________________ આગમસૂત્ર 1, અંગસૂત્ર ૧‘આચાર' થઈ લોકો વિવિધ શસ્ત્રોથી વાયુકાય-હિંસા કરતા વાયુકાય-હિંસા કરતા અન્ય અનેક જીવોની હિંસા કરે છે. સૂત્ર-૬૦ તે હું કહું છું - જે ઉડતા જીવ છે તે વાયુકાય સાથે એકઠા થઈને પીડા પામે છે. જેઓ આવા સંઘાતને પામે છે. તે જીવો પરિતાપ પામે છે અને મૃત્યુ પામે છે. વાયુકાય-હિંસામાં પ્રવૃત્તને હિંસાદિ ક્રિયા કર્મબંધનું કારણ છે તેનું જ્ઞાન નથી. જેમણે આ શસ્ત્ર સમારંભનો ત્યાગ કર્યો છે તેઓ વાયુકાય હિંસાના પરિજ્ઞાતા છે. આ પ્રમાણે પરિજ્ઞા અર્થાત્ વિવેક કરીને મેઘાવી મુનિ વાયુજીવોની હિંસા સ્વયં ન કરે, બીજા પાસે ન કરાવે અને હિંસા કરનારને અનુમોદે નહીં. જેમણે આ વાયુશસ્ત્રના સમારંભને પરિજ્ઞાત કરેલ છે તે જ મુનિ પરિજ્ઞાતા કર્મા એટલે કર્મબંધના હેતુઓને જાણનાર, તેનો ત્યાગ કરનાર વિવેકી મુનિ છે” છે. તેમ હું કહું છું સૂત્ર-૬૧ આ વાયુકાય તથા બીજા કાયોની હિંસા કરનારને જાણો. જે આચારમાં રહેતા નથી તેવા શાક્યાદિ આરંભને જ વિનય કહે છે. આવા સ્વચ્છંદાચારી, વિષયાસક્ત અને આરંભરક્ત જીવો કર્મબંધનો સંગ કરે છે. કર્મ બાંધે છે.) સૂત્ર–૬૨ તે સંયમરૂપી ધનથી યુક્ત છે, જે સર્વ-પ્રકારે બોધ અને જ્ઞાનયુક્ત આત્મા ન કરવા યોગ્ય પાપકર્મ ન કરે. આ પાપકર્મને જાણીને મેઘાવી સાધુ છ જવનિકાયની હિંસા સ્વયં કરે નહીં, બીજા પાસે કરાવે નહીં, કરનારને અનુમોદે નહીં. જેણે આ બધા છ જવનિકાયશસ્ત્ર સમારંભ જાણ્યા છે, તે જ “પરિજ્ઞાતકર્મા” એટલે કે કર્મબંધના હેતુઓને જાણનાર અને તેનો ત્યાગ કરનાર વિવેકી મુનિ છે. એમ હું તમને કહું છું. શ્રુતસ્કંધ-૧-ના અધ્યયન-૧-નો મુનિ દીપરત્નસાગરે કરેલ અનુવાદ પૂર્ણ મુનિ દીપરત્નસાગર કૃત “(આચાર)” આગમસૂત્ર ભાવાનુવાદ Page 14
