Anusandhan 1995 00 SrNo 05

Author(s): Shilchandrasuri
Publisher: Kalikal Sarvagya Shri Hemchandracharya Navam Janmashatabdi Smruti Sanskar Shikshannidhi Ahmedabad

Page 75

(६८)
६. केटलाक कथाघटको १. परपुरुषनो संग निवारवा स्त्रीने पेटमां संताडी राखवी
आपणी कथापरंपरामा स्त्रीनी कुशीलता अने सुशीलताने लगती सेंकडो कथाओ मळे छे.
उदयकलशकृत 'शीलावती-चोपाई 'मां (रचनासमय १५६२) एक प्रसंग आ प्रमाणे छ :
एक राते नगरचर्चाए नीकळेला विक्रमे एक एकदंडिया महेलनी समीपमां रहेला देवालयमां एक तरुण योगीने ध्यानस्थ बेठेलो जोयो. अंधारुं गाढ थतां योगीए पोतानी पासे रहेली अंधारीमाथी मंत्रबळे योगिनीने प्रगट करी. बंनेए भोगविलास को. ते पछी योगी निद्राधीन थतां पेली योगिनीए पोतानी पासेनी झोळीमांथी मंत्रबळे एक पुरुषने प्रगट कर्यो, अने तेनी साथे भोगविलास कों. योगी जागे ते पहेलां तेणे ते पुरुषने पाछो पोतानी झोळीमां छुपावी दीधो. आ स्त्रीचरित्र जोईने राजानो पोतानी राणीना दुश्चरित्रनो आघात हळवो थयो. योगी पासेथी तेनी विद्या शीखवा विक्रमे विचार्यु. वळते दिवसे तेने तेणे पोताने त्यां भोजन माटे निमंत्र्यो.
विक्रमे राणीने पांच जणनी रसोई कराववानुं अने जमवा माटे पांच आसन मूक्वा कडं. समय थतां, पहेला आसन पर विक्रम बेठो. बीजा आसन पर योगीने बेसाड्यो. पछी विक्रमे योगीने अंधारीमांथी 'योगिनी' प्रगट करवा जणाव्यु. चमकेला योगीए योगिनीने प्रगट करी. विक्रमे एने त्रीजा आसन पर बेसाडी. पछी योगिनीने एनी झोळीमांना पुरुषने प्रगट करवा कडं. आथी चमकी गयेली योगीनीए ते प्रमाणे कर्यु. विक्रमे ए पुरुषने चोथा आसन पर बसाड्यो. पछी विक्रमे राणीने एना प्रेमीने बोलावीने पांचमा आसन पर बेसाडवा जणाव्यु. राणीने ध्रासको पड्यो पण कोई छूटको न होवाथी ते गगनधूलिने बोलावी लावी अने तेने पांचमा आसन पर बेसाड्यो. भोजन कराव्या बाद विक्रमे योगी-योगिनीने वस्त्रादि आपी विदाय करू.
हरिषेणकृत अपभ्रंश काव्य 'धम्मपरिकख'मां (रचनासमय ९८८) हिन्दु पौराणिक कथाओनी अने देवोना चरित्रनी टीका-निंदा करती कथाओ अने प्रसंगोमां एक नीचे प्रमाणे छ :