________________
શ્રી પ્રવચન પરીક્ષાનુવાદ ભાગ-૧
तम्हा जं संहरणं, चरिए निअमेण संगईघडणं ।
વૈવાળવુાં, વીરં ત્તિસના
સૂત્તિ૫૧૦૨
તેથી કરીને પૂર્વે કહેલા મહાવીરચરિત્રને વિષે ‘ગર્ભસંહરણ'નું જે જણાવવું છે તે પૂર્વાપર સંબંધને યોગ્ય છે. પૂર્વાપર સંબંધ કયો? તે કહે છે કે દેવાનંદા બ્રાહ્મણની કુક્ષિમાં અવતરેલા એવા શ્રી મહાવીરદેવને ત્રિશલાએ જન્મ આપ્યો. એ અસંગતિ થાય છે. કારણ કે જેની કુક્ષિમાં અવતર્યા હોય તે જન્મ આપે. એ અહિં થયું નથી. એટલે એ વિસંગતિ દૂર કરવા માટે ગર્ભ સંહરણની વાત કહેવી એ યુકત અને આવશ્યક છે. ।। ગાથા-૧૦૨ ।।
હવે ‘રાજ્યાભિષેકમાં પણ એમ હો' તેવી પારકાની શંકાને દૂર કરતાં કહે છે.
वं रज्जभिसे, भयणा भणिआ य तेण तक्कहणे । तेणोभयंणपि कल्लाणगववएसेण रहिअंति ॥ १०३ ॥
✩ ૩૫૩
રાજ્યાભિષેકમાં તે પ્રમાણેની અસંગતિ નથી થતી. તેથી કરીને રાજ્યાભિષેકનું વર્ણન કરવામાં ભજના જાણવી. અને તેથી જ કોઈક ઠેકાણે પણ છત્તરાસાદે અને કોઈક ઠેકાણે પંચ ઉત્તરા સાદે કહેલું છે. તેથી કરીને ગર્ભસંહરણ અને રાજ્યાભિષેકએ બન્ને કલ્યાણકના વ્યપદેશથી રહિત છે. || ગાથાર્થ-૧૦૩ ॥
હવે ફ૨ી પણ અધિક ઉત્સૂત્રની વાત જણાવે છે.
रयणीपोसहिआणं, सामइअं सुवणऽणंतरं भणिअं । जिणवल्लहेण विहिणा, सुत्ते सामईअं न हवे ॥ १०४॥
રાત્રિ પોસહ લીધેલાને નિદ્રા પૂરી થયા બાદ જિનવલ્લભ વડે કરીને સામાયિક દંડકોચ્ચાર આદિ વિધિ કહેલી છે. તે આ પ્રમાણે :-‘તો રાગપરમગામે ક્રિળ ફરિયાવહિયં ડિમિત્ર सक्कत्थएण चेइए वंदिअ पुव्वं व पोत्तिं पेहिअ नमुक्कारपुव्वं सामाइअसुत्तं कड्डिअ संदिसाविअ सज्झायं कुणइ, जाव पडिक्कमण वेलत्ति ॥'
પ્ર. ૫. ૪૫
ત્યાર પછી રાત્રિના છેલ્લા પહોરે ઊઠીને ઈરિયાવહિયં કરીને શક્રસ્તવ વડે ચૈત્યવંદના કરીને પહેલાં મુહપત્તિ પડિલેહીને નવકાર પૂર્વક સામાયિક સૂત્ર ઉચ્ચરે અને ‘સંદિસાહુ’ આદિ આદેશો માંગીને પ્રતિક્રમણની વેલા થાય ત્યાં સુધી સ્વાધ્યાય કરે.' એ પ્રમાણે પૌષધવિધિ પ્રકરણમાં જિનવલ્લભે કહેલું છે. આ વાતમાં તેઓ ઉક્તિ જણાવે છે કે જે કારણે સૂઈ ગયેલા આત્માને સામાયિક ન હોય અને જો સામાયિક કરીને સૂએ તો તે સામાયિક રહિતનો થાય. એ પ્રમાણે । ગાથાર્થ-૧૦૪
હવે જિનવલ્લભે કહેલી યુક્તિને દૂર કરતાં થકાં જણાવે છે કે