________________
જૈન અગ.
તા. ૧૬-૧-૧૯૩૯.
વિદ્વાનની દ્રષ્ટિયે–જૈન દર્શન. ન રહે એટલું જ નંહિ પરતુ હક્યમાં એક પ્રકારનો
અપૂર્વ આનંદ ઉત્પન્ન કરે છે. Jainism_Jain religion is an extremely ' અહિંસા– આજપણુ અહિંસાની શકિત પૂર્ણ પણે જાગૃત ancient religion independent of other faiths. છે. જ્યાં કહીં ભારતીય વિચારો યા ભારતીય સભ્યતાએ પ્રવેશ lr is of great importance in studying the કર્યો છે. ત્યાં સદૈવ ભારતનો આજ સદિશ રહ્યો છે. આ તે ancient philosophy and religious doctrines સંસારમતિ ભારતના ગગનભેદી સંદેશ છે. મને આશા છે of India.
-ૉ. હર્મન જેકબી. અને મારે એ વિશ્વાસ છે કે પિતૃભૂમિ ભારતના ભાવી જેન નં-જૈન દર્શન ઘણીજ ઉંચી પંકિતનું છે. ભાગ્યમાં ગમે તે થાઓ પણ ભારતવાસીઓને આ સિદ્ધાંત એનાં મુખ્ય તત્વો વિજ્ઞાન શાસ્ત્રના આધાર ઉપર રચાએલાં સદૈવ અખંડ રહેશે” છે એવું મારું અનુમાનજ નહિ પણ પૂર્ણ અનુભવે છે. જેમ
–ોર્વેજીયન વિદ્વાન છે. સ્ટીનને. જેમ પદાર્થ વિજ્ઞાન આગળ વધતું જાય છે, તેમ તેમ જૈન સ્યાદ્વાદ-સ્વાદાદ એકીકરણનું દ્રષ્ટિબિંદુ અમારી હામે ધર્મના સિદ્ધાંત સિદ્ધ થતા જાય છે.
ઉપસ્થિત કરે છે. શંકરાચાર્યે સ્યાદ્વાદ ઉપર જે આક્ષેપ કર્યો –ઇટાલીયન વિદ્વાન ડો. એલ. પી. ટેસીરી. છે તે મૂળ રહસ્યની સાથે સંબંધ રાખ નથી એ નિશ્ચય તવજ્ઞાન-નિપક્ષપાત રીતે કહેવું જોઈએ કે જેન છે કે-liાવધ દ્રષ્ટિબિંદુઓ દ્વારા નિરીક્ષણ કર્યા વગર કોઈ ધર્મનું તત્વજ્ઞાન, તેની ધર્મ અને નીતિમિમાંસા, તેનું કતા. વસ્તુ સંપૂર્ણ સ્વરૂપે સમજવામાં આવી શકે નહિં આ માટે કર્તવ્ય શાસ્ત્ર અને ચારિત્ર વિવેચન ઘણું ઉચ્ચ શ્રેણીનાં છે.
સ્વાદ્વાદ' ઉપગી તથા સાર્થક છે. મહાવીરના સિદ્ધાંતમાં જૈન દર્શનમાં અધ્યાત્મ, મેક્ષ, આત્મા અને પરમાત્મા પદાર્થ
બતાવેલ સ્યાદ્વાદને કેટલાકે સંશયવાદ કહે છે એ હું નથી વિજ્ઞાન તેમજ ન્યાય વિષે સ્પષ્ટ વ્યવસ્થિત અને બુદ્ધિગમ્ય
માનતે. સ્વાદ્વાદ સંશયવાદ નથી, કિન્તુ તે એક દ્રષ્ટિબિંદુ વિવેચન જેવામાં આવે છે. જેન તત્વજ્ઞાન એટલું ઉંડું. મહત્વનું
અમને મેળવી આપે છે. વિશ્વનું કેવી રીતે અવલોકન કરવું અને તુલનાત્મક દ્રષ્ટિએ અલેખાએલું છે કે મધ્યસ્થ દ્રષ્ટિથી જ
વિ. જોઈએ એ અમને શિખવે છે. વાંચનાર અને અભ્યાસ કરનારને તે સંપૂર્ણ લાગ્યવિના કદિ
–ો. આનંદ શંકર બાપુભાઈ ધ્રુવ: | (અનુસંધાન પૃષ્ઠ ૪ ઉપરથી )
- મુકિત-વસમાધિળદુઃવત્રામાવાસવૃત્તિટુ વૃક્ષો મંડળના ચોપડા મેજુદ છે. જુના બીલ પણ છેજ. કપાસીનું
fહ મોક્ષ
'નાયિક નામ હેવાથી નથી તે એ જગા તેમની અંગત તેમ એ परमानन्दमय परमात्मनि जीवात्मलयो हि मोक्षः । જમપર ચાલતી કાર્યવાહી તેમની ખાનગી. એ સર્વ વસ્તુને
- ત્રિદ્રષ્ટિ વિશેષ એક કરતાં વધુવાર સ્ફોટ તમારી સન્મુખ કરાયા છતાં જ્યારે अविधानिवृतौ केवलस्य सुखज्ञानात्मकात्मनोऽ આજે તમે ઘેડે ચઢયા છે, ત્યારે મંડળે પણ એનો યથાર્થ
वस्थानं मोक्षः।
વૈદાનિક સામનો કરવાને નિર્ણય કર્યો છે. એ પાછળ ફના થવાનું “પણ” લીધું છે અને ન્યાય કરી પાસેથી નહિં પણ, એ સ્થાનના
પુરુષ0 રોઝાવસ્થાને મોક્ષદા સાંખ્ય સાચા માલિક એવા જૈન સંઘ પાસેથી મેળવવાનો નિર્ધાર वीतरागजन्मादर्शनाद् नित्यनिरतिशय सुखाविर्भावात्
મોક્ષ : | જે યુગમાં રાજવીઓની સતા પણું હાલી ઉઠી છે ત્યાં
कृत्स्नकर्मक्षयो हि मोक्षः।
જેન તમારી શ્રીમંતાઈની લીલું ઘડીભર સાંખી શકાય તેમ નથી. સ્વયસેવકે પિતાના મુરબ્બીઓ સામે ઝંઝાવાત ઉભો કરવા
–સંચિત. રાજી નથી એટલે હજુપણુ ચક્ષુ બોલી સાચી સ્થિતિ નિહાળે. કદાચ પ્રેમેધાનમાં વસનારને ભાડુતી મંત્રીની નજરે જોનાર શ્રી. મહદયમુનિજી કાળધર્મ પામ્યા. પ્રહસ્થ તે ભૂલ કરે પણ વાળકેશ્વરના ગ્રહસ્થ કે જે પિતાની
- દાદર (મુંબઈ) મુકામે પાસ વદ ૪ સોમવારની રાત્રીના જાતને એક સ્વયંસેવક તરિકે જાહેર કરે છે, ખારાકુવાની પેઢીના
લગભગ સવાબે કલાકે પંન્યાસજી મહારાજ શ્રી રિદ્વિમુનિજીને મકર કે જેમની મંડળ પ્રત્યેની લાગણી છુપી નથી, અને પ્રશિષ્ય મુનિરાજ શ્રી મહાદયમુનિજી કાળધર્મ પામ્યા છે. પાટી શ્રીયુત મણિભાઇ તે કોંગ્રેસમેન અને સ્વયંસેવકેના સખા વદ ૫ મંગળવારે બપોરે એક વાગે તેઓ શ્રીની ભવ્ય સ્મશાન ગણાય છે તેઓ કાં ભુલે છે? શામાટે હાથે કરીને આગ
યાત્રા પાલખી (માંડવી) માં પધરાવીને કાઢવામાં આવી હતી. પ્રગટાવે છે?
અને દાદરના હિંદુ સ્મશાન ભૂમિની એક ખાસ જગા ઉપર સ્વયંસેવક મંડળને આપ ગૃહસ્થો ઓળખતા નથી? તેઓ શ્રીના મૃતદેહને ચંદનથી અની સંસ્કાર કરવામાં આવ્યું જે એ સત્યજ હોય તે મંડળે પિતાના એકે એક સભ્યની હતે. સ્મશાન યાત્રામાં મુંબઈ શહેરમાંથી તેમજ પરાઓમાંથી આહુતિ લાલબાગના દરવાજે આપી મંડળની ઓળખ આપ. મોટી સંખ્યામાં માનવ મેદની ઉલટી પડી હતી. આ પ્રસંગે વાને કઢનિશ્ચય કર્યો છે, એ નિતરૂં સત્ય પણ સ્મૃતિમાં રાખશે. જીવ છોડાવવામાં આવ્યા હતા તેમજ બીજી ઉપજ સારી થઈ હતી. લે.– સ્વયંસેવક.
લી. વાડીલાલ જેઠાલાલ શાહ
ભાદી
