danIkI jyau, tyauM nahiM dhanI jJeyako jnyaanii| vasturUpa yau~ tU yau~ hI zaTha, haTakara pakarata soMja virAnI ||1||cetn.|| jJAnI hoya ajJAna rAga-ruSakara nija sahaja svacchatA haanii| indriya jar3a tina viSaya acetana, tahAM aniSTa iSTatA tthaanii||2||cetn.|| cAhai sukha, dukha hI avagAhai, aba suni vidhi jo hai sukhdaanii| 'daula' Apakari Apa ApamaiM ghyAya lyAya laya smrssaanii||3||cetnH / / are cetana ! terI buddhi kA yaha kaisA sayAnApana haiM, kaisI caturAI hai ki tU satguru dvArA dI gaI tere hita kI sIkha-upadeza ko bhI nahIM mAnatA, usake anusAra AcaraNa nahIM karatA ! kAkatAlIya nyAya arthAt aise kaThina saMyoga se tUne yaha nara- bhava aura usameM bhI aisA acchA kula pAyA hai jisameM jinavANI ko sunane kA avasara milA hai| ___ caMdramA kI jyoti - cA~danI jisa bhUmi para par3a rahI hai vaha bhUmi cA~danI kI nahIM ho jAtI hai, usI prakAra tU jJAnI yaha vicArakara ki tere jJAna meM jhalaka rahe jJeyoM kA ta svAmI nahIM hai| vastusvarUpa jaisA hai usako vaisA na mAnakara tU para ke pariNAma ko apanA mAnane va usako pakar3ane kI kriyA kara rahA hai| ___tU jJAnI hokara bhI ajJAna ke kAraNa rAga-dveSarUpI maila ke dvArA apanI AtmA kI nirmalatA kI hAni kara rahA hai aura paudgalika jar3a - iMdriya-viSaya jo ki tere samAna cetana nahIM hai, meM iSTa -aniSTa abhiprAya jor3a rahA hai, sthApita kara tU cAhatA to sukha hai, paraMtu du:khoM meM hI DubakI lagA rahA hai, aba suna ki sukha prApta karane kI vidhi - tarIkA kyA hai ! daulatarAma kahate haiM ki tU apane Apa meM apane svarUpa kA ciMtavana kara, jisake dhyAna karane se samatA AtI hai, isase tU samatA ke rasa meM sana jAvegA, ota-prota ho jAvegA, lIna ho jaavegaa| daulata bhajana saurabha 115
Page #138
--------------------------------------------------------------------------
________________ . 94) cetana kauna anIti gahI re, na mAneM suguru kahI re|| jina viSayanavaza bahu dukha pAyo, tinasauM prIti ThahI re|| cetn.|| cinmaya hai dehAdi jar3anasauM, to mati pAgi rahI re| samyagdarzanajJAna bhAva nija, tinakauM gahata nahIM re||1||cetn.|| jinavRSa pAya vihAya rAgaruSa, nijahita heta yahI re| 'daulata' jina yaha sIkha dharI a, tina ziva sahaja lahI re ||2||cetn.|| he cetana! tU yaha kaisA anItipUrNa AcaraNa kara rahA hai ki sattAru ne jo sIkha dI haiM, jo tere hita kI bAta kahI hai, jo upadeza diyA hai tU usako nahIM mAnatA ! jina iMdriya-viSayoM ke kAraNa tUne bahuta dukhoM kA upArjana kiyA hai, unameM hI tU prIti lagA rahA hai - unase apanApana jor3a rahA hai! tU caitanya svarUpa hokara bhI pudgagala jar3a vastuoM meM apanApana jor3a rahA hai, unako apanA mAna rahA hai, unameM mana lagA rahA hai / tere apane bhAva, sva-bhAva to samyakdarzana aura samyakjJAna haiM, jinheM tU svIkAra nahIM kara rahA hai| jainadharma pAkara tU rAga-dveSa ko chor3a de, terA hita isI meM hai / daulatarAma kahate haiM ki jinane isa sIkha ko, upadeza ko hRdaya meM dhAraNa kiyA, svIkAra kiyA unako mukti kA mArga sahaja ho gayA arthAt ve sugamatA se mukta ho ge| 116 daulata bhajana saurabha
Page #139
--------------------------------------------------------------------------
________________ (79) cetana 6 yau~ hI bhrama ThAnyo, jyoM mRga mRgatRSNA jala jaanyo| jyauM nizitamamaiM nirakha jevarI, bhujaMga mAna nara bhaya ura aanyo| jyauM kudhyAna vaza mahiSa mAna nija, pha~si nara uramAhIM akulaanyau| yo cira moha tridhA parayo, terI se hI rUpa bhulaanyo||1|| toya tela jyau~ mela na tanako, upaja khapaja maiM sukhadukha maanyo| puni parabhAvanako karatA hai, maiM tinako nija karma pichAnyo // 2 // narabhava suthala sukula jinavAnI, kAlalabdhi bala yoga milaanyo| 'daula' sahaja bhaja udAsInatA, toSa-roSa dukhakoSa ju bhAnyo // 3 // he cetana ! tU bhramavaza bhaTaka rahA hai, jaise mRga jala kI cAha meM, miTTI ke Upara camakate kaNoM ko hI jala samajha kara bhAgatA hai; jaise rAtri ke gahare a~dhere meM rassI ko sA~pa samajhakara manuSya kA hRdaya bhaya se bhara jAtA hai usI bhA~ti tU bho bhrama ko dhAraNakara bhaTaka rahA hai| jaise khoTe dhyAnavaza bhaiMseM kA dhyAna karanevAlA apane ko moTA va balavAna bhaiMsA mAnatA huA socane lagatA hai, samajhane lagatA hai, cintA karane lagatA hai ki vaha isa choTe-se dvAra se bAhara kaise nikala sakatA hai? aura isI cintana ke kAraNa aMtaraMga meM Akulita hotA hai; vaise hI tU anAdi se mohavaza avidyA meM ramakara apanA hI svarUpa bhUla gayA hai| jaise pAnI aura tela kA mela nahIM hotA usI bhauta isa zarIra aura AtmA kA bhI mela nahIM hai phira bhI tU isa zarIra ke utpanna hone va vinAza hone meM sukha va duHkha mAnatA hai| phira phira ina para-bhAvoM kA kartA hokara, unako apanA hI karma pahacAnatA hai, samajhatA hai / yaha narabhava, yaha zreSTha kSetra, acchA kula aura jinavANI - ye saba saMyoga kAlalabdhi ke bala se mile haiM / daulatarAmajI kahate haiM ki aba tU virAgatA ko bhaja, svIkAra kara aura tuSTi va virodha ko, krodha ko, rAga-dveSa ko duHkha kI khAna-bhaMDAra jaan| toya = pAnI; khapaja - mRtyu, vinAza honA; toSa - tuSTi, roSa - virodha, kopa; bhAnyo- jaannaa| daulata bhajana saurabha
Page #140
--------------------------------------------------------------------------
________________ (80) cetana aba dhari sahajasamAdhi, jAteM yaha vinazai bhava byaadhi||ttek|| moha ThagaurI khAyake re, parako ApA jaan| bhUla nijAtama Rddhiko taiM, pAye duHkha mahAna ||1||cetn.|| sAdi anAdi nigoda doyameM, parayo karmavaza jaay| zvAsausAsama~jhAra tahAM bhava, gaM aThAraha thAyara jana kAlaananta tahAM yau~ vItyo, jaba bhai manda kaSAya / bhUjala anila anala puna taru hai kAla asaMkhya gamAya // 3 // cetn.|| kramakrama nikasi kaThina taiM pAI, zaMkhAdika prjaay| jala thala khacara hoya agha ane, tasa vaza zvabhra lhaay||4||cetn.|| tita sAgaraloM bahu dukha pAye, nikasa kabahuM nara thaay| garbha janmazizu taruNavRddha dukha, sahe kahe nahiM jAya // 5 // cetn.|| kabahUM kiMcita puNyapAkataiM cauvidhi deva kahAya / viSayaAza mana trAsa lahI taha, marana samaya villaay||6||cetn.| yauM apAra bhavakhAravAra meM, bhramyo anante kAla / 'daulata' aba nijabhAvanAva caDhi, lai bhavAbdhikI paal||7||cetn.|| he cetana! aba aisI sahaja samAdhi arthAt ekAgratA ko dhAraNa karo jisase yaha saMsAra-bhramaNa kI vyAdhi chUTa jAe, naSTa ho jaae| moharUpa ThaginI se ThagAyA jAkara, sudhibudhi bhUlakara para ko hI apanA samajhane lgaa| apanI AtmA kI zakti ko bhUla gayA aura isa kAraNa bahuta du:kha paae| jIva sAdi nigoda aura anAdi nigoda meM karmoM ke vaza par3A rahA, vahA~ eka zvAsa (nAr3I kI eka bAra dhar3akana) meM aThAraha bAra janma-maraNa karatA rhaa| 118 daulata bhajana saurabha
Page #141
--------------------------------------------------------------------------
________________ vahA~ ananta kAla isI prakAra bIta gaye, phira jaba kaSAyoM meM kucha mandatA, kamI AI taba pRthvI, jala, agni, vAyu va vanaspatikAyika hokara asaMkhyAta kAla taka bhramaNa karatA rhaa| phira vahA~ se nikalakara krama se do iMdriya zaMkhAdikI paryAya pAI aura phira jala-thala - nabhavAsI hokara bahuta pApArjana kiyA, jisake kAraNa narakagAmI huaa| vahA~ bahuta sAgaraparyanta duHkha pAyA, phira kisI prakAra vahA~ se nikalakara kahIM manuSya bhava pAyA, jahA~ garbha, janma, bacapana, yauvana va vRddhAvasthA meM aneka duHkha pAye, jinakA varNana nahIM kiyA jA sktaa| phira kucha puNya karmoM ke phalasvarUpa cAroM deva nikAya bhavanavAsI, vyaMtara, jyotiSa aura vaimAnika meM utpanna hokara deva kahalAyA, jahA~ viSayoM kI AzA hI mana ko sadaiva duHkhI karatI rahI aura maraNa-samaya paryAya-viyoga (deva- paryAya chUTane ke kAraNa bahuta duHkhI huA / isa prakAra saMsAra sAgara ke khAreja meM bhraSaNa karatA rahA / daulatarAma kahate haiM ki aba to tU apane nija svarUpa ko sa~bhAla kara, nija - bhAva arthAt sva- bhAvarUpI nAva meM baiThakara isa saMsAra samudra kA kinArA pakar3a le| daulata bhajana saurabha 119
Page #142
--------------------------------------------------------------------------
________________ (81) cidarAyaguna suno muno prazasta gurugiraa| samasta taja vibhAva, ho svakIyameM thiraa|| cidraaygun.|| mijabhAdhake lakhAbajana, mAdhi meM praa| jAmana marana jarA tridoSa, agnimeM jraa||1||cidraaygun.|| phira sAdi au anAdi do, nigodameM praa| tahaM aMkake asaMkhyabhAga, jJAna uubraa||2||cidraaygun. / / tahAM bhava antaramuhUrtake kahe ganezvarA / chayAsaTha sahasa trizata chatIsa, janma dhara marA // 3 // cidarAyaguna. // yauM vazi anaMtakAla phira, tahAtai niisraa| bhUjala anila anala prateka, tarumeM tana dharA / / 4||cidraaygun.|| anuMdharIsu kuMthu kANamaccha avtraa| jala thala khacara kunara naraka, asura upaja mraa||5|| cidarAyaguna.|| abake suthala sukula susaMga, bodha lahi khraa| 'daulata' trirata sAdha lAdha, pada anuttarA ||6||cidraaygun.|| he cidrUpa! he cetana rAjA ! satguru kI pramANika vANI sunI aura usakA manana karo! saba vibhAva chor3akara nija bhAva meM, sva-bhAva meM sthira ho jAo, sthita ho jAo, Thahara jaao| nija svarUpa ke cintana ke abhAva meM, maiM bhava-samudra meM par3A huA hU~ / janmamaraNa aura bur3hApe ke tridoSoM kI Aga meM jalatA rahA huuN| phira sAdi aura anAdi do prakAra kI nigoda paryAya meM par3A rahA, jahA~ kevala akSara ke asaMkhyAtaveM bhAga jitanA hI jJAna thA arthAt zeSa sAre jJAna para/anantajJAna para AvaraNa thaa| 120 daulata bhajana saurabha
Page #143
--------------------------------------------------------------------------
________________ gaNadharoM meM zreSTha, kevalI arahaMta ne batAyA hai ki eka antarmuhUrta kAla meM 66,336 bAra janmA va mRtyu ko prApta huaa| yoM jahA~ manaMtakAla taka paNa .. pahAra, phira vahA~ se nikalA aura isaprakAra nigoda se nikalakara pRthvI, jala, agni, vAyu aura pratyeka vanaspati meM zarIra dhAraNa karatA rhaa| phira vahA~ se nikala kara, kuMthu huA, kAnamaccha huaa| jala meM, thala meM, nabha meM - tiryaMcoM meM, khoTe manuSyoM meM, naraka meM, vyaMtara Adi meM janma liyA aura mraa| aba acchA sthAna-kSetra, acchA kula, satsaMga aura tIkSNa viveka buddhi bhI pAI hai| daulatarAma kahate haiM ki tIna ratna arthAt ratnatraya ko sAdhakara usa paramazAnta anupama pada ko prApta kro| anudharIsu (anadharIra) - nirAzrita, nirAdhAra; kuMthu - do iMdriya kIr3A lAdha = prApta karanA, anuttarA = mauna, zAnta / daulata bhajana saurabha
Page #144
--------------------------------------------------------------------------
________________ cita ciMtakai cideza kaba, azeSa para vmuu| dukhadA apAra vidhi ducAra kI camU dmuu|| taji puNyapApa thApa Apa, ApameM rmuu| kaba rAga-Aga zarma-bAga, dAginI shmuu||1|| dRga-jJAnabhAnateM mithyA, ajJAnatama dmuu| kaba sarva jIva prANibhUta, sattvasauM chmuu||2|| jala mallalipta kala sukala, suballa prinmuu| dalake trizallamalla kaba, aTallapada pam // 3 // kaba dhyAya aja amarako phira na, bhavavipina bhmuu| jina pUra kaula 'daula'' ko yaha, hetu hauM nmuu||4|| aisA avasara katra Ave ki maiM apane citta meM apanI AtmA kA citavana kara zeSa sAre para ko tyAga dUM arthAt samasta para ko, anya ko chor3akara kaba maiM apane svarUpa meM lIna ho jAU~ aura apAra duHkha ko denevAlI ATha karmoM kI senA kA damana karU~! pApa-puNya kI sthiti ko chor3akara maiM apane Apa meM ramaNa karU~ aura zAnti denevAle udyAna ko jalAnevAlI isa rAgarUpI Aga kA zamana kruuN| darzana aura jJAnarUpI sUrya se ajJAna, mithyAtva ke aMdhakAra ko nAza karU~ aura jIvoM ke prANamaya tatva ko samajhakara kSamA karU~ va svayaM kSamA cAhU~ arthAt samatA dhAraNa kruuN| jala, mala se lipta isa zarIra kA balazAlI hokara acchA pariNamana ho, parama audArika svarUpa ho aura tIna zalya - mAyA, mithyAtva aura nidAna kA dalana kara, nAzakara mokSapada ko prApta kruuN| ___ kaba isa janma-mRtyurahita AtmA kA dhyAna karU~ jisase saMsAra-vana ke bhramaNa se mukta ho jAU~ ! daulatarAma kahate haiM ki jo apane divya-vacana aura satya se bhare- pUre haiM, aise jinendra ko maiM isa hetu namana karatA huuN| 122 daulata bhajana saurabha
Page #145
--------------------------------------------------------------------------
________________ (83) rAci rahyo paramAhiM tU apano, rUpa na jAnai re||ttek|| avicala cinamUrata vinamUrata, sukhI hota tasa ThAnai re|| tana dhana bhrAta tAta suta jananI, tU inako nija jAnai re|| ye para inahiM viyogayoga meM, yau~ hI sukha dukha mAne re||1|| cAha na pAye pAye tRSNA, sevata jJAna jaghAnai re| vipatikheta vidhibaMdhaheta pai, jAna viSaya rasa khAnai re||2|| nara bhava jinazrutazravaNa pAya aba, kara nija suhita sayAnai re| 'daulata' Atama jJAna-sudhArasa, pIvo suguru bakhAnai re||3|| he jIva ! tU para meM hI ruci lagAe hue hai, tU apane svarUpa ko nahIM pahacAna rahA hai / tU acala sthira hai, cinmaya hai, yA anya koI rUpa nahIM hai, tU mUrta nahIM hai, tU apanI nija kI avasthA meM hI sukhI rahatA hai| ___- tU deha ko, dhana ko, bhAI, pitA, putra, mAtA inako apanA jAna rahA hai| ye saba tujhase anya haiM, para haiM, inake saMyoga-viyoga meM hI tU sukhkha va du:kha mAnatA rahatA hai| tU jo cAha karatA hai usakI pUrti nahIM hotI, tRSNA banI rahatI hai aura tuu| khoTe arthAt jaghanya jJAna kI sAdhanA karatA hai jo duHkhoM ko denevAle karmabaMdha kA kAraNa hai, aise iMdriya viSaya jo bhogoM kI khAna haiM, kI sAdhanA karatA hai| yaha narabhava tujhe milA hai, aba jinavANI ko, jinendra kI vANI ko sunakara, samajhakara are jJAnI ! tU apanA hita samajha le, hita krle| daulatarAma kahate haiM ki satguru dvArA kahA gayA, batAyA gayA, usa AtmajJAnarUpI amRtarasa kA pAna kro| daulata bhajana saurabha
Page #146
--------------------------------------------------------------------------
________________ (84) mere kaba kai vA dina kI sugharI / / ttek|| tana vina vasana asanavina banameM, nivasoM naasaadRssttidhrii|| puNyapApaparasauM kaba viracoM, paracoM nijanidhi cirvisrii| taja upAdhi saji sahajasamAdhI, sahoM ghAma himameghajharI // 1 // kaba thirajoga dharoM aiso mohi, upala jAna mRga khAja hrii| dhyAna-kamAna tAna anubhava-zara, chedoM kihi dina moha arii||2|| kaba tunakaMcana eka ganoM aru, manijaDitAlaya shaildrii| 'daulata' sata gurucarana seva jo, puravo Aza yahai hamarI / / 3 / / mere kaba usa dina kA sughar3I arthAt zubhamuhUrta AvaM, aba meM nama digambara hokara arthAt saba vastra chor3akara binA kisI bhojana ke vana meM rahU~ arthAt nAsAdRSTi lagAkara sAdhanA kruuN| jar3a se, puNya-pApa se kaba virakta hoU~ aura apanI nidhi ko, AtmA ko jise dIrghakAla se bhulA rakhA hai use jAnU~ arthAt usase paricaya kruuN| saba prakAra kI upAdhi ko chor3akara sahaja samAdhi meM lIna hoU~ aura garmI, sardI va varSA kI jhar3I kI tIvratA ko sahana kruuN| kaba aise yoga-sAdhanA meM maiM sthira hoU~ ki zarIra kI (pASANa kI-sI) nizcalatA ko dekhakara bhole hariNa apanI deha kI khujalI ke nivAraNa ke lie pASANa samajhakara apanA zarIra khujAne lgeN| dhyAna kI kamAna tAnakara, anubhavarUpI bANa se moha-zatru kA chedana kruuN|| kaba aisI samajha hove ki tinakA aura svarNa-maNijar3ita mahala va parvata kI kaMdarAoM ko samAna, eka-sA samajhU / daulatarAma kahate haiM ki satguru ke caraNoM kI sevA karo, bhakti karo jisase yaha AzA pUrI ho jaave| viramo - virakta honA, parano - paricita honA, maNijar3itAlaya = ralajar3ita mahala, zailadarI - parvata ko kaMdarA1 124 daulata bhajana saurabha
Page #147
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 85 ) jJAnI aisI holI macAI // Teka // suhAI / rAga kiyau viparIta vipana ghara, kumati kusauti dhAra digambara kInha su saMvara, nija parabheda lakhAI / ghAtaviSayanikI badhAI // 1 // kumati sakhA bhaji dhyAnabheda sama, tanameM tAna ur3AI / kuMbhaka tAla mRdaMgasauM pUraka, recaka bIna bajAI / lagana anubhavasa lagAI // 2 // karmabalItA rUpa nAma ari, veda suindri ganAI / de tapa agni bhasma kari tinako, dhUla aghAti ur3AI | kari ziva tiyakI milAI // 3 // phAga bhAgavaza Avai, jJAnako so guru dInadayAla kRpAkari, lAkha karau caturAI / 'daulata' 'daulata' tohi batAI / nahIM citase visarAI // 4 // jJAnI ne aisI holI racAI haiM arthAt isa prakAra holI khelI haiM - unhoMne rAga ko chor3akara arthAt vItarAgI hokara jaMgala ko apanA ghara banA liyA hai| aba unheM ( sumati kI dRSTi se ) kumati duSTa sauta kI bhA~ti lagatI hai, aba unane digambara veSa dhAraNakara, karmoM kA Azrava rokakara saMvara dhAraNa kiyA hai aura nija-para ke bheda ko jAna liyA hai| isa prakAra ve viSayoM kI mAra se bacate haiN| unhoMne bheda- jJAnasahita dhyAna meM lIna hokara, tana ko arthAt deha ko sthira kara jo tAna ur3AI, gIta gAyA usase kumatirUpI mitra bhAga khar3A huaa| pUraka ( zvAsa ko bhItara lene kI) kriyA ke dvArA mRdaMga ke samAna hokara kuMbhaka (zvAsa ko bhItara rokane kI) kriyA kI tAla ke sAtha recaka ( zvAsa bAhara nikAlane kI) kriyA dvArA bIna bajAI / arthAt prANAyAma dvArA zvAsa kA suniyojana kara, sAdha kara jJAnI AtmaciMtana meM lIna hote haiM / daulata bhajana saurabha 125
Page #148
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinhoMne mohanIya karmarUpI balItA ( IMdhana ) va iMdriya viSayoM ke vedana ko tapa kI agni meM bhasmakara aghAtiyA karmoM kI rAkha ur3AI; jisake kAraNa unakA mokSarUpI lakSmI se milana huaa| lAkha caturAI karo para aise samyakjJAna kA phAga - holikotsava kA saMyoga bar3e saubhAgya se prApta hotA hai| daulatarAma kahate haiM ki vaha saba jo dInadayAlu, kRpAlu guru ne tujhe batA diyA hai use citta se na bhulA arthAt sadaiva dhyAna meM rakha / pUraka prANAyAma meM zvAsa bhItara lenA; kuMbhaka prANAyAma meM zvAsa ko bhItara rokanA recaka 126 = = zvAsa ko bAhara nikAlanA | daulata bhajana saurabha
Page #149
--------------------------------------------------------------------------
________________ (86) mero mana aisI khelata horii||ttek|| mana miradaMga sAja-kari tyArI, tanako tamUrA bnorii| sumatti suraMga saraMgI bajAI, tAla dou kara jorI / rAga pAMcauM pada korii||1|| mero. // samakita rUpa nIra bhara jArI, karunA kezara ghorii| jJAnamaI lekara picakArI, dou karamAhi smhorii| indri pAMcauM sakhi vorii||2|| mero. / / catura dAnako hai gulAla so, bhari bhari mUThi calorI / tapa mevAkI bharI nija jhorI, yazako abIra uddorii| raMga jinadhAma mcorii||3|| mero. / / 'daula' bAla kheleM asa horI, bhavabhava duHkha ttlorii| zaranA le ika zrIjanako rI, jagameM lAja ho torii| milai phaguA shivgorii||4|| mero.|| yaha merA mana, pratIkAtmaka rUpa se isa prakAra holI khelatA hai - yaha manarUpI mRdaMga ko taiyArakara, deha ko tambUrA banAkara tathA suMdara, sumatirUpI sAraMgI ko bajAkara donoM hAtha jor3a-jor3a kara tAla de rahA hai aura paMcama svara se TIpa para AlApa lagA rahA hai / paMcamagati se sura milA rahA hai, arthAt apane ko U~ce lakSya se jor3a rahA hai, usa sthiti ke ciMtana meM lIna ho rahA hai, eka-laya ho rahA hai| samakita/samatArUpI nIra se jhArI bharakara, usameM karuNArUpI kezara ghola dI aura apane donoM hAthoM meM jJAnamayI picakArI sa~bhAlakara paMcendriya-sakhiyoM kI ora chor3I aura unheM nizAnA bnaayaa| karuNA-dAnarUpI gulAla kI mudrI bharakara pheMka rahA hai, tapa-sAdhanArUpI mevA apanI jholI meM DAlakara, cAroM dizAoM meM apane suyaza ke raMga ur3A rahA hai| jinezvara ke dhAma meM isa prakAra holI khelI jA rahI hai| daulata bhajana saurabha 127
Page #150
--------------------------------------------------------------------------
________________ daulatarAma kI lAja icchA hai ki bhI balaka mA hokara isa: I holI kheleM jisase bhava-bhava ke duHkha dUra ho jAveM, Tala jAveM / ve auroM ko bhI samajhAte haiM ki tU zrI jina kI ekamAtra zaraNa meM jA jisase jagata meM terI lAja/ijjata bace aura tujhe mokSarUpI lakSmI prApta ho| borI - or| 128 daulata bhajana saurabha
Page #151
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 87 ) Aja girirAja nihArA, dhanabhAga hamArA / nAma hai jAnako piitt bhaera tIratha tahAM bIsa jina mukti padhAre, avara munIza apaaraa| ArajabhUmizikhAmani sohai, bhArA // Aja. // suranaramuni- manapyArA // 1 // Aja. // taha thira yoga dhAra yogIsura, nija paratattva vicArA / nija svabhAvameM lIna hoyakara, sakala vibhAva nivArA // 2 // Aja. // jAhi jajata bhavi bhAvanataiM jaba bhavabhavapAtaka ttaaraa| jinaguna dhAra dharmadhana saMco, bhava-dAridaharatArA // 3 // Aja. / / ika nabha navaika varSa (1901) mAghavadi, caudaza bAsara sArA / mAtha nAya juta sAtha 'daula' ne, jaya jaya zabda ucArA // 4 // Aja. // Aja girirAja (sammedazikhara) ke darzana kie haiM, ataH dhanya bhAgya haiM hamAre / isakA nAma sammedazikhara haiM, jo isa pRthvI para bahuta bar3A tIrtha hai| yahA~ se bIsa tIrthaMkara aura apAra munijana mukta hue haiN| isa bhUmi kA kaNa-kaNa, miTTI, pahAr3oM kI coTiyA~ atyaMta zobhita haiM jo devoM ko, manuSyoM ko va muniyoM ke mana ko atyanta pyArI lagatI haiN| yahA~ munijana sthira yoga dhAraNakara bheda- jJAna kA, sva-para kA ciMtavana karate haiM aura phira apane sva-bhAva meM magana hokara, lIna hokara samasta anya bhAvoM ko chor3a dete haiM / - bhavyajana bhAvasahita vaMdanA karake bhava-bhava ke pApoM kA nAza karate haiM, unheM TAla dete haiN| jinendra ke samAna guNoM ko dhAraNakara dharmarUpI saMpatti kA saMcaya karate haiM, jisase bhava-bhava ke duHkha dAridra dUra ho jAte haiN| mAgha vadi caudasa (vikrama saMvat ) unnIsa sau eka ke dina daulatarAma ne zIza namAkara sabake sAtha jayajayakAra kiyA arthAt bhagavAna RSabhadeva ke mokSa kalyANaka ke dina kavi ne isa tIrtha kI bhaktipUrvaka vaMdanA kii| daulata bhajana saurabha 129
Page #152
--------------------------------------------------------------------------
________________ (88) jiyA tuma cAlo apane deza, zivapura thAro zubha thaan||ttek.|| lakha caurAsImeM bahu bhaTake, lahyau na sukharo leza ||1||jiyaa. / / mithyArUpa dhare bahutere, bhaTake bahuta videsh||2||jiyaa,|| viSayAdika bahuta dukha pAye, bhugate bahuta kaleza // 3 // jiyaa.|| bhayo tirajaMca nArako nara sura, kari kari nAnA bhess|| 4 // jiyaa.|| 'daulatarAma' tor3a jaganAtA, suno sugura upadeza / / 5 / / jiyaa.|| he jIva ! tuma apane deza meM clo| zivapura/mokSa hI tumhArA sthAna haiM aura vaha zubha sthAna hai| caurAsI lAkha yoniyoM meM bahuta bhaTaka liye, paraMtu kahIM para tanika-sA bhI sukha nahIM milaa| __ aneka mithyAveza-rUpa tumane dhAraNa kie aura aneka videzoM, jo tumhAre apane deza nahIM hai, meM tuma bhaTakate rhe| indriya-viSayoM ke kAraNa bahuta duHkha pAe aura bahuta saMkleza she| cAroM gatiyoM - tiryaMca, manuSya, naraka aura svarga Adi meM aneka rUpa meM janma liyaa| daulatarAma kahate haiM ki he jIva! tuma satguru kA upadeza suno aura isa jagata se apanA nAtA - saMbaMdha tor3a lo| 130 130 daulata bhajana saurabha
Page #153
--------------------------------------------------------------------------
________________ (89) mata kIjyau jI yArI, ghinageha deha jar3a jAna ke // ttek|| mAta-tAta raja-vIrajasauM yaha, upajI mlphulvaarii| asthimAla palanasAjAla kI, lAla lAla jlkyaarii||1|| mt.|| karmakuraMgathalIputalI yaha, muutrpuriissbhNddaarii| carmamaMDI ripukarmaghar3I dhana, dharma curaavn-haarii||2||mt.|| je je pAvana vastu jagata meM, te ina sarva nigaarii| svedamedakaphakledamayI bahu, mdgdvyaalpittaarii||3||mt.|| jA saMyoga rogabhava taulauM, jA viyoga shivkaarii| budha tAsauM na mamatva kareM yaha, mUDhamatinako pyaarii|| 4||mt.|| jina yoSI te bhaye sadoSI, tina pAye dukha bhaarii| jina tapaThAna dhyAnakara zoSI, tina paranI shivnaarii||5|| mt.|| suradhanu zaradajalada jalabudabuda, tyauM jhaTa vinshnhaarii| yAtai bhinna jAna nija cetana, 'daula' hohu shmdhaarii||6||mt.|| he jIva ! isa ghinaunI deha ko jar3a-pudgala jAnakarake isase mitratA mata karo, apanApana mata kro| yaha maila kI phulavArI kAyA mAtA-pitA ke raja aura vIrya ke saMyoga se utpanna huI hai| yaha raktaraMjita - khUna se sanI, hAr3a-mAMsa aura nasoM ke jAla se veSThita deha hai| ___ yaha deha hariNa (jIva) ko phaMsAne ke lie lage jAla (putalI) ke samAna hai, mala-mUtra kA bhaMDAra/sthAna hai / karmoM ko ghar3anevAlI yaha camar3e se DhakI kAyA dharmarUpI dhana ko curAnevAlI hai arthAt nija svarUpa se vimukha karAnevAlI hai / daulata bhajana saurabha 131
Page #154
--------------------------------------------------------------------------
________________ yaha deha saMsAra kI sabhI vastuoM ko apavitra karanevAlI hai ; pasInA, carbI, kapha, mavAda se bharI abhimAnarUpI viSaile sarpa kI piTArI hai| isake saMyoga se bhava--bhramaNarUpI roga palatA hai aura isake viyoga se mokSasukha kI prApti hotI hai / he jJAnI, yaha daha mUkhaMjanoM kA pyArA hai, ne vidhako hai, tU isase kisI prakAra kA moha mata kr| ___jinhoMne isakA poSaNa kiyA ve doSa ke bhAgI, doSa ko panapAnevAle hue aura unhoMne atyaMta duHkha pAe aura jinane tapa-dhyAna ke dvArA ise sukhA DAlA unhoMne mokSa kA varaNa kiyaa| ___ jisa prakAra indradhanuSa, zarada Rtu ke bAdala aura pAnI ke bulabule turaMta hI miTa jAte haiM vaise hI yaha deha bhI zIghra naSTa ho jAtI hai isalie apane cetanaAtmA se ise bhinna jAnakara samatA ko dhAraNa kro| asthimAla = hAr3a-haDDiyoM kI mAla; pala-nasAjAla = mAMsa- nasoM kA samUha; putalI = hariNoM ko phaMsAne ke lie upayoga kI jAnevAlo putalI ke samAnaH puroSa - viSThA, mala; sveda - pasInA; kleda - duHkha; zoSI = zoSaNa kiyA; suradhanu = indradhanuSa; zama = samatA, zAMti / 132 daulata bhajana saurabha
Page #155
--------------------------------------------------------------------------
________________ (90) mata kIjyoM jI yArI, ye bhoga bhujaMga sama jaanke||ttek|| bhujaga Dasata ikabAra nasata hai, ye anaMta mRtukaarii| tisanA tRSA baDhe ina seyeM, jyauM pIye jala khArI ||1||mt.|| roga viyoga zoka vanako dhana, smtaa-ltaakutthaarii| keharI karI arI na deta jyauM, tyauM ye rdai dukhbhaarii||2||mt. / / inameM race deva taru thAye, pAye zvabhra muraarii| je virace te surapati arace, parace sukha adhikArI / / 3 / mata. / / parAdhIna chinamAhiM chIna hai, paapvNdhkrtaarii| inheM ginaiM sukha AkamAhiM tina, AmatanI budhi dhArI // 4||mt.|| mIna mataMga pataMga bhaMga mRga, ina vaza bhaye dukhaarii| sevata jyauM kiMpAka lalita, paripAka samaya dukhkaarii||5||mt.|| surapati narapati khagapatihU kI, bhoga na Asa nivaarii| 'daula' tyAga aba bhaja virAga sukha, jyauM pAvai shivnaarii||6||mt.|| ina bhogoM ko, viSayoM ko bhujaMga arthAt sarpa ke samAna viSailA jAno aura inameM ruci na lo| inase rAga mata karo - prIti mata kro| sarpa dvArA eka bAra Dasane se mRtyu ho jAtI haiM, paraMtu ye bhoga (karma zrRMkhalA ke baMdhana se) bAra bAra, anaMta bAra mRtyukAraka haiM - mRtyu denevAle haiM / jisa prakAra khArA jala pIne se pyAsa nahIM bujhatI balki aura adhika tIvra ho jAtI hai usI prakAra ina indriya-viSayoM ko bhogane se tRpti/saMtuSTi nahIM hotI balki bhogoM kI cAha aura adhika bar3hatI jAtI hai| __ ye viSaya-bhoga, roga zoka-viyogarUpI vana ko bar3hAnevAle bAdala ke samAna haiM / siMha, hAthI aura duzmana bhI aise du:kha nahIM dete jitane bhArI duHkha ye viSaya daulata bhajana saurabha 133
Page #156
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhoga dete haiM / ye (viSaya-bhoga) samatArUpI latA ko kATanevAlI kulhAr3I ke samAna ghAtaka haiN| inameM lipta hokara deva bhI ekendriya-sthAvara Adi paryAya pAte haiM aura nArAyaNa bhI naraka gati ko prApta hote haiN| jo inase virakta hote haiM ve atyadhika sukha ke adhikArI hote haiM, indroM dvArA pUjanIya hote haiN| jo inake parAdhIna hote haiM ve saba kSaNamAtra meM naSTa ho jAte haiM, pApoM kA baMdha karate haiM / viSayoM meM, bhoga meM sukha mAnanevAle usI prakAra haiM jaise koI Ama ke svAda ko chor3akara Aka meM hI sukha samajhate haiN| ATe ke lobha meM machalI, kAma-vAsanA ke kAraNa hAthI, dIpaka para lubdha hokara pataMga, sugaMdha ke kAraNa bhauMrA, saMgIta kI dhvani se vazIbhUta hokara mRga atyanta duHkha pAte haiN| jaise bAhara se acchA dikhAI denevAlA kiMpAka kA phala (indrAyaNa phala) bhItara se kaDuA hone ke kAraNa (sevana karane para) anta meM phala dene ke samaya atyaMta mAdAyI hotA hai vaise hI kiyA bhI prAraMbha meM acche lagate haiM, kintu phala dete samaya atyanta duHkhadAyI hote haiN| indra, narendra, khagapati (pakSI-sUrya candrAdi) kI AzA bhI bhoga se pUrI nahIM hotii| daulatarAma kahate haiM ki are tuma vairAgya ko dhAraNa karo jo mokSa- sukha ko denevAlA hai| karI .. hAthI ; zvabhra - naraka virace = bairAgI hue; murArI - nArAyaNa; bhaMga = bhauMrA; kiMpAka - eka prakAra kA kaDuA phala / daulata bhajana saurabha
Page #157
--------------------------------------------------------------------------
________________ mata rAco dhIdhArI, bhava raMbhathaMbhasama jaanke||ttek|| indrajAlako khyAla moha Thaga, vibhramapAsa psaarii| cahuMgati vipattimayI jAmeM jana "bhapata bharata tumhA bhArI : !! mata.!! rAmA mA, mA vAmA, suta pitu, sutA zvasA, avtaarii| ko acaMbha jahAM Apa Apake, putra dazA vistaarii||2|| mt.|| ghora naraka dukha ora na chora na, leza na sukha vistaarii| suranara pracura viSayajura jAre, ko sukhiyA sNsaarii||3|| mt.|| maMDala hai AkhaMDala china meM, nRpa kRmi sadhana bhikhaarii| jA suta viraha marI hai vAyini, tA suta deha vidaarii||4|| mt.|| zizu na hitAhitajJAna taruNa ura, madanadahana para jaarii| vRddha bhaye vikalAMgI thAye, kauna dazA sukhkaarii||5|| mt.|| yau~ asAra lakha chAra bhavya jhaTa, bhaye mokhmgcaarii| yAteM hou udAsa 'daula' aba, bhaja jinapati jgtaarii||6||mt.|| he buddhimAna ! isa jIvana ko kele ke thaMbha (staMbha) ke samAna ni:sAra va nazvara jAnakara isameM anurakta mata hoo| isa moharUpI Thaga ne indrajAla kI bhA~ti vibhrama kA jAla cAroM ora phailA rakhA hai jisameM cAroM gatiyA~ ati duHkha se bharI huI haiM aura yaha jIva isameM bhaTaka rahA hai, bhArI duHkha uThA rahA hai| usa bhavarUpI nadI meM kabhI mAtA, kabhI strI, kabhI putra, kabhI pitA, kabhI beTI, kabhI bahana hokara janme haiM, vahA~ kyA Azcarya hai ki apane hI kuTumba/ putra - saMtati kA vistAra huA hai ( arthAt apane hI parivAra meM puna:janma le liyA ho)| daulata bhajana saurabha 135
Page #158
--------------------------------------------------------------------------
________________ jahA~ naraka ke se duHkhoM kA kahIM anta nahIM dikhAI detA, jisameM tanika bhI sukha nahIM hai - aise viSama jvara ke tApa meM jala rahe kauna se saMsArIjana sukhI haiM ? jahA~ kSaNamAtra meM kuttA deva ho jAtA hai, rAjA kIr3A ho jAtA hai, dhanavAna bhikhArI ho jAtA hai ! jahA~ apane putra ke viraha meM marakara punaH bAghinI ke rUpa meM janma lekara apane hI putra kI deha kA vidAraNa karatI hai I bacapana meM apane hita/ahita kA jJAna nahIM hotA / yauvana kAla meM kAmavAsanA meM jalatA hai aura vRddha hone para aMga zithila hokara vikalAMga ho jAtA haiM, isameM kaunasI dazA sukhakArI hai ? aise isa saMsAra kI asAratA ko dekhakara he bhavya ! tU avilaMba mokSamArga kA anugamana kara / daulatarAma kahate haiM ki isa saMsAra se virakta udAsa hokara aba jinendradeva ke guNoM kA ciMtavana kara, bhajana kara / raMbha - thaMbha = kele kA dhaMbhA / tanA; dhI = buddhi, vAmA strI; zvasA= bahina; maMDala = kuttA; AkhaMDala indra, deva / 136 = L daulata bhajana saurabha
Page #159
--------------------------------------------------------------------------
________________ (12) he mana terI ko kuTeva yaha, karanaviSaya meM dhAvai hai| Teka / / inahIke vaza tU anAdita, nijasvarUpa na lakhAvai hai| parAdhIna china chIna samAkula, durgati vipati cakhAvai hai||1|| pharasa viSayake kArana bArana, garata parata dukha pAvai hai| rasanAindrIvaza jhaSa jalameM, kaMTaka kaMTha chidAvai hai||2|| gandhalola paMkaja mudritameM, ali nija prAna khapAvai hai| nayanaviSayavaza dIpa-zikSA meM, aMga pataMga jarAvai hai||3|| karanaviSayavaza hirana aranameM, khalakara prAna lunAvai hai| 'daulata' taja inako jinako bhaja, yaha guru sIkha sunAvai hai||4|| are mana ! terI yaha Adata khoTI hai ki tU iMdriyaviSayoM kI ora daur3atA hai| tU anAdi se ina hI ke vazIbhUta hokara apane svarUpa ko nahIM dekha pA rahA hai| parAdhIna hokara, pratyeka kSaNa kSINa hokara AkulatA utpanna karanevAlI khoTI gati kA va vipattiyoM kA svAda cakhatA hai arthAt duHkhI hotA hai| sparza iMdriya ke vazIbhUta hokara hAthI gaDDhe meM gira kara duHkha pAtA hai aura rasanA iMdriya ke vazIbhUta hokara jala meM machalI apane kaMTha ko kA~Te se cheda letI hai| . ghrANa ke vazIbhUta hokara bha~varA kamala meM baMda hokara apane prANoM kI bAjI lagAtA hai aura netroM ke viSayavaza pataMgA dIpaka kI lau meM par3akara apanA zarIra jalA detA hai| kAnoM meM madhura dhvani sunakara, usameM mugdha hokara hariNa vana meM apane prANa ga~vA detA hai| daulatarAma kahate haiM ki satguru yaha hI sIkha dete haiM ki inako chor3a kara jinendra bhagavAna ke bhajana meM laga jaa| bArana - hAthI; garata - garta, gaDDA; jhaSa - machalI; mudrita = baMda kamala; arana = vana; lunAvai - naSTa krnaa| daulata bhajana saurabha -- ---- -- 13ta
Page #160
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 93 ) ho tuma zaTha avicArI jiyarA, jinavRSa pAya vRthA khovata ho // Teka // pI anAdi madamohasvagunanidhi, bhUla aceta nIMda sovata ho // svahita sIkhavaca suguru pukArata kyoM na khola ura dUga jovata ho / jJAna visAra viSayaviSa cAkhata surataru jAri kanaka bovata ho // 1 // svAstha sage sakala janakArana, kyoM nija pApabhAra Dhovata ho / narabhava sukula jainavRSa naukA, lahi nija kyoM bhavajala Dovata ho // 2 // puNyapApaphala vAtavyAdhivaza, chinameM ha~sata chinaka rovata ho| saMyamasalila leya nijaura ke, kalimala kyoM na 'daula' dhauvata ho // 3 // are jiyarA ! jo tumane yaha jainadharma pAyA hai, isa avasara ko duSTa va avicArI arthAt vivekahIna hokara tuma vyartha hI kho rahe ho / anAdi kAla se moharUpI vAruNI zarAba pIkara mohavaza apane nija svarUpa ko / guNa ko bhUlakara aceta soye par3e ho / apane hRdaya kI A~kha kholakara arthAt vivekasahita kyoM nahIM dekhate ki satguru apane hI hita kA upadeza de rahe haiN| kalpavRkSa ko jalAkara vahA~ dhatUrA ugAne ke samAna tuma jJAna ko bhUlakara viSayarUpI viSa ko cakha rahe ho / apane-apane svArtha ke kAraNa saba sage ho jAte haiM; phira tuma kyoM pApa kA bhAra apane Upara Dhote ho| yaha manuSya janma, acchA kula jainadharmarUpI naukA pAkara bhI tuma apane ko kyoM isa bhava-samudra meM DubA rahe ho ! puNya pApa ke phala se aura bAta ke samAna caMcala vyAdhi ke vazIbhUta ho unake vaza hokara tuma kabhI ha~sate ho, kabhI prasanna hote ho aura kabhI duHkhI hokara rote ho / are daulatarAma ! tuma saMyamarUpI jala se hRdaya ke maila ko kyoM nahIM dhote ho ! kanaka = 138 dhatUrA / daulata bhajana saurabha
Page #161
--------------------------------------------------------------------------
________________ (14) mAna le yA sikha morI, jhukai mata bhogana orii||ttek| bhoga bhujaMgabhogasama jAno, jina inase rati jorii| te ananta bhava bhIma bhare dukha, pare adhogati porI, ba~dhe dRr3ha pAtaka DorI // 1 // inako tyAga virAgI je jana, bhaye jnyaanvRssdhorii| tina sukha lahyau acala avinAzI, bhavaphAMsI daI torI, ramai tina saMga shivgorii||2|| bhoganakI abhilASa haranako, trijagasaMpadA thorii| yAta jJAnAnaMda 'daula' aba, piyau piyUSa kaTorI, miTai bhavavyAdhi kaThorI // 3 // are jIva ! tU merI yaha sIkha mAna le; viSaya-bhogoM kI ora mata jhuka, usa ora ruci na lgaa| ye iMdriyaviSaya bhayAnaka nAga ke samAna viSaile haiM, inameM rata mata ho, inameM mata rAca arthAt inameM ruci na kara ! inake kAraNa ananta bhava/kAla taka bhArI du:kha sahe haiM aura adhogati meM jAkara DUbatA rahA hai, pApa kI DorI kI pakar3a majabUta hokara kasatI rahI hai arthAt karmabaMdhana dRr3ha hote rahe haiN| ina viSaya-kaSAyoM ko chor3akakara jo jJAnarUpI dharma ke dhArI ho gae haiM unako kabhI vinAza ko prApta na honevAle va niraMtara bane rahanevAle sthAyI suna kI prApti huI hai aura ve bhava-bhramaNa ke phaMde ko tor3akara mokSa lakSmI ke sAtha ramaNa karane lage arthAt mokSagAmI hue| bhogoM kI cAha ko pUrI karane ke lie tIna loka kI saMpatti bhI thor3I hai| isa kAraNa daulatarAma kahate haiM ki aba dharmarUpI amRta kI kaTorI pIo, jisase bhava bhramaNa kI kaThina bAdhA miTa jaae| daulata bhajana saurabha 119
Page #162
--------------------------------------------------------------------------
________________ (95) mAnata kyoM nahiM re, he nara sIkha syaanii||ttek // bhayau aceta moha-mada pIke, apanI sudhi bisraanii| dukhI anAdi kubodha avata, phira tinasauM rati tthaanii| jJAnasudhA nijabhAva na cAkhyauM, paraparanati mati saanii||1|| bhava asAratA lakhai na kyoM jaha~, nRpa hai kRmi vitt-thaanii| saghana nidhana nRpa dAsa svajana ripu, dukhiyA harise praanii||2|| deha eha gada-geha neha isa, haiM bahu vipati nishaanii| jar3a malIna chinachIna karamakRta,-bandhana shivsukhhaanii||3|| cAhajvalana IMdhana-vidhi-vana-ghana, AkulatA kulkhaanii| jJAna-sudhA-sara zoSana ravi ye, viSaya amita mRtudaanii||4|| yauM lakhi bhava-tana-bhoga viraci kari, nijahita suna jinvaanii| taja ruSarAga 'daula' aba avasara, yaha jinacandra bkhaanii||5|| he manuSya ! tU vivekapUrNa upadeza ko kyoM nahIM mAnatA hai ? moharUpI zarAba ko pIkara tU apane Apako bhUla gayA, aceta ho gayA hai| tU mithyAtvI hokara, mithyA AcaraNa kara inameM rata ho rahA hai aura apane jJAnasvarUpa ko na jAnakara/usakA AsvAdana na kara tU para-pariNati meM sanA huA hai, DUba rahA hai, cipaka rahA hai| tU isa saMsAra kI asAratA ko kyoM nahIM dekhatA jahA~ rAjA bhI bharakara apane kharAba bhAvoM ke kAraNa viSThA meM kIr3A hokara jnmaa| jahA~ dhanI bhI nirdhana ho jAtA hai, rAjA dAsa ho jAtA hai, apane parAe/zatra ho jAte haiM aura du:khI prANI bhI harSita ho jAte haiN| yaha deha rogoM kA ghara hai| tU isameM neha/apanApana joDa rahA hai / yaha saba vipatti kI nizAnI hai, kaSTaprada hai / yaha pudgala deha mala se sanA hai, kSaNa-kSaNa meM naSTa 140 daulata bhajana saurabha
Page #163
--------------------------------------------------------------------------
________________ honevAlA haiM / karma karake karmabaMdhana meM ba~dhatA hai jisase AtmIya sukha kI pratIti / anubhava nahIM hotA, usakI hAni hotI hai / isa karmarUpI bane jaMgala meM icchAe~ jo ki AkulatAdAyaka haiM arthAt duHkha kI khAna haiM ve hI jalane yogya IMdhana haiN| viveka jJAnarUpI sarovara ko sukhAne ke lie ye viSaya hI aparimita, athAha mRtyu ke dAtA haiM arthAt ye viSaya - sukha hI bAra-bAra mRtyu ke kAraNa haiM, saMsAra-bhramaNa ke kAraNa haiM, bAra-bAra deha dhAraNa karane ke kAraNa haiM / - yaha saba dekhakara to tU isa saMsAra se deha se, usake bhogoM se virakta hokara unase ruci haTAkara apanA hita karanevAlI jinendra kI vANI ko, upadeza ko suna ! daulatarAma kahate haiM ki zrIjinadeva bAra-bAra samajhAte haiM ki abhI bhI avasara hai tU rAga-dveSa ko chor3a de| kRSi = kIr3A; viTa = viSThA, mala; gada roga / daulata bhajana saurabha 141
Page #164
--------------------------------------------------------------------------
________________ (96) jAnata kyauM nahiM re, he nara AtamajJAnI ||ttek / / rAgadoSa pudgalakI saMpati, nihacai zuddhanizAnI / jaant.| jAya narakapazunarasuragatimeM, yaha parajAya viraanii| siddhasarUpa sadA avinAzI, mAnata virale prAnI // 1 // jAnata. / kiyau na kAhU harai na koI, guru-zikha kauna khaanii| janamamaranamalarahita vimala hai, kIcabinA jimi pAnI // 2 // jaant.|| sAra padAratha hai tihuM jagameM, nahiM krodhI nahiM maanii| 'daulata' so ghaTamAhiM virAje, lakhi hUje zivathAnI ||3||jaant. / / he manuSya ! yaha AtmA jJAnasvarUpa haiM, jJAnI haiM / tU yaha bAta kyoM nahIM jAnatA hai ! nizcaya se isakI (AtmA kI) nizAnI yaha hai ki yaha zuddha hai, rAga-dveSa pudgala ke Azrita haiN| ye (rAga-dveSa) tero nahIM, pudgala kI saMpatti hai| yaha AtmA naraka, tiryaMca, manuSya va deva cAroM paryAyoM/gatiyoM meM jAtA hai, ye saba paryAyeM parAyI haiM, anajAna haiN| parantu kucha vivekI, buddhimAna - jo birale hI hote haiM - yaha jAnate haiM ki yaha AtmA siddhasvarUpa hai, kabhI nAza ko prApta nahIM hotaa| koI kisI kA kucha nahIM karatA, kisI kA kucha nahIM chInatA, kauna guru hai aura kauna ziSya - yaha eka kahAnI mAtra hai| jaise kIcar3a ke binA pAnI nirmala hotA hai usI bhA~ti janma-maraNa ke mela se rahita AtmA hI vimala hai, nirmala tIna loka meM yaha AtmA hI sArarUpa padArtha hai jo na krodhI hai aura na maanii| daulatarAma kahate haiM ki vaha AtmA sadaiva hI hRdaya meM virAjamAna hai, jisane use dekhA, jAnA va pahicAnA vaha hI mokSa ko prApta ho jAtA hai, mokSa ke nivAsa ko pAtA hai| virAgI - begAnA, parAyA, anajAna / 142 daulata bhajana saurabha
Page #165
--------------------------------------------------------------------------
________________ (97) jorI // Teka // jhorI / chAMDi de yA budhi bhorI, vRthA tanase rati yaha para hai na rahe thira poSata, sakala kumala kI yAsA~ mamatA kara anAditaiM, baMdho karmakI DorI, sahrai duHkha jaladhi hilorI // 1 // chAMDi // barajorI / saMpati torI, sadA bilasau zivagorI // 2 // chAMDi // yaha jar3a hai tU cetana yauM hI apanAvata samyakdarzana jJAna caraNa nidhi, ye haiM sukhiyA bhaye sadIva jIva jina, yAsauM mamatA torii| 'daula' sIkha yaha lIje pIje, jJAnapiyUSa kaTorI, miTai paracAha kaThorI // 3 // chAMDi // J he jIva ! tU binA kisI artha ke binA kisI prayojana ke isa tana se deha se mamatva karatA hai, nAhaka apanApana jor3atA hai| yaha bholI buddhi chor3a de / yaha deha para hai, pudugala hai| isako poSaNa karate-karate bhI yaha sthira nahIM raha pAtI - naSTa ho jAtI haiN| yaha maila se bharI jholI haiN| isameM mamatA kara arthAt apanApana mAnakara anAdikAla se karma-Dora se apane ko bA~dhatA rahA hai aura duHkha ke sAgara meM laharoM ke sAtha DUbatA utarAtA rahA hai| yaha jar3a hai, cetana nahIM haiN| tU nirarthaka hI isakA pakSapAtI hokara isako apanA mAna rahA hai / terI saMpatti to ratnatraya - samyakdarzana- jJAna- cAritra hI hai / usa mokSarUpI lakSmI ko sadaiva bhogo / jinane isa tana se mamatva tor3a diyA / haTA diyA ve jIva sadA ke lie sukhI ho gaye / daulatarAma zikSA dete haiM, salAha dete haiM ki tU jJAnarUpI amRta kI kaTorI pI jisase terI para ko vAhanevAlI ye kaThora kAmanAe~- abhilASAe~ saba miTa jAe~ / daulata bhajana saurabha 143
Page #166
--------------------------------------------------------------------------
________________ (18) AnAkAnI / / chAMData. / chAMData kyoM nahi~ re, he nara ! rIti ayAnI / bArabAra sikha dete suguru yaha, tU de viSaya na tajata na bhajata bodha vrata, dukhasukhajAti na jAnI / zarma cahai na lahai zaTha jyauM ghRtaheta vilovata pAnI // 1 // chAMData. / tana dhana sadana svajanajana tujhasauM, ye parajAya virAnI / ina parinamanavinazaupajana soM, taiM duHkha sukha kara mAnI // 2 // chakhaMData. // isa ajJAnataiM ciradukha pAye, tinakI akatha kahAnI / tAko taja dUga - jJAna- carana bhaja, nijaparanati zivadAnI // 3 // chAMData. // yaha durlabha nara-bhava susaMga lahi, tattva lakhAvana vAnI / 'daula' na kara aba para meM mamatA, dhara samatA sukhadAnI // 4 // chAMData. / / he nara ! tU apanI jJAnarahita kriyAoM ko kyoM nahIM chor3atA ! tujhe bAra-bAra satguru samajhAte haiM, para tU use mAnatA hI nahIM hai / tU na iMdriya viSayoM ko chor3atA na jJAna aura tapa kI ArAdhanA karatA / tU du:kha va sukha kI jAti ko nahIM jAnatA, unako nahIM pahacAnatA / tU zAnti cAhatA haiM, para usake lie tU kucha upAya nahIM karatA, tU usa mUrkha kI bhA~ti kriyA karatA hai jo pAnI ko bilokara ghRta (ghI) nikAlane kI kAmanA karatA hai| ye deha, dhana, ghara-bAra, kuTuMbI- parivArajana saba tujhase bhinna haiM, bhinna paryAya ke haiM : inake utpAda - vyaya meM, janma-maraNa meM, saMyoga-viyoga meM tU sukha aura duHkha kI mAnyatA karatA hai| isa ajJAna ke kAraNa tU dIrghakAla se duHkha pA rahA hai, jinakI kathA kahI nahIM jA sktii| una sabako aba chor3a; ratnatraya ( darzana - jJAna- cAritra) kI ArAdhanA kr| apane svabhAva meM ramaNa hI mokSa ko denevAlA hai / yaha manuSya paryAya, yaha satsaMga aura tatva kA svarUpa batAnevAlI yaha jinavANI, inakA yaha saMyoga atyaMta durlabha haiM / daulatarAma kahate haiM ki yaha jAnakara aba bhI anya meM, para meM mamatva - buddhi chor3a, moha mata kr| samatA dhAraNa kara, graha hI sukha ko denevAlA maMtra haiM / 144 daulata bhajana saurabha
Page #167
--------------------------------------------------------------------------
________________ (99) lakho jI yA jiya bhore kI bAteM, nita karata ahita hita ghAteM ||ttek|| jina ganadhara muni dezavRtI samakitI sukhI nita jaateN| so paya jJAna na pAna karata na, aghAta viSayaviSa khaate||1|| lkho.|| dukhasvarUpa dukhaphalada jaladasama, Tikata na chinaka bilaataiN| tajata na jagata bhajata patita nita, racata na phirata thaatai||2|| lkho.|| deha-geha-dhana-neha ThAna ati, agha saMcata dinraateN| kugati vipatiphalakI na bhIta, nizcita pramAdadazA ||3||lkho.|| kabahuM / hoya Amano ghara, adhyAdi pRthaka ctudhaateN| pai apanAya lahata dukha zaTha nabhai, - hatana calAvata laat||4||lkho.|| zivagRhadvAra sAra narabhava yaha, lahi daza durlabhatA / khovata jyauM mani kAga ur3Avata, rovata raMkapanAteM ||5||lkho.|| cidAnanda nirdvada svapada taja, apada vipada-pada raateN| kahata-suzikhaguru gahata nahIM ura, cahata na sukha smtaat||6|| lkho.|| jainavaina suna bhavi bahu bhava hara, chUTe dvNddshaateN| tinakI sukathA sunata na munata na, Atama-bodhakalAt ||7||lkho.|| je jana samujhi jJAnadRgacArita, pAvana payavarSAta / tApavimoha hatyo tinako jasa, 'daula' tribhona vikhyaate|| 8 // lkho.|| he jIva ! dekho, isa bhole-mUrkha kI bAta dekho, yaha apane hita kI hAni kara rahA hai, apanA ahita kara rahA hai| jinendradeva, gaNadhara, muni, dezavratI kSullaka-ailaka samyakdarzana dhAraNa karake, samatAmaya hokara nitya sukhI hote haiN| para yaha jIva usa jJAnarUpI amRta daulata bhajana saurabha 145
Page #168
--------------------------------------------------------------------------
________________ kA pAna nahIM karatA aura indriyajanya viSaya-viSa kA pAna karate hue tRpta nahIM hotA hai, arthAt aghAtA nahIM hai, thakatA nahIM hai| jo duHkhasvarUpa hai, sAkSAt duHkha hai aura duHkhoM ko denevAle ghane bAdaloM ke samAna hai; jo asthira haiM - Tikate nahIM haiM, pratyeka kSaNa meM vilIna hote rahate haiM, hote haiM aura miTate jAte haiM una duHkhoM ke jagata ko nahIM chor3atA, pApI usa hI jI cAha karatA hai, so hI saba rahA hai, usase vimukha nahIM hotaa| yaha deha, ghara-bAra, dhana Adi se prIti sthApita karatA hai aura dina-rAta pApa kA saMcaya karatA hai; kugatirUpa vipattiyA~ aura deharUpI kArA se nahIM DaratA apitu unake prati bhI pramAdI hokara nizciMta ho rahA hai. bephikra ho rahA hai| para-padArtha kabhI bhI apanA nahIM hotaa| sabhI dravya apane-apane dravya, kSetra, kAla, bhAva se pariNamate haiN| parantu yaha unheM apane bhAvarUpa pariNamA kara du:kha ho pAtA hai aura zUnya AkAza meM hAtha-pA~va mArane-calAne ke samAna, nabha-tAr3ana kI nirarthaka kriyA karatA hai| yaha narabhava-mokSa kA dvAra hai arthAt mokSa-gamana kA sAdhana hai kyoMki manuSya bhava/paryAya se hI mokSa prApta kiyA jA sakatA hai, anya kisI bhava se nhiiN| yaha bhava, yaha paryAya bahuta muzkila se prApta hotI hai| jaise koI buddhihIna vyakti kauve ko ur3Ane ke lie apanA ratna/maNi pheMka detA hai phira apanI daridratA para rotA hai| usI prakAra isa narabhava ko vyartha ke kAmoM meM bitAnA hAtha meM Ae suavasara ko ga~vAkara duHkha hI upajAnA hai| apane cidAnaMda ko, apane svarUpa ko jo saba prakAra ke dvandvoM se rahita hai, bhUlakara, use chor3akara anya kaSToM meM, vipattiyoM meM apane ko DAlatA hai| suguru jo upadeza dete haiM unako hRdaya meM grahaNa nahIM karatA aura samatA rakhakara sukha ko anubhUti nahIM karatA arthAt vikala hotA rahatA hai| he bhatrya ! zrI jinendra ke vacana sunakara tU isa saMsAra ke jhaMjhaToM se, dvaMdva se chUTa kyoM nahIM jAtA ! na tU unakI kathA ko sunatA hai aura na una guNoM kA cintavana karatA hai jinase AtmA kA bodha hotA hai| daulata bhajana saurabha
Page #169
--------------------------------------------------------------------------
________________ jo isa satya ko samajhate haiM ve samyakdarzana-jJAna-cAritrarUpa amRta kI varSA kA Ananda lete haiM, usakA pAna karate haiM / daulatarAma kahate haiM ki yaha tribhuvana meM prasiddha hai, loka meM khyAtiprApta hai ki unake yazagAna se vimoha kA tApa dUra hotA hai| catudhAta - sva-catuSTaya; nabhai-hatana = nabha-tAr3ana - nama ko mArane kI kriyA; munata - manana karanA; duHkha phalada jalada sama = duHkharUpI phala denevAle bAdala ke smaan| daulata bhajana saurabha 147
Page #170
--------------------------------------------------------------------------
________________ (100) suno jiyA ye sataguru kI bAteM, hita kahata dayAla dayA maiN| ttek|| yaha tana Ana acetana hai tU, cetana milata na yaateN| tadapi pichAna eka Atamako, tajata na haTha shtth-taate||1||suno.|| cahuMgati phirata bharata mamatAko, viSaya mahAviSa khaateN| tadapi na tajata na rajata abhAgai, dRgavratabuddhisudhA ||2||suno. / / mAta tAta suta bhrAta svajana tujha, sAthI svAratha nA / tU ina kAja sAja gRhako saba, jJAnAdika mata ghaatai||3||suno.|| tana dhana bhoga saMjoga supanasama, vAra na lagata bilaateN| mamata na kara bhrama taja tU bhrAtA, anubhava-jAna klaateN||4||suno. / / durlabha nara-bhava suthala sukula hai, jina upadeza lahA taiN| 'daula' tajo manasauM mamatA jyoM, nivaDo dvaMda dazAteM // 5 // suno.|| are jiyA ! tU satguru kA upadeza suna; ve dayAlu, karuNAkara tere hita ke lie kahate haiN| yaha deha acetana hai aura tU cetana hai, yaha anya hai, tujhase bhinna hai isalie isa deha se terA mela nahIM hai tathApi tU isameM ghula-mila rahA hai, ekAkAra ho rahA hai / tU mUrkha apanI haTha chor3akara apane AtmA ko pahacAna ! tU mohavaza cAroM gatiyoM meM bhramaNa karatA huA, iMdriyaviSayoM ke bhogarUpI mahAviSa kA pAna kara rahA hai| phira bhI tU usako nahIM chodd'taa| he bhAgyahIna, unameM tU raMjAyamAna (tRpta, prasanna) mata ho; darzana, jJAna va vratarUpI amRta kA pAna kr| mAtA-pitA, putra-bhAI aura tere kuTumbIjana-saba hI svAratha ke saMbaMdhI hai; tU inake lie ghara ko suvyavasthita va susajjita banAne meM lagakara apane jJAna Adi kA nAza mata kr| 148 daulata bhajana saurabha
Page #171
--------------------------------------------------------------------------
________________ yaha tana, yaha dhana aura inakA bhoga - ye saba saMyoga svapnavat haiM aura inake vilaya hone meM dera nahIM lgtii| inase mamatva mata kara / tU anubhava aura jJAna se samajhakara apanA bhrama chor3a de| yaha manuSya janma, acchA kSetra, acchA kula tujhe milA hai aura sAtha hI jisameM tujhe zrI jinendra kA upadeza sunane kA avasara milA hai / daulatarAma kahate haiM ki mana se mamatva ko chor3akara isa duvidhAbharI dazA se chuTakArA paao| daulata bhajana saurabha
Page #172
--------------------------------------------------------------------------
________________ (101) mohI jIva bharamatamate nahiM, vastusvarUpa lakhe hai jaisaiM ||ttek|| je je jar3a cetana kI paranati, te anivAra paranavai vaise| vRthA dukhI zaTha kara vikalapa yau~, nahiM parina4 parina, aisN||1|| azuci saroga samala jar3amUrata, lakhata vilAta gaganaghana jaisaiM / so tana tAhi nihAra apanapo, cahata abAdha rahai thira kaisaiM // 2 // suta-pita-baMdhu-viyogayoga yauM, jyauM sarAya jana nikasai paisaiM / vilakhata harakhata zaTha apane lakhi, rovata ha~sata mattajana jaisaiM / / 3 / / jina-ravi-vaina kirana lahi jina nija, rUpa subhinna kiyA prmaise| so jagamaula 'daula' ko cira-thita, mohavilAsa nikAsa hdaisaiN||4|| mohI jIva, mohagrasta jIva bhramarUpI aMdhakAra ke kAraNa vastu-svarUpa jaisA hai use vaisA nahIM dekhakara anyathA dekhatA hai, aMzarUpa dekhatA hai| pudgala kA va jIva kA pariNamana eka nizcita rUpa meM hotA hai, unake pariNamana ke sambandha meM, unake saMbaMdha meM yaha alpajJAnI vikalpa karatA rahatA hai ki inakA pariNamana isa prakAra na hokara anya prakAra se ho jaaye| ___ yaha deha azuci apavitra hai, rogasahita hai, malasahita hai, mUrta-jar3arUpa hai aura AkAza meM bAdaloM ke vilIna hone ke samAna yaha deha bhI dekhate-dekhate vilIna ho jAtI hai, ojhala ho jAtI hai| tU isa deha se apanApana jor3atA hai, dekhatA hai aura cAhatA hai ki yaha saba bAdhArahita hokara jaisA hai vaisA kA vaisA hI sthira rahe, yaha kaise saMbhava hai ? ___ jaise sarAya meM yAtrI Ate haiM aura jAte haiM, vaise hI putra, strI aura bhAI baMdhuoM se bhI saMyoga aura viyoga hotA rahatA hai arthAt parivAra meM koI nayA sambandhI AtA hai to koI purAnA sambandhI bichur3a jAtA hai, mara jAtA hai| jisako dekhakara daulata bhajana saurabha
Page #173
--------------------------------------------------------------------------
________________ apanatva ke kAraNa, mohavaza, nazebAja kI bhA~ti unmatta hokara prANI kabhI rotA haiM to kabhI prasanna hotA hai| jinendra ke upadezarUpI kiraNa se apane ko para se bhinna pahacAna ! he jagata ziromaNi ! hRdaya se moha kI aisI bilAsitA kI dUra kara dAna bhI aisA hI cAhate haiM ki unakA citta sthira ho / i anivAra jo Tale nhiiN| paise praveza karanA / daulata bhajana saurabha C 151
Page #174
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 102 ) jJAnI jIva nivAra bharamatama vastusvarUpa vicArata aiseM // Teka // i suta tiya baMdhu dhanAdi pragaTa para, ye mujhateM haiM bhinnapradeza / inakI paranati hai ina Azrita, jo ina bhAva paranaveM vaise / / 1 / / jJAnI. // deha acetana cetana maiM ina paranati hoya ekasI kaiseM / pUlagalana svabhAva dherai tana, maiM aja acala amala nabha jaiseM // 2 // jJAnI / / para parinamana na iSTa aniSTa na vRthA rAgaruSa dvaMdva bhayerauM / nasai jJAna nija phasaiM baMdhameM, mukta hoya samabhAva layesaiM // 3 // jJAnI // viSayacAhadavadAha nasai nahiM vina nija sudhAsiMdhumeM paiseM / aba jinavaina sune zravananateM, miTe vibhAva karUM vidhi taiseM // 4 // jJAnI // aiso avasara kaThina pAya aba, nijahitaheta vilamba kare / pachatAo bahu hoya sayAne cetana 'daula' chuTo bhava bhaiMseM // 5 // jJAnI. // 7 jJAnI jIva apane sabhI bhramarUpI aMdhakAra kA, anizcitatA kA nAzakara isa prakAra vastu svarUpa kA ciMtavana karate haiM ki putra, strI, baMdhujana, dhana-saMpatti Adi saba spaSTataH mujhase bhinna haiM, inake va mere pradeza bhinna-bhinna haiN| unakA pariNamana unakA hai aura unake hI Azrita hai, jaise unake bhAva haiM unakA pariNamana bhI vaisA hI hai, usI prakAra kA hai| parantu mujhase sarvathA bhinna hai / yaha deha jar3a- pudgala hai aura maiM cetana; inakI donoM kI pariNati eka-sI kaise ho sakatI hai ? yaha deha pudgala - jar3a hai ataH isakA svabhAva pudgala ke anurUpa arthAt galanA va puranA hI haiM, jaba ki maiM AkAza kI bhA~ti aja ajanmA, zaktivAlA, sthira, malarahita va nirmala hU~ / para kA pariNamana mere lie na kisI bhA~ti iSTa hai aura na aniSTa ! apitu rAgadveSa ke dvandva ke kAraNa vaha sarvathA nirarthaka hai jisameM pha~sane para karmabaMdha hotA daulata bhajana saurabha ! 152 + | I I I 1
Page #175
--------------------------------------------------------------------------
________________ hai aura apane jJAna kI hAni hotI hai jabaki unase (rAga-dveSamaya para-pariNati se) mukta hone para samatA-samabhAva hotA hai arthAt mukti milatI hai| binA apane AtmA kI ora gati kiye, binA AnaMda-sAgara meM praveza kiye viSayoM kI cAharUpI Aga kI tapana miTatI nhiiN| aba zrI jinendradeva kA upadeza kAnoM se sunakara aisI kriyA karU~ ki jisase vibhAva miTa jaave| aisA durlabha avasara bar3I kaThinAI se jo milA hai, usameM apane hI hita ke lie yadi vilamba kiyA gayA to he sayAne ! tujhe pachatAnA pdd'egaa| daulatarAmajI kahate haiM ki he cetana ! aba tuma bhava- bhaya se chuTakArA paalo| arthAt bhava-baMdhana se mukta hovo| bhaiMseM - bhaya se| daulata bhajana saurabha
Page #176
--------------------------------------------------------------------------
________________ (103) apanI sudhi bhUla Apa, Apa dukha upAyau, jyauM zuka nabhacAla visari nalinI laTakAyo / apnii|| cetana aviruddha zuddha, darazabodhamaya vishuddh| taji jar3a-rasa-pharasa rUpa, pudgala apnaayau||1|| apnii.| indriyasukha dukhameM nitta, pAga rAgarukhameM citt| dAyakabhavavipativRnda, bandhako bar3hAyau ||2||apnii.|| cAhadAha dAhai, tyAgau na tAha caahai| samatAsudhA na gAhai jina, nikaTa jA btaayau||3||apnii.|| mAnuSabhava sukula pAya, jinavarazAsana lhaay| 'daula' nijasvabhAva bhaja, anAdi jo na dhyAyau ||4||apnii.|| he prANI ! tU apane Apako bhUlakara, apanI sudhi bhUlakara Apa (svayaM) hI duHkha ko utpanna karatA hai, du:kha kA kAraNa banatA hai| jaise AkAza meM svacchaMda ur3Ana bharanevAlA totA rassIba~dhI lakar3I meM ulajhakara ulTA laTaka jAtA hai aura apane ur3Ana bharane ke svabhAva ko bhUlakara svayaM ulTA laTakA huA rassI-lakar3I ko pakar3akara samajhatA hai ki rassI ne use pakar3a rakhA hai| ___ yaha cetana aviruddha hai, isakA kisI se virodha nahIM, yaha kisI se viruddha nahIM, pUrNa zuddha hai, samyakadarzana va jJAna ko dhAraNa karanevAlA hai| phira bhI yaha apanA svabhAva bhUlakara, jar3apa hokara sparza- rasa rUpamaya pudgala ko hI apanA mAna rahA hai| yaha jIva iMdriya sukha-duHkha, jo saMsAra meM duHkha ko upajAnevAle haiM, unako hI saba-kucha samajhakara, rAga-dveSa meM rata hokara, DUbakara apanI karmazRMkhalA ko bar3hA rahA hai ; niraMtana karma-baMdha kara rahA hai| 154 daulata bhajana saurabha
Page #177
--------------------------------------------------------------------------
________________ jala yaha jIva cAha icchAoM kI Aga meM niraMtara dahaka rahA hai, tapa rahA hai, rahA hai, phira bhI una icchAoM ko nahIM chor3atA aura samatArUpI amRta ke pAna kI cAhanA karake bhI jinendra kI bhakti meM avagAha nahIM karatA jabaki yaha karanA sarala haiM, sugama hai, tere yogya hai, nikaTa se tujhe batA diyA hai, tujhe upadeza diyA hai / he jIva ! yaha manuSyabhava - zreSThakula tujhe milA hai| tujhe jaina-zAsana milA hai, dharma-sAdhana kA avasara milA hai| daulatarAma kahate haiM ki tU apane nijasvarUpa kA ciMtana kara jo anAdi se tUne nahIM kiyA hai| nalinI = yaha totA pakar3ane ko eka cakarI hotI haiM, isameM rassI meM eka cakarI piroI hoto. hai, jaba totA ur3atA - ur3atA Akara usa para baiTha jAtA hai to cakarI svameva ghUmane lagatI hai jisake kAraNa usa para baiThA totA bhI ghUma jAtA hai aura ulTA laTaka jAtA hai, usa Doro meM aTakakara pha~sa jAtA hai| gAhe avagAha karanA, DUbanA, snAna karanA / daulata bhajana saurabha - 155
Page #178
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 104 ) jIva tU anAdihItaiM bhUlyoM zivagailavA // Teka // mohamadavAra piyA~, svapada visAra diyau, para apanAya liyau indrasukhameM raciyo bhavateM na bhiyau, na tajiyA~ manamailavA // 1 // jIva. // mithyA jJAna Acarana dharikara kumarana, tIna lokakI dharana, tAmeM kiyo hai phirana, pAyo na zarana, na lahAyau sukhazailavA // 2 // jIva. / / aba narabhava pAyau, suthala sukula Ayau, jina upadeza bhAyau, 'daula' jhaTa chiTakAyau, paraparanati dakhadAyinI caralaivA // 3 // jIva. / / are jIva ! tU anAdikAla se hI mokSa kI gaila ko, mokSa kI rAha ko bhUlA huA hai| moharUpI zarAba ko pIkara apane Apako bhUla gayA aura para kI ora AkarSita hokara use hI apanA liyA, iMdriya sukhoM meM rata ho gayA, unameM hI lagA rahA aura isa prakAra na to tU bhava- bhramaNa ke duHkhoM se DarA aura na apane mana ke maila ko dho sakA | - mithyAdarzana - jJAna aura cAritra ko dhAraNakara bAra-bAra duHkhajanita mRtyu ko pAtA rahA aura isa tIna loka ke bhramaNa meM, isa bhava- bhramaNa kI jakar3ana meM ulajhA huA bAra-bAra bhaTakatA rahA arthAt bAra-bAra deha dhAraNa karatA rahA, janmatA rhaa| usameM sukharUpI zikhara taka pahu~cAnevAlI, uccatA ko denevAlI, koI zaraNa nahIM gahI, svIkAra nahIM kii| he bhavyajIva ! aba tujhe manuSya janma milA hai, acchA kSetra- acchA kula milA hai aura jinendra ke upadeza bhI tujhe acche lagane lage haiM, suhAvane lagane lage haiM to daulatarAma kahate haiM ki aba tU parAzrita, para kI pariNatirUpI duHkhadAyI cur3aila se binA koI vilamba kie chuTakArA pAle / bhiyA~ = bhaya, Dara dharaNa pRthvI, garbhAzaya ko bA~dhakara rakhanevAlI nasa / 156 - daulata bhajana saurabha
Page #179
--------------------------------------------------------------------------
________________ (105) ApA nahiM jAnA tUne, kaisA jJAnadhArI re // Teka // dehAzrita kari kriyA Apako mAnata zivamagacArI re || 1 | ApA. / / nijanivedavina ghora parIsaha, viphala kahI jina sArI re // 2 // ApA. // ziva cAhe to dvividhakarma kara nijagharanati nyArI re // 3 // ApA // 'daulata' jina nijabhAva pichAnyau, tina bhavavipati vidArI re || 4 || ApA. // , he manuSya ! tU apane Apako nahIM jAna sakA, apanA svarUpa nahIM pahacAna sakA to tU kaisA jJAnI hai ? deha se sambandhita kriyAyeM karake tU apane Apako mokSamArga kA rAhI usa para calanevAlA mAnatA rahA arthAt deha ke viSayoM meM rata rahakara bhI tU apane ko sAdhu- vairAgI mAnatA rahA hai ! apane svarUpa kI pahacAna, ArAdhana, bhakti, bahumAna ke binA ghora duHkha sahana karanA, parISaha sahanA, jinendradeva kahate haiM ki ye tere kisI artha ke nahIM, viphala, phalarahita yA ulTA phala denevAle haiN| saba he manuSya ! yadi tujhe mokSa kI cAha hai to nizcaya aura vyavahAra se bheda-jJAna ko samajha arthAt apane va para ke kriyA-kalApoM ko bhinna-bhinna, nyArA-nyArA, alaga-alaga jAna va samajha / daulatarAma kahate haiM ki jinhoMne apane svabhAva ko pahacAna liyA hai unhoMne hI saMsArabhramaNa kI vipatti ko dUra kiyA hai, usase chUTa gaye haiN| nija niveda - apanI ArAdhanA karanA; dvividha dharma nizcaya aura vyavahAra dharma / daulata bhajana saurabha 17 157
Page #180
--------------------------------------------------------------------------
________________ (106) zivapura kI Dagara samarasasauM bharI, so viSaya virasaraci cirvisrii|| Teka // samyakadaraza bodha-vratamaya bhava, dukhdaavaanl-meghjhrii|| tAhi na pAya tapAya deha bahu, janamamarana kari vipati bhrii| kAla pAya jinadhuni suni meM jana, taha lahUM soI dhanya dhrii||1|| te jana dhani yA mAMhi carata nita, tina kIrati surapati ucrii|| viSayacAha bhavarAha tyAga aba, 'daula' haro rjrhsarii||2|| mokSa kA mArga samatA rasa se bharapUra hai jisameM viSaya se bharA nIrasa mArga sadA ke lie visara jAtA hai, vismRta ho jAtA hai / yaha mokSamArga samyakdarzana, jJAna, cAritra va vrata se yukta hai jo saMsAra ke duHkharUpI dAvAnala ke Upara megha kI jhar3I ke samAna hai| isa samyagdarzana-jJAna-cAritramaya mokSamArga ke abhAva meM aba taka aneka bAra janama-maraNa kiye, isa deha ko bhA~ti-bhA~ti ke tapa karake tapAyA aura kaSTa sahe, aba kAlalabdhi ke suyoga se jinendra kI dhvani ko sunakara maiM dhanya ho gyaa| yaha ghar3I dhanya hai, zubha hai| jinhoMne isa mArga ke anurUpa AcaraNa kiyA ve sabhI jana dhanya haiN| unakI kIrti kA bakhAna, yazagAna indra Adi ne apane mukha se kiyA hai| daulatarAma kahate haiM ki saMsAra-bhramaNa kI viSayoM kI cAharUpI isa rAha ko chor3akara ari arthAt mohanIya karma; raja arthAt jJAnAvaraNa- darzanAvaraNa karma tathA rahasa arthAt aMtarAya karma - isa catuSTaya kA aba sarvathA nAza kro| ari = zatru arthAt mohanIya karma; raja = jJAnAvaraNa-darzanAvaraNa karma; rahasa = antarAya krm| 158 daulata bhajana saurabha
Page #181
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 107) tohi samajhAyo sau sau bAra, jiyA tohi samajhAyo / dekha sugurukI parahita meM rati, hitaupadeza viSaya seya sukha pAye ni tinasIM svapadavisAra racyau parapadameM, madarata jyauM sunAyo // tohi // lapaTAyo / / borAyo // 1 // tohi // tana dhana svajana nahIM haiM tere, nAhaka neha lagAyo / kyoM na tajai bhrama cAkha samAmRta jo nita saMtasuhAyo // 2 // tohi / / abahU samajha kaThina yaha narabhava, jina vRSa binA gamAyo ! te vilakha mani DAra udadhimeM, 'daulata' ko pachatAyo // 3 // tohi // are jiyA ! tujhe sau-sau bAra samajhAyA arthAt aneka bAra smjhaayaa| dekhasuguru ne karuNAkara anya janoM kA hita karane kI ruci ke kAraNa hitakArI upadeza diyA hai| are mana ! tU sarpa ke viSa ke samAna ghAtaka iMdriya viSayoM kA sevana kara unhIM meM bAra bAra lipaTA rahA jisase bahuta duHkha pAe haiM arthAt indriya-viSayoM meM hI sukha mAnakara tU ramatA rahA aura apane cidAnaMdasvarUpa ko bhUlakara anya / parapada meM zarAbI kI bhA~ti matta hokara DUbA rhaa| - yaha tana, yaha kuTumbIjana tere nahIM haiM, tU inameM vyartha hI prIti apanApana bar3hA rahA hai| isa bhrama ko aba kyoM nahIM chor3atA aura saMtajanoM ko suhAvanA laganevAle samatArUpI amRta kA pAna kyoM nahIM karatA ! daulatarAma kahate haiM ki aba to samajha ki maNi ko samudra meM pheMkane ke bAda jaise usakA milanA durlabha ho jAtA hai aura phira bilakha bilakha pachatAnA par3atA hai, usI bhA~ti yaha manuSya-bhava pAkara tU ise jainadharma ke binA vyartha hI ga~vA rahA hai, yaha manuSya-bhava milanA phira atyanta kaThina hai| borAyo = DUba rahA hai; jina vRSa - jainadharmaH mada-rata mada meM DUbA huA / daulata bhajana saurabha 159
Page #182
--------------------------------------------------------------------------
________________ (108) na mAnata yaha jiya nipaTa anArI, sikha deta suguru hitakArI / Teka / kumatikunAri saMga rati mAnata, sumatisunAri bisArI / / nara parajAya sureza cahaiM so, cakha viSaviSaya vigaarii| tyAga anAkula jJAna cAha, para-AkulatA vistaarii||1|| apanA bhUla Apa samatAnidhi, bhavadukha bharata bhikhaarii| paradravyanakI paranatiko zaTha, vRthA vanata karatArI // 2 // jisa kazAla-dala jAta tahA~, abhilASa chaTA ghRta ddaarii| dukhasauM Darai karai dukhakAranauM nita prIti kraarii||3|| atidurlabha jinavaina zravanakari, saMzayamoha nivaarii| 'daula' svapara-hita-ahita jAnake, hovahu zivamaga caarii||4|| are jiya ! satguru tujhe terA hita karanevAlI sIkha-upadeza dete haiM para tU bilkula ajJAnI hokara use nahIM mAnatA, grahaNa nahIM krtaa| sumatirUpI patnI kA sAtha chor3akara tU kumatirUpI nArI ke sAtha ramaNa kara rahA hai ! indra bhI isa nara-paryAya ko pAne kI kAmanA karate haiM jise tUne viSayoM ke vazIbhUta hokara bigAr3a diyA hai / tUne AkulatA miTAnevAle jJAna ko chor3akara para kI, pudgala kI abhilASAkara AkulatA kA vistAra kiyA hai| tU apane sva-rUpa ko bhUlakara, apanI samatArUpI nidhi ko bhUlakara svayaM bhikhArI bana gayA hai, tUne svayaM hI apane duHkhoM ke saMsAra kA sRjana kiyA hai| arthAt bhikhArI kI bhA~ti saMsAra ke duHkhoM ko apanI jholI meM DAla liyA hai ! para-dravya kI kriyA kA tU svayaM kartA banane kA nirarthaka/vyartha prayAsa karatA rahA hai| kaSAyoM kI jalatI huI Aga meM cAharUpI/abhilASArUpI ghI kI AhutiyA~ DAlatA haiM / du:kha se DaratA huA bhI tU duHkha upajAne kI kriyAoM se tIvra prIti karatA rahA hai| 160 daulata bhajana saurabha
Page #183
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrI jinendra ke saMzaya aura moha ko dUra karanevAle vacanoM ko sunane kA avasara ati durlabha hai, yaha atyanta kaThinAI se prApta hotA hai| daulatarAma kahate haiM ki tU apane hita-ahita kA vicAra karake aba mokSamArga para ArUr3ha hokara usake anukUla AcaraNa kA nirvAha kara arthAt saMyamarUpa cAritra kA pAlana kara / kasarI = tIna, gaaddh'ii| daulata bhajana saurabha 161
Page #184
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 109 ) he nara, bhramanIMda kyoM na chAMData dukhdaaii| sevata cirakAla soMja, ApanI mUrakha adha karma kahA, bhedai nahiM lAgai dukhavAlakI na, dehakai jamake rava bAjate, subhairava ati tyAgate, prAna aneka para ko apanAya Apa-rUpako viSaya dAru jAra, cAhadA~ karana aba suna jaghAna, jinavAna, rAga-dveSako mokSarUpa nija pichAna 'daula', bhaja virAgatAI // 4 // he naraH // he manuSya tU duHkha denevAlI bhrama-' -bhulAve kI nIMda ko kyoM nahIM tyAgatA ? tU cirakAla se, anAdikAla se una vicAroM ko rakhe hue haiM arthAt banAe hue hai jisameM terI apanI hI ThagAI hai, nukasAna hai / - gAjate, sunai kahA na bhAI // 2 // he naraH // bhulAya are mUrkha, ye pApa karma kI kathA haiM jinakA tUne bhedana nahIM kiyA, jinakA marma nahIM jaanaa| ina dukhoM kI jvAlA se deha nahIM tapatI AtmA tapatI hai arthAt duHkha kI anubhUti AtmA ko hotI hai, jo bhAvoM ke kAraNa hotI hai / jaghAna ThagAI // he nara. // marma lahA, tattAI // 1 // he nara. / / mRtyu ke Agamana ke khUba bAje baja rahe haiM, khUba zora ho rahA hai aura bar3hatA jA rahA hai, bhairava Adi kI dhvaniyA~ gUMja rahI haiM, aneka loga apane prANa tyAga rahe haiM, tU yaha saba kyoM nahIM suna rahA kyoM nahIM jAna rahA arthAt tU mauta kI AhaTa kyoM nahIM sunatA ? 162 para ko apanAkara tU apanA svarUpa bhUla baiThA hai aura dAruNa viSayoM se hI prIti/mitratA/ yArAnA kara rahA hai jisase tRSNA bar3hatI jAtI hai| daulatarAma kahate haiM - aba tU jinavANI ko suna, use hRdaya meM dhAraNa kara 1 rAga-dveSa kI jaghanyatA jAnakara aba mokSasvarUpa apane Apako pahacAna aura vairAgya kI ArAdhanA kara vairAgya dhAraNa kara / - hAya, bar3hAI // 3 // he naraH // - jananya, nimna, tyAjya; soMja soja vicAra 1 - = daulata bhajana saurabha
Page #185
--------------------------------------------------------------------------
________________ are jiyA, jaga dhokhekI haalii| ttek|| jhUThA udyama loka karata hai, jisameM nizadina ghaattii||1||are|| jAna bUjhake andha bane haiM, AMkhana bAMdhI pATI ||2||are.|| nikala jAyaMge prANa chinakameM, par3I rahegI maattii||3||are.|| 'daulatarAma' samajha mana apane, dilakI khola kpaarttii||4||are.|| are jiyA - yaha jagata dhokhe ko TATI hai, dhokhe se nirmita dIvAra/Ar3a hai| isa jagata meM loga laukika zrama karate haiM jo sarvathA jhUThA hai, mithyA hai, vaha AtmakalyANa hetu upayogI nahIM hai| usameM sadaiva, dina-pratidina ghATA hI ghATA hai arthAt hAni hai| saba isa tathya ko jAnakara bhI A~khoM ke Age paTTI bA~dhane ke samAna aMdhe bane hue haiM arthAt jagata ke dhokhe ko nahIM samajhate / isa zarIra se prANa eka kSaNa meM nikala jAe~ge, chUTa jAe~ge, phira yaha mRta zarIra mATI kI tarahaH par3A raha jaaegaa| daulatarAma kahate haiM ki he mana ! tU yaha saba-kucha samajhakara mana ke daravAje khola aura karmabaMdhana se mukta ho jaa| daulata bhajana saurabha
Page #186
--------------------------------------------------------------------------
________________ (111) hama to kabahU~ na hita upjaaye| sukula-sudeva-suguru susaMga hita, kArana pAya gamAye! | hama to.|| jyoM zizu nAcata, Apa na mAcata, lakhanahAra bauraaye| tyoM zruta vAcata Apa na rAcata, auranako smujhaaye||1||hm to.|| sujasa-lAhakI cAha na taja nija, prabhutA lakhi hrkhaaye| viSaya taje na raje nija padameM, parapada apada lubhaaye||2||hm to.|| pApatyAga jina-jApa na kInhauM, sumanacApa-tapa taaye| cetana tanako kahata bhinna para, deha sanehI thaaye||3|| hama to.|| yaha cira bhUla bhaI hamarI aba kahA hota pchtaaye| 'daula' aauM bhavabhoga racI mata, yau~ guru vacana sunaaye||4||hm to.|| hamane kabhI apane hita kA kArya nahIM kiyaa| hitakArI acche kula ko pAyA, zreSTha deva va guru kA acchA sAtha bhI milA para ye saba pAkara kho diye| jaise koI bAlaka nAcatA hai, vaha bAlaka svayaM apane nAca para garva nahIM karatA para dekhanevAle unmatta ho jAte haiM, vaise hI hama zAstroM kA vAcana karate haiM, par3hate haiM parantu usake anurUpa AcaraNa nahIM karate aura kevala dUsaroM ko ho samajhAte haiM, upadeza dete haiN| __ apane suyaza kI, lAbha kI, apanI bar3AI kI kAmanA-lAlasA nahIM chodd'te| sarvatra apanI prazaMsA aura mAna cAhate haiN| aisA hone para prasanna hote haiN| hama viSaya- bhogoM ko nahIM chor3ate na kabhI apane svarUpa meM lIna hote / svarUpacitavana nahIM karate aura grahaNa nahIM karane yogya para-pada meM rIjhate haiM, mohita hote haiN| kabhI pApa kriyAoM kA tyAga nahIM kiyA, jinendra ke guNoM kA jApa nahIM kiyA, unakA smaraNa-manana nahIM kiyaa| basa, kAmarUpI agni kI tapana meM dahakate 164 daulata bhajana saurabha
Page #187
--------------------------------------------------------------------------
________________ 5 rahe haiN| kahane ko to kahate rahe haiM ki ye cetana deha se bhinna haiM, para sadaiva hRdaya AcaraNa se deha para hI mamatva karate rahe haiM / se - anAdikAla se hamArI yahI bhUla ho rahI hai, aba pachatAne se kyA lAbha ! daulatarAma kahate haiM ki guru kI vANI suno aura aba Age bhavabhogoM meM rata mata hoo| mAcata - garva karanA; lAha daulata bhajana saurabha - lAbha; sumana cApa kAmadeva kI AhaTa, dhanuSaH raje = race / 1 - 165
Page #188
--------------------------------------------------------------------------
________________ (112) hama to kabahu~ na nijaguna bhaaye| tana nija mAna jAna tanadukhasukha meM bilakhe hrkhaaye||hm to.|| tanako garana marana lakhi tanako, dharana bhAna hama jaaye| yA bhrama bhaura pare bhavajala cira, cahuMgati vipata lhaaye||1|| hama to.|| darazabodhavratasudhA na cAkhyau, vividha viSaya-viSa khaaye| suguru dayAla sIkha dai puna puni, suni suni a nahi laaye||2|hm to.|| bahirAtamatA tajI na antara-dRSTi na hai nija dhyaaye| dhAma-kAma-dhana-rAmAkI nita, Aza-hutAza jalAye ||3||hm to.|| acala anUpa zuddha cidrUpI, saba sukhamaya muni gaaye| 'daula' cidAnaMda svagana mAna je, te jiya sunigA thaaye||4||hm to.|| are ! hamane kabhI bhI apane guNoM kA cintana nahIM kiyA, unakI bhAvanA nahIM ko| isa tana ko apanA mAnakara, apanA jAnakara hama isa tana ke du:kha va sukha meM hI rote bilakhate, ha~sate-madamAte rhe| yaha tana padagala kA hai, isa kAraNa galanA isakA svabhAva hai, isa tana kA maraNa hamane dekhA hai, ise dhAraNa karane ko hamane janma honA samajhA hai ! isa dhAraNA ko hI hama ucita ThaharAte rahe aura isa saMsAra-samudra meM anAdi kAla se par3e bhrama ke bhaMvara meM hama cAroM gatiyoM kI vipadAoM ko bhogate rahe haiN| darzana, jJAna aura vrata rUpI amRta ko hamane nahIM cakhA, bhA~ti-bhA~ti ke viSayoM ke viSa kA AsvAdana karate rahe / satguru ne bAra-bAra meM upadeza diyA, zikSA dI, jise suna-sunakara bhI hamane hRdaya se use nahIM svIkArA, vicAra nahIM kiyA ! bahirAtmatA arthAt saMsAra kI ora unmukhatA ko, AkarSaNa ko nahIM chor3A aura AtmA kI ora mur3akara hamane apane svarUpa kA ciMtavana nahIM kiyaa| ghara, 166 daulata bhajana saurabha
Page #189
--------------------------------------------------------------------------
________________ kAma - icchAe~, dhana aura strI ina ho kI AzArUpI Aga meM apane Apako nityaprati jalAte rahe / yaha AtmA acala hai, sthira hai, anUpa hai, nirAlA hai, zuddha caitanyasvarUpa hai, yaha saba sukhamaya hai- munijana aisA hI gAte haiN| daulatarAma kahate haiM ki jo apane guNoM meM magana hokara caitanyasvarUpa ke AnaMda kA dhyAna karate haiM ve jIva sukhI hote haiM, sukha pAte haiM / garana = galanA; dharana = dhAranA / daulata bhajana saurabha 167
Page #190
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 113 ) hama to kabahu~ na nija ghara Aye / paraghara phirata bahuta dina bIte, nAma aneka dharAye // hama to. // parapada nijapada mAni magana havai, paraparanati lapaTAye / zuddha buddha sukha kanda manohara, cetana bhAva na bhAye // 1 // hama to. // nara pazu deva naraka nija jAnyo, parajaya buddhi lahAye / amala akhaNDa atula avinAzI, Atamaguna nahiM gAye // 2 // hama to. // yaha bahu bhUla bhaI hamarI phira kahA kAja pachatAye / 'daula' tajI ajahUM viSayanako, sataguru vacana sunAye // 3 // hama to. // hama apane ghara meM kabhI nahIM Ae arthAt AtmArUpI ghara meM Akara nahIM Thahare, use nahIM sNbhaalaa| dUsaroM ke ghara ghUmate hue bahuta kAla bIta gayA aura aneka nAma rakhakara una nAmoM se jAne-pahacAne jAte rahe arthAt bAra-bAra pudgala deha dhAraNa kara, aneka nAma se aneka paryAyoM meM jAne jAte rhe| para - pada arthAt deha ko hI apanA samajhakara usameM hI magana hote rahe aura usakI hI vibhinna sthitiyoM meM lipaTate rhe| zuddha, jJAnavAna sukha ke piMDa apane caitanyasvarUpa kI kabhI bhAvanA nahIM kI, ciMtana nahIM kiyA, vicAra nahIM kiyaa| paryAya arthAt kSaNika sthiti ko sthira mAnakara cAroM gati manuSya, tiryaca, deva va nArakoM ko hI apanA jAnatA rhaa| yaha AtmA malarahita khaMDarahita akhaMDa haiM, tulanArahita atulanIya hai, vinAzarahita hai, ina guNoM ko nahIM pahacAnA, na inakA ciMtana kiyaa| amala hai, avinAzI 168 - - yaha hamArI bahuta bar3I bhUla thI para aba pachatAne se koI kArya siddha honevAlA nahIM hai| daulatarAma kahate haiM ki satguru ne jo upadeza/ vacana sunAye haiM unako sunakara abhI se, Aja se ina viSaya-bhogoM ko chor3a de| daulata bhajana saurabha
Page #191
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 114) he hitavAMchaka prAnI re, kara yaha rIti sayAnI ||ttek|| zrIjinacarana citAra dhAra guna, parama virAga vijnyaanii|| harana bhayAmaya svaparadayAmaya, saradhau vRkSa sukhdaanii| duvidha upAdhi bAdha zivasAdhaka, suguru bhajau gunnthaanii||1|| moha-timira-hara mihara bhajo zruta, syAtpada jAsa nishaanii| saptatattva nava artha vicAraha, jo varanai jinvaanii||2|| nija para bhinna pichAna mAna puni, hohu Apa srdhaanii| jo inako vizoSa jAnana so, nAyakatA muni maanii||3|| phira vrata samiti gupati saji aru taji, pravRti shubhaastrvdaanii| zuddha svarUpAcarana lIna hai, 'daula' varau shivraanii||4|| he apanA hita cAhanevAle, tU isa rIti kA pAlana kara zrI jinendra ke caraNoM kA citavana kara aura unake guNoM ko dhAraNa kara - yaha ho zreSTha va yuktiyukta rIti hai| bhayarUpI roga ko dUra karanevAle, sva aura anya para dayA karanevAle, sukha ko denevAle dharma para zraddhAna kara / he mokSa ke sAdhaka, pApa aura puNya donoM hI mokSamArga meM bAdhaka haiM / ve satguru hI guNa ke bhaNDAra haiM, sthAna haiM, unakA hI bhajana kara / ___ moharUpI aMdhakAra ko haranevAle usa zAstrarUpI sUrya kA bhajana kara jisakA cihna syAdvAda zailI hai / sAta tatva aura nava padArtha, jinakA zrI jinavAnI meM varNana hai, kA citavana kro| sva aura para donoM ko alaga-alaga pahacAnakara phira apane svarUpa kA zraddhAna kro| jo inakA vizeSa jJAna prApta karate haiM unakI jJAyakatA ko munijana mAnate haiN| daulata bhajana saurabha
Page #192
--------------------------------------------------------------------------
________________ tatpazcAt vrata, samiti, gupti se apane Apako sajAkara zubhAstrava kI kriyAe~ bhI chor3a do| daulatarAma kahate haiM ki apane zuddhasvarUpa-ciMtana meM lIna hokara mokSarUpI lakSmI kA varaNa karo, saMsAra se mukta ho jaavo| 170 daulata bhajana saurabha
Page #193
--------------------------------------------------------------------------
________________ (115) viSayoMdA mada bhAna, aisA hai koI ve ||ttek|| viSaya duHkha ara dukhaphala tinako, yau~ nita citta na ThAnai // 1 // anupayoga upayoga svarUpI, tanacetanako mAnai // 2 // varanAdika sagAdi bhAvate, bhinna rUpa tina jAneM // 3 // svapara jAna ruSarAga hAna, nijameM nija paranati saanai||4|| antara bAharako parigraha taji, 'daula' vasai zivadhAnai // 5 // viSayoM kA mada kaisA hotA hai ? are, aisA jAnanevAlA koI hai ! viSaya svayaM dukha haiM aura unake phala bhI dukhakArI haiM, jo una viSayoM kA apane citta meM vicAra bhI nahIM karatA (arthAt jisakI dRSTi AtmIya sukha para hI hai) .. aisA (jAnanevAlA) koI hai ! yaha tana anupayogI hai, cetana upayogasvarUpI hai| jo tana aura cetana ke isa prakAra ke bheda ko jAnatA hai - aisA (jAnanevAlA) koI hai ! jo jAnatA hai ki varNAdika va rAgAdika se vaha bhinna haiM - aisA (jAnanevAlA) koI hai ! jo sva aura para ko bhedajJAna se alaga alaga jAnakara rAga-dveSa kA nAza karatA hai aura apane Apa meM magana ho jAtA hai, arthAt svarUpa-ciMtana meM lIna ho jAtA hai - aisA (jAnanevAlA) koI hai ! daulatarAma kahate haiM ki jo aisA jAnanevAlA hai vaha bAhya aura Antarika donoM prakAra ke saba parigraha ko chor3akara mokSa meM nivAsa karatA hai arthAt parigraha kA sAMga tyAga hI mokSa hai| daulata bhajana saurabha 171
Page #194
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 116 ) kumati kunAri nahIM hai bhatnI re, sumati nAri sundara gunavAlI // Teka // vAsauM viraci racau nita yAsauM, jo pAvo zivadhAma galI re| vaha kuvajA dukhadA, yaha rAdhA, bAdhA TArana karana ratnI re // 1 // vaha kArI parasauM rati ThAnata, mAnata nAhiM na sIkha bhalI re| yaha gorI cidaguNa sahacArini, ramata sadA svasamAdhi thalI re // 2 // - vA saMga kuthala kuyoni vasyau nita, tahAM mahAdukhabela phalI re / yA saMga rasika bhavinakI nijameM, parinati 'daula' bhaI na calI re // 3 // saMsAra meM eka aura kumatirUpI strI hai jo acchI nahIM haiM to dUsarI sumatirUpI suMdara guNavAlI strI hai| - usase (kumati se) virakta hovo aura isase ( sumati se ) nitya prati prIti karo to tumheM mokSa kI rAha mila jAyegI / vaha (kumati) kubar3I hai, duHkha denevAlI hai aura yaha (sumati) preyasI, priyA saba duHkhoM ko dUra karane kA kArya karane meM rata haiM / vaha (kumati) kAlI haiM, dUsaroM se prIta rakhanevAlI haiM, usako samajhAne para bhI vaha nahIM samajhatI aura yaha ( sumati ) suMdarI, caitanya guNoM ke sAtha anugamana karanevAlI, sva-sthAna meM, samAdhi meM ramaNa karatI haiN| usakA sAhacarya / sAtha khoTe sthAna meM, kuyoniyoM meM utpanna karAnevAlA hai, jahA~ dAruNa duHkha kI bela nipajatI hai aura isakA ( sumati kA) sAtha bhavya rasikajanoM kI apane meM hI acala pariNati karAtA hai jo phira kabhI calAyamAna nahIM hotI aisA daulatarAma kahate haiM / kru * mati = burI buddhiH sumati acchI buddhi / yahA~ kumati aura surmAta ko strI ke rUpa meM mAnakara unakA svarUpa samajhAyA gayA hai| 172 daulata bhajana saurabha
Page #195
--------------------------------------------------------------------------
________________ (117) ghar3i-ghar3i pala-pala china-china nizadina, prabhujIkA sumirana karale re // prabhu sumirete pApa kaTata haiM, janamamaranadukha harale re||1||ghdd'i.|| manavacakAya lagAya carana cita, jJAna hiye vica dhara le re||2||ghdd'i / / 'daulatarAma' dharmanaukA car3hi, bhavasAgara te tira le re|| 3 / / ghdd'i.|| he manuSya ! pratyeka ghar3I, pratyeka pala aura pratikSaNa arthAt niraMtara aura nityaprati tU prabhu kA smaraNa kara; unake guNoM kA ciMtavana kara / prabhu ke smaraNa se, unake guNoM ke smaraNa se pApoM kA nAza hotA hai, janmamaraNa ke du:kha dUra hote haiN| mana aura vacana aura kAyasahita prabhu ke caraNoM meM citta lagAkara, jJAnasvarUpa ko hRdaya meM dhAraNa kro| daulatarAma kahate haiM ki dharmarUpI naukA para car3hakara tR isa bhava-sAgara, saMsArasamudra ke pAra ho jaa| daulata bhajana saurabha 173
Page #196
--------------------------------------------------------------------------
________________ (118) jama Ana acAnaka daavaigaa| ttek|| chinachina kaTata ghaTata thita jyauM jala, aMjuliko jhara jaavegaa| janma tAlatarute para jiyaphala, kolaga bIca rhaavaigaa| kyoM na vicAra karai nara Akhira, marana mahImeM AvaigA / / 1 // sovata mRta jAgata jIvata hI, zvAsA jo thira thaavaigaa| jaisaiM koU chipai sadAsauM, kabahUM avazi plaavaigaa||2|| kahUM kabahUM kaiseM hU koU, aMtakase na bcaavaigaa| samyakajJAnapiyUSa piye sauM, 'daula' amarapada paavaigaa||3|| he prANI/mAnava ! yamarAja acAnaka Akara daboca legA 1 jaise aMjuli ke jala meM se bUMda-bUMda jharakara sArA jala samApta ho jAtA hai vaise hI eka-eka kSaNa ke bItate hue isa jIvana kI sthiti ghaTatI jAtI hai| he jIva ! tAr3a ke vRkSa para janme hue phala kI bhA~ti terI (arthAt isa jIva kI) sthiti hai| vicAra kara ki vaha Upara se girate hue bIca meM kitanA samaya vyatIta karegA ! antata: bhUmi para Akara giregA hii| usI prakAra terA maraNa nizcita hai, tU kyoM nahIM isa prakAra vicAra karatA ! jo sotA hai vaha mare hue ke samAna hai, jo jAgatA hai vaha jItA hai| jIvita hai| vaha isa calAyamAna zvAsa ko sthira kara legA arthAta samAdhi dhAraNa kara legA to bhI deha ko tyAganA hI hogaa| hamezA chupA rahanevAlA bhI Akhira kaba taka chupA rahegA, kabhI to prakaTa hogA hI hogaa| koI bhI, kahIM bhI, kaba bhI aura kaise bhI mRtyu se bacA nahIM skegaa| daulatarAma kahate haiM ki samyakjJAnarUpI amRta ke pIne se hI tU amarapada arthAt mokSa-pada paavegaa| palAvegA - prakaTa hogA, bhaagegaa| 174 daulata bhajana saurabha
Page #197
--------------------------------------------------------------------------
________________ (119) tU kAheko karata rati tanameM, yaha ahitamUla jima kaaraasdn|| ttek|| caramapihita palarudhiralipta mala, - dvAra savai china china meN||1|| Ayu-nigaDa phaMsi vipati bhairai, so kyoM na citArata manameM / / 2 / / sucarana lAga tyAga aba yAko, jo na bhramai bhavavanameM // 3 // 'daula' dehasoM neha dehako, - hetu kayau granthanameM // 4 // he jIva ! tU terI isa kAyA se prIti/anurAga kyoM karatA hai ? yaha kAyA hI to tere ahita kI jar3a hai, ahita kA kAraNa hai, yaha eka jela ke samAna hai| Upara camar3e se Dhako huI, bhItara mAMsa, rakta aura mala se sanI lipaTI huI isa deha ke dvAroM se arthAt kAna-A~kha-nAka, muMha-gudA aura guptendriya se pratyeka kSaNa maila jharatA hai|nikltaa rahatA hai| __ tU mana meM yaha kyoM nahIM vicAra karatA hai ki tU Ayu karma ko ber3I meM jakar3A huA hai, jo duHkhoM se bharI huI hai| aba acche AcaraNa arthAt samyakcAritra kA pAlana karake isa Ayu ko isa prakAra pUrNa kara, deha ko isa prakAra tyAga jisase puna: saMsAra meM bhava-bhramaNa na karanA pdd'e| daulatarAma kahate haiM ki sabhI graMthoM meM isa deha meM rAga karane ko hI navIna deha kI utpatti kA kAraNa batAyA gayA hai| caramapihita * camar3e saM DhakA huA; patla - mAMsa; nigar3a - bedd'ii| daulata bhajana saurabha 176 175
Page #198
--------------------------------------------------------------------------
________________ (120) nipaTa ayAnA, te ApA nahIM jAnA, nAhaka bharama bhulAnA be||ttek|| pIya anAdi mohamada mohayo, parapadameM nija mAnA be|| cetana cihna bhinna jar3atAsoM jJAnadarazarasa-sAnA be| tanameM chipyo lipyo na tadapi jyoM, jalameM kajadala mAnA be||2|| sakalabhAva nija nija paranatimaya, koI na hoya birAnA be| tU dukhiyA parakRtya mAni jyauM, nabhatAr3ana-zrama ThAnA be||3|| ajaganameM hari bhUla apanapo, bhayo dIna hairAnA be| 'daula' sugurudhuni suni nijameM nija, pAya layo sukhathAnA be||4|| he nipaTa ajJAnI jIva ! tUne apane svarUpa ko nahIM jAnA isalie vyartha meM ho bhrama ke kAraNa tU apane Apako bhUlA huA hai|bhulaa rahA hai / anAdikAla se mohAsagI zAba ko pIkA mA . to meM baha rahA hai aura para meM/anya meM arthAt pudgala deha meM hI apanApana mAna rahA hai| tU cetana hai, jar3atA se - pudgala se bhinna hai / tU darzana aura jJAna svabhAvavAlA hai, unase yukta hai| tU deha meM rahatA hai, deha meM chipA huA hai, parantu tU dehasvarUpa nahIM hai| jaise jala meM kamalapatra alaga rahatA hai, vaise hI tU deha meM lipta nahIM hai, deha se bhinna hai| __sAre bhAvoM kI pariNati apanI-apanI hai| koI bhI bhAva anya dravya kA nahIM hotaa| kiMtu tU para kI kriyA ko apanA samajhakara AkAza ko pITane ke samAna nirarthaka hI parizrama kara rahA hai| bakariyoM ke jhaMDa meM rahatA huA siMha apane Apako, apane svabhAva ko bhUlakara bakarI ke samAna dIna hokara hairAna ho rahA hai / daulatarAma kahate haiM jisane sataguru kI dhvani sunakara nija-svarUpa meM hI nija ko pA liyA, unheM sukha-sthAna kI prApti huI hai| nabha-tAr3ana = AkAza ko pITA nahIM jA sakatA, para koI lakar3I dhumAkara nabha/AkAza ko pauTanA cAhe to yaha usakA vyartha kA zrama hogaa| aja-gana = bakariyoM kA samUha / 176 daulata bhajana saurabha
Page #199
--------------------------------------------------------------------------
________________ (121) nijahitakAraja karanA bhAI! nijahita kAraja krnaa||ttek|| janamamarana dukha pAvata jAte, so vidhibaMdha ktrnaa| jJAnadarasa ara rAga pharasa rasa, nijapara cihna bhramaranA! saMdhibheda budhichainIteM kara, tija gahi dara prihaamaa|| mi. parigrahI aparAdhI zaMka, tyAgI abhaya vicrnaa| tyauM paracAha baMdha dukhadAyaka, tyAgata sabasukha bharanA / / 2 // nij.|| jo bhavabhramana na cAhe to aba, sugurusIkha ura dharanA! 'daulata' svarasa sudhArasa cAkho, jyauM vinasa bhvbhrnaa|| 3 // nij.|| are bhAI / tU vaha kArya kara jo tere nija ke hita kA ho| jisase tujhe janma... maraNa ke duHkha prApta hote haiM, milate haiM usa karmabaMdha ko, usa zrRMkhalA ko kATa do, katara do| darzana-jJAna nija ke aura rAga-sparza-rasa Adi para ke/pudgala ke cihna haiM, isakA niraMtara samaraNa rkhnaa| donoM meM milAvaTa pratIta hotI hai, use jJAnarUpI chainI se bhedakara nija ko grahaNa karo aura para ko, pudgala ko chor3a do| jo parigrahI hai, jo para kA grAhaka hai, cora hai, vaha aparAdhI kI bhA~ti sadaiva zaMkita rahatA hai aura jo para kA tyAga kara detA hai vaha nirbhaya hokara vicaraNa karatA hai| isI prakAra para kI kAmanA, tRSNA karma baMdha karanevAlI va du:kha ko denevAlI hai, para ko chor3ane se nija sukha kI prApti hotI hai| jo tU saMsAra bhramaNa se chUTanA cAhatA hai to satguru ke upadeza ko hRdaya meM dhAraNa krnaa| daulatarAma kahate haiM ki apanI jJAnasudhArasa kA, jJAnarUpI amRta kA pAna karo jisase saMsAra meM mRtyu kA vinAza hove arthAt janma-maraNa se chuTakArA mile| daulata bhajana saurabha 177
Page #200
--------------------------------------------------------------------------
________________ (122) manavacatana kari zuddha bhajo jina, dAva bhalA paayaa| avasara milai nahiM aisA, yo sataguru gaayaa|| vasyo anAdinigoda nikasi phira, thAvara deha dhrii| kAla asaMkhya akAja gamAyo, neka na samujhi prii||1|| ciMtAmani durlabha lahiye jyauM, trasapara-jAya lhii| laTa pipila ali Adi janmameM, lahayo na jJAna khiiN||2|| paMcendriya pazu bhayo kaSTa , tahAM na bodha lhyo| svapara vivekahita bina saMyAya, nizadina bhAra vhyo||3|| caupatha calata ratana lahiye jyau~, manujadeha paaii| sukula jainavRSa satasaMgati yaha, atidurlabha bhaaii||4|| yauM durlabha naradeha kudhI je, viSayanasaMga khovaiN| te nara mUDha ajAna sudhArasa, pAya pAMva dhovai||5|| durlabha narabhava pAya sudhI je, jaina dharma se| 'daulata' te anaMta avinAzI, sukha zivakA vevai||6|| he mAnava ! mana, vacana aura kAya se zrI jinendra kA bhajana karo, manuSyabhava kA yaha acchA avasara milA hai| satguru kahate haiM ki aisA su-avasara phira sahajatayA nahIM milegaa| he jIva ! tU anAdi kAla taka nigoda paryAya meM rahA, phira vahA~ se nikala kara sthAvara paryAya meM deha dhAraNa kii| isa prakAra binA kisI AtmalAbha ke asaMkhyAta kAla vyatIta kiyA aura apane bhale kI bAta hI nahIM samajha skaa| jisa prakAra ciMtAmaNi ratna durlabha hai, use pAnA kaThina hai usI prakAra bar3I kaThinAI se trasa paryAya milI aura jisameM laTa, pipila, bhauMrA Adi rUpa meM janma liyA, deha dhAraNa kI, parantu kahIM bhI jJAna nahIM huaa| . 178 daulata bhajana saurabha
Page #201
--------------------------------------------------------------------------
________________ phira bahuta se kaSTa sahane ke pazcAt paMcendriya tiryaMca huA, vahA~ bhI jJAna nahIM milA, na apane aura parAye kA bodha huA, na saMyama dhAraNa kiyA aura nityaprati karmoM kA bojha DhotA rhaa| ___ caurAhe meM bhaTakate hue ko jaise koI ratna kI prApti ho jAe usI prakAra cAroM gatiyoM meM bhaTakate hue jIva ko yaha manuSya janma milA, yaha manuSya deha milI, acchA kula, jainadharma aura dharmAtmAjanoM kA sAtha milA jo sanna bahuta muzkila se milate haiN| __ aisI durlabha, kaThinAI se prApta honevAlI manuSya deha ko pAkara are mUrkha ! tU ise iMdriya-viSayoM va parigraha ko saMcaya karane meM ga~vA rahA hai, to yaha vaisA hI hai jaise koI amRta ko pAkara usakA pAna na karake usase apane pA~voM ko hI dhoye| jinako apanI sudhi hai, dhyAna hai, ve narabhava pAkara/manuSya janma pAkara jainadharma kA pAlana karate haiM, daulatarAma kahate haiM ki ve anaMta-avinAzI pada pAkara mokSasukha kA lAbha pAte haiN| dAva = avasara : kudhI = muurkh| daulata bhajana saurabha . .
Page #202
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 123) mohir3A re jiya! hitakArI na sIkha samhArai! bhanavana apata dugnI lakhi gAko, sugamadayAla ucArai |mohidd'aa.|| viSaya bhujaMgama saMga na chor3ata, jo anantabhava maarai| jJAna virAga piyUSa na pIvata, jo bhavavyAdhi viddaarai||1||mohidd'aa.|| jAke saMga durai apane guna, zivapada antara pAre / tA tanako apanAya Apa cina,-mUratako na nihaarai|| 2 // mohidd'aa.|| suta dArA dhana kAja sAja agha, Apana kAja vigaarai| karata Apako ahita Apakara, le kRpAna jala daarai||3||mohidd'aa|| sahI nigoda narakakI vedana, ve dina nAhiM citaareN| 'daula' gaI so gaI abahU nara, dhara dRga-carana smhaare|| 4 // mohir3A. // saMsAra meM bhramaNa karate hue duHkhI jIva ko dekhakara dayAlu suguru hitakArI upadeza dete hue samajhAte haiM - he mohI jIva ! tU tere hita kI sIkha ko, upadeza ko kyoM nahIM mAnatA ! viSaya-bhogarUpI bhayAnaka nAga kA tU sAtha nahIM chor3atA, jo ananta kAla taka tujhe bhava-bhramaNa karAkara mAratA hai, paur3A pahu~cAtA hai| saMsAra se vairAgya aura jJAnarUpI amRta kA tU pAna kyoM nahIM karatA jo tujhe bhava-bhramaNa kI vyAdhi se chur3A le, chuTakArA dilA de| jisake sAtha rahane se apane sabhI guNa dUra ho jAte haiM, chupa jAte haiM aura mukti arthAt mokSa utanA hI dUra ho jAtA hai, aise tana ko to tU apanA rahA hai aura apane cidAnanda cinmayasvarUpa kI ora nahIM dekhatA ! putra, strI, dhana, unake kArya va sajjA, pApa ye saba apanA kArya bigAr3ate haiM; isa prakAra tU svayaM hI apane ApakA ahita karatA hai aura hAtha meM talavAra lekara jala/pAnI ko kATane ke samAna nirarthaka zrama karatA hai| daulata bhajana saurabha 180
Page #203
--------------------------------------------------------------------------
________________ tUne naraka jigoda paryAya bI ko kendra zreNI: saha.. kI, dinoM ko tU bhUla gayA hai aba unakA smaraNa nahIM karatA, daulatarAma kahate haiM ki jo bIta gaI jo bIta gaI, he manuSya / aba tU apane darzana aura cAritra kI samyak saMbhAla kara / daulata bhajana saurabha 181
Page #204
--------------------------------------------------------------------------
________________ (124) sau sau bAra iTaka nahiM mAnI, neka tohi samajhAyo re||ttek|| dekha sugurukI parahita meM rati, hitaupadeza sunAyo re|| viSayabhujaMgaseya dukhapAyo, phuni tinasoM lapaTAyo re| svapadavisAra racyo parapadameM, bhadarata jyoM borAyo re||1|| tana dhana svajana nahIM hai tere, nAhaka neha lagAyo re| kyoM na tajai bhrama cAkha samAmRta, jo nita saMtasuhAyo re // 2 // aba hU samajha kaThina yaha narabhava, jinavRSa binA gamAyo re| te vilakheM maNiDAra udadhime, 'daulata' ko pachatAyo re||3|| are prANI ! tujhe aneka bAra samajhAyA, para tU bAra-bAra manA karane para bhI nahIM maantaa| dekha, satguru ko para-kalyANa kI bhAvanA meM ruci hai isa kAraNa tujhe tere hita kA upadeza diyA hai| viSayabhogarUpI nAga kI tUne sevA kI hai arthAt nAga-sarIkhe viSaile viSayoM meM ta lagA rahA hai aura aba bhI bAra-bAra unhIM meM rata hai| apane mUla svarUpa ko bhUla karake tU para meM Asakta hokara zarAbI kI bhA~ti naze meM bahaka rahA hai| ___yaha tana, ye svajana kucha bhI tere nahIM haiM, tU vyartha hI meM inase moha kie hue hai| isa moha ke bhrama ko chor3akara tU saMtajanoM ko suhAvanA laganevAlA Atma.. hitakArI upadezarUpI amRta kA pAna kyoM nahIM karatA ! ___ aba bhI samajha le ! yaha manuSya bhava atyaMta durlabha hai / ise tUne dharma-sAdhana ke binA yU~ hI ga~vA diyA aura aba bhI ga~vA rahA hai / daulatarAma kahate haiM ki jaise samudra meM maNi-ratna ko DAlakara phira use pAne ke lie bilakha-bilakhakara, du:khI hokara pachatAnA hI par3atA hai, usI prakAra tU bhI pchtaayegaa| hAraka = varjana, manA krnaa| 182 daulata bhajana saurabha
Page #205
--------------------------------------------------------------------------
________________ ! : a A u * ai au ka ga gha ca bhajana 9. aba mohi jAna parI 2. 3. ari raja rahasa hanana prabhu arhana 4. are jiyA jaga dhoge kI TATI 5. aho nemi jinapa 6. sAta girirAja vijJAya, dhana bhAga yAga 7. Aja maiM parama padAratha pAyo pariziSTa bhajana anukramaNikA apanI sudhi bhUli Apa, Apa duHkha upAyo 8. Atama rUpa anupama adbhuta 9. Apa bhrama vinAza Apa Apa jAna pAyo 10. ApA nahIM jAnA tUne kaisA jJAnadhArI re 11. uraga suraMga - nara Iza zIza 12. aisA mohI kyoM nahiM adhogati jAve 13. aisA yogI kyoM na abhaya pada pAve 14. aura sabai jagadvaMda miTAvo 95. aura sabai na kudeva suhAne 16. kabadhauM mile mohi 17. kuMthana ke pratipAla 18. kumati kunAri, nahiM haiM bhalI re 19. guru kahata imi sIkha bAra- bAra 20. ghaDi ghaDi pala-pala china china - daulata bhajana saurabha - 21. candrAnana jina candranAtha ke 22. cali sarikha dekhana nAbhirAya ghara 23. cita ciMtake cideza kaba 24. cidrAya guna suno 25. cinmUrati dugadhArI kI 26. cetana aba dhari sahaja samAdhi krama pRSTha saMkhyA saMkhyA 39 103 2 110 60 87 . 74 76 105 129 13 110 113 957 25 35 55 57 40 41 35 24 54 154 5 42 59 116 43 117 56 53 82 81 75 80 163 89 48 34 59 87 172 61 173 80 75 122 120 111 118 183
Page #206
--------------------------------------------------------------------------
________________ 116 115 97 143 54 76 34 118 42 57 82 69 102 49 68 104 73 108 27. cetana kauna anIti gahIre 28. cetana te yA hI bhrama ThAnyo 29. cetana yaha budhi kauna sayAnI 30. chAMData kyoM nahiM re 31. choDi de yA budhi bhorI 32. jagadAnandana jina abhinandana 33. jaba ta~ Ananda janani dRSTi parI bhAI 34. jama Ana acAnaka dAbaigA 35. jaya jaya jaga bharama 36. jaya jina vAsupUjya zivaramanI ramana 37. jaya ziva kAminI-keta vIra 38. jaya zrI RSabha jinandA 39. jaya zrI vIra jinendra candra 40. jaya zrI vIra jina vIra jina 41. jAU~ kahA~ taja zaraNa tihArI 42. jAnata kyoM nahi re 43. jina chavi terI yaha 44. jina chavi lakhata 45. jina baina sunata morI bhUla bhagI 46. jina rAga-dveSa tyAgA 47. jinavara Anana bhAna nihArata 48. jinavANI jAna sujAna 49. jiyA tuma cAlo apane deza 50. jIva tU anAdi se bhUlyo ziva gailavA 51. jJAnI aisI holI mcaaii| 52. jJAnI jIva nivAra bharama tama 53. tuma suniyo zrI jinanAtha 54, tU kAhe ko karata rati tana meM 55, tohi samajhAyo sau-sau bAra 56. tribhuvana AnandakArI jina chavi thArI 57, thArA to baiNA maiM saradhAna ghaNo cha 58. dIThA bhAgana taiM jinapAlA 59, dekho jI AdIzvara svAmI 96 142 17 25 19 27 44 62 88 130 104 125 102 152 23 33 119 175 107 159 tha da 15 23 4866 184 daulata bhajana saurabha
Page #207
--------------------------------------------------------------------------
________________ 38 __45 46 52 63 64 2028 108 160 20 121 177 37 50 120 176 11 18 10 60. dhana dhana sAdharmIjana milana kI gharI 61. dhani mani jinakI lagI lau ziva aura nai 62. dhani muni jina yaha bhAva pichAnA 63. dhani muni nija Atama hita kInA 64. dhyAna kRpANa pAni gahI nAsI 65. na mAnata yaha jiya nipaTa anArI 26. nAtha mohe tArata kyoM nA 67. nija hita kAraja karanA bhAI 68. nita pIjyo dhIdhArI 69. nipaTa ayAnA tUne ApA nahIM jAnA 70. nirakhata jinacandravadana 71, nirakhata jinacaMda rI mAI 72. nirakhata sukha pAyo jina mukhacaMda 73. nirakha sakhI RSina ko Iza 74. nemi prabhu kI zyAma varaNa 75. padyA sadma padmA pada padmA 76. pArasa jina carana nirakha 77. pAsa anAdi avidyA morI 78. pyArI lAgai mhAnai jina chavi thArI 79. prabhu thArI Aja mahimA jAnI 80. bhaja RSipatti RSabheza 81. bhavina saroruha sura bhari guNa 82. bhAkhU hita terA, suni ho mana merA 83. mata kIjyo jI yArI ghina geha deha 84. mata kIjyo jI yArI ye bhoga bhujaMga 85. mata rAco dhI-dhArI 86, mana-vaca-tana kari zuddha bhajo jina 87, mAnata kyoM nahiM re, he nara sIkha sayAnI 88. mAna le yA sikha morii| 89, merI sudha lIje RSabha svAma 90. mere kaba kaivA dina kI sugharI 91. mero mana aisI khelata horI 92. maiM Ayo jina zarana tihArI 89 131 122 178 95 140 94 139 84 124 86 127 daulata bhajana saurabha
Page #208
--------------------------------------------------------------------------
________________ 180 83 123 58 93. maiM harakhyo nirakhyo mukha tero 94. mohir3A re jiya 15. mohI jIva bharama tama taiM nahiM 16. mohe tAro jI kyoM nA 97. rAci rahyo para mAMhi la 98. lakhA jo yA jiya bhaure kI bAta 99. lAla kaise jAoge 100. vAmA ghara bajata badhAI 101. vAri ho badhAI yA zubha sAjai 102. viSayoM dA mada bhAnai 103. vaMdo adbhuta candra vIra za 104. zivapura kI Dagara samarasa sauM bharI 105. zivamaga darasAvana rAvaro darasa sa 106, sakala jJeya jJAyaka tadapi 107, saba mila dekho helI mhArI 108. sAMvariyA ke nAma japana teM 109, sudhi lIjo jI mhArI 110. suna jina baina zravaNa sukha pAyo 111. suno jiyA ye satguru kI bAteM 112. sau-sau bAra haTaka nahIM mAnI 113. hama to kabahu~ na nija guNa bhAye 114. hama to kabahu~ na nija ghara Aye 84 171 100 115 68 158 16 24 72 107 29 40 100 124 112 148 182 168 164 71 106 116. hamArI bIra haro bhavapIra 117, he jina! tere maiM zaraNai AyA 118. he jina! tero sujasa ujAgara 119. he jina! merI aisI budhi kIje 120. he tribhuvana tArI ho jina jI __101 92 162 137 122. he mana terI ko kuTeva yaha 123. he hitavAMchaka prANI re 124. ho tuma zaTha avicArI jiyarA 93 138 186 daulata bhajana saurabha