Book Title: Prabuddha Jivan 2004 Year 15 Ank 01 to 11
Author(s): Ramanlal C Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh

View full book text
Previous | Next

Page 88
________________ પ્રબુદ્ધ જીવન કરવા. વિચાર ચાર રીતે થાય છેઃ (૧) વસ્તુઓને એકબીજાના સંબંધમાં જાઈને (૨) જોયા શીવાષ એકબીજાના સંબંધમાં ચીજોનો વિચાર કરવાથી. (૩) ચિત્રથી. (૪) ભાષાની -ખોલેલી ભાષાથી, બ-લખેલી ભાષાથી નિશાળમાં આવ્યા પહેલા બીજો જોવાથી અથવા સાંભળવાથી કેટલાક વિચાર એકઠા કરેલા હોય છે. એટલું જ નહીં પરંતુ તે વિચાર, મોઢામાંથી શબ્દો બોલી બહાર જગાવે પણ છે. બરાબર શબ્દો બોલે છે અને બરાબર વિચાર જણાવે છે. અર્થાત બોલેલી ભાષાથી વિચાર કરતા તે શીખેલું છે. માત્ર એ જ બોલેલા શબ્દોમાંથી ઉત્પન્ન થતા વિચારને લખેલા શબ્દો સાથે જોડી દેતાં શીખવવું એ જ બાકી એ છે. બોલેલા શબ્દોમાંથી ઉત્પન્ન થતા વિચાર બાલકના મનમાં આવતા જ ન હોય તો તે શબ્દો લખવાથી ક્યાંથી આવી શકશે. માટે માત્ર અક્ષરો અથવા શબ્દો શીખવવાથી વાંચવાનો હેતુ-શબ્દમાંથી વિચાર મેળવવો તે-બિલકુલ પાર પડતો નથી. શબ્દો બોલતા શીખે છે તે વખતે તેના (અક્ષરી) જુદા જુદા શીખવવામાં આવતા નથી. કુદરતી રીતે આખો શબ્દ એકદમ બોલતા શીખે છે. તેવી જ રીતે લખેલો શબ્દ શીખવવી જોઈએ. ભૂગોળ Concrete Expression- Drawing, Language ઈનિકાસ-વાર્તારૂપે શરૂઆત થવી જોઈએ. એકયિાત-ચીજો બતાવી ગાતા શીખવવું. નીતિ-Self Control મન ત્રણ રીતે કબજામાં રહે છે જગતના સર્વ જીવ-અવાદિ પદાર્થોની પ્રવૃત્તિ કે પરિણામો દ્રવ્ય-ક્ષેત્ર-કાળ અને ભાવની અપેક્ષાએ થયા કરે છે અને તેનું ચથાર્થ સ્વરૂપ શ્રી અરિહંત પ્રભુની ધર્મદેશનામાં અમુક પ્રમાણમાં પ્રકાર્પિત થાય છે. તેઓએ પ્રરૂપેક્ષ જાય-અજવાદિ દ્રવ્યોની કાયિક સિદ્ધાંતમય પ્રવર્તતાની આશ, સમસ્ત વિશ્વના પદાર્થો ઉપર વર્ષો છે, એટલે તેનું ઉલ્લંઘન કરી શકાતું નથી. પ્રસ્તુત વનમાં શ્રી દેવચંદ્રજી મહારાજે આને પ્રભુની ભવ્ય રાજનીતિ તરીકે વર્ણવી, તેઓની ઇશ્વરતાનું નિર્મળ સ્વરૂપ પ્રકાશિત કર્યું છે. હવે સ્તવનનો ગાથાવાર ભાવાર્થ જોઇએઃ ૧૬ ઑગસ્ટ, ૨૦૦૪ ૧. બીજાની મરજીના કબજામાં ૨. પોતાની ખાએશ ૩. વિચાર વિવેકશક્તિ ગોખવાની રીતિ-જેથી માત્ર શબ્દોનો ભંડાર થાય છે, પણ વિચારનો ભંડાર થતો નથી. એ રીતિ માત્ર ઢોંગ શીખવે છે. દુનિયામાં ઢોંગીઓ થવાનું મોટું સાધન આ રીતિ છે. શિક્ષકો આ રીતથી સામા મારો વધારવાને બદલે ઢીંગીનો બનાવે છે. શીતળ જિનપતિ પ્રભુતા, પ્રભુની, મુજથી કદીય ન જાય; અનંતતા, નિર્મળતા, પૂર્ણતા, જ્ઞાન વિના ન જણાયજી. શીતળ જિનપતિ... ૧ હે જિનેશ્વર ! આપની પ્રભુતા કે ઇશ્વરતાની અનંતતાનું વર્ણન પરંતુ એમ સમજવામાં આવે કે આપણે જે જાણીએ છીએ તે માત્ર સમુદ્રમાંનું ટીપું જ છે તો આપણે નમ્રતા શીખીએ છીએ. અભિમાન દૂર થાય છે. (૩) શ્રી વીરચંદ રાઘવજી ગાંધીનો એમનાં માતુશ્રીને એક પત્ર તીર્યરૂપ પૂજ્ય માતુશ્રી, શ્રી બહુ ગ્રીનેકરથી બી. વીરચંદનું પાએલાગણું વાંચો, વિશેષ આ અઠવાડીયામાં હજી સુધી તમારો પત્ર મળ્યો નથી. આજકાલ મળશે એમ હું ધારું છું. શ્રી દેવચંદ્રજી મહારાજ રચિત શ્રી શીતળનાથ જિન સ્તવન Eસુમનભાઈ એમ. શાહ ચિ. મોહન તથા હું અત્રે ખુશીમાં છીએ. અહીંયા મેં થોડા ભાષણો આપ્યા છે. તા. ૩૧ ઓગસ્ટના રોજ છેલ્લું ભાષણ આપવાનું છે. એજ દિવસે હું બોસ્ટન જઈશ. બોસ્ટનમાં બેચાર દિવસ રોકાઈ ન્યુયોર્ક જઈશ. અત્રે હવાપાણી ઘણાં સારા છે અને મારી તથા મોહનની તંદુરસ્તી ધણી સારી રહે છે. ત્યાં સર્વે ખુશીમાં થશો. એ જ તા. ૨૮ ઓગસ્ટ ૧૮૯૦ સોમવાર. સમસ્ત વિશ્વના ધર્મરાજ્યસાટ (ત્રિભુવનપતિ) શ્રી તીર્થંકર · મારા જેવા છદ્મસ્થ થઈ શકે તેમ નથી. કે પ્રભુ ! આપની નિર્મળતા પરમાત્માના કેવળ જ્ઞાન-દર્શન-ચારિત્ર્યાદિ આત્મિગુશોની કે અસંગત્તા (કર્મરૂપ પુદ્ગલાંથી શીતપણું), પરિપૂર્ણ પ્રગટના, અનંતતાનું વાશીથી વર્ણન કરવું અશક્યવત્ છે. જી-અવાદિ અનંતતા (અતીન્દ્રિય પ્રત્યક્ષના) ઇત્યાદિનું યથાર્થ સ્વરૂપ માત્ર દ્રવ્યોના સર્વ પ્રદેશોમાં હેલ સથળા ગુણા-પર્યાયોનાં ત્રૈકાલિક અનુભવગમ્ય છે. કેવળી ભગવંતો પા આવા અસીમ સ્વરૂપનું વર્ણન પરિણામોને એકીસાથે વર્તમાનમાં સર્વજ્ઞ અને સર્વદર્શી શ્રી અરિહંત વાણી મારફત પૂર્ણપણે કરી શકતા નથી, કારણ કે વચન સીમિત પ્રભુ જોઇ–જાણી શકે છે. તેઓને પ્રત્યક્ષપણે વર્તતું અવ્યાબાધ સુખ, અને કૃષિક છે. સહજાનંદ, નિર્મળતા, પૂર્ણતા ઇત્યાદિ અપાર આર્થિક સંપદા ઇન્દ્રિયોચર નથી અને તેનો કંઈક અંશે માત્ર પરિચય આત્માનુભવી કોઈક જ્ઞાનીપુરુષ જ આપી શકે તેમ છે. પરબ જાહિ જલ મિશ્ર અંજલિ, ગતિ જીપે અતિ વાઘજી; સર્વ આકાશ ઓલંઘે ચરણે, પણ પ્રભુતા ન ગણાયજી. શીતળા નિયતિ ૨ કદાચ કોઈ પ્રબળ માનવ સ્વયંભૂરમા સમુદ્રમાં એલ પાડીને ખોબે ખોબે માપે, સ્વર ગતિથી પ્રચંડ વાયુના વેગને તે, અને પગે ચાલી લીક અશોકમાં વ્યાપ્ત આક્રોશને ઓળંગી તેને માપે, તો પરા તે શ્રી શીતળનાથ ભગવંતની પ્રભુતાને માપી કે ણી શકે નહિ એવું અનંત ઐશ્વર્ય પ્રભુ ધરાવે છે. સર્વ દ્રશ્ય પ્રદેશ અનંતા, તેહથી ગુણ પર્યાયજી; તાસ વર્ગથી અનંત ગુણું પ્રભુ, કેવળજ્ઞાન કહ્યાયજી. શીતળ જિનપતિ...૩ સમસ્ત વિશ્વમાં જીવ–અજીવાદિ દ્રવ્યો કે પદાર્થો અનંત છે. દરેક દ્રવ્યને અસંખ્યાત પ્રદેશો છે. દ્રવ્યના દરેક પ્રદેશમાં પણ અનંત ગુણો રહેલા છે. તેમ જ દરેક ગુણને અનંત પશ્ચર્યા છે. આ સથળાનો વર્ગ ક૨વાથી જે અનંતરાશિ થાય તેનાથી પણ પ્રભુનું કેવળજ્ઞાન અનંતગણું વિશાળ છે. આમ જ્ઞાનગુણની અપેક્ષાએ પ્રભુનું ઐશ્વર્ય

Loading...

Page Navigation
1 ... 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138