Book Title: Jain_Satyaprakash 1946 09
Author(s): Jaindharm Satyaprakash Samiti - Ahmedabad
Publisher: Jaindharm Satyaprakash Samiti Ahmedabad
Catalog link: https://jainqq.org/explore/521624/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org zrI 2 jaina satya [3] taMtrI cImanalAla gokaLadAsa zAha prakAza eka kalpita nirNAyanI samIkSA : 7 nirbhAnta tattvAloka 8. To bora, jAvu jAmya zrI saMdhane vina MtI . madada : agiyAramA 900 380 varSa 11 : aMka 12 ] amadAvAda : 15-9-46 viSaya - 6 rza na 1 vivara nAvaNyasamayaviracita covIsa jina-stuti. 2 zalAkAnA saMcaya 3 jaina darzana 298 : pU. mu. ma. zrI mAnatu Mga vajayajI : 285 19 preA. hIrAlAla . kApaDiyA 00 291 PO zrI mehanalAla dIpacaMda cAkasI : . zrIvinayavijayaviracita 'iMdu pU. mu. ma. zrI dhavijayajI 5 mRgAputranA vairAgya pU suma. zrI suzIvijayajI 10 jI ane tyanI khUlavaNIyI thayela Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir H 312 pU. mu. ma. zrI navijayajI, : pU. pu. ma. zrI. vajramavibhramanI 31ra CO zrI. agara caMdajI nAiTA 324 varSanu viSaya-dana : e jina pratimA pragaTI [ kramAMka 132 : 301 : 306 lavAjama ghaNAkharA grAhaka bhAIbhonuM lavAjama A aMke pUrNa thAya ke eTale jemanuM lavAjama A aMke pUru thatuM hoya temaNe lavAjamanA ve rUpiyA mokalI ApavA. ane jemane lavAjama. na mokalavaM hoya temaNe patra lakhIne tarata khabara ApavI. lavAjamanI rakama athavA patra nahIM maLe to AgAmI aMka bI. pI. thI ravAnA karavAmAM Avaze. te svIkArI levA vinaMtI che. ACHARYA SRI KA SSAGARSURI GYANMANDIR SHREE MAHAVIR JAIN ARADHANA KENDRA Koba, Gandhinagar - 382 007, *Ph.: (079) 23276252, 23276204-05 Fax : (079) 23276249 For Private And Personal Use Only amadAvAdanA je grAhakabhAIe pAse eka athavA vadhu lavAjama mAkI che temane peAtAnA lavAjamanI rakama pheriyAne ApI devA ke samitine Aphise pahoMcADI devA vinatI che. -vya. Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrIsaMghane vinaMtI zrI payuMSaNA mahAparvadegnI ArAdhanA nimitta, samitine sArI sahAyatA mAkalI ApavAnI che te gAma-zaherAnA zrIsaghA ane sangrahasthAne, ane A rIte samitine sahAyatA karavAnI preraNA karavA mATe pUjya AcArya mahArAja Adi sarva pUjya munivarone ame vinaMtI karI e chIe. - vya. cAlu tathA paryuSaNA mahAparva nimitte nIce mujaba madada maLI che. 450) zeTha zrI jamanAbhAI bhagubhAI amadAvAda (saM. 2001 tathA 2002 nI madadanA) 101) zeTha zrI mULacaMda bulAkhIdAsa, khaMbhAta, 100) zeTha zrI cImanalAla lAlabhAI, amadAvAda. 100) zrI jana vidyAzALA, amadAvAda, 100) pU. mu. ma. zrI. darzanavijayajInA sadupadezathI jaina saMdha samasta, zivagaMja. 51) pU. 5 ma. zrI. kIti munijInA sadupadezathI vIrano upAzraya, amadAvAda. 29) zeTha zrI bhogIlAla cImanalAla, amadAvAda. 25) pU. A. bha. zrI. vijayabhuvanatilakasUrinA sadupadezathI zrI jainasaMdha, umeTA. 25) pU. mu. sa. zrI umedavijayajInA sadupadezathI mAyalA kATa jaina upAzraya, verAvaLa. 25) zrI ANaMdajI kalyANajInI peDhI, vaDhavANa kempa. 22) zeTha zrI sAkaracaMda maNIlAla, amadAvAda (2001-2002nI madadanA) 22) zeTha zrI parasotamadAsa cImanalAla, amadAvAda. 22) zeTha zrI zAMtilAla parasotamadAsa, amadAvAda. | 20) pU. mu. ma. zrI jayaMtavijayajInA sadupadezathI jaina saMgha, rAmapurA. 15) pU. A. ma. zrI vijayaumaMgasUrijInA sadupadezathI jaina saMdha, dehagAma. 15) pU. A. bha. zrI vijayabhakitasUrijInA sadupadezathI zeTha mU. a.ne upAzraya, khaMbhAta. 15) pU. mu. ma. zrI. vRddhicaMdrajInA sadupadezathI zrI pArdhacaMdragachano upAzraya, amadAvAda. 15) zeTha nagInadAsa karamacaMda saMghavIne maMDapa, pATaNa. 15) pU. paM. ma. zrI. bhAnuvijayajInA sadupadezathI jaina upAzraya, devabAga. 6 1) zeTha DAhyAbhAI malakacaMda, amadAvAda, 11) pU. A. bha. zrI. vijayakumudasUrijInA sadupadethI jaina pAThazALA, kheravA. 11) roka lAlabhAI hIrAcaMda, muMbaI.. 10) pU. mu. ma. zrI. narendrasAgarajInA sadupadezathI AMbalI peLano upAzraya, nAnakhAtuM. 10) pU. paM. ma. zrI lalitavijayajInA sadupadezathI jaina saMdha, samau. 10) pU. 9. zrI dayavijayajInA sadupadezathI zrI sAgaranA upAzraya, rAdhanapura. 5) pU. A. bha. zrI. vijayahimAcalasUrijInA sadupadethI jaina saMdha, ghANerAva. 5) pU. 5. ma. zrI. navijayajInA sadupadezathI jana saMdha, AMtarAlI. For Private And Personal use only Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | mama || akhila bhAratavarNIya jaina zvetAmbara mUrtipUjaka munisammelana saMsthApita . zrI jainadharma satyaprakAzaka samitinuM mAsika mukhapatra zrI jaina satya prakAza nimA vANI : ghAMTAroTa ! amAvAs (gujharAta) varSa 22 || vikrama saM. 2002 H vIrani. saM. 2472 : I. sa. 1946 | saM 2 || bhAdaravA vada : ravivAra : 15 mI sapTembara rarara kavivara zrIlAvaNyasamayaviracita covIsa jina-stuti saMpUjya muni mahArAja zrI mAnatuMgavijayajI vihAra daramyAna saMkhalapuramAMthI eka hastalikhita pAnA uparathI utArela kavivara zrIlAvaNyasamayajIkRta covIsa jinastuti ahIM ApavAmAM AvI che. kavi zrI lAvaNyasamayajInI kavitAnI prAsAdikatA ane rocakatA mATe vadhu lakhavAnI jarUra nathI. covIsa jina-stuti kanaka tilaka bhAle, hara haiye nihAle, RSabha pAya pakhAle, pApanA paMkaTAle; aracI navara mAle, kuTarI phUlamAle, narabhava ajuAle,rAgane roSa TAle. ajita kuNe na cho, jehane mAna vItyo, anavI vara vadIto, mAnIe mAna vItyo; lahete sukha na citya, pUja re mAnavI tye, je janamana ciMtyo, mUkIye mAnavI tyo. 2 samavasaraNe baI, citta more pachaTha, asukha ati ariThA, upaDyA te ariThA; suparikara garI, sukha pAmyA ja IDA, bhavabhaya mujha nIThA, saMbhava svAmI dIThA. 3 lahake zira dhvajAno, jJAna kero khajAno, jinavara nahi nAno, svAmI sAco prajAne; jage jasa varavAno, vizvamAMhe na chAne, suta samaratha mAne, mAta siddhArathAne.. 4 viSama viSaya vAmI, kevalajJAna pAmI, duragati duHkha dAmI, je huo siddhigAmI; hadaya dharI te dhAmI, pUra punya kAmI, sakala sumati svAmI, seviye ziza nAmI. 5 ma kara aratha mAhare, lobhanA loDha vAro, bhAvika bhava mahAra, piMDa pApe ma bhAro: nayagati nivAre, citta ciMtA na dhAre, padama prabhu juhAre, sAMbhalo bola sAre. 6 kiya zivapura vAse, svAmI lIlA vilAso, jayati jaga supAse, jehane deva dAso; valiya karma khAso, rAga nAThe nirAso, guruguNagaNavAse, rAga che doSa nAsa. 7. mada madana kumAyA, krodha jodhA namAyA, bhava bhamara bhamAyA, roga sogA gamAyA; sakala guNa samAyA, lakhamaNuM jAsa mAyA, praName sujina pAyA, caMdra caMdraprabhAyA. 8 For Private And Personal Use Only Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 290 ]. zrI jaina satya prakAza [ vaSa 11 suvidhi suvidhA mAMDI, pApanA pUra chAMDI, gayaNa madana chAMDI, citta cekhuM lagADI; kugati mati vasADI, mukitakanyA ramADI, suNI na suNuM namADI, dekhavAnI rUhADI. 9 kanaka varaNI pIlA, chaNe jItyA pramIlA, zira dharIya surIlA, dUre kIdhA kumIlA; pragahita tapa zIlA, zItala svAmI lIlA, ma karIza viahilA, jehane lIla lIlA. 10 bhavika nara bhaNI, saMtano mArga lIje, ahaniza jina samarI, seva zreyAMsa kIje; vividha sukha varI, punya pIyUSa pIje, tima tama thara khIje, lacchIne lAho lIje. 11 jasa mukha araviMde, ugIyo ke diNade, kara abhinava caMdo, punya mAno amade; nayaNe amIya biMdo, jAsa seve surado, paya namaya narida, vAsupUjya jirNade. 12 asukha asukha haNavA, saukhyanA lakSa levA, bhavajaladhi taravA, punya pAtu (bhAta)bharavA; mugati vahu varevA, durgati dAha devA, vimala vimala sevA, citta ciMtA karavA. 13 akala navi kalAyo, pAra kiNe na pAyo, tribhuvana na samAyo, jehano jJAna mAya; java jinavara jAyo, rogane aMta Ayo, hRdaya kamala dhAyo, te anaMta suhAya. 14 dharama dharama bhAkhe, mukti mAraga dAkhe, jaga jinavara bhAkhe, pApa jAye payAkhe; varasa divasa pAkhe, je prabhu citta rAkhe, puruSa aNIya Akhe, saukhya te caMga cAkhe. 15 mayagala gharabArI, nAra zaMgAra bhArI, nayana kanaka kyArI, kaDI hatI vicArI; prabhu tama parihArI, jJAnacAritradhArI, tribhuvana jayakArI, zAMta se juhArI, 16 vara kanaka ghaDAyA, hAra hIre jaDAyA, mugaTa zira jaDAyA, sura teje jaDAyA; tivaDi taDataDIyA, pApa pUThe paDAyA, kusuma zira paDAyA, kuMthu pUjitarAyA. karama bharama jAlI, punyanI nIka vAlI, rati arati TALI, kevalajJAna pALI; akhaya sukha rasAlI, siddhi pAmI hAlI, ara acIzuM mALI, Apa re kUla TALI. 18 suNane suNane halI, punyanI pUra ghalI, ghara taruara vali, pUta pUtehi bhalI; nita nava navalI, bhUri bhegehi kullI, praNamaya jina maddhi, bhAse kalyANavalI. 19 vigati karI kuliMgA, pAmIyA punya taMgA, navi lagAvI jaMgA, dukha devA duraMgA; jaba huA jina saMgA, suvrata svAmI caMgA, karatale turaMgA, AlasamAMhi gaMgA. 20 nami naraya nivAre, mAna mAyA viDAre, bhavajaladhi apAre, hela helAM utAre; bhagati jina sudhAre, lebha nANe lagAre, jina jugate juhAre, te save kAja sAre. 21 mugati kumati choDI, pApanI pAla pheDI, TalI sahela khoDI, mohanI veli mADI; jina save bahu joDI, ke navi nema heDI, praName suranara keDI, nAtha be hAtha joDI. 22 jalana jala vijogA, nAga saMgrAma sogA, hari mayagala mogA, vATa corAzI rogA; savi bhayahara legA, pAmIyA pAsa jogA, na rahe kahI vijogA, pUjatAM bhUribhogA. 23 kaThina karma mahelI, kAThIyA tera ThelI, vimala vinaya vahelI, bhAva bhUlI gahelI; nisaNuM harakha helI, bheTa pAme duhelI, ravi udaya pahelI, vIra vaMdo vahelI. daragA: For Private And Personal Use Only Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12] zalokone saMcaya [ 291 sarva jina-stuti duragati dura dukAlA, puNya pANI sukAlA, jasa guNa vara bAlA, raMge gAI rasAlA; bhavaka nara trikAlA, bhAve vaMdu malAlA, jaya jinavaramAlA, nAI lacchI vizAlA. 25 Agama-stuti amIya rasa samANI, devadeve vakhANI, lavaNarayaNa khANI, pApavarNi kRpANI; suNa suNane prANI, puNyacI paTarANI, jage jinavara-vANI, seviye sAra jANuM. 26 devI-stuti ramajhama jhamakArA, neurIcA udArA, kaTi taTa khalakArA, mekhalA dA apArA; kamala ramala sArA, deha lAvaNya dhArA, sarasati jayakArA, heje me jJAna dhArA. 27 kalaza tapagaccha digyara lacchI sAyara, emadeva sUrIzvare; zrI saMmajasa gaNadhAra levI, samayaratna munIsaro; mAlina Ida ema baMdha, stavyA jina ulaTa bhaNe; ema lahe lAbha anaMta munivara, lAvaNyasamaya sadA bhaNe. A stutiomAM pahelI covIza stutimAMthI eka ane rapa-6-27 e traNa stuti levAthI eka yajoDe bane; evI rIte covIza vaDA banI zake tema che. zalakAne saMcaya | (le.-->o. hIrAlAla rasikadAsa kApaDiyA, ema. e. ) saMskRtamAM nIce mujabanA cha arthavALe bleka' zabda che - (a) padya, (A) "anuSTamAM racAyeluM padya, (I.) prazaMsA, (I) prazaMsAne viSaya, (u) kIti ane (6) kahevata. pAiyamAM "zloka' mATe "silega" ane "silee ema be zabdo che. enA padA, kIti ane kavitva yAne kAvya banAvavAnI kaLA ema traNa artha thAya che. sArtha gujarAtI joDaNIkezamAM kaleka' zabda che. enA tyAM traNa arthe nIce mujaba noMdhAyelA che (1) cAra caraNanuM pada, (2) anuSyabha chaMdanuM pada, (3) (samAsane aMte) kIrti, yaza (udA. puNyazleka). | gujarAtImAM "salekA zabda che. enA (1) samasyA ke maheNuMvAlI praznottararUpa kavitA ane (2) varakanyAe paraNatI vakhate sAmasAmAM bolavAnI lITIo ema be artho thAya che. AmAMthI bIjo artha atre prastuta che. ene mATe jaina sAhityamAM zalo, sallo ityAdi zabda vaparAyA che. enuM mULa te saMskRta zabda "zloka che, ane enA prazaMsA, prazaMsAne viSaya ane kIti e sivAyanA arthe "zalakAnA saMcaya" sAthe baMdhabesatA nathI. vizeSamAM prazaMsA uparathI varNana o artha paNa ahIM noMdhavAmAM AvanArA keTalAka palakAne lAgu paDatA jovAya che. For Private And Personal Use Only Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra (1) AdinAtha--zalAkA (2) neminAtha-zalAkA (3) zAlibhadrazalAkA 292 ] zrI jaina satya prakAza { varSa 11 dareka dharmAMnI, saMpradAyanI ane kAmanI kAI ne kAI viziSTatA hAya che, A niyama anusAra jaina dharmAvalaMbIenI-jaina kAmanI paNa keTalIka viziSTatA che ane e rItarivAjamAM tema ja sAhityamAM najare paDe che. AvI eka meTA bhAganI viziSTatA te zalAkAnI racanA ane ene upayAga che. vahelAmAM vahelA vikramanA arADhamA saikAmAM zalAkA racAyA che ema jaina sAhityanA sakSipta itihAsa jotAM jaNAya che. emAM nIce mujamanA cha zalAkAnI noMdha che. e huM racanAkrame ApuM chuM:-- nAma ka vinItavimala uyaratna (4) zakhezvara--zalAkA (5) bharatabhAhubalizalAkA (6) neminAtha--zalAkA devavijaya udayaratna vi. saM. 1798 meAtImAlu jaina gurjara kavie (bhAga 3, khaMDa 2)nA pR. 1777-8mAM zalAkAnI pRSTha pUrNAMka noMdha che. emAM enA kartA ane racanAvanA ullekha umerI e huM ahIM Apu chuM, jethI upara jaNAvelA zalAkA sAthe enI bhinnatA ke abhinnatA jANI zakAya. nAma pRSTha 1345 racanAvaSa ( vikrama ) arADhamI sadI egaNIsamI sadI 48 42 1900 1344 1356 1470 1404 333 aSTApada--zalAkA jammUsvAmi-zalAkA nemanAthanA zalAkA dr kartA vinItavimala iivajaya devacaMdR zrAvaka vinItavimala udayaratna meAtImAlu kuzavinaya jorAvaramala 1356 udayaratna jinendrasAgara 1445 1343 vinItavimala 343 devacaMda zrAvaka 1903 1 Ama kahevAnuM kAraNa e che ke vaiSNava viNaka jJAtio paikI kAI kAryamAM keTalAMka varSo pUrve 'zaleAkA' kheAlAvavAnA rivAja hatA ema cho kahe che. vizeSamAM sva. mahIpatarAma rUparAme racelA vanarAja cAvaDA e nAmanA pustaka (AvRtti dasamI, pR. 292) mAM evA ullekha che ke brAhmaNAmAM salAkA bhaNAtA nathI; zUdra jJAtimAM bhaNAya che; vANiyAthI meAcI sudhI sarvemAM bhaNe che." pR. 289-290mAM vare kahelA salAkAnI noMdha che, ane pR. 2900-292mAM kanyAe kahelA saleAkAnI noMdha che. Ama ahI' e jAtanA salAkA apAyA che. 29 dr 33 www.kobatirth.org 23 mirAjula-zalAkA pArzvanAthabharatabAhubali-,, vijayakSamAsUri~,, vimalamaMtrI,, vivekavidyAsa-,, Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ,, racanAva vi. saM. 1749 pahelAM arADhamI sadI vi. saM. 1770 vi. saM. 1784 vi. saM. 1795 For Private And Personal Use Only arADhamI sadI 1798 (dIvALI) 1759 1851 1795 arADhamI sadI arADhamI sadI Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ] zakAne saMcaya | 293 zaMkhezvara-zalAkA 1424 devavijaya 1784 zAlibhada-, 1439 siMha (kanakapriyanA ziSya) 1781 A badhA zalakAmAM mR. 153 upara apAyela juThAtapasIne leAko ane pR. 1094mAM apAyela lAzAhano zako noMdhavA rahI gayA che. ene gaNatarImAM letAM ekaMdara soLa zalakAne bhinna bhinna kRti gaNI zakAya tema che. "sUryapurano suvarNayuga" e nAmanA pustakamAM pR. 87-105mAM lakSmIvijayanA ziSya amaravijaye vi. saM. 1770mAM racelo "siddhAcalano saloke" chapAyele che, vizeSamAM bAlAbhAI chaganalAla taraphathI I. sa. 1905mAM prasiddha thayelI zrI jaina sakjhAyamAlA (bhA. 2) mAM A uparAMta nIce mujabanA pAMca zekA che - krodhane zalAke (pR. 69-70) mAnano , (pR. 70). mAyAne , (pR. 70-71) lobhano , (pR. 71-72) zAlibhadrano , (pR. 48-50) Ama ekaMdara ekavIsa zalAkA thayA. jana atihAsika gUrjara kAvya saMcaya (pR. 196-202)mAM niyavijayanA ziSya kuMvarajayakuta "zrIhIravijayasUri-zalokA" chapAya che. paNa ene kartAe koI sthaLe loko' ema oLakhAvela heya ema jaNAtuM nathI eTale kharI rIte e 'saloke kema gaNAya evo prazna UThe che. tema chatAM ene paNa "zaloke' gaNIe to kulle bAvIsa zalekA thAya che. A bAvIsa zalakAne akArAdi krame have vicAra karIzuM- [ ] AdinAtha- zaloko yAne aSTApada-zaloko A paMcAvana kaDIne loke che. emAM A avasarpiNImAM thaI gayelA covIsa tIrthakara paikI keNuM kyAM ane kyAM tIrthamAM siddha thayA teno ullekha che. jema ke aSTapada upara AdIzvara, caMpAmAM zrI vAsupUjya, giranAra giri upara zrI neminAtha, pAvAmAM vIra prabhu ane bAkInA vIsa sametazikhara upara siddha thayA. A zalokAnI pahelI traNuM ane chellI be kaDIo ja. gU. ka. (bhAga 3, khaMDa 2, pR. 1745) pUrI pADe che. emAM A kRtine kartAe " zako" evuM nAma ApeluM nathI, chellI kaDImAM kartAe potAno paricaya nIce mujaba Ape che - zrI vije ratanasUri gachanAyaka vAre, cosaThameM pATa zrIpUjya tyAre; kahe vanItavimala kara joDI, e bhaNatAM A saMpata doDI." A zakAne pR. 1345mAM aSTApada-zalAko kahyo che. e nAma ke AdinAthazake e nAma aNu kevI rIte samucita che te samajAtuM nathI. huM to eno viSaya jotAM ene nirvANutIrtha-zake evuM nAma ApavA lalacAuM chuM [ 2 ] krodhane-zako zrI jene sajajhAyamALA (bhA. 2) mAM A kRti chapAyelI che. emAM agAra kaDI che. enI pahelI kaDI nIce mujaba che - For Private And Personal Use Only Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jaina satya prakAza | varSa 11 "krodhataNe huM kahuM saleke, eka mane karI sAMbhaLajo leke che krodhe marIne narake te jAya, krodhe bharIne tiryaya thAya to aMtamAM ke koI sthaLe A kRtinA kartAnuM nAma levAmAM nathI. e banavAjoga che ke nAmavinAnA ane AnA pachI apAyelA mAna mAyA ane lobhane aMgenA zalakA paNa A ja kartAnI kRtio hoya. [ ] jaMbUsvAmI-zalAke hIravijayasUrinA saMtAnIya amaravijayanA rASya lambavajayanI A kRti che. e zramaNa bhagavAna mahAvIra svAmInA pAMcamA gaNadhara sudhasvAmInA ziSya ja bUsvAmIne uddezIne hovI joIe ema enA nAma uparathI jaNAya che. lAMbdhavijaye zIlAMgarathasaMvatsaradazakamAM eTale vi. sa. 1810mAM habilamacchIsa racyo che. e uparathI A zalokAnA rathanAsamaya viSe anumAna thaI zake. - [ 8 ] juThA tapAsano zilAko je. gU. ka. (bhA. 3, naM. 1, pR. 1pa3-4) mAM mAnI pahelI traNa keDIo ane chellI traNa kaDIo uparAMta juThA tapAsIno paricaya apAyela che. emAM kahyuM che ke enA dehasaMskAra mATe hindu muslima vo jhaghaDo thayo. hinduo agnidAhanI tarapheNamAM hatA to muslimo daphanakriyAnI tarapheNamAM hatA. A zake vi. saM. 1836mA vaDhavANamAM ekANu kaDImAM racAyo che. enA kartA zrAvaka varte che. [ pa -[ 8 ] neminAtha-zaloko A nAmanI cAra kRtio che. e darekanA caritranAyaka neminAtha che-ke jemanI sagAI satI rAjamatI sAthe thaI hatI. zAtivimalAnA ziSya vinItavamale traNa loko racyA cheH (1) AdinAtha zalAko, (2) neminAtha zalAkA ane (3) vimalamaMtrI-AlAdI. pahele ApaNe vicArI gayA. bIjA zalAkAnI zarUAtanI be kaDI ane chevaTanI nava lITI je. gU. ka. (bhA. 3, naM. 2, pR. 13 4-5)mAM apAyelI che. e uparathI A zalAkA pAse kaDIne hoya ema lAge che. zivaratnanA ziSya udayarane aneka rAsa racyA che. emAMne jaMbusvAmI-rAsa vi. saM. 1749mAM ane harivaMza-rAza vi. saM. 1799mAM racAyela che. A uparathI emaNe je neminAtha-loko ane bhArata-bAhubali-lako racyA che tenA racanAsamayano kaMIka khyAla AvI zakaze. neminAthano za(sa)loko e sattAvana kaDInI kRti che. enI bIjI kaDImAM nema karA kahezuM saloko" e ullekha che. aMtamAM katAnuM nAma che. A saMpUrNa zaloke zrI jaina sajhAyamALA (bhA. 2, pR. 79-82)mAM chapAyelA che. metImAlue vi. sa. 1798nA dIvALAnA TANe amadAvAdanA premapurAmAM neminAtha-Alako racyo che. je. gu. ka. (bhA. 3, kha. 2, pR.1470-1)mAM enI pahelI ane chellI babbe kaDIo apAyelI che. e uparathI A kRti totera kaDInI hoya ema lAge che. zarUAtanI bIjI kaDImAM " karyuM saloko sUtra saMbhAla"evo ullekha che. For Private And Personal Use Only Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ] zalakAno saMcaya [ ra95 vIzA zrImALI zrAvaka devacaMda urphe surezazie gAMgaDamAM vi. saM. 1900mAM neminAtha-loko racyo che. enI pahelI be lITI ane chellI ATha lITI je. gU. ka. (bhA. 7, naM. 1, pR. 342-3) mAM apAyelI che. A uparathI AmAM khyAsI kaDI hoya ema lAge che. vizeSamAM 343mA pRimAM sUcavyA mujaba A kRti saMpUrNatayA bhImasiMha mANeka lokAsa grahamAM chapAvI che, paNa mane e maLI zakela nathI. A zakA saMgrahamAM devacaMdakRta vivekavilAsa--zako paNa chapAyelo che. [9]nema--rAjula-rAleke viSayanI daSTie A zalAke upalI cAra kRtiothI abhinna che. A loko vi. saM. 15lmAM kuzalavaMjaye racyo che. e sivAya A saMbaMdhamAM mane kazI vizeSa mAhitI nathI. rAjula e rAmatInuM gujarAtI nAmAMtara che. saMskRta ke pAIya sAhityamAM AvuM nAma hovAnuM jANamAM nathI. [ 0 ] pArzvanAtha-zaloko vi. saM. 1851mAM jorAvaramale A loka rao che. e uparAMta mane A kRti viSe vizeSa khabara nathI. [ 11 ] bharata-bAhubali-zalAke Adima tIrthakara RSabhadevajInA be putrone uddezIne A zaleke udayarane racyo che. e keTalI kaDIno che e hakIkatuM jANavI bAkI rahe che. AnI racanA vi. saM. 195- mAM thayelI che ema na sAhityano saMkSipta itihAsa (pR. 6 67, kaMDikA 980) gata nIcenI paMktio uparathI jaNAya che. lAMbA lahekAthI gavAtA "zalAkA'nI racanA paNa A zatakamAM prathama thaI jAya che. dA. ta. 179 pahelAM vinItavamalakata AdinAtha zalAkA, udayaratnakRta neminAtha zoke, zAlibhadra zale (107) ane bharatabAhubalino zaka saM. 1795, devavijayano zakhezvara zoke 1784, momAmAlyukRta nemi zalaka saM. 1798." [12] mAna-zake A sAta kaDInI kRti che. "zrI jana sajajhAyamALA" (bhA. 2)mAM e chapAyelI che. tyAM ene "salokA' tarIke nirdeza che. bAkI kRtimAM to koI sthaLe evo ullekha nathI. krodhano lake racanAre A kRti racI haze evI saMbhAvanA che. [ 3 ] mAyA-zoke A zake paNa sAta kaDIne che ane e uparyukta pustakamAM chapAya che. kartAe kaI sthaLe ene zalAkA tarIke nirdeza karyo nathI, paNa chapAyela pustakamAM tema hevAthI meM A pramANe noMdha lIdhI che, [ 24] laMkAzA-zake A eka aitihAsika zako che. emAM covIsa kaDI che. enI pahelI, 11mI, mI. 20mI, 21mI ane 24mI kaDIo . gUka. (bhA. 7, naM. 2, pu. 1094) mAM apAyelI che. A samagra kRti muMbaI samAcAranA tA. 18----36nA aMkamAM For Private And Personal Use Only Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jaina satya prakAza [ varSa 11 zrImAna loMkAzAha e nAmathI pR. 238thI 240mAM chapAyelI che. e kezavajI (le) nI kRti che. enI Adya kaDImAM "gurU praNamI karaI siloko" evo ullekha che. A sattaramI sadInI kRti che _[ 15 ] lobha-zaleke A chavvIsa kaDInI kRti che. "zrI jaina sajajhAyamALA" (bhA. 2)mAM e chapAyelI che. emAM koI sthaLe kartAnuM nAma nathI tema ja eno zekA tarIke nirdeza che. prakAzake ene "saloko' kahyo che e uparathI meM enI Ama neMdha lIdhI che. [ 16 ] vijayakSamAsUrizalAko , arATamI sadInA jazavaMtasAgaranA ziSya jinendrasAgare A zalake ra che. je. gu. ka. (bhA. 3, khaM 2, pR. 1445-6)mAM AnI pahelI eka kaDI ane chellI be kaDIo tema ja TuMka sAra" apAyela che. A uparathI A bAsaTha kaDInI kRti hoya ema jaNAya che. enI 62mI kaDI nIce mujaba che - "jasavaMtasAgara paMDitarAyA, jirNadasAgare guruguNa gAyA eha sileka je nara bhaNiye, lakhami tasa ghare lIla ja kara." [ 17 ] vimalamaMtrI-zAke je. gU ka. (bhA. 7, naM. 2, pR. 1743-4)mAM AnI Adya be kaDIo tema ja atima traNa kaDIo apAyelI che, e uparathI A 111 (ekaso agyAra) kaDInI kRti hoya ema lAge che. enI racanA vinItavimalane hAthe thayelI che, ke jemaNe bIjA be zalakA racyA che. A zake suprasiddha vimala maMtrIne aMgeno che. [ 18 ] vivekavilAsa-zako yAne kAyAnagarIne zalAke AnI pahelI eka kaDI ane chellI cAra kaDIo jai. gU ka. (bhA. 7, naM. 1, pR. 343) mAM apAyelI che. e uparathI e bANu kaDInI kRti hoya ema jaNAya che. vizeSamAM enI pahelI kaDImAM "kAyAnagarIno kahuM loke" evo ullekha che e uparathI meM enuM bIjuM nAma sUcavyuM che. emAM zarIranI zucitA viSe vicAra karAyo haze ema lAge che. e zalekA saMgrahamAM prasiddha thayela che, paNa mArA jevAmAM e Avela nathI. vi. saM. 1903mAM A "zalAka' devacaMda zrAvake racyo che. [ 18 ] zaMkhezvara-zalAke dIpavijayanA ziSya devavijaye vi. saM. 1784mAM A zake rao che. pahelI cAra lITI ane chellI traNa lITI ja. gU, ka. (bhA. 3,naM. 2, pR. 1424)mAM apAyelI che. enI bIjI kaDInA pUrvArdhamAM "pAsa zaMkhezvara zake kahIzuM" evo ullekha che. e uparathI A zaMkhezvara pArzvanAthane aMge zake che e vAta jANI zakAya che. [20-21 zAlibhadra-zalAke A nAmanI be kRti che. temAMnI eka te je. gU, ka. (bhA. 3, kha 2, pR. 1439) mAM ullekhAyelI ane vi. saM. 1781mAM kanakapriyanA ziSya siMhe racelI kRti che. emAM 147 gAthA che ane e ratnasAgaramAM prakAzita che, paNa mArA jovAmAM e Avela nathI. zalakAnA nAma uparathI ema lAge che ke e zAlibhadrane aMge racAyela che. bIjI kRtinA lekhaka ane tema nahi hoya to saMzodhaka RSi kheDAjI che. emAM ekaMdara betAlIsa kaDI che. enI pahelI kaDI nIce mujaba che - For Private And Personal Use Only Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ] zakAna saMcaya [ 27 "sarasati mAtA tama pAye lAgu, kahevA loko varadAna mAguM, zALibhadrane kahuM re saloke, eka mane kari sAMbhaLaje loke." A uparathI A zALibhadrane uddezIne racAyelo "saloke' che e vAta spaSTa thAya che. aMtima kaDI nIce pramANe che - eha "saloke' suNe ne gAya, tehanAM pAtaka dura palAya eha "saloke' zodhI zuddha ke, RSi kheDAjIno manoratha sILo, kara Ama A kaDImAM A kRtine salokA tarIke oLakhAvAI che. A kRti saMpUrNa tayA "zrI jaina sajhAyamALA" (bhA. 2 mAM chapAyelI che. [ 22 ] siddhAcaLa-zaloko A amaravijayanI kRti che. emAM 141 kaDI che, enI chellI kaDImAM "sale ke sAro siddhAcala kero" evI paMkti che. e uparathI meM A nAma yojayuM che. enI bIjI kaDI "saMghavI premajIno kahuM re saloke" e pramANe zarU thAya che. e uparathI Ane ApaNe "saMdhavIno zokee nAme paNa oLakhAvI zakIe. A saMghavIe suratathI siddhAcaLano saMgha kADhyo hato ane enuM varNana A zakAmAM che. A loko chapAthele che e vAta ApaNe pahelAM noMdhI gayA chIe. - A pramANe bAvIsa zalAkA viSe aMgulInirdeza pUrA thavA Ave che eTale emAMthI phalita thatA keTalAka muddAo huM raju karuM chuM - (1) vivekavilAsa-zaloko tema ja krodhA, mAna, mAyA ane lebhane lagate ekeka zake e koI vyaktine uddezIne nathI, jyAre bIjA badhA zalekA paurANika ke aitihAsika vyaktio sAthe saMbaddha che. (2) jaina tIrthakaro paikI pahelA, bAvIsamA ane tevIsamA tIrthakarane lagatA zalokA che. temAM bAvIsamA tIrthakarane aMge pAMca kRtio che ane tevIsamAne aMge be kRtio che. (3) jaMbusvAma-zake, juThI tapAsI zake, pArzvanAtha-zake, lokazAha-zoke, vijayakSamAri-zale ke, vimalamaMtrI--ke, zaMkhezvara-zake, ane zAlibhadra-zake e nAmanI be kRtio tema ja siddhAcala-loko ema dasa kRtio aitihAsika vyaktio sAthe saMbaMdha dharAve che. (4) vimalamaMtrIne zaloke sauthI moTo hoya ema lAge che. (5) vikramanI arADhamI sadInI pUrve keI zake racAyela hoya to te hajI sudhI ubalabdha thayo nathI. (6) zalekA racanArAmAM munivargane mukhya phALe che (7) ahIM apAyelA bAvIse zalekAmAMthI moTo bhAga aprasiddha heya ema jaNAya che. je tema hoya to A badhA zalakA samIkSAtmaka paddhatie prakAzita thavA joIe. koI vivArasika vyakti ke saMsthA A dizAmAM satvara pagalAM bhare e abhilASA pUrvaka viramuM chuM. gopIpurA, surata, tA. 25-4-4 For Private And Personal Use Only Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jaina darzana lekhaka-zrI. mehanalAla dIpacaMda cekasI AjanA vAtAvaraNamAM vAcananI abhiruci vadhI che, chatAM dhArmika jJAna meLavavAnI vRtti ke e saMbaMdhI jANavAnI IcchA bahu ochA pramANamAM dekhAya che. je zikSaNa praNAlI pracalita che ene aMge vidyArthInA magaja para bIjA abhyAsano bojo vadhu rahe che e jema eka kAraNa che, tema bIjA kAraNa tarIke ApaNAM dhArmika pustakonI racanA jUnI paddhatinI hoI, jaladI samajI na zakAya tevI che ene paNa lekhI zakAya. jo ke dhIme dhIme cAluM kAmane anurUpa pustako, tatvajJAna upara ajavALuM pADavAmAM sahAya karI zake evAM, judI judI vyaktio taraphathI pragaTa thatAM rahyAM che ane ethI lAbha paNa thayo che. e dRSTithI pUjya AcArya mahArAja saddagata zrI vijayadharmasUrijIkRta "jaina tattvajJAnam nAmA saMskRta pustakano bhAvArtha jema bane tema TUMkANumAM raju karavAmAM Ave che, je ugatI prajAmAM jJAnaruci janmAvaze evI AzA che. - pUjya zrI haribhadrasUri mahArAja nIce pramANe che darzana gaNAve che. bauddha, niyAyika, sAMkhya, vaizeSika, jeminI ane jaina. emAMnA chellA 'jenadarzana' paratve ahIM saMkSipta digdarzana karavAnuM che. 'jenA darzana'nA prakAzaka rAgadveSAdi AMtarika ripuone jItanAra evA "jina' che. ardhana, svAduvAdI, tIrthakara evA "jina"nAM bIjAM paNa nAmo che. e prakAranA guNaniSpanna nAmone laI jaina darzana "ahaMtapravacana' syAdavAdamata" ke "anekAMtadarzana" tarIke paNa oLakhAya che. A darzanamAM nava padArtha yAne nava ta mukhyapaNe darzAvavAmAM AvyAM che. enAM nAma--jIva, ajIva, puSya, pApa, Azrava, saMvara, nirjarA, baMdha ane mokSa che. emAM paNa mukhyatA chava-ajIva rU5 be tattvane vare che. cetanA lakSaNavALo jIva kahevAya che. caitanya eTale jJAnopayoga. sArI sRSTimAM jyAM jyAM cetanapaNuM dekhAya che tyAM tyAM jIvana saddabhAva che. cetanA rahita je je che e sarva jaDa yAne ajIva kahevAya che. jyAM sudhI anAdi kALathI chava karmanAM AvaraNathI DhaMkAyelo che tyAM sudhI enI sthiti vAdaLAMthI AvRtta thayelA sUrya jevI che. vAdaLAM khasI jatAM jema sUrya pitAnI sarva kaLAe prakAzI UThe che tema jIva sarva prakAranAM karmothI mukta thatAM pitAnA jJAna dazana Adi mULa guNe dvArA sakaLa vizvano jJAtA-daSTa banI jyAMthI punaH avatAra levAne nathI, agara to pharIthI saMsAramAM AvI janma dhAraNa karavApaNuM nathI, evA siddhi sthAnamAM kAyamano nivAsa kare che. A rIte jIvonA sarva prathama be bheda thAya cheH mukta jIvo ane saMsArI jI. mukta jIvo saMbaMdhamAM upara sAmAnya IzAre karyo, vadhu vigata aMta bhAge vicArIzuM. saMsArI che ke je karmothI gherAyelA che enA mukhya be bheda cheH 1. sthAvara ane 2. trasa. sthAvara pRthvI, jaLa, teja, vAyu ane vanaspatirUpa pAMca che. trasa bi, ti, cala ane paMca-IMdriya yukta cAra prakAre che. gharSaNa-chedana AdithI jemano svabhAva acetana thavAno che chatAM jeomAM nimna udAharaNathI cetanatvanI pratIti sahaja thaI zake che evA For Private And Personal Use Only Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ] jaina darzana [ 29 pRthvI Adi pAMca prakAramAM mAtra sparza Idriya hovAthI teo ekendriya tarIke oLakhAya che. emAM pAchA be bheda paDe che. sUkSma tathA bAdara, bAdara=dhUla. sUkSma ekeMdriya jIvo sakala lekamAM vyApelA che. bAdara ekeMdriya jIvo amuka niyata sthAnamAM ja hoya che. pRthvIkAyamAM parvata, paravALA vagereno samAveza thAya che, jemAM hAnivRddhi thatI najare jovAya che, e chavatvanI nizAnI che. jaLa tarIke dariyAnA pANIne ghUghavATa, kuvAmAM AvatI navI sere jIvapaNuM siddha kare che. teja yAne agninA jIvomAM sAmagrInA sabhAve vRddhi, abhAve kSINutA thatI joI zakAya che, e jIvadazAnI nizAnI che. vAyunA halana-calanathI enA jIvatva aMge zaMkA dharavApaNuM nathI rahetuM. e jIvonA utpAta aMge udbhavatA vA, vaMToLa ke moTAM tophAno e to anubhavano viSaya che. AjanA vijJAnayugamAM zrI. jagadIzacaMdra bejhanI ane tyAra pachInI zodhothI vanaspatimAM jIva che e vAta puravAra karavAnuM bAkI rahetuM ja nathI. sUma daSTithI vicAratAM pRthvI Adi pAMce kAya yAne samUhamAM jIvatva raheluM che e sahaja samajAya che. ekedriyanI daSTie jeo ochA kSetramAM jovAya che ane paceMdriyanI dRSTithI jemanAmAM iyinI vikalatA yAne ochAza che te chevo vikalaiMdriya kahevAya che. trasanA cAra prakAramAM teo gaNAya che, te nIce mujaba-be indriya sparza rasanA yukta; zaMkha keDA parA caMdanagavI. trikriya sparza rasanA dhANu yukta; kuMthu-mAMkaDa-indragopAdi. caudriya - uparanI traNa sAthe cothI cakSu meLavatAM cAra IdriyavALA jIvomAM bhamarA, mAkho, vIMchI, pramukha jANavA. sparza rasanA nAka netra ane kAna rUpa pAMca indriyavALA jIvo pacaMdriya kahevAya che ane temanA cAra prakAra che - 1 tiryaca, 2 manuSya, 3 nArakI, 4 devatA. mAchalAM, magara, hAthI, sArasa, haMsa, Adino samAveza tiryaMcamAM thAya che. bIjA prakAramAM samAI jatAM manuSyo to ApaNuM najara sAme che. mAnavokanA heThaLanA bhAgamAM vasanArA te nArakAnA jIvo che ane mukhyatayA e mAnavakanA uparanA bhAge vasanArA devo e cothA prakAramAM che. bhavanapati Adi devo alekamAM paNa vase che. A rIte sAmAnya jJAna saMsArI jIvo saMbaMdhamAM thayuM gaNAya. jIvanI utpattinI draSTie A traNa zabda khAsa jANavA jevA che-1 upapAtajA, 2. garbhaja 3. saMmUchima. deva tathA nArakInA cha anukrame zayA tema ja vajakuMDImAM upajatAM hovAthI upapAtAjA kahevAya che. - garbhamAM utpanna thAya te garbhaja. manuSya ane tiryaMca nimAM e rIte jIvo utpanna thAya che. samUchimanI utpattimAM garbhAjanI mAphaka puruSa ane strI jAtinA saMyoganI jarUra rahetI nathI. manuSyanA zleSma-mUtra Adi cauda sthAnake aMtarmuhUrtanA AyuSya vALA je jIvo utpanna thAya che te saMmUchima manuSya kahevAya che. tiryaMca yonimAM paNa samUrNima ja utpanna thAya che. paNa temanuM AyuSya aMtarmuhUrtanuM ja hoya e niyama nathI. vikaleMdriya jIvo sakkima ja hoya che. devanimAM deva ane devI ema be jAti hoya che, nArakonimAM sarva napuMsaka ja hoya che. tiryaMca ane manuSyamAM puruSa strI ane napuMsaka ema traNa prakAra che, paNa saMmachima cho to napuMsaka ja hoya che For Private And Personal Use Only Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 300 ] zrI jaina satya prakAza [ varSa 11 jIvonAM zarIra pAMca prakAranAM kahyAM che-1 audArika, 2 vaikriya, 3 AhAraka, 4 taijasa ane 5 kAmaNa. ApaNI cakSu sAme je zarIra daSTigocara thAya che e cAmaDAnA dehane audArika tarIke oLakhAya che. vaikriya zarIra jAta jAtanA pheraphAra thaI zake tevuM hoya che. AhAraka zarIranI utpatti vidyAnA baLathI karI zakAya che. tejasa zarIra dvArA ja bhakSaNa karAto AhAra pacAvAya che ane kAmaNa zarIra to AtmA sAthe dUdha ne pANI mAphaka je karmasamUha maLe che te samUhanuM nAma che. AhAraka tathA taijasa kAmaNa maLI traNa zarIra sarva tiryaMca manuSyone hoya che. deva, nArakamAM audArikanA badale vaikriya zarIra hoya che. vizeSatA eTalI che ke manuSya labdhinA baLe vaikriya zarIra racI zake che. AhAraka racavAnI zakti to jJAnabaLathI sakala padArthanA jJAtA evA caudapUrvamAM ja hoya che ane e mahAtmAo kaMI sUma padArtha aMgenI zaMkAnA nivAraNa arthe sarvajJa prabhu pAse javAmAM kare che. parabhava jatAM jIvane paNa taijasa kAmaNa 35 zarIra yugala hoya che ja. enA baLavaDe ja chava bhavAMtaramAM gati kare che. A rIte ApaNe jIva saMbaMdhI sAmAnya mAhitI meLavI. chava kaho ke AtmA kahe emAM kaMI phera nathI. ubhaya samAna arthavAcI zabdo che. jo ke vyutpattinA AdhAre arthakaraNamAM ene judI rIte ghaTAvAya che. AtmAnI vyAkhyA bAMdhatAM kahevAmAM AvyuM che ke-je karmano karyA che, tema ja enA phaLano bhaktA che, judI judI gatimAM saMkramaNa kare che ane kamasamUhano sadaMtara nAza karatAM nirvANa pAme che arthAta saMpUrNapaNe AtmasAkSAtkAra kare che yAne pitAnA mULa guNamAM sthita thAya che tenuM nAma "AtmA che. jeo "jIva' padAtha mAM mAnatA ja na hoya emane mATe baMdha-mekSa Adi anya tattvanI vAto nakAmI che. jagatanI vicitratA je najare caDhe che-rAya--raMka, garIba-tavaMgara, sukhI-duHkhI, baLavAna-nirbaLa, taMdurasta-rogI Adi je joDalAM dekhAya che e pAchaLa bArIkAIthI vicAraNA karavAmAM Ave to sahaja samajAya tema che, ke e vilakSaNatA koI anya cIjane AbhArI che. e anya cIjanuM nAma ja karma" che. A karmano coga jIvane kyAre thayo e kalpI zakAya tema nathI. khANamAM pedA thatAM suvarNa sAthe mATI AdinA mizraNanI mAphaka jIva sAthene kamane meLApa anAdi che. A joDANa saritAnA pravAha samuM che. emAM judAM judAM nimitta maLatAM vRddhi-kSaya thato rahe che. ane pUrNa upacAra karavAthI jema senuM sarvathA kacarA vidgaNuM thaI zuddha bane che tema jIva paNa kAyamane mATe karma rahita banI jAya che. AmAnI e nirmaLa dazAnuM nAma ja siddhaavasthA. bIja je saMpUrNapaNe baLI gayuM hoya che ene pharIthI ugADavAno prayatna karAya te te nakAmo jAya che, kema ke emAM UgavAnI zakti nathI. e rIte karmabIjano jaDa mULathI nAza karAya te bhavabamaNuM rahetuM ja nathI, e kamane samAveza bIjA "achava' tattvamAM thAya che. '(cAluM For Private And Personal Use Only Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir upadhyAya zrIvinayavijayaviracita 'iMdudUta' [ eka jaina khaMDakAvyanA TraeNka paricaya ] lekhaka:--pUjya muni mahuArAja zrI radharavijayajI khaDakAvyanuM svarUpa ne tenI upAdeyatA ' indvadUta ' e eka khaMDakAvya che. khaMDakAvya eTale mahAkAvyanA eka aMganu vistArapUrvakanuM varNana. mahAkAvyamAM zRMgAra, vIra ane zAntamAMthI kAI paNa eka rasa pradhAna; te prasaMge prasaMge vividha rasAnuM pANu; eka mukhya nAyaka; deza-nagara--nIti--Rtu vagerenuM vana; AthI vadhAre sarvAM; kArya eka samAM judA judA chando; yamaka- khaDga-anya-cakrabandha-dhanundha vagere andhA; zarUAtathI samApti sudhI eka sarakhA rasa jaLalAI rahe, virasapaNuM na upaje ityAdi hAya che. jyAre khaMDakAvyamAM temAMnA kAI paNu eka bhAganuM vizada varNana hoya che. AdithI anta sudhI prAyaH eka ja chanda hoya che. kAI kAI sthaLe antamAM be cAra sUkto judA chandamAM hoya che. mahAkAvya mATI navalakathA sarakhuM che teA khaMDakAvya navalikA-TUMkI vArtA samAna che. mahAkAvyathI bhinna bhinna viyeAnI samaja je eka sAthe paDe che te temAMnA eka eka viSayanI vizada samaja khaMDakAvyathI paDe che. arthAt mahAkAvyanA kAI paNa eka aMgane vistArathI jANavA mATe khaMDakAvya ja vizeSa upAdeya che. dUtakAvyanuM svarUpa khaMDakAvyeA aneka prakAranAM hAya che, chatAM sauthI vizeSe maLI AvatAM khaMDakAvye dUtakAvyA ja che. seMkaDonI saMkhyAmAM dUtakAvyo racAyAM che. dUta-saMdezavAhaka, khakharasamAcAra laI janAra. jude jude sthaLe rahelA saMsArI AtmAone arasaparasa samAcAranI levaDadevaDa karavAnA prayeAjanA gaNanAtIta hAya che. tevA asaMkhya prayAjanA yaza lakhAtA lekhAne mukhyatve sAta vibhAgamAM vaheMoMcI zakAya che: 1. vyApAralekha, 2. madana--kAmadeva-lekha, 3. snehalekha, 4. rAlekha, 5, zAlekha, huM Anandelekha ane 7 dha lekha--ema sAta prakAre sandeza mAkalavAmAM AvatA lekhA che temAM---- (1) vyApAralekha--vyavahAriyA-vyApArI vastunA kraya vikrayane aMge--mAlanI leNAdeNI mATe je patravyavahAra kare che--sandeza pAThave che te vyApAralekhakahevAya che. Aja paNa vyApAra mATe patravyavahAra meATA pramANamAM cAle che. (2) madana-kAmadevalekha--viSaya rAgathI viThThala anelAM nAyaka-nAyikA vagere kAmie je eka bIjA upara lekha mAkalAve te anaMga lekha kahevAya che. nAyaka ke nAyikA sAmA pakSa upara dUtIdvArA je sandeza pAThave che tene paNa AmAM ja samAveza thAya che. kAvyAmAM AvA anaga--manalekheAnuM aneka sthaLe citraNa Ave che. kAI kAI sthaLe vana upavanamAM viharatA vilAsIe praNayIjana upara kramaLanA patra para ke anya kAI vRkSanA sAmaLa pAMdaDA para lAkaDAnI saLIthI, nakhathI ke chevaTa kaMI paNa sAdhana na hoya For Private And Personal Use Only Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 302 ]. zrI jaina satya prakAza | varSa 11 to AMgaLImAMthI rakta-lohI kADhIne tethI praNaya-sandaza jaNAve che. madanalekhane eka sumanarama prasaMga kavi kAlidAse "abhijJAnazAkuntala'mAM trIjA aMkamAM nirUpyo che. (3) nehalekha-svajana sambandhIo eka bIjA upara je kuzala samAcAra jaNAve che, te snehalekha kahevAya che. vyavahAramAM ghaNA evA kAgaLapatro lakhAya che. (4) rASalekha-A lekha moTe bhAge rAjAo lakhe che. eka rAjA bojA rAjAne pitAnI sattA manAvavA mATe dUta mokale che, lekha lakhe che. temAM potAnAM prAbalya-zakti sattAmada bhabhUkatAM hoya che, ane sAmA upara tiraskAra kAMIka kAMIka batAvela hoya che. chevaTa AjJA na svIkAre to yuddhanuM AhvAna-AmaMtraNa hoya che. rAjakathAmAM rasa letA lokone A lekha suvidita che. (5) zeka lekha-A lekha potAnA paricitone nijadu:khanI hakIkata jaNAvavA mATe lakhAya che. pote ke pitAnA svajano mAMdA hoya, ane kAMI Apata hoya te sarva A lekhamAM Ave che. maraNanA samAcAra ( kapaDAM utArIne vAMcajo jevA) kALI zAhIthI A lekha jaNAve che. ) Anandalekha--A lekhamAM harSa-AnandanA khabara ApavAmAM Ave che. vivAha-sImanta- putrajanma vagere samAcAra kumakuma chAMTaNa chAMTI lAla syAhIthI A lekhamAM jaNAvavAmAM Ave che. (7) gharmalekha- dhArmika prasaMge eka bIjAne jaNAvavA mATe A lekha lakhavAmAM Ave che. munione pUrva jJAnanuM adhyayana karAvavA mATe zrI zravaNa saMghe caturdaza pUrvadhara zrI bhadrabAhasvAmIjI upara sanDeza mokalyo hato te dharmalekha. 'amo vAda kumudacaMdra sAthe vAda mATe tyAM AvIe chIe vagere ? sandaza zrI vAdi devasUrijI mahArAje pATaNanA zrIsaMgha upara mokalyo hato te paNa dhama lekha. e sivAya munione jyAM caturmAsa rahevAnuM hAya, zrIsaMghane je munione rAkhavAnA hoya te saMdha-te munivaro potAnA gurumahArAja upara-gacchanAyaka upara patra lakhe AjJA meLave; zrI paryuSaNa parvanI ArAdhanA, sAMvatsarikSamApanA, vagerenA sandazA eka bIjA upara mokalAve; anya paNa zAsanaprabhAvavAtAM nA samAcAra arasaparasa jaNAve; keTalAe dhArmika vyavahAra AdinA praznonA khulAsA meLave vagere sarva dharmalekho kahevAya che. A sAte prakAranA lekhonuM TUMka svarUpa upAdhyAyajI zrAvinayavijayajI mahArAje AnandalekhamAM TUMkamAM jaNAvyuM che. te A pramANe- sa saptadhA lekha udIrito jJa , pRthakpRthakkAryaphalApadarzI / dhyApAralekhaH 1 kusumeSulekhaH 2, snehasya lekhaH 3, sphuTaroSalekhaH 4 // zoka 5 pramoda 5 prabhavau ca lekho, yo dhamalekhaH 7 sa ca saptadhA syAt / tatrAdimo yo vyavahArilokaiH saMlikhyate kaamijdvitiiyH|| bhavet tRtIyaH svajamitho ya-stuyo vipazakSitinAyakAbhyAm / * sa paJcamo yaH svajanAtizaMso, SaSTho vivAhAdiSu likhyate yH|| ayaM punaH saptama eva lekho, lekheSu sarveSApi sArvabhaumaH / pade pade puNyaphalovayena, yA parahaba shrmsiddhiH|| For Private And Personal Use Only Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ]. iduddata [ 303 svastIti bIjaM jinavarNanaM ca, mUlaM purIvarNanameva zAkhAH / puSpANyudantA guruvarNanaM ca, phalaM lasallekhasuradrume'smin // lekho hi prAyaH pizunebhyo rakSaNA: sajjanebhyazca darzanIyaH / dUtakAvya lakhavAnI praNAli kALajUnI che. mahAkavi kAlidAsa pUrvanAM paNa dUtakAvya upalabdha thAya che. to paNa dUtakAvyo lakhavAno vizeSa pracAra mahAkavi kAlidAsa pachI thayo che. mahAkavi kAlidAsanuM "meghadUta" Aja paNa dUtakAvyamAM prathama sthAna anubhave che. meghadUtanI pAdapUrtirUpe paNa aneka kAvyo racAyAM che. A "idUta - eka dharmalekha che. tenI racanA meghadUtane maLatI che. AgaLa upara tenuM sAmya batAvavAmAM Avaze. dUtakAvyomAM dUta tarIkenI pasaMdagI moTe bhAge gaganavihArionI karavAmAM Ave che. ghaNuMkharuM pakSio, pavana, bhAnu, candra, megha vagere hoya che. mana-citta paNa dUta karAya che. vastusthityA je zIghe jaI zake te dUta karAya che. IdUta"nuM racanAbAja jinavara--gaNadhara bhagavaMtonA virahe ahaMta sAmrAjyanA samrASTra AcArya mahArAjAo che. zAsananuM sukAna sUri bhagavaMtonA hAthamAM che. nAyakanI kRpAdRSTi upara anuyAyanA vikAsane AdhAra che. vinIta anuyAyio upara nAyakonI kRpA sahaja rahe che. aDhAramI sadInA pUrNa pratApI pUjya AcArya mahArAja zrI vijayaprabhasUrijI mahArAjanI kRpA sampAdana karavA 'idUta" racAyela che. prasaMga ema hato ke tapAgacchanI pATe pUjya zrI vijayahIrasUrijI mahArAja pachI pUjya zrI vijayasenasUrijI mahArAja AvyA. tyAra bAda tapAgacchamAM keTalAeka arasaparasanA virodhane aMge be zAkhA paDIH mULa cAlI AvatI zAkhAmAM pU. vijayasenasUrijI mahArAjanI pATe pUjya zrI vijayadevasUrijI mahArAja padhAryA, ne judI paDelI zAkhAmAM zrI vijayatilakasUrijI ma. ne temanI pATe zrI vijayAnaMdasUrijI ma. thayA. A banne zAkhAo anukrame devasUragaccha ane aNasuragaccha nAme prasiddha thaI keTalIye Antarika khaTapaTone kAraNe te samaye munio A zAkhAmAMthI te zAkhAmAM ne te zAkhAmAMthI A zAkhAmAM jatA AvatA hatA. A "IndudUta" kAvyanA kartA pUjya upAdhyAyajI zrI vinayavijyajI mahArAja mULa te devasuragacchamAM ja hatA, paNa thoDe kALa ANasuragacchamAM paNa rahyA hatA ne punaH devasUragacchamAM AvI gayA hatA. ahIM pU. vijayadevasUrijI ma. nI pATe pU. zrI vijayasiMhasUrijI mahArAja sthApana thayA hatA. paraMtu pU. devasUrijI ma. nI hayAtImAM ja teozrI kALa karI gayA, eTale pU. zrI vijayaprabhasUrijI ma. pATe AvyA. pU. vijayaprabhasUrijI ma. paTTa para AvyA, e keTalAekane prathama to pasaMda na hatuM, paNa pAchaLathI temanuM varcasva-pratApa joI sarve temanA zAsana nIce AvyA hatA. For Private And Personal Use Only Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 304] zrI jaina satya prakAza ( [ varSa 11 pU. vinayavijayajI mahArAje A "IndudUta" kAvyadvArA AcArya ma. pratyenI potAnI pUrNa bhakita vyakata karI che. kAvyakalA mATenA anya prayojano to "IndudUta'nI racanAmAM che ja. Induta'nA racayitA A kAvyakA kartA upAdhyAyajI zrI vinayavijayajI mahArAja che. nyAya, vyAkaraNa, sAhityane Agama ema cAra prakAranI vidyAmAM teozrI pravINa hatA. te te viSayanA teozrIe aneka grantha gUMthA che. temanI kavitvazakita rocaka ne gaMbhIra hatI. temaNe aneka dUtakAvyo lakhyAM che, jemAM IdUta' mukhya che. saMskRta, prAkRta ne gujarAtI ema traNe bhASAmAM sundara padyaracanA teozrIne hastagata hatI. jayadeva kavinA gItagovindane maLatuM zAntarasanA akhalita pravAhane vahevarAvatuM "zAntasudhArasa kAvya te temanI apUrva kAvya kRti che. temanI kRtio moTe bhAge lokabhogya che. Aja paNa janatA temanI kRtienuM rasapUrvaka paThana-pAThaLa ane vAcana kare che. zreSThI tejapAla ane satI rAjazrInA teo putra hatA. temaNe bAlyavayamAM dIkSA grahaNa karI hatI. mahopAdhyAya zrI kItivijayajI mahArAja temanA guru hatA. te samayanA mahAtAkika zrI yazovijayajI upAdhyAyajI mahArAjane temanA pratye snehabhAva hato eTaluM ja nahIM paNa pUjyabhAva paNa hato. granthalekhanamAM eka bIjAno pUrNa sahakAra raheto dharma parIkSA jevo, zAstrIya gaMbhIra viSayone Agama ne yuktithI vizada karato, eka mahAgrantha upAdhyAyajI mahArAje racyo che. temAM temaNe pUrNa madada karI hatI, je mATe upAdhyAyajI mahArAja pote ja te granthanI prazastimAM jaNAve che: mahopAdhyAyazrIvinayavijayazcArumatibhiH ___ pracakre sAhAyyaM tadiha ghaTanAsauSThavamabhUt // prasapatkastUrIparimalavizeSAd bhavati hi, prasiddhaH zaMgArastribhuvanajanAnandajananaH // 1 // e sivAya temanI "zrI zrI pAlarAsa" nAmanI kRti adhUrI hatI te upAdhyAyajI mahArAje pUrNa karI hatI, te hakIkata prasiddha ja che. rAsanI prazastimAM upAdhyAyajI mahArAje pote temane mATe je lakhela che te te banne vaccenA sambandhane samajavA mATe ne temanA gauravane mATe pUratuM che-- suri harigurunI kIti, kIti-vijaya uvajajhAyAjI, ziSya tAsa zrI vinayavijayavara, vAcakaguNa sahAyAjI; vidyA vinaya viveka vicakSaNa, lakSaNa lakSita dehAjI, saubhAgI gItAratha sAratha, saMgata sakhara sanehA. tAsa vizvAsabhAjana tasa pUraNa, prema pavitra kahAyAjI, zrI navijayavibudha payasevaka, sujasavijaya uvajajhAyAjI; bhAga thAkato pUraNa kIdho, tAsa vacana saMkojI, teNe vaLI samakita daSTi nara, teha taNe hita hetejI." For Private And Personal Use Only Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ] iMduddata [ 105 pU. zrI vinayavijayajI mahArAjano cAritraparyAya ochAmAM ocho 50 varSano hato, te temanA banAvela granthanA saMvata uparathI jANI zakAya che, ne tethI temanuM AyuSya Azare poNaso varSa uparanuM hovuM joI e ema lAge che. temano vihAra moTe bhAge gujarAta--mAravADa ne mALavAmAM hato. A "indudUta" kAvya lakhyuM tyAre teozrI mAravADamAM AvelA jodhapura nagaramAM caturmAsa hatA. "Indutane paricaya prathama zlokamAM maMgala ane pratijJA karI pachI cha lokamAM jodhapura nagaranuM sundara varNana karela che. AThamA zlokamAM pite tyAM caturmAsa rahyA che ne bhAdrazukalA pUrNimAne divase candramAne dekhe che. 9mA zlokathI 70mA zloka sudhI 22 zlokamAM candramAnuM svAgata,kuzalaprazna,dUradUrathI AvelA vizrAma levAnuM kathana,tenuM ne tenA parivAranuM paropakAra-- parAyaNa vaNana vizada rIte karela che. 31mA zlokamAM gantavya sthaLano nirdeza karela che. 32mAthI 85mAM zloka sudhI mAgavarNana che. jodhapurathI surata sudhInA mArganuM A varNana bhaugolika dRSTie ghaNuM mahattvanuM che. Aje paNa e mArga avarajavara karAya che. mArgamAM suvarNagiri, jAlora, sirohI, Abu, acalagaDha, siddhapura, amadAvAda, vaDodarA ne bharUca thaIne surata javAnuM sUcavyuM che. te upara jaNAvela sarva sthaLono sundara paricaya karAvyo che, je etihAsika daSTie upayogI che. AmAM sthaLe sthaLe kAvya chaTA taravare che. tyArabAda suratanA sImApradezanuM varNana 85mA zlokathI zarU thAya che. 93mA zloka sudhI te che. 94mAM lekamAM suratanA killAnuM varNana che. 95mA zlekamAM gopI nAmanA sarovaranuM varNana che. 96mAthI 100mA sudhI pAMca lokamAM suratanuM sundara varNana che. pachIthI sAta zlokamAM gopIpuranA upAzrayanuM, temAM vyAkhyAnazALA--siMhAsana-pAdapITha vagerenuM varNana che. tyArabAda 14 zlokamAM pUjya zrI vijayaprabhasUrijI mahArAjanuM bhakitapUrNa varNana che. pachIthI pAMca zlokamAM te pUjyazrInAM darzana karI pA5paMka prakSAlana karavA te pUjyazrInA guNagAna zravaNa karavA, ane ekAnta samaya joIne sanDeza jaNAvavA candramAne sUcana karela che. chevaTanA pAMca zlekamAM vijJapti che. meghadUtane IndUtaranuM sAmya eka to "meghadUta" ane "IndUta" e banne eka ja chandamAM che--banemAM mandAkrAntA chanda che. medadUta'nI mAphaka "IndudUta'mAM paNa prasaMge arthAntaranyAsanI sundara ghaTanA karavAmAM AvI che. keTaleka sthaLe bhAvasAmya sundara yojAyela che, jema ke - ASADhasya prathamadivase meghamAzliSTasArnu vaprakrIDApariNatagajaprekSaNIyaM dRdarza // 2 // (meghadUta) sAghuH saiSa praharacigame bhAdrarAkArajanyAH prAcIzailopariparigataM zItarazmiM dRdarza // 8 // (indudana) prItaH prItipramukhavacanaM svAgataM vyAjahAra // 4 // (meghadUta) ...kAntaM tamiti rajaneH svAgataM vyAjahAra // 9 // (indudata) yAzcAmoghA varamadhiguNe nAdhame lbdhkaamaa||6|| (meghadUta) yAJcAbhaMge bhavati laghutA naiva sA kintvamuSya // 27 // (indudata) For Private And Personal Use Only Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 306 ] zrI jaina satya prakAza [ varSa 11 ityAdi. mArgavarNana mArgamAM AvatAM sthaLAno sundara paricaya te sarva meghadUta sarakho ja che. e sarva chatAM kapanA ne yojanA granthakAranI svataMtra che. meghadUta gArika che ne A bhakitapUrNa che. chatAM vAMcatA "meghadUtIthI jarI paNa a85 Ananda thatA nathI e kavinI varNana karavAnI khUbI che. Induta'nuM prakAzana A "Induta' sauthI prathama nirNayasAgara presamAM mudrita karAvIne pAMDuraMga jAvajIe kAvyamAlanA 14mA gucchamAM prakAzita karela che. te ghaNuM ja azuddha chapAyela che. saMpAdaka jainadharmathI vizeSa paricita nahIM hovAne kAraNe granthakartAnuM nAma paNa jANI zakela nathI ne te ja kAraNe kAvyanI nIce eka TippaNa karela che ke etadgranthakarturnAma granthadarzanena tu sphuTaM nopalabhyate pustakamapyasyASTa patrAtmakamekaM prAyo'zuddhamupalabdham / bIjuM AtmAnanda sabhA taraphathI prasiddha thayela vijJaptitriveNu'nI prastAvanAmAM A kAvyane sundara paricaya ApavAmAM Avyo che. ne trIjuM jaina sAhityavardhaka sabhA taraphathI TUMka samayamAM prakAza kAmanI TIkA sAthe sArA rUpamAM prakaTa thanAra che. tene ApavAda ane mahattva to te kAvya jevAthI ja khabara paDe. rasiko tene vAMce, vicAre ne kAvyakartAnI jema gurubhakita keLave e ja abhilASA. rAmanagara sAbaramatI, saM. 2002nA bhAdrapada zukala navamI, guruvAra. mRgAputrano vairAgya lekhaka-pUjya muni mahArAja zrI suzIlavijayajI 1 janma, lagna ane jAtismaraNa jJAna svarga sama bhAsatuM, naMdanavana sama udyAnethI dIpatuM, rAjamahela ane havelIothI zobhatuM, vaLI devAlayo ane dharmasthAnakethI gauravavaMtu ane dhana dhAnyAdikathI bharapUra evuM sugrIva nAmanuM prasiddha nagara hatuM. tyAM prajApriya jainadhamI baLabhadra nAme baLavAna rAjA rAjya karato hato. tene zilAdi guNothI alaMkRta jainadharmaparAyaNa mRgAvatI nAme paTTarANa hatI. mRgAvatIe eka putraratnane janma Apyo. rAjAe putrajanmotsava ujavI putranuM nAma baLathI pADyuM, paNa lokamAM e mRgAputra tarIke prasiddhi pAmyo. bIjanA caMdranI jema vRddhi pAmato mRgAputra kumAra avasthAne pAmyo. ane vidyA ane puruSanI bahetara kaLA vageremAM pravINa banyo. yuvAavasthA prApta thatAM mRgAputrane batrIsa rAjakanyAo sAthe pANagrahaNa karAvyuM. dogaMdaka devanI jema rAjamahelamAM bhoga vilAsa bhogavato, nATaka-cekaTa nIrakhato, batrIsa rAjakumArIone bharathAra mRgAputra dharmanuM ArAdhAna karato varSo vItAvI rahyo che. For Private And Personal Use Only Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ] mRgAputrane vairAgya [ 307 eka samaye nArIothI parivarele mRgAputra rAjamahelanA jharUkhAmAM besIne nagaranuM nirIkSaNa karI rahyo che. grISma RtunA madhyAhananA sUryo bhUtalane dhakhadhakhatuM karI mUkyuM che. bhalabhalAne paNa paga mUkatAM pharaphelA UThe evI bhUmi tapI rahI che. AvA samaye paNa jaMgama kalpataru samA jIvanikAyanA rakSaka eka munivara ughADA page ane ughADA mAthe rAjamArga para thaIne pasAra thaI rahyA che. temanA deha para sUryanAM kiraNe prasvedanAM binduene TapakAvI rahyA che, ane banne caraNa dAjhI rahyA che. ughADuM mastaka dhakhadhakhI rahyuM che. chatAM munivara samabhAve e parisaha sahI rahyA che. jANe nI dIkSAno sAkSAta avatAra ja na hoya ! ane AvA sadguNanA bhaMDAra samA munivara para dRSTi paDatAM ja mRgAputre hAtha joDI mastaka namAvI bhAvathI namaskAra karyo. ane munivaranAM darzana thatAM ja mRgAputrane AtmA harSita thayo, eTaluM ja nahi paNa AvuM rUpa meM pUrve kayAMIka dIThuM che, AvA munine meM kayAMIka nihALyA che, ema tenuM hRdaya vizeSa prakullita thavA lAgyuM. Ama UhApoha thatAM mRgAputrane mUcha AvatAM, pUva bhavane jaNAvanAruM jAtismaraNa jJAna utpanna thayuM. ane te dvArA temaNe pitAne pUrva bhava nihALe; aDI ! pUrvabhave meM cAritra pALyuM hatuM ane te cAritranA prabhAvathI huM devalokamAM utpanna thayo hato. ane tyAMthI avIne ahIMyAM huM Avyo chuM. basa ! have te e cAritramArgamAM prayANa karI muktinAM zAzvatAM sukha meLavuM to ja kharo. have mAre A saMsAranAM kopanika sukha na joIe, have to mAtApitAnI anumati laI cAritranA punita paMthe prayANa karI AtmakalyANa sAdhI mukitapurImAM pahoMcuM e ja AMtarika abhilASA che. A rIte manamAM saMkalpa karI mRgAputra jyAM janaka-janetA che tyAM AvI pahoMcyo, ane belyo2 pratrajyA mATe mAtA-pitAne vinaMti [1] he mAtApitA ! mane mArA pUrva bhavanuM jAtismaraNa jJAna dvArA darzana thayuM che. meM pUrva bhavamAM paMca mahAvrata pALyAM che. narakagati ane tiyaca gatinAM duHkho je meM bhagavyAM che te paNa sAMbharI AvyAM che. tethI mAruM mana saMsArayI uvigna thayuM che, pravajyAnA paMthe prayANa karavAnI mArI abhilASA che. mAtra ApanI anumatinI ja rAha che. [] he mAtA pitA! meM pUrva kipAka vRkSanA phaLa peThe prathama bhogavatAM mIThAM ane pariNAme kaTu vipAkavALAM atyaMta du:khadAyaka evA bhego bhagavyA che. [3] he mAtApitA ! A dehanI utpatti azucimAMthI ja thayelI che. A dehamAM AtmA alpa kALa paryata ja rahevAne che. vaLI A deha janma jarA tathA mRtyu rU5 duHkhanuM, ane roganuM bhAja-ghara che. tethI pANInA parapoTAnI mAphaka kSaNabhaMgura evA A dehamAM lezamAtra paNa huM rati pAmato nathI. [4] he mAtapitA ! mAre paNuM paravazapaNe eka samaye A nagara, vADI, ghara, putra, strI, bahena, bhAI, mAtA, pitA, svajana, kuMTubI parivAra vagere tajI parabhavamAM avazya javuM paDaze, eTaluM ja nahIM kintu A dehane paNa tyAga karI javuM paDaze. je mANasa sAthe bhAtuM lIdhA sivAya grAmAMtare jAya che, te kSudhA vaSAthI pIDAIne duHkhI thAya che. e rIte je manuSya dhamAyA karyA sivAya arthAta puNya pI bhAtuM sAthe lIdhA For Private And Personal Use Only Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 308 ] zrI jaina satya prakAza [ varSa 11 vinA parabhavamAM jAya che, te vyAdhi ane rogathI pIDAIne duHkhI thAya che. mATe A janmamAM dharma karIne puNya rUpI bhAtuM sAthe laIne parabhavamAM javuM sAruM che. [5] he mAtApitA! koInuM ghara baLavA mAMDayuM hoya tyAre gharadhaNa potAnI AjIvikA athe, baLatA gharamAMthI jema sArabhUta vastune bahAra kADhe che ane asArabhUta vastune choDI de che, tema janma ja rA ane maraNathI baLatA evA A saMsAramAM ApanI anumati meLavI, mArA AtmAne tArIza arthAta saMyama svIkArI AtmAnuM kalyANa karIza, mATe kRpA karI mane pravajyAnA punita paMthe prayANa karavAnI anumati Ape ! 3 mAtApitAnI samajAvaTa A pramANe putranuM vairAgyavAhI kathana sAMbhaLI mAtApitA mohavazAta putrane saMsAramAM rAkhavA cAritranI duSkaratA samajAvatAM kahe che - [1] he putra! tuM dIkSA levAnI vAta kare che, paNa sAdhudharma ati duSkara che. sAdhune to saMyamane upakAraka evA aneka mULa ane uttara guNa dhAraNa karavA paDe che, ane vizvanA sakaLa prANu para samabhAva rAkhavo page che, zatru ane mitrane eka sarakhA gaNavA paDe che. ane jIvana paryaMta prathama prANAtipAta viramaNa mahAvrata pALavuM paDe che, [2] he putra! sAdhupaNAmAM sadA asatyane tilAMjalI devI paDaze, hitakAraka satya vacana bolavuM paDaze, ane kriyAmAM sadA sAvadha rahevuM paDaze. te paNa duSkara che. [3] he putra! dAMta khetaravA mATe saLI mAtra joItI haze to te paNa mAlikanI rajA sivAya levAya nahi, anavadya (eTale doSa vinAnA arthAta acitta tathA prAsuka) tema ja eSaNIya evA AhAra pANI grahaNa karavAM paDaze. te paNa kaliSTa che. [4] he putra! abrahmacaryanI virati karavI, jIvana paryata mahAdurdhara brahmacarya vratane dhAraNa karavuM ane kAmabhoga sambandhI sukhathI sadA nivRta thavuM e atyaMta duSkara che. [5] he putra! dhana, dhAnya, ddhi pada ane catuSpadAdi zreSTha prakAranA AraMbhane parityAga ane nimamatva pALavuM ati duSkara che. [6] he putra! cAre prakAranA AhAranA tyAgarU5 rAtribhojanano tyAga jindagI paryata karavo e ati duSkara che. [7] he putra! bhukha, tRSA, tADha, tApa,DAMsa tathA maccharathI thatI vedanA sahana karavI, Akroza (eTale durvacana) sahavAM, duHkhakAraka upAzrayamAM rahevuM, DAbhanA saMthArAmAM sUvuM ane melana parisaha sahana kara, A badhuM kilaSTatama che. r8he putra! kaI tADanA kare, kaI tarjanA kare, koI baMdhana kare te tathA gRhasthane ghera bhikSA mATe pharavuM vagere parisaha sahavA te atyaMta duSkara che. [9] he putra ! tuM zarIre ati sukamALa che, tuM saMyama pathe javA umavaMta thAya che, paNa zramaNapaNuM pALavAne tuM samartha nahIM thAya. [1] he putra! jema gaMgAnA pravAhanI sAme taravuM athavA hAtha vaDe samudra taro duSkara che, tema guNanA mahAsAgara same saMyamamudra tara atyaMta duSkara che. For Private And Personal Use Only Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 mRgAputranA vairAgya [ 209 [11] he putra! jema retInA kALiyA khAvA duSkara che, tathA taravAranI dhAra para cAlavuM duSkara che, tema cAritra tapa pALavA paNa mahAduSkara che. [12] he putra! jema meru parvata trAjavAthI tALavA duSkaLa che tema nizcaLa niHza'ka evuM zramapaNuM pALavu duSkaLa che. [17] mATe he putra ! paMcendriyanAM viSaya sukhane bhAgava, pachI bhukatabhAgI thaIne sukhethI saMyamane svIkAraze. hamaNAM te bhAgavilAsa bhAgavavAneA samaya chaeN,tyAga karavAnA natho. 4 mRgAputranI makkamatA mAtApitAnuM kathana sAMbhaLI mRgAputre temane samajAvatAM kahyuM: [1] he mAtApitA ! Ape je saMyamanI duSkaratA dekhADI, te ema ja che. paraMtu je vyakita A leAkamAM nispRhI ane tRSNA tathA mamatAthI rahita thAya che, ane jesAce sAcA vairAgI che, tene cAritra pALatuM leza paNa duSkara nathI. huM paNa nispRhI chuM, sAce sAce vairAgyavAna chuM, saMsAranA kAI paNa padArtha pratye have mane prema nathI. vaLI A cAritranAM kaSTo karatAM bhayaMkara kaSTo A jIve narakAdikamAM anatI vAra bhAgavyAM che. [2] he mAtApitA ! A manuSyaleAkamAMnI uSNu vedanA karatAM anaMtaguNI uSNa vedanA azAtA rUpa narakamAM A jIve bhogavI che. narakanIbhImAM paga UMcA ane mAthuM nIce e rIte Udhe mastake rahI, agnithI dhakhadhakhatI leADhAnI kaDhAImAM A jIva anatI vAra pakAyA che. vaLI dAvAnaLa saLagavAthI jema mAravADanI dhULa dhakhadhakhe, tenA karatAM anataguNI dhakhadhRkhatI narakanI kalaba vALukA nadInI retImAM A jIva anaMtI vAra dAjhayo che. [3] he mAtApitA ! paramAdhAmIthI vRkSanI DALIe paga UMcA ane mAthuM nIcuM e rIte UMdhe mastake sakhta baMdhAyelA, ane nIce rahela kuMbhamAM laTakatA eve A jIva karavatathI lAkaDuM vaherAya tema pUrve anatI vAra vahezaNA che. ghaNA tIkSNa evA kAMTAthI bharelA zImaLAnA vRkSe paramAdhAmIe bAMdhIne A jIvane dhasyA che. [4] he mAtApitA ! narakamAM pApakarmanA udayathI A jIva aLazInAM puSpA jevI zyAmavarNI taravAra, bhAlA, trizULa ane anya aneka hathiyArA vaDe chUMdAyA, bhedAcA ane cUrecUrA thayA. vaLI narakamAM DAMsanA jevI tIkSNa ane leADhAnA jevI majabUta cAMcavALA DhaMka ane gIdha pakSIoe baLAkAre A jIvanAM AMkhA ane nAka anatI vAra kheMcI kADhavAM. AvI ugra vedyanAthI atyaMta vilApa karatAMya chUTakArA thayA nahI. narakamAM jyAre tRSA lAgatI tyAre vaitaraNI nadImAM jaI pANI pItAM kSuradhArAthI (asrAnI dhArathI) A jIvanuM gaLuM chedAi gayuM. jyAre huM narakamAM tApathI atyaMta tapyA, tyAre chAyA mATe asipatra vRkSanA vanamAM gayA, tyAM paNa talavAranI dhArA jevAM pAMdaDAMthI huM chedAyA. [5] he mAtApitA ! narakamAM paravaza paDelA evA huM, mRganI mAphaka chetarAI te dhana ane gUMcavaNuvALI jALavaDe pAzamAM badhAyA ane paramAdhAmIe mane ghaNI vAra khAnceA. vaLI kuhADA ane kurazI vaDe sUcAra jema vRkSane kApe che tema narakamAM huM kUMDAye, chedAyeA. luhAra jema lADhuM TIpe tema narakamAM paramAdhAmIe vaDe huM anaMtI vAra marAyA, phUTAyA, bhedAyA, tema ja cUrecUrA karAye). he mAtApitA! A rIte narakamAM atyaMta bhAkara ane atikrussaha evI vedanAe A jIve sahana karI che. For Private And Personal Use Only Page #24 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 10 ] zrI jaina satya prakAza [ varSa 11 [6] he mAtApitA. sthAvara pRthvI, apU, teluM, vAu ane vanaspatikAya) ane trasa (beindI, te ndI, carIndI, ane pacendrI) nA bhavamAM TADha, tApa, bhUkha, ane tRSAdika azAtA vedanIya sahana karI che, AMkha mIcIna ughADIe eTalI vAra paNa zAtAvedanI eTale sukha bhogavyuM nathI. [] mATe he mAtApitA ! AvAM AvAM utkaTa duHkha AgaLa dIkSAnAM duHkhA zA hisAbamAM che? AtmA jyAM prabaLa thayo ke tene to te (saMyamanAM) duHkha sukharUpe bhAse che. ane jyAM sudhI saMyamanAM kaSTo nahIM sahIe tyAM sudhI ajarAmara pada dUra ja che. tIrthakaro, cakravatIo, mahapIo ane mahApuruSAe paNa jayAre saMyamanAM kaSTo sahana karyA tyAre ja bhavano aMta karI zakyA ane prAMte parama padane pAmI zakyA. mATe huM punaH punaH Apane namrapaNe kahuM chuM ke rApa ApanA putranuM kalyANa IcchatA hA, ApanA putrane parama padano bhAgI banAvavA hoya, ApanA putrane janma jarA maraNAda baMdhano dUra karAvavAM hoya, te prajyAnA punita paMthe vicaratA sukha pUvaka anurmAta AzA Apaze. putranAM AvA vairAgyavAhI vacanAe mAtA patAnA hRdaya para sacoTa asara karI. 5 mAtApitAnI phaza samAvaTa eTale mAtApitAe mRgAputrane kahyuM ke, bhale tuM savamanA punita paMthe prayANa kara, paNa tuM sukumAra prakRtinI mAnato chA, pagana. paDhanArA , batrIsa rAjakamArIno bharathAra che, rAjyanI Rddha siddhine bhogavanArA chA, bhAvIne samrATa che, sukha sAhyabIthI parivarale cho. bhara atyAre tuM nImI hovAthI A sara ne tilAMjalI daI de, paNa kadAca dIkSAmAM tuM rogathI gherAI jaIza, tA tArI tyAM sArasaMbhALa koNa karaze ? auSadhAdi koNa Apaze? tArI khabara koNa leze ke ahIM to hajAro nAkara-cAkaro khamAkhamA kare che, vidyA hAjara ne hAjara che. oSadhI tayAra che. tyAM te AmanuM kaMI paNa nathI. zarIrano bharoso nathI ke kayAre rogathI gherAya. mATe he putra ! dIlAmAM to kadAca auSadhA maLe to paNa teno upayoga karAtA nathI tethI dIkSAnI mAga kalarTa che. 6 mRgaputrane vijayaH saMyamano svIkAra ane pAlana mAtApitAnuM kathana sAMbhaLI mRgAputra kahyuM ke, he mAtApitA ! Ape je karyuM te satya che. paNa huM Apane pUchuM chuM ke araNyamAM rahelA haraNiyA tathA anya pakSione jyAre roga utpanna thAya che, tyAre temanA roganI cikitsA koNa kare che? kayA vaidya temanI sArasaMbhALa le che ? -jema mRga svecchAe ekale araNyamAM bhramaNa kare che, tema huM paNa sattara prakAranAM saMyama ane bAra prakAranAM tapa vaDe vItarAga prabhue prarUpelA dharmanuM pAlana karIza. ane he mAtApitA ! saMyamanA e punita paMthe prayANa karavAmAM ane jIvana paryanta saMyama pALavAmAM udyamavaMta thayele evo huM Adhi-vyAdhi-upAdhine dUra karI, rAjyanI Rddhi-siddhi-vaibhavAdi ane bhogavilAsane tyAga karI, munipaNuM svIkArI,mRga jema uMcI uMcI phalAMga mAre che, tema huM paNa sAdhupaNAnI ucca zreNIe caDhI ucca dazAne mokSadazAne prApta karIza.. kadAca karmayoge munipaNamAM mane roga utpanna thaze te paNa For Private And Personal Use Only Page #25 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ 311 mRgAputrane vairAgya samabhAve sahI laIza paNa auSadhAdi laIza nahIM. vaLI jema mRga vanamAM navanavAM sthaLe paribhramaNa kare che, tema huM paNa muniavasthAmAM aniyatapaNe bhinna bhinna sthaLe vihAra karIza. zArIrika roganA abhAve betALIza doSa rahita phAsuka AhArapANanI gaveSaNAmAM navA navA sthaLe jai AhAra pANI grahaNa karIza, ane chevaTe nirAhArI thaI AtmAne uccatama saMyamarasathI tarabola karI, sakaLa kamano kSaya karI, muktisthAnane prApta karIza. jyAre mAtApitAe aMtima dalIla raju karI tyAre putre uparokata kathanathI rahasya bharele pratyuttara ApI mAtA-pitAnAM mana harI lIdhAM, eTaluM ja nahIM kintu saMyamanA punita paMthe prayANa karavAnI anumati paNa meLavI lIdhI. ane mAtApitAne paNa putra pratye kahevuM paDayuM: "he putra! jema tamane sukha upaje tema karI, temAM amArI anumati che." . e rIte mRgAputra dIkSA mATe mAtApitAnI anumati laIne sAMsArika aneka prakAranA mamatvane, jema sarpa kAMcaLIne tyAga kare tema, sarvathA tyAgI dIdhuM. vaLI te mRgAputra, kAI DAhyo puruSa lUgaDA upara lAgelI dhULane khaMkherI nAkhe tema, rAjavaibhavanI sarva Rddhi-siddhi, mAtA pitA putra strI mitra vagere svajana kuTuMba parivArAda e sarvano tyAga karI, saMsAranI mohajALane choDI, bhogavilAsane tilAMjalI daI, karmakaTakane cUravA, corAzI lAkha javAninA pherA maTADavA, ane mukita-- maMdiramAM birAjamAna thavA, saMyamanA punita paMthe cAlI nIkaLyA. AjathI mRgAputra munipaNAmAM sAvadhAna rahI saMyamanuM samyapha prakAre paripAlana karavA kaTibaddha thayA, ane siMhanI jema saMyamanuM pAlana karavA udyavaMta banyA. je kaMcanavaNuM kAyA rAjapipAka ane alaMkArothI dIpatI hatI te kAyA atyAre muniveSathI zobhI rahI che. je mastaka kALA bhammara suMvALA vALathI zobhatuM hatuM ane mukatAdikathI dIpatuM hatuM te mastama atyAre muMDa thaIne ArisA sadaMza bhAsI rahyuM che. je hAthamAM tINa khAdi UchaLatAM hatAM te hAthamAM atyAre rajoharaNa ane muhapatti 6 pI rahyAM che. je paga makhamalI gAlIcA upara paDatA te paga atyAre jamIna para pagalAM pADI rahyA che. je chatrapalaMga para poDhatA hatA te atyAre jamIna para saMthArA para sUI rahyA che. je sonAnA thALamAM rasavaMtI batrIsa prakAranI rasoI jamatA hatA te atyAre kASTha pAtramAM nIrasa AhArAdi laI rahyA che. je rAjaramaNIo sAthe bhogavilAso bhegavatA hatA te atyAre vatI banI viratI vanItAnI sAthe AnaMda kallola karI rahyA che. je rAjavaibhavano bhAra vahana karatA hatA te atyAre saMyamano bhAra rUDI rIte vahana karI rahyA che. Ama pAMca mahAvrata, pAMca samiti, traNa gupta ane bAhyAbhaMtara tapa e sarvane viSe mRgAputra muni vizeSa udyamavaMta thayA. anukaze mRgAputra muni vastra-pAtrA para mamatvabhAva rahita, ahaMkAra rahita, bAhyAbhyatara saMyoga rahita, RddhigArava rasagArava ane zAtAgArava rahita, tathA trasa jIva ane sthAvara jIva para rAgadveSa rahita thayA. eTale sarva para samadaSTi vALA thayA. vaLI te lAbha ane alAbhamAM, sukha athavA du:khamAM, jIvavAmAM athavA maravAmAM, niMdA athavA prazaMsAmAM, mAna athavA apamAnamAM samacittavALA thayA. vaLI te muni krodha, mAna, mAyA ane lebharUpa cAra kaSAyathI; mana, vacana ane kAyAnA duSTa vyApArarUpa traNa daMDathI; mAyAzalya, niyANuzalya ane mithyAtvazalya e traNa zalyathI; A lokabhaya, paralokabhaya, AdAna For Private And Personal Use Only Page #26 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 312 ] zrI jaina satya prakAza [varSa 11 bhaya, akasmAtabhaya, maraNabhaya, apayazabhaya ane AjIvikAbhaya e sAta bhayathI; hAsyathI, zokathI, niyANAthI, ane rAgadveSarU5 baMdhanathI rahita thayA, ane sarvajJapraNIta siddhAMtamAM zubha dhyAna yogathI upayogavaMta thayA. 7 mA saMlekhaNA ane mokSagamana - e rIte mRgAputra munirAja mati-zrutajJAnAdika vaDe, yathAkhyAtacAritra vaDe, zuddha zraddhArUpa darzana vaDe, bAra prakAranAM bAhyAbhaMtara tapa vaDe, paMcamahAvratanI pacIza bhAvanA vaDe athavA anityAdika bAra bhAvanA vaDe, potAnA AtmAne samya rIte bhAvatA aneka varSo paryata sAmAnya paryAya pALI, prAMte eka mAsanI saMlekhaNa karI, sakala karmano kSaya karI, bhava bhramaNa dUra karI, cAra gatinuM gamanAgamana nivArI, mekSa nagaramAM sidhAvyA. upasaMhAra he mahAnubhAva vAca! mRgAputra RSivaranuM AvuM vairAgyavAhI jIvana vAMcI, sAMbhaLI, hRdayamAM utArI jema mRgAputra sAMsArika bhogavilAsothI nivRtta thayA tema tame paNa nivRtta thAo! mahAprabhAvaka mahAyazasvI evA mRgAputrano mAtApitA pratye saMsAranI asAratA sUcavato sacoTa sadupadeza, temanuM tapathI pradhAna evuM uttama caritra sAMbhaLI sukhanI prAptinA kAraNarUpa tathA mokSanA guNane lAvanArI eTale anaMtajJAna anaMtadarzana anaMtacAritra ane anaMtavIrya vagere guNene prApta karAvanArI evI dharmarathanI dhUMsarIne dhAraNa karo! jemanuM Adarzamaya jIvana aneka jIvone upakAraka thaI paDe tevuM che, evA mRgAputra munipuMgavane amArA koTI koTI vaMdana hai ! ane ratha nI bhUlavaNI thayela eka kathita nirNayanI samIkSA [bha, mahAvIrasvAmIe vivAha karyo hato; bha. mallinAtha srotIrthakara hatA.] lekhaka-pUjya muni mahArAja zrI darzanavijyajI (tripuTI) [kramAMka 128-129nA pR. 235thI cAluH A aMke pUrNa 3-kumAra zabdanA artho e nakkara vAta che ke rAjAonA saMbaMdhamAM vaparAyele "kumAra" zabda rAjakumArIne ja sUcaka che. chatAMya . jenAcAryo, digambara jainAcAryo ane zabdasAkSaro kumArano zuM artha batAve che tene paNa sAthosAtha joI jaIe. 1-zabda koSamAM "kumAra"nA artho nIce mujaba maLe che. (2) yuvarAga vumAra majhUMTAra (abhidhAnaciMtAmaNi kAM.246) (2) yuvarAgatu mAro marravAra | (amarakeSa va. 7, le. 12) (2) kumAravA-mArA IIIRIjhamAna vAse . ( abhidhAna rAjendra pR.588) For Private And Personal Use Only Page #27 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhara 12 kalpita nirNayanI samIkSA [ 313 (4) kumArI / vanaspati vizeSa, pArapAI (5) dikkumArI-zAyAmAM rakhenArI vAyA. (6) komAra tanu tigicchA, rasAyaNaM visabhUdakhAra taMtaM ca / sAlaMkiyaM ca sallaM, tigachadose tu aTTaviho // 33 // (bhUsAyAra pa2i0 1, hi. . sunI zramatA ) (7) 1. pAMca varSako avasthAkA bAlaka, 2. putra-beTA, 3. yuvarAja, 4. kArtikeya, 5. sindhunada, 6. totA, suggA, 7. kharAsonA, 8.. sanaka sanandana sanat aura sujAta Adi kaI RSi, jo sadA bAlaka hI rahate haiM, 9. yuvAvasthA yA usase pahilekI avasthAvAlA puruSa, 10. eka graha, jisakA asara bAlakoM para hotA hai| saMkSipta hiMdI zabdasAgara pR. 244. (8) vahAM Aja bhI 'kumAra' usa vyaktikI saMjJA hai, jisake pitA yA baDe bhAI jIvita haiN| unakI maujUdagImeM, vaha cAhe tinasausATha varSakA bUDA hI kyoM na bana jAve aura usake pAMca sAta saMtAna bhI ho jAve phira bhI vaha 'kumAra' ho kahalAtA rahegA, rAjaputAne ke sAre kSatriyavaMza aura vaizyoMke sampUrNa kula, isa bAtakI rAjaghoSaNA kara rahe haiM, are 'kumAra' zabda to gharake baDe bUDhe puruSoMkI jIvita avasthAmeM saMtAna zabdake arthakA vAcaka hai / ' vivAhita' aura ' avivAhita ' Adi arthose isakA sambandha hI kayA ? bhAratake sabhI kSatriya narezoM tathA zeTha zAhukAroMke gharomeM, gharameM bApa yA bar3e bhAI oMkI maujUdagImeM choTe putroMko Aja 'kumAra sAhaba' 'kuMvarasAhaba' yA 'kaMva-sAhaba' kahakara pukArate haiN| pita 4thA samIkSA pratyuttara, pR0 106. (9) mAravADa ane rajapUtAnAmAM Aje paNa jamAIne mATe moTe bhAge "kaMvara sAheba zabda ja vaparAya che. A pramANe kumAra zabdanA aneka artho thAya che. dareka sthAne rAjakumAra yuvarAja arthamAM paNa teno khAsa prayoga karavAmAM Ave che. ra-vetAmbara mAnya jaina AgamAM kumAra zabda yuvarAja arthamAM vaparAyo che, je vastu ApaNe A. ni. e. 221, 222 ane tenI TIkAmAM upara darzAvI gayA chIe. A. .. na. pA. 226mAM paNa pAya tItha ne paDhamavae pavaiyA nAnI vayamA dIkSA senAra tarIke batAvyA che. A zabda prayoga paNa "kumAra zabda'nA pratidhvani rUpe ja che. 3-himabhyaya2 zAstrImA 5 bhAra'no atha rAmAra yo cha, nahI e pAMce tIrthakarone kumArano prayoga ApI, rAjakumAra tarIke ja jAhera karyA che. jemake - vAsupUjyastathAmallinemiH pAzrvAtha sanmatiH / kumArAH paMca niSkrAntAH pRthivIpatayaH pare // 1 // For Private And Personal Use Only Page #28 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org 314 ] zrI jaina satya prakAza varSa 11 mAne vAsupUjya mallinAtha nemanAtha pArzvanAtha aura mahAvIrasvAmI ye pAMca tIrthakara rAjA bane vinA hI muni bane, aura zeSa unnIsa tIrthaMkara pRthvIpati mAne rAjA banakara bAdameM muni bane / 50 caMpAlAlajI kRta carcAsAgara. carcA 93, pR092. (2) tidubaLavaDhALasAmi, kumAradAre vi saviyatavazvaraO | vasupujjasuyaM mali, caramatiyaM3 saMdhuve NiccaM // Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir svAmI kA ikrayAnuprekSA tathA carcA-97 (2) muvA mArAre, trirAkarSAyanantarAziH | amaropanItabhogAn, sahasAbhinibodhito'nyedyuH // 7 // artha - ananta guNoMkI rAzi aise una bhagavAn mahAvIrasvAmIne kumArakAla ke tIsa varSa taka devoMke dvArA prApta hue gaMdha puSpamAlA vastrAbhUSaNa Adi bhogopabhogakA upabhoga kiyA / tisa varSake anantara hI kisI eka dina ve virakta hue, usI samaya lokAMtika devoMne Akara unakI prazaMsA aura stuti kI / (A. pUjyapAdakRta nirvANakita, zlo. 7; di dazabhakatyAdisaMgraha pR. 123) sApha vAta che ke digambara zAstro paNa bhagavAna vAsupUjya svAmo vagere pAMca tIrthaMkarAne kumAra zabdathI brahmacArI nahIM kintu rAjakumAra yAne yuvarAja tarIke ja oLakhAve che, chatAMya te pAMce tItha karAne mAtra 'kumAra' zabdanA AdhAre brahmacArI mAnI levAya, e keTalI ajJAnatA che ? atu 4--bha. mahAvIrasvAmI vagerenA vivAha, tIkarA paraNe ke na paraNe e bAbata aMge zvetAmbara digaMbarAmAM kaMI matabheda nathI. parantu amuka tIrthaMkarA ane paripatranA ullekha mujaba te khAsa karIne mahAvIrasvAmIe vivAha karyAM hatA ke nahI, e vAtanA matabheda che. te te paNa tapAsI laIe. je yugamAM sAmAnya mAbApe| paNa peAtAnA bALakane nAnI uMmaramAM paraNAvI detA hAya te yugamAM rAjA--rANI peAtAnA rAjakumArane trIza trIza ke tethI vadhu varSo sudhI vagara paraNyA rahevA de A vAta ja gaLe Utare tevI nathI. eTale mAtApitA, kuTuMba, mitrA ane prajA te| temane paraNAvavAne taiyAra ja hAya. chatAMya jo rAjakumAra paraNavA na icche teA teNe ghaNI yuktie ane baLeA ajamAvIne rastA kADhavA paDe che. vartamAnakALanA ceAvIza tIrthaMkarAmAM e tIrthaMkarAe AvA upAyA ceALa peAtAnA vivAhanI sakhta manA karI che; je vastu to karAnA ciratra graMthaiAmAM suMdara rIte varNavela maLe che. te sivAyanA AvIza tIrthaMkarA mATe AvI kaMI ghaTanA banyAnuM vaNuna maLatuM nathI eTale te khAvIza tIrthaMkarA rAjA hA ke rAjakumAra hai| paNa te avivAhita rahyA DhAya ane tenAM mAtApitA vageree tema calAvI lIdhuM' hoya e vastu ja mAnavA jevI nathI. vaLI tA"kara vivAhita paNa hoya ane avivAhita paNa hoya e bAbatamAM zvetAmbara For Private And Personal Use Only Page #29 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ] kahipata nirNayanI samIkSA [ 315 digambarono eka mata che. eTale bhagavAna vAsupUjya vagere pAMca tIrthakarone khAsa brahmacArI ke khAsa vivAhita mAnavAthI amuka sAMpradAyika mAnyatAnuM poSaNa thAya che e vAta paNa ahIM nathI. chatAMya ApaNe joIe chIe tema traNa tIrthakaronA vivAha mATe bane saMpradAyomAM matabheda che. te A pramANe che: 1- zvetAmbaro bha. malinAtha ane bha. nemanAthane bALabrahmacArI mAne che. ane te sivAyanA bAvIza tIrthakarone vivAhita yAne gRhasthI mAne che. -digambare bha. vAsupUjya, bha. mallinAtha, bha. nemanAtha, bha. pArzvanAtha ane bha. mahAvIra svAmI e pAMca tIrthakarone brahmacArI mAne che ane te sivAyanA egaNIza tIrthakarene vivAhita yAne gRhasthI mAne che. uparanA paripatramAM cAra tIrthakaro mATe kaMI na sUcavatAM mAtra "bha. mahAvIrasvAmI paNa brahamacArI che," e vAta upara bhAra mUkavAmAM Avyo che eTale atre mAtra te pUrato ja vicAra karo egya dhAryo che. vetAmbaro mAne che ke-vardhamAna kumAra rAjA samaravIranI putrI yazodAne paraNyA hatA. tenAthI temane priyadarzanA nAmanI putrI thaI hatI. vardhamAnakumAre teNInuM lagna potAnA ja bhANeja jamAlI sAthe karyuM hatuM ane teNune zeSavatI nAme putrI thaI hatI. jamAlI kumAre paNa bha. mahAvIra svAmI pAse dIkSA lIdho, paraMtu pachI vicArabheda UThavAthI teothI alaga paDI pitAno no saMpradAya calAvyo hato. jamAlI kumAra etihAsika vyakti che ane dunino (satyane chupAvanArA) paikInA pahelA nidbhava che. digambaro mAne che ke-vardhamAna kumAra yAne bha. mahAvIra paraNyA ja nathI, to pachI yazodA, priyadarzanA, jamAlI ane zeSavatInA hovAnI to vAta ja zI karavI. zvetAmbara ane digambarono A mAnyatAbheda che. tenAM kAraNo tapAsIe te A matabheda hovo ja joIe, ema mAnavuM e kaMI vizeSa paDatuM nathI. kAraNe nIce pramANe che: 1. digambara strImenA virodhamAM strImukti ane strIcaritra ityAdinI manA kare che ane tenA ja anusadhAnamAM mAne che ke-tIrthakarone putro thAya, kintu putrI na ja thAya. tIrthakaro bhalene cakravatI thAya ane soLa hajAra rANuone paraNe paNa temAMnI kaI rANI putrIne to janma na ja Ape. A siddhAta aTala che, aphara che. tIrthakarane kadAca putrI thAya to te Azcarya rU5 ja manAya. - have je priyadarzanAnuM astitva mAnIe to A digambarIya niyamane virodha Ave che. mATe digambaro vardhamAna kumAranA vivAhanI ja manA kare che. - 2. digambara mata e paNa 9 nivo pikIne eka niddhava saMpradAya che. A vastune bhUMsI nAkhavA mATe digambara AcAryoe nihnavone itihAsa ja uDADI dIdho che. A sthitimAM teo "jamAlI"nuM astitva svIkAre ja zAnA? pitAne sanAtana karAvavA mATe nihonA itihAsane vinAza e ja teone mATe zreyakara vastu hatI--che. - 3. digambara sAhityanI racanA arvAcIna che. vetAmbara sAhityamAMthI mana mAnI vastuo laI te sAhitya UbhuM karela che, A dazAmAM digambarIya sAhitya pUrI etihAsa vastune raju na kare e paNa banavA joga che. For Private And Personal Use Only Page #30 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 316 || zrI jaina satya prakAza [ varSa 11 AvAM AvAM kAraNothI digambaro bhagavAna mahAvIra svAmInA vivAhanI manA kare che. - Do. piTarsane sAheba to bha. mahAvIrasvAmInA vivAhanA viSayamAM purAvA sAthe jAhera kare che ke-digambarIya purANamAM paNa bha. mahAvIra svAmIne vivAha jaNAvela che. (ce tho rIporTa pR. 168, harivaMzapurANu vagere.) ukta paripatramAM digambaronA mate bha. mahAvIrasvAmI brahmacArI hovAnuM jaNAvyuM che te sAcuM hoya ke jUThuM hoya, paraMtu sAthe sAthe Avazyaka niryuktinA AdhAre bha. mahAvIrasvAmIne brahmacArI TharAvavA lakhyuM che, te to taddana pAyA vinAnI ja kalpanA che, je vastu ApaNe pahelA muddAmAM batAvI gayA chIe. pa-bha. mallinAtha tIrthakarI hatA. te paripatramAM bha. mallinAthajI puruSa hevAnuM siddha karavA koziza karI che. eTale A pAMcamA muddAne paNa ukela karI laIe. jena sAhitya strIne puruSanI samakakSAmAM sthApe che; strI jAtine jinapUjA, jinadIkSA ane mekSanI adhikAriNI mAne che; ane Azcarya ghaTanArUpe strIne tIrthaMkara padanI adhikArINuM paNa mAne che. 19mA tIrthaMkara "zrI mallinAtha te strI tIrthakara che, ema vetAmbara sAhitya sapramANa mAne che. digambaro nagnatAnA ekAnta Agrahane kAraNe vastrApAtra dhArIne mukitanA anadhikArI mAne che. ane strI jAtine to, te sarvathA nagna rahI zake tema ja nathI eTale tIrthaMkaranI putrIpaNe janma, jinapUja, kSAyika samyakatva, jinadIkSA ane muktinI sarvathA anadhikAriNI mAne che. e bhUlavuM na joIe ke digambara vidvAno manasvIpaNe ja upara mujaba mAne che. bAkI digambara zAstro to strI jAtine kSAyika samyaktva, jinapUjA, jinadIkSA ane mukitanI barAbara adhikAriNI mAne che. digambara graMthanA thoDAMeka pramANo vAMcakAnI jANa mATe nIce TAMku chuM - - varAMgacaritra sarga 15, 23; kathAkeza-gautamacaritra adhikAra 3, vageremAM strIoe karela jinendrapUjA, abhiSeka AdinuM varNana che. varAMgacaritra sarga 30; AdipurANa parva 24, 47; uttarapurANu parva 68, 71, 74, 76; harivaMzapurANuM parva 26, 63, 64, 12, 10 ityAdi; zrImukti prakaraNa zleka 28 thI 46; samAdhi zataka; gammasAra karmakAMDa gA. 300, 301, 354, 388, chavAkAMDa gA. 714, 723; sAgAradharmAmRta a0 8 zla0 39 mUlAcAra a04; nItisAra; chedapIMDa; pakhaMDAgama dhavalATIkA sUtra--49, 126, 134, 144 thI 148, 156 thI 161 vageremAM strIonI jinadIkSA ane strImukitanAM spaSTa vidhAna che. SaTrakhaMDAgamamAM to eka samaye keTalI strI kSepaka bane-mukita jAya, ityAdi saMkhyAne paNa nirdoSa che. digambara siddhAtonA ATalA ATalA purAvAo chatAM je digambara samAja strIone jinapUjA, jinadIkSA ke mukitanI adhikAriNI ja na mAne te digambara samAja strI tIrtha karI mallinAtha tIrthakarI levAnuM te mAne ja zAne ? For Private And Personal Use Only Page #31 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ] rita nirNayanI samIkSA [ 317 mallinAtha strI tIrthakara che. chatAM teone strI ane puruSa banne rIte saMbodhavAmAM Ave che. samajI zakAya tevI vAta che ke--tevIza tIrthakaro puruSa che ane mAtra be mallinAtha eka ja strI che. to sAmAnya varNananI saraLatAne khAtara temane puruSarUpe saMbodhe te te kaMI geravAjabI nathI. vyAkaraNa ane vyavahAra jAtibhedanA vicitra prayogone paNa TekA Ape che. jemake- liMgavyabhica rasvAvaducyate / strIliMge pulliMgAmidhAnaM tArakA svAtiriti / 'svAtitArA ' yahAM strIliMgakA pulliMgameM prayoga kiyA gayA hai / digambarIya pakhaMDAgama, dhavalazAstra, pRSTha 64. = La jUThuM (zabdakoza) suma : puo, gama : Tina zarUnA guNasthAnomAM azubha yoganA samaye badhI puNya-pApa prakRtione baMdha thAya che. temaja chaThThA Adi guNarathAnomAM zubha yoganA samaye paNa badhI puNa--pApa prakRtiono baMdha thAya che. chatAM anubhAgabaMdhanI apekSAe prAdhAnya ghA mavanita e nyAye A sUtranI arthavyavasthA karavAmAM Ave che. -tattvArthasUtra, adhyAya 6. strIsabhA: jemAM puruSonI hAjarI hoya che, chatAMya rastra pradhAna sabhA te strI sabhA. paMcAMgulI: aMgUTho te nara jAti che chatAMya AMgalIo ja hovAthI A zabda-- prayoga paNa vAjabI manAya che. A to bhASAzAstra ane vyavahAranI vAta thaIdharmazAstra paNa naigama nathI lekavyavahArane ja anusare che. kharI rIte to tIrthakara bhagavAnane traNa vaidamAMthI kaI veda ja hoto nathI. digambara AcArya kuMdakuMdanA bedhaprAbhUtanI gA. 33nA padanI TIkAmAM di A. zratasAgarajI sApha jaNAve che ke - veda-srIpuMnapuMsavetrathamagheDataH kovi ve nArita (g. 202 ) kevI sAdI ane sIdhI vAta che ? je ke bhUta saMjJAthI teo puruSa, strI ke napuMsaka hoya, paNa have to teo avedija che. A sthitimAM avedI hovAnA kAraNe bha. mallinAthane puruSarUpe paNa sAdhavAmAM Ave to te khoTuM nathI ja. adI dazA prApta thatAM ekale zuddha AtmA ja rahe che ane AtmA ke jIvanI narajAti che te pachI jainAcAryo bha. mahilanAthane mATe kArbaTUMkU karatamahuM mafI jevA puruSaprayogo vApare to te bhUla nathI ja. astu. zvetAmbare mAne che ke bha. mallinAtha zrI tIrthakara che. have ApaNe paripatra tarapha najara doDAvIe. paripatramAM bha0 mallinAthane puruSa hevanAM be kAraNe kacyAM che: (1) bhagavAna mallinAtha puruSa the, taba hI unakA nAma pulliMgarUpa 'malli' likhA hai, (2) caDhi maeinAtha stro hote to heM 'triphaLata' jhikyA hota ' A banne pikInuM paheluM kAraNa A. ni. gA. 221-222mAM baMdha bese tevuM nathI, kema ke temAM vaparAyela vacanaprayogo parathI khAsa ligabheda pADI zakAya tema nathI, For Private And Personal Use Only Page #32 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 318 zrI jaina satya prakAza [varSa 11 chatAMya ApaNe upara joI gayA chIe tema bha. mallinAtha mATe puruSaliMgane prayoga karavAmAM Ave to te paNa sApekSa hAI ne vAjabI che. paripatramAM batAvela bIjuM kAraNa to asatyamUlaka che ja. ApaNe pahelA muddAmAM ja jaNAvI gayA chIe ke A. ni. nI ukata gAthAomAM nathI strI pANigrahaNanI vAta ke nathI puruSapANigrahaNanI vAta. pachI AvI kalpanAono artha ja zo che? te gAthAomAM pAMca tIrthakarane mAtra rAjyanI IcchA rahita batAvyA che, rAjya ane strI rahita batAvyA nathI. eTale paripatranuM bIju kAraNa te bramamUlaka che, asatya che. eTale Avazyaka niryukita gAthA 222nA navajhA padanA AdhAre bha0 mallinAthane puruSa TharAvavA mathavuM e sAva thothI kalpanA ja che. vAstavamAM bhagavAna mallinAtha te strI tIrthakara che, ane te paNa eka AzcaryakArI ghaTanA rUpe ja banyuM che. mane vizvAsa che ke digambara vidvAno pitAnAM zAstrone anusAra vadi strImukita mAnavane udAra banaze to teo strI tIrthakarI mAnavAnI ekAMta manAI nahIM ja kare. 6-paripatra dAtAnI manabhAvanA zrImAna laMkAzAhe vi. saM. 1528mAM lokAmana sthApyo. temAMthI sthAnaka mArga pravaryo. A saMpradAyamAM zarUthI atyAra sudhI saMskRta bhASAne sthAna malyuM nathI-vyAkaraNane AvakAra malyo nathI. ajameramAM sthAnakamAga munisamelana maLyuM tyAra pachI tenA sAdhuoe saMskRta prAkRta tarapha dhyAna ApyuM ane brAhmaNa paMDito mAraphata musthAna jevAM kalpita sUtro ane sUtrepara kalpita TIkAo banAvavAnuM AraMbhI dIdhuM che. tAjI ja vAta che ke sthAnakamAgI sAdhu ghAsIlAlajI ke jeo pahelA karAMcI tarapha hatA ane hAla prAya: kAThiyAvADamAM vicare che temaNe sAthe 4 paMDito rAkhyA che ane jhaDapathI navI navI TIkAo taiyAra karAvI rahyA che eTale te samAjamAM saMskRta mATe moTe bhAge AvI dazA pravarte che. - zrI kAnajI svAmI te saMpradAyanA sAdhu che. teo kadAca saMskRta pAkRtanA vidvAna te haze. emAM zaMkA karavAnuM kaMI kAraNa nathI. kema ke teo te saMpradAyamAM kAThiyAvADanA kohInUra tarIke prasiddha hatA. have mAtra prazna e che ke teoe zuM Avazyaka niryukti gAthA 221, 222 vagerenA upara darzAvela saMskRta TIkApATha joyA nahIM hoya? te viSayanA pUrA pATho joyA vinA AvA paripatro phelAvavA e to keI paNa sajajanane zobhe tevI vastu nathI. ane te te viSayanA sAcA pAThe jANyA pachI AvA jADA paripatro phelAvavA e to durjanane paNa zobhe tevI vastu nathI. te pachI sonagaDhaAzramanA saMcAlake AvA chUpA paripatro kema Ape che? khUbI to e che ke Avo jUTho pracAra potAnA nAme nahIM kintu paM. ajitakumAra vagerenA nAme ja karavAmAM Ave che. AnuM kAraNa zuM? eno koI khulAso karaze kharA ke? AvA AvA paripatranA pracAramAM temanI manobhAvanA zI che? te te teo ja jANe, athavA jJAnI jANe. paraMtu ApaNane te e eka vAta jANavAnI jarUra maLe che ke teo potAnA vicAronA phelAvA mATe AvA AvA upAye yoje che. For Private And Personal Use Only Page #33 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ] nirbhokta tAleka [ 319. A sapUrNa lekhanuM parizIlana karyA pachI vAcake samajI zakyA haze ke paripatranAM jAhera karela TipaNa te mAtra TippaNuM ja che, te mULa, niryukita ke TIkAnI vastu nathI. ane te TippaNu paNa pAThane saMgata paNa nathI. eTale kerI bhramaNuM rUpe ja che. digambara vidvAno Avazyaka niryukitane AgaLa dharI pAMca tIrthakarone brahmacArI ane bha0 mallinAthane puruSa hovAnuM phelAve che te taddana jUThe pracAra che. te mATe arvAcIna digambara paMDitonI je mAnyatA che te paNa pAyA vinAnI che. na mAlUma AvA AzramanA saMcAlako kyA hisAbe evI thethI vAtonI vakIlAta karavA nIkaLI paDyA haze? Ama karIne to teoe pitAnI paMDitAInuM pradarzana ja karAvyuM che. upasaMhAra aMte paripatranA pracArakone huM hitabhAve jaNAvuM chuM ke teoe pitAnA pracAra mATe jelA A upAyo prazasya koTinA nathI. teo AvI asatya vAto para imArata na caNe ane vAstavika rIte satyanA pakSapAtI banI rahe, e ja teonA mATe hitAvaha che. vAcakone paNa mArI sUcanA che ke AvI vADAbaMdhIo saMhAraka tothI ja ota-- prota hoya che. temAM sudhArAnA nAme deza ane dharmane chinnabhinna karI nAkhe che. mATe samaju manuSyoe AvI vADA vADIthI sadaMtara alaga ja rahevuM joIe. navA navA saMpradAyanA niyAmako kevA kevA pAsAo pheMke che, te samajI levuM joIe. jemane buddhi, vicArazakita, vivekadaSTi ane svahitakAmanA che temaNe AvAothI sAvaceta rahevuM joIe. Itizama nirbhAnta tattvAloka [dAna-zIla-tapa-bhAvanAdidha mikaviziSTavyAkhyAnarUpo nibandhaH] praNetA-pUjya munimahArAja zrIvallabhavijayajo [kramAMka-126 se zurU : gatAMka se kramazaH isa aMkameM sampUrNa ] manuSya jIvanakA sAra rUpa yaha dharma samyagjJAna samyagadarzana aura samyakacAritra svarUpa yA zruta aura cAritrarUpa hai, isa bAtako hama pahale kaha cuke haiN| dharmakA kSetra ati vistRta hai dharmakI jitanI bhI prazaMsA kI jAya thoDI hai, dharmake mahattvakA prI taraha varNana karanevAle to kevala sarvajJa bhagavAna hI hai| phira bhI maiMne apanI alpa buddhike anusAra dharmakA jo lakSaNapUrvaka varNana kiyA hai vaha pUre dharmake mahattvake varNanake sAmane nagaNya hai, bahuta kama hai| dharmake vizeSa mahatvako nahIM samajhate hue kitane logoMne dharmakI utsUtra prarUpaNA kI hai aura dharmaviruddha bhASaNa kiye haiM, jaise-terahapantha mata ke Adyapravartaka jJAnabhikSu bhikSusvAmIjIne apanI ' anukampA DhAla ' nAma kI pustakameM likhA hai ki koI mAta pitArI sevA kare dinarAta, vale manamAnA bhojana tyAMne khavAya / bale kAMvaDa kAndhe liyA phire tyArI, vale behUM TaMkoga snAna karAve tAI / o upakAra saMsAra taNA che, saMsAra taNo upakAra kare che, tiNare nizcaya saMsAra vaghe te jANa " DhiADha 22 p. 12]. For Private And Personal Use Only Page #34 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra -- 320 ] zrI jaina satya prakAza [ varSa 11 arthAt koI dinarAta mAtApitAkI sevA kare, unheM mana mAno vastu khilAve, kAvaDa meM biThAkara unako kandhe para liye phire, donoM samaya unheM snAna karAve to ye saba saMsAra baDhAnevAle upakAra haiM arthAt mAtApitA gurujana AdikI sevA karanA pApa hai, yaha hai jaMgamayugapradhAna kahe jAnevAle bhaTTanAyaka teraha paMthamata ke janmadAtAkA saiddhAntika vicAra, magara mere khyAlase inakI ye uktiyAM mithyAtvasUcaka aura durbodhatApUrNa haiM, kyoMki vizva ke sabhI sabhya samAja isI bAta ko svIkAra karatI haiM aura mujhe bhI prasaMgavaza upadezameM kahanA hai kipar3atA www.kobatirth.org 66 mAtA mitraM pitA ceti svabhAvAttritayaM hitam / kAryakAraNatazcAnye bhavanti hitabuddhayaH // " arthAt mAtA, pitA aura mitra ye tInoM svabhAva se hI hita haiM aura inake atirikta to kArya-kAraNa ke vaza se hI hita hote haiN| yahAM mAtA pitA aura mitrako svAbhAvihita buddhi kahA hai yAnI mAtA pitAkI sevA suzrUSA mitrake sAtha maitrIya - AcaraNa hita hai - kalyANakAraka hai dharmarUpa hai / vAstavameM mAtA pitA gurujanakI sevA parama karttavya hai, aura mAtA, pitA gurujanoM kI sevA nahIM karanevAle- unakI nindA karane vAle kRtaghna haiM, pApI haiM aura sAkSAt narapazu haiM / tattvadarzI AcAraniSTha aneka RSiyoMne to apane dharmagranthoMmeM yathAsthAna sAkSAt upAsya deva mAtA pitA aura guruko hI kahA hai, jaise Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pitA svargaH pitA dharmaH pitA hi paramaM tapaH / pitari prItimApanne priyante sarva devatAH // 16 arthAt niratizaya sukhadAyaka honese pitA hI svarga hai, pitA hI dharma hai aura pitA hI hai; pitA prasanna hone para sabhI deva prasanna hote haiM / mAtA kitanI pUjanIya hai isa bAtako saMkSipta rUpameM eka kavi kahate haiM kijananI janmabhUmezca svargAdapi garIyasI . arthAt jananI -- janma denevAlI (mAtA), janmabhUmi se aura svarga se bhI kahIM adhika bar3I hai / yahAM mAtAko janmabhUmise aura svarga se bhI bahuta bar3I kahA hai / janmabhUmi kitanI pUjanIyA hai yaha sabhI itihAsapremI jAnate haiM aura Aja bhI apanI janmabhUmi kI svataMtratA ke liye hI javAhara jaise bhAratake lAla, rAjendra jaise bhArata ke ratna, aura gAMdhI jaise bhAratabhUmikI vibhUti saba kucha karane ko sahane ko taiyAra haiM tathA kitane hI mAtRbhUmi bhakta mAtRbhUmi kI satata nizcala sevAmeM apane prANoMko samarpaNa kara apane banA gaye tathA anekoM banA rahe haiN| yaha hai mAtRbhUmi kI vandanIyatA kA dRSTAnta, magara jananI mAtRbhUmi se bhI adhika pUjanIya hai, kyoMki kisI bhUmi para yA parAghIna janmabhUmi para adhikAra karanA manuSya kA eka puruSArtha hai, kintu usa puruSArthakArI nAma ko amara eka sAmAnya For Private And Personal Use Only Page #35 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 4 12 nirmAnta tavAleka 321 svataMtratAdhikArI kI bhI janmadAtrI hone se mAtRbhUmi se baDI adhika rUpeNa pUjanIyA mAtA avazya hai| isI taraha svarga se bhI adhika sukhadenevAlI hone ke nAte yA janma deneke kAraNa svargase bhI adhika bar3I pUjanIyA mAtA hai yaha sutarAM siddha hai|| isI taraha guru bhI parama upAsya deva hai, gurukA artha hai ajJAnarUpI aMdhakAranAzaka jJAnarUpI prakAzadAyaka / vAsta vameM sAMsArika mahAduHkhase chuTakArekA mArga batalAnevAle sacce guru hI haiN| vinA gurukI kRpAse ajJAna dUra nahIM hotaa| guru sacce sevAke pavitra sthAna haiN| sArAMza yaha nikalA ki mAtA, pitA, guru, sAdhujanoM kI sevA avazya karane yogya hai| magara dharma vizvAni manyante yaM tameva sududhiyaH / / pApAni khalu manyante teSAM vadagdhyamIkSyatAm // durvAdhahatabuddhInAM muktInAM khaNDane'pi hA / / bhAtAha trapA citte kiM kuryo vivazastataH // pijyoH sevA'pi putrasya bhavabandhanakAriNI / yatra tatra kathaGkAraM bhaveddharmavivecanA // duniyA jisa bAtako dharma mAnatI hai, bahutase mUDha loga uso dhArmika bAtako pApa mAnate haiM / inakI paNDitAI ko buddhimAn logoMko choDa denI cAhiye / vastutattva ke dekhane meM asamartha-buddhibAloMkI uktiyoM ke khaNDana karanemeM bhI vidvAnoM ke hRdaya meM kabhI kabhI lajjA ho jAtI hai, kyoMki unakA apalApa hI buddhihona madonmatta ke jaisA rahatA hai| lekina kyA kiyA jAya ? dharma kI svarUpa rakSA ke liye, bhagavAn vItarAga kI AjJA ke saMsthApana ke liye, vivaza hokara kucha jaisA taisA bhI kahanA par3atA hai / jisake saiddhAntika bicAra meM mAtApitA kI sevA bhI bhavabandhana karanevAlI hai arthAt pApa hai, usameM dharma kI vivecanA kisa prakAra kI jAya, mAtApitAkI sevAko pApa batAnevAle vivekahIna haiM-utsUtrabhASI haiN| bhikkhujI ke hI samAna bhramavidhvaMsanakAra zrIjItamalajIne bhI mAtApitAkI sevAmeM anargala hI pralApa kiyA hai| kyoM na kareM ? yA vaisA likhanA unako yogya hI hai, kyoMki duniyAmeM 'putraH pitryanurUpakaH' yA " yathAgurustathA ziSyaH" yaha paramparAse prasiddha hai, ataH jItamalajoko bhI mAtApitAkI sevAko pApa batalAnA koI utanA vizeSa nhiiN| Apa mahAzayane apane 'bhramavidhvaMsana' ke pRSTha 47 aura 48 para mAtApitAkI sevAko pApa siddha karane ke liye yathAzakti apanI buddhi kA pUrNa paricaya diyA hai, yahAM taka ki apane kapolakalpita matakI sthApanA ke liye aura bhikkhujIkI anukampATAlakI sthApanA ke liye ' uvavAI sUtra ' ke arthakA bhI anartha kara diyA hai / aba hama 'uvAI sUtra' ke usa pAThako pAThakoMke sAmane upasthita karate haiM, jisake vAstavika abhiprAyako nahIM samajhakara inakI aisI viruddha prarUpaNA hai, vaha pATha yaha ha ki For Private And Personal Use Only Page #36 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 322] zrI jaina satya prakAza [varSa "se je ime gAmAgAranagara jAba sanivesesu maNuA bhavaMti, pagaibhaddaA pagaiuvasantA pagaitaNukohamAnamAyAlomA miumaddavasaMpannA allINA viNIyA ammApiou sassusagA ammApattANa aNatikamaNijjavayaNA appicchA apAraMbhA appapariggahA appeNaM AraMbheNaM appeNaM AraMbhasamAraMbheNaM vitikappemANA bahuiM vAsAI AuyaM pAlayaMti pAlitA kAlamAse kAlaM kicyA aNuttaresu vANamaMtaresu devattAe uvavattAro bhavaMti taM ceva savvaM NavaraM Thiti codasavAsasahassAI // " -(uvavAI sUtra, prazna 7) isakA sArAMza yaha hai ki gAMva nagara Adi sannivezoMmeM rahanevAle jo AdamI prakRti (svabhAva) se hI bhadraka (paropakArI) haiM, svabhAva se hI upazAnta haiM aura svabhAva se hI krodha mAna mAyA aura lobha ko pratanu (alpa) kiye huye haiM, ahaMkAra rahita hokara guruke AzrayameM rahate haiM, vinIta haiM, mAtApitAkI bAtako pAlate haiM, mAtApitA kI sevA zuzrUSA karate haiM, alpAraMbhI alpaparigrahI haiM, aura alpa AraMbha samAraMbha se apanI jIvikAko calAte haiM, ve aneka varSAMtaka apanI Ayuko pUrI karake kAlake samaya meM mRtyuko pAkara vANatyaMtara nAmake devalokameM de tA hote haiM, vahAM ve caudaha hajAra varSataka rahate haiM, zeSa pUrvavat hai / yaha Upara ke pATha kA artha hai| ___aba yahAM uparyukta pAThake bhAvArtha se sApha sApha pragaTa hotA hai ki mAtApitA aura gurujanoM kI sevA meM pApa nahIM haiM balki puNya hai, kyoMki krodha mAna mAyA lobha ye narakakI nizAnI hai, magara alpa krodha, mAna, mAyA lobha ke hote huye bhI vinIta hokara jo mAtApitA aura gurujanoMkI sevA karatA hai vaha caudaha hajAra varSa taka devaloka (svarga) meM rahatA hai ataH isa sUtra se mAtA pitA kI sevA ko puNya hone meM aura bhI puSTi hI huii| Azcarya to isa bAtakA hai ki bhramavidhvaMsanakArane bhikkhujIko viruddha prarUpaNAkI puSTi ke liye yA apane kapolakalpita kumatakI sthApanA ke liye uvavAI sUtrako likhakara usake artha kA anartha kiyA hai| athavA yoM kahiye ki uparyukta uvavAI sUtra ke Azaya ko bhramavidhvaMsanakArane bhramayukta ho kara acchI taraha nahIM smjhaa| isI liye to mAtApitA guru sAdhu santoMkI sevAmeM pApa batalA rahe haiM / isa liye mithyAtvayukta vivekahInoMke vacanoMko sajjana puruSa chor3a dete haiM / vivekahIna svArthAndhoM kA vacana dharmahIna hai aura bhavasAgara meM DubonevAlA hai| mAtApitAkI sevA niHzaMka hokara karanI cAhiye isImeM buddhimattA hai, manuSyatva hai aura dharma hai| ___samyagjJAnadarzanacAritra dharma hai yA zruta aura cAritra dharma hai arthAt mokSa sAdhaka hai, arthAt tipAIrUpa mokSa ke samyagjJAnadarzanacAritra tInoM pAye haiM, athavA yoM kahiye ki gAr3IrUpa mokSa ke zruta aura cAritra ye donoM pahiye haiN| dharmakI vizada vyAkhyAmeM audArya For Private And Personal Use Only Page #37 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 54 12 ] nirmAta tatvaloka [423 artha meM usa zruta cAritra dharma ko pUrNa karane meM prathama aneka laukika dharma ko bhI svIkAra karanA hI par3atA hai, kyAMki kisI vRkSake pUrNa vikAsa ke liye prathama usakI jaDakA majabUta honA atyanta Avazyaka hai| laukika dharma logoMke AcaraNoMko sudhAranevAlA hai isI liye sthAnAMgasUtra ke dazameM sthAna meM daza prakAra ke dharma batalAye haiM, jaise "gAmadhamme, nagaradhamme, radadhamme, pASaNDadhamme, kuladhamme, gaNadhamme, saMghadhamme, suyadhamme, carittadhamme, asthikAyadhamme / " -[ sthAnAGgasUtra, sthAna 10] arthAt prAmadharma, nagaradharma, rASTradharma, pAkhaNDadharma, kuladharma, gaNadharma, saMghadharma, zrutadharma, cAritradharma, astikAyadharma ye daza prakArake dharma kahe gaye haiN| ina pratyeka dhAMkI vizada vivecanA pRthak pRthaka zAstrakArAne kI hai| kahane kA tAtparya yaha hai ki dharmakA kSetra bahuta vizAla hai, dharmakI vyAkhyA atyanta vizada hai, kintu dharma ke vizeSa vyAkhyAna ko-vizeSa mahattvako apane saMkucita hRdayase nahIM samajha kara bahuta loga zAstraanumodita mAtA pitA gurujanAdi ko sevA kA dharma nahIM mAnate, aise vyakti utsUtrabhASI haiM aura zAstra ke rahasyoMko nahIM jAnate haiN| ataH buddhimAnA ko cAhiye ki mAtApitAkA sevAmeM pApa kahane vAloM ke utsUtra bhASaNako kisI taraha bhI dhyAnameM nahIM lAyeM, isIma sarvathA bhalAI, sukhazAnti aura AnandamaMgala hai arthAt zAstrAnumodita AgamapramANapUrNa samyagajJAna darzana cAritra dharma hai, zruta cAritra dharma hai, aura dAna, zIla, tapa, bhAvanA, paropakAra, jIvakyA, kRtajJatA, mAtApitA-gurujana-sAdhu santa AdikI sevA dharma kA hI aMga hai arthAt dharma hai| isa dharmake pAlana karane meM niHsandeha sukha hai, zAnti hai aura kalyANa hai| - isa taraha dharmaka suvistIrNa abhiprAya ko, dharma ke gaMbhIra arthako aura dharmake sUkSmatama tattvoMko nahIM samajhane ka kAraNa kitane loga zAstrase virudra dharmakI prarUpaNA karate haiM, dharmake vAstavika arthakA anartha karate haiM, kalpatarakalpa dharmavRkSa para kuThArAghAta karate haiM jaise-bhramakAra jItamalajIne bhrabha0 ke pRSTha 48 para likhA hai ki " aThe daza dharma daza sthavira kahA, piNa sAvadha niravadha AlakhANA, ane daza dAna kahyA te piNa sAvadha niravadha pichANaNA / dharma ane sthavira kahA cha piNa laukika lokottara dona chai jima jambUdvIpapannatti meM tIna tIrtha kahyA mAgadha varadAma prabhAsa piNa AdaravA yogya nahIM tima sAvadha dharma sthavira dAna piNa AdaravA yogya nahIM sAvadha chAr3avA yogya che." ___Apake isa apalApa kA asalI abhiprAya yaha hai ki zruta aura cAritra dharma ke arthAt ApakI rAya meM saMvara aura nirjarA dharma ke alAvA prAmAdika AThoM dharma sAvadha haiM yAnI prAmAdika AThoM dharma ko Apa pApa batalA rahe haiM, magara zrImAnajI ko yaha nahIM sajhA ki prAmAvi dharma ke binA zruta-cAritra dharma kA pAlana kaise ho sakegA aura na yahI samajha pAye ki ta cAritra ke atirikta yadi AThoM dharma pApa haiM to divyadarzI ne pRthaka pUrvaka nAma For Private And Personal Use Only Page #38 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 324 ] zrI jaina satyaprakAza [varSa 11 nirdeza kyoM kiyA ? aura na sthAnAGga sUtra ke sthAna 5 ko hI dekhaneke liye Apane kaSTa kiyaa| sUtrapATha yaha hai:- " dhammaM caramANassa paMcaNistA ThANA paNNattA taMjahA-chakAye, gaNe, rAyA, gihapatI zarAraM / " --[ sthAnAGga snAna 5 ] ___ arthAt zrata aura cAritra pAlana karanevAle vyakti ke 5 pAMca sahAyaka hote haiM, jaisechaH kAyA, gaNa, rAjA, gRhapati aura zarIra / vAstava meM vinA grAmadharma ke, vinA nagaradharma ke, vinA rASTradharma ke aura vinA saMghadharma ke zruta cAritra dhama kA pAlana atyanta kaThina aura asaMbhava-sA hai aura yaha bAta ekadama pratyakSa hai, jaise, mAna lijie ki koI saccA sAdhu hai vaha apane zruta cAritra kA pAlana karatA hai, sacce dhama kA upadeza karatA hai aura jaba vaha saMyoga vaza aise sthAnameM A jAya jahAM kA grAmadharma ThIka na ho, yA rASTradharma ThIka na ho yA nagaradharma acchA na ho arthAt sAdhu ke dharma ke pratikUla prAmAdi dharma ho to vahAM kisI taraha bhI zruta cAritra kA pAlana kaThina hai| isa taraha koI nAmadhArI sAdhu hai magara zruta cAritra se kosoM dUra hai aura vahAMkA grAmadharma, rASTradharma acchA hai to vahAM avazya sAdhu kI khabara lI jA sakatI hai aura cAheM to sAdhu acche bana sakate haiM vA unheM ucita daNDa mila sakatA hai| ataH zrata cAritra ke alAvA ATho dharmoM ko pApa kahanA avivekatA kA pariNAma hai / dharma hI kI taraha daza vidha sthAvaroM kI bhI inhoMne viruddha prarUpaNA kI hai| vAstava meM ye dharma aura there (sthavira) ke jaise nAma hai vaise guNa haiN| pApa hI pApa kahalAtA hai magara jisameM dharma hai vaha pApa nahIM hai arthAt dharma hai| mAtApitA kI sevA dharma hai| grAmAdi dharma mAkSa meM sahAyaka hone se dharma hai, dharma kI vyAkhyA yaha hai dharmaH zarmaladAspadaM vinayate dharma muniH saMzrito dharmeNAbhihatAH suduSkRtithayAH dharmAya yatnaM kuru / dharmAnnAsti paraM zubhAspadamalaM dharmasya nityaM jayo dhameM sarvamatiH sadA prabhavatAt bho dharma ! divyaM diza // // OM zAntiH // (samApta) do aura 'phAgu' kAvya lekhaka : zrI. agaracaMdajI nAiTA zrI jana satya prakAza ke kramAMka 126, 127 meM phAgu' kAvyoMke sambanA yo lekha prakAzita hue haiN| jisa samaya ye lekha prakAzita hue the, meM silahaTameM thA bhataH vizeSa prakAza nada DAla skaa| aba kucha navIna jAnakArI dI jA rahI hai For Private And Personal Use Only Page #39 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bha4 12 ] di ora "phAgu" kAvya [ 325 pUrva lekhameM jina kAvyoM kA paricaya diyA gayA hai unameM se nimnokta 5 kAmya hamAre saMgrahakI saM. 1493 kI likhita kharataragacchIya svAdhyAya pustikAmeM haiM1 sthUlIbhadra phAga, gA. 27 / 2 neminAtha .phAga, gA. 15, samadhara / 3 bharatezvara cakravartI phAga gA. 20 / 4 " gA. 45,2 rAjazekharasUri / 5 jIrAvali- pArzvaphAga, gA. 30, melnaMdana, saM 1432 / isake atirikta 1 puruSottama pAMca pAMDava phAga gA. 24 isa pratimeM aura hai evaM jaisalamera bhaMDArakI anya eka pratimeM 2 jinacaMdrasUri (jinaprabodhasuri. paTTadhara) phAgu mA 25 kA mapa truTita (gA. 6 se 10) kAvya aura milA hai| ina donoMkA Adi-aMta nIce diyA jAtA hai / naM. 2 ko pUrNa prati kisI sajanako upalabdha ho to hameM sUcita karane kA anurodha hai / 1 pAMca pAMDava phAguAdi- paDu naresara niya kumaru, pariNAviya sANaMdu / hatthiNa'uri pugi Aviyau, sAthi kariu goviMdu // 1 // aMta jAdava pAMDava kumara have, te guNahi samiddhA / uttima dhamma pavitta gutta, bihu bhuvaHNa prasiddhA / rAjakarata: dharaha jagatra rikhi toratha vaMAu / jA vitthAraha riddhivRddhi, pAvahu ciru naMdau // 24 // 2 jinacaMdrasari phAguAdi- are paNamavi sAmiu saMtiju, siva pAuli uri hAru / are aNahilavADA maMDaNau, savaha tihuyaNa sAru / are jiNayabohasUri pATihi, siri saMjamaliri-kaMtu / are gAhavau jiNacaMdasUriguru, kamala devi kau puttu // 2 // aMta- siri jiNacaMisari phAgihi, gAyahiM je ati bhAvi / te bAula aru purusalA, vilasahi liva sura sAthi // 25 // vizeSa-1-pUrvokta lekhameM labdhiracita neminAtha phAgukA ullekha hai / labdhikA pUrA nAma labdhikallola hai / unakI Ara bhI aneka racanAoM meM saMkSipta nAma labdhi AyA hai / 2-aThArahavIM zatAbdI ke pUrvAdha (kha. rAjaharSaracita) ke pIchekA koI phAgu kAvya nahIM milatA / 19 vIM zatAbdI meM inake sthAna para choTe choTe horIke padoMkA pracAra huaa| 1 isI prakAra padamaracita neminAtha phAgu (gA. 14) bhI hamAre saMgrahakI anya pratimeM hai| ... prAcIna gurjara kAvya saMgrahake anusAra isako patra saMkhyA 25 hai, para hamArI pratimeM - pakkiyoMvAlI 18 gAthAoMko 36 mAna kara 27+18 gAthAbhoMkA aMka 45 diyA hai| . . jaina gurjara kavio bhA. 3, pR. 422 meM hamAre saMgrahako ukta pratise usakA uddharaNa liyA hai, para eka to vahA~ phAguphe badale rAsa likha diyA hai, jaba ki pratimeM phAgu likhA hai evaM isake aMtima cirunaMdau' pAThako 'viranaMdau' paDhakara usakA kartA vIranaMdana likha diyA hai.. jo apha nahIM pratIta hotA / For Private And Personal Use Only Page #40 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jaina satya prakAranuM agiyAramA varSanuM viSaya-darzana prAMtikAra zrAvaNa vada pAMcamanI rAte (taLAjA mUrtikhaMDana saMbaMdhI "vaMdemAtaramapatranI vArtA) : 2 nirdhAnta DiNDima : pU. mu. ma. zrI. vallabhavijayanI : 4 taLAjAnI durghaTanA aMge bhAvanagara rAjyanI jAherAta nirdhAnta tattvAloka : pU. mu. ma. zro. vallabhavijayajo : 188,218,278,319 mahApuruSonAM citrapaTano virodhaH pU. mu. ma. bI. nyAyaviyajajI : 215 che ane stha nI bhUlavaNuthI thayela eka kalpita nirNayanI samIkSA : pU. mu. ma. zrI. darzanavijayajI : 235, 312 bhaugolika koSamAM jaNAtI gaMbhIra bhUla 5. lAlacaMdra bha. gAMdhI : 269 saMpAdakIya agiyAramuM varSa zeTha zrI pratApasiMha mohAlAlabhAInA avasAna aMgenI samitinI vyavasthApaka kamiTino TharAva : aMka 7 : TAITala-2 parvAdhirAja Ave che. ApaNe jAgIe to sAruM . da. de. aMkala0-11 Ta TAITala-2 rutihAsa, zi95, sthApatya manijhamikA zAkhAnI utpattinuM sthAna : pU. mu. ma. zrI nyAyavijayajI : 31 kaliMganuM zatruMjayAvatAra tIrtha: pU. u. ma. zrI. simunijI : 81 'nebhidUta' ke kartA vikrama digambara the ? : zrI jagaraca dajI nAhaTA prAcIna jaina dharma: zrI mohanalAla dIpacaMda cokasI naDiyAdanA eka jinamaMdiranI pratimAonA lekha : zrI cImanalAla la. jhaverI : 101, 143 keTalAMka prAcIna sthAna : pU. mu. ma. zrI nyAyavijayajI nadayA pramANe spaSTApo kucha grAma vAte : zrI caMdranI nArA : 192 teramI sadInI zilpakaLAno namUno ane gUja ra ma trI vastupALa-tejapALa : zrI cImanalAla la. jhaverI: aMka cha : TAITala-ra Arya kAlakanA sahAyaka zaka sAhae : pU. uM. ma. zrI. siddhimunijI : 199 zrI rAjAzAma zALA : zrI nAranI nAhaTA : aMka cha : TAITala-3 kalpasatra ane kAlakAcAya kathA lakhAvanAra bAvaka siMharAjanI prasasti : zrI. 5. aMbAlAla ke. zAha : 225 rAjagaccha-pAvalI : zrI bhaMvaralAlajI.nAhaTA samama AgAme lakhAvanAra be saMdhavI bhAIonI prazasti : zrI. paM. aMbAlAla ke. zAha : 273 sAhitya pahAvAgaraNa ane hiMsAnAM guNaniSpanna nAma : che. hIrAlAla 2. kApaDiyA : 5 eka apratima jaina mahAkAya : zrI maMbaramakAjI nAtya For Private And Personal Use Only Page #41 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nagarakoTake tIna stavana aura vizeSa jJAtavya : zrI. agaracaMdajI nAhaTA : 27 khimatraSinuM pAraNuM : zrI bhogIlAla ja. sAMDesarA : ahiMsAnA sATha paryAya : pro. hIrAlAla 2. kApaDiyA : 42 tattvArthabhASyanI pajJatA : pU. mu. ma. zrI. nyAyavijayajI : 57 jAlera citya paripATIne saMpAdanamAM bhUlo : pU. 5. ma. zrI. kalyANavijayajI : 61 zrAvaka DuMgarakRta khaMbhAtacitya-paripATI : pU. mu. ma. zrI. ramaNikavijayajI dIvAlIkalpakI eka sacitra prati : zrI bhaMvaralAlajI nAhaTA : 67 gaNi' zabdanI u5patti ityAdi. pro. hIrAlAla ra. kApaDiyA kaMIka zaMkhezvara sAhitya : zrImatI 3. zAraleTe krAujha : 73 khima (kSama) SinA abhigraho : zrI. paM. lAlacaMdra bha. gAMdhI : 94 jAlara citya paripaTInA saMpAdanamAM bhUlo" saMbaMdhI khulA : zrI. paM. aMbAlAla che. zAha : aMka 4 : TAITala-2 saM. 1851mAM rAdhanapuranivAsI surAzAhe karAvela mIyAgAmanA zAMtijinamaMdiranI pratiSThAnuM stavana : pU. mu. ma. zrI. jayaMtavijayajI : 97 khisakolI saMbaMdhI jena ullekha : pro. hIrAlAla ra. kApaDiyA : 106 dvAra naina jJAnamAra banyatra prANa prathA dU: zrI. maMvarAtrI nA : 113 tti raMDava sarathAna maura kasI nivRtti : zrI mA. 2. kuLa : 135 zrI zrI sAravAcaka viracita zrI phalavardhi pArzvanAtha stuti : zrImatI zArloTa krAujhe : 138 be hArI--kAvyo : pU mu. ma. zrI. jJAnavijayajI 161 mahudhAnA gAMdhInA derAsaramAMnAM tIrthakara prabhunAM tera suMdara citro : zrI. cImanalAla la. jhaverI : 165 ApaNuM "phAgu' kAvya : pro. hIrAlAla 2. kApaDiyA : 169 muni amRtavijyajI viracita tresaTha zalAkApuruSa AyuSyAdi batrIsa sthAnaka vicAra garbhita stavana : pU. mu. ma. zrI ramaNikavijayajI : 193 " ApaNuM "phAgu' kAvyo" saMbaMdhI thoDI sUcanA : zrI. 5. lAlacaMdra bha. gAMdhI : 212 mAdhyastha- samIkSA : pU. mu. ma. zrI. dhuraMdharavijayajI : 223 saM. 1827no eka patra : pU. mu. ma. zrI. jayaMtavijayajI : aMka 8-09 : TAITala -2 ajJAta kaviracita jaMbusvAmI-phAga : zrI. bhogIlAla ja. sAMDesarA : 228 (jaina sAhitya viSayaka eka jarmana graMthake) anuvAdakI AvazyakatA : che. vanANIvALI jaina : 233 trailokyaprakAzameM 'surlAba' : DaoN. banArasIdAsajI jaina : 258 phAgu kAvyo viSenI paM. lAlacaMdrabhAInI sUcanA viSe kaMIka jJAtavya : zrI. cImanalAla la. jhaverI : 266 upadezataraMgiNIke kucha zabda : pro. mUlarAjajI jaina kavicakravartI zrIpAlaracita zatArthI : zrI agaracaMdajI nAhaTA - 286 zakAne saMcaya : pro. hIrAlAla rasikadAsa kApaDiyA : 21 : 271 For Private And Personal Use Only Page #42 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir upAdhyAya zrI vinayavijayajI viracita "IMduta' : pU. mu. ma. zrI dhuraMdharavijayajI : 301 do aura 'phAgu' kAvya : zrI agaracaMdajI nAhaTA : 324 caritra, kathA, varNana, upadeza, prakIrNa padmAvatI ane dhAraNuM : zrI mehanalAla dIpacaMda cekasI jaina tapa ane aNahArI vastuo H zrI vaidyarAja himmatalAla ke. zAha dhana sArthavAha : pU. u. mA. zrI. siddhimunijI: (kramAMka 119 thI cAlu) : 15, 35 mUrti pUjAno prabhAva : pU. . ma. zrI. bhakaravajayajI : 22, 45, 69 khAMDanA upayoga aMge agatyano khulAsoH pU. A. bha. zrI. vijayapadmasurijI : 41 pATalIputranI yazogAthA : zrI mohanalAla dIpacaMda cokasI : 88 ahiMsaka zaktine apUrva vijayaH pU. mu. ma. zrI. kanakavijayajI : 121 jaina dharmamAM tapavidhAna : zrI mohanalAla dIpacaMda cokasI naitika satya prakAza : pU. u. mA. zrI. siddhimunijI : 147 rAtribhojananiSedha : pU. mu. ma. zrI. suzIlavijayajI : 153 saMkSipta zaMkhAmnAya : pU. u. ma. zrI. siddhimunijI : 185 zivajahAja-tIrthAdhirAja : pU. mu. ma. zrI. mahimApravijayajI : 187 ArAdhaka bhAvanA : pU. A. bha. zrI. vijayapatrasUrijI : 242 medhA vAtsalyanAM moMghAM mUlya : pU. u. mA. zrI. siddhimunijI, , : 247 mRgAputrane vairAgya : pU. mu. ma. zrI. suzIlavijayajI tattvajJAna nIva vaMdha zaura mekSA rAtri : DU mA. i. zrI. binaharasAgarasUri : 92, 108 bhinna bhinna jIvonuM AyuSya : pU. mu. ma. zrI. abhayasAgarajI jJAnasAranA sarvanayAyASTakanuM vivecana : zrI. piopaTalAla mo. mahetAH aMka 5: TAITala-2 aSTakama-stavana : pU. mu. sa. zrI. jayaMtavijayajI : 283 jaina darzana: zrI. mehanalAla dIpacaMda cokasI - stute, stotra, stavana Adi maminantra--paMcama : pU. mu. ma. zrI. samayasAgaranI : aMka 2: TAITala-2 vi. saM. 1703mAM rAjaharSagaNi viracita catuviziti jina--stavana pU. mu. ma. zrI. kAMtisAgarajI : 62 AhaDapuramaMDana zrI dharma jina stavana : pU. mu. ma. zrI ramaNikavijyajI aMka 4: TAITala-2 zrI protivimalaviracita zrI goDI pArzvanAtha. stavana : pU.mu. ma- zrI. premavijyajI : 129 tacAmRtamAvanA : pU. mA, ma. zrI. vinayapadmagrgI : aMka 6 : TAITala-2 muni zrI harSavijayaviracita zIlanI sajajhAya: pU. mu. ma. zrI. ramaNikavijayajI; aMka 6 : TAITala-3 zrI vighnaharastotra : pU. A. zrI. vijayapadmasUrijI : 257 kavivara lAvaNya samaya viracita vIsa jina-stuti : pU. mu.ma. zrI. mAnatuMgavijayajI : 289 tA 298 (cAlu) For Private And Personal Use Only Page #43 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mejinapratimAjI pragaTayAM tharAda tAlukAnA lAlaparA gAmanA koLI mehA paramatanA khetaramAMthI. haLa hAMkatAM zrAvaNa zudi 10 ne budhavAranA roja sAMjanA cha vAgatAM me jinapratimAjI. pragaTa thayAM hatAM. temAM 1 Azare rAA phuTa UcAM zrI AdIzvara (athavA vimaLa nAtha) prabhunAM che. enuM la'chana sApha dekhAtuM nathI. ane bIjAM Azare 1-1aaaa phaTa UMcAM zrI zAMtinAtha prabhunAM che. ane tenA upara A pramANe lekha vaMcAya che saMvat 1519 varSe asADa suda 9 somavAra zrImAlI zAtIba...zrI shaantinAthanI jiM zAsitaM gatiSThita zrI nAno che zrI rUkyA zI vikAcaprbhsuuri| pahelA pratimAjI uparano lekha barAbara ukalatA nathI. atyAre A pratimAjI eTA gAmamAM parANA dAkhala rAkhavAmAM AvyAM che. eTAmAM derAsara nathI, phakta zrAvakanA be ja ghara che.. pratimAjI bhavya ane kaLAnA namUnA rUpa che. sudhArA zrI jaina satya prakAza"nA gayA a kamAM chapAyela paM'. lAlacaMdra bha. gAMdhInA 'bhogelika keSamAM jaNAtI gaMbhIra bhUla" zIrSaka lekhanA pR. 269nI chellethI bIjI lITImAM 'bhasI' chapAyuM che tenA badale 'bharaDI' sudhArIne vAMcavuM. kALadharma. amadAvAdamAM zrAvaNa vadi 4 nA rAja, pU. A. bha. zrI. vijayapratApasUrijI ma. no ziSya pU. mu. ma. bI. dhanaMjayavijayajI ma. kALadharma pAmyA. godharAmAM bhAdaravA zudi 5 nA rAja, pU. A. bha. zrI. vijayanemisUrIzvarajI ma.nA ziSya pU. mu. ma. zrI. bhakitavijayajI kALadharma pAmyA. For Private And Personal use only Page #44 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Shri Jaina Satya Prakasha, Regd. No. B. 380 3 zrI jaina satya prakAza dareka vaksAvavA yogya . zrI jena satya prakAzanA traNa vizeSAMka | (1) zrI mahAvIra nirvANa vizeSAMka bhagavAna mahAvIrasvAmInA jIvana saMbaMdhI aneka lekhothI samRddha aMka : mUlya che AnA (TapAla khacenA eka AnI vadhu). (ra) dIpotsavI aMka bhagavAna mahAvIrasvAmI pachInAM 10 0 0 varSa pachInAM sAtaso varSanA jaina ItihAsane lagatA lekhAthI samRddha sacitra a'ka H mUlya savA rUpiyA. (3) kramAMka 100 : vikrama-vizeSAMka samrATra vikramAditya saMbaMdhI aitihAsika bhinnabhinna lekhAthI samRddha 24 6 pAnAMnA daLadAra sacitra aka : mUlya dADha rUpiyA. zrI jaina satya prakAzanA be viziSTa a kA [1] kramAMke 43-jainadarzanamAM mAMsAhAra hovAnA AkSepeAnA javAbarUpa lekhAthI samRddha aMka : mUlya cAra AnA. [2] kramAMka 4pa-ka. sa. zrI hemacaMdrAcArya nA jIvana saMbaMdhI aneka lekhAthI samRddha aka : mUlya traNa AnA, - kAcI tathA pAkI phAila * zrI jaina satya prakAza nI trIjA, cIyA, pAMcamA, AThamA, dasamA varSanI kAcI tathA pAkI phAIla taiyAra che. mUlya darekanuM kAcanA be rUpiyA, pAkInA aDhI rUpiyA. bhagavAna mahAvIrasvAmInuM trira'gI citra gujarAtanA suprasiddha citrakAra zrI kanubhAI desAIe doreluM suMdara citra. ''41 4''nI sAIjha, sonerI beDa 2. mUlya cAra AnA ( TapAla kharca nA Dha AnA ). zrI jenadhama satyaprakAzaka samiti jezigabhAInI vADI, ghIkAMTA, amadAvAda. lavAjamavArSika be rUpiyA ? chUTaka cAla aMka-traNa AnA mudraka:-maMganabhAI choTAbhAI desAI. zrI vIravijaya prInTIMga presa, salApasa krosarAka, pe. e. naM. 6 zrI bhaktimArga kAryAlaya-amadAvAda, prakAzaka:--cImanalAla gokaLadAsa zAha zrI cainala me" satyaprakAzI ke samiti kAryAlaya, jeza gabhAInI vADI, ghIkAMTA roDa-amadAvAda, For Private And Personal use only