________________
જેન યુગ.
તા. ૧-૭-૧૯૩૯.
DI
જેન યુગ.
ઘર ફૂટે ઘર જાય!
પવિત્ર સિધa: રાત્રીનારા િરાષ! દgs: અભાવે શ્રદ્ધાથી પ્રેરાઈ, થતાં દેરી સંચાર મુજબ રતામાત્ર તે, પ્રતિમાકુ વિધિઃ | ખેંચાય છે. એમાં કેટલાક તરુણેના ધાર્મિક- સામાજીક
- સિનિ લિવા મંતવ્યો અને એ પાછળના આચરાએ જબર અર્થ-સાગરમાં જેમ સર્વ સરિતાઓ સમાય છે તેમ સંક્ષોભ પિદા કર્યો છે. એ તરુણ વર્ગની સીધી દોરવણું હે નાથ ! તારામાં સર્વ દ્રષ્ટિએ સમાય છે, પણ જેમ પૃથક હેઠળ થતાં કાર્યોમાં કે ઉપાડવામાં આવતી નવી જનાપૃથક સરિતાઓમાં સાગર નથી દેખાતે તેમ પૃથક પૃથક
એમાં સમાજને માટે ભાગ શંકાની નજરે જુવે છે. દષ્ટિમાં તારું દર્શન થતું નથી.
અરે એમાં ચેક અધર્મ નિહાળે છે! ભલેને પછી એ તણે કેન્ફરન્સના કાર્યક્રમની વાત કરતાં હોય અથવા તો તેમનું કથન લાભદાયી હોય.
આવા ડહોળાયેલા વાતાવરણમાં કેન્ફરન્સ કેમ ચુપ
બેઠી છે? કેમ અધિવેશન ભરતી નથી ? કેમ નિષ્કયતા તા. ૧-૭–૩૯.
શનીવાર
સેવે છે ? એવા પ્રશ્નો ઉપસ્થિત કરવા કરતાં સાચું કહી DISDICIS CIC
દેવું ઘટે કે એ કરી શું શકે ? અને કરવા ધારે તે પચરંગી મંતવ્ય ધરાવનાર સભ્ય સમૂહમાં એ કેવી
જાતને એકધારો કાર્યક્રમ નિયત કરે? A House, divided against itself, falls dow. એ આંગ્લ કહેવત અત્યારની ભારત વર્ષની કાર્યવાહી સમિતિમાં આગેવાની કરનાર, જાણીતા પરિસ્થિતિને બરાબર લાગુ પડે છે. જ્યારે જરૂર છે સભ્ય અને આગેવાને પોતાના માદરે વતનમાં કંઇ જ સંગીન અને એકધારા એકયની, ત્યારે પ્રજા જાત લાગવગ ધરાવતા નથી એ નિતરૂં સત્ય નિહાળ્યા પછી જાતના દળોમાં વહેંચાઈ ગઈ છે. એની મુખ્ય લડતનું અધિવેશનની કે કોઈ બીજી ત્રીજી વાતે કરવા કરતાં ધ્યેય ભુલાવા માંડ્યું છે અને અરસપરસના મત સીધે રાહ તે એ છે કે ચલાવાતી કાર્યવાહીને નવેઆગળ આવી એનું સ્થાન લેવા માંડયા છે. છતાં દેશના સરથી વિચાર કરો અને એમાં સંગીન સુધારો કરે. સદભાગ્યે એક વિભુતિ દર બેઠા છતાં એ તરક અહર્નિશ જે એમ કરવામાં સિદ્ધાંત ભંગ કે માન હાનિ જેવું ધ્યાન આપ્યા કરે છે અને ગાડી પાટા પરથી ઉતારી લાગતું હોય તે ખુલ્લા દિલે એકરાર કરી રાજી ખુશીથી જવાનો સંભવ જણાતા તરતજ પ્રકાશ ફેંકે છે. જો કે ખસી જઈ જેઓ શિથિલતા ખંખેરી, કાર્ય ધપાવી શકે આજે એ અનુભવી અને સિદ્ધ હસ્ત નેતાના નવા પ્રકાશ તેવાના હાથમાં સુકાન સોંપી દેવું. બાકી જે પાણીએ સામે ૫ણું બેલગામ વાધારાનું વહન શરૂ થયું છે. મગ ચઢે તેમ ન હોય તે પાણીને મેહ રાખવો છતાં જનતાના મોટા ભાગનું માનસ એ નેતાગીરીમાં એથી કંઈજ લાભ નથી. કેવળ એમાં અકર્મણ્યતાને નિશ્ચળ છે.
વધારો થવાનો. રહી સહી પ્રવૃત્તિઓ પણ મૃત્યુમુખમાં જૈન સમાજને આ કઈ દીર્ધદશી આગેવાન હ મલ્યો નથી એ કમભાગ્યની વાત છે. સમાજને માટે ભાવનગરના ડેડલક પરથી વિચાર કરતાં એટલું ભાગ ત્યાગી સંસ્થા પ્રત્યે બહુમાન ધરાવે છે એટલે તે સ્પષ્ટ સમજાય છે કે કેન્ફરન્સના બંધારણમાં ગુટયા જે એ સંસ્થા તરફથી પ્રગતિને લગત-અશ્રુટ સંગઠનને છે એ કરતાં પણ આપણી કાર્યવાહી સામે ના પસંદગી લગતે જો-કેઈ કાર્યક્રમ રજુ કરવામાં આવે તે અવશ્ય વધુ છે. વર્તમાન કમિટિને મોટે ભાગ કેન્ફરન્સને સમાજ એ ઝીલે આજની વિષમ દશા જોત જોતામાં એક સામાજીક સંસ્થા માની, એ દ્વારા સામાજીક સુધારા ભૂસાઈ જાય. થોડા ઉદ્દામવાદી યુવાનને એમાં રસ ન કરવા ચાહે છે અને એમાં રાજ્યની મદદ વધાવી લેવાના પણ પડે અને એ સામે વિરોધના સુર કહાડે તેપણ મતનો છે જ્યારે મુંબઈ બહારના ઘણુ સ ઘા કેફેએની અસર નગારખાનામાં તંતડીના અવાજ સમ નિવડે. રન્સને એક ધાર્મિક સંસ્થા માની, એની મારફત પણ હ દિન કયાં? એ શ્રમણ સંસ્થામાં જાત
2. ધર્મના કાર્યો વ્યવસ્થિત થાય એમાં અત્યાર સુધી જાતના મતભેદ છે. પાંચસો સુભટનું દ્રષ્ટાન્ત દેનારા એ
ભેગવી રહેલા હકકો જળવાય અને રાજ્યની ડખલ ન મહાત્માઓ તેજ દ્રષ્ટાન્ત રૂપ થઈ પડયા છે. પોતે
વેઠવી પડે એમ ઈચ્છે છે. ત્રીજી સત્તાના કાયદા કરતાં આંકેલા વર્તુળની બહાર દ્રષ્ટિપાત કરવા જેટલી તેમને
પરસ્પરની સમજુતીથી કામ થાય એવું મોટા ભાગનું કુરસદ નથી ! દ્ર-શેત્ર-કાળ-ભાવ સમા ઉમદા સૂત્ર
મંતવ્ય છે. એને મન તીર્થના સવાલમાં- સાહિત્યના પર નજર કરવાનું મૂકી, કેવળ પિતે દેરેલા “પ્રભાવ
ઉદ્ધારમાં-પલ્લીવાળ–સરાક આદિના પ્રશ્નોમાં અને એવા નાના મનગમતે ચીલે ચાલી રહ્યા છે! એ સંસ્થાના
બીજા સંખ્યાબંધ રચનાત્મક કાર્યોમાં કે જેમાં ધર્મની વિવિધ રંગી ઉપદેશે લગભગ ઘણુ ખરા સંઘોમાં
દ્રષ્ટિ મુખ્ય ભાગ ભજવતી હોય છે જે કોન્ફરન્સ ઉપાડે ભાગલા પાડી નાંખી, અકર્મણ્ય સ્થિતિ પેદા કરી છે.
અને શ્રમણ-વર્ગને સહકાર શોધવા પ્રયાસ સેવેતા આમ જનતાને માટે ભાગ ધર્મ-અધર્મ તત્વ-અતત્વ
આજે એને ચોતરફથી સંગીન સાથ મળે. બાકી એ કે સારું ખોટું જાતે પિછાની શકે એવી શકિતના
( અનુસંધાન પૃ. ૪ ઉપર)
ઉદ્દામવાદી યુવા જોત જોતામાં એક સમાન કમિટિની સામે ના પસંદગી
