________________
કલ્યાણ : ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર : ૧૯૫૮ ૩૧ :
| ડે દૂર ગયા પછી વૃદ્ધ તાપસે કહ્યું: “આ છે, એ જાણ્યા વગર તને આ અંગે કશું કહી શકું નદીના કિનારે મેં મહાદેવીને મૂર્શિત અવસ્થામાં નહિ. તું મારી સાથે આવ.. મહાદેવીને મળી લે, જોયા હતા અને ત્યારપછી હું એમને મારા આશ્ર- બાળકને જોઈ લે... ! મહાદેવી તો સતી છે પિતાના મમાં લઈ ગયો હતો. મહાદેવી સગર્ભા હતા... સ્વામીને કોઈ દોષ મનમાં રાખ્યો પણ નથી... પરંતુ કપાયેલા હાથ વડે તેઓ પોતાના બાળકને છતાં તે શું ઈચ્છે છે, તે જાણવું જોઈએ.” ઉછેર કેવી રીતે કરી શકે, એ ભયના કારણે તેઓએ
“ભલે. આપની સાથે ચાલું છું” શ્રીદતે કહ્યું. મૃત્યુના ખોળે જવું, એવી ઈચ્છા પ્રગટ કરી...”
ડીવાર પછી બંને આશ્રમમાં પહોંચી ગયા.... મહાત્મન .... પછી શું થયું ?”
એક કુટિરના પ્રાંગણમાં જ કલાવતી પોતાના “મેં મારી એ ધર્મકન્યાને સમજાવી. સંસારમાં બાળકને મેળામાં લઈને બેઠી હતી અને વૃદ્ધ દાયણ આવી રીતે સામાન્ય માનવીઓ મરણને શરણ થાય; સાથે વાતો કરતી હતી. પણ વિશેષ માનવો આવું મરણ કદી ન ઈછે. કલા
કલાવતીનું ધ્યાન આ તરફ હતું નહિં, પણ વતી તે સતી હતી. એણે પ્રકૃતિ સામે સંગ્રામ ઉભો
શ્રીદત્ત જોઈ શકો કે મહાદેવી ખૂબ જ પ્રસન્ન છે, કર્યો, પિતાના નિર્મળ સતીત્વને કસોટીએ ચડાવ્યું
અને તેના બંને કાંડાં હતાં તેવાં જ છે. અને સતીત્વને તાપ પ્રકૃતિ ઝીલી શકી નહિં. કલાવતીના બંને કાંડાં પ્રાપ્ત થઈ ગયાં...”
વૃદ્ધ તાપસે નજીક આવતા કહ્યું: “પુત્રી, આમ તે મહાત્મન !”
જે. આ અતિથિને ઓળખે છે ? હું સત્ય કહું છું.. વસ, સંસારની તમામ
કલાવતીએ શ્રીદત્ત સામે નજર કરી. નજર કરતાં શક્તિ કરતાં સતીત્વની શક્તિ અજોડ છે. ઈકને પણ જો તે પ્રસન્ન વદને બોલી ઉઠી:” હુ શ્રીદત્ત ભાઈ! એકવાર ધરતી પર પછાડવો હોય, સૂર્યને પિતાના તમે આ વનમાં ક્યાંથી ?” હાથમાં લે હેય કે વાયુને સ્થિર બનાવવો હોય... શ્રી દત્ત નજીક આવ્યો. નમસ્કાર કરીને બોલ્યા: આર્યાવર્તની સતી નારી એ બધું કરી શકે છે. લાવ. મહાદેવી ! “છેલ્લા ચાલીશ દિવસથી હું ને મહારાજ તીના ચરણોમાં પ્રકૃતિ ઝકી ગઈ અને ભગવાનની આપને શોધી રહ્યા છીએ... આજ અમારા ભાગ્ય અપાર કૃપાથી કલાવતીના ઉછરંગમાં એક તેજસ્વી ખૂલી ગયાં અને આપને જોઈ શકયા.” પુત્રરત્ન પ્રાપ્ત થયું.”
કલાવતીએ શાંત સ્વરે કહ્યું: “મહારાજ શું પુત્ર જન્મ થયો ?” હર્ષથી શ્રીદત્તના નયને કુશળ છે.” સજળ બની ગયાં હતાં.
એ તે આપ એમને જોશે એટલે ખબર “હા વત્સ, પુત્ર અતિ તેજસ્વી, રૂપવાન અને પડશે. એમના હાથે થઈ ગયેલા અપરાધ પછી સ્વસ્થ છે. સવા મહિના ઉપરનું બાળક છે, પરંતુ શરીરને ચિંતાએ સાવ નિર્બળ બનાવી દીધું છે.. નજરે જેવાથી એમ જ લાગશે કે બાળક છ દિવસ અને રાત તેઓ કેવળ આપનું જ ચિંત્વના ભાસનું છે.”
કર્યા કરે છે; જે આપ ન મળી શક્યાં હતા તે તેઓ મહાદેવી અને બાળકના કુશળ સમાચારથી મને કદી પણ રાજધાનીમાં પાછા જાત નહિ અને...” ઘણે જ હર્ષ થશે. જે આપ આજ્ઞા કરે અને વચ્ચે જ કલાવતીએ કહ્યું ” ભાઈ, મહારાજના મારી સાથે પાછા ફરે તે પત્નીના દર્શન માટે ઝંખી હાથે કશે અપરાધ નથી થ... કર્મનું પરિણામ રહેલા મારા મિત્રને સાથે લઈ લઉં !” શ્રીદત્ત વિનય પ્રાણીમાત્રને ભોગવવું પડે છે.. અને જ્ઞાની માણસો ભય સ્વરે કહ્યું.
આવા પરિણામમાંથી જ કંઈક પામી શકે છે, મહાવૃદ્ધ તાપસે કહ્યુંઃ વત્સ, મારી પુત્રી શું ઈચ્છે રાજને તમે કહેજે કે મારી કોઈ ચિંતા ન કરે...
