Anusandhan 1995 00 SrNo 05

Author(s): Shilchandrasuri
Publisher: Kalikal Sarvagya Shri Hemchandracharya Navam Janmashatabdi Smruti Sanskar Shikshannidhi Ahmedabad

Page 14

(७)
'सवह' इति पञ्चधा । यथा - स्वपत स्वापं कुरुत १ । शपथः प्रतिज्ञा २ । सपथः समार्गः ३ । सवहः सवाहनः ४ । स्ववध आत्मवधः ५ ॥
'अहिमयरः' पञ्चार्थो यथा - अधिमकरः समुद्रः १ । अहिमकरः सूर्यः २ । अहिमचरः सर्पः ३ । अभिमतरोऽभीष्टदाता ४ | अहिमतरोऽत्युष्णः ५ ॥
'सहा' इत्ययमपि पञ्चार्थो यथा - स्वाभा स्वदीप्ति: १ । सभा परिषत् २ । सखा मित्रं ३ | स्वधा पितृवध: ४ । स्वहा आत्मघातकः ५ ॥ इति पञ्चमगाथार्थः ॥ आसासत्ति चउद्धा आयासं मुणह तह य तब्भेयं ।
पव्वइओ तह य च्चिय भणिओ कुहरति पंचविहो ॥ ८ ॥
'आसासा' शब्दश्चतुर्धा । यथा - आश्वासः संधारणं १ | आशाशं दिशिदिशि २ । आश्वास्यं हयमुखं ३ | आशास्यमाशंसनीयं ४॥
'आयास' श्चतुर्धा । यथा - आकाशं खं १ । आयासः खेदः २ । आयाशो आयभोक्ता ३ । आदासं दासपर्यन्तं ४ ॥
'पव्वइय' श्चतुर्धा । यथा - पार्वतिकः पर्वतनिवासी लोकः १ । प्रवजितो व्रती २ । पर्व इतः सन्धिगतः ३ । पर्वदिनो ग्रन्थिच्छिन्नः ४ ॥
'कुहर' इति पञ्चधा । यथा - कुधरः पर्वताद्यनेकधा १ । कुगृहः कुत्सितगृहः २ । कुहरो दरी ३ । कुभरः पृथ्वीधरः ४ । कुखर ईषत्कर्कशरूपः विरूपगर्दभो वा ५ । षष्ठगाथापर्यायाः ॥
कइलास कव्वफलिहा वास अहोवाह पत्र सउणा य । कीलालायणसहिआ एए अ चउव्विहा हुंति ॥
'कइलास' श्चतुर्धा । यथा- कैलाशो गिरिः १ । कविलासं कवीनां लसनं २ | कपिलाशः पिङ्गलाशो देशः ३ । कपिलासः कपीनां लसनं ४ ॥
'काव्यं' कवेर्भावः कर्म वा १ । क्रव्यमामिषं २ | क[इ]व ब्रह्म यथा ३ | कव्यं पैत्रं कर्म ४।
'फलिह' श्चतुर्धा । यथा - स्फटिक ः १ । परिखा खातिका २ । परिघः ३ । फलिहो रत्नविशेषः ४ ॥