________________
તા. ૧૬-૪-૧૯૩૯.
જેન યુગ.
દષ્ટિ તેવી સૃષ્ટિ.
પ્રસંગે વિવિધ કાર અક મત એ મગ ને
અને મા સ્થા નાંગમાં
નામ
નોધલ છે.
શ્રી વીર જયંતિને સાર– મૂકવામાં આવે છે આ સત્ય પણ હળવા વિનંદ માટે કોઈ
ભાઈ માડું ન લગાડે એ વિનંતિ છે.
શ્રી. મેહનલાલ ચોકસી:-મરીચીના ભાવમાં મહાવીર દેવના જીવે જે ગેત્રમદ કર્યો હતો તેથી અનંત સંસાર વધાર્યો
છે એ જાણીતી વાત છે. આ વાત અત્યારે પણ લાગુ થાય સંસ્કૃતમાં એક સુભાષિત છે કે એક વસ્તુન-જુદા જુદા
છે. અમે શ્રીમાલી, અમે પરવાળ, અમે એશવાલ વિગેરે વિચારવાળા નિરખે છે અને પોતાની કલ્પના પ્રમાણે તેને
અહંભાવમાં સાર નથી! માની લે છે. આ માટે ભાષામાં પણ કહેવત છે કે, “ સુથારનું મન બાવલીયે.” પ્રસિદ્ધ ઉકિત પણ વદે છે કે થથા gિ
શ્રી. મણીલાલ જેમલભાઈ –મને તે જણાય છે કે તથા ઇ મતલબ કે-એકજ બાબતને ભિન્ન ભિન્ન રંગના આપણા બાળકે જ્યાં સુધી નિર્બળ રહેશે-કસરત નહિં કરે ચશ્માં ચડાવીને જોવાથી તે ચીજ ભિન્નરંગી દેખાય છે.
ત્યાં સુધી સમાજને અભ્યદય થવાનું નથી. માટે આપણી એવુંજ લગભગ પ્રત્યેક બાબત માટે હોય છે.
કસરતશાળાને બરાબર લાભ લેવા જોઈએ! આ વખતે શ્રી વીરજયંતિ મહોત્સવ ગેડીજીના ઉપાશ્રયમાં
શ્રી. રાજપાળ મક વોરા-અહિંસા મૂર્તિ શ્રી મહાઉજવાયા હતા. તેમાં કેટલાક વકતાઓએ જે ભાષણો કર્યા વીર ઉપર આજે માંસાહારને જે આક્ષેપ મૂકાય છે એ જૈન હતાં તેની સવિસ્તર નોંધ તો મેં નથી રાખી, પણ જે યાદ સમાજ જ નીભાવી લ્ય. રંગુનમાં જઈને તપાસે તે માલુમ છે તે ઉતારવા યોગ્ય હોઈ અને રજુ કરું છું શ્રી વીર જમ પડી કે બુદ્ધદેવ ઉપર આક્ષેપ કરવાથી હુલડાની પરંપરા પ્રસંગે વિષે બોલતાં પણ વકતાઓના મનને તાગ તેમના ચાલી રહી છે. ગૃહસ્થ, આમ કહીને હું તમારી લાગણીને વચનમાંથી લઈ શકાય છે, તે અસંગત કે અયોગ્ય એવા ખારી રીતે ઉશ્કેરવા નથી માગતો પણ શ્રી ભગવતીજીમાં છે એમ લખવાને અત્ર આશય નથી પણ વકતાનું ખાસ અને શ્રી સ્થા નાંગમાં લખ્યું છે કે શુદ્ધ આહાર દેવાથી ગાથા માનસ દર્શાવવા સર્વેના શબ્દોમાંથી થોડા થોડા ઉતારા અત્રે પની રેવતીએ દેવાયુ અને તીર્થકર નામ કમ બાંધેલ છે.
– તે પછી ત્યાં માંસાહાર સંભવે જ કેમ? (અનુસંધાન પૃષ્ટ ૨ ઉપરથી) એ ભાવનાનું તીક ભાન એ ગુજરાતની અસ્મિતા એ બી. વાડીલાલ જેઠાલાલ: જૈન ધર્મ જેવા વિશાળ અસ્મિતા હેમચંદ્રાચાર્યની કલ્પનામાંથી પ્રગટી બ્રહ્માના માનસ ધર્મમાં શ્રી સંકુચીતતા પ્રવેશી છે? જેને વિના મંદિરમાં માંથી સરસ્વતી પ્રગટી હતી તેમ.
કોઈએ આવવું નહીં એવા પાટીયા તુરતજ ઉપાડી લેવા જોઈએ! માંસ અને દારૂને નિષેધ-અમારી ઘેરણા કરાવી એમણે
શ્રી. લલુભાઈ દીપચંદ ઝવેરી:-શ્રી મહાવીરે નૈતિક વિશિષ્ટતાને અદભુત રંગ પૂર્યો. અને સાહિત્ય શાસ્ત્ર હિંસા પ્રરૂપી છે તે પૂર્ણ રીતે સમજવાની જરૂર છે. સમાજે ને વિદ્યાની એમણે સંધરેલી સમૃદ્ધિ વડે શિવે તે મહિય. ઉછેરેલી જીવદયા મંડલીએ આજે જીવદયા દિન રાખેલ છે. કારાની કલ્પના રંગી, પાટણને ગુજરાતનો આત્મા કરી પાયું અને તેને અંગે સાંજે દિવાન બહાદુરને પ્રમુખપણા નીચે પણ હેમચંદ્ર માત્ર કલિકાલસર્વજ્ઞ નહોતા. એણે વિદ્યાના જવા: એક સભા રાખી છે તેમાં સૌ પધારજો! અથાગ જ્ઞાનને વલવી કૃતિઓ રચી. એણે ગુજરાતીઓને શ્રીમાન પ્રીતિ વિજયજી મહારાજ:-પંચાશકચ્છમાં સંસ્કૃત સાહિત્યમાં સ્થાન અપાવ્યું. એ મુત્સદીઓમાં ઘુમ્યા શ્રી હરીભદ્રસૂરિજી અને ટીકાકાર શ્રી અભયદેવસૂરિજી કહે છે અને રાજયાધિકાર પર નૈતિક સત્તા બેસાડી. મહત્વાકાંક્ષાથી કે -આજના દિને વરઘડે કાઢવામાં કલ્યાણદિનની ખરી ઉછળતા ગુજરાતની મહત્તાને શબ્દદેહ આપે. પણ એ ઉપરાંત સાર્થકતા છે. સુરિસમ્રાટે અમદાવાદમાં પાંચે કલ્યાણકના દિને એ મહત્તાને કલ્પનાજન્ય અપૂર્વતાને એણે એપ ચઢાવો. વડાની યોજના કરી છે તે શું મુંબઈ તે કામ નહીં કરે ? જ્યારે એ સદગત થયા ત્યારે ચાલુની જાગીર અલોપ થઈ
લિ. એક વકતા-શ્રોતા. ગઈ. વિજયી સેનાઓનું વિશ્રામસ્થાન અદષ્ટ થયું. વીસ્તા, સંસ્કાર ને સામર્થ્યથી શોભતી લેકસમૂહની ક૯૫નામાંથી એક
આત્મીય એક્તા. અને અવિયેજ્ય ગુજરાત બહાર પડ્યું.
આત્મીય એકતા જ સ્ત્રી પુરૂષના જીવનને આદર્શ હે આ અંતરના શબ્દો નથી સુચવતા કે કપિત ઘટે. અને એ વિચાર સમન્વય કરતાં શીખવું જોઈએ. આર્ય મંજરીના પાત્ર સામે ઉભા કરાયેલા હેમસુરિ કઈ રમણીમાં જે સેવા પરાયણતા અને સ્વાર્પણ ભાવના હોય છેઅન્ય હોવા ઘટે અથવા તે એ જાતના ચિત્રણમાં સાચેજ પતિ સાથે તદરૂપ થવાની ભાવના હોય છે–તે ભાગ્યેજ બીજે દેષ છે? પણ આજે એ ચર્ચા ભૂતકાળને વિષય બની કયાંક નજરે પડશે કોણ કહે છે આર્ય શ્રી પીડિત છે? છે. પ્રાયશ્ચિત થઈ ચુકયું છે. હેમચંદ્રસૂરિના દર્શન શાષિત છે ? દબાયેલી છે? કચડાયેલી છે ? જ્ઞાનપૂર્વકનું-સમજયથાર્થરૂપે કરાય છે એટલે હવે તે એ વિભુતિના પૂર્વકનું સ્વાર્પણ એ આદર્શ અતિ ઉત્તમ છે. માતૃભૂમિની કિંમતી ખજનાને દેશકાળની જરૂરીયાત પ્રમાણે સ્વાંગ ખાતર હોમાઈ જવું એનું નામ માતૃભૂમિની ગુલામી નથી. અપી વિશ્વના ચોકમાં ધરી દેવાના આવશ્યક કાર્ય તેમ પત્ની પતિની પાછળ પિતાનું સ્વત્વ ભૂલે એને પરવશતા પાછળ લાગી જવાની જરૂર છે. પુનઃ એ પ્રાચીનપુરીને કહેવી એ નરી મૂર્ખાઈ છે. એમાં સ્ત્રી જાતિની સેવા પરાયણતાની વિદ્યાનું કેન્દ્ર બનાવી દેવાની પળ આવી ગઈ છે.
અને સ્વાર્પણની ભાવનાની હાંસી છે.
(વીર દયાળદાસ.)
