________________
શ્રી પ્રવચન પરીક્ષાનુવાદ ભાગ-૧
૨ ૨૯ ઉર્ધ્વગતિએ ચંદ્રથી માંડીને નવમા રૈવેયકના જે વિમાનના પ્રસ્તર છે તેને ઓળંગી જઈને સર્વાર્થ સિદ્ધ વિમાનમાં દેવપણે ઉત્પન્ન થયા.”
હવે આ સૂત્રની અંદર નવમહિનાના પર્યાયવાલા ધન્યર્ષિ કહ્યા છે અને એકાદશાંગને ધારણ કરનારા કહ્યાં છે. અને તેથી કરીને શ્રુત વ્યવહારને સંલગ્ન એવો યોગઅનુષ્ઠાન (નો કાલ નહિ હોવાથી) વાળા ન સંભવે.
આ નવ માસના કાલની અંદર યોગના અનુષ્ઠાનનો અસંભવ હોવાથી. તેમજ તિવાસ પરિણા ઇત્યાદિ પાઠમાં કહેલાં પર્યાયની પ્રાપ્તિનો પણ અસંભવ હોવાથી : તેથી કરીને જેવી રીતે અહિયા
ના અધિકારમાં પર્યાય પ્રાપ્તિનો અભાવ હોતે છતે સમગ્ર એકાદશાંગીનું અધ્યયન કહ્યું તેવી રીતે યોગાદિના અભાવમાં પણ સમજી લેવું. અથવા આગમ વ્યવહારી દ્વારા બીજો કોઈક યોગ વિધિ કરાવ્યો હોય. પરંતુ તે શ્રુતવ્યવહારીને તે માર્ગનું અનુકરણ કરવાનું નહિ. એ પ્રમાણે તાત્પર્ય જાણવું. | ગાથાર્થ–૧૧૧ |
હવે આગમ વ્યવહારની અપેક્ષા, શ્રુતવ્યવહારીઓને યુક્ત નથી. અને તેની અપેક્ષામાં દોષ જણાવે છે. - न तहा सुअववहारी, तयविक्खे अण्णहोवएसिज्जा।
वेसाघर चउमासं, सीसं संभूअविजयब ॥११२॥
જેવી રીતે આગમ વ્યવહારીવડે કરીને શ્રત ભણાવાયું હોય તેવી રીતે તેની અપેક્ષાએ એટલે કે–આગમવ્યવહારની અપેક્ષાવાલો શ્રત વ્યવહારી ન થાય, જો એમ ન હોય તો એટલે આગમ વ્યવહારની અપેક્ષાએ શ્રુતવ્યવહારી ચાલતો હોય તો સંભૂતિવિજયની જેમ શિષ્યને વેશ્યાને ઘરે ચોમાસાનો આદેશ આપે. એટલે કે આગમ વ્યવહારી એવા સંભૂતિ વિજયસ્વામીએ શ્રી સ્થૂલભદ્રરવામીને કોશાના ઘરે ચોમાસાનો આદેશ આપ્યો. તેવી રીતે શ્રુતવ્યવહારીને પણ આદેશ આપવાની આપત્તિ આવશે. અને તે વાત કોઈને પણ સંભવિત નહિ બને. અર્થાત્ શ્રુતવ્યવહારીને આગમવ્યવહારની અપેક્ષાએ ચાલવાનું નથી અને આગમ વ્યવહારી શ્રુત વ્યવહારીના શ્રુતની અપેક્ષારહિત છે. હવે ફરી પણ શ્રી મહાનિશીથસૂત્રમાં અપ્રામાયને સ્થાપવાની ઇચ્છાવાલો શંકા કરે છે કે –
नणु जह महानिसीहे, उवहाणविही तहा न अन्नत्थ ।
कत्थवि दीसइ तेणं, हविज अपमाणमम्हाणं ॥११३॥
વાદી શંકા કરે છે કે જેવી રીતે શ્રી મહાનિશીથસૂત્રમાં ઉપધાનવિધિ જણાવેલ છે તેવી રીતે બીજા કોઈપણ ઠેકાણે દેખાતી નથી. તે કારણથી અમારે શ્રી મહાનિશીથસૂત્ર અપ્રમાણ છે. // ગાથાર્થ–૧૧૩ | હવે તેના ઉત્તરમાં જણાવે છે કે –