Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ thI yazavanya jaina graMthamALA dAdAsAheba, bhAvanagara, phona : 0278-2425322 3004846. -labdhisUrIzvarajI jaina granthamAlAyAH navama-pupam caitanyavAda -- vyAkhyAtA : pUjyapAda vyAkhyAnavAcaspati AcAryadeva zrama vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAjanA paTTaprabhAvaka AcArya zrImada vijayalakSmaNarIzvarajI mahArAja, prakAzaka : ke. ema. hImatalAla-kehApuravALA tarasthI bheTa prata 1000 ] prathamavRtti | [ vi. sa. 2008 Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ citanyavAda. caitanyavAda Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ : : : : : | gItArtha koNa? pUrvakALanI A vAta che. eka nagarImAM eka AcArya mahArAja ! padhAryA. temanuM jJAna agAdha hatuM. zarIre joradAra hatA. haMmezAM ziSyone apramattapaNe vAMcanA ApatA hatA. TakA mATe pAchaLa pATiyAne paNa upayoga nahatA karatA. e ja nagarImAM ceDA vakhata pachI bIjA AcArya mahArAja padhAryA, jeo utsarga-apavAdanA jANa hatA, jambara vidvAna hatA. teo paNa ziSyone avirata vAMcanA ApatA hatA, paNa zarIre bahu joradAra nahetA jethI pAchaLa TekA mATe pATiyAdine upayoga karatA hatA. jeo zarIre joradAra hatA, Teka mATe pATiyAdine paNa 1 upaga nahatA karatA e samartha AcAryadevane eka zrAvake pUchayuM: ke "gurudeva ! Apa te pATiyAdine upayoga nathI karatA, bIjA AcArya te kare che." tarata AcArya mahArAje jaNAvyuM "bhAI e zarIre kamajora che. pATiyAdine upayoga kare emAM jarAya vAMdho nathI. huM ke | te zarIre joradAra chuM eTale mane kaMI enI jarUra nathI." pitAne utkarSa batAvA khAtara ema paNa kahI zakate-are ! e AcArya te zithila che, AvA che, tevA che; paNa ema bIjA | AcAryanI niMdA na karatA e AcArya kare che te paNa barAbara che, huM karuM chuM te paNa barAbara che. A AcAryazrInA kathanane sAmA mANasa para kevI ajaba prabhAva paDe e vicArI leje. mATe ja zAstrakAro AvA AcAryane gItArtha kahe che. bIjAne yena-kena utArI pADavAnI vRtti e adhamatta che. basa je che te ame ja chIe; bIjAmAM te kaMI nathI. A AvA che, te tevA che. AvA agItArtho pitAne ukartha batAvI bIjAne utArI pADI zAsanane chinnabhinna karI nAMkhe che! zrIkIti? Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ sthaLa-bhUlezvara lAlabAgana, upAzrayane vizALa haila [ muMbaI) samaya-vi. saM. 2006 pAsa vada 12 ravivAra, savAranA nava, tA. 15-1-00 vyAkhyAtA-pUjyapAda parama zAsanaprabhAvaka vyA. vA. AcAryadeva zrImad vijayalabdhisUrIzvarajI mahArAjanA paTTAlaMkAra samartha vidvAna pU. pA. AcAryadeva zrImad vijayalakSmaNasurIzvarajI mahArAja, bhUmikAkAravidvAna munirAja zrI kItivijayajI mahArAja viSaya-caitanyavAda" caitanyavAda ' pU. munirAja zrI kIrtivijayajI ma.nI. bhumiksa AtmavAda bhUlAtuM jAya che - priya sajajane! AjanA jAhera vyAkhyAnane viSaya caitanyavAda" rAkhavAmAM AvyA che. caitanyavAda eTale AtmavAda pAme AtmAnI vicAraNA. ApaNe A Arya deza e dharmapravRAna deza che, dharmane mAnanAre che, AtmAne mAnanAro che, paNa atyAre ApaNane ethI ulaTuM ja jovA maLaze. Aje bhautika vAda-jaDavAda Dagale ne pagale-kUdake ne bhUsake jyAM AgaLa vadhI rahyo hoya tyAM AtmAnI vicAraNA kyAMthI sUjhe? bAhyapadArthonA vikAsamAM-jaDa-pudgala visamAM Ajane mAnavI Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 4 ) caitanyavAda peAtAnA prANa pAtharI rahyo che--AvA kaparA kALamAM AtmAnI vicAraNA karanArA keTalA ? Aje A dezamAMthI AtmAnI vicAraNA bhUlAI rahI che. A Arya dezamAM, anAya dezanI chAyA khUba ja prasarI cUkI che. pAzcAtya saskRtie A saMskRtine bhAre dhakko paheAMcADyo che. kevaLa jaDavAdanI pAchaLa duniyA ghelI banI che. jaDavAdamAM jaDa jevA banelA AtmAe pariNAme AtmAne adhogatinA paMthe ghasaDI rahyA che. mAtra cAoNka darzanavALA ja AtmAne mAnatA nathI. AtmAne kAie banAnyeA nathI temaja AtmAnA kIya nAza thavAnA che ema paNa nathI, ana ta bhUtakALa vahI gayA ane anaMta bhaviSyakALa Avaze paraMtu AtmA bhUtakALamAM paNa hatA, vartamAnamAM che ane bhaviSyamAM paNa raheze. AtmA e amara che. anAryAM AtmAne mAnatA nathI. A dezanA tamAma danakAre AtmAnA astitvane svIkAre che, mAtra eka ja evuM darzana che ke-je AtmAnA astitvanA InakAra kare che. e cArvAkadarzanavALA paMcabhUtanuM pUtaLuM che, ema kahI, AtmAnA asvIkAra kare che. paNa AtmA pratyakSa che. eka ziSye peAtAnA gurune eka prazna karyAM-gurudeva ! Apa AtmA AtmA karA che paNa AtmA kayAM dekhAya che? jagatanI tamAma vastuo ApaNI AMkhe dekhAya che paNa AtmA DhekhAtA nathI mATe AtmA nathI. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda gurue ziSyane samajAvavA ziSyane AjJA karI-jA celA, eka pyAlAmAM dUdha bharIne laI Ava. celo vicAre che-gurujI zuM dUdhamAMthI AtmA batAvavAnA che? cele gaye ane satvara dUdhane bharelo pyAlo gurudeva samakSa teNe hAjara karyo. gurudeve ziSyane jaNAvyuM bela! A zuM che? ziSya javAba vALya-gurudeva! A dUdhathI bharele khyAle che. gu--ThIka, huM tane e pUchuM chuM ke A dUdhamAM ghI che ke nahIM? ziSya-jI hA. A dUdhamAM ghI che. guru-tyAre batAva ghI kayAM che? kema dekhAtuM nathI ? ziSya-gurudeva! dUdhane jyAre jamAvavAmAM Ave tyAre dahIM bane ane tema karyA bAda tene ravaiyAthI valavIe te mAkhaNa nIkaLe ane pachI tAvIe te ghI thAya. gu--tyAre bheLA, AtmA paNa tevI ja rIte pratyakSa che. paNa jyAre AtmAmAM tame sthira thaze, tatvajJAna dvArA mathana karaze ane jyAre vAstavika jJAna pragaTa thaze tyAre AtmA paNa pratyakSa mAluma paDaze, paNa manane sthira karyA vagara, duniyAnI kuvAsanAthI haTyA vagara, vAstavika jJAna pragaTa thayA vagara AtmA zI rIte dekhAya? tethI AtmA nathI ema mAnavuM e bhUlabhareluM che. huM ke? e vicAra karIne thAya che? huM e zabdaprayoga Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitavA ( 6 ) je mAtmAne siddha kare che. pATa ke thAMbhalAne mArA, kUTA, kApA te te cIsa pADI zakaze kharA ! ane ApaNane jarAka kAMTA vAge che te hAyavAya karI mUkIe chIe ema kema ? e hAyavAya karanAra kANu e ja AtmA. zrI rAyapaseNI sUtramAM paradezI rAjAnuM varNana Ave che. e paradezI rAjA pahelA mahAnAstika hatA. kevaLa pudgalAna'dI hatA. ezaArAma ne bhAgavilAsamAM gaLADUba DUbelA hatA. AtmA, paramAtmA ke paralAkane e nahAtA mAnatA. AtmA che ke nahIM? enI khAtrI karavA teNe aneka akhatarAo-prayAgA karyAM hatAM. koI gunegAranA zarIranA kakaDe kakaDA karyAM" paNa AtmA na dekhAyA. eka cArane phAMsInI sajA pharamAvI, phAMsI ApatA pahelA tenuM vajana karyuM -phAMsI ApyA pachI pAchuM vajana karyuM chatAMya vajanamAM jarAya pheraphAra thaye nahi tethI mAnyuM ke AtmA nathI. AtmA jevI cIja jo hAya te vajanamAM phera kema na thAya ? jyAre citrasArathI nAmanA dharma grasta mahAmatrInA sa'saLathI zrI kezI gaNadhara bhagavAna maLyA tyAre tenI sadhaLI zAnuM nirasana thaI gayu ane evA to e cUsta mahAzrAvaka ane che ke pAtAnI rANI sUryakAMtA jhera Ape che chatAMya tenA pararAya na karatA samabhAve vedanA sahIne, tyAMthI kALa kasai sUkSmabha nAmanA mahaddhika deva bane che. ApaNane paNa jo AtmAnI oLakhANa thaI jAya te janA pAchaLa je Aje gAMDA-ghelA banI AtmAnuM bhAna bhUlI, Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ pitAjA bebhAna banI mahAmUlA mAnava jIvanane veDaphI rahyA chIe tema na bane ane ema vyartha jIvana na gALatA, AtmAnA vikAsamAM jarAya pramAda ke ALasa na karatA, AtmA ke paramAtma padane meLave te mATe satata jAgRta raheta; mATe ja AtmAne zALAkhavAnI jarUra che. Aje jaDavAdanA akhatarA vadhI rahyA che. kahevAtuM vijJAna dinapratidina AgaLa vadhI rahyuM che. paNa emane keI AtmA taiyAra karI zake? AtmAne keIe banAvyuM nathI. AtmA traNeya kALamAM mojuda che, amara che. "" e keNa? huM ema-maDaduM kema nathI belatuM? huM e ja AtmatattvanI pratyakSa pratIti karAve che. je AtmA che, amara che ane traNeya kALamAM vidyamAna che. te pachI vartamAnanI ja mAtra TUMkI dRSTi rAkhI pAMca-pacIsa varSanI TUMkI jiMdagImAM pagalAnaMdI banI AtmAne vicAra sarakhoya na karavo. e keTalI ajJAnatA. kasturI mRga potAnI nAbhimAM-DuMTImAM karaturI hevA chatAM comera doDe che, sugaMdha-khuza mATe Ama-tema phAMphA mAre che tema AtmAmAM paNa anaMta jJAna-darzanAdi ratnone khajAne hevA chatAM eka kaMgAlanI jema A AtmA bhaTake che, caugatimAM AthaDe che, ne bhIkhArIveDA kare che. pitepitAnA svarUpane pIchANute nathI. pariNAme, durgatinI gharabhayaMkara pIDAne sAme che. aMtara viSe ratna bharyA, tene nahi tuM pheMdo, sukha kAja bAhira tuM bhame, pAmara banIne mUDhate; Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 8 ) caitanyavAda zuM mAruM zuM pAkuM, viveka e bhUlI gayA, puddagalAna'DhI banIne ADAavaLA AthayA... ApaNI zaktinA ApaNane khyAla nathI. eka TacalI AMgaLInA Terave AkhAya brahmAMDane DAlAvavAnI tAkAta A AtmAmAM che. kAcanA gharamAM pUrAyeluM kUtaruM-potAnA ja pratibiMbarUpa kUtarAone joine peAtAnI dazAnA khyAlanA abhAve phrAgaTa bhasI mare che. tevI ja rIte A AtmA paNu A jagatamAM mAruM-mAruM karIne mare che, vyartha jIvana pUru' kare che. eka aMgreje, manuSyanA AkhA zarIranI ki`mata phakta pANA e rUpIyA AMkI che ( muDadArUpa zarIranI ) jyAre janAvaranI ka'mata enAthI kaiguNI vadhI jAya che, kiMmata che AtmAnI. anAryAM AtmAne mAnatA nathI mATe te saMbadhI vicAra na kare e vAta judI che paNa ApaNe Aya chIe, AtmAne mAnIe chIe, dharmane mAnIe chIe chatAM tenA vicAra sarakhAya karatA nathI e bahu ja zAcanIya che. anAyAM, jaDavAdanA vikAsamAM prANa pAthare che. je kSaNavinazvara che enA mATe AkhIya jiM'AgI cAhAma kare che te je AtmA amara che, jenAthI sAcA sukhanI prApti thaI zake che, tenA mATe zuM prayatnanI jarUra nathI ? AtmAne oLakhI, jIvane ajavALI zAzvata sukhanA bhoktA aneA e ja eka abhilASA, have pU. gurudeva, A viSayane yuktipuraspara samajAvaze te sAMbhaLI, jIvanamAM utArI muktinA pUnitapaMthe sau prayANu kare. e ja abhyarthanA.... Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ ------ mA 5. pA. AcAryadevanuM pravacana. AjanA vyAkhyAnane viSaya caitanyavAda rAkhavAmAM AvyuM che. caitanyavAda kaho ke AtmavAda kaho, keI apekSAe eka ja che. AtmA-AtmavAda vagere zabda ghaNIvAra ApaNe belIe chIe jyAre caitanyavAda e zabda jarA na lAge te che; paNa viSaya na nathI. caitanyavAdane pratipakSIyavAda jaDavAda che. caitanyavAda paNa anAdine che, jaDavAda paNa anAdine che, duniyAmAM kaMI ja navuM nathI, jyAre varatumAM thaDe pheraphAra ke sudhArAvadhAre thAya tyAre te vastu navI kahevAya che tevI ja rIte jaDavAda ke caitanyavAda e kaMI na nathI. A bane vAda jUnA che, anAdinA che, eka paNa hatuM, jyAre je vAdanuM jora hoya tyAre te vAdane yuga kahevAya caitanyavAdanuM jora heya tyAre caitanyavAdane yuga kahevAya jaDavAdanuM jora hoya tyAre jaDavAdane yuga kahevAya. dareka kALamAM bane vAda hoya, caitanyavAda vadhAre che ema saMkhyAbaLathI te na kahevAya, kemake duniyAmAM moTI saMkhyA jaDapremInI ja hoya che, anAdi kALathI A silasile cAlu ja che. duniyAne meTo bhAga kAyama jaDapremI heya mATe saMkhyAbaLathI jaDavAdane yuga Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 10 ), ema nahIM paNa jyAre jagatamAM samaju gaNatA, DAhyA ane buddhizALI manAtAone paNa jaDavAdane prema vadhe, jaDanA vikAsamAM potAnuM sarvasva hemI de, AgaLa pAchaLane vicAra na karatAM kevaLa jaDamAM mazagUla bane, jaDa padArthone mukhya mAne ane caitanyavAdane, AtmAne tathA AtmavikAsanA sAdhanene gauNa gaNe tyAre e jaDavAdane jamAne kahevAya, ane jyAre caitanyane, AtmAne ane AtmavikAsanA sAdhanene mukhya gaNe, upAdeya samaje ane jaDapadArthone gINa samaje tyAre e caitanyavAdane jamAne gaNAya. matalaba je kALamAM, AbALagopALa sI keI AtmA ane AtmAnA guNonI kadara karatA hoya tevA kALane caitanyavAdane yuga kahI zakAya, paraMtu dareka kALamAM mukhyatAe athavA gaNitAe bane hoya che e cekTasa. suvarNayuga. suvarNayuga yAne je samaye senAnI relamachela hoya te suvarNa yuga kahevAya temaja jyAre suMdara cAritradhArI pavitra puruSanI moTI saMkhyAmAM vidyamAnatA hoya te paNa suvarNayuga kahevAya. A AryadezamAM bhUtakALamAM ane rAte suvarNayuga hatA. te kALe suMdara cAritravALA mahApuruSe meTI saMkhyAmAM vidyamAna hatA, nIti-sadAcAranuM sAmrAjya hatuM. nagarIo dhana-dhAnya ne raddhi-siddhithI bharapUra hatI. kaMIpaNa yuganA nAmanI prasiddhimAM samajadAra gaNatA purunI Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ (11) karaNI kAraNabhUta hoya che; kAraNa ke sAsa mANatA manuSyanuM kathana tathA temanI karaNa mujaba yuga kahevAya che Aje jamAne javAdane che. bele! Ajane yuga caitanyavAdane che ke jaDavAdane ? sabhAmAMthI-jaDavAdane Aje jamAne jaDavAdane che. dezanA sArA sArA gaNAtA samajadAra ne buddhizALI mANase paNa Aje mAtra A janmanI ja karaNImAM mAne che. teo kahe che ke-paraleka jevI cIja ja nathI. are ! paraleka ke punarjanmanI vAta vicAravAnI paNa emane purasada nathI. teo te kahe che ke A janmanI vAta paNa pUrI vicAravAne TAIma nathI te paraka ke paraja mane vicAra kayAre karIe? sArA samajadAra gaNAtAo A rIte jaDamAM ja racyApacyA rahe che, temAM keTalAke te AtmAne mAnatA paNa nathI mATe ja kahevAya ke-Aje jamAne jaDavAda che. Aje bhale jamAne jaDavAdane heya chatAM caitanyavAda nathI ema nahi, che, bhale gauNa che, chatAM che jarUra, caitanyavAdane sUrya Athamya nathI. jaDavAda ne caitanyavAda ane virodhI che. enA jhagaDAmAM vijya jarUra caitanyavAdane che, paNa jaDavAdanA A jamAnAmAM caitanyavAdane vijaya karavA mATe kamajorIne tilAMjalI ApavI paze, mAyakAMgalA anya nahi cAle, madanabI batAvavI paDaze, Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 12 ) caitanyavAda vakhate mAlamilkatanA mAha mUkavA paDaze. dharmanI zraddhAne TakAvavA mATe maraNIyA thavuM paDaze. caitanyavAda eTale AtmatattvanI vicAraNA. AjanA viSaya caitanyavAdanA che. caitanyavAda eTale zuM? caitanyavAda eTale AtmatattvanI vicAraNA, enI mAnyatA. AtmA che ke nahIM ? emAM ja moTo vAMdhe che. Aje duniyAnA samajI gaNAtA moTo bhAga jaDavAda tarapha kema jhuke che? tenuM eka ja kAraNa che ke-te AtmAne mAnatA nathI, paraleAkane paNa mAnatA nathI ane paraleAkane na mAnatA hovAthI karmane paNa nathI mAnatA ane karmane na mAnatA haiAvAthI puNya pApa vagere tattvAnA paNa inkAra kare che. kevaLa, ezaArAmamAM mazagUla rahevuM, khAvuMpIvu.moja majA karavI emAM ja teo sarvasva mAne che; mATe ja jaDanI pAchaLa teo marI phITe che. AtmA indriyagAcara nathI. AtmAnI tathA AtmAnA guNNAnI vicAraNA e che caitanya vAda-paNa AtmA che kayAM ? emAM pramANa zuM? AtmA nathI dekhAtA, nathI cakhAtA, nathI suMdhAtA, nathI saMbhaLAtA ke nathI sparzAtA, AtmAnA raMga dheALA che ke kALA, tenA svAda mIThA che ke khArA, enI gaMdha surabhi che ke durabhi, e suMvALA che ke kaThaNu ? tyAre zuM tenA guNaguNa avAja saMbhaLAya che, nA ! tyAre AtmA che emAM pramANu zu? eka ziSya gurune pUche che-gurujI AtmA mane batAvA www.umaragyanbhandar.com Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 10 ) te huM Apa je dhamarAdhananI vAta kare che te badhI ja mAnavA taiyAra chuM-paNa AtmA kayAM che e batAve. A viSayamAM pUrvanA vaktA munizrIe varNana karyuM che e ja viSayane jarA spaSTa rIte samajAvAya che. gurue ziSyanI pAse dUdhane khyAla maMgAvyuM ane ziSyane pUchayuM bola-A dUdhamAM ghI che? ziSe javAba Ape. hA gurujI, dUdhamAM ghI che. dUdhamAMthI ja ghI nIkaLe che. guru belyA-je dUdhamAM ghI che te dekhAtuM kema nathI? bele dekhAya che? tyAre ziSya javAba Ape gurujI, ema zI rIte dekhAya? jyAre dUdhane jamAvAya, tyArabAda levAya tyAre mAkhaNa nIkaLe ane mAkhaNane garama karavAmAM Ave tyAre ghI taiyAra thAya. gurujI bolyA-are celA! tyAre zuM AtmA ema ne ema vagara mahenate tAre je che. jyAre tame manane dharmasiddhAMta mujabanI kriyA ane dhyAnathI sthira karaze eTale jamAvaze ane samyaga jJAnanA ravaiyAthI maMthana karazo eTale AtmA ane AtmAnA guNe paNa tamane jaNAze, paNa A badhI mahenata ApaNe karavI nathI ane AtmAne nihALave che ema zI rIte bane ? eka phArasI kavie AtmAne AtmAnuM bhAna karAvavA mATe eka zeramAM kahyuM che. labhya banda carma banda Adi matalaba ke AtmAnuM nUra pragaTa karavA mATe he ziSya ! tuM jIbha baMdha kara, AMkha baMdha kara ane kAna baMdha kara, ane pachI AtmA je na dekhAya te mane hasa-matalaba mArI mazkarI karaje. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 14 ) caita ziSye te pramANe AMkha kAna dha karyAM ane gurujIne kahyuM-mane tA kaMi ja jaNAtu nathI. gurujI melyA te AMkha vagere vAstavika adha karyAM ja nathI, hA mAtra mIMcyA che. aMdha karavAnA matalakha jarA samaja. AMkha, kAna ane jIbhane enA vicAthI kheMcI le. zRMgAranA gItAmAM AnaMda Ave ane tiraskAranA zabdothI AtmA bhabhUkI uThe te samaja ke kAna aMdha karyAM nathI. A suzrvara ane A asura ema rAga dveSa thAya tyAM AMkha madha karI zI rIte kahevAya ? su Mdara sAjana maLe te ahvAhA ! kevI majA paDe che, kevA svAda Ave che! A sAruM, A narasu esa elIe chIe jarAka bhrUNamaraca AchA hAya, guMdA jevu' cIkaNuM zAka maLe te kevI dazA thAya che eTale jIbhane baMdha karI nathI, jIbhane jItI nathI paNa enA gulAma anyA chIe. A rIte AMkha, kAna, jIbhane tenA viSayathI vegaLI karAmatalaba-suMdara ane asuMdara viSayeAmAM samabhAvamAM rahe. indriyAne chatA te AtmA jaNAya. A pramANe viSayAne jItavAthI AtmA vItarAga ane che, ane AtmA jyAre kevaLajJAna pAme che tyAre AtmA AtmAne joI zake che. matalaba AtmAne sAkSAtkAra thAya che. AtmA arUpI che, arasI che, agaMdhI che, aspI che ane zabda vinAnA che, te AMkhathI dekhAya zI rIte ? nAsikAthI sudhAya zI rIte ? zarIrathI sparzAya kevI rIte ? ane kAnadvAza sA~bhaLAya paNa kevI rIte ? Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 15 ) ApaNI bahAranI indrio bahAranA guNone grahaNa kare che. mAdA guNa vagarane AtmA bAhondriyathI grahaNa thaI zake nahi. paNa hA, samajavA prayatna kare te AtmA marI pratyakSa thaI zake che jene mAnasa pratyakSa kahevAmAM Ave che. AtmA kevI rIte manathI pratyakSa che tenI samaja. kharI rIte ApaNane duniyAnI keipaNa vastu pratyakSa nathI paNa ene guNa pratyakSa che. jema ApaNe eka ghaDe je. e ghaDanuM zuM joyuM ? enI AkRti ane raMga raMga vagere guNe che. e zu na hoya te ghaDAne ApaNe pratyakSa kevI rIte karI zakIe? evI ja rIte AMdhaLo mANasa paNa ghaDAne sparzathI jANI zake che, sparzadvArA ghaDAnuM anumAna karI le che. AMdhaLAne sparzendriya dvArA sparzane pratyakSa thAya che. A sparza ane AkRti ghaDAnI ja che, ema samajIne A ghaDe che ema te mAne che. kharI rIte ghaDe pratyakSa nathI paNa ghaDAne guNa pratyakSa che. evI ja rIte dara paDelI sAkaranI gAMgaDI ane mIThAnI kaNIne jIbha upara mUkavAthI A sAkara che ane A mIThuM che, ema mANasa jANI zake che. tene pharaka AMkhathI samajAte nathI paNa jIbhathI jaNAya che. jIbha zuM grahaNa kare che? te vastune rasa. rasa e guNa che ane jIbhadvArA tene pratyakSa thAya che. te guNadvArA vastu paNa pratyakSa manAya che paNa kharI rIte vastu pratyakSa nathI paNa guNane pratyakSa thavAthI guNa vastunuM anumAna thAya che. A vAda che mATe sAkara che ane A svAda che mATe mIThuM che, ema jaNAya che. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 16 ). caitanyavAda nAsikAdvArA kastUrI, phUla vagere gaMdhavALI cIjonuM jJAna thAya che. kharI rIte nAka te gaMdhane grahaNa kare che eTale nAsikA dvArA gadha pratyakSa che ane gaMdhadvArA gaMdhavALI cIjonuM anumAna thAya che. ema sparzendriya sparzane pratyakSa kare che ane te dvArA sparzavALI cIjonuM anumAna thAya che. jema AMkha mIMcelIbaMdha karelI hovA chatAM makhamala AdinA sparzathI ApaNe jANI zakIe chIe ke A makhamala che, A rezama che, A kapaDuM che. temaja zabdane kAna pratyakSa kare che ane zabda zravaNathI zabdavALI cIjonuM anumAna thAya che. jema darathI zaMkhAdine zabda sAMbhaLIne ApaNe jANIe chIe ke A zaMkha vAge che, A tabalA vAge che vagere, vagere. paNa kharI rIte te kAna zadane ja pratyakSa kare che paNa anumAnathI zabdavALI cIjo pratyakSa jevI ApaNane jaNAya che. ema duniyAnI tamAma vastuomAM samajavuM. bAddhithI je je vastu pratyakSa thAya temAM te te vastuone guNa bahAranI IndriyethI pratyakSa che. te-te guNe dvArA te te guNavALI cIja anumAnathI ApaNane pratyakSa jevI mAlama paDe che. tyAre sAra e thaye ke duniyAnI tamAma cIjo ApaNane pratyakSa nathI paNa tenA guNa pratyakSa che ane guNa pratyakSa hovAthI guNI paNa pratyakSa manAya che. jema bahAranI indriyathI guNa pratyakSa thAya che tema manathI paNa guNa pratyakSa thAya che. jema sukha-jJAna vagere AtmAnA guNane ApaNe kAnethI sAMbhaLI zakatA nathI, AMkhethI joI zakatA nathI, nAkathI suMghI zakatA nathI, jIbhathI cAkhI zakatA nathI temaja sparzendriyathI spazI zaktA nathI; chatAM sukha-jJAna vagere guNe Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 17 ) ApaNane pratyakSa che-anubhavasiddha che. huM sukhI chuM, huM A vastune samajuM chuM, mane A vastunuM jJAna che. A pramANe anubhavasiddha, pratyakSa-A guNe jaNAya che. A pratyakSa kayuM thayuM ? mAnasa pratyakSa. A pratyakSane mAnasapratyakSajJAna kahevAmAM Ave che, kemake A guNe AtmA sivAya bIjAnA nathI tethI A guNa ApaNane pratyakSa thAya che tethI A guNene AdhAra AtmA paNa pratyakSa che. uparanI jema, bAhya guNavALI cIjo bAhyandriyathI pratyakSa che ane AtmA manathI pratyakSa che. huM ane mArA e zabda paNa AtmAne pratyakSa siddha kare che. jema ApaNe bolIe chIe "huM chuM" emAM huM eTale ke? A zarIradhArI AtmA, paNa huM eTale zarIra nahi. kevaLa zarIra mATe bIjo zabda vaparAya che. mAruM zarIra eTale 'mAruM zarIra e vastu judI che ane huM e vastu judI che, ema ApaNe vicAra karatAM saheje samajI zakIe chIe. je zarIra juduM na hota te huM zarIra ema belata, paNa ema na bolatAM mAruM zarIra ema bolIe chIe. AtmAne nahi mAnanAra paNa ema bole che, te ene pUche ke mAruM eTale kenuM? ene kahe huM zarIra ema kema nathI bolatA ? A upasthI samajadAra mANasa samajI zake che ke mAruM eTale AtmAnI mAlIkInuM zarIra. A pramANe paNa AtmA anubhavasiddha che. gayuM zuM? e janAra ja AtmA. vaLI bIjI vAta. mANasa maraNa pAme che eTale halana Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 18 ) caitanyavAda calana, prayatna, vicAra badhuM ja baMdha thaI jAya che. eka sekanDa pachI kaMI jaNAtuM nathI. vicAra eka sekanDamAM zuM pharaka paDyo? zarIra e ja che je sekanDa pahelA hatuM, chatAM uThavuM, besavuM, hAlavuM, cAlavuM, hasavuM, raDavuM, belavuM, zvAsozvAsa vagere badhuM baMdha kema thaI gayuM? lehI che, hADakA che, mAMsa che, pila che, garamI paNa hoya che ane sajA paNa kavacita jovAmAM Ave che, eTale pRthvI pANuM, AkAza, agni ane vAyu A pAMce tara vidyamAna che tyAre gayuM zuM? mATe samaje. e je game te ja AtmA. temaja zarIra akhaMDa rahe che ane AtmA cAlyA jAya che. zarIra nAza pAme tyAre ja AtmA nAza pAme ema nathI. jethI zarIranA divasamAM AtmAne davaMsa paNa mAnI zakIe nahi ane zarIrathI utpanna thayele paNa AtmAne manAya nahi. zarIra akhaMDa hoya che ane AtmA cAlyA jAya che ane keTalIka vAra zarIranA avayave jevA ke hAtha-paga vagere tUTI jAya te ya AtmA kAyama rahe che, eTale AtmA judA che ane zarIra e judI vastu che. jema mANasa ane ghara ghara hovA chatAM mANasa cAlyuM jAya che. ghara tUTI javA chatAM mANasa jIvatA rahe che. jema zarIranuM paheraNa kapaDuM che, tema AtmAnuM paheraNa zarIra che. jema mANasa navA-navA kapaDA pahere che, aneka veza badale che tema AtmA karmanA vize judA judA zarIra dhAraNa kare che, ane zarIra dvArA karelA karmanuM phaLa AtmA bhagave che, kemake temAM karma karavAmAM AtmAnI preraNa che, Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda (19). AtmAnA vicAre che, AtmAnI pravRtti che mATe kartA-AtmA che. zarIra karma karavAmAM sAdhanabhUta che. kartA paNa AtmA che ane bhaktA paNuM AtmA che. sabhAmAMthI prazna "Apa mue DUba gaI duniyA" e kahevatane zuM artha? javAba-ene bhAva e ja che ke-AtmA game eTale jagatanI tamAma vastu, mAlamIkata, gharabAra, svajanaparivAra saghaLuM ya ApaNuM mATe nakAmuM che. AtmA e ja pradhAna vastu che. A kheLIyAmAM jIva che te badhuM che ane jIva nathI te kaMI nathI. AtmA nIkaLyA pachI-A jIva nIkaLyA pachI A janmanI mahenata badhI barabAda che. thoDA varSanA jIvana mATe khUba saMgraha, anIti, prapaMca-daze ItyAdi aneka prakAranA pApa ApaNe karIe chIe, tenA kaTu phaLa AtmAne aneka janmamAM bhegavavA paDe, duHkhI thavuM paDe ane saMgraha karelI cIjo, ahIMA ja paDI rahe. AtmA badhuM mUkIne khAlI hAthe cAlyA jAya. A vastu khUba vicAraNIya che, mATe ApaNuM jIvanamAM khUba sArA-UMcA kAme karI levA jethI AtmA haMmezanA mATe sukhI thAya. zaMkA-samAdhAna-pradezI rAjAnA prazno ane kezI mahArAjAe ApelA uttare. pradezI rAjA mahAna buddhizALI hatA, chatAM AtmAnI zraddhA na hovAthI hiMsAdi pApakAryomAM khUba Asakta hatA. pitAnA citrasArathI nAmanA maMtrInI preraNAthI zrI kezI-gaNadhara mahAShree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 20 ) caitanyavAda rAjane suga sAMpaDyo. paradezI rAjA kezI gaNadhara mahArAjane namaskAra karIne beThA ane prazno pUchavA lAgyA. temaNe kezI gaNadhara mahArAjane prazna karyo- pU. gurudeva! ApanA kahyA pramANe hiMsAdi-adharmanA kAryo karanAra narakamAM jAya che ane duHkhI thAya che, te mArA pitA adharmI hatA, nAstika hatA, AtmA vagerene nahotA mAnatA, haMmezAM hiMsAdi kAryomAM ja rakta rahetA hatA, ApanA kahyA mujaba mArA pitA jarUra narake gayA haze ane duHkhI thatA haze. mArA pitAne mArA upara ghaNe ja prema hatuM te teo mane atyAre kahevA kema nathI AvatA ke he putra! huM adharma karavAthI durgatimAM gaye chuM ane duHkha bhogavI rahyo chuM mATe tuM pApa na karIza. mArA pitAe mane kaI divasa AvIne ema kahyuM nathI mATe huM mAnuM chuM ke paraloka nathI. kezI gaNadhara mahArAja javAbamAM jaNAve che ke-rAjana ! eka re corI karI jethI tene janmakedanI sajA karavAmAM AvI. corI karavAthI pite kedamAM pUrA che, duHkhI thaI rahyo che e vAta pitAnA bALabaccAone e jaNAvI zakatuM nathI tema tamAro pitA paNa karmavaza nArakInI vedanA sahana karate thake-karmathI parataMtra hoIne AvI na zake, tamane jaNAvI na zake tethI paraloka nathI ema kahI na zakAya. pradeza rAjA jaNAve che-bhagavad ! e vAta ThIka che paraMtu mArI mAtA jainadharmanI zagI hatI, dharmacUsta hatI-dharmika hatI. ApanA mata pramANe jarUra te devakamAM gaI haze ane deve te sukhI ane svataMtra hoya che. mArA para mArI mAtAne Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 21 ) paNuM ghaNuM ja premabhAva hate. mane hiMsA vagere na karavA vAraM vAra samajAvatI hatI. have mArI mAtA devalokamAM gayA pachI kema koI divasa ahIM kahevA AvatI nathI? tethI huM mAnuM chuM ke paraleka jevI cIja nathI. kezI mahArAja-rAjana ! gheDA upara besIne pharatA pharatA tame camAravADAmAM pahoMcI gayA, jyAM mAthuM phATI jAya tevI sakhta durgadha mAratI hoya evuM e gaMduM sthAna hovAthI tame pUrajozathI ghoDe deDAvyo ane rAjamahela tarapha AvI pahoMcyA. nAnAdi kriyA karI-nhAI dhoI suMdara piSAka paherI rAjasabhAmAM beThA tyAM tame rUmAla kheLavA lAgyA, paNa rUmAla na jaDyo. tamane yAda AvyuM ke-jarUra rUmAla camAravADAmAM paDI gaya lAge che. zuM tame tyAM rUmAla gotavA mATe jAva kharA? evA apavitra ukaraDA jevA sthaLe durgadhImAM paDelA rUmAlane levA tame Iccho paNa nahi ane levA mATe mANasa paNa na mekale. rUmAla game te suMdara hoya-tame levA javA mATe svataMtra che chatAM tame levA jatA nathI tethI tame nathI ema na manAya, tame hayAta che. ema devatAo paNa svargamAM gayA pachI ahIMA khabara ApavA AvatA nathI, kAraNa ke tyAMnA bhega-vilAsajanya sukhe apUrva keTinA hoya che ane ahIMA bhAre durgadhI che. manuSya lekanI durgadha 400-500 je jana UMcI uchaLe che, tethI kaI pUrvajanmanA apUrva saneha vagara, athavA keI maharSinA uraca keTinA tapa-tyAga vagara athavA kaI maMtranA AkarSaNa vagara devatAo ahIM AvatA nathI tethI devaleka nathI ke bIjo janma nathI ema mAnI zakAya nahi. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 2 ) caitanyavAda. jyAre ahIMnA tuccha bhegamAM paNa Asakta bananAra eka strIne mUkIne paradezamAM vasanAra tyAMnI suMdara strImAM Asakta banI ahIMnI strIne khabara paNa ApatuM nathI, strI, bALa-baccAM badhAne bhUlI jAya che, temanI vAta paNa tene pasaMda paDatI nathI tyAre svarganA apUrva bhegavilAsamAM Asakta banelA deve manuSyalakamAM Ave nahi ane khabara na Ape emAM navAI zI? pradezI rAja-bhagavad ! eka cerane corInA gunAthI pakaDavAmAM AvyuM. tene dehAMta daMDanI sajA karavAmAM AvI. e ceranA zarIranA kakaDe kakaDA karIne joyuM, zarIrane cIrIne joyuM paNa AtmA zarIranA koI paNa bhAgamAM levAmAM na AvyuM jethI AtmA che ema zI rIte manAya? gurudeve javAba Ape-rAjana ! araNInA be lAkaDAne paraspara ghasavAthI agni pragaTa thAya che, paNa e araNInA lAkaDAne cIravAmAM Ave che temAM agni jaNAtuM nathI paNa temAM agni che ke nahi? rAjA che jarUra. tyAre gurudeve kahyuM-agni kema dekhAte nathI? jyAre paraspara ghasAya tyAre agni pragaTe ane te ApaNe joI zakIe chIe. jema-araNamAM rahela rUpI agni jyAre nathI dekhAte tyAre zarIramAM rahele arUpI AtmA zI rIte dekhAya ? rAjA-gurudeva! eka coranuM meM maratAM pahelAM vajana karyuM ane maryA pachI tarata ja vajana karyuM te vajanamAM jarAya pharaka Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ citanyavAda (23) na paDaze. je AtmA jevI cIja heta te jarUra vajanamAM pharaka paData kAraNa ke pahelA AtmA sahita zarIra hatuM, have AtmA vagaranuM che eTale vajanamAM avazya pharaka paDave joItuM hatuM paNa vajana ghaTayuM nahi jethI AtmA jevI cIja jaNAtI nathI. gurudeva-rAjana ! cAmaDAnI khAlI masakanuM vajana karo ane pachI emAM pavana bhare, bharyA bAda tenuM vajana kare te vajanamAM jarAya pharaka nahi paDe. jyAre masakamAM pavana bharAvA chatAMya vajanamAM ghaTavadha thatI nathI tethI masakamAM pavana nathI ema na manAya, tevI ja rIte zarIramAMthI AtmAnA nIkaLavAthI vajana ghaTayuM nahi tethI AtmA nathI ema na mAnI zakAya, kemake AtmA-arUpI che, emAM vajana hotuM nathI. rAjA-eka zerane majabUta koThImAM pUryo jene kANuM sarakhuMya nahotuM. evI keDI ne cAre taraphathI sajajaDa baMdha karI te baMdha keThImAM cerane traNa divasa rAkhavAmAM AvyuM. cethe divase keThI khelI joyuM te cera marele jaNa, enA zarIramAM kIDA paDelA hatA, je temAM AtmA heta te baMdha keThImAMthI zI rIte nIkaLata? keThImAM kANuM paNa paDayuM nahi tyAre jIva gaye kayAMthI? tethI jIva-AtmA nathI ema sAbita thAya che. kezI gaNadhara-rAjana ! cAre taraphathI baMdha makAnamAM athavA baMdha keThImAM praveza karIne keI mANasa zaMkha vagADe te tene avAja bahAra Ave ke nahi? pradezI rAjA-avAja bahAra Ave che. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda (24) kezI mahArAja-rAjana ! jyAre bahAra javAne raste na hovA chatAM keThImAMthI avAja bahAra nIkaLI zake che ane avAja te rUpI che tyAre AtmA te arUpI che. ane te keThImAMthI bahAra nIkaLe te emAM vAMdho che? ene kANA-vivaranI jarUra nathI. arUpI AtmA game tyAMthI bahAra nIkaLI zake che ane game tyAM jaI zake che. AvI rIte kezI gaNadhara mahArAjAe yuktipuraspara samajAvyuM tyAre pradezI rAjAne AtmAnI zraddhA thaI tethI AtmA, karma, puNya, pApa, paraleka A badhI vastune te mAnavA lAge, jethI te bahu zraddhALu ane AstikaziromaNI banI gaye. A rIte ApaNane paNa kadAca AtmAnI zraddhA na thatI hoya te vidvAna guruo pAse jaI vinayathI pUchI, samajIne nirNaya karI levuM joIe ane dharmamAM bahu cUsta-zraddhALu banavuM joIe. keTalAke ema mAne che ke-pUrvajanma heAya te amane pUrvajanmanI vAta yAda kema nathI AvatI ! ApaNane keIne yAda AvatI nathI mATe pUrvajanma che ema kema mAnI zakAya? AvI mAnyatA paNa barAbara nathI. jyAre eka janmamAM paNa debelI, anubhavelI vAte paNa ApaNe bhUlI jaIe chIe tethI anubhavelI vastuo nathI ema mAnatA nathI. pUrvajanmanI vAta te dUra rahI paNa ApaNe sau garbha mAM hatA e vAta te nirvivAda che, chatAM jamyA pachI garbhanI vAte ApaNane yAda nathI. garbhamAM kayA sthAnamAM hatA? kevI rIte rahyA hatA? kevuM Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ tanyavAda ( 25 ). dukha anubhavatA hatA? A badhI vastuone ApaNane jamyA pachI kaMI paNa khyAla heta nathI, chatAM e badhI vastu nizcita che. garbhamAM durgadhInA sthAnamAM rahevuM, duHkha hevuM-garbhamAM paNa raDavuM-A badhI vastuo satya hovA chatAM ApaNane yAda nathI te garbha pahelAMnI pUrvajanmanI vArtA ApaNane yAda kyAMthI hoya? kAraNa ke-bhayaMkara duHkhamAM Avelo AtmA pUrvanI vAtane saheje bhUlI jAya che ane ekadama mukta thatAM e duHkhanI vAtane paNa bhUlI jAya che. e AtmAne bhUlakaNe svabhAva che. jevI rIte garbhanI vastu ApaNane yAda nathI chatAM garbhamAM hatA e nizcita che tevI ja rIte pUrvajanma paNa nizcita che. garbha ane pUrvajanma ApaNane yAda nathI tethI tene niSedha thaI zake nahi, AtmA bhUlI kema jAya che te bhUlAvanAra jJAnAvaraNIya karma che. A janmamAM paNa keTalIka vakhata eka vAta yAda Ave che ane pAchA ApaNe bhUlI jaIe chIe-yAda karatAM paNa te vAta yAda AvatI nathI ane theDIvAramAM acAnaka yAda Ave che ema ghaNI vakhata bane che. AvI vAte anubhavasiddha che. ghaDIkamAM yAda Ave che ne ghaDIkamAM bhUlAya che! jJAnAvaraNIya karmanA kSapazamabhAvane laIne yAda Ave che ane jJAnAvaraNIya karmanA udayane laIne bhUlAya che. jJAnAvaraNIya karmane vizeSa kSapazama thaI jAya te ghaNA varSonI vAta paNa keTalAkane yAda AvI jAya che ane pUrvajanmanuM jJAna paNa thaI jAya che, ene jAtismaraNajJAna kahevAmAM Ave che, evA prakAranA jJAnAvaraNIya karmanA kSapazamane laIne keIne avadhijJAna paNa Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 26 ) caitanyavAda thAya che je avadhijJAnavaDe pitAnA-pUrvanA bhave tathA bIjAnA pUrva bhave jANI zakAya che ane bhaviSya kALamAM thanArA janma ane thanArI ghaTanAo paNa jANI zakAya che, paNa darekane tevA prakAranA kSapazama bhAva vinA tevA prakAranuM jJAna hetuM nathI tethI pUrvajanma ane punarjanma jevI vastuo nathI ema DAhyo mANasa kadI paNa kahI na zake. keIe amerikA athavA yuropa vagere deze na joyA hoya tethI amerikA vagere nathI ema kema kahI zakAya? ekaDe ghUMTanAra bALakane sAta copaDInuM jJAna hetuM nathI tethI te sAtamI paDIne niSedha karI zake nahi. zikSakanA kathana para vizvAsa rAkhavuM joIe athavA tevA prakAranuM jJAna meLavavuM joIe. zikSakanI pAsenuM jJAna paNa zraddhA vagara ane zikSakanA kahyA pramANe abhyAsa karyA vagara jyAre maLI zakatuM nathI tyAre atIndriya jJAnI puruSoe batAveluM jJAna ane temane batAvelI vastuo temanA kahelA siddhAMta mujabanI kriyA karyA vagara ane tevA prakAranuM jJAna meLavyA vagara ApaNe jANI zakIe nahi. tethI tene niSedha karavAne hakaka ApaNane rahetA nathI. kadAca tame kaheze ke amerikA vagere deze jenAra mANasa mejuda che ane sAta copaDI bhaNelA mANasa paNa hayAta che tethI temanA upara vizvAsa rAkhIne temanI vAta kabUla karavI paDe che. evA pUrvajanma ne punarjanma jANanArA jJAnI te atyAre hayAta nathI tethI AvI vAte konA bharose mAnavI ? te e vAta paNa vicAravAthI ApaNane mAluma paDaze keA dezamAM AjathI aDhI hajAra varSa pahelA evA jJAnI puruSe Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 7 ). mejuda hatA ane te mahApuruSoe kahelA vacane siddhAMtamAM Aje mojuda che. te uparathI ApaNe badhuM jANI zakIe chIe, kaI paNa kALamAM badhA mANase tevA jJAnI hatA nathI, chatAM jANanAra puruSanA upara vizvAsa rAkhIne badhuM mAnavAmAM Ave che. jyAre vartamAna kALanA puruSa upara vizvAsa rakhAya che, te bhUtakAlIna pUrve puruSa upara vizvAsa kema na rAkhave? jyAre hajAra varSanA ItihAsa upara Aje ApaNane vizvAsa che te hajAro varSa pahelAnA lakhelA ApaNuM siddhAMte upara ApaNane vizvAsa kema na hoya? pUrvanA ghaNA purANA siddhAMtemAM kahelI vAta Aje sAyansa-vijJAna dvArA siddha thAya che. jema pANImAM jIva, vanaspatimAM jIva, paramANu zakti, zabdanI apUrva zakti, dharmAstikAya nAmane padArtha vagere vagere je bhUtakALamAM jaina siddhAMtamAM bahu spaSTa rIte batAvelA che. te ja vAte Aja sAyansa-vijJAna bahu mahenatathI siddha karI rahyuM che ane te ja vAta siddha thAya che. jyAre bhUtakALamAM evA yaMtre ke mazIne nahAtA tyAre je jJAnI puruSoe AvI bArIka vAte bahu sahelAIthI jANIne bahu ja spaSTa rIte kahI che, te ja jJAnI puruSoe, AtmA, puNya, pApa, karma ane tenuM phaLa-karmanI viziSTa zakti, janma ane maraNa, pUrvajanmane punarjanma AtmAnI amaratA, karmakatRtva karmakatRtva vagere tamAma vastuo batAvI che te vastuonA upara vizvAsa kema na rAkhe? Aje paNa karmanuM phaLa sAkSAt dekhAya che. eka sukhI eka duHkhI, eka regI eka nirogI, eka buddhizALI eka mUrkha, eka ochI buddhivALo eka vadhAre buddhivALe, eka ja Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ (28) caiitanyavAda mANasa eka vakhata regI bane che, davA lAgu paDe che, nirega thAya che; eka vakhata davA nathI lAgu paDatI, tenI te davA paNa asara karatI nathI, roga vadhatuM jAya che ne mRtyu pAme che. jarAya rega hete nathI ne mRtyuvaza thAya che ane bahu rogI mANasa ghaNuM varSa jIve che. eka vakhata je mANasa kamAya che te ja mANasa bIjI vakhata khave che. ene e dhaMdhe ne enI e mahenata hovA chatAM kamAI zaktA nathI te ja mANasa eka vakhata ochA sAdhano ane ochI mahenate kamAya che. keTalAekane vagara mahenate paNa dattaka javAthI lAkhanI milkata maLI jAya che. vagara mahenate paNa rAjagAdI maLI jAya che evA paNa dAkhalAo duniyAmAM mojuda che. eka ja mANasa ghaDImAM sukhI ne ghaDImAM duHkhI thAya che. ghaDImAM raDAvanArA saMga maLe che ane ghaDImAM hasAvanArA saMge prApta thAya che. aNadhAyuM sukha ne aNadhAryuM duHkha AvI paDe che. dhAraNamAM hoya te bagaDI jAya che. keTalAeka umarabhara IcchAo kare che, manoratha seve che. ghaNI ghaNI mahenata kare che chatAM kaI IcchA pUrI thatI nathI ne pite khatama thAya che. keTalAekane vagara mAMgye vagara mahenate badhuM maLe che. A badhuM karmanuM sAkSAt phaLa che. puNya pApanuM sAkSAt phaLa che, chatAM te mAnavAmAM AnAkAnI zenI heya? karelA karmo ahIM paNa phaLe che ane AvatA janmamAM paNa phaLe che. A janmamAM nahi karelA pUrva janmamAM karelA karmo A janmamAM paNa phaLe che, AvatA janmamAM paNa phaLe che. karmanuM phaLa pitAne ja bhegavavuM paDe che. jema keIne 105 DIgrI tAva Ave-peTa duHkhe ke mAthuM dukhe tene bhAga keI laI zakatuM nathI. potAne ja badhuM Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda (29) bhegavavuM paDe che. A badhAM karmanAM pariName-phaLa che. karelA karmonI mudata pAke tyAre te phaLa Ape che (mudata eTale abAdhAkALa). A janmamAM mudata pAke te A janmamAM phaLe ane bIjA janmamAM mudata pAke te bIjA janmamAM phaLe. A viSayamAM keTalAka mANase kalpanAnA ghaDA deDAve che. teo kahe che ke-A janmamAM karelAM karmo A janmamAM ja bhagavAI jAya che tethI kaMI bIje janma nathI, paNa vicAra karatAM mAluma paDaze ke-A vAta paNa barAbara nathI kemakeA janmamAM karelAM karmo A janmamAM ja bhogavAtA hoya te maraNa samaye karelAM karmo kyAre bhegavavAnA? A rIte paNa bIje janma mAnavuM ja paDaze, mATe AvI rIte kalpanAo karI ane beTA tarko karI, pitAnI zraddhAne malina karavI e DAhyA mANasanuM kAma nathI. duniyAnA turacha ane kSaNabhaMgura kAmonI vAsanAne AdhIna thaIne AvA bhegane nahi choDavAnI buddhie AvI kalapanAo karavI paDe ane paramAtmA jinezvaradevanA vacanethI viruddha cAlavuM paDe. AvI rIte marajI mujaba kAlpanika vRtti rAkhIe ane game te pApa karIe tethI pApakarma ApaNane choDI nahi de, karelA karmo darekane raDI raDIne paNa bhegavavA ja paDe che, mATe karma bAMdhatA vicAra kare, pApakarma karatA Dare, paralokane khyAla rAkhe ane dharmamAM lIna banIne AtmAne zuddha kare. karmone ApaNe joI zakatA nathI, puNya pApane ApaNe joI zakatA nathI chatAM tenuM phaLa upara kahyA mujaba sAkSAta che. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 30 ) caitanyavAda sabhAmAMthI prazna-eka patthara pUjAya che tyAre bIjo athaDAya che, TIcAya che. jaDamAM Ama pheraphAra kema ? uttara-jeo pattharamAM jIva na mAnatA hoya emanI pAse Ave prazna thAya. ApaNe te pattharamAM, pANImAM, agnimAM ane vanaspati vageremAM jIva mAnIe chIe pattharamAM--te pRthvIkAyamAM paNa jenA puNyanA udaya hAya te pUjAya, jenA pApanA uDDaya hAya te TIcAya che. jIva gayA pachI paNa tenuM puNya pApa kAma kare che. ahIMA pazu ApaNe joIye chIe ke puNyazALI puruSonA dehanA satkArapUrvaka caMdana vagerenA lAkaDAthI agnisaskAra thAya che, ane pApanA udayavALA rakhaDI mare che. ahIMA eka vAta samajavAnI che ke viSaya sukha-du:khanA anubhavanA cAle che. sukha duHkhanA anubhavamAM puNya pApa sAkSAt kAma kare che. ane e sukha duHkhanA anubhava AtmAne hAya che, jaDa cIjone nahi mATe tyAM sAkSAt puNya pApanA prazna TakI zakatA nathI chatAM tyAM paNa para parAe te te jIvAnA puNya pApanuM kAraNa manAya. keTalAke ema paNa kahe che ke dharma, nIti, niyame vi duniyAnI vyavasthA sAcavavA mATe che. te vAta paNa jUThI che. dharma, nIti vagere vastue AtmAnA kalyANane mATe anAdinI che. hAM, tethI duniyAnI paNa vyavasthA sacavAya che. A badhA vaNuM nathI sheje samajI zakAze ke AtmA che, paraleAka che, puNya pApa che. puNya pApanuM phaLa AtmAne game te zarIradvArA bhAgavavu' paDe che. sa`sAramAM bhaTakAvanAra kama che, tene tADanAra dharma Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 31 ) che. karmanA nAzathI mukti che, mATe karma toDavA mATe hareka AtmAe sArI rIte dharmanI ArAdhanA karavI jarUrI che. jIvanamAM dharma che te badhuM che. dharma nathI te kaMI nathI; jIvana nakAmuM che. duniyAnA sukhe paNa dharmanA prabhAve maLe che. ahIMA jAhojalAlI, AbAdI, addhisiddhi ane paralokamAM sagati, ane kame-kame mukti, A badhe pratApa dharmane che. duniyAmAM IjajatanA mATe paNa leke nIti ane sadAcAra rAkhe che, te ApaNe AtmAnI zuddhinA mATe kema na rAkhIe? jaDanA vikAsa mATe duniyA mATe kharca ane ghaNu mahenata kare che te AtmavikAsa mATe AtmAne mAnanAre zA mATe mahenata na karavI? duniyAmAM ghaNI mahenata karyA chatAM nasIba vagara kaMI ja maLatuM nathI, ane puNya baLa heya deve paNa kheMcAIne Ave che ane nidhAne paNa AvIne maLe che. jyAre vastupALa tejapALa jamInamAM senAmahorene caru dATavA jAya che paNa jyAM jamIna khode che tyAMthI bIje caru maLe che. A badhe puNyane prabhAva che. citrAvelI, rUdaMtI ane dakSiNAvarta zaMkha jevI vastuo paNa duniyAmAM mejuda che chatAM bhAgya vinA maLatI nathI ane bhAgyazALIne vinA mAMge maLe che mATe kaI paNa jAtanA durAgrahane vaza na thatAM khUba zraddhAthI puNyanAM kAryo karavA e ApaNI cekakhI pharaja che. paradezI rAjAnI vAta ApaNe AgaLa kahI gayA. paradezI rAjAe samajyA chatAM paNa jarA kadAgraha karyo, kezIgaNadhara mahArAjane jaNAvyuM-gurudeva! ApanI vAta sAcI che, paNa amAre tyAM te sAta peDhIthI nAstikatA cAlI Ave che. huM Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 32 ) caitanyavAda nAstika, mArA bApa nAstika ane mArA dAdA, paDadAdA vigere paNa nAstika hatA-A paraMparAnI nAstikatA kema chUTe? kezI mahArAje cAra mANasanA dRSTAMtathI samajAvyuM kerAjana ! sAMbhaLa. eka vakhata cAra mANasa paradezamAM kamAvA mATe nIkaLyA. rastAmAM eka lokhaMDanI khANa AvI. cAre ye lekhaMDa levAya eTaluM lIdhuM. AgaLa cAlyA tyAM tAMbAnI khANa AvI. traNa jaNAe lakhaMDa paDatuM mUkayuM ane tAMbuM upADyuM. eke kahyuM-mAre te mUkavuM nathI, je lIdhuM te lIdhuM. tyAMthI vaLI AgaLa cAlyA tyAM cAMdInI khANa AvI. pelA traNa jaNAe tAMbuM mUkI daIne cAMdI lIdhI. pelA lekhaMDavALAne paNa cAMdI levA kahyuM tyAre teNe javAba ApeH tame te bheLA che. ThekANa vagaranA che. ghaDIkamAM A ne ghaDIkamAM A. mane e na pAlave. meM te lIdhuM te lIdhuM. eNe lekhaMDa na mUkayuM. cAre jaNA AgaLa cAlyA. AgaLa jatAM senAnI khANa AvI. traNe jaNe cAMdInA kakaDA paDatA mUkyA ane tenuM levAya eTaluM lIdhuM. pelA lekhaMDavALAne paNa samajAvyuM ke-alyA, tuM paNa tenuM laI le, lekhaMDa mUka karAze. A sAMbhaLI pelA lekhaMDavALAe javAba ApeH tame te DhaMgadhaDA vagaranA che, ghaDIghaDI pheraphAra kare che. mane e na pAlave. meM te je lIdhuM te lIdhuM. pilA lokoe hitabuddhithI ghaNuM samajAvyuM chatAMe bhAgyahIna mUrakha na samaje, ane sAme javAba Ape che kete pakaDayuM te pakaDayuM. Ama cAre jaNa jaMgalo vaTAvatA pitAnA dezamAM pAchA kare che. pelA traNa jaNA, sonuM vecIne mojamajA kare che ane paDatA mUkayA majAvyuM ke- 1lA lekha Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 33 ) sukhamAM rahe che tyAre pelA lAkhaDavALA te joIne ghaNe are che. . kezI gaNadhara bhagavAna, paradezI rAjAne kahe che ke-he rAjan! A cAramAM buddhizALI kANu ? rAjAe javAba ApyA--gurudeva ! lAkhaDavALA mUkha ane khIjA traNa jaNA DAhyA, A vAta rAjAnA gaLe utarI gaI ane tarata ja rAjA samajI gaye. bIjA divase peAtAnA 'teuranI sAthe sabhAmAM AvIne teNe jaina dharmanA svIkAra karyAM ane AstikazirAmaNI banI gayA. kALakrame te eTale badhe sahanazIla banyA ke tenI rANI sUkAMtAe tene jhera ApyuM, te vAtanI rAjAne khabara paDI ke--A kAma rANItu che chatAM tenA upara jarA paNa rASa na karatAM apUrva kSamA dhAraNa karI, samabhAvamAM lIna banI kALa karIne pahelA devalokamAM sUryaMbha nAmanA vimAnanA mAlIka mahAn RddhivaMta deva thayA. Aje paNa te devapaNe mejIda che. mahAna sukhI dazAmAM paNa dharmanI zraddhAmAM cUsta che, kevA suMdara e jamAnA hatA ane kevI tyAranI saraLatA hatI ke sAcu' lAgatAM ja sau tenA svIkAra karatA, Aje vastu taddana viparIta che. magajamAM selI mAnyatAone jUhI jANavA chatAM paNa cheADavI surakela paDe che. samajAvanArane javAba kema ApavA ? e ja dhyAna rahe che. khATA kutA~ karI sAcI vastune teADavAnI buddhi rahe che, paNa te kalyANanA mArga nathI. sAcI vastu svIkAravI te ja ApaNI pharaja che. 3 Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________ (34) caitanyavAda Aje keTalAka samaje che chatAM pApane cheDI zakatA nathI. viSayavAsanAnI dhUnamAM cheDavuM bhAre paDe che. teoe paNa pitAnA AtmAne samajAvavo joIe. he cetana ! ahIMA tArAthI svAda chUTato nathI, kSaNabhaMgura zarIranA mATe tuM abhaNyanuM bhakSaNa kare che, apeya padArthonuM pAna kare che ane kheTe raste jAya che. tane sadAcAra nathI gamatuM. burAInAM kAme kare che. dharmavihIna banI, anIti, jUTha ne prapaMcamAM hAle che, pApa karyo ja jAya che paNa yAda rAkha ! AnuM pariNAma bhayaMkara che. A pApanA kAryothI tAre durgatimAM javuM paDIza, dukhI thavuM paDaze, rAgI thavuM paDaze, nirdhana thavuM paDaze, kaMgAla hAlatamAM jIvana gujAravuM paDaze, khAvAne TukaDe nahi maLe, paheravAne kapaDA nahi maLe, rahevAne makAna nahi maLe tyAre tArI zI dazA thaze? je marIne jAnavara thaye te mAMsAhArIo tathA kasAIo tane cIrI nAMkhaze, mAraze, tuM cIsa pADIza, tyAM tAruM kaMI paNa nahi cAle. je marIne kukaDe ke kabutara thAya te mAMsAhArIo tene garama pANInI tapelImAM bAphI nAMkhaze. tyAM tuM taraphaDI taraphaDIne marIza. tyAM kaI tAro bacAva nahi kare. je marIne nArakI thaye te paramAdhAmIe tArA zarIranA TukaDe TukaDA karI nAMkhaze, tane cIrI nAMkhaze, phADI nAMkhaze, kApI nAMkhaze ane chuMdra nAMkhaze. tuM game teTalI bUma pADIza paNa e paramAdhAmIone dayA nahi Ave. tyAM keI bacAvI nahi zakaze. tyAM ke tAre rakSaNahAra nahi maLe. hajAro varSo sudhI tIvra duHkha ne tIvra vedanA tAre sahavI paDaze. tAruM kaMI nahi cAle mATe tuM samaja. pApanA phaLa bhayaMkara che mATe pApanAM kAryo che ! Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitamyavAda ( 35 ) Da !! cheADa !!! A rIte AtmAne samajAvIne paNa pApane tilAMjali Ape ane dharmanI khUba khUba ArAdhanA karI. jaDavAda gheAra sahAraka che. jo tamAre sAruM phaLa levu' hAya te bIjAne dhanI, sukhI dekhIne tenI irSyA na karA, kAinuM pUruM na karo, maitrIbhAvanAne jIvanamAM keLavA, puNya pApane mAnA ane siddhAMta mujabanI karaNI kareA, jJAna, darzana, sukha ane vIya e AtmAnA guNNA che, ene vikasAvA-pragaTAvA. tapa e AtmAnA guNu ke khAvu' e AtmAnA guNu ? khAvAnu tA anAdi kALathI cAlu ja che, chatAM tRpti thaI nathI. jaDavAdamAM zuM che ? laDAI jhagaDA, hajArAnI khUnAmarakI, duniyAnI dhamAla. A . * badhuM zAne AbhArI che ? jaDavAdane AbhArI che. caitanyavAda jeTale vadhaze teTalI ja zAMti, samAdhi ane AbAdI vadhaze. jaDavAdanA vikAsanuM pariNAma Aje najare jovAya che. aNuAmba, gaeNsa A zuM che. jenAthI lAkhkhAnA ghANu vaLe che, akhannenI milkata pAyamAla thAya che. A vastue kai navI nathI. pUrvanA RSimunio-mahApuruSo A tamAma jANatA hatA. kroTilyanuM atha zAstra ke je be hajAra varSanA purANA grantha che, temAM tamAma vastu batAvavAmAM AvI che. sAmA zatrunI prajAne guMgaLAvavA mATe temAM gaeNsanA upAcA batAvavAmAM AvyA che. prAcIna kAlamAM eka tIra pheMkatA ja Aga-Aga phATI nIkaLe. eka tIrathI pANI pANI thaI le temAM DUbI jAya. pUrvanA Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #37
--------------------------------------------------------------------------
________________ (36) citanyavAda puruSe A vijJAna jANatA hatA paNa sAthe-e mAnatA hatA ke-A vijJAna e vinAzaka che, tenAthI duniyAnI barabAdI che mATe ja tene pracAra na karyo. jaDavAdanA AviSkAramAM ekabIjAne saMhAra che. are ! Aje te maraNa mAthe bhamI rahyuM che. gaeNsa, aNubomba, kiraNa, A tamAma vastunA AviSkAramAMbele zAMti vadhavAnI ke saMhAra vadhavAne? jaDavAdane eTale AviSkAra teTalI ja barabAdI, hAni, vinAza ane laDAI, vadhavAnI. jaDavAda vadhe eTale eka deza bIjA dezane dabAve, paraspara bhaya, jaDavAdI pitAnuM ghara paNa bALe ane bIjAnuM paNa bALe. bIjAnuM bALavA pitAnuM paheluM bALe. jyAre cetanyavAdI-samaju mANasa potAnuM ane pArakAnuM rakSaNa kare. caitanyavAdamAM kaSAne jItavAnA hoya te keIne ya duzmana na mAne, badhAne mitra mAne. caitanyavAda tAraka che jyAre jaDavAda saMhAraka che. pharI pharIne kahuM chuM ke yAda rAkhe ke jaDavAdanA joramAM duniyAnI pAyamAlI che. jaDavAdanA AviSkAramAM duniyAne saMhAra che, jaDavAdanI vRttimAM jagatanI barabAdI che, caitanyavAdanA jeramAM-tenA AviSkAramAM jagatamAM zAMti che, AbAdI che ane temAM ja sAcuM sukha samAyeluM che. caitanyavAdamAM meja che, samRddhi che, saMrakSaNa che. nyAyanIti, sadAcAra ane dharma tamAma emAM samAyelAM che. temAM vairavirodha nathI, paNa maitrIbhAva che, cetanyavAdI bhale Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #38
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 37 ) thoDA hAya paNa eja kiMmatI che. hIrA thADA hoya che paNa kiMmata enI ja aMkAya che; nahi ke patharAnI, have A viSayamAM eka dRSTAMta kahI AjanuM vyAkhyAna samApta karIzuM. bhAvanagaranA nA. vijayasiMha rAjAnA rAjyakALanA A banAva che. eka vakhata mahArAjA vijayasiMhu Aga-bagIcAmAM pharavA nIkaLyA hatA. je gheADA upara teo svAra thayA hatA te gheADA bahu vegavALA hatA paNa tene avaLI zikSA ApavAmAM AvI hatI. mahArAjA e vAtathI ajANa hatA. gheADAe bharajaMgalamAM rAjAne mUkI dIdhA. khUba dUra nIkaLI gayA. vakhata khUkha vItI gayA. rAjAne bhUkha paNa kakaDIne lAgI hatI. tRSAthI gaLuM sukAi gayuM hatuM. sUryanA tApe rAjAne hairAnaparezAna karI nAMkhyA hatA. cAre bAju najara nAMkhatAM thoDA jhuMpaDA upara dRSTi paDI. mahArAjA tyAM gayA. loko bhegA thai gayA. rAjAe pANI mAgyuM paNa e jaMgalI mAnavIe pANI kAne kahevAya ema samajatA nahAtA. chevaTe rAjAe izArAthI samajAvyuM tyAre samajyA, . A ApaNo Aya deza che. e A dezanA rabArIomAM paNa Arya saMskRti hatI. dIna duHkhInA duHkha dUra karavA, bhUkhyAne anna ApavuM, tarasyAne jaLapAna karAvavuM e te A dezanA mAnavAmAM gaLathuthImAM maLelA saskAre che. jagatamAM bhale adhakAra vyApelA hAya paNa peAtAnA oraDAmAM jo nAnA dIpaka paNu jvalaMta hAya te e paNa prakAza pAthare che, mATe caitanyavAdI bhale thADA hAya paNa jo e vAdane Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #39
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 38 ) caitanyavAda dipakanI jema javalaMta rAkhaze te jarUra ajJAnarUpI aMdhakArane haDaselI mUkaze. caitanyavAda gaye te samaje ke muDadA ne ApaNumAM kaMI ja pharaka nathI. prANunA bhege paNa caitanyavAda TakAva e ApaNuM pahelI pharaja che. sAcA prANa che. caitanyanI mAnyatA vagaranI zAMti e muDadAnI zAMti che. mUThIbhara mAnave paNa je caitanyavAdane vaLagI raheze te jaDavAdamAM jhakelI AjanI duniyA jyAre bhayaMkara aMdhakAramAM athaDAze, paraspara pAyamAla thaze, lehInI nadIo vaheze tyAre teo bhAre upakArI thaI paDaze ane samajAvI zakaze ke zAMti, AbAdI ke sukha jaDavAdamAM aMzamAtra nathI paNa sAcI zAMti, tAvika sukha ne AbAdI e AtmadazAmAM rahelI che. pelA rabArIoe rAjAne satkAra karyo. sukhAsana upara besADI, pANInA badale tAjI chAza ane garamA-garama sogaro eTale bAjarIne roTale rAjAnI samakSa dharyo. bhUkha te kakkaDIne lAgI hatI. suke Tale paNa bhUkhamAM mIThe lAge tyAre A te garamAgarama reTa ne chAza ? pachI pUchavuM zuM? rAjAe AkaMTha bhejana karyuM. rAjAne A bhejanathI je AnaMda A te AnaMda enA rAjamahelamAM paNa Aja sudhI nahAte A kAraNa ke A bhUkhathI khAvAnuM hatuM ane rAja te bhUkha vagara je Ave te jhApaTavAnuM hoya. vagara bhUkhe khAvAthI ajIrNa-apa thAya. bhejana pace nahi eTale aruci rahe. pachI parANe ThAMsavAnuM hoya. ema te gaLe utare nahi eTale joIye caTaNa-paTaNa, sattara mazAlA. jIbhanA svAdathI vadhAre khavAya. pachI loTA bhare, hAM, zvAsa caDhe. pAna-sIgAreTa Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #40
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 39) vagara cAle nahi-bhale pachI chAtI baLI jAya. cA eka vAra nahi paNa ochAmAM ochA aDadho Dajhana karyuM te joIye ja ApaNuM kacarApaTTI khorAke zarIranI zaktine kSINa karI nAMkhI. rege vadhyA, DokaTaronA kharacA vadhyA. kaoNDalIvara oNila jevI abhakSya davAo gaTagaTAvAnuM mana thayuM. AjanA sinemA nATaka, viSayavikAranI bhAvanAne pradIpta karI. AjanI navelee jIvanane vikRta banAvyuM. AjanA bhaNatare mANasane svaccheda banAvyuM. anIti vadhI eTale bhAvanAo bagaDI...dharmakarmane bhUlyA..ekeka vastu ApaNane pAyamAla karanAra che paNa AMkha kayAM ughaDe che? Aja te dIva laIne pha paDavA jevI sthiti thaI che. rAjAne rabArInA bhejanathI bhAre tRpti thaI. e lekene , ghaNe upakAra mAnyo. rAjA tyAMthI ravAnA thAya che. ravAnA thatAM saune jaNAvyuM-alyA! bhAvanagara jANe che ke nahIM. ? huM tyAMne rAjA chuM. mAruM nAma vijayasiMha che. tame jarUra bhAvanagara Avaje. Ave tyAre mAruM nAma pUchI mArA mahelamAM utaraje. samajyAne? upakArIne kema bhUlAya? A hatI Arya saMskRti, Aja te upakArIne ja nAza thAya che. upakArIo sAme ceDA kADhavAmAM Ave che. kUtarA jevuM jAnavara prANa paNa vaphAdAra hoya che. mAlIkanuM rakSaNa kare che tyAre Ajano mAnavI khAya enuM ja khede che. keTalI napAvaTatA ? moTAmAM moTe upakAra ApaNu upara deva, guru ane dharmane che. ene ja ApaNe bhUlI gayA. enA sthAne Aje lakSmI Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #41
--------------------------------------------------------------------------
________________ ( 40 ) caitanyavAda ane lalanAe sthAna lIdhuM che. paNa aMte e dage ApanArI cIje che e vAta na bhUlatA. alyA e sipAI, pele vijaye kayAM che? mahArAjA vijayasiMha tyAMthI pitAnA gAma tarapha pAchA vaLyA. thoDA divasa pachI pilA cAra rabArIe bhAvanagaramAM AvyA. pUchatAM pUchatAM rAjamahela pAse AvI pahoMcyA. tyAM sipAI UbhuM hatuM ene pUchayuM-alyA sipAI! pele vijaye kayAM che ? sipAI te sAMbhaLIne camaka. A vaLI kayAMnA gamAra che? sipAIe pUchayuM-tame kayAMnA cho? tamAruM nAma zuM ? rabArIoe javAba Ape. ame bAjunA gAmaDAnA rabArI chIe. ekanuM nAma halI che, bIjAnuM nAma bhalI, trIjo kalIye, ane ethe che malIe. tArA rAjAe kahyuM hatuM ke-bhAvanagara Ave tyAre rAjamahelamAM Avaje. kayAM che e vijaye? ame te khALI-kheLIne marI gayA. sipAIe jANayuM ke-AmAM kaMI bheda che. rAjAnI pAse badhAyane hAjara karyA. rAjA jeIne tarata bheTI paDaze. AjubAjunA mANasane bhAre Azcarya thayuM. AvA gamArane vaLI bheTavAnuM hoya! rAjAe emane mATe lAkhonA kharce tAjetaramAM banAvelA kAcamahelamAM utAro Apyo. khabhe maTI Daga mUkIne A te hAlyA, AvyA, kAcamahelamAM. utaryA paNa cAre bAju DAMgavALA ja rabArI dekhANuM. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #42
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 4 ) upara rabArI, nIce rabArI, jyAM juo tyAM rabArI. atyA alIyA, mAna na mAna, do. rAjAe ApaNane mAravA mATe A bAjI beThavI lAge che. nahi te ATalA badhA rabArIne ahIM kema rAkhyA che? alyA zuM jue che. uThAve DAMga. eka pachI eke uThAvI DAMga. jyAM rabArI dekhANa tyAM Thoke rAkhI. mUrkhAone e khabara nathI ke amAruM ja pratibiMba A kAcamAM paDe che. cAre bAjunI bhIMtanA kAca teDI nAMkhyA. uparanIce badhe ja DAMga mArI. bhAMgIne bhukko thaI gaye. eka bAju ghaDIyALaTaka-Taka-Taka karatI hatI. pelo alI kahe-alyA bhalIyA. AmAM kaMIka che. sALI Taka Taka kare che, Theka DAMga, zuM jue che? mArI DAMga. karyA cUrA. hAza, mArA beTA badhAyane bhagADI mUkayA. e vijayAnA game te dAnata hoya paNa ApaNe kyAM kAcA chIe? kema alyA kalIyA. alyA kalIyA, A lAkaDA bhegA karIne dhUNI dhakhAve ne bhare calama. hekA lIdhA hAthamAM. gaDaDa-gaDaDa gaTagaTAvA lAgyA ane mUcha para hAtha pheravavA lAgyA. siMhAsana para beThelA rAjAe vicAryuM. A mArA parama upakArI che. emane mATe mArI-mAnItI khAsa vezyA che, ene tyAM mokaluM jethI nAca-gAna karI A rabArIone khuza kare. rAjAne rAjamahelamAM zI hakIkata banI che enI hajI khabara nahatI paDI. daza lAkhanA kharce banAvela kAcamahela, Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #43
--------------------------------------------------------------------------
________________ (kara ) caitanyavAda hajI te vAstu paNa nahotuM karyuM paNa upakArIonA mATe e rAjamahela tarata khelI dIdhe. Aja te rAjamahela ane meTA baMgalAo bahAra sAIna borDa jovA maLaze ane bIjA zikArI kUtarA. lakhyuM haze rajAvagara keIe praveza na kara "No admision' bhUlecUke kaI praveza karI de te pelA kUtarAo phADI ja khAya. bicArA garIba tathA sAmAnya mANase te tyAM jaI zake ja nahi. tyAM jAya emanA jevA laThThApaTTA. khurasIo upara bese, chApuM hAthamAM laI ADIavaLI mAMDe. pelA AvA ne pelI AvI-rIlIjhayana Ijha hambagajema Ave tema bAphe. A dazA che AjanA sudhAraka varganI. samajyAM tyAMthI savAra, A te rabArI. ajJAna jAta ene kaMI jJAna-bhAna nahIM. eTale A lAkhanI kiMmatane mahela paNa teDI nAkhe. paNa ApaNe jarA vicAro Aje ApaNe zuM karI rahyA chIe? mAnavadeharUpa suMdara kAcamahela teDI rahyA chIe, jaDa padArthonI pAchaLa pAgala banI jIvanane barabAda kadI rahyA chIe. jyAM devuM joIe tyAM levAnI bhAvanA thAya che. dAnane bhUlyA, saMgrahakherI vadhI. keThI bharavAnuM ja kAma rAkhyuM-bhale pachI divasa hoya ke rAta, bhakya hoya ke abhaNya. be vAra nahi paNa cAracha vAra-viSayavikAranI dhUna lAgI jyAM tyAM bhaTakavAnuM-A zuM che? A che jaDavAdanI chAyA. - have pilA rabArIone saMbhALIe. rAjAe upakArI samajIne sliA mahemA mATe khAsa prasiddha vezyAbe kAca mahelamAM Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #44
--------------------------------------------------------------------------
________________ caitanyavAda ( 43 ) mokalI. vezyA samajI ke moTA mahemAna lAge che, nahitara rAjA zAnA mekale? eNe te kAcamahelamAM jaI AlApa zarU karyA-A-A-A-I-I-I-naragA-sAraMgI ane vividha-vAdyonA madhura vani thavA lAgyA. vezyA rasamAM caDhI. eNe te e suMdara AlApa Ape ne nAca zarU karyo. A tarapha alI kahe alyA bhalIyA, A zuM? A bIcArIne bahu duHkha lAge che, bIcArI rADa pADe che. ApaNe enuM duHkha maTADavuM joIe. ApaNI pADI jyAre rADa pADatI hatI tyAre leDhAnA tavethAne garama karI jyAre dAma dIdho tyAre ene rega gaye. A bIcArI ApaNI pAse AvI che te jarUra enuM duHkha dUra karavuM joIe. kare taiyArI. alyA halIyA, tuM A leDhAnA saLIyAnegarama kara-jaldI karanahi te pAchI A bhAgI jaze. vezyA te UMcA UMcA AlApa Ape che, gAya che ne nAce che. bhalIye kalIyAne kahe Ane dhanura thaye che, dhanura. basa jaldI kare. karyo garama tave. eka jaNe pakaDI rAkhI. eke naragAvALAne ane bIjAe sAraMgIvALAne pakaDI rAkhyo. eka jaNe lAlaceLa tavethe hAthamAM lIdhuM ane vezyAne gaLe cAMpI dI. vezyA te bIcArI rADa pADavA lAgI. bApa re marI gaI are rAMDa, raDa mA, tAruM umarabharanuM duHkha gayuM samaja. lAva bIje cAMpavA de. bApa re marI gaI ema rADa pADe che je pilAe bIje cAMpI dIdhe. vezyAnuM te AvI banyuM. pelAone choDI vezyA te cuDI vALI rADa pADatI lAgI. rAjA pAse Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #45
--------------------------------------------------------------------------
________________ (44) caitanyavAda AvIne karyo pikAraH mahArAja ! julama ! julama ! julama ! mane te jIvatI bALI nAMkhI, eTalAmAM mahelanA rakSake kAcamahelane bhUko thaI gayAnA samAcAra ApyA. rAjA te Aje ja banI gaye. paNa thAya zuM? A te upakArI hatA. rAjA mauna rahyorAjAne have khabara paDI ke mahemAnagIrI paNa mANasa joIne karavI joIye. bIcArI vezyA nAhaka herAna thaI rAjA nyAyI hate. vezyAne samajAvI InAma ApI khuza karI. rabArIone belAvyA. e te mUcha maraDatA hasatA-hasatA rAjAnI sAme beThA, kAraNa ke bahAdurInuM kAma karIne AvyA che ne! eka beH mahArAja, pelI rAMDanuM dakha maTADI dIdhuM tyAre bIje chelyaalyA vijayA, kAca mahelamAM kaIka DAMgavALA bhegA thayA hatA. badhAyane karyA bhoMya bhegAbelIne mUche hAtha pheravavA lAgyA. rAjAe DahApaNa vAparI, be pAMca maNa anAjanA poTalA bAMdhI ApyA ane kahyuM ke-laI jAo. gADA bharIne bIjuM joIe te laI jaje. rabArIo te khuza khuza thaIne paraspara bolavA lAgyA alyA, vijaye sAre che he, juone keTaluM anAja ApyuM. jeTalA ne chAzanA eka vakhatanA upakArane A rIte rAjAe satkAra karyo. A daSTAMtathI e samajavAnuM che ke-ApaNA dezamAM prAcIna kALamAM Arya saMskRti kevI prasarelI hatI ke gamAra mANase Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com anAjanA piTala ja kahyuM ke-laI ja joIe te
Page #46
--------------------------------------------------------------------------
________________ citanyavAda (45). paNa bhUkhyAne anna ane tarasyAne pANI ApavAnuM nahotA sUkatA. kRtajJatA paNa kevI ajaba hatI ke upakArIne upakAra kadI paNa bhUlAta nahe. ApaNuM prastuta-caitanyavAdanA viSayamAM A daSTAMtathI e sAra levAne che ke-AtmA caiitanyavAdane bhUlIne jaDavAdamAM eTale badhe lIna thaI gayuM che ke pitAnuM sAcuM svarUpa pIchANI zakatuM nathI, jaDa cIjone potAnI mAne che ane pitAnA darzana jJAna cAritrarUpI guNonA mahelane pelA rabArIenI jema pitAnA hAthe ja teDI nAkhe che. ane duniyAnA viSayajanya sukharUpI thaDA anAjanA DhagalAthI rAjI rAjI thAya che ane malakAya che. tene lIdhe AtmA pitAnuM zreya sAdhI zakatuM nathI, mATe caitanyavAdane samajo. AtmAnA guNone pArakha, AtmasvabhAvamAM ramaNatA dhAraNa kare, jaDa cIjonA mehamAM jIvanane nAhaka barabAda na kare. kSaNavinAzI turacha viSayavikAramAM bhAva hArI na jatAM-jIvanane barabAda na karatAM paramAtmA jinezvaradevanA siddhAMta mujaba jJAna ane kriyAmAM lIna banI ane muktinA anaMta sukhanA bhetA bane e ja abhilASA sAthe AjanuM vyAkhyAna samApta karavAmAM Ave che. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #47
--------------------------------------------------------------------------
________________ zuM Apazo? | carAcara vizvamAM aneka prakAranA mANaso vase che, udAra AtmAo pitAnI lamone supAtramAM kharce lakSmIne sArthaka kare che, lamIne ? hA le che. eka kavi kahe che ke-bhIkhArI bhIkha nathI mAMgatA paNa ApaNuM huM ne zIkha Ape che. he leke! tame Ape Ape. amArI pAse paNa phe eka vakhata lakSmI hatI paNa abhimAnamAM akkaDa banI pakakaDa thaine UMcuM mukha karI cAlatA hatA. dIna-anAtha mAne tarapha najara paNa huM nahetA nAMkhatA jethI Aje amArI A dazA che ke ghera ghera capaNayuM. laine bhIkha mAMgavA chatAM leke amane bhIkha te ThIka paNa be mIThA zabdaya nathI ApatA, nathI ApyAnuM phaLa amane pratyakSa joI che. tame paNa chatI lakSamIe dIna-anAthane uhAra nahi kare te tamArI paNa A ja dazA thavAnI che, mATe he leke ! Apa-Ape. pUrva karmanA yoge bicArA dIna-anAtha AtmAo ghera ghera bhIkha mAMgatA phare che. kaMIka udArAmAo pAI-pAIse ApI enI kakaLatI AMtaraDI ThAre che, te kaI gALa Ape che. vAta paNa kharI ja che ne! jenI pAse je hoya te Ape che jagatamAM avidyamAna-achatI vastune kaI paNa vyakti ApatI nathI. jenI pAse gALAne bhaMDAra bhareluM che emAMthI e bicAre be cAra gALa { Ape emAM navAI nathI. mAnave mAnavatA mUkI kharekhara dAnavatAne AvakArI che. e bicArA che dukhI prANIone zuM ApaNe mIThI vANurUpa pANI paNa pAI zakatA ? huM nathI! buddhinidhAne! vicAro vicAro. tyAre zuM Apaze? be mIThA ? che zabdo paNa ApI chUTaje; kRpaNa na banatA; chevaTe gALothI te na ja navAjatA. kAgA kIsakA dhana hare? koyala kIku ta? mIThI vANI bolake, jaga apanA kara leta. - - - - - - - - mudraka : zAha gulAbacaMda lallubhAI, zrI mahedaya prinTIMga presa-bhAvanagara. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
Page #48
--------------------------------------------------------------------------
________________ zallha, bhAvanaga2 ICS unnati kayAre ApaNA adhaHpatananuM mukhya kAraNa eka bIjAnA utkarSane joI zakatA nathI, che ApaNane aNagame chUTe che ane mukha : nAmanA ke tArIpha sAMbhaLatA jANe ApaNA rAjA reDAtu' hoya tevI dazA ApaNe anubhavIe chIe. - cAhe tavaMgara hoya ke garIba hoya, AgevAna hoya ke sAmAnya hAya, sAdhu hoya ke gRhastha hAya, abhaNa hoya ke pachI bhaNelA hAya, parantu sau koI jyAre potAnA tarapha daSTi nAMkhatA zIkhaze tyAre ja te AtmavikAsane sAdhI zakaze. pahelo huM' ke chuM e tapAso. pachI pArakAnI paMcAtamAM paDe. huM kevo chuM enA vicAra pratyeka AbhAe pratyeka paLe kara ghaTe che. tene te joI zakatI nathI. evI ja rIte ApaNe paNa ' te Ave che, amuka tevA che' ema jhaTa abhiprAya ApI daie chIe, paNa hu' kevA chuM ? mArAmAM keTalI uNapankhAmI che'? meM mArA AtmAne keTale vikAsa sAdhyA che ? enA ApaNe talamAtra vicAra karatA nathI ane bIjAnA nAnA-sarakhA doSAne-dUSaNAne pahADa jevaDA moTA karIne jagatanA cogAnamAM mUkavA taiyAra thaie chIe. A AgaLa kema vadhyA ? AnI khyAti kema thAya che ? kema e heThA paDe? e mATe ApaNe chUpA-pA paNa aneka prayatno karIe chIe. tejodeSa ne ISyavRtti ApaNAmAM mATe bhAge Aje dhara karI gaI che. e adhamavRtti tyAre ja TaLe ke jyAre ApaNe aMtardaSTine keLavIzu. AtmalakSI banIzu'. bIjAnA tarapha dRSTipAta na karatA hu' kevo chuM enA vicAra karatA zIkhIzu' tyAre ja ApaNuM adhaHpatana aTakaze ane sAcI unnati thaI zakaze. * kIti' Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com