________________
છઠું
ધર્મામૃત (૩) વિચારશક્તિ પર પડદે કેમ પડે છે? -
મનુષ્ય વિચાર કરવાની પૂરેપૂરી શક્તિવાળે રહેવા છતાં, તેની એ વિચારશક્તિ પર કેવી રીતે પડદો પડી જાય છે, તે દર્શાવવા માટે જૈન શામાં મધુબિદુંનું દષ્ટાંત આપવામાં આવ્યું છે.
એક મેટું વૃક્ષ છે, તેની ડાળે મધપૂડે બાઝેલે છે અને તેમાંથી મધનાં કેટલાંક બિંદુઓ નીચે પડી રહ્યાં છે. એક મનુષ્ય તે જ વડ વૃક્ષની વડવાઈ ઉપર લટકી રહ્યો છે અને થોડી થોડી વારે પડતાં તે મધના બિંદુઓને સ્વાદ લેતાં મનમાં બેલી રહ્યો છે કે “અહા! કેવું સુંદર મધ છે!” - હવે તે વખતે એક દેવ વિમાનમાં આવીને કહે છે કે
અરે મનુષ્ય! તું આ શું કરી રહ્યો છે?” તે વખતે પેલે મનુષ્ય જવાબ આપે છે કે “મધને સ્વાદ માણી રહ્યો છું.'
પેલો દેવ કહે છે–પણ તારી હાલત અતિ કઢંગી છે. તું જે ડાળી પર લટકી રહેલ છે, તેને બે જબરા ઊંદર વગર અટકયે કાપી રહેલા છે અને નીચે મોટે કૂવે છે. તેમાં ચાર મોટા સાપ મેં ફાડીને તાકી રહેલા છે ! એટલે તું થેડી જ વારમાં નીચે પડીશ અને તે સાપ તને ગળી જશે. અરે ! તું જરા થડ તરફ તે જે, આ મદેન્મત્ત હાથી પિતાની વિશાલ શુંઢમાં ઝાડના થડને લઈને જોરથી કંપાવી રહેલ છે. અને તેથી મધપૂડામાંથી ઊડતી મધમાખીઓ ચારેય બાજુ તારા શરીર ઉપર ફરી વળી છે. શું તને તેનું દુઃખ પણ નથી થતું? માટે તું જરા પણ વિલંબ કર્યા વિના મારા વિમાનમાં બેસી જા. હું તને બચાવવા માટે જ આ છું.”
