Book Title: Bhogolik Kosh 02
Author(s): Dahyabhai P Derasari
Publisher: Gujarat Varnacular Society Ahmedabad

View full book text
Previous | Next

Page 97
________________ मुक्तिनाथ ૧૮૩ मूलक શિનાથ. તિબેટમાં અથવા વસ્તુતઃ નેપાળની ગુણવંત. કાશ્મીરની દક્ષિણમાં આવેલા પર્વતેમને સરહદ પર હિમાલયની સપ્તગંડકી પર્વત- એક પર્વત વિશેષ એમ મનામ છે. યજ્ઞમાં માળમાં ગંડકના મૂળથી ડે છેકાલીગંડકી અપાતી આહુતિઓમાંની એક આવશ્યક વનનામની નાની નદીને કિનારે આવેલું નારાયણનું | સ્પતિ સમ આ પર્વત ઉપર બહુ જ ઉગતી. સુપ્રસિદ્ધ દેવળ છે. આ સ્થળ નેપાળના બીજા (3) મેકડોનલ્ડ અને ડ૦ કીથનું વેદિક સુબાના મથક પાલપાથી પંદર યા સેલ દહા નામે અને વેદમાં વર્ણવેલી વસ્તુઓની ડાની તેમજ બીનીસહરથી ચાર દિવસની યાદી, પુ૦ ૨, પા૦ ૧૬૯). મજલ ઉપર આવેલું છે. અહીયાં અગાડીથી | મન્નિહિ. મૌઝિરિસ તે જ. અડધે માઈલ દૂર જતાં ગંડકને શાલગ્રામી| વિભાજ, વાઘમતી નદીને કિનારે જ્યાં દક્ષનું કહે છે. ત્યાંના પાત્રમાં શાલિગ્રામ કહેવાતા માથું કપાઈને પડેલું કહેવાય છે તે સ્થળ પવિત્ર ગોળ કાળા પત્થર ઘણું મળી આવે વિશેષ. છે. મુક્તિનાથની પેલી તરફ ત્રણ દહાડની કુંકારથ. ગયા અગાડીની બ્રહ્મની ટેકરીના જે મજલ ઉપર એક દામોદર કુંડ નામે કુદરતી ભાગ ઉપર વિષ્ણુપદનું દેવળ આવેલું છે તે ધરો આવેલ છે. (હેમીલ્ટનનું ગેઝેટીયર). સ્થળ વિશેષ ( ગરૂડપુરાણ અ૭ ૮૬; ગંડક નદી આ ધરામાંથી નિકળતી મનાય | અગ્નિપુરાણ અ૦ ૧૧૨, શ્લેક ૪૪). છે. (નેટનનું ગેઝેટીયર). ઉત્તરમાં | કોલાહલ પર્વત શબ્દ જુઓ. તિબેટની હિમાચ્છાદિત નદી જે કુંડની | | મુ. છેટાનાગપુરનો રાંચી ઉત્તરે આવેલી છે તે મારફતે શાલગ્રામ લે તે જ. કુંડમાં તણાઈ આવે છે. ( વાયુપુરાણ, પૂર્વ ખંડ, અ૦ ૪પ). | મુવીver. મૌઝિરિસ શબ્દ જુઓ. છું, કાશ્મીરને રાજા કાલયવનયાનેગેન ૧લો (ગાનવ પહેલે, રાજ્યતરંગિણું, , લેક | મુરહ્યા. નર્મદા નદી તે જ (ત્રિકાંડશેષ, અ૦૧). ૪૮) જરાસિંધુના મળતીયો હતો. તે કૃષ્ણની એ મુરંડલા પણ કહેવાય છે. યુક્તિથી મુચકુંદને ઉંધમાથી લાત મારીને | મુ . (૨) વખતે પૂના અમાડી વહેતી ભીમાને જગાડતાં મુચકુંદના દષ્ટિપાતથી આ જગાએ | મળનારી મૂરામૂઠી નદી તે જ. ( રધુવંશ, બળીને ભસ્મ થયો હતો. (વિષ્ણુ પુરાણ સગ ૪, શ્લોક ૫૫ ). ખંડ, ૫ મે, અ૦ ૧૩; વરાહપુરાણ | . () કેરલ યાને મલબાર એ જ (હેલ અ૦ ૧૫૮; ગ્રાઉઝનું મથુરા, પા૦ ૬૬). અને ટોનીનું કથાસરિત્સાગર, પ્ર. ૧૦). ઢેલપુરની પશ્ચિમે ત્રણ માઈલ ઉપર આવેલા કુલ૪. લંપાકા તે જ. સરોવરની પાસે આ સ્થળ આવેલું છે. પૂર્વે | કુરા મુરલા શબ્દ જુઓ. આ સરોવરની જગાએ એક પર્વત હતો. દ. અસ્મક તે જ. બૌદ્ધોના મંતવ્ય પ્રમાણે ચિઢિં. બુદ્ધગયામાં મોટા દેવાલયની દક્ષિણે મૂલક અને અશ્મકએ જુદાં જુદાં સ્થળ હતાં. આવેલે બુદ્ધકુંડ તે જ. પરંતુ ડૉ. આર. (સ્પેન્સહાડનું બુદ્ધિઝમ, પાર૩૪૬,વિષ્ણુએલ. મિત્ર આ કુંડથી આગ્નેયમાં ઘણે છે. ધર્મોત્તર પુરાણ ભા. ૧ લે, અ૦ ૯). આવેલું સ્થળ મુરિમ તે આ એમ કહે છે. મૂલક અને અશ્મક ( અસ્સક ) ગોદાવરી (બુદ્ધગયા, પ૫ અને ૧૧૫). નદીથી જુદા પડેલા પ્રદેશ હતા. (પરમઠકુંવઘામ. મૌઝિરિસ શબ્દ જુઓ. તિકા, ખંડ ૨, ભા. ૨, પા ૫૮૧). Aho! Shrutgyanam

Loading...

Page Navigation
1 ... 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144