________________
તા. ૧૬-૬-૧૯૩૯.
જૈન યુગ.
સાધારણ પિયાગી સંસ્થા આજે જે સમાજ
ટાળાતંત્રમાંથી પ્રજાતંત્ર ઘડવું સહેલું નથી-તેમાં વળી પક્ષા નો પ્રકાશ.
પક્ષીના ઝેર ઉમેરીને આપણે વતી રહેલી અંધાધુંધીને વધુ પ્રજાતંત્રવાદી સાવ નિઃસ્વાર્થ હવે જોઈએ. તેણે પોતાના ગાઢ ન બનાવીએ. અગર પોતાના પક્ષની દ્રષ્ટિએ નહિ પણ સમસ્ત પ્રજાના વ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્યની મને કિંમત છે. પણ માણસ મળે તંત્રની દ્રષ્ટિએ બધું વિચારવું જોઈએ, બધાં સ્વપ્નાં ઘડવાં સામાજીક પ્રાણી છે તે ન ભૂલવું જોઈએ. સામાજીક પ્રગતિની જોઇએ. ત્યારેજ સવિનય ભંગનો તે અધિકારી બને છે. કોઈ જરુરિયાતને અતિરે બંધબેસ્તા થવાનું શીખતાં શીખતાંજ પિતાની માન્યતાઓ છેડે કે પિતાની જાતને દબાવે એમ હું તે આજની સ્થિતિએ પહોંચે છે. નિરંકુશ વ્યકિત સ્વાતંત્ર્ય નથી માગતે. નર પ્રમાણિક મતભેદ આપણા કાર્યને હાનિ એ જંગલના પશુને જીવન નિયમ છે. આપણે વ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્ય કરે એમ પણ નથી માનતે. પણ તક સાધુ-પણું, ઝવંચના અને સામાજીક અંકુશ વચ્ચે મધ્યમ માર્ગ કાઢતાં શીખ્યા અથવા તે થાગડ થીગડ સમાધાની જરૂર હાનિ કરશે. જે છીએ. સામાજીક અંકુશેને આખા સમાજના કલ્યાણના તમારે જુદા પડમેજ છુટકે હેય તે તમારા મતભેદ તમારી હિતની દષ્ટિએ છાપૂર્વક સ્વીકાર કરવામાંજ વ્યક્તિને હાડોહાડની માન્યતાઓને નિદર્શક છે, માત્ર પિતાના પક્ષની તેમજ સમાજને અસ્પૃદય રહેલે છે. પ્રતિષ્ઠા વધારવા ખાતર જેલું સગવડિયા બૂમરાણુ નથી એ (હરિજન બંધુ)
મહાત્મા ગાંધીજી. વાતની પૂરી ખાતરી અને કાળજી તમને હેવી જોઈએ. આપણું પ્રજાતંત્ર અત્યારે અંદર અંદરના ઝગડાએથી ગુંગ- શ્રી મહાવીર વિદ્યાલયના સંચાલકોને વિનંતિ, ળાઈ રહ્યું છે. આપસના કજીયા આપણને છિન્નભિન્ન કરી
વિદ્યાર્થીઓને છે યા નોકરી મેળવી આપનાર રહ્યા છે. હિંદુ-મુસ્લીમ વચ્ચે, બ્રાહ્મણ અબ્રાહ્મણ વચ્ચે, કોંગ્રેસવાદી અને કોંગ્રેસવાદી વચ્ચે ઝગડા ચાલી રહ્યા છે. આ
ખાતાની આવશ્યક્તા.
– મુંબઈ જેવા શહેરમાં કોલેજમાં અભ્યાસ કરવા માટે ગામોના સંઘની વિનંતીઓ થાય છે તે-બીજઓ મોઢું સાધારણ સ્થિતિના જૈન વિદ્યાર્થીઓને શ્રી મહાવીર જૈન છુપાવીને ગામમાં પેસી જતાં હશે? આપને અમુક ગામે વિદ્યાલય એક ઉપયોગી સંસ્થા પુરવાર થઈ છે. પંદર અમુક શેઠીયા વાંદવા આવે છે તે બીજાને શું વેડીઆએજ વિદ્યાથીએથી શરૂ થયેલું આ વિદ્યાલય આજે જૈન સમાજના વાંદવા આવતા હશે? આપને જીવાભાઈ જેવા વાંદવા આવે છે લગભગ એકસેસ વિઘાથી એને પોતાને ત્યાં રાખે છે. તે બીજાને શું મુવાભાઈ જેવા વાંદવા આવતા હશે ? આપને તેઓને કોલેજના અભ્યાસ માટે જોઈતી તમામ સગવડ અને સેંકડે માણસે સામા લેવા આવે છે તે બીજાને શું સેંકડો સામગ્રી લોન દ્વારા પુરી પાડે છે અને દરેક વર્ષે વીસ પચીસ માણસે હાંકી કાઢવા આવતા હશે? આપનામાં જ્યનાદેથી વિદ્યાથીઓ આ વિદ્યાલયમાંથી જુદી જુદી જાતની ડીગ્રીએ લકે ગગન ગજાવી મૂકે છે તે બીજામાં લેકે ગધેડા ભુંકાવતા લઈ પસાર થાય છે. આવા વિવાથીઓએ અભ્યાસ પૂરો કરી હશે ? આપને લેકે એનાથી વધારે છે તે બીજાને શું ધેકાથી ડીગ્રી સહિત બહાર પડયા પછી તેમને જગ્યાએ ગોઠવી વધાવતા હશે? આપના ઠાઠથી સામૈયાં થાય છે તે બીજાના દેવા માટે એક ધ યા નોકરી મેળવી આપનાર ખાતાની શું તેથી સામૈયા થતાં હશે ? આપને વર ઘેડ નીકળે છે તે જરૂરી છે. બે કે, વીમા કંપનીઓ અને બીજા ઉદ્યોગમાં બીજાનો વર ખેડે નીકળતું હશે? આપનામાં સાંબેલા આવે લાગવગ ધરાવતા ગૃહસ્થ સાથે મહાવીર વિદ્યાલયના સંચાછે તે બીજામાં શું રાડાં લાવતા હશે ? આપનામાં વાજા લાવ્યાં લકેએ સીધે સંપર્ક સાધવે ધરે છે. તેમના સહકાર અને તે બીજામાં શું ડબલાં લાવતાં હશે ? – અપૂ.
લાગવગને લાભ લઈને ધીમે ધીમે આપણા વિદ્યાર્થીઓ વાંચકે ઝૂણીબે કે આ આખી પડી આવી ભગ્ય ઠેકાણે પડી જાય એવી જાતની વ્યવસ્થા થવાની ઘણી જરૂર ભાષા સમૃધ્ધિ (!) થી ભરી પડી છે કે જેના વધુ ઉતારે છે અને એ ફરજ શ્રી મહાવીર વિદ્યાલયના સંચાલકેની છે. પ્રગટ કરવા એ સમય અને શક્તિને દુર્ભય કરવા સમાન કારણ કે તેમાં ઘણા શ્રીમતે અને નાણાં શાસ્ત્રીઓ છે. છે. મતભેદ હોય પણ તેને આવી અશિષ્ટ ભાષામાં પ્રગટ તેઓમાં શેર બજારમાં ધીકતો ધંધો કરનારા છે તેમ તેના કરે તે સાચી સાધુતાને લાંછનરૂપ છે, અમે આ પુસ્તકની ડાયરેકટર પણ છે; મીલે, વીમા કંપનીઓ સાથે લાગવગ એકધારી કડક સમાલોચના લઈએ છીએ તેને અર્થ એ નથી ધરાવનાર પણ છે; સોલીસીટર બેરીસ્ટર પણ છે. આવા કે- શ્રી રામવિજયજી પ્રત્યે અમને સંતોષ છે. શ્રી રામ- સભ્ય ની લાગવગ મેળવી શકાય, તેમની પાસે વારંવાર સહવિજયજી મહારાજની લગભગ દરેક કાર્યવાહીથી આ લેખક કાર માટેની માંગણી કરાય તે વિદ્યાલયમાંથી બહાર પડતા ને મત ભેદ છે. તેમજ આ પુસ્તકના ૧ થી ૪ વિદ્યાર્થીઓને તુરતમાં ઠેકાણે પાડી શકાય. બીજી મેને ભાગોમાં દર્શાવેલી ઘણી બાબતે વિચારણીય પણ છેજ. દાખલા આપણી સામે પડેલ છે. એવાં ખાતાઓ જયાં જયાં પણ તેથી એલફેલ લખવું–બોલવું તે સાચો રાહ નથી. હવે તેને અનુભવ લઈ લાગવગ ધરાવતા અને તેમાં સેવાભાવે વલી લેખક મુનિ તેમના ગુરૂ શ્રી સાગરાનંદસૂરિ માટે જે રસ લેનારા ભાઈઓના સહકારથી આવું એક ઉપગી ખાતું બેફાટ વખાણ કરે છે તે શ્રીમદનું-આંતર-બાહ્ય જીવન પણ ખેલવાની જરૂરીઆત પ્રત્યે હું શ્રી મહાવીર વિદ્યાલયના વીસમી સદીની જૈન જનતાથી અજાણ નથી. તેથી શ્રી કુંવરજી સંચાલકેનું ધ્યાન ખેંચું છું. અને તેઓ આ દિશામાં કઈ કાકાના શબ્દોમાં-લેખક મુનિને વિનવીએ કે-લેખનની દિશા વહેવારું પગલું ભરી વિદ્યાથીઓના આશીર્વાદ મેળવશે એવી આપજ ફેર એ વધુ હિતાવહ છે.
આશા રાખું છે.
– મણિલાલ કે. શાહ.
