________________
(७८) मोकली ए नगरी बहार काढी अने युधिष्ठिरने समर्पित करी. एटले युधिष्ठिरे यथेच्छ दान कर्यु. आथी राजा तो एक मात्र युधिष्ठिर. विद्याना दर्पथी बळवान रावण ए ज मात्र एक मंडलेश्वर. मात्र सात दिवसनो होवा छतां कार्तिकेये ताराकासुरनो वध कर्यो हतो, एटले कुमार तो ए ज. अथवा तो लक्ष्मण, जेणे मेघनादने रणमां रोळ्यो अथवा तो पीहुलीनो पुत्र धवलचंद्र, जेनुं विष आखा जगतनो नाश करी शके, विषने पण अमृत बनावी शके, अथवा अंगद, जे एम कही शकतो हतो के संधि के विग्रह माटे ज्यारे हुं दूत होउं त्यारे दसमाथां, वढायेला के वणवढायेलां, धरतीपीठ पर अळोटशे' अने सेवक एक मात्र हनूमान जेणे सीताना विरहज्वरे जर्जरित अंगोवाळा रामने सभा मध्ये धीरज बंधावी हती :
'महाराज, मने आज्ञा आपो. शुं लंका ऊंचकीने लई आएं ? जंबूद्वीपने अहींथी खसेडुं ? समुद्रने शोषी लउं ? अथवा तो रमतमात्रमां विंध्य, हिमालय, स्वर्णगिरि अने त्रिकूयचलने ऊंचकी, समुद्रमा नाखी ऊछळता जळसमूहवाळा तेना पर सेतुबंध करं?' हा, तुं कोटवाळ खरो. जा, ब्राह्मणने कहेजे आ रत्न अमूल्य छे.' विक्रमे उज्जयिनी जई ब्राह्मणने रत्न पार्छ सोंपी बलिराजाए जे का हतुं ते जणावी तेने तेने गाम मोकली आप्यो.
आ कथानुं मर्मस्थान 'राजा', 'मंडलेश्वर', 'कुमार' वगेरे सामान्य शब्दना विशिष्ट अर्थघटनमा रहेलुं छे.
नीचे गुजारातीमां आपेली एक राजस्थाननी लोककथामां आ ज प्रयुक्ति वपराई छे.
एक वार राजा भोज अने माघ पंडित शिकार खेलवा गया. पाछा फरतां तेओ रस्तो भूल्या. हवे कोने पूछQ ? माघ पंडितना कहेवाथी एक खेतरमा एक डोशी रखवाळू करती हती तेनी पासे जई रामराम करीने तेमणे तेने पूछ्युं, 'बाई, आ रस्तो क्यां जाय छे ?'
डोशी बोली, 'आ रस्तो तो अहीं ज रहे छे, तेना उपर जेओ चाले छे ते जशे'. ए पछी तेमनी वच्चे प्रश्नोत्तर चाल्या : _ 'वीरा, तमे कोण छो ?'
'बाई, अमे वटावडा (मुसाफर) छीए.'
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
