Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ 16880 Jain Educationa International COME GANDARAYATAKA 1300100306665oob chodn // meghamAlA vicAra prAraMbhaH // 166d6doba a todo a ad do 6 aasta: For Personal and Private Use Only X4#
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamAlA. kartA zrI vijayapranasUrijI saMskRtaparathI tenuM mUlasahita gujarAMtI nASAMtara jAmanagara nivAsi paMDita zrAvaka hIrAlAla vi. haMsarAja pAse karAvI upAvI prasiddha karanAra. zrAvaka nImasiMha mANeka ____ muMbaI. saMvata 1956 sane 1500 Jain Educationa Internabonal For Personal and Private Use Only
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa // zrI jinAyanamaH // meghamAlA vicAra. kartA zrI vijayapranasUri zrI yugAdi prajjuM natvA, dhyAtvA ca zruta devatAm / meghamAlAkhyagraMtho'yaM, racyate janakAmadaH1 artha- zrI ruSanadeva prajune namaskAra karIne, tathA zAsanadevatAnuM dhyAna dharIne, lokonA izcitane denAro A " meghamAlA " nAmano graMtha racAya be. // 1 // kArtike mArgazIrSe vA, saMkrAMtau yadi varSati / madhyamaM jAyate zasyaM, pauSamA si sunikSitama 2 artha- kArtika athavA mAgasara mAsamAM saMkrAMtine divase, jo varasAda varase, to madhyama prakAranaM dhAnya yAya, ane pozamAsanI saMkrAMtine divase jo varase, to sukAla thAya. // 2 // | dIpotsava dine vArau, jaumArko na zubhAvahau / saMkrAMtau varSati cecca, zujamaryAdike na hi // 3 // - dIvAlIne divase jo maMgala, tathA ravivAra hoya, to te zubha karanArAM nathI, ane te saMkrAM tine divase jo varasAda zrAya, to te dhana AdikamAM zubhakAraka nathI. // 3 // For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 // 1 // Jain Educationa In | garjite kArtike mAse, caturmAseSu varSati / sunikSaM jAyate tatra, zasyasaMpattiruttamA // 4 // - jo kArtika mAsamAM garjanA thAya, to caturmAsamAM sAro varasAda yAya, tathA sukAla thAya, ne dhAnyonI nipaja paNa sArI thAya // 4 // | sarvavarNAstathA meghA, jAyaMte ca pRthak pRthak / kArtike caitra mAse tu, zdRzaM garbhalakSaNam // 5 // artha- kArtika mAsamAM, judA judA raMganAM jo vAdalAMDe buTAM buTAM thAya, to jANavuM ke, varasAdano garja baMdhAyo be. // 5 // | kArtike puSpa niSpatti, rmArge snAnaM mataM kila / pauSe tvatra zujo vato, nityaM mAgho ghanAnvitaH 6 - kArtika mAsamAM puSponI niSpati, mAgasara mAsamAM snAna, tathA poza mAsamAM uttama vAyu, ane | mahA mahIno hamezAM vAdalAe sahita hoya. // 6 // | phAlgunaH phalguvAtaHsyA, caitre kiM citpayo ditm| vaizAkhaH paMcarupI ca, jyeSTazcoSmAnvitaH zunaH artha-phAgaNa mAsamAM uttama vAyu hoya, caitramAM kaMiMka kaIka jo vAdalAM thAya, tathA vaizAkha mAsa jo paMcarUpI hoya, ne jeTha mAsa jo garamIvAlo hoya, to zubha jAvo. // 7 // mAsASTaka nimittena, catuSTayamajISTadam / artha-evI tanAM ve mAsanAM jo nimitto hoya, to caturmAsanAM cAre mahinA citane denArA thAya. For Personal and Private Use Only vicAra. // 1 // ainelibrary.org
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ INEAdazyAM kArtike mAse, zuklAyAM rajanI ydaa|sklaa nirmalAcecca,puSpabaMdhaH sucyte|| | arthakArtika mAsanI suda bArasane divase AkhI rAtri jo nirmala hoya, to tenuM nAma "puSpabaMdha" kahevAya be. "valI koz AcAryano ema paNa mata De ke, jo kArtika mAsanI suda caudasanI rAtri nirmala hoya, to "puSpabaMdha" kahevAya." kArtika sudi paDavAne divase jo budhavAra hoya, to te varSamAM rasanI cIjonA nAvo UMcA rahe. // 7 // kArtikA pUrNamAsI cet,pUrNA kRttikaanvitaa|srvshsysmutptti,n virodho mhiijujaam|| / artha-kArtika sudi punema jo, pUrNa tathA kRttikA nakSatravAlI hoya, to sarva dhAnyanI utpatti zrAya, tathA || | rAjA vacce virodha na thAya. // e|| athavA jaraNI tat, pUrNA syAt puurnnimaadine|kutrcicc navesRSTiH,kutracitsyAdavarSaNam na artha athavA evIja rIteM kArtika sudI punemane divase, jo saMpUrNa bharaNI nakSatra hoya, to kyAMka vRSTi thAya, ane kyAMka bilakula varasAda na zrAyaH // 10 // athavA rohiNI tahat pUrNAsyAt puurnnimaadine|tdaa tvademasaMtApau,urjitazcaprajAyate11 / KI artha-athavA tevIja rIteM kArtika sudi punemane divase jo saMpUrNa rohiNI nakSatra hoya, to akSama, saMtApa, tathA ukAla thAya. // 11 // Izvara nAmanA jyotiSie paNa karvA ne ke, Jain Educationa in al For Personal and Private Use Only Bottinelibrary.org
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA puSpabaMdhapravakSyAmi,zRNu tatvena maanini|kaartikyaaN pUrNamAsyAM tu,nakSatraM kRttikA yadi12 // vicAra. puSpabaMdhaHsamAdiSTa,zcaturmAseSu vrssnnm|sunidH demamArogyaM,zasyaniSpattireva c||yugmm | artha he mAnini ! hu~ tane tatvazrI puSpabaMdhanuM svarUpa kaDhuMvaM, te tuM sAMjala ? kArtika sudI punemane divaseM| jo kRttikA natra hoya, to "puSpabaMdha" kahelo , ane tethI caturmAsamAM sAro varasAda thAya, tema sukAla, dema, ArogyapaNuM, ane dhAnyanI nipaja sArI zrAyaH // 15 // 13 // athavA tahine devi, naraNI cetsNjaayte|rogdiirgh manAvRSTiH, SakhaMDe ca prajAyate // 14 // ___ artha-valI he devI ! te divase jo jaraNI nakSatra hoya, to bakhamamA roganI ghaNI utpatti, tathA ||N|| anAvRSTi zrAya . // 14 // saMtApAvividhAkArA, utpaataavividhaastthaa|mdhymN jAyate zasya,meghA varSatimadhyamAH 15 artha valI tethI vividha prakAranA saMtApo, tathA utpAto pAya, ane dhAnya ane varasAda madhyamasara thAya. zrathavA rohiNI ceca, tadine vartate priye| dvipAdAzcatuHpAdAzca, vikliinuutmaansaaH||16|| artha-valI he priye !te divase jo rohiNI natra hoya,to manuSya, anecopagAM jAnavorone manamA pIDA thAya. kArtike caitramAsetu, yadI'grahaNaM nvet|taarkaaptnN caiva, ukkApAto yadA navet // 17 // Jain Educational nal For Personal and Private Use Only SW ainelibrary.org
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ nUmikaMpo vinirghAtaH, pataMti jlbiNdvH| zrAkAze ca tathA dRSTavA,kuMDalaM ceN'suuryyoH||1|| iMsAyudhasya vajrasya, dhUmaketozca drshnm|sNgrhN sarvazasyAnAM, prayatnena tu kArayet // 1 // // trinirvizeSakam // artha-kArtika mAsamAM jo caMjanuM grahaNa hoya, athavA tArA khare, ukkApAta thAya, nUmikaMpa thAya, nirghAta thAya, jalanA biMDa paDe, AkAzamAM caMDa ane sUryanI AsapAsa kuMmAluM dekhAya, tathA iMdhanuSya ane dhUmaketu (puMgaDI tAro ) jo dekhAya, to yatna pUrvaka sarva dhAnyono saMgraha karavo. // 17 // 1 // 1 // evIrIteM kArtika mAsano vicAra jANavo. have mAgasara mAsano vicAra kaheche. mArgAdipaMcamAseSu, zukla SaSThI rveryutaa|pusskaalshvtrNjNg vA, jAyate himahIjujAm // 1 // __ artha-mAgasara Adika pAMca mAsomA suda ba jo ravivArI hoya, to phukAla athavA rAjaUnA utrano jaMga thAya. // 1 // mArgazIrSeyadAmAse, saptamI navamI dine|aishaanii dizamAzritya, dRzyate meghamaMDalam // 2 // stokaM vrsstiprjnyo,ghnvaatNsmaadishet| dshmyaamuttrovaatHprcNddoghnghaatkH3||yugmm artha-jo mAgasara mAsamAM sAtema ane nomane divase, IzAna dizAmAM meghanuM maMDala dekhAya, to varasAda Jain Educational phal For Personal and Private Use Only l inelibrary.org
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 // 3 // Jain Educationa thoDothA, ne pracaMDa vAyu vAya; ane dazamane divase uttara dizAmAM jo pracaMDa vAyu vAya bilakula na thAya // 2 // 3 // to varasAda | mAsasya mArgazIrSasya, maghAnakSatrameva cet / kRSNapade caturthyAM tu, savidyunmeghadarzanam // 4 // tasminRde tadASADhe, jalapUrNA mahI navet / saMpUrNA zasya niSpattiH, suni ca samAdizet 5 artha - mAgasara mahinAnA kRSNapanI cothane divase jo maghA nakSatra hoya, tathA vIjalI sahita jo meghanuM darzana thAya, to asAra mahinAnA te nakSatramAM ( eTale maghA nakSatramAM ) pRthvI jalathI saMpUrNa thAya, dhAnyanI upaja ghaNI yAya, tathA sukAla paNa zrAya // 4 // 5 // | rAtrau dRSTvA dine vRSTi, dine dRSTvA navennizi / puruSastrI saMyogova, vidyunmeghastathaiva ca // 6 // - rAtri jo vIjalI divAmAM Ave to divaseM vRSTi thAya, tathA jo divase dekhavAmAM zrAve, to rAtri vRSTi thAya, evI rIte puruSa ne strInA saMyoganI peThe vIjalI chAne meghano saMyoga jANavo. // 6 // kRSNe pade tathASTamyAM navamyAM hasta kila / sarvato dizi dRzyecca, vidyudajreNa saMyutA // 7 // | tahade caiva mASADhe, jalapUrNA mahI javet / sunikaM zasya niSpatti, vasudhA naMdate tathAnyugmam artha- valI mAgasara mAsanI kRSNa panI zragma tathA nomane divase jo hasta nakSatra hoya, ane vAdalAM For Personal and Private Use Only vicAra. // 3 // jainelibrary.org
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa In | sahita jo sarva dizAuMmAM bijalI dekhAya, to ASADha mahInAnA te nakSatramAM pRthvI jalathI saMpUrNa thAtha, sukAla thAya, dhAnyanI utpatti yAya, tathA pRthvI mAM AnaMda yAya. // 7 // 8 // caturthIpaMcamI SaSThyAM, azleSA ca maghA tathA / yadA ca pUrvaphAi, trirAtraMvarSate dhruvam // e // artha-valI mAgasara mAsanI cotha, pAMcama, ane bane divase, abhloSA, maghA, tathA pUrvAphAgunI nakSatra jo hoya, to kharokhara traNa divasasudhi varasAda thAya // e // aSTamI navamI caiva, citranakSatrasaMyutA / zrASADhe zvetapadeca, taddine varSate dhruvam // 10 // artha- mAgasara mAsanI Ama ne noma jo citra nakSatra sahita hoya, to ASADha mAsanA zukla pakSamAM te divasoe kharekhara varasAda thAya. // 10 // | navamI dazamI caiva, ekAdazI yadA javet / svAtinakSatra saMyuktA, zasyanAzo jalaM vinA 11 artha - mAgasara mAsanI noma, dazama, tathA agyArasa jo svAti nakSatravAlI hoya, to pANI vinA khetIno nAza zraze, ema jAvuM // 11 // vyavahArakalpamAM zrI harijaprasUrijI paNa kahe ve ke, mArgazIrSanavamI dazamI caikAdazI ca tithiratra karAlA svAtikasahitA sitapakSyA zasyanAzaka litA kalitAkA // 12 // For Personal and Private Use Only inelibrary.org
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamAlA vicAra. artha-mAgasara mAsanA zukla padanI noma, dazama, ane agyArasanI tithI, jo svAti nakSatra sahita hoyaII to tene jayaMkara, dhAnyano nAza karanArI tathA kaSTa upajAvanArI jANavI. // 1 // // 4 // chAdazyAM ca trayodazyAM,caturdazyAM tathaiva c|amaavaasyaaNtthaacsyaa,nksstrNcmghaanidhm13] saMdhyAkAlazca tAsucen, meghbiN'smnvitH|aassaaddhe zvetapade tu,varSate nAtra saMzayaHyugmam artha-mAgasara mAsanI bArasa, terasa, caudasa tathA amAsane divase jo maghA nakSatra hoya, ane te tithIuno saMdhyAkAla jo meghanA biMuDa sahita hoya, to ASADha mahinAnA zukla pakSamA varasAda varase, temA saMzaya nthii.|| 13 // 14 // evI rIte mAgasara mAsano vicAra jANavo. have poza mAsano vicAra kaheche. pauSe zuklacaturthyAM tu, vidyutaadrshnNshujm|abhrunnN najaHzreSTa, masyAmi'dhanustathA // 1 // | artha-poza mAsanI zukla caturthIne divase, jo vijalI dekhAya, AkAza vAdalAMthI jvAelu dekhAya, malA tathA jo iMjadhanuSya dekhAya, to te uttama jANavAM. // 1 // meSapadaM gatazcaMso, garjanaM pUrva diggtm|kuNmlN ca tathA jAnau, sunidaM jAyate tadA // 2 // RSS RSS 4 // Jain Educational A nal For Personal and Private Use Only R ainelibrary.org
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa Int artha-valI te divase jo caMdra meSarAzimAM hoya, pUrva dizAmAM garjanA thA, ne sUryanI AsapAsa jo | kuMkAluM dekhAya, to sukAla thAya. // 2 // taddine ca pratIcyAM tu, saMdhyAkAle javedyadi / pItavarNo ghaTATopo, ghanAnAM gaganAMgaNe // 3 // bhUmIkaMpo javennUnaM, pracaMko janajItidaH / paMcavIMzatyaharmadhye, tadeze nAtra sNshyH|| yugmam 1 artha- valI poSamAsanI cothane divase, saMdhyAkAle pazcima dizAmAM, AkAzamAM jo vAdalAMno pIlA raMgano ghaTATopa thAya, to te dezamAM kharekhara pacIsa divasonI aMdara, pracaMka ne lokone jaya upajAvanAro bhUmikaMpa thAya; temAM saMzaya nathI. // 3 // 4 // pauSazuklapaMcamyAM tu, savAto ghanaDaMbaraH / prajAte jAyate mayAM, vidyudgarjasamanvitaH // 5 // tadA tasyAM caturmAsyAM, cAtakairiva mAnuSaiH / labhyate jalabiMDuna, najaso meghasaMjavaH yugmam - jo posasudI pAMcamane divase prajAtamAM vAyu, vIjalI ne garjanA sahita meghano ADaMbara thAya, to te caturmAsamAM cAtakonI peThe mANasone paNa AkAzamAMthI varasAdanA pANI nuM biMdu paNa malI zakatuM nathI. pauSasya zuklaSaSTayAM tu, madhyAhne najasi sthitaH / najoma NirmeghavRMdairyadA zvetaistiro hitH||7|| tadA deze samabhyeti, karAlA kSudrapakSiNAm / zasyanakSaNazIlA ca zreNirnAdrapade dhruvam -posa sudI vane divase madhyAnhakAle AkAzamAM rahelo sUrya jo, zveta raMganAM vAdalAMnA samUhothI For Personal and Private Use Only nelibrary.org
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 // 5 // Jain Educationa bavAI gayo hoya, to jAdaravA mAsamAM te dezamAM jayaMkara, tathA dhAnyonuM nakSaNa karanArI dupadinI (tI DonI) zreNi kharekhara Ave che. // 7 // 8 // pauSe tu saptamI zuklA, aSTamI navamI tathA / revatI rukSasaMyuktA, tadA dhAnyaM na sNgrhet||9|| artha - pauSa mAsanI zukla panI Agma tathA noma jo revatI nakSatra sahita hoya, to dhAnyano saMgraha karavo nahIM; arthAt te varSamAM dhAnyanI upaja sArI thAya. // e // tasya mAsasya saptamyAM prajAte sUrya maMgalam / jayadevAbhravannaM cet, tadAnnaM jAyate zubham 10 artha - pauSa mAsanI sAteme prajAtamAM sUryanuM maMDala ugatAMja jo vAdalAMuMthI bvAeluM hoya, to dhAnya ghaNuM zrAya // 10 // zraSTamI tasya mAsasya, caMdravAsarasaMyutA / mArIprabhRtirogANAM, kAriNI vibudhairmatA // 11 // artha - poSamAsanI somavAre karIne saMyukta evI jo ( suda) Ama hoya, to te marakI Adika rogonI karanArI be, ema vidhAnoe mAnetuM be // 11 // navamI jaraNI yuktA, vAtavidyutsamanvitA / jyotiSikaiH samanyastA, dudropadravakAriNI 12 artha - posamAsanI noma jaraNI nakSatra vAlI tathA vAyu ne vIjalI sahita jo hoya, to te lupra upapravone karanArI be. // 12 // For Personal and Private Use Only vicAra. // 5 // ainelibrary.org
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ dazamyAM tasya mAsasya, yadA vidyuchimaanvitaa|tdaativRssttitodhaany, niSpattirnahi saMjavet | artha posa mAsanI ( zukla ) dazamIne divase jo hima sahita vIjalI thAya, to ( te varSamA ) ativRSTi thavAthI dhAnyanI upaja atI nshrii.|| 13 // ekAdazI tathA jheyA, sUryatApena vrjitaa|pshunaashkraa prAjhai, stRNasaMhativarjitA // 14 // artha-posa mAsanI ( zukla ) agyArasa jo sUryanA tApazrI rahita hoya, to te varSamAM ghAsano samUha nahIM avAzrI, pazuUno nAza thAya . // 15 // paurNamAsI dvitIyAca,tasya mAsasya cedydaa|krmenn ca zanisUrya,vAsarAnyAM samanvitA15| ASADhe zuklapakSa ca,prajUtaM jalavarSaNam / niSpattiHsarvazasyAnAM,prajAca nirupajavA // 16 // __ artha-posa mAsanI punema, tathA bIja anukrame jo zani, ane ravivArI hoya, to asAma mahinAnA || al | zukla pakSamA ghaNo varasAda zrAya, sarva dhAnyonI upaja thAya, tathA prajA paNa upajava rahita shraayH||15||16 pauSamAsasya saMkrAMtI, ravivAro yadA nvet| higuNaM dhAnyamUlyaM ca, kathitaM munisattamaiH17 | artha-posa mAsanI saMkrAMtine divase jo ravivAra hoya, to dhAnyonuM mUTaya bevaoN zrAya, ema uttama mu-| nie kaheluM je. // 17 // zanau ca triguNaM proktaM, naume caiva caturguNaM / tulyaM ca budhazukrAcyA, mUkhyAdhaM gurusomayoH 10 JainEducationalTahal For Personal and Private Use Only linelibrary.org
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ TONI artha-valI te saMkrAMtine divase jo zanivAra hoya, to dhAnyonuM mUTya traNagaj, maMgalavAra hoya to vicAra. cogaNuM, buddha ane zukravAra hoya to tujhya, tathA jo guru ane somavAra hoya to aradhuM mUTya jaannvu.||1|| vara zanijAnukuje vAre, saMkrAMtizca nvedydaa|dhaanymuulysy vRddhizca, jAyate rAjyavivaram 1e| IN artha-jyAre zani, ravi ane maMgalavAre saMkrAMti hoya, tyAre dhAnyonA mUTayanI vRddhi, tathA rAjyamAM| vigraha thAya. // 15 // zanyarkanaumavAre tu,saMkrAMtI mRgkrkyoH| yadA tadAnamUlyasya, vRddhiHsaMjAyate dhruvam // 20 // / artha-makarasaMkrAMti ane karkasaMkrAMti jo zani, soma athavA maMgalavArI hoya, to kharekhara dhAnyanAk mUTyanI vRddhi thAya . // 20 // | pauSasya pUrNamAsyAMca,saMdhyAkAle nvedydi|meghaishchnno nishaanaathH,piitvrnnairmnohraiH||21 tadA vaizvAnarota, jayo jghinaashkH|kthitshcNtprjnyptyaaN, sarvazAstravicakSaNaiH yugmam / ___ artha-valI posasudI punemane divase saMdhyAkAle caMr3a jo manohara evA pIlA raMganA vAdalAMnI uvAelo hoya, to jagatane nAza karanAro evo agnithI utpanna bhaelo jaya thAya, ema sarva zAstromAM vicakSaNa evA ( jinezvaroe) caMpannattimAM kahelu . // 21 // 22 // tadine naumavA razce, caMtazcaiva prjonphitH|baalmRtyuprdo zeyo, mAghamAsastadAkhilaH23|| Jain Educational For Personal and Private Use Only Mainelibrary.org
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ artha-te posasudI punemane divase jo maMgalavAra hoya, ane caMDa jo kAMtivinAno hoya, to Akho mahAmahIno bAlakonA mRtyune denAro jANavo. // 23 // tadine ravivArazced, raktamedhaizca raajitaa|puurv digyadi madhyAnhe, ukAlo hi tadA navet 24 artha- valI te divase jo ravivAra hoya, ane madhyAnhakAle lAla raMganA vAdalAMnathI jo pUrva dizA || zonitI aelI hoya, to kharokhara ukAla paDe. // 24 // tadine zanivArazce,tprAtaH sUryazca baaditH|dhumrtuyaiydaa meghe,stadA mArI na saMzayaH // 25 // artha- valI te divase jo zanivAra hoya ane prajAtamAM jo sUrya dhuMvADA sarakhAM vAdalAMnathI AnA|dita ayo hoya, to marakIno upaJva thAya, temAM saMzaya nathI. // 25 // pauSe mUlajaraNyAMta,zcaMjamAnena saajrke|aadiau ca vizAkhAMte, ravermAnena varSati // 26 // / artha-vAdalAMsahita evA poSa mAsamAM mUla nakSatra tathA jaraNI nakSatramA jeTalo caMjamA hoya tenA mAnathI A zrI mAMDIne vizAkhAsudhi sUryanA mAne karIne varasAda varase be. // 26 // pauSasya pUrNamAsI ce,dUnA ca ghaTikA trym|dhaanyraashiprdaamhyaaN,tdaa varSA zujA nvet| | artha-valI jo posasudI punema traNa ghaDI unI hoya, to pRthvImAM dhAnyanA samUhane denAro uttama varasAda zrAya ke.|| 27 // evI rIte poSamAsano vicAra jANavo. Jain Education in For Personal and Private Use Only RXMainelibrary.org
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 116 11 Jain Educationa in have mAghamAsano vicAra kahe che. mAghazukla dvitIyAyAM prAtaH sUryo javedyadi / tIvratApayuto hyatra, tadA duSkAlasaMjavaH // 1 // - mAhA sudI bIjane divase prajAtamAM jo ahIM tIvra tApavAlo sUrya hoya, to kharekhara phukAla paDe. 1 | taddine caiva madhyAnhe, pratIcyAM meghaDaMbaraH / zvetavarNo yadA jAta, stadA dhAnyaM na jAyate // 2 // - valI te divase madhyAnhakAle pazcima dizAmAM zvetaraMganA vAdalAMno jo ADaMbara thAya, to dhAnyanI utpatti na zrAya // 2 // mAghazukla tRtIyAyAM, saMdhyAkAle nizAkaraH / haridvarNayutairmeghai, rabAdito yadi ceGgavet // 3 // tadA sapta dinairnUnaM, navedvRSTistadA ditaH / godhUma caNakAdInAM nAzazca javati dhruvam // 4 // artha- mahAsu trIjane divase saMdhyAkAle jo caMdra lIlA raMgavAlAM vAdalAMuMthI bvAelo hoya, to kharekhara tyArathI sAta divasonI aMdara vRSTi thAya che, chAne ghaTaM tathA caNAdikano kharekhara nAza thAya be. // 3 // 4 // taddine ravivArazce, darko'pi ca dinodaye / parivRtto yadA tvacaiH, sajalezvA dito javet // 5 // tadA nUnaM na vRSTiH syAdvarSaMyAvaUna priyA / duHkhinaH pazavo'pisyu, stRNatoya vivrjitaaH||6|| - valI mahAsudItrIjane divase jo ravivAra hoya, ne dinodaya vakhate sUrya paNa jalasahita vAda For Personal and Private Use Only vicAra. // 7 // ainelibrary.org
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ lAuthI uvAelo hoya, to kharekhara lokone priya evI vRSTi ( eka ) varSasudhi zrAya nahIM, ane pazuna paNa INT MghAsa ane pANIthI rahita thayA akA mu:khI thAya. // 5 // 6 // mAghazuklacaturthyAMtu, nizIthe caMbare ydi| raktavarNayutA vidyu,dRzyate garjanairyutA // 7 // tadA vRSTinavennUnaM, jyeSTamAsi mnohraa|dhaanytRnnaadivstuunaaN, nisspttishcnvelunaa|| 7 // / artha- valI mahAsudI cothane divase madhyarAtrie AkAzamAM jo garjanAuMsahita lAkha raMganI vijalI dekhAya, to kharekhara jeThamAsamAM manohara vRSTi thAya, tathA dhAnya, ghAsa Adika vastuUnI upaja paNasArI thAya je. // 7 // // tadine raktavarNADhya, mekamanaM ca puurvtH| pazcimato dvitIyaM ca, samAgacca dRzyate // e|| lAprAtaryadekavelAyAM,tadA nAzo nvevm| jalaplavairhi dezasya, mAsasyAvadhinA ttH||1|| artha- valI te mahAsudI cothane divase prajAtamA ekI vakhate lAla raMgarnu pUrva dizAtaraphazrI eka vA dalaM ane bIjaM pazcima dizAtaraphathI jo AvatuM dekhAya, to tyArathI mAMDIne eka mahinAnI aMdara pANIpalAnI rekhathI kharekhara dezano nAza thaay.|| e||10|| mAghazuklasya paMcamyAM, ghaTitrayadine gte| biMvamarkasya raktaM syA,ttadA dhAnyadayo navet 11 - JainEducationaidyabal For Personal and Private Use Only S inelibrary.org
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA vicAra. | artha- mahA sudI pAMcamane divase traNa ghamI divasa gayAbAda sUryanuM biMba jo lAla raMganuM pAya, to dhA- nyano nAza Aya. // 11 // tadine shnivaarshce,jhiimvRssttinvettthaa| tadA juvi mahAmArI, caitre navati nizcitam // 12 // artha- mahAsudI pAMcamane divase jo zanivAra hoya, ane valI himanI vRSTi zrAya, to pRthvImAM caitra IN|mAsamAM kharekhara marakIno moTo upadhva thAya. // 12 // SaSTyAM ca mAghazuklasya, sUryAstasamaye khalu / dRzyate sarvavarNADhya, miMDacApo yadAMvare // 13 // tadA vRSTinaveThIghraM,tasyAmeva nishidhruvm| niSphalaiva mahAroga,dAyinI dehinAM sadA // 14 // artha- valI mahAsudI ucne divase sUryAsta samaye AkAzamAM sarva raMgovAlu jo iMdhanuSya dekhAya to kharekhara turata teja rAtrie niSphala tathA prANIune hamezAM mahAroganI ApanArI evI vRSTi thaay.||13||14 mAghazuklasya SaSThIce, nivArAnvitA ydaa|kRssnnpde tadASADhe, vRSTirjavati nizcitam // artha- mahAsudI uTha jo zanivArI hoya, to kharekhara asAra mahinAnA kRlapadamA vRSTi zrAya. // 15 // gatAyAM ghaTikApaMca, rAtrautatradine ydaa| tArakANAM navetpAtaH,pratIcyA mnivaaritH||16|| pazUnAM ca tadA nAzo, javati hi tRnnairvinaa| yato biMpurapivRSTe,javati no varSAvadhim // 17 // Jain Educational nal For Personal and Private Use Only N a inelibrary.org
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ artha- valI te divase pAMca ghaDI rAtri gayAbAda jo pazcima dizAmA ghaNAM tArA paDe. to ghAsavinA kharekhara pazuUno nAza thAya; kemake eka varSasudhimA varasAdanuM biMdu paNa paratuM nthii.||16||17|| __ have mahAsudi bacne divase prayogakarI varasAdanI parIkSA karavAno zrIsamaMtanAcAryepotAnA jyotinirNaya nAmanA graMthamAM kahelo vidhi kahe je. mahAsudI bacne divase sUryodaya vakhate AkAza pradezamAM eka kumArikAe sUryasanmukha trIza pala sudhi dRSTi rAkhIne paTyaMkAsanathI pATalApara besa. tathA potAnI sanmukha hAtha pahoMce tyAMsudhi nirmala pANIzrI narelI eka kAMsAnI gola thAlI rAkhavI. paDI te thAlImAM te kumArikAe potAnI anAmikA AMgalIzrI telamA palArekhA kaMkunA traNa vAra bAMTaNAM nAkhavA. pajI " unamaH sUryAya, unamo meghAdhipataye asyAM sthAvyAmavataratu svAhA" evI rItano maMtra naNIne aMjalimAM kaNeranA puSpo le te thAlImAM nAkhavAM. paThI te saghaluM pANI eka korA mATInA ghaDAmAM naravaM. tenApara eka zarAvaluM DhAMka. tathA upara lIlA raMgarnu vastra kAcA sUtradhI bAMdhavU, pajI te ghaDAne madhyAnhakAlasudhi tyAM taDakAmAMja rAkhavo; paNa tenApara bilakula gayA AvavA devI nahIM. madhyAnhakAla paThI te ghaDAne ughADI temAM triphalAna (eTale haraDAM, beDAM tathA AMbalAMnu) eka vAla cUrNa nAkhavU. pachI pharIne te ghaDAne tevIja rIte baMdha karIne pAge tamakAmAM mukavo. saMdhyAkAle jyAre sUrya aradho asta thayo hoya, teja vakhate te ghaDo te kumArikAnA mastakapara caDAvIne gharamAM lAvavo. ane ceka prajAtaparyaMta tene gharamA rAkhavo. panI prajAte sUryodaya vakhateja te ghaDo ughADIne temAM eka zveta vastrano Tukamo bolavo. ane te TukaDAne temAM (ghaDAmAM) eka ghaDIsudhI rAkhavo; lain Education inte! Ensonal and Private Milinelibrary.org
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 // e|| Jain Educationa pachI te TukaDAne nIcovyAvinA bAyAmAM sUkAvavo. sUkAyAbAda te vastranA TukaDAmAM jo zyAmaraMganA DAghA - + mAluma 'paDe to jAevaM ke, caturmAsamAM varasAda sAro thaze ane jo lAla raMganA DAghArja dekhAya, to | jANavuM ke caturmAsamAM varasAda bilakula nahIM thAya. tathA jo kaI paNa DAghA na dekhAya to jANavuM ke, a tyaMta varasAda thai dhAnyano pAka niSphala jaze. (uparanA prayogamATenuM keTaluMka gurugama melavavAnuM be, ema mone anumAna thAya be.) | mAghazuklasya saptamyAM ghaTitraya dine gate / dhUlivRSTirIzAne ce, rAkaMpastadA nizi // 18 // artha- mAhAsuda| sAtemane divase traNa dhamI divasa gayAbAda IzAna dizAmAM jo ghuDanI vRSTi thAya to rAtrie dharatIkaMpa thAya. // 10 // | mAghazuklasya saptamyAM ravivAro yadA javet / madhyAnhe dhUlivRSTizca pratIcyAma nilairyutA 10 tadA vidyutsamutpAto, javati janaghAtakaH / tamyAMhi taddine tatra, jUrijayasamanvitaH // 20 // artha-mAhAsudI sAtamane divase jo ravivAra hoya, tathA madhyAnhakAle pazcima dizAmAM pavanasahita jo dhUlinI vRSTi thAya, to tyAM tejadivase rAtriye kharekhara lokono nAza karanAro, tathA ghaNA jayavAlo vijalIno upadrava thAya. mAghazuklasya saptayAM, saMdhyAkAle jalairyuto / meghayUyo yadA prAcyAM tadA duSkAlasaMbhavaH For Personal and Private Use Only vicAra. // // jainelibrary.org
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educational - mAhAsudI sAtamane divase saMdhyAkAle jo pUrva dizAmAM jalasahita vAdalAMno samUha ( hoya ) to 5kAlano saMbhava jANavo // 21 // | mAghazuklasyacASTamyAM jomavAro yadA javet / zrAcchAditastathAsUryaH, sUryAstasamaye yadiz | nIlavarNairmahAmeghe, niSkaMpaizca kilonnataiH / tadA dhAnyasya mUlyaM hi, jAyate dviguNaM mahau // 23 // artha- valI mahAsudI Amane divase jo maMgalavAra hoya, tathA sUryAstasamaye sUrya jo lIlAraMganA, nikaMpa, ne uMcAM vAdalAMthI AbAdita thaelo hoya to kharekhara yA pRthvImAM dhAnyanuM mUlya bevaDuM thAyaDe. mAghazuklasya cASTajyAM, zanivAro yadA bhavet / tadA vRSTiH zubhAcoktA, caturmAsi jinAdhipaiH artha- valI mahAsudi zravamane divase jo zanivAra hoya, to caturmAsamAM sArI meghavRSTi yAya, ema jinarAjo kaheluM d. // 24 // najasi hi prajAte ca, mAgha zuklASTamI dine / iMdracApo yadA tvardhA, dRzyate ghaTikAvadhi // 25 | tadA mArIsamutpAto, jAyate jananAzakaH / videzagamanaM kAryaM, tato jIvitavAM viniH // 26 // - valI mahAsudI zrAmane divase prajAtamAM jo eka ghaDIsudhi radhuM iMdradhanuSya dekhAya, to mANa| sone nAza karanAro marakIno upadrava thAya, mATe jIvitanA ika lokoe paradezamAM januM // 25 // 26 // | jAyate taddine caivaM, dhUlivRSTiryadAMbare / madhyAnhe naikate jAge, tadA duSkAla saMjavaH // 27 // For Personal and Private Use Only ainelibrary.org
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA vicAra. // 10 // R artha-valI te mahAsudI Atumane divase jo AkAzamAM madhyAnhakAle naizata dizAmAM dhUlinI vRSTi thAya, to ukAla paDe. // 27 // mAghazuklASTamI caiva, purdinA yadi jaayte| tadA pazuvinAzaH syA,vividhavyAdhijivam _ artha-valI mAhAsudI zrAmi jo vAdalAMvAlI hoya, to kharekhara vividhaprakAranA rogothI pazujano vinAza thAya. // 27 // | nizAnAtho nizi jAto, mAghazuklASTamI dine| raktavarNena saMvRtto, yadA nAmaMDalena ca ze tadA'tivRSTivijJeyA,caturmAsAvadhi jnaiH| mahAmArI samutpAto,dhAnyotpatterasaMcavaH // 3 // __ artha-valI mahAsudI Avamane divase rAtrie jo caMja lAla raMganA nAmaMDalathI gherAelo dekhAya, to caturmAsasudhi atyaMta vRSTi thAya, ema lokoe jANavU, valI tethI mohoTI marakIno upajva thAya, tathA dhAnyanI utpatti na pAya. // 25 // 30 // . mAghazuklasya cASTamyAM, yadAhi vidyudrshnm|jaayte'gnau dizi caiva, tadA vRSTirna jAyate artha-valI mahAsudI Avamane divase jo agnikhuNAmAM vijalI dekhAya, to varasAda zrato nazrI. // 31 // dhUmrayuktaM yadAkAzaM, maaghshuklaassttmiidine| dRzyate hi tadA mahyAM, nUmikaMpo javedhUvam 32 artha-valI mahAsudI AThamane divase zrAkAza vADAu~vAluM dekhAya,to pRthvIpara kharekhara dharatIkaMpa thAya.. // 10 // Jain Educational nal For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ tadine guruvArazcet, pranAte meghavarSaNam / tadA vRSTirna jAyeta, varSAvadhi hi nizcitam // 33 // __ artha-te divase jo guruvAra hoya,tathA prajAtamAM varasAda zrAya, to kharekhara eka varSasudhi vRSTi atI nazrI. IN mAghazuklanavamyAM ca, ravivAro yadA nvet| karakANAM samutpAto, pranAte ca yadAnavet 34 / / tadA svarNAdidhAtUnAM, mUkhyaM hi dviguNaM mtm| triguNaM zanivArazce,naumavAre caturguNam // 35 artha- valI mahAsudI nomane divase jo ravivAra hoya, ane prajAtamAM jo karAu~no upaJca thAya, to kharekhara suvarNAdika dhAtunuM mUTya bevaDuM zrAya, te divase zanivAra hoya to traNagaNuM zrAya, ane te divase jo jomavAra hoya, to cAragaNuM thAya. // 34 // 35 // madhyAnhe tadine caiva, pUrva digyadi mNdditaa|pNcvrnnemhaamedhai,stdaa mArI na sNshyH||36|| __ artha-valI te divase eTale mAhAsudI AThamane divase madhyAnhakAle pUrva dizA jo pacaraMgI moTAM vAdalAMthI maMDita thaelI hoya to marakIno upajava zrAya, temAM saMzaya nthii.||36|| mAghazuklanavamyAM ca, yadA hi vidyuddrshnm|jaayte saMdhyAsamaye, tadA dhAnyaM na jAyate 37 __ artha- valI mAhAsudI navamIne divase jo saMdhyAkAle vijalI dekhAya, to dhAnya nipajatuM nathI. // 3 // tadine ravivArazce,dAkAzaM ca jlplutm| sUryasya darzanaM caiva, no jAyeta dinAvadhi // 3 // tadA hi pazu vidhvaMsaH, phAlgune navati dhruvam / sphoTakAdimahArogai, revaM jinvinaassitm|| Jain Educational nal Ill For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ vicAra. meghamA0 artha- valI te divase jo ravivAra hoya, ane AkAza pANIzrI jIjAeluM hoya, tathA leka sUryAsta- sudhino sUrya na dekhAya, to sphoTaka (zItalA) Adika mahArogothI pazuono nAza thAya, ema zrIjine zvaroe kaheDhuMce. // 30 // 3 // // 11 // tadine nomavArazce,tpUrva dikcaiva nuussitaa|shyaammedhaistdaa vRSTi,rASADhe hi na saMzayaH // 4 // ___ artha- valI te divase jo jomavAra hoya,ane pUrva dizA jo zyAma raMganAM vAdalAMuthI jUSita bhaelI | || hoya, to ASADhamAsamAM kharekhara vRSTi zrAya, temAM saMzaya nathI. // 40 // lAtadine cAMbare prAcyAM, nizIthe yadi jaayte|ptnN tArakANAM ca,rAjyabaMzo na sNshyH||41|| artha- valI te divase AkAzamA pUrva dizAmAM madhyarAtrie jo tArAzronuM kharavu thAya, to rAjyano || IN nAza thAya, temAM saMzaya nathI. // 1 // tadine dhUmaketozca, darzanaM yadi jaayte| nizitadA janAnAM hi nAzo javati maariitH||4|| artha- valI te mahAsudI nomane divase rAtrie jo dhUmaketunuM darzana thAya, to kharekhara marakIzrI mANasono nAza thAya. // 4 // tahine ca nishaanaathe,sNdhyaakaale'nilairyute| dRzyate zaMkhacinhaM cet tadA vRssttersNcvH||43|| artha-valI te divase vAyusahita evA saMdhyAkAle caMjanI aMdara jo zaMkhanu cinha dakhAya,to vRSTi na pAya // 11 // Jain Educational nal For Personal and Private Use Only G ainelibrary.org
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ tadine caiva najasi, prajAte yadi jaayte| caMDavAtastadA jheyA, vRSTirdhAnyapradAjuvi // 44 // artha-valI te divase AkAzamAMpranAte jo mahAvAyu, thAya to pRthvI mAMdhAnyane ApanArI vRSTi jANavI. dazamyAM mAghazuklasya, zakracApo vidRshyte|sNdhyaakaale sadA jheyA,vRSTirmArIpradA tadA artha-mahAsudi dazamane divase saMdhyAkAle jo iMjadhanuSya dekhAya, to marakIne ApanArI vRSTi jANavI.45 dazamI mAghazuklasya, naumavArAnvitA ydi| tadA bAlavinAzohi,viDeyo phAlgune dhruvam artha-valI mAhAsudi dazama jo lomavArI hoya, to kharekhara phAgaNa mAsamAM bAlakono nAza jANavo. vidyutpAto yadA jAta,sta dine vRssnopri| tadA prANisamUhasya, nAzo navejalaM vinA 47 artha-valI te mahAsudi dazamane divase baladapara jo vIjalI paDe, to pANIvinA prANIjanA samUhano || |vinAza thAya. // 47 // tadine sUryamadhye ced,dRzyate rktnaanvitm| tadastasamaye nUna,matsyacinhaM skNpnm|||| tadASTadinamadhye hi, jAyate vaardhisNjvH| jalaplavo mahAghoro, dhruvaM jagatInAzakaH // 4 artha-valI te mahAsudi dazamane divase sUryAsta samaye jo sUryanA madhya lAgamA lAlakAMtivAluM tathA kaMpasahita jo matsya, cinha dekhAya, to ATha divasonI aMdara kharekhara atyaMta jayaMkara, tathA jagatane nAza karanArI samupanI rela aave.||10||pe|| Jain Educational Gallonal For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ cAra meghamAtadine pUrva dignAge, yadAhi meghamaMDalam / pItapranaM pranAte ca, meghamArge tu dazyate // 50 // tadA jvarotpattiIyA, manuSyeSu juvidhruvm| vinAzazca tathA teSAM,tato zeyo jyprdH||51|| // 12 // artha-valI te mahAsudi dazamane divase jo AkAzamA pUrva dizAmA prajAte pIlI kAMtivAluM vadAlAM unuM maMgala dekhAya, to pRthvImAM mANasomAM kharekhara tAvanI utpatti jANavI; ane tethI jayane ApanAro evo teuno ( mANasono ) vinAza jANavo. // 50 // 51 // tadine naizte jAge, yadA ca vidyudrshnm| tadA garbhavatInArI, dhvaMso javati nizcitam 55 artha-te divase jo naiRta dizAmA vijalI, darzana zrAya, to kharekhara garbhavatI strIuno nAza shraay.|||| mAghazukladazamyAM ca, saMdhyAkAle yadA nvet| mRtyudo nUrigADhazca, vidyutpAto janopari tadA vandinavotpAto, navati jnniitidH| tadezehyathavA tasmin, nagare nizcitaM nizi artha-valI mAhAsudI dazamane divase saMdhyAkAle jo mRtyu karanAro tathA atyaMta tIvra evo vidyutpAta jo mANasapara thAya, to (te) rAtrie kharekhara te dezamAM athavA te nagaramAM lokone naya ApanAro agnino upajava thAya. // 23 // 4 // mAghazuklasyaikAdazyAM, naumavAro yadA jvet| vidyutAM darzanaM caiva, nizIthe yadi jAyate55 // 12 // Jain Education L o nal For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ tadA jyeSTasya zukle hi, pade vRSTirna sNshyH|dhaanyN tRNaM tathA nUri, jAyate prANiharSadam | | artha-mAhAsudi agiyArasane divase jo jomavAra hoya, tathA madhyarAtrie joH vijalI dekhAya, to | kharekhara jyeSTa mAsanA zuklapakSamA vRSTi thAya, temAM saMzaya nazrI, tathA prANIune harSa ApanAraM evudhAnya tathA ghAsa puSkala thAya. // 26 // tadine ravivArazce, ttathA meghasya ddNbrH| pUrvadizica madhyAnhe, sajalaH shyaamvrnnkH||5|| tadA hi phAlgunemAse, vRSTiratIva jAyate / SaTmAsAvadhi caiva, tato vRSTarasaMjavaH // 5 // __ artha-valI te mahAsudi agIyArasane divase jo madhyAnya kAle pUrva dizAmA jalasahita zyAmaraMgavAlo meghano ADaMbara thAya, to kharekhara phAgaNa mAsamAM ghaNoja varasAda zrAya, ane panI u mAsasudhi varasAda thAya nahIM. chAdazyAM mAghazuklasya, zanivAro ydaanvet| tadA tailAdivastunAM, mUlyavRddhi vevam // | artha-mAhAsudi bArasane divase jo zanivAra hoya, to tela Adika vastUu~nA mUkhyanI vRddhi kharekhara zrAya. tadine dhUmaketuzce, dakSiNe nishithe'bre| dRzyate hi tadA nUnaM, rAjamRtyuna sNshyH||60 // artha-valI mAhAsudi bArasane divase madhyarAtrIe dakSiNa dizAmAM jo dhUmaketu ( puMbaDIu tAro) dekhAya, to kharekhara rAjAnuM mRtyu thAya, temAM saMzaya nathI. // 6 // tadine ravivArazce, nanazca nirmalaM nvt| tIvaH sUryastathA caiva, zItavAyorasaMjavaH // 6 // Jain Educational For Personal and Private Use Only nelibrary.org
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA // 13 // - tadA caitremadhau caiva, mahAmArI prajAyate / vamanArecasaMyuktA, tUrNamRtyupradA juvi||6||vicaar. | artha- te mahAsudi bArasane divase jo ravivAra hoya, ane AkAza nirmala hoya, tathA sUrya Akaro | hoya, ane laMko vAyu na vAto hoya, to caitra ane vaisAka mAsamAM vamana ane julAbavAlI tathA turata mRtyu yApanArI mahAmArI (kolerA) pRthvImAM thAya. // 61 // 6 // mAghazuklatrayodazyA, mIzAne yadi vidyutaaN|drshnNjaayte tamyAM,tadA vRSTirna vaarssikaa||63|| | artha-mahAsudi terasane divase zAnadizAmAMjo vijalIunu rAtrie darzana yAya, to vArSika vRSTiyatI nazrI.] tadine nizithe caMDo, yadA rakta prjaanvitH|tdaassaaddhe rudhirasya vRSTinavati nizcitam // 6 // | artha- valI te mahAsudi terasane divase madhyarAtrie jo caMja lAla kAMtivAlo hoya, to asADa mAsamAM kharekhara rudhiranI vRSTi zrAya. // 6 // tadine caMgarazmizce,dyadA meghaiH privRtH| nIlavarNaiH prajAteca, ghaTikAdvitIyAvadhi // 65 // tadAnUnamanAvRSTi, rjAyate kaartikaavdhi|jyotishckr iti proktaM, zrIharijamasUriNA66 __ artha- valI te mahAsudi terasane divase jo pratnAtamAM be ghamI sudhi sUrya lIlA raMganAM vAdalAuthI| viMTAelo hoya, to kharekhara beka kArtika mAsasudhi vRSTi atI nazrI, evI rIte zrIharijaprasUrijI mahA-IN rAje ( potAnA ) jyotiScakramAM kaheluM . // 65 // 66 // JainEducationairline For Personal and Private Use Only l inelibrary.org
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa mAghazukla caturdazyAM, saMdhyAkAle navedyadi / ulkApAtaH pratIcyAM ce, tadA nAzo'vaninujAM artha- mAhAsudi caudasane divase saMdhyAkAle pazcima dizAmAM jo uskApAta thAya, to rAjArjuno nAza thAya. na mAghe patitaM sItaM, jyeSThe mUlaM na vRSTikRt / nArdrAyAM patitA vRSTi, ISTakAlastadAjavet 68 artha- jo mAhA mAsamAM TADha na pake, tathA jeTha sudi paDavAne divase jo mUla nakSatra vRSTi na kare, tathA | nakSatramAM jo vRSTi na thAya, to kAla paDe. // 68 // paMcArkAH paMcajaumAzca, paMcasUryasutAstathA / ekamAse yadAyAtA, stadA purji sNjvH||69|| artha- valI eka mAsamAM jo pAMca ravivAra, pAMca maMgalavAra, tathA pAMca zanivAra yAve to kAla paDe. | sarveSu caiva mAseSu, rukSavRddhiH sunikRt / mAghasya pratipaccaiva, savAtA meghavarjitA // // // 70 // artha- saghalA mAsomAM jo nakSatronI vRddhi thAya, to sukAla yAya, ane mAhA mAsano paDavo jo vAyusahita hoya, to varasAda varase nahIM. // 70 // dvitIyA meghasaMpUrNA, mAghakRSNe yadA bhavet / savidyuAyate tatra, dhAnyamUlyaM caturguNaM // 71 // - jo mahAvadi bIja meghavAlI, ne vIjalIvAsI hoya, to tyAM dhAnyanuM mUlya cAragaNuM thAya be. tRtIyA atrasaMyuktA, nirjalA garjate yadA / godhUmAMstatra gRhNIyA, yavAMzcaiva vishesstH|| 72 // For Personal and Private Use Only
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 // 14 // Jain Educational artha- jo mAgha mAsanI kRlapadanI trIja vAdalAMvAlI hoya, ne vRSTivinA jo garjanA thAya, to ghano saMgraha karavo, chAne yavono vizeSa prakAreM saMgraha karavo. // 72 // caturthI meghasaMyuktA, biMDu nirjalasaMjavaiH / nAlikera phalAnIha, marghyANi javaMti hi // 73 // - valI mahAvadi cotha jo vAdalAMvAlI tathA jalanA biMduvAlI hoya, to ahIM nAlI eranAM phalo kharekhara atyaMta moMghAM thAya be. // 73 // paMcamI meghasaMyuktA, yadA biMDu vivarjitA / udagravAyusaMyuktA, jAdrapade na varSati // 74 // - valI mahAvadi pAMcama jo vAdalAMvAlI ne jalabiMdu vinAnI hoya, tathA atyaMta pracaMDa vAyuvAlI hoya, to jAdaravA mAsamAM vRSTi yatI nathI. // 74 // SaSThI sabiMDukA jJeyA, nirajA nirmalA dishH| kArpAsasaMgrahe tatra, lAjo javati puSkalaH // 75 // - valI mahAvadiha jo biMduvAlI hoya, ane dizAne jo vAdalAMvinAnI tathA nirmala hoya, to kapAsano saMgraha karavo, kemake tethI ghaNo lAja thAya be. // 75 // | saptamI somavAreNa, saMyuktA yadi jAyate / tadA vRSTirmahAdhArA, caturmAse javevam // 76 // artha- valI mAhAvadi sAtema jo somavArI hoya, to caturmAsamAM kharekhara atyaMta dhArAvAlI meghavRSTi thAya. aSTamyAM yadi mArtaMDo, javati meghaveSTitaH / na varSati tadArdrAyAM, zrAvaNAMte tathaiva ca // 77 // For Personal and Private Use Only vicAra. // 14 // jainelibrary.org
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________ __ artha- valI mAhAvadi AThamane divase sUrya jo vAdalAuthI vITAelo hoya, to Ajai natramA tathA lazrAvaNane aMteM paNa varasAda thAya nahIM. // 7 // navamyAM hi nizAnAtho,nizIthe yadi niilnH| nASADhe sakale vRSTi, loke dhaanymhrmytaa|| artha- valI mAhAvadi navamIne divase madhyarAtrie caMDa jo lIlI kAMtivAlo hoya, so AkhA asADamAsamAM vRSTi yatI nathI, tathA munIyAmAM dhAnya ghaNuM moghu thAya. // 7 // mAghasya kRSNapade tu, sptmyaadidintrye| ravAvaste yadA vRSTi, ridhAnyaM prjaayte|||| artha- mAhA mahinAnA kRmapadamAM saptamI zrAdika traNa divasomAM (eTale sAtema, Agme ane nomane |divase ) jo sUryAsta samaye varasAda thAya, to ghaNuM dhAnya utpanna thAya. // 7 // dazamyAM kRSNapade tu, mAghamAse prvrssti| tadAdvidaladhAnyasya, mUlyavRddhiHprajAyate // 7 // all artha- mAgha mAsamAM kRplapakSamA dazamIne divase jo varasAda zrAya, to kaTholanA dhAnyanA mUTyanI vRddhi zrAya . // 7 // dazamyAM khAtiyoge yadi patati himaM mAghamAseMdhakAro / vAto vA caMDavegaH sajalajalaghano garjate vApyajasram Jain Educational nal For Personal and Private Use Only VIjainelibrary.org
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamAga vicAra. // 15 // vidyunmAlAkulaM vA tadapi hi ca navennaSTacaMDArkatAraM / vijheyA prAvRDeSA muditajanapadaiH sarvazasyairupetA // 1 // artha- mAgha mAsanA kRSlapakSanI dazamIe jo svAti nakSatrano yoga hoya, tathA hima paDe, aMdhakAra thAya, atyaMta vegavAlo vAyu hoya, jalasahita varasAda hamezAM garjanA kare, vijalI zrAya, tathA sUrya, caMDa ane tArA na dekhAya, to harSita bhaelA lokoe sarva prakAranA dhAnyone utpanna karanAro varasAda jaannvo.||1|| mAghasya navamI kRSNA, dazamyekAdazI tthaa|svaataa vidyutA yuktA, zasyanAzapradA mtaa|| artha- mAgha mAsanI kRtapadanI noma, dazama, tathA agIyArasa jo vAyu ane vijalIsahita hoya, to ! tene dhAnyano nAza karanArI jANavI. // 5 // mAghasya chAdazI kRSlA, zanivAreNa sNyutaa|smeghaa jvaradA jJeyA, prANIsaMhArakAriNI 3 artha- mAgha mAsanI kRptapadanI bArasa jo zanivArI tathA vAdalAMvAlI hoya, to tene tAva ApanArI tathA prANIjano saMhAra karanArI jANavI. // 3 // kRSlapakSyA sadA jheyA, maaghmaastryodshii|seNjcaapaa suvRSTidA, jyeSTamAse ca nizcitam // artha- valI mAgha mAsanI kRlapadanI dhanuSyavAlI terasane kharekhara jyeSTha mAsamAM uttama vRSTi denArI jaannvii.||4|| N Jain Educationallalla For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________ caturdazI kRSlapadayA, mAghamAsastathA mtaa|rvivaarenn saMyuktA, mahAmArIpradA sdaa5|| artha- valI mAgha mAsanI kRmapadanI caudasa jo ravivArI hoya, to teNIne hamezAM mahAmArI denArI | jANelI // 5 // mAghasya cottamAvAsyA, anabannA yadA nvet| haimavAtena saMyuktA, godhUmAdipraNAzinI // | artha- mAghamAsanI amAvAsyA jo vAdalAMvAlI, tathA ThaMDA vAyuthI yukta aelI hoya, to teNIne te ghacaM AdikanI nAza karanArI jANavI. // 6 // evI rIte mAgha mAsano vicAra jANavo. have phAgaNa mAsano vicAra kaheche. phAlgune'stamite zukra, urjidaM kathitaM jinaiH| SaemAsAvadhi prANi, jayadaM puHkharjitam || / artha- jo phAgaNa mAsamAM zukrano asta vAya, to u mAsasudhI prANine naya ApanAro, tathA mukha garjita phukAla paDe, ema zrI jinezvara pranue kahelaM . // 1 // | phAlgune saptamI caiva, aSTamI navamI tthaa| ekAdazI ca zuklA syA,tkRttikAzasaMyutAra nAupade tvamAvAsyA,ghoNamegha prvrssti|jyotishckr iti prAktaM, zrIharijamasUriNA 3 artha- phAgaNa mAsanI zuklapadanI sAtama, AThama, noma ane agIyArasa jo kRttikA natravAlI hoya Jain Educational For Personal and Private Use Only S iljainelibrary.org
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA vicAra // 16 // to jAdaravA mAsanI amAse eka proNa pramANa megha varase, evaM zrIharijasUrijI mahArAje ( jyotiScakra nAmanA graMthamAM kaDaM je. // 2 // 3 // phAlgune zuklasaptanyAM, pUrNamAsyAM tathaiva c| nirvAtA gagane meghA, jyeSTehivRSTidA matAH4 | artha- phAgaNasudi sAmane divase tathA punemane divase AkAzamAM vAyuvinAnA jo vAdalAMu hoya, to |te jyeSTha mAsamAM vRSTine devAvAlA kharekhara jaNAelAM ve // 4 // phAlgunasya zuklASTamyAM,yadA vidyuchi naijhte| tadASADhazukle pake,naiva varSA nveddvm||5|| artha- jo phAgaNa mAsanI zukla aSTamIne divase naiRtyakhuNAmAM vijalI zrAya, to ASADhamAsanA zukla| padamAM kharekhara bilakula varasAda thAya nhiiN.||5|| phAlgunasya ca mAse ca,varSate nvmiidine|sunidN ca samAdezya, zasyaniSpattireva c||6|| artha-jo phAguNa mAsanI zukla nomane divase varasAda varase to sukAla thAya, tathA dhAnyanI nIpaja paNa zrAya. IN evIrIte phAgaNa mAsano vicAra jANavo. __ have caitra mAsano vicAra kahe che. caitramAsasya saMkrAMtI,yadA varSati vaaridH|vicitrN jAyate shsy,vaishaakhjyesstthyostdaa||1|| Jain Educational For Personal and Private Use Only linelibrary org
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa artha-caitramAsanI saMkrAMte jo varasAda varase, to vicitra prakAranaM dhAnya pAke, tathA vaizAkha ane jyeSTha | mAsanI saMkrAMtie paNa jo varasAda varase, to paNa teja pramANe vicitra prakAranaM dhAnya nIpaje. // 1 // caitre vA zrAvaNe vApi, paMcArkA yadi cAgatAH / durnidaM hi tadA jJeyaM kathitaM pUrvasUribhiH 2 artha-caitra athavA zrAvaNa mAsamAM paNa jo pAMca ravivAro Ave, to kharekhara mukAla jAvo, ema pUrvA - cAryoe kaheluM be // 2 // caitrasya zuklasaptamyAM meghachannaM yadA najaH / nirmalA vA dizaH sarvA dRzyaMte vAyunA saha // 3 // godhUmAMstatra gRhNIyAn, mahardhyAna pibuddhimAn / saMprApte zrAvaNe mAsi, lAjo hi trigunnobhvet| artha-caitra mAsanI zukla sAtamane divase jo AkAza vAdalAMuMthI bavAeluM hoya, athavA sarva dizA vAyusahita nirmala dekhAya, to buddhimAna mANase moMghA evA paNa ghaTaM grahaNa karavA, kemake zrAvaNa mAsa Avate te tethI gaNo lAja thAya. // 3 // 4 // dvitIyA divase prApte, caitre vAyuzca sarvataH / naveyuryadi meghA na, vRSTirjAdrapade dhruvam // 5 // - caitramAsanI bIjane divase jo sarva bAjuthI vAyu hoya, ane vAdalAMrja na hoya, to kharekhara jAdaravA mAsamAM vRSTi zrAya // 5 // tRtIyA asaMyuktA, nirjalA garjate yadA / godhUmAMstatra gRhNIyAt, yavAMzcaiva vizeSataH // 6 // For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 // 17 // Jain Educationa artha- caitra mAsanI trIja jo jalarahita vAdalAMvAlI hoya, ane jo garjanA thAya, to ghaTano zra yavono vizeSa prakAre saMgraha karavo. // 6 // tRtIye divase prApte, uttaro yadi mArutaH / na ca meghAH pradRzyate, kArtike vRSTimAdizet // // - caitra sudIjane divase jo uttara dizAmAM vAyu hoya, ane vAdalAM jo na dekhAya, to kArtika mAsamA vRSTi thAya // 7 // | caturthe divase prApte, meghajAlaM pradRzyate / durbhikSaM jAyate ghora, manAvRSTyA na saMzayaH // 8 // - caitra suda cothane divase jo vAdalAMno samUha dekhAya, to varasAda vinA jayaMkara dukAla thAya, temAM saMzaya nathI. // 8 // dinadvayaM yadA vAti, vAyurda kSiNapazcimaH / tadA na jAyate dhAnyaM, durbhikSaM cAtra jAyate // // - jyA caitra suda ( cothathI ) mAMDIne be divasasudhI dakSiNa pazcima dizAmAM vAyu vAya, tyAre dhAnya na thAya, ane kAla paDe. // e // tRtIyA paMcanavamyAM vAyuH pUrvottaro yadi / sarvazasyAni jAyaMte, prajAzca sukhino dhruvam // 10 artha - caitra sudIja, pAMcama ne nomane divase jo pUrva ne uttara dizAnI vacce vAyu hoya, to sarva prakAranAM dhAnyo thAya ne prajA paNa kharekhara sukhI thAya. // 10 // For Personal and Private Use Only vicAra. // 17 // Vainelibrary.org
Page #37
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educational caitramAsasya paMcamyAM, zuklapade vilokyate / annaM naH sarva, vidyurjanasaMkulam // 11 // godhUmAnatra gRhNIyA, nmaharSyAnapi buddhimAn / zrAvaNe vikrayettAMzca, lAjo hi triguNo navet artha - caitra mAsanI zuklapakSanI pAMcamane divase jo sarva AkAza vAdalAMMthI bavAluM, ne vijalI tathA garjanAsahita dekhAya, to buddhivAna mANase hIM bahu mUlyavAlA evA paNa gharaM grahaNa karavA; ane | terjane zrAvaNa mAsamAM veheMcavA, kemake, tethI traNa gaeo lAja thAya. // 11 // 12 // caitramAsasya divase, zukle ca paMcamI dine / saptamyAM ca trayodazyAM yadA meghaH pravarSati // 13 // | tArakApatanaM caiva, garjanaM vidyutA saha / varSAMto hi tadA nUnaM, nAtra kAryA vicAraNA // 14 // 1 artha- caitra mAsanA zuklapakSanA pAMcamane divase, sAtamane divase, tathA terasane divase jo varasAda varase, | tArA paDe, ne vijalI sAthai garjanA thAya, to kharekhara varSArutuno aMta Avyo jAvo; temAM kaI pa vicAra nahIM karavo. // 13 // 14 // mUlamAdau yamaM cAMte, caitre kRmjhe nirIkSayet / yAvadda kSiNa digvAyu, stAva STipradAyakaH 15 - caitramAsanA kR pakSamAM mUla nakSatrathI mAMDIne bharaNI nakSatra sudhImAM dakSiNa dizA tarapha jeTalo vAyu hoya, teTalo vRSTine denAro jAvo. // 15 // caitrasya kRStapaMcamI, saptamI navamISu ca / DurjikaM jAyate cecca, pataMti jalabiMdavaH // 16 // For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #38
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 // 10 // artha-caitra mAsanI kRpta padanI pAMcama, sAtama ane nomane divase jo jalanA biMDuna paDe, to ukAla pAya. vicAra. paMcamI saha rohiNyA, saptamI caarddsNyutaa| navamI caiva puSyeNa, tadArasamaharghyatA // 17 // / artha-caitra mAsanI zukla padanI pAMcama jo rohiNI sahita hoya, sAtama jo Ajai natravAlI hoya,IY] ane noma jo puSya nakSatravAlI hoya, to rasanI vastunI ghaNI kimmata vadhe. // 17 // svAtyA saha pUrNamAsI, vidyunmeghsmnvitaa| tadA vRSTirna vijJeyA, kArtikAvadhi paMDitaiH 20 artha caitra mAsanI pUnama jo svAti nakSatravAlI ane vijalI tathA megha sahita hoya, to paMDitoe jAevaM ke, beka kArtika mAsa sudhI vRSTi nahIM pAya. // 10 // caitrasya zuklapade tu, trayodazyAM tathaiva c|dhuumikaa jAyate caiva, meghastatra na varSati // 15 // artha-valI temaja caitra mAsanA zuklapakSmAM terasane divase jo dhUmarI zrAya, to tyAM varasAda na varase. 15 ___evI rIte caitra mAsanuM svarUpa jANavU.. __ have vaizAkha mAsatuM kharUpa kahe che. vaizAkhe garjitaM nUri,salilaM pavano ghno| uplojyeSTo viziSTaH syAt, kathitaM munisattamaiH // I artha-vaizAkha mAsamAM garjanA thAya, ghaNuM pANI hoya, ghaNo pavana hoya, ane jyeSTa mAsa jo japma hoya, kA to te sArA jANavA; ema uttama munie kaheluM . // 1 // Jain Educational nal For Personal and Private Use Only G ainelibrary.org
Page #39
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa in vaizAkhe zukla paMcamyAM, acachannaM yadA najaH / garjate varSate cApi pUrvavAto navedyadA // 2 // | udayAstasamaye'rkasya, jAyate muvi ceddhruvam / saMgrahetsarvazasyAni, pracUrANi prytntH||3|| mAse jAUpade'tyaMtaM, maharSyANi javaMti hi / jJAtamevaM hi vidvani, jyotirvidyAvizAradaiH // artha- vaizAkha mAsamAM zukla paMcamIne divase sUryodaya tathA sUryAsta samaye jo AkAza vAdalAMMthI bavAeluM hoya, garjanA thAya, vRSTi thAya tathA pUrva dizAno jo vAyu hoya, to prayatnapUrvaka ghaNAM dhAnyono | saMgraha karavo; kemake te dhAnyo nAdaravA mAsamAM atyaMta moMghAM thAya be; evI rIte jyotiSa vidyAmAM vicakSaNa evA vidhAnoe kharekhara jANeluM be. // 2 // 3 // 4 // vaizAkhe tu pratipadi, meghA vA vidyuto yadA / sarvadhAnyasya niSpati, rnavati hi sukhapradA // 25 // - vaizAkha sudipaDavAne divase vAdalAM athavA jo vIjalI thAya, to sarva dhAnyanI nIpaja sukhane ApanArI thAya // 5 // tRtIyA zuklapakSasya, vaizAkhe guruto'nvitA / rohiNI kakSasaMyuktA, nUridhAnyapradA matA // artha- vaizAkha mAsanA zuklapakSAnI trIja jo guruvAra sahita, tathA rohiNI nakSatra sahita hoya, to te ghaNAM dhAnyone denArI mAnelI be. // 6 // vaizAkhazukla dvitIyA, yadA hi garjanAnvitA / saMdhyAkAle madhyAhne vA, tadA purji saMjavaH For Personal and Private Use Only ainelibrary.org
Page #40
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 // 15 // Jain Educationa Inte artha- vaizAkha mAsanA zukla pakSanI bIja jo kharekhara saMdhyAkAle athavA madhyAnhakAle garjanAvAlI hoya, to DukAlano saMjava jAvo. // 7 // vaizAkhazuklacaturthyAM sUryodaye navedyadi / izAnI dizamAzrItya, caMDavAyurjayapradaH // 8 // | mahAmArI samutpAto, javati jana vinAzakaH / jyeSThamA si tadA nUnaM, yuddhaM caiva mahIbhujAm // artha- vaizAkha mAsanI zukla caturthIne divase sUryodaya vakhate jo izAna dizamAM jayaMkara caMDavAyu vAya, to mANasone nAza karanAro evo moTI marakIno utpAta jyeSTha mAsamAM kharekhara thAya ne rAjA vacce yuddha paNa zrAya // 8 // 5 // | paMcamI ravivArA ce, dvaizAkhe zuklapakSakA / tadA'tivRSTito jyeSThe, jalaplavairjagatdayaH // 10 // - vaizAkha mAsanA zuklapakSanI pAMcama jo ravivArI hoya, to jyeSTha mAsamAM ativRSTithI, pANInI relothI jagatano daya thAya. // 10 // SaSThI ca zanivArA ce, nmeghavanno najomaNiH / udayakAle saMjAto, dhUlivRSTizca pUrvagA // 11 // | tadASADhe dhruvaM vaSTiH, karakANAM saMjAyate / nadI sarohadA caiva, saMpUrNAH sabilairbhuvam // 12 // artha- vaizAkha mAsanA zuklapakSanI bagha jo zanivArI hoya, ane udaya vakhate sUrya jo vAdalAMMthI ba For Personal and Private Use Only vicAra. // 19 // inelibrary.org
Page #41
--------------------------------------------------------------------------
________________ vAelo hoya, tema pUrva dizAmAM jo dhUlinI vRSTi thAya, to ASADha (asADa ) mAsamAM kharekhara karAunI |vRSTi zrAya, ane nadI, talAvo ane ho paNa kharekhara jalazrI saMpUrNa thAya. // 11 // 15 // vaizAkhazuklapadasya, saptamyAM ca nishaaptiH| sUryAstasamaye nUnaM, raktairAchAdito'nakaiH 13 / tadA bAlavinAzaHsyAdASADhe smupnvaiH| tadine jomavArazce--tadA nAzo hi nUnujAm 14 artha- vaizAkha mAsanA zuklapakSanI sAtemane divase sUryAsta samaye jo caMDa kharekhara lAla vAdalAMuthI AbAdita thayo hoya, to ASADha mAsamAM japajvothI bAlakono vinAza thAya, ane te divase jo jomavAra hoya, to kharekhara rAjAUno vinAza thAya. // 13 // 14 // aSTamyAM tasya mAsasya, somavAro yadA nvet| nizIthe tArakANAM ca, patanaM pUrva dizi yadi tadA hi bananaMgaH syA-ttathA mAryA upjvH|anaavRssttishc lokAnAM, pazUnAM ca vinAzinI / / artha-vaizAkha mAsanA zuklapahanI Ammane divaseM jo somavAra hoya, ane madhyarAtrie pUrva dizAmAM jo tArA khare, to kharekhara utranaMga zrAya, tathA marakIno upaJva thAya, ane lokono tathA pazu-no nAza karanArI anAvRSTi thaay.|| 15 // 16 // vaizAkhazuklanavamI, jaraNI saMyutA ydi| meghezabannA sagarjA ca,vidyunnizca smnvitaa||17|| tadA jyeSThe navennUnaM, vRSTi upade tthaa|srvdhaanysy niSpattiH, sarvalokAH sukhaanvitaaH|| Jain Educational For Personal and Private Use Only W inelibrary.org
Page #42
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA // 20 // Ital artha- vaizAkha mAsanA zuklapadanI noma jo jaraNi nakSatra vAlI, vAdalAMthI bavAelI, garjanAvAlI. vicAra, tathA vijalI vAlI hoya, to jyeSTha mAsamAM ane nAdaravA mAsamA kharekhara vRSTi zrAya, sarva dhAnyonI upaja zrAya, ane sarva loko sukhIyA thaay.||17||10|| dazamyAM tasya mAsasya, sUryAstasamaye yadi / zuklapakSa navediMDa-cApasya darzanaM dhruvam 15 tadA jyeSThe na vRSTiH syA-dASADhe'pi tathaiva c|shraavnne nAumAse ca, hyativRSTinavetkila 20 ___ artha- te vaizAkha mAsanA zuklapadanI dazamIne divase sUryAsta samaye jo kharekhara iMdhanuSyanuM darzana thAya, to jyeSTha mAsa ane asADa mAsamAM paNa vRSTi na thAya; ane zrAvaNa tathA jAdaravA mAsamAM kharekhara atyaMta vRSTi zrAyaH // 15 // 20 // zuklapadasyaikAdazyAM,tasminmAsi yadAMbaramAzrAchAditaM hi madhyAhne,zyAmavarNaiH kilAnakaiH tadA vRSTirjavennUnaM, kArtike vyAdhidA juvi| caturmAsyAM tu varSAyA,biMdorapi na sNcvH||2|| artha- te vaizAkha mAsamAM zuklapakSanI agIyArasane divase madhyAhna kAle AkAza jo zyAma raMganAM vAdalAMuthI bavAeluM hoya, to pRthvImAM rogane ApanArI evI kArtaka mAsamAM vRSTi zrAya; ane comAsAmAM // 20 // to varasAdanuM eka biMdu paNa paDe nahIM // 21 // 22 // tasya mAsasya chAdazyAM,saMdhyAkAle nvedydi| vidyutAM darzanaM prAcI-dizi raktapravAnvitam Jain Educational nal For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #43
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa In tadASADhe navennUnaM, vahnijo'tra dyupadravaH / dhanadhAnyaharo mahyAM tRNAnAM caiva nAzakaH // 24 // artha- vaizAkha mAsanA zuklapakSanI bArasane divase saMdhyAkAle pUrva dizAmAM lAlakAMtivAluM jo vijalInuM darzana thAya, to asADa mAsamAM kharekhara yA pRthvI para dhanadhAnyano dhvaMsa karanAro, tathA ghAsane nAza karanA ani utpanna thaelo upava thAya. // 23 // 24 // trayodazI tanmAsasya, nirmalA ca javedyadi / guruvAsarasaMyuktA, jyeSThe vRSTistadA dhruvam 15 artha - te vaizAkha mAsanI zuklapakSanI terasa jo nirmala tathA guruvAre karIne saMyukta hoya, to jyeSTha mAsamAM kharekhara vRSTi thAya. // 25 // caturdazI ca saMyuktA, ravivAreNa vRSTidA / caturmAsyAM hi dhAnyAnAM tRNAnAM ca matA pradA // artha- te vaizAkha mAsanA zuklapakSanI caudasa jo ravivArI hoya, to caturmAsamAM te vRSTinI denArI, ane dhAnya tathA ghAsanI denArI ( paMDitoe) mAnelI be. // 26 // pUrNamAsI sadA jJAtA, vaizAkhasya shnairyutaa| pazunAzakarI jyoti - vidyAsAra vizAradaiH 29 artha- vaizAkha mAsanI punama jo zanivArI hoya, to te pazurjano nAza karanArI be, ema jyotiSavi - dyAnA tatvamAM paMDita evA lokoe hamezAM jAeyuM be. // 27 // vaizAkhakRlapakSasya, paMcamI meghasaMyutA / rAjyajaMgakarA jJAtA, somavAsarasaMyutA // 28 // For Personal and Private Use Only ainelibrary.org
Page #44
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA vicAra artha- vaizAkha mAsanA kRmapadanI vAdalAMjevAlI, ane somavAreM karIne yukta evI paMcamI rAjyano naMga karanArI jaNAedI be. // 20 // navamI dazamI caiva, vidyujiyadi sNyutaa|kRsslpdyaa hi vaizAkhe, meghabannaprajAkarA // 2 // tadASADhe kRmapake,vRSTinavati nishcitm| mahilA va nadIvegA, uchalaMti jlairyutaaH||3|| artha- vaizAkha mAsanA kRSNapadanI noma ane dazama jo vijalIe karIne saMyukta, tathA vAdalAuthI bavAelA sUryavAlI hoya, to asADa mAsanA kRmapadamAM kharekhara meghavRSTi thAya, ane jalothI jarAelA nadIu~nA pravAho gAMDA mANasonI peThe ubaTyA kare . // 25 // 30 // vaizAkhasya cAmAvAsyA, meghgrjsmnvitaa| sUryAstasamaye nUnaM, zasyanAzapradA matA 31 artha-vaizAkha mAsanI amAsa jo sUryAsta samaye meghanA garjAravavAlI hoya to kharekhara te dhAnyono nAza karanArI mAnelI . // 31 // evIrIte vaizAkha mAsanuM svarUpa jANavU. have jyeSTha mAsanuM svarUpa kaheche jyeSThasya prathame pade, yA tithiHprathamA nvet| zrAyAti kena vAreNa, tAmanveSaya ytntH||1|| bhaa|| 1 // Jain Educationa a l For Personal and Private Use Only ainelibrary.org
Page #45
--------------------------------------------------------------------------
________________ artha- jyeSTha mAsanA zuklapakSamA je tithi pehelI hoya, te kayA vAravAlI zrAve , tenI prayatna pUka zodha krvii.||1|| nAnunA pavano vAti, kujo vyAdhikaro mtH| rAjaputreNa nidaM, navati hi na sNshyH||2|| | artha- jo jeTha zuda paDavAne divase ravivAra hoya, to pavana (ghaNo) vAya, maMgalavAra hoya to vyAdhi kare, budhavAra hoya to ukAla thAya, temAM bilakula saMzaya nathI. // 2 // all gurunArgavasomAnAM, yadyeko'pi hi jaayte|jlen pUritA pRthvI, dhanadhAnyaM ca saMmatam // 3 // N artha- valI te paDavAne divase jo guru, zukra ke somavAramAMthI eka paNa hoya, to pRthvI jalathI nala rAya, ane ghaNuM dhAnya thaay.||3|| kadAcidaivayogena, zanivAro yadA nvet| jalairvinA prajAnAza-chatranaMgazca jAyate // 4 // al NI artha- kadAcit daivayoge te divaseM jo zanivAra hoya, to pANIvinA prajAno nAza ane utranaMga thAya. zrAodIni ca dANi, jyeSThazukne niriikssyet| sAnrANi hanyate vRSTiM, niratre vRSTiruttamA all artha- jyeSTha mAsanA zuklapakSamA Ajai Adika nakSatro jovAM, jo te vAdalAMusahita hoya, to te vRSTino nAza kare , ane jo vAdalAMna rahita hoya, to uttama vRSTi zrAya . // 5 // jyeSThamAsasya zukne hi, pake'tra dvitiiyaadine|grjnN yadi jAyeta, vRSTinaiva jvedhruvm||6|| JainEducationained For Personal and Private Use Only nelibrary.org
Page #46
--------------------------------------------------------------------------
________________ meza ||shshaa artha- jyeSTha mAsanA zuklapakSamAM bIjane divase jo garjanA thAya to kharekhara vRSTi naja thAya. // 6 // jyeSThazukla tRtIyAyA, mAo ceharSati ydaa|sNdhyaakaale tadA nUnaM, urjidasyAtra saMnavaH | artha- jyeSTha mAsanA zuklapakSnI trIjane divaseM jo Ajai nakSatra hoya, ane saMdhyAkAle varasAda paDe, to ahIM ukAlano saMjava (jaannvo.)||7|| |citrAkhAtivizAkhAsu, jyeSThamAsi nirjrtaa|shraassaaddhN nirjalaM kRtvA, zrAvaNe varSati dhruvm|| | artha-jyeSTha mAsanA citrA, svAti ane vizAkhA nakSatromAM jo vAdalAMu na zrAya, to ASADha mAsamAM varasAda nahIM thatAM kharekhara zrAvaNa mAsamAM vRSTi thAya. // 7 // paMcagrahatArA yatra, somaM kurvati dkssinne|mNgle mriyate rAjA, nArgave mriyate prajA // e|| budhe rasaH dayaM yAti, guruH kuryAnnirUdakam / zanau ghRtadayaM vidyAn ,mAse mAse nirIkSayet / artha-je mAsamAM pAMca grahanA tArA caMne dakSiNatarapha kare, to temAM maMgala hote bate rAjA mare, zukra hote bate prajA mare, budha hote te rasano nAza thAya, guru nirjalatA kare, zani hote bate ghRtano nAza jANavo; evI rIte dareka mAsamAM jo. // e||10|| jyeSThasya zuklapaMcamyAM, garjanaM zrUyate ydi| dAkSiNazca yadA vAyu-rajrabannaM yadA nalaH // 11 // tilAnAM saMgrahaMkuryA-tasmin kAle vickssnnH|kaartike vikrayettAni, lAjazcatriguNo navet // 3 // JainEducationaitAtmal For Personal and Private Use Only 2 lainelibrary.org
Page #47
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa In artha-jyeSTha mAsanA zuklapakSanI pAMcamane divase jo gajarava saMjalAya, zrane dakSiNa dizAno jo vAyu | hoya tathA prakAza jo vAdalAMnthI bavAeluM hoya, to te samaye vicakSaNa mANase talono saMgraha karavo; ane te talone kArtaka mAsamAM veMcavA, ke jethI traNagaNo lAja thAya // 11 // 12 // jyeSThasya kulapade tu, caMdrodayaM nirIkSayet / sAtreNa varSate megho, nirajre vRSTihInatA // 13 // artha-jyeSTha mAsanA kRSNapakSmAM caMdranA udayane jovo, jo te vAdalAMvAlo hoya, to varasAda varase, ne jo vAdalAMvinAno hoya, to vRSTi na thAya. // 13 // jyeSThazuklasyaikAdazyAM kRtvA ca zubhamaMgalaM / uccasthAne tu saMsthApyo, mahaddaeko mhaadhvjH|| | evaM kRtvA prayatnena, sAdhayetkAla nirNayaH / eko vAto yadA vAti, caturdinAni cottare 15 catvAro vArSikA mAsA, dhruvaM varSaMti lAjadAH / dhanyatRNa niSpattizca jAyate prANiharSadA 16 // trinirvizeSakam // artha- jyeSTha mAsanA zukla pahanI chAgIyArasane divase uttama maMgala karIne uMce sthAnake moTA daMDavAlo | moTodhvaja sthApavo; evI rIte karIne prayatnapUrvaka kAlano nirNaya karavo; tema karatAM cAra divasosudhI uttara tarapha jo ekaja vAyu vAya, to lAjane denArA evA varSanA cAre mAsomAM kharekhara vRSTi yAya, tathA prANI jene harSa panArI evI dhAnya ne ghAMsanI upaja thAya. // 14 // 15 // 16 // For Personal and Private Use Only ainelibrary.org
Page #48
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 // 23 // Jain Educationa yadicetpazcimo vAta- caturdinAni vAti ca / zranAvRSTiM vijAnIyAt, purji rauvavaM navet - te karatAM cAra divasosudhI pazcima dizAtaraphano vAyu vAya, to anAvRSTi tathA jayaMkara kAla thAya // 17 // vAyavyAM ca tathA prAcyAM, naikRtyAM vAti vA sadA / zrASADhe zrAvaNe caiva, java tivRSTiruttamA 10 artha- tema karatAM jo vAyavya, pUrva athavA nairutya dizAmAM jo hamezAM vAya, to ASADha mAsamA uttama vRSTi zrAya // 18 // zrAvaNa jyeSThe cedrohiNI yogo, nirstvtivRssttidH| sAlako dhAnya niSpatti-dAyako hi mato budhaiH artha- jyeSTha mAsamA rohiNIno yoga jo vAdalAM vinAno hoya, to te ati vRSTi Ape ve tathA jo vAdalAMsahita hoya, to dhAnyanI upajane denAro be, ema paMkitoeM mAnetuM che. // 19 // jyeSThe ca rohiNI yoge, yadA meghaH pravarSati / sunikSaM jAyate mahyAM, tRNa niSpattiruttamA // 20 // artha- jyeSTha mAsamAM rohiNIno yoga hote bate, jo varasAda varase, to pRthvImAM sukAla thAya, tathA ghAMsanI upaja paNa sArI thAya. // 20 // | rohiNIM samAyoge, tasminmAse yadA na hi / vRSTi meghachanne'pi, kITakopadravastadA // 121 // For Personal and Private Use Only vicAra. // 23 // jainelibrary.org
Page #49
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa In artha- te jyeSTha mAsamAM vAdalAMthI bavAelo evo paNa rohiNI ne caMDano yoga yAte bate paNa jo vRSTi na thAya, to kIDArjano upadrava thAya. // 21 // jyeSThazuklasya dvAdazyAM ghaTikAiyagate nizi / caMdrabiMbaM yadA bannaM, nIlavarNairjayaMkaraiH // 22 // astadA na jyeSThe hi vRSTirbhavati nizcitam / zrASADhe raktasaMyukta- meghavRSTizca jAyate 23 " artha- jyeSTha zudI bArasane divase rAtrie ve ghaDI jAte bate caMdranuM biMba jo jayaMkara evAM kAlAM vAdalAMthI DhaMkAluM hoya, to kharekhara jyeSTa mAsamA vRSTi na thAya, ane ASADha mAsamAM rudhirasahita meghavRSTi zrAya // 22 // 23 // taSTito hi nAzazca, bhUmijAtairdi kI ttkaiH| kSetrAropitabIjAnAM, tRNarAzerasaMjavaH // 24 // artha- te rudhirasahita vRSTithI kharokhara kSetromAM vAvelAM bIjono bhUmizrI utpanna thalA kIDAuMthI nAza thAya be; ane ghAsano samUha paNa thato nathI. // 24 // | dazamI jyeSThamAsasya, zanivAreNa sNyutaa| jalavRSTistadA na syA- jIvaMti viralA juvi25 artha-jyeSTha mAsanI dazama zo zanivArI hoya, to jalanI vRSTi na thAya, chAne pRthvImAM viralA prANI jIvI zake // 25 // jyeSThasya kRmapakSasya, mUlaM pravarSate yadi / SaSTidinaM na varSeta, pazcAdRSTirnaveddhruvam // 26 // For Personal and Private Use Only ainelibrary.org
Page #50
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA ||N|| artha-jyeSTha mAsanA kRmapadanuM mUla natra jo varase, to sATha divasosudhI varasAda na varase; ane pI| vicAra. kharekhara vRSTi zrAyaH // 26 // // 24 // jyeSThasya pUrNamAsyAMtu, mUlaM prasravate ydi| SaSTighastrA na varSate, pazcAharSati mAdhavaH // 27 // | artha- valI jyeSTha mAsanI punamane divase jo mUla nakSatra varase, to sATha divasosudhI vRSTi na pAya, ane pAlathI varasAda varase. // 27 // jyeSThasya kRSlapakSa ca, zade shrvnnaadike|n varSate na varSete, varSete varSate sadA // 27 // IN artha- jyeSTha mAsanA kRmapakSamA zravaNa ane dhaniSThA nakSatra jo varase, to varasAda zrAya, ane na varase to na thAya. // 20 // jyeSThamAse tvamAvasyA, pUrNamAsyAM maghApi vaa| divA vA yadi vA rAtrau, meghA gati nAMbare zravRSTistu navettatra, nAtra kAryA vicaarnnaa| caturmAsAvadhi nUnaM, prANinAM hi jyNkraa||3|| | artha- jyeSTha mAsanI amAsane divase athavA punamane divase jo maghA nakSatra hoya, ane divase athavA rAtrie jo AkAzamA vAdalAM na Ave, to kharekhara cAra mAsosudhI prANIne jayaMkara evIavRSTi thAya; // 24 // (arthAt vRSTi na thAya) temAM kaI paNa vicAra karavo nahIM. ||she // 30 // ___evI rIte jyeSTha mAsa, svarUpa jANavU. lain Educationa a l For Personal and Private Use Only Rainelibrary.org
Page #51
--------------------------------------------------------------------------
________________ have ASADha mAsarnu svarUpa kahe che. ASADhamAse prathame ca pade niramArtaMDasumaMDale ca // na caiva saMgarjati naiva vRSTi sighyaM varSati naiva meghaH // 1 // artha-ASADha mAsanA zuklapakSamA vAdalAMvinAnuM sUryamaMjhala hote ute jo garjanA na thAya, tathA vRSTi na thAya, to ve mAsasudhI vRSTi naja thAya. // 1 // ASADhazuklapaMcamyAM, meghA vA vidyuto'pivaa| tadAsudRSTirvijJeyA, dhAnyatRNapradA juvi||2|| | artha- ASADha mAsanA zuklapakSnI pAMcamane divase jo vAdalArja athavA vIjalI hoya, to pRthvIpara IN||dhAnya ane ghAsane ApanArI uttama vRSTi thaze, ema jANavU // 2 // ASADhazuklapaMcamyA, pazcimaH kiMtu maarutH| garjativarSatecApi, zakacApaM ca dRzyate // 3 // y saMgrahetsarvadhAnyAni, kArtike himhrghtaa| bahulAnaM karoti ca nAnyathA munijASitam / | artha-ASADha mAsanI zuklapakSnI paMcamIne divase garjanA thAya, megha varase, iMdhanuSya dekhAya, paNa jo pazcima dizAno vAyu hoya, to sarva dhAnyono saMgraha karavo, kema ke, tethI kArtika mAsamAM ghaNIja moMghArata zrAya, ane tethI ghaNo lAna kare; (evI rItanuM ) muni nuM vacana anyathA atuM nathI. // 3 // 4 // zrASADhe zuklapadetu, rohinniiyoguttmH| tathAnavidyumovA, zasyaniSpattidomataH // 5 // lain Educationa intl For Personal and Private Use Only nelibrary.org
Page #52
--------------------------------------------------------------------------
________________ cAra meghamA artha- ASADha mAsanA zuklapakSamA rohiNIno yoga uttama jANavo, tathA vAdalAM, vijalI athavA || garjanA dhAnyanI upajane denArAM mAnelA . // 5 // nunAna vRSTI rohiNIyoge, naca puurvottraajlm| ASADheca yadA jAtaM,tadArjivasaMjavaH // 6 // artha- ASADha mAsamAM rohiNIno yoga ate ute jo vRSTi na Aya, tema pUrvASADhA ane uttarASADhA-N jala paNa na paDe, to ukAlano saMnava jANavo. // 6 // mAghe phAlgune mAsi, caitrvaishaakhyostthaa|aassaaddhe khAtiyogazca, sarvazasyapradaH smRtH||ly __ artha- mAhA, phAgaNa, caitra, vaisAka ane ASADha mAsamAM svAti nakSatrano yoga sarva dhAnyone denAro jaNAelo . // 7 // navamyAM tithAvASADhe, zuklAyAM nirmalo rviH| udaye cApi madhyAhne, nirajaM yadicAMbaram | varSate caturo mAsAH, srvdhaanyphlprdaaH| tRNAnAmapi niSpatti, rjAyate pazutoSadAH // __ artha- ASADha mAsanA zuklapakSnI nomane divase jo sUrya nirmala hoya, tathA sUryodaya samaye ane madhyAnhakAle AkAza vAdalAMTa rahita hoya, to sarva dhAnyonAM phalone denArA evA cAre mAsomAM varasAda thAya, ane pazujrane saMtoSa denArI evI ghAsanI upaja thAya. // 7 // e|| ASADhe caiva saMkrAMto, yadi varSati maadhvH|vyaadhirutpdyte ghorA, manuSyapazunAzadA // 1 // MARA G // 25 // SanEducational For Personal and Private Use Only Mainelibrary.org
Page #53
--------------------------------------------------------------------------
________________ - artha- zrASADha mAsamA saMkrAtine divase jo varasAda varase, to manuSya ane pazujrano nAza karanArI nayaMkara vyAdhi utpanna thAya. // 10 // aSADhe zuklapadeca, chAdazyAM yadi vidyutH| prajAte yAmIkASThAyAM, dRzyaMte najasidhruvam 11 garjanAca zravaHpuTa-sphoTanAnA prjaayte|mdhyaahvaavdhi meghAzca, varSate jnkaamdaaH||1|| | artha- zrASADha mAsanA zuklapadamAM bArasane divase prajAtasamaye dakSiNa dizAmAM jo AkAzamAM kharekhara vijalI dekhAya, ane kAnane phoDI nAkhe evI garjanA zrAya, to lokonA inchitane denArA evA varasAda madhyAnhakAlasudhimAM thAya. // 11 // 1 // tahine yadi pUryAyAM, dizi zakradhanurbhuvam / dRzyatehi prajAtece-tadA'disaMjavaH // 13 // | artha- valI te divase jo pUrvadizAmAM pranAte iM'dhanuSya dekhAya to ukAlano sannava jANavo. // 13 // 5 // zrASADhazukla pakSasya, trayodazyAM ydaaNbre|pshcimaayaaN hi meghAHsyuH, paMcavarNAH prajAnvitAH tadAtatkRsapade hi, vRSTinavati nishcitm|tthaa punarapi jAo,pRthvI syAtsakhilAnvitA artha- ASADha mAsanA zuklapakSanI terasane divase AkAzamAM pazcimadizAtarapha jo kAMtivAlA pacaraMgI |vAdalAM thAya, to te mAsanA kRlapadamAM kharekhara vRSTi zrAya, ane pharIne jAdaravA mAsamAM pRthvI jalasahita thaay.|| 15 // 15 // Jain Educational. Anal For Personal and Private Use Only ainelibrary.org
Page #54
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamAlA pUrNimA somavAreNa, sNyutaa'ssaaddhgaaydaa| tadA vRSTirnatanmAsi, vijJeyA vibudhaiH sdaa||16|| vicAra. | artha- ASADha mAsanA zuklapadanI punama jo somavArasahita hoya, to paMDitoe hamezAM jANavU ke, te // 6 // mAsamAM vRSTi thaze nahIM. // 16 // ASADhe kRSlapadeca,zUkrohastaM prayAticet / tdaayvgodhuumaanaaN,naashonvtihiimtH||17|| artha-jo ASADha mAsanA kRlapakSamA zukrano asta thAya, to yava ane ghano hImathI nAza thAya // 17 // zrASADhakRSlapakSasya, dvitIyA vidyudnvitaa|somvaarenn saMyuktA, dvidaladhvaMsadA smRtA artha- ASADha mAsanA kRlapatnI bIja vijalIuvAlI ane somavAreM karIne saMyukta hoya, to te kagelano nAza karanArI jaNAelI . // 17 // tRtIyAyAmASADhasya, kRkSapade ydaaNbrm| saMdhyAkAle na saMunnaM, shyaammeghaishcrbuvm||1|| tadA mArI samutpAto, javati vishvnaashkH|nvrN zanivAraNa, yuktAyAM raviNA punH|||| ___ artha- ASADha mAsanA kRlapakSanI trIjane divase saMdhyAkAle AkAza jo calAyamAna evA zyAma meghothI kharekhara bavAeluM na hoya, to jagatane vinAza karanAro evo marakIno upajava thAya be; paNa temAM eTaluM // 26 // vizeSa ke, te trIja zanivAra athavA ravivAreM karIne yukta hoya, to tema bane. // 15 // 20 // pUrNamAsyAMtvamAvAsyA, mASADhe yadi taarkaaH|ptNti pUrva dignAge, nizIthe dhAnyanAzadAH lain Education For Personal and Private Use Only ainelibrary.org
Page #55
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa In artha- ASADha mAsanI punama ne zramAsane divase jo tArA madhyarAtrie pUrva dizAmAM paDe, to te dhAnyano nAza kare be. // 21 // zrASADhakumbhapadeca, caturthI tu zaniyutA / tadA caNaka dhAnyasya, dhvaMso mihikAto dhruvamz artha- zrASADha mAsanA kRlapakSmAM cotha jo zanivArI hoya, to kharokhara himathI caNA nAmanA dhAnyano nAza thAya be. // 22 // | kRSmapade tvASADhasya, paMcamI vAsare yadA / saMdhyAkAle ca pUrvAyA, miMdracApo yadIkSyate // 23 // | tadA taMDulavRMdohi, saMgrAhyo vaNijaiH sadA / kArtike vikrayastasya kathito bahulAjadaH 24 artha- ASADha mAsanA kRlapakSamAM pAMcamane divase saMdhyAkAle pUrvadizAmAM jo iMdradhanuSya dekhAya, to vepArIue hamezAM cokhAnA samUhano saMgraha karavo, kema ke te cokhAne kArtika mAsamAM vecavAthI te bahu lAjane denAro thAya be. // 23 // 24 // | tanmAsi kRtapadeca, madhyAhne sUryamaMgalam / sajalaMsyAdyadASaSTyAM, saMtyaktameghaDaMbaram // 15 // | tadA na vRSTirvijJeyA, varSAvadhi mahAjanaiH / nAnArogasamutpAtA, navaMti jananAzakAH // 26 // artha-te ( ASADha) mAsanA baThane divase madhyAnhakAle sUryanuM maMDala jo jalasahita ne meghanA - For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #56
--------------------------------------------------------------------------
________________ vicAra. meSamAvADaMbaravinAnuM dekhAya, to eka varSasudhi vRSTi na bAya, ane lokone nAza karanAro nAnA prakAranA rogonaa| udaapo zrAya, ema mANasoe jANavU. // 25 // 26 // ASADhakRtapakSyA hi, saptamI vaatpuuritaa|meghshchnnaa ca vijheyA, vRSTidA juvi mAnuSaiH 27 | artha- ASADha mAsanA kRmapadanI sAtama jo pavanadhI purelI tathA vAdalAuthI uvAelI hoya, to nAmANasoe tene vRSTine ApanArI jANavI. // 27 // ASADhapUrNimArAtrau, yadi caMso na dRshyte| caturo'pi tadAmAsAn , jalaMvarSati mAdhavaHzna ___ artha- ASADha zuda punamanI rAtrieM jo caMja na dekhAya, to cAra mAsosudhi varasAda jlnevrsaave.|||| yadi tatrAmalazcaMyo, privessyuto'trvaa| tadA jagatsamuhAM, zakreNApi na zakyate // ze // Mall artha- jo ASADha zuda punamane divase caM nirmala hoya, athavA kuMDAlAMvAlo hoya, to jagatano chaghAra karavAne iMja paNa zaktivAna zrAya nahIM. // e|| yadi tatrAgnivAtaH syA-dasthizeSA mahI navet / dAkSiNAtyo yadA vAta-stadA rAjyakSayo dhruvam // 30 // artha-valI jo te divase agni khuNAno vAyu hoya, to phakta hAmakAM bAkI rahe evI pRthvI thAya, ane jo dakSiNa dizAno vAyu hoya, to kharekhara rAjyano kSya thaay.||30|| lainEducationandp al For Personal and Private Use Only Mainelibrary.org
Page #57
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa taddinenaikate vAyu- rddazyate nirjalaMnajaH vikrayitvA tadA sarva, kartavyo dhAnyasaMgrahaH // 31 // - vASADha zuda punamane divase jo naizatya khuNAno vAyu ne jalavinAnuM zrAkAza dekhAya, to saghaluM veMcIne dhAnyono saMgraha karavo. // 31 // tadine vAruNo vAto, vRSTizasyaprado dhruvam / vAyavyaH zalajAdInA mupadravayuto mataH // 32 // artha- valI te ASADha zuda punamane divase jo pazcima dizAno vAyu hoya, to kharekhara vRSTi ane dhAnyane ApanAro be; ane vAyavya dizAno vAyu tIDa yAdikanA upavosahita mAnelo be // 32 // | uttaremArute loko, mahaddharSayuto javet / IzAne mArute dhAnya- niSpattirbhavati zubhA // 33 // - valI te zrASADha suda punamane divase uttara dizAno pavana jo hoya, to loko atyaMta harSavAlA thAya ne izAna dizAmAM vAyu hote te dhAnyonI nIpaja uttama zrAya // 33 // ASADhyAM tvamAvAsyAM, pUrvago yadi mArutaH / astaM gacchati tIkSNaMzau, zasya niSpattiruttamA artha- ASADha mAsanI zramAvAsyAne divase sUryAsta hote te jo pUrva dizAno vAyu hoya, to dhAnyonI nipaja sArI thAya // 34 // zrASADhe kRmapadetu, caturthIpaMcamI javaH / SaSThI saptamIjAtazca, garbho vRSTipradomataH // 35 // For Personal and Private Use Only jainelibrary.org
Page #58
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA0 // 2 // Jain Educationa Int - zrASADha mAsanA kRSNapakSamAM cotha, pAMcama, bava zrane sAtamano utpanna thalo garna vRSTine | denAro mAnelo be // 35 // | zrASADhe kRptapadeca, paMcamyAM naikate yadi / cacANi pItavarNAni, jAyaMte hi dinodaye // 36 // tadA vRSTizca vijJeyA, zrAvaNe zasyadA juvi / pUrvAyAM yadi tAnisyu-stadA vRSTirnazrAvaNe 37 - valI ASADha mAsanA kRSlapakSmAM pAMcamane divase nairutya dizAmAM jo sUryodaya samaye pIlAM raMganAM vAdalAM thAya, to zrAvaNa mAsamAM pRthvIpara dhAnyane panArI vRSTi jAvI, ane tevAM vAdalAM jo pUrvadizAmAM thAya, to zrAvaNa mAsamAM vRSTi na thAya // 36 // 37 // | ASADhe dazamI kRSmA, sunikSAya sarohiNI / ekAdazI tu madhyasthA, dvAdazI kAlabhaMjinI artha- ASADha mAsamAM kRmapanI dazama jo rohiNI nakSatravAsI hoya, to te sukAla mATe thAya be, agyArasa madhyastha jANavI, chAne bArasa kAlano nAza karanArI jANavI : 38 // eva te ASADha mAsanuM svarUpa jANavuM. have zrAvaNa mAsanuM kharUpa kahe che. caitre ca zrAvaNe cApi, paMcArkAzca navaM ticet| DurnidaM tatra jAnIyA - chatrajaMgaM ca jAyate // 1 // artha- caitra ne zrAvaNa mAsamAM paNa jo pAMca ravivAra hoya, to 5kAla jANavo; ane batrajaMga thAya // 1 // For Personal and Private Use Only vicAra. // 28 // inelibrary.org
Page #59
--------------------------------------------------------------------------
________________ Jain Educationa in budhaH prAcyAM pratIcyAM ca nRgurhi zrAvaNe yadA / tadA vRSTirna vijJeyA dhruvaM jAUpadAvadhi // 2 // artha- jyAre zrAvaNa mAsamAM budha pUrvadizAmAM, ane zukra pazcima dizamAM hoya, tyAre kharekhara jAdaravA mAsasudhi vRSTi na thAya, ema jANavuM // 2 // zrAvaNe zukla paMcamyAM, svAtiyogajalaM yadA / niSpattiH sarvazasyAnAM, prajA ca nirupadravA 3 artha- zrAvaNa mAsanI zukla paMcamIne divaseM jo svAti nakSatranA yoganuM pANI paDe, to sarva dhAnyonI upaja thAya, tathA prajA upadravarahita thAya. // 3 // zrAvaNe zuklasaptamyAM astaM gacchati jAskare / na dRSTo yadi parjanyo, jalAzAM muMca sarvathA 4 artha- - zrAvaNa mAsanA zukkapanI sAtamane divase sUryAsta pAmate bate jyAre varasAda varazyo nahIM, tyAre sarvathA prakAre jalanI AzA tajo ? // 4 // zrAvaNe pUrNimAsyAM tu, zrAvaNe salilaM yadA / sunikSaM ca samAdezyaM kuryAccAtra na saMzayaH 5 artha- - zrAvaNa mAsaMmAM punemane divase zravaNa nakSatra hote te jo pANI paDe, to sukAla jANavo, temAM ( kaMpaNa ) saMzaya na karavo. // 5 // zrAvaNasya tvamAvAsyA-muparAgo jAnorya di / tadA mArIsamutpAto javati kArtike dhruvam 6 For Personal and Private Use Only sinelibrary.org
Page #60
--------------------------------------------------------------------------
________________ vicAra. meghamANa artha- zrAvaNa mAsanI amAsane divaseM jo sUrya, grahaNa hoya, to kArtika mAsamAM kharekhara marakIno upava thaay.||6|| evI rIte zrAvaNa mAsanuM svarUpa jANavU. ||sh // have bhAdaravA mAsanuM svarUpa kahe che. nAapadasya zuklAyAM, dvitIyAyAM yadA njH| meghabannaM tadA mahyAM, zasyaniSpattiruttamA // 1 // y NI artha- lAdaravA mAsanA zuklapakSnI bIjane divase AkAza jo vAdalAuthI uvAelu hoya, to pRthvI-IN mAM dhAnyonI upaja sArI thAya. // 1 // tadine zanivArazce-dAkAzaM ca nirntkm| tadA hi zItakAlasya, dhAnyapAko na jAyate / - artha- valI te nAdaravA sAsanI bIjane divaseM jo zanivAra hoya, ane AkAza vAdalAMu vinAnuM hoya, to zIyAlu dhAnyono pAka na thAya. // 2 // nAupade tRtIyAyAM, zuklapakSa ydaaNbre| naiRte vidyutAM vAto, nizIthe hi vidRzyate // 3 // tadA vandinavotpAto, javati jnniitidH|kRssksspde ca tanmAse, deze grAme pure'thvaa|| artha- jAdaravA mAsanA zuklapakSnI trIjane divaseM zrAkAzamAM naiRtya dizAmAM madhyarAtrie jo vi ||she Education a l For Personal and Private Use Only @ w.jainelibrary.org
Page #61
--------------------------------------------------------------------------
________________ jalIuno samUha dekhAya, to lokone jaya ApanAro evo agnithI utpanna ato utpAta te mAsanA kRmapa mAM deza, gAma athavA nagaramAM thAya. // 3 // 5 // || caturthyAM tasya mAsasya,saMdhyAkAle sdaagtiH| dAkSiNAtyoyadA vAti, tadA godhUmasaMkSayaH | artha- te nAdaravA mAsanI ( zuklapadanI ) cothane divaseM saMdhyAkAle jo dakSiNa dizAno pavana vAya, to ghaTanA ( pAkano) nAza thAya. // 5 // nAjasya zuklapaMcamyAM, yadA sUryasya mNddlm| zvetamedhairnavecannaM,madhyAnhe nanasisthitam 6 matadAhi patanaM tamyAM, navati vidyutaH kil|tsminngre'rnnye, 'thavA grAme nayapradam // | artha- jAdaravA mAsanA zukla pakSnI pAMcamane divaseM madhyAnha kAle AkAzamA raheDhuM sUryana maMDala jo || M||zveta raMganAM vAdalAMuthI uvAelaM hoya, to te nagaramAM, vanamAM athavA gAmamA rAtrine vakhate kharekhara jaya ApanAruM evaM vijalInuM paDavApaNuM thAya . // 6 // 7 // nAupade zuklaSaSTyA, caMDavAto yadA nishi| tadA hi tasya mAsasya, kRSlapakSa pravarSati // // ___ artha- jAdaravA mAsamAM zuklapadanI bune divaseM rAtrie jo nayaMkara vAyu hoya, to te mAsanA kRptapakSamA kharekhara varasAda zrAya . // 7 // saptamyAM tasya mAsasya, somavAro ydaanvet|anbnnN nacAkAzaM,sUryAstasamaye khbu||e|| JainEducationaina l For Personal and Private Use Only Hinelibrary.org
Page #62
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA // 30 // tadA vRSTirna vijJeyA, tasminmAse sadAbudhaiH nAnArogasamutpAto, prajAsuca prajAyate // 1 // vicAra. NI artha- te lAdaravA mAsanA ( zuklapakSanI ) sAtamane divaseM jo somavAra hoya, ane sUryAsta vakhate A kAza jo kharekhara vAdalAMuthI bavAeluM na hoya, to hamezAM paMDitoe jANavu ke, te mAsamAM vRSTi aze nahI; | ane prajAThamAM nAnA prakAranA rogono upaJva aze. // e|| 10 // nApapade tathASTamyAM, pranAte yadi dRshyte|iNcaapHprtiicyaaN hi, tadA vRSTinizidhruvam11 / / all artha- valI lAdaravA mAsamAM zuklapahanI Ammane divaseM pranAte pazcima dizAmAM jo iMjadhanuSya de khAya, to rAtrie kharekhara vRSTi thAya. // 11 // navamyAM nAmAsasya, ravivAro yadA nvet| vAyavye ca mahAvAyu-stadA vRssttersNjvH||12|| | artha- nAdaravA mAsanA ( zuklapakSnI ) nomane divaseM jo ravivAra hoya, tathA vAyavya dizAmAM jo mahAna vAyu hoya, to vRSTino asaMnava jANavo. // 12 // dazamI nAumAsasya, kurdinA yadi jaayte| garjanaM ca prajAte hi, nUridhAnyaM tadA matam 13, __ artha- nAdaravA mAsanI zuklapakSasI dazama jo vAdalAMDhavAlI hoya ane prajAtamAM jo garjanA thAya to ||NIInsan ghaNuM dhAnya thAya, ema mAnebuM be. // 13 // nAasyaikAdazI jAtA, yadA vAtaiH smnvitaa| jomavArayutA cApi, zuklapakSyA jalapradA lain Educational Hal For Personal and Private Use Only l inelibrary.org
Page #63
--------------------------------------------------------------------------
________________ artha- jyAre jAdaravA mAsanA zuklapadanI agIyArasa vAyuvAlI, ane nomavAre karIne yukta hoya, va tyAre te jalanI denArI . // 15 // pUrNimAyAM hi jAsasya, sajalaM cNprmNddlm| dRzyate megharahitaM, tadA vRSTerasaMgavaH // 15 // // artha- jAdaravA mAsanI punamane divaseM caMjanuM maMDala jo jalasahita tathA vAdalAvinAnuM dekhAya, to vRSTino asaMjava jANavo. // 15 // nAsya kRtapaMcamyAM, yadA vRSTirna jaayte|sNdhyaakaale tadA mahyAM, zalajopaDavo mtH||16|| artha- jJAdaravA mAsanA kRptapadanI pAMcamane divaseM saMdhyAkAle jo vRSTi na thAya, to pRthvIpara tImono upajava thAya, ema mAnelaM . // 16 // kRSlaSaSTidi nApasya, naumavArAnvitA ydi|smeghaa garjanairyuktA, sarvazasyapradAmatA // 17 // | artha-nAdaravA mAsanA kRSNapakSanI bana jo jomavArI, vAdalAMvAlI ane garjAravothI yukta hoya, to ||| taNIne sarva prakAranAM dhAnyone denArI mAnelI . // 17 // amAvAsyAM ca nAjasya, yAmyAM hi vidyutAM yadAAdarzanaM jAyate rAtrau, tadA dhAnya maharghatA, | artha- nAdaravA mAsanI amAsane divase, rAtrine dakSiNadizAmAM jo vijalIunuM darzana thAya, to dhAnya bahu moMdhU shraay.||18|| evIrIte nAdaravA mAsarnu svarUpa jANavU. Jain Educationa inte For Personal and Private Use Only W inelibrary.org IITHI All
Page #64
--------------------------------------------------------------------------
________________ vicAra. meghamANa // 31 // have Azvina mAsa- kharUpa kahe che. yAzvine zuklapade hi,pratipadyadi grjitaa| tadA mArI samutpAto, javati khalu kArtike | | artha- Asu mAsanA zuklapakSanI ekamane divaseM jo garjArava zrAya, to kArtikamAsamAM kharekhara marakIno upajava thAya. // 1 // zrAzvinasya dvitIyAyAM, zuklapakSe ydaaNbrm|piitvrnnemhaamedhe, zlAditaM hi dinodye||2|| tadA himakRtotpAto,navati mAghe nishcitm| nUrayaH pazavo yena, paMcatvaM ca prayAMti hi||3|| artha- Asu mAsanA zuklapakSamAM bIjane divase sUryodaya samaye AkAza jo pIlA raMganAM moTAM vAdalAuthI uvAelu hoya, to mAhA mAsamA kharekhara hima paDavAthI upaJva thAya ne, ane jezrI ghaNAM pazu kharekhara mRtyu pAme be. // 2 // 3 // zuklapakSyA tRtIyAca, somvaaraanvitaashvine|smeghaa jvaradA jheyA, lokop'vkaarinnii||4 | artha- Asu mAsanA zuklapakSanI trIja jo somavArI tathA vAdalAMuvAlI hoya, to teNIne tAvanI zrA- | panArI tathA lokone upava karanArI jANavI. // 4 // AzvinazuklapaMcamyAM, sUryabiMbaM ydaaNbre|mdhyaahnsmye raktaM, niranaM caMDanAnvitam // 5 // 32 // SanEducationaire For Personal and Private Use Only Jainelibrary.org
Page #65
--------------------------------------------------------------------------
________________ tadAhi tasya mAsasya, kRlapade sadA budhaiH| vijJeyaM hi mahAyuddhaM, nRpANAM tu prsprm||6|| artha- bAsu mAsanA zuklapakSanI pAMcamane divase madhyAnha samaye AkAzamAM sUryanuM biMba jo lAla || raMgajeM, vAMdalAM vinAnuM ane jayaMkara kAMtivAluM jaNAya, to te mAsanA kRSNapadamAM, kharekhara DAhyA mANa| soe jANavU ke, rAjAUmAM mAMho mAMhe moTuM yuddha thaze. // 5 // 6 // thAzvinazuklaikAdazyAM, saMdhyAkAle ydaaNbre|prtiicyaa parvatAkArA, meghAH kaumudIsaMninnAH tadA caNakagodhUma-nAzo jvtinishcitm| vRSTitaH zalannenyo vA,proktamevaM jinAdhipaiH / artha- Asu mAsanA zuklapakSanI agIyArasane divase saMdhyAkAle pazcima dizAmAM AkAzamAM parvatanA AkAravAlAM ane cAMdanI sarakhAM zveta evAM vAdalAM jo ( dekhAya) to kharekhara vRSTithI athavA tIDothI caNA ane ghano nAza zrAya, ema jinezvaroe kaheluM be. // 7 // 7 // chAdazyAmAzvine mAse, zuklapade nishiydaa| caMDabiMba navechannaM, zyAmameghaistadA dhruvm|||| kRptapade hi tanmAse, vRssttinvejnpriyaa| lavalIkharjurAdInAM, pAkazca triguNo jvet||1|| artha- valI zrAsu mAsanA zuklapakSanI bArasane divaseM, rAtrie caMjanuM biMba jo zyAma raMganAM vAdalAuthI bavAeluM hoya, to kharekhara te mAsamAM kRSNapadamAM lokone priya evI vRSTi thAya, tathA cArolI ane khajura Adikano traNagaNo pAka thAya. // e||10|| Education For Personal and Private Use Only Yalainelibrary.org I
Page #66
--------------------------------------------------------------------------
________________ meghamA // 3 // AzvinapUrNimAyAM ca, saMdhyAkAle ydaaNbre|cNddbiNbN ghanabanna,mudeti zyAmanAnvitaiH 11 vicAra. tadA vAdhau~ mahotpAta-caMDavAyukRto nvet|ripotvinaashHsyaadyojnshtkaavdhi||15|| artha- Asusuda punamane divaseM saMdhyAkAle AkAzamAM caMjanuM biMba zyAma kAMtivAlAM vAdalAMuthI bavAeluM akuM jo udaya pAme, to nayaMkara vAyue karelo evo moTo utpAta samughamAM zrAya, ane so jojana sudhimAM ghaNAM vahANono vinAza thAya. // 11 // 12 // ___evIrIte AsumAsanuM svarUpa jANavU. ityAcAryazrIvijayapranasUriviracito meghamAlAkhyA ___ graMthaH saMpUrNaH // shriirstu|| // 32 // nirNayasAgara presamAM upAyu. Jain Educational a For Personal and Private Use Only M ainelibrary.org
Page #67
--------------------------------------------------------------------------
________________ htttttttttttttttttttttttttttttttttttttttttttttttttttttttt RIEDADEORDAINAREDO later treatment sul ATHAI OTR FATA: 11 intentatatatatatatatatatater van OANLAGOA00 Eingen ZYNY TYYYYWOWA ShARAKAKAN KAHA AAN popoyo YYYYYYYYYYYTYYYYYYYYYYY utup Jain Educationa International For Personal and Private Use Only
Page #68
--------------------------------------------------------------------------
________________ jAhera khabara. nIcenAM navAM pustako gujarAtI bhASAMtara sahita taiyAra be. yoga zAstra ru. 3-4-0 prakaraNa ratnAkara cotho jAga ru. 5-7-7. sAmujika zAstra ru. 1-0-0 hAtmya ru.2-4-0 zukana zAstra ru. 0-6-0 hiMgula prakaraNa / ru. 0-5-0 jalajAtrAdi vidhi ru. 0-6-7 caityavaMdanacovisI ru. 0-5-0 aSTakajI ( hArijajIya) ru.1-12-0 meghamAlA ru. 0-5-0 kalpasUtra (sukhabodhikA ) ru. 5-7-0 vIsasthAnakano rAsa ru.2-0-0 kastUrIprakaraNa ru. --- nIcenAM pustako mUla tathA gujarAtI bhASAMtara sahita taiyAra thAya le. vairAgyakalpalatA (kartA zrIyazovijayajI) jaina kumAra saMcava (kartAzrIjayazekharasUri) upadezataraMgiNI. kRSimaMDala. (athavA prajAvika puruSonAM caritra) mAgadhIlASA- vyAkaraNa ( kartA zrI hemacaMdrAcArya ) ( DhuMDhikA TIkA sahita ) Jain Education international For Personal and Private Use Only